h, '
V
h 4 ^/ ,
AD LECTORfiM
rtal princip*tuin.Scribil enim eruditius&copiofiusicpqmfcpalws faciat ut«eius
lefiionecognofci liceftOpusipfum Summam anglicanam uuIm appdlant.Debe/
SigiAo.Dcb«m'’ttiamquifatopamc«iFaauefttumdfa^
Frandfci Bolani Patritii Veneti miri ccrtttonaK ^umftudiori Clwijmiqiion/
dam Oratoris Candiani.Nccdefiiitimpr«irons.IohanisLucilii.SantnttetHelbro/
nenfisGmwinimaximaluoibralioimaximuslabOT&diligennasquuntanuexem/
Diarium penuriauchementtrlaborauitutnobisabfolutumpettcaumc^exomnipar
teODiUsdcrctsIdfflfecitprouirilipaitesutaftrologi*ftiidioas maxime prodcOet.
<^os oratos uelitiutfiquoilocoaberratumfuetUmociusnegbgentiifedpotius a/
«mpUrium inopi* tribuatur-
TabiiU huius operis.
CTabiilaoperisfummaanglieanSidcaihoM* CrTraashisreciididiftinaioprimaefldcprono
pronofticitionibusCuiiisduofunttra&tiiJ.Pri/ fticationecalorisacrispcrorbcsmagnospercon/'
iiinflioncsmagnaspercclipfcsliitninaviripcrreiio
lutioiMSajinorummimdbper introitus quartam^
anniiper omnes menfes & medietates & qrtas me
fiumperfingiiIosdics;&p€rijgna:bsc.f.capitu/
li^erficitiir. car. 8y.
CTDiftinflio.i.depronofticationefrigoris & ge
Iiipfingiilaiitdccalorcrupra:ha:c.y.eapitulisper/'
ficitur, car. 90.
C7Dif{infiio.;.depronoi)icatione ferenitatis &
ficcitatis & bona temperantia aeris: per fingiila uti
fltpradccalorolwc.f.caprispficitnr. car. 94.
mus de accidentibus mundi in generali .Secundus
deacddentibiismundiinparticiilari.TraSatiuini
quilibet diuiditur in diftinfiioncs . Diftindiones
autem finguli(utilegenti patebit )in capitula par/
tiuntur.
CrTraftatusigiturprimi.Diftinflio prima eftdc
principio mundi 8C eius irate : & quaWer feiemus
tn quo orbefiim^iSd quis planetarii & quod fignfi
dominct''i orbemagno iquo fumus & quis fit di /
uifbr & gradusprofeSiois orbis : hzc^ quattuor
capitiilisperfidetur. car. 2.
CTDiftinfiio.z.qliter fitpronofiicandudeacdde
tibusmimdipercouiundioncsmagnasilizcqi.rt.
capitulisperndtur car. 15.
<rDifiin£iio.}.depnoIlicati6e acddentiu mudi
p eclipfcsiuiariu:hic.7.capFis pficit'. car. i3.
^Oiftin£Ho.4.defignificatioib®pfaru cu fuerint
dniorbiuannoruiielcu fuerint diiiifores annorS
orbismagnisuelcudnen^fupcrcoiundlionesma/
gnasfli fuperedipfes:autcudnenf fuperafccdctia
inceptionu qiiorucuncp temporii reuolubiliuihzc
g.c^itulisperfidetur. car. ij,
^TDiftinfiio.f.dcfignificatioib^plaK cu aliquis
eoru cleuaf fup aliii .hzc.3 .cap.gficiet . car. 19.
<rDiiKnaio.6.dc fignificationibus ftellaru fixa /
ru qufi fun t in diucrlis imaginibus c*Iijhsc.5 . capi
lulisperficietur. car. 37.
<rDiftinflio.7.denaturisfignonKn:8c.ii.domo
rii circulixu locacoiundionii magnaru & eclipfiu
fucrintineisiautcumanniperiienerintad ipfaalo
cisafccndentiuminccptiomuautalodscoiimaio
nil ueleclipfifi:& dc naturis fignorCi cit fuerint aCce
denti.i aliquoru temporQ rcuolubilila:h«.r3. capi
tiliis perficitur. car,
GTDifhndlio. 8. dc dominio planetarQ& fignoge
circulifuperclimata&prouindas&lregiocs & ci
uitatcstem:hzc.y.caphsperfidtur. car. 41.
<rDiftinflio .g.de pronofiicatione accidentium
mundi preuolutioncannorumundific per introi
tusquartaru ani £cpc6uin3iones& oppones £C
qdraturasliiiariu.hzc.8.eapfispfidt*. car. 46.
CDifKnaio.io.de n.iturispraruS(mutati6e eo/
ru ex n atura i narura:& forme illoru naturz infe /
CDiftinaio.rr.depronofticationcacddctiu mu
digfeamdasftellas.r.pcrciirfu fideru inaereutper
ftellas cometas & fimma!hax.4.ca.pficit''.
Cpiftinaio.ii.& ultima primi traaatiisdcqua
Ii tatibiis 8c naturjsplanetaru 6i fignorii f< partiii
accidentalibus&eorii hwitudinibus adinuicem
breuiter & compendiofefcifmmodu introduao
niihax.g.capitufispcrficitur. car. 67.
C‘Diftinaio.4.depronofticati6chimbrium plu/
uianimnubium& numiditanmi aeris per fingiiU
iirifiipradecalore!hzc.tf.caprispficit'. car. 109.
Cpiftinaio.f.depronoIKcationcniuis&gran/
dinisper fingiila uti fiipra de calore ]izc.6.capitu/
lis perficitur. car. ny.
CDifiinaio.C.depronofticatione uentonim& .
tcmpeftatib®!g) lingula uti fupradccaloreibzc.io."
capitulis perficitur. car. 112.
<rDiftinaio.7.de pronofiicatione tonitnionun
& conifcariomim & fulminiiiac dediuerfitateeo/
rtim&eonimeffeafbiis & proprietatibus & natu
risper finguUnti fupra decalorc:hax:.6.capinilis
perficitur. car. 142.
C7Dift!naio.8.depronoftication?terrcmotiiura
diluuioru per (ingula quafi ut fupra dc calore t
bzc.f.capituuspcrffdtur. car. 149.
CTDiliinSio.g.de pronofficatione pefiilentiaru
& epidimiz BX corruptionum aerissper Gngiilaiiti
fupra de calore & dcearudcnigencratioc:& deea/
nmi preferuatione fit cnra:!jzc.7 .capitulis perfici/
tur. car. rf9,
CrDiIKn3io.ro.depronofKcationccarifliz& ui
litat is annonzper fingiila uti fupra de calore 5 hzc
4.capitiilisperficitur. car. 179
CDifiinaio.n.dcprpnoflicationeguerrarum et
combulKomim per fingiila iiti fupra de caloreihzc
3.capitiilisperficitur. car. 190
pifiinaio.n.a: ultima de modoproBofiic^di de
deaccidcntibusmiindiperregiilas politas tam in
traflatuprimoc[}infecundohuiuslibri.Etquzre
cul.zimiiifaiiuf9 temperid lintnugis rationabi/
|es.Etciiiurmodicondirionisdebetqiiilib« effe q
|nhacfdenti.iuolueritpronofticar« bzc.i.capim
lis perficitur. car. 304
Diftinaio.i. i
irSummaaftroIogiciudirialis de accidentibus
mundi qux anglicana uulgonnncupatur loati/
nis ethcuidi niri anglid peritiStmi ^etix aibro
logis foclici Gdere uichoat .
Ntentio mea i hoc
libro ed compilare
■/. fcntentias aftrolo /
I gorumdeaccideriu
mudipnofhcatioe:
qui accidunt in hoc
mutidoexcorporfi
fupcrioriim itolubt
[itatefc(fmduicrfa}
acris dirpoiltionein
incalorefrigore lui
miditate& (iccitace
Sedinhocopcre tam grandi cp arduo tria tunt'(J
multipliciter me perterrent & animu meum per/
tiirbant.f.iniiidiaacdetenandaimperitoruin ac
cidentibus mundi fciSm allrologicfcientiam pro
nofticatio.AtC| librorum aftrologixiflccotrario
nimopinionQ aftrologoru honcrofa multitudo
Primuitaqjiftorumqui me inhocopcreinfeflat
&impediiinteinuidiaeCtadctc[landa imperito
nim in adrologia detraSio.Iftaenifciclia aftro/
logistam nobilisefldt tam alta dC quicquid libi
inheret & eius fnidus uberrimos acquirunt tot
habet defpicienies qiis iplam feientiam tu t igno /
rantesmideant rame omnes tres prinfc^ipramcD
tennant ti aliqiialcm fcintillam deiprapotTintco
prehendere: quati apprehederepollintfl exinde
emolumentum intieniant non eamcontenimt : li
antenullumemolumcntiimiiel frtifiu reportant
hoceorfiignorantis& magis corit obtuiiwtijn»
putandum ed di non fci entie: dimulu miranda
& pene tncrediBiliaperlpIim feientiam preleiim
tur.Narratenimagider exodi.ca.de uxore mojr
fi sthyopiiraqjmoyfesquifequcbat' ethyopeset
fugiebantinciuiutem regiam fabbacilqi carib fi
lia regis ethyopiim inieciOfet oculosi cu ex codu,'
do tradidit ei ciuitatem fi duceret eam in uxore;
fle ifta fafium c.Cfi autem rediret in sgyptum no
acquicuituxorindemoyfestancHUirperit^aftro
rii duas imagines fctilptitigemishiri^mfli efFica/
CIS ut altera memoriam altera obliuionem cofer
ret.CucppIuribusannisconreruafteteas iiniilnm
oblimonistradiditiixoriialium anulum fecii tu/
lit.Cepitigiturmiilier amorem uiri obliuifci flc
ipfcmoytcslibercinsgyptiimregretTusefl. Nar
rat autem hali fiiperpropofitione .^.centiloqnit
ptolemei de quod.1 fatcllite farraanoin aftrolo/
giaflegeometriaperitoqicum ipfiusarmigcrum
quidam fcorpi^pupugcratnatimexmarfupio (i
gilla odorem incenn habentia extraxit fle arniige
ro unum eorum porrexit fle tritum potare iuait
flatimq} ut bibit armiger r€quieuit.tunchaUafpc
xit figilU fle in quolibet illoru uidit imagine feoe
pionisiinprelfum interrogauitA fatellite qua ho
ralapidemifiiimrculpferat.Refpodicqiluna exi
fteneein trarpione fle qifcorpio erat tunc iin^cx
quattuor anellis fle figillaui cu eo incenfnm nia/
fiicat u eadem hpra. ATitidexcmpIuiri qiiidii liir
hdcdigniisracFetKeologisprofeiTbrmihi retulit
q: cum elTct parifius habuit qiiendam fociiim qui
fuirperimsiialdeinafirotogiafleinarteimaginH
contigit quocp ut quidam biirgeniis ciuitatis illi /
iisexguttagrauifiimcinfirmabatunflefiariin ille
burgeniismiUtproillomedicoflecomienic cum
«oprorolutionccompetentiiitipfum de infirmi
tate fua curaret: fle mcdiois tradidit fibi unaiina/
ginem in pannoimiolutam fle dixit ei iiC eam fe/
cumportaret fle ita fecit fle fiatim conualuit ; ue/
niti^urmcdicuspolli^burgenfisfueratcuratus
fle petiit falariumftmm-.acillebiirgenfis denega/
iiit quo fado medicuspetiirimaginem quem fibi
dederat fle burgenfisea; fibi obtulit fle fiatjm po
fieadeillainiirmicatelanguebatncccliraripore/
rat prittf^ab illo medicoillamimaginem emeret .
Et .primo polftlcorriTn.ea.roTrefertdrqiioy A
dam afirologo qui amore pinlofophix 84 aflro/
logis omnes diuitias mundi contempfit qi nihil
habebat querneum amatores diuitiarum expro /
brafient eu; quodam temporepronofiicamc per
aflrologiamubertatcmoliiiariimfutur.i fle con/
duxit omnes olidas illius prouintixpro illo ano:
in tempore uindemis totus populus confluebat
ad eumpro oleo redimendo ex quo ditiffimiisfii
duseftoflendcnsqiphilorophus potdt ditari fi
uelit fed non efl hoc circa ^ findent. Et eode mo
do refert Apt.de qiiodamalibafiroldgoinficilia
quPrepbfitonumifmateademitoinnefcrnini i il
laprouintia:poA hoc autem aduencnmtdemm/
dinismercatoresfleipfefblus uendebat cis ferru
non malu m faciens exceltiim precii fcd tan tii . qn
quagintatalentafempcraiTunipfit.ioo. ItcTo/
fepkisantiqtatisca.y.dicitqiabraliamiiirtuterLi
percxlefiiumfleprouidentiaiiirtiitis eonimtunc ifs,
certadirpoficionedoeebat. Exhis omnibus po
tefiliqucre^fcientiaafirologixarduaefifle no/
bilis fle lumx utilis fle necelTaria . Ecquiaconfiat
difficilius fuifleprimo imienire fiedarum curfiis
qi diffamare q> faciut multi rudes 6C agrefies hui*
experiiintiirf^deiniientpeornmcurui nulla ac/
dditdubitatio . Cur igitur pefTimi detradores
hanc [ciendam tam ueneranda fle qua animopro
ditores fle perfidi acaifatores maliciofc accufknt
iit'eam maliiiolo mentis infiindu fle pugna fcuto
impiignatdicentesipfamforeimuilem fle ipfius
pronofticationes omnino foreimpofTibilcs cer/
tequia de eius fonte modicu iielnihif gufiarepof
ftmt. Imiifi i autem ficitnouimus.funtiiidiccsqiii
dcincognitisfermonibiispronimciantfle rebus.,
necad iudicandu llint Idonei qui fauorc ue! odio
TraSahi?.!.
non'eKamtnatis'partibiis'adTentenfi 5 tetncrepro
nimpuiicigiturqiii alb'ologixfubtilcs inueniga
tiones ignorant & ipfam inuidixdentibiis dila/
ceranti contemnuntomnipenaimaginabiltra
rionabiliter ftint puniendi:onini enim tnalo di /
gniiscftper quefitutpriEclarefcientia-fhiditifal/
us perfuafionibusobunibretiir.SiinCqmdamigi
; ^ ttirulesiniijdidetrafioresqiithoeopufciitiime^
, uoiiioluenmtjmpHgnare.Impugnetprimo pto
1 le.&dorotheutiKfl!ahala&alchindu.aomar&
, Tnc/fn^oUn albiin]azar.d(iafar.& iei^m.hermeUn alode/
^ hermetetrimgeft.l1ali.h3beragd.fic hali
T inediciim.2ael8imtium.lirmiciim.linconienfc.
’ ‘*^LiiifiTj*f ®hermanu.aceriamaIios aftrolc^os'9pIiires:
^ ^ ^ quornmfententiasishoclibromeointendoco/
7 pilarcmhildccapitepropriopropoITemeo ad'
t' . deidonifieaquxcxeoriimdidisuidenturfequi
noIcnsinhocopereomnitioaiiSorfed compila
tor reputari. Secundu uero g* ab iftius operis
,«> .Ai'ftudio nimia timiditate mepertiirbateftdiffici/'
nyY^ 7 t<ti lisacniirandadeaccidentibiisin'miindofcima
f ftrologiamipronofticatio: Eaita^fiint resar/
'■ dlixdifficiles fit mirandz qiiepaftTologia'pre/
Mfit^rrAHc/launturquasnonpoteritprefcireanimaterretiis
CaC' f^i^laqueisimpeditalicetfitimortalis.faciliinqmfi/*
( tioneparticulari .Anima enim humana ft fempi/
tecnaagitationerubftentaturduipfainiftocor/'
^mi^orefueritinclitiadiminHtionetn quandam fiix
. . .a per&£honis patinir temporalem dutn iiis eius
, fiibftantiacdniunftionefiC fodetate terre/
if (u^r^r^tT' nicorporis fi( aflfiduaMifToliicionemoramha/
' V nde accid i t g> omnia qu« ad inueftigatio/
^ mmfcientianimfublunxglobopertinentfiCpre
cipuepreclarilfimz feientiz aftrologiz difficilis
fempernobiscognitionetradantiir .igitur iiipfa
animaquzimortalisauitiisfit corrumptionibtis
terreni corporis Pierie feparata ac fuz originis^
conflaiitiamretinensuim afcR uirtiitem fuz elTen
tix agnouerit omnia quz dimdliafunt fiC miran
da inaftrolosia SC inqiiaain^diafdentiami/
rabiliaappre^dit fit guz aidua /aeili mentis
iueftigationecdfequi^iSed in pronofticatione te
poris drea qua in hoc libro uena^ in tetio magna
conGftitdimailtas ut mihi uifumeftincertitudo
procodicandi GuepotiusimpoiTibilicascu pro/
pterpronofticiarionisuariosfic frequentiiTimos
errores tum propter ftellarum czli fic partium cz
li feu zodiaci diuerfas qualitates fiC uirtiites quia
cariidem uirtutu inumerabilesedmixtiones: tum
etia propter terram; & mariu fiC fluuioru uarias
fiC inordinatasGtuationes. Dixiteniptolemeus
in libro dedifpoGtione orbis fiC temporis. eapiV
tulo primo q; Gc incipit . Sermo de nubilis apud
homines iiulgares iudicia de duabus nubilis
non iniieniuntur ex fcientia artiGdali t nec cer /•
tiGcantiir eo gjdiiierGGcanturdifpoGtiones aeris
per diuuGtatcm loi^rumade dicit 9 fotUlTc tac
dabituraccidensnubiliindiehusa quibus ab eo'
dieproquoiudicatueftfiC fortetehiitateeritcla/
titasin dioceG pluuizmultzfiint:fi( ideo no cer/
tiGcanturiudiciadc nubibuspropterhzcflmilia
fiC maxime propter didas rationes ptolemd mul
tiprobabiliteredodiinaftrologia quaG totali/
terdcfpcrantesrccEdunta pronofticatione tem/
poris credentes ea nullam certitudinem habere .
Sed G bene aduerterd adintentionejptolcniei in
illo lihroprinioprzdido fit adeaquxdicitpto/
lemeus.2.qiiadriparuti.cap.ulci.&pcnultimo.fa
ciliteruidererurgi omnes racionesiillo libro pri
mo de orbefiC tempore non monebit cos rccedc/
re a temporis pronofticationc.neq; per totii pro
cdTii illi^ libri inter illi1 capit.preallcgacudedil/
poGtioe orbis procedit ptcirpcr rationes peome
tricas fit demoftracides. determinat eni in illo li/
bro de natura rplizrzczleftisiac eius circulis ac et
deeiurdemrpherz& ftellarum motibusqiizocs
Gipcr cerras demoftrationes fundant' de indiciis
nubilis.iinde cum dicit ptolcmcusqi illa iudicia
denebiilisnonmuenkintarex fcientia artiGciali
neccertiGcantiiriimltintelligcrcperfcientiam ar/
tiGcialercientiamdecIaratiuamirelgeometricam
utipremetexponitfeipGiinineodecap.circame/
dium. unde iudicia nubilis noncertiGcanturhu/
iitfmodi cernGcationedemoftratiua Geut alia de
quibusidemdeterminatifit ideocxciifarptolcme
us indicantes nubiles eoqi non fequitiireos uitu/
peratio apud errorem, l n hoc autem qt dicit nit
bilu recordaturae G quandoi^ contingit eos erra
re.Iudiciaenimnubilis:utaitpt< 5 lenieus no fimt
necelTariafedrimcexeis quzlunt fcdmplurmu.
Pretereactimdicitptolemeus qt.forte in ciiiitate
eftclaritasfit in dioceG luntpliuiix nniUzifit io
noncertiGcantiiriiidiciade nubilis rationabili/
terpotcftfciriqiptolemeiisdepartib^iudicii nii
bil^utGquisuoIuetitiudicaredepIiiuiisfeiinu/
bilis craftine diei feu diioriidierumiiel triu fequi
tium cuiufmodi iudicia ex nubibus circa Cole; fiC
liinam cumeoriim ortu fit occaCuTumuntiir: etia
, exanimalibus irrationalibus fit ex multis aliis G/
gnisquzponiinturintrafiatufecundo iftius li /
Bri:Gcutexprenrepateteode;opi.priu5 allegato
libri ptolemcidedirpofltioneorbis fit temporia
utdicicptolemeusinlibroquadripartiti.cap.ultl
mo.ubi exprefTeponit modum iudicadip liuiuf/
modi Ggniim de pluuia ucl Cerenitate particulari.
Sed capitulo precedeti iiidelicet penultimo fecuti
di quadripartiG.ponit iudicia uniiierGiIiaquzGi
muntiir per introitus quartanimanni.ficpercon
iun£Honesfit oppoGtionesluminariiim 6 i eoru
quadraturassnequa^itlterius adniinustemp^da
Ccchdendoiqitzquidem iiidiciacertiGcari poilut
quandoc^ex ftellisqii^dmoduni no poGTuntiiu/
didaparticularia niG in talibiiscanhus duntaxat
aceptis G contiogateranina die $ lima cpoiuti/
Diftinctio.!. 9
gaturalii^iiibiisftcIIisiieTpIanetishumidism Io/
cohiimidoCLiniarpefiibiis aliarum planetanim
proinoii«ntiiini ad humorem Indicamus tunc cx
ftcliis Inimoreni fiitiinimcras fed nd ita certe hoc
CLienietllciitin indiciis tiniuerfalibtis contingat,
nam forie tardabit per aliquos dies poli cras : St
forceiUehiimorucIpluuiaderccnditmimo loco
fCnoninalioproptcruariationemloci ut didii
c(l:fcd indicia uniiierfalia ut humores uelplimia!
annuales iielqnartxannieerrilicant^niagisex i^el
Ijs:& accidunt illzplunizpcrcotam unam regio
nem uei per totum unum clima gp non eft uerum
dcpartibuspluuiis. Exhis igitur fatis liquet ^
pronolbcationes temperiei nonfunt paruipen /
dendxtfed propter nuximam earum utilitate di/
ligenii (hidio 6i experienda diuturuaa nobis fiit
perquirendx. Tcrtiuiiero^mcabifto feriben/
diftudiodiibiatrepidationereuocat & retardat
eft librorum an:rologix& contrariarum opinio
num allrologoru lionerofanuiltihidof. tot enim
fiintlibri inutiles &toc ausiores imperiti qiix re/
gulas liiperfHtiofas&uariasinconuiIds antiquis
adrologisprenominatiseontinuemultiplicnt in
expcrtiadiiidiciatam temere procedunt q) ipfa;
fcicnriamprcclariffimaturpiterdehoncftat & fu
is monflriiodsiudiciismifcrabilitcr diffamatuiti
nam igitur omnes tales aiifioresab adii (criben /
di i illa facultate forent furca fufpcnd:q) oes cor u
libri eentcqbudiitimcenifciendaaftrologixqux
nucfufpenditur& cotenitur redderet* magis pre
ciofa&fndlius cum minori cedioac profundius
foret inu€ftigata:8t fcriptaprofefiiiofa antiquo/
rii alfrologotum diligenti (n;dio forent infpeda
& ac^Iurimisintelledaifed in andquoru libris
tot ambiguitates& tot contrarias opiniones re /
perio; tot etiam materias difficiles de aeris muta/
tioneperpendoq>duindmomends Rupeo inge
niummeitenuitatcmacfragilitaiem meam quia
omniii infufFicientiam reminifeens contremifeo
&contremc(censpalefcoinhoctantum t hoc
libro dubuationis defperatioe conturbatus q> no
audeo de tempore aliqnam regulam de notio con
derenecaliquamfententiaiTi dc capite meo pro /
iiulgare:&n audere nonfufficio.fed antiqiioni;
aRrolomrn opiniones 8C fentendas ac regulas ta
iiniuerlales ^particulares intendo meliori.brdi /
ne quo potero ad comune utilitate in hae feientia
nudientium in quanda fuma redigere. Etuocabi/
tur ille liber fumaiudicialisdeaccidentibusWun/
di. Maxima nerocauraquarehocopusagrelTus
fiim eR iRa'q> modo funt muld'aRrologi and/
qui 8c moderni multa & bona de tempeRate ae /
rts:6t deldsquxcontingiint in mundo documen
tafcribiml8C modupronoRieandi docet: fedin
teromncsnulluminucnioqmninfiiislibrisomit
tantaliquaqux inhuiufmodi iudidisforentne/
cc(raria:£(iudican(ibusmul(iplictterpo(reatiia<
Iere. Ptolemeus qtie inter omnes Ventamus iia/
lentioreminiibroquadripardti tialde rationabi
lisprocedit;in hac enim materia docet regulas ge
ncraIespronoRiC3ndiperecliplI;:dejndepqiiar
tasannii&poRmoduinperconnindioes&op/
politiones luminarium:adndepereoru quadra/
tiirassfed de coniun^ionibus magnis iiidclicet fe
xtu fcDtcndaru planetarum: SC de Tcuoludoibus
annoru mundi nihil penitus determinat. Albii/
mazar tamen in maiori introdu^oriomultas de
teperie datreguIasnoCabileSTeasnoTanieponit i
aliquo ordine:&li«tdeconiun£ii6ibus magnis
pertrafietdeeclipliluminariuparu loquitur nec
earu iudicia manifcRat. Alchindiisitero cpiiis no
tabiliter procedat nihil tamen loquicurdeconiu/
fiionibLismagnisnccdcecliplIbus. McRahalla
etiam qualijtotaliter de magnis effedibuspertra/
£far. Sedaarotheus&aoniar£c gerdis paucas
r^uIasfeddotabiUcdeecIipnb^iierogc 'magnis
coniunfhonibiisnihilloquutur. Lincoii.aute;
& moderni icefm dignitates plandanim & elTen
tiales 6C accidentales tantumodode aeqs muta/
tioneiudicants&llcdircurrcdoper (ingulos nui
luscorum detempcricfufficienter loquitur .Et qa
deeorumlibrisuianattiralisSC reda pro tempe/
rieutmiliiuiderepolTetdidtcoru omniii fenten/
tias ac regulas fefm naturale ordinem' in hoc Ii
bromeoprobperisfadiitateiudicddi pro poRe
meo iudicabo.Primo enim determinabo de prin
cipio mnadi:deinde ponam xtatem mundi iuxta
opinionem theol^orufic alhologoni St fcifni
diuerlascronicas.^ex annis mundi oRenda qua
tirer&icmusinquoorbemagnofcimus St 'i quo
to anno illius orbis mtmdi eonRituamun fic' qua
liter deueniemus ad plancta St (ignum in illo or/
bedeterminantemtaeetiadiiiiforeSC fignu pro/
Onisillius anni in'quo fumus confequenter i/
iieRigabn.dcindcponam qualiter IjtpronoRica/
dum per introitusannnrQ dC quartarum anniiSC
per omnes coniundiones SC oppolitides SC qua
dratiiras luminarum ic^ uiaptoIemeiiSC poR/
modu ponam iiiampronoRicandi fc£m uiamal
buma.alchindi.Iinconien.SC aliorum .Sc ponam .
una cum his dignitates planetanim elTcntiales SC
accidentalesiSt qualitates planetarii £c (ignotu;
& eoriim complexiones & naturas: 6C eriamna/
tiiras partium circtili St planetarii habitationes.
Et (ic pliires r^las uniuerlates de acciderib^mfi/
di in illo primo tradam librimdcompilabo.De
indeinfecundo tradatu huius, libri particulares
regulas de unoquoqiaccidetemundhiiuede una
qiiatp parte temperiei aeris per fetdequalibetini!
Io libro meo uoUiero pertradare intedo pro pof
(e meo ex diuerlis libris predidorum aRrologo /
rum fiimarie reeoUigerciSt (k^b imitierfalib’ ad
particularia redo tramite Sc ordine naturali iti/
xta aft .S( aliorum omnium plulofophonim^ do
TractahK.r'
Snnam in hoc bbro procedam deo adiimante,
QTTraSat^primusfumxiudicialis al^rologiede
accidentibus mundipcr reeiilas uniiierra\es.i.de
accidentibus in generali lohannis efchuidi in ea
aneiuditialiuiriperitiiTimianglici incipit.
T! Raflaius primus
qualiter Iit prono
(beandum de acci
dentibus mundi fe
cudu regulas allro
logiz.Ec diuidi^
ifteCrafiatusiduo
decim diltinfiioes
CTPrimadiftin/
£hoe(lde prind/
pio mundi dC arta
temundiide quali
ter rdemus in quo orbe tnagno dmus a principio
mundi Sc quis plsneta& quod fignumdomine/
turinunoqtio^orbesflC quis fit diuifor & quis
gradus proredioniscuiiiniber orbis .
dCScaindadidindioqualircrlit iudicandii; dc
accidentibus mundi per instas coniunfiiones
Iriii planetarum riiperiortim .
(TTeitia dj(lin£lTo qualiter (it iudicandu de ae^
cidendbus mundi pereclipfesluminarium.
. CTQuattadilbnaiode lignidcationibus ptane
larum dura (iierintdomini orbium magnarumel
cum fuerint diuifores annorum orbis magni : ud
cum dominantur fuper coniunQiones magnal
6C ruperedipfesiticlcumdomihanturfuperafce^
dentia inceptionum quorucum^ temporum re^
uolubilium.
(rQuinradidindiodengnidcationibiis omni
um ^netarum cum aliquisdcuatur fupcralium
6c quidlignifiatpUnetacumdiperalias plane/
(aseleuatur,
CSexudiftin^odedgnidcationibus (lellaru;
qux dmt in diiierds imaginibus carii .
^ScptimadidindiodenatiirislignoruSc duo
dedrndomonim edi cum loca coniunQionum
magDaruoeleclipriu (uerintineis: aut cunvannl
pctuenerint ad iplaa locis afcend<n.jnce(Hionn 9
precedentiumalodsconiundioniimuel cdipfiu
dedenaturis lignorum cura fiierint aCcendoitia
aliquorum temporum reuolubiliii .
CTOdaiia diftindio de dominiis 'planetarii 8C
(ignonimcirculifuper climata & prouinciasdC
r^oncsd< duitates terrx.
CTNona diilinSio qualiter ntpronodicandum
de accidentibus iniindipet reuolutiones annoru
mundi 8c per introitus quartarum annidc p eon
iunflioncsdCoppoCcionesdC quadraturas lumi
narium
CTDedma diUmSiOqiialitcr Gt pr6no(Hcandi1
deaccidentibiis mundi: & prcdpiie de temperie
aerislcdmopinionemdiiicrfiru aftrologoru .
CTVndecimadillindioqualiter Gtpronoftican
dumdeacddcntibiismudi pcrfcdlasOellas.f.pcr
airftis(ideruS(per(lell3Scomat.is&huiuriiiodi
C70iiodecimadillindiodeqiiaIitatibu$& na /
turis planetarum dCflgnorun^arciimicirculiifii
de dignitatibus planetarum eflentialibus Si acci/
dentalibus S( eorum habitudinibusad inuicem
breuicerde compendiofelcdlm modum introdii
£lorii. Scquiturigiturprioiadillindio.
CTOtllinflio prima de principio mtmdidC eius
State: dCqumiterfciemus in quo orbe fminis:
dc quis planetarum & quod (igmim dominen/
turinorbe in quo fumus di quis (it diuilbr di
gradus profefiionis orbis incipit. Eteontinet
quatcuorcapitula.
GTCapituIum priniu eddemiindiprindpio'.
laitdicit.IuliusGr/
tniCLisin libro ter/
tioinprincipio.Et
hermes trimcgillus
Id)ronto.cap.i.n6
fumunt Ifta genitu
. . ramiindinecmim/
duscertumdie ha/
buitorcusfuincca/
liquisiterdiiteote/
pore quo mundus
diuinzmentisacf
iiidioummiirarioM fiiifformatus : nec illuaif^
potefl fe intentio fra^litatis humana extendere
iit originem mundi faci liter polTit ratione au t c6
cipercautexplicare-.hxciulius.Diificilecft igitur
principium mundi intendereautin qiio tempo/
reannimundiisincepitoriginetniuelinquo cem
pore ipllus anni principiam mundi (it ponendii
Vnde ex hocmagna dubietas emergit & icenicii
dooperisfeuiildidonimreuoluiiombiis anno/
riimmundi. Omnesautemadroiogi docent re
uoluere annos ab origine mundi ab introitu do /
tisiaarictl.de cumeisconcordat maxima pai4
tlieologonim loquendum de principio mundi«
dCmaximaparscomputidarnmquxdicuncniu/
dumfuilTecreatumin xquinodioiiernali . Quo
riimfententiasinhoccapiculopriinointendocd
pilareidC podmodum omnes poGttones recitare 4
huicpoGdonicontrarias. Diciceniinlinconie'.
in ftiaexafcnon deoperc prim* dici q». mundus
fuitfiidusinmenreniran.i.aprilisinuernalixqui
no£Uo dequomcnfeicriptu edinexataeron me/.
Diftiiiaio.i.
fisillc uocabitsir principium tnenlTum.Etmfjntia
iiir iraqi moyfcs ^ iinindi moles eft iprimo
in inflanti tcniporu cp ineo fuit principium nicn
Gs nifan.Etdecuit miinciumteporeuernalixqui
noflioindpercutdicitlinconicnfis qiiiaellfipe
ratilTimii temponim 6i tempus generationis 6C
perfeflionis: 8£ 'dies squinofiialis habet priui /
legiimi fpecialcintcr exteros dies ^fol in punfio
sequinofliali circuitu diurno fota terram illunii-'
nat& nullam partem ferra, relinqiiitquin eam il
luminet in aliqua partedici naturalis xquinoQia
lis.In alia iicro die naturali relinquit fol aliquam
partem terrxper totam ctia diem non illuminata
Plenior igitureft dies xqiiinodHalis quoad aflii
illuminandi terra diebirs exteris. Dies autexqui/
noflialisauttinalis cft in tempore elogationisfo/
lisSC corruptionis:& ideo ab illo xquinoSio no
JU£ivh. 9 fiitmimdipcrfcSioinchoanda-.hxcIinco. Item
tab-mus fiiper illud exodi, ii.mcnfis ille fej mar/
rius principium nobis mcnHiim fiCc.dicit q? liunc
racnfeni martiumlicbrei prirnu menfeni habent ;
quia.if .kl.cius prima diesfeculi fuindedmaquar
ta uerodjesrc<fa.decimaterria dies tertia .& duo
dedniadiesreciiIifuiequarta&:c.qiiarol 6i luna
condita funt & circa principium xquinoSiu fiiit
Soteuiminoriente&lunain occidente fphera;
mundicxxquodiiiidebantihxciUc. Etbiiic di/
fio concordatmagiflerhilloriarumfupcr exodi;
deagno pafchali dicciis.menfis ille erit primtis in
nien{ibusanni:hoccftmarti®.i.lunatio aprilis g
nobisin marcio fxpcincipit;£( dicitur abhebre/
isnilan.Etpoflin eodem capitulo dicit ma^Hec
qi romani populi primu menfem ponunt tanua/
riiim:quiatLmcinctpitfotarcenderepo(l folftiti/
umhiemale.cogmeriustamenuideturfieriab he
breis amartioin quo & mundus elTecondims le
gitunbicmagifler. Item uincentius ifpeculo hi
(loriali.parteprtmainprincipio.r.dcnpcrc quar
txdieididtqiiudeiamartio annii indpiut quia
fol incofafiused.Gtifidonislibro quinto ,ca, de
temporibus dicit lic.Conflatauteni pofl fadum
tnundu; ex qualitatecurfus folis intet^nos p men
fcsfuifrediiiifa quorum temporum dil1in6tionc;
talemueteresfaduntutprimomenfe uer noiium
dicanir.Etlimcconcordatfupergeorgicaiiirgilii
feruius libro primoficdkens.Initium mcnQs cft
itiartiiist&paulopoftdicitqjucrnoiium& anni
initium & primam partem menfis c(i martius:
hxc ille. I tem Iohannes de facro bullo- capi tiilo
deregulari folarisdicit gj mundus fafius fuit.i;".
kl.maitiLunde&ibifoIctuocariprimusdicsmu
di:6C rolinarieTe.S< .g.domintcalislittera. Item
frater gualterus de eduicou .monachusde euefeha
in quodam trafiatu quem fcripfit dextate mundi
dtcitHc.Conflat autem inuefHgationc catholico
rumdofiorumcaputmundifuifrecapui aries in
prefagio anni qui tollet peccata mimdiin eius ex
ordiomcefblislucidaniibesmiiudum triduo il/
lu(lrauu:3ftuncquartodie£c mane afeendu Ibl
fiiper hcmifpcrium .a fcfiionccirculari deferreniif
conflitnta faciens xquinofiiiini uernaleiuxta il/
ludgerniinauirterra&c.&uefpcrclunaplena dC
preclTet nofii inftituta (ciJ ni theologos; hxc ille .
Item elpacLis inquoda; libro quem fcriplit dc a
llrologiadidt ^ Infmaeiice chaldei dicunt fo/
lem in prima parte arietis ciTccre-itum. faturnus i
rima partccapricorni remotus afole.go.gradi/
Lis.ioueminprima parte fagifiarii remotus a fo
Ie.rio.parribus!martcm in primaparte fcorpiois
remotusafolc.ijo.gra. mercurius in prima gemi
noriim remotus a foie.<5o.partibus luna in prima
partcc.incri remotus afole.go.partibus. Et Id/
flctenfis in computo fuo partcqiiarta.cap.prinio
dicit lic.Quo autem die niiiiidus creatus cfl nihil
nobis certum ex facra fcripcura relinquitur igitur
gtciim dicsleptimafabbatum fuit prima dies erit
dominica qua deus lucem condidit Qi tenebrasdi
iiilitilicct autem hebfeidCgrcd quiab.S.bf.feptI/
bris .annu incho.ant uideantiir fupponere qj mun
dum deus fecerit in autiino. Hieronymus tam£
& beda ambrofiiis quocp infiia prima exame/
ron & conflmilitcr bafilius dC daniafccnus capit.
duodedmo.magis arbitrantur mundum incepif
fcin nere. Itemdicunt mundum incepilTe i mar/
tiodie,iS.ruperlitcera;.g.i^.kr.apriIisubiin klis
fcribiturprinuisdiesfeculi. Dicit etiam dama/
fcenus.capimlo.rs.qi mundus fafius cfl in iierna
lixquinofiio&lunacreatacft.r^.i.pleiiaqiiana
dieinxeidem. TotigitiirdofioresSc fanM uiii
hanc opinionem deprincipio mundi affirmant:
£C multo plures his & imacum his £c uidetur ip /
lam appropriare,Gr Ali 'ux tamen rationes coi»
traeampofrenCaddud.Dicitenijlcitcllenfis ubi
ftipra qi fi haK fuerint ucraqux ian\ difia funt .g.
fueritlittcra dominicalis primi anni mundi 8C .rf
kr.aprilLsuernaicxqiiinofiiimit& etiam plenilti
nitim primi menfis:& per confequens in nonis i!
liiismennsmartiiinprimamanc apparuilTc hiif
feluminariiim coniimfiioneniiqux omnia fimul
{larenonpoltuntitamcnfarisconflarepofTiG nec
nalexquinofiuimnonfuilfc in martio in anno
crcationismundiredinaprilitame fanfii dofio
resporuemntratumdcfirmutndreufn in com/
puto quo ad ar.ni quantitatem xqninofitomm
ffCfolUitiorumfcreinchalcndis mutabitur. Ite$
fcquitur^auveusnumenischalendarioinlcript^
imicusniimdi principium locum fuumobtimie/
rit Si locum fuutn unicis in perpetuum obfenia/
nitqcCeflimprobatum. Sciendum igitiirqi.g.lit
tcra non e(l nec potcllelte littera dominicalis ncc
tnfextoannouelduodecimo iindedmo decimo
feptimoucluigelimoterrio cycli folaris. Item te
piisquoiudciponuntprincipiiim mundi qui mi
nuscxtxrisponuqtnecxquinofiiiim potuit e(/
a 5
Traaatijs.r.
feinnitirttoncc etiatnpletiiliii>iimi primi menfis
niil foitcfiiiiTet annus clcdnuifl'ck(iisc)'cli tuna /
risntpatetmcc etiam primus niciiiis potuit ind/
percdidodiciulannonin dcduiolexcoannolii
naris c/cli.Siergo dido dic incepit numdusntd
Io modo incepitin xqiiinodio necin plenilunio
primi mcnfis.imo (i incepit in primo menre ali /
quoinodooportet^homofuilTetpriodiemen
lis. Itemtantumodoin dedmofexto cycli Urna
ris diessquinodiiticrnalispotefldrcinpknilii/'
nio primi mcaiis adhuc igitur ^cum ildera fada
fuifTent in zquinedio SC plenilunio primi men /
fis oportet mundum incepiUe deciniofcxto nu/
mero cycli lnnaris:&pereonrequens clTe ianno
dccimicyclidecenousuis. ltSfequitur${iiii ple
nilimiocrcatafuiircncrideraneceiredlmcnremil
(um p imaginatione i nrepilTe quarta fetia: hac o
mDiafalfaCunt.igituc &c .omnes illas ratioues
ponit leiteAenCs in computo fuo ubi ftipra .
Quidam nitunnir mundum probare creatum fu
i^nautunali arquinodio & alTignant tunc lu/
namfuilTecoDiundafoluQuorLireDteiitiasmte
do compilare:fed primo de iplius Iunx xtate in
primafui creatione aliqua cxdodortim {enten /
tiis intendo perfenitari .Rabanusuero liiper id
exodi duodecimo iicutpriusalleganimdlafterit
lunam in fiii creatione iadlam fuiiTeptenam • E(
iinconicnlis in fuo exafenon in opere quarcz diei
dicit ficitranilatio./o.fc^m quoldamquiexgrz
co in latinum iraniiuleriin t lic lubet luiare maius
inclioationem diei & luminare minus inchoa/
tionemnodis: (c<£m qua litteram uidetur.gpluna
in prtncipiocreationis liiz non faQ» fuit plena
luminet aliis tamen enim uicibns nifi in plenilu /
nionon inchoat Uinaoriens no& fpaciumfed
in pienilunioipfa peragit nodisfpacium oriens
cum nofiis inuio & occicicnscii^ no£iis hneque
admodum folperagit&aciunidiuniuplunaigit'
cti plena cfl tempore illo exequodiuidiccumfo/
Iclpherant: bC propter hanclittcram quidam af/
firinantlnn.ifaaamplcn.iluminc.alliimunt qui
dam rationem luna fit fafiapIcnalumiDetquia
non decebat ut deus illo die aliquid imperfedum
iceret. Aliiecontra arguunt dicit liuconienfis
q7luna.r.in fui creatione non decebat fiiUTe quar
tam fed prima siitcrq; autem dicit ipfeherationes
intirmxruntiialde.plcnitudoenim Iunx 6c eius
defedusquoad menfcsnofiros foltimodo fequi
turipfacum femper habet medietatem quarefpi/
cit folen^ plcnant illuminatam nili cti patitur ecli/
pfim ; niierus quoqj que eius xtati tribuimusno
computatura Uiicrcacionefeda prima manlio/
uelumiiiisad nosciimexitdefub radiisipropter
hoc augufhniis inter iittanc^ partem melius cfi
ncutrampolitione; probans nec reprobansthxc
tincunienlis. Dicit ttaci augufiinus fuper gencli
adlirccranibbro.jxapitulo.quiRto.QualisaiuI
lunafaSafitinuItilociitimcinqiiiruijtdicuntio
fadam plenam quianon decebat ut dcuslmpcr /
fc£tu aliquid illo die faceret in fideribusquo feri/
pcuni fed $ fada funt (idera . Qui autem rclhlut
hocdicuntipfaigitur debuit prima tuna dici ££
nonquarraquislictncipitrnimcrafe.Egoaiucrii
mcdiusinterillosriiniutnetitruzairera} ledpla/
nedicamliueplenamnucipfam lunam deus tece
titperfe&iiniipfarum cniin naturarum ed: dc/
«s aufior & couditor. Prjrtmodu in eodem ca.
bcatusaiiguflinusdicitlic.Silumenin luna ere/
fcicticlmmuinirnon luminare ipfti: fed illud q^
adiueeduariatiir.Siaatemex una fux fpheniLx
parte femper lucet fed dum eam conuertic ad ter/
ram donec tota materia conuertcritgiaprimauf
ad quartam iacit creCcereiiidctur q? femper c(l
plena. fed certehabitantibus non femper appa/
rct: huius ratio cd quiaafolis radiis illudratur':
lixcaiJgudinus.Preccrcadiciclinconicniisubi fii
pragjlupcrioriitteratranilationis./o.interpre/
tu nonnniltuni cogit ut Iiinala&a Iit plena uc cii
plenaclTetq; in principio fafia (It utcum citet in
choatio nodis ^plenacircticumucroquu ucr/
bu gcxcumquodedarchclbnattani inchoatio/
nem<^principiumiGgnificataiir(Uiaiproueibi/
iim potcd referri tam ad principium rei cp ad
principiatum : hxc linconicnfis . Huic fencencix
eoncordat Augudinus loco preallegato ik di/
cens . non deficit tamen qui ex eo fe arbitrari di /
eunt lunam primitus dccimaquarta fadaiii a deo
quiafada plena credenda ed (ed quiain fcriptn/
risddiicrba funthuiic, lunam fadain in inchoa ^
tionenodistuncautin nodis exordio uidenirt
cum plenaed alias non:& per diem incipit itide/
li ante plenitudinem dC in progrcdii nodis tan/
to ampliori quanto uiinnitur; Idiqiii per inchoa
tione norf^is non incipit princtpiii. nam Sc grx/
aim tierbuRi hoc magis inducit cp cum didu$ cd
arcbiiielarchemihxcaiigndinus. itein qtioda;
computo qui (ic incipit omnis computide uiden
tiir innui 9 luna fada Iit feli coniunda .dicit eni
jneodecapitii.dsRumero aureoilicutfol&luna
creati fiintdietertiaanteplalmauone} adxutpa
tetin genefi & ada; primo liin.! j iiidit & ca ap /
propinquauitsbxcibi. Ecmonaebusde cucfclia
in fuolibro dextate mundi dicit licionmcsphilo
fophificprzcipueindi omnes planetas in capite
arictis& in principio cretionis eorum elTccon/
lHmtos:& (ic luna fuit in coiundione folis;& lic
plena poted dici quia femper ciiis medietas a (o/.
ie elt rcfpedaiet (ic luna tertia conditus ed homo
& hoc habetur ex audorirate iudcoru & chridia
norum-.quiaiudcidicuntUinam prima} aprima
eius uifioe de fub radiis folisichridiaqi uero apri
tna eius uilione ficut ada quando primo iiidit eq
ipfamprimauocauitihxcille. Idcho.redes coni
puto fuopreall^ato parte quaitaca.primo in ^
Dirtinfljo.r.
ne dicUHc-Cunihilcerltim habere pofTum^qnis
fuerit primus dies feciili & didis iandoru Sc pa /
trum prereiicibiis ratibnem indorum fuper hociii
deamus. Notandii qr hebrd ponifnt iam anno
illoincarnati6isfc(Ijdicmyfiu.i294.fscudaf«pt^
brisferiaqtiartafuturu diem fuper ultima dk.t66
miolutionibiisaprincipiomiidintacpprimare
uoliirio i fcptima die odobris Si qi ipfo die fuerit
coniimfiio ad.f.horas!Si iftuannw primu reno/
turionis illius primo ponunt tantti fuilTcin ima/
ginatioe.^.diebiis ultimis. Vndeannuiliiim iio/
eant aunii natiuitatjs domini imadnatu Si iilti /
ma diemdkunc fuiaediem fexta Kri.n ; Si in illo
fuilTccreatus adamifii in eodem tuilTe prima con
ii]ndioD£munditalepo{thoras.i4-ita<ppriQuis
honioinipfodiecreatoisfiixiniierpercuidit pri
na nouil I ima : SC in fcqudi fabbato.t .i n craffino
incepitfeciindtisamisprinue retioliitionisiiuedr
cililiinaris.Quodautpro.d.diebiisultimis totu
annum imaginatu eil quoniam r^ula habetur qx
in computando anos quos TpheradC cetTo incipi
uutmenleproimotantumdieanm.VIterinsaa/
nu totum potiunt in numero ut fi quia ttgnauerit
die alicuius ex anno fequenti dicatur duobus aa /
nisregnaifc.CiimigiCLirdida coniunfito primi
anni-lecudoanno primzrcuolirtionisfiiit.i^.fe/
ptembris ad .14.horas.ut patet inpremilTa anno/
riim ferte apparet cuidenter primu dic annorum
inundifui(IV.i2.diefeptembris.utfiiper.e. litte/
ram ubi inferibitur felium fanfli matnd apfiihzc '
ieiteft.tbide. ExhisigiturdiiSisappareiq; luna
fuit creata foli cdiim&adC cuhoc^mudi creatio
fuerit 1 feptembri . Et uincltius ! fpeculo hiltoria
t parte prima.ca.}.mprindpio.f4leop«requar/
tzdieididtqiarabes&^pniincipiunt anuafe
p tenibri quia i crcatioc mundi legitur atborcs fhi
fiusbabiiilTc. Romani ucro ut didt magifter hi
floriaru i exodi de agno pafchali a ianiiario anit i
dpuitquia tucfol incipit nobis apparere uelpau
ioante.Et arabespofl folliitiu zftititi tdpiunt ao
nuihzc magifter. Alii aut in odobri pohut mun/
duinccpjirc.dicitemiincon.infuolibto qua feri
plitadclcmentepapaiprimaparte ubi loquitur
deptfdpiomudiqiaprilisprim^mefisff ani qua
tii ad inceptione felio^ legaliu licut didtiofeph*
Iib.i.antiqtatu.ca.).diciceidcpmoyfes primume
fe;.f.martiu ifdiiuitatib^diflimttqiiocx egypto
iKbreoseduxit.-fed^mDndusfaduslitjodobri
nititur ipfebatho probarep textu «odi.!;, fole/
nitates celebrat 1 exitu ani .Et ibide .^4. fokaitate
cdebrantqii redefitenni remporci illa eddneun^
Si aute dicit bathon.fext^anusfetf ad aprile cii$
fntduSQO colligent* (edpeributiquiaaUusannus
cfi fcrialis 1 quo no licet metereiSC tuc an^odautis
icipit ab aprili S( nihil metere in eo quia nihil fuit
fciatui.inoalio. Itedidtbalho illud id^atetin
principio neemizsdc boc didt luero. i ep& i fdti/
uitatib^.&primzerechicIiscide/fiC didt^batho
ultraqmdelfdubiuqnfciirh ordine tepm natu
ralcprincipiuaniiliinacioeodobris e. Et hoc a/
lirologi,oridaIes SC egiptii Si grzci & oli & oes
q(icoliderac,qiii a'pacriarc!iis Si propnis habue/
nltaiirologia.Etlicctmoyfcscoftitiiitaniprind
piii i aprili quatu ad initia Tolenirattim uoait iofe
pbusitn taliisferuauitprincipiu mudi fuifTe fole
cxllicntei.i^.gra.leoisuideljizliate. Dicit eni
iuliusfirmic^lib.t.iprin.qimudigcnitura diiiin
hac,uo|uenteire fecutt ziciiiapiu &arabu quibiiS
potilTima illiusfcientizfecrct.-ic5mirit.C6llitue/
rfitenilblclleoneptc.if.lun.lipartecancri.if. Iit
tiirnu i Capricorno t.r;.pre.ueiiere{ libra ipte. tf.
merciiri®! utrgie pfe.rf.marsinCrorpi.pte.if.hze
iiili^ibidc.EthocidedicitmacrobiTugfono Ici/'
piois drea mediu cp {Tcincipit.natiira luzfrigidz
coloris argeeei'. [tedicit^h.zceadeeit fnla uni
uerlbffi zeipeioru 8f cu eiscocordat lincoh . I tra
datu (iio de repie aeris qlic kipit adjpnolticadu
diucrfadifponc aeris ubi ficaitidomMgifplz di/
dturfignuiquo erat creai^l miidi origineiell igif
domus folisleotcacerlunzmirgo mercurii: libra
ueneristaries martisif3gi<9a.iouiS!C.ipricorn^fa /
turai.Etnotagiloqiiiciirlinconicn.hicrcdiimde
domib*’pricipalib®pf'a9t . Tot igit' futnarizopi
nides antiquo^c alirotogo^ doaorut^de prm/
dpLomudiiqaucprzdida^opionuiituera ne/
leionccaliqsfdrepotnificxfci (piis reuelatione
QiaUlibifuerititimatum. Eteredotn qi tenetes
mudnfuilTecreatu.if.kf.aprilis primu iiernalcz/
quinodiufuifrc.().kF.martii . St Ittuctpif fiiilTe
plenilimuleu.g.Uttera dniciIi.EtIiclicec dicere ec
cle&a errat i hac parte Heut fatis patet cx prxdidis
r6nib^ieiteft.fi£pcipneqLuain principio mundi
no potuitfm(reii£ma!ezqnomu.i2.ur.apri[ts.r.
tmartio.nilicutrolftiria^tidp.itt^sficiitetzi3ui
nodiaifedmfoKiitiuhiemaleinatiiiitatex^ifue
rateadediequa x^snai^^utoes a(rerHt.uideIvjf.
dicdecebrisaiioschrilli.rjqr.qiiohocopurciilu;
r.i f.die decembris expletii fuit lolliitiu hiemale fu
itindecembricomplecis.r;.dieb^.f.horis.&.2f.
mi.igirurl primo ano miidi fuerat follliciu in ia/
niiario cu multo m.iiiis t^s fuerit a principio mti
diufqtadnatiuitatcchrifti^lia natiuitate x^i ad
prediduannuchrilli .i;47. ut patebit in ca .rcque
tiiergo eader6necui^dtdoano.i^47.fiiit,zqiii/
nodiii uernalein martiocopleto fed in aprili. Et
lioe idc patet per' illud ioanis .^".ipfum autem ere
Icere me autmimii Scc.quod expones augu.rupef
iohane.omelia .14. an mcdiihdicit 91 natiise chri
(tusammincipitcrercerc'dies'SC natus elliolian
nesqhincipitminuidics: EtmagiUer hilloria/
cu dicit decanticoangelorugipaftorcs erat uno
KuiliariabethleemcLif^odientesuigilias fuper gre
gem fiiii .Mos enim fuit ab antiquis in utrocp loi
iUtio iiigilias noSis/unodire ob folis uencratio
TraSatusj.
tueq iottaapiidiudeosexiifiicohabirnrifiiokite hocnoo (equitur grmundusindpietmeotempa
rithocide, Sicigiturpatet^errore itcriturpri rcmamimoinodoincipiuntanniim in aprili-f.
musdierfcaili.if.kr.aprilu.Sirretiajerrores fe/ quantum adinitiaroIftitiomm(ic(itdicitiofeph^
quunturexhocqiipilpofiierimtluclemporisfLi inprimoandquitatu.cap.^.fiC exodi cap.a^.dict
ikeplenjltinul&primiiarqumodiiumcum.g.lil/ turUctiibUsuicibusperHngulosannosindefefla
teradonunicaliqusratispatentex rationtb^Iei/ eelebrancur&polVeaexprimentiircudicic adie/
teft.priiupo/icis. Cdtranancpontioneanmun buscomedetisazima:8e (icprecepit tempore meC
dusruitcreatusma:qiunofiiouernaIiautaut(Tna nrnouorumqnegrefTitseilde egipto Si foleni/
liRonaitdeodeterminareOsdn auderem no fufTi termelTisprimitioTuopCTistiuquodcu^remina
ejoifedranonesiitmihiuidetiirplures&fortio/' uerisinagrofoleniterquo^inexituanni quan /
resrimtpro.iUaparte.r.qjmundusfuitcreatus in. docongr^aiierisomnesfrugestuas de agro.
aquinodiouernaliquzroespriiispQRurara lin Bxhisigitur patet qiqiiater in anno filii ifrfcc'*
conic.&abaIiis:&cufnboceecriaa(rerittd:&n lebrantfolenitates.fc^inaprili.iimio.flCofiobri
mirrmaiorps allrologorii i reuoluedo anosmu flC reptembri.r.in exitu anni dC non fequitur ^ ii
diabitroitufblislariete. Fortior ueroroq^mu inquolibetiliorumtriumtemporumincipiCitan
dusfadus£iiciautunalixqnoSioeftinaq> dicit numq^uoluenintaiTerereinquolibettemponini
tiinccntiusau^orfpeculihiftorialisqulprius a\/ tria mimduiiicepifTeifed qua ratione inceperunt
legaiii.r.q) arabes Si egyptii icipuiit anum a fepte In uno illorum trium temporum propter loleni/
briiiueiodobrifbquif q^arboresin?quino^o facem fefliutinaprili eadem ratione in quolibet
atitiinali friifiushabebahigitur uidetur q» tucoia illonim trium didortim debuerunt incepiiTe ex ii
hicinferiusfnerutimaxiniafuaperfeSione&int luilicaufa. [temlicutpreallegatujefiamagiilro
tali tempore decuitmimdufuilTecreatum igi^ra hiiloriari.Romaniiccperuntannumaianiiario:
tionabiliusmundusdebuitfuiltecreatus in zqui. quiatuncincipitrolnobisapparereex hoc tame
nofiioautunalicpuernali.Proiftodicipot qrin non fequitur^tnnndusincepita ianuario. Ex
xquinoftioautunalifrud^nofutiruamaxlaper hisigiturpatetq) argumentum bxthon in qvota
feSioneqniatimcperfeducilidiminutioe&na tumcpnnditnondireSeprobat mundum btiiTe
oblianteqi tiicarbores frufliis habeant maturos fadum in odobiisPed tantum probat liebreos irt
6Cczterzplatxeoni;tripfediocitodefieit eo^ cipereanniima&ptembriprohisquxconcernut
temptisilliidappropinquathiems qcorruptiois ^lleflionet fitifluum & agiiculturain & fimiiiai lnt:
occaiioed rcruinferioruifedinxquinci&o uer/. fNunqu id tamen niimdus tunc incepit ue l laprla
naifoietenduntadfiiaperfedioaedC ad cremen * nercionec ailererc uolo propter tot tiarias & con! I
tunecfixtuncexniaioriparteanntuarnaUs tem/ trartasopinionesdofiorum.Nunquid in crea/|
peiiasnocebitVndeexGnrilicadtcutouaflroIo tionemundilunafueritcreataplcnauclfolicony
gidomQsecfequetesangiilosmaiorisce pfeSio. iundadiibito:namaugn(hmisdilincomcnfisre
nis& fortioris domibiiscad&ibusabangulis:eo linquunthocrubdubioiicutpredidumeft euide
q^fquccesritntinacquircdofuasperredides.Ca lias tamen apparer qi fuerit creata foli coniunfia
deresueroideperdmdoific&iftaiferiorainuer Etiudeidicuat^adamindkcreadonisiuxiue
nalisqiiinodioacquiruntfuasperfeSdnesdCin fpereuidi^rimamnouamlun^ (icutpreall^a
aurunalideperdimtcasiciiiasrignumcftqtiiafta/ lumell’. C^idimetia^dixeruhtomnes plane/.
timpoftiUudzquinodiumautmnnalefoliaihd tasfuiirecreatosfimulcumfoleinaritfeutdifii^
piuntcaderedearbofU^usdtomniaiiireotjamar ell.CJNLiDquidtamenfimtiftaueranercio &e//
eefciini:. (tem in quibufdam terris & regionibus. queftatliinamcreatamfliiireconun^amfbinrA
frudasfuntmatiiriinzquinodioautumnali&i ciitplenajfiiecontraproaliquo^^o.Ettanta)
quiburdamdiuantedCinquibufdamdiuponmC eilratioadunampattemiicutadaliamsquiaqua
facispatetidiideononpreceditilludar^mentu litcrciiqideiiscreauitoninuratisperfeflefueruQt
qiredtatiimedauincentio. Aliudaigumentiim ipfacreata.imdeperrationesnonpoiTumus de/
nero illiusbathon perqiKid ipfe incipit probare tieniread ueritatem unius:& (i ueritas inquirituc
gj mundus faficis fuit in odobri faciliter poteff hoc erit folum per reuelationem uel per inlpira /
rdponden.namquandodiciturlirexrusannHSfi tionemfpiritusranflisnecetiajperuasrationes
nicuradaprilem limc.frudus non colligerentur. iarepoiriimusquotfporeannimundusEiitcrea
fedlperirenttquiaaliasannused&rialis i q«o no tur ideo non iii^r melius $ relinquere hoc (iib.
iicetmeCere&tuncoddnuslcipietabaphli bCni dubio. Cur aiiCeni antiqui reaoluebant annos
hilQietettirineoquianihilfeminatum fuiti alio nmndiabintroitufolis in , arietem & initium II/
anno.dicoqrargumentufuumnonpiusptobat gnon1.n.inarictiscapiteefrcuoluerutcumprin.
DifiqjkbTeidebueniBtincipereaDnumfuumab cipionuIluUgniiciremdeturilUmexpiicareinte
oflauoquantuiu ad eaqiiz'concemimt colledio do. Dicit iuliiisfirmiais libro-}- in principio,
nem fnigii} Si agricultura^ £( hiiiulkodit&^cx fiimacrobius indclbin^ojcipionis.determinat
DidinSioj.
tibifiipratnecliumcsnin arietepolicum 'ob hanc
caufam qtiia figureqiixfut mcdiuca;(um tQ omni
busgenimris obtinec prineipatu.ErqLiia medi/
umcarlu eftquaii mundi uertexfic quali mudica/
put in exordio lucis ede appuit. Et quia ex hoc Io
cototiusgeniturefiindaFnentacolligimus-.opor/
tuneexhoc ligno initium omnibus ngnis datum
cftpreferrim cu maxima pars ftellau Scambo^
Iiiminarium radios in hoc ligno mifeninl hec iuli
IIS di macrobius. Item didt albu.2.maioris itro
dufioriidifFerentia quinta in principio q^qiiida
dixenmtqi omne rotiidunn caret initio quare in/
cipiuntab arietedCquareibiponuntinitiu ligno
mm. Quibus diximus g? cum lintquattior quali/
lates qiiz fiint calor frigus humiditas 6i liccitas
fiCcompolitifunthee.^. Similiter qtizda; eopt Ii
giint effeSum di quzdam copt corruptionem^
cum inquibufdam temporibus anni efFicitur&
acdditresinquibiisnon corrumpantur ponunt
initium in ligno qt cum intraret fol fieret natu/
ra etufdem temporis concora di 'congrua nanirz
elem&icompoliti fignans initium encSusfiC nu
trimenti iuuentutisquoc^ acpueriCie.E t poilea in
e0demca.didtalbu.q7 polihzcinfpexerimtoin/'
oe tempus di inuenenin t qs dum ingredi t' fol prt
mum punditm arietis i mmii tariir tempus per ca /
lorem & humiditatem temperatam &indpiunt
diesaugeri.Ecinfinc capituli dicit lic^tunc in/
cipiunt effedus rerum germinant qi femina edu /
cit cp terra fiios flores arbores frondelcut : di hoc
tempus airimulatur naturz pueritizae iuuen tutis
fic initium efFedusihzc albii. Propter has caufas
allrologi ab introitu folis in arietem annos mun
direuoluuntSC annumincipiuot nd obdante^
aliqui diomtmudu iuc^ilie aliquo tempore an
nimiaiortamcn pars theologope concot^tcum
hac Ilia adrologop: .E t propter hoc ecclelia alfe /
rit initium fccuIi^ilTe eodem tempore anni.Vn/
de hzc politio «idoritatibuspluribus aliis fulci/
ta ac etiam rationibus przdi&pe politionu plus
^itde ueritate ad me non polinet determinare
I (ed llib dubio hoc relinquo.
QrCapituInm fc^n de etate mundi fc^m diu^/
Gu opiniones.
Odep locutus fum' in ca.precedeti
|l deprindpiomundinimcihocca.
intendo determinare de etate mun
di&deetateab ipiiusmundi ori^
gine Ic^m antiquorum patrum 6C
adrologbpeopinionenr.fedinhocmaxima dii/
bietas emergit plures cni m antiqui uiri di ianSi e
tatem mundi inuedigarcconabantur fedde ipfa
nullo modo poterant certificari.Nam iol^hus
K-oroilus methodius S(eufebius Uetoniimis flC
i(idorusbeda0Ca(igulHniisd}7OniCus&ger5d[ir
marianus di etheus iiebrei.^^o.interpretcs &alir
£j; plures annos ab origine mundinumerant fed{
eorum annope numero iiariantur nec de conim
omnib^calciibtoib^aliquafentenliacolligit^quz
anobispoiTitcogitari uera& certa: nihilomin^-
eorii omniu IcntcntiasltendopropolTemcoco/
pilare. Ilidonisutiep etymolograp: libro .^.be/
dade temporibus in principio dCrabanusibi dc
proprietatibuslibro.io.&omncsquzde tempo
re pertradant aboriginemundi ipfiim in .6.e(a /
fesdiuidunt&earumetatum annosnumerantSC
exindeannosamudicreatioc recolligunt. Prima
aiite mundi etasiitiplidiciintincipiebata mundi
creatione ufep ad diliiiiium per.ro.gcnera(iones
(itdieitrabaniislibro.io.deproprietatibus libro
^4.&cdtinethzcetasl<»Inihebreosanno5.i6;6. .1
ut dieit rabanus ubi fupra & prout didt leited fiit
8.deli lunaria &.T}. anni, 'vlteriusdiciclcitedq'
aiiteportctqidilmuumincepitinenlc.i.aniran.
& (icembolilinuspreccirttnilan.f.mmenreani/
ran.tncipiendo annumanifanSC illum modum
tenctmagifterhiftorianim&dodoresconiuni/
ter. Etnmilitcrrabiiofuefcdm giofatoremhe /
breoniin aut oportet q>il(i.i6;6.urqt ad diluuiu
Xc2m hebreos integri completi fuerunt ante dilu/
uiumcBmimeratoannonatiuitate.i.aunoimagi
nato in principio. mundi dCilbid efluerius. Et
liunc modumpreponit glolator hebreonim fiC
all^atprofcrabi lieliezcr. Secundum primum
modum aniisdiluuii erat.i6$^.fi(per cofequens
annus tertiiis.SS.reuolubilium apdndpio mna
diiVIteriusiBeodeca.didtleitell.iuqianni dilu
uiiinchoansamenfemfantcepit quarta die.i.pri
madies nonis aprilis feria tertia computatiirtri/
biis diebus pro menic illo incepit lequens menfes.
f.tiil}iDi4.djemadii.XferiaqrtaquItacuius.7.die
SC fcdladie madii liiie.^.kras iunit die fabbati ru/
ptifucfontesabiiriisdCiiicepitdiluuiu. Sc^ma
iium modum anus djIiiuii.uS;6.a mundi creatio/
ne.:3.diefeptembri quinta feria illo primo die in
cepitannusiUe adhuc anno.^.folaris cicli& pec
confequens littera domiiricalis menta i^tur ille
itsnda Colari qiiealio nomine uocant buLqiiod
interprctatiirmixtio liiicconfiiflo propter quod
diluuiuminundauitin eoqidiluuiumiiocit ma
bnl.hebraiceomnta mircens&confundcnsifle 1
m menlisindpil uigelimoodauo dieo3obris.8.
nem (abbati obi in katandis inlaibitiir feltum'a
pollolonimfymonis & iude&decimatertia die
nouembris feria fcdla rupti ftmt fontes & incepit
diliHiiumred hunc diem non coi^iitat gloCvor
proprimadiepIuuizihzcleiteAelt!. Primo mo
do cocordaC (eriptura oim geneiis feptimo ticdi/
cesano'lexc&eiimouitenoe,r.fcdoni£fe nifan.17
diem^lisnifanruptilut^tesdfoesabiltimagne
fic.cataradricrili apti (ut dc.ta&ellpluuia lupec
Trauattis.r.
tmam .40, diebus&.4o.noSibi]r&i articulo di-
ei illius ingreifus e(l noein arebam^ Sed (cd^alfo
Itumregeo^catldle differentia inter dilnuiumSC
natiuitatem chriHi fuit. ; ror, anni cum quartis an
nonimSC.jtS.diesireibliiendoigicuriliosannos
ad(jiesinqu3.f.aclirilloaddi!uLiium&rnppone
doqiialiterqrtusanus (it bifestilis fiipponedo
annu comune c6tiner'e.;6;,dies8c .6.noTX. Sifr
9> primus dies anoru diluiiii fiiit.iS.diei f^niaii
(de nieiibuschrillit & feria,;. ut patet cuicunqi iio
|cntialcuIare.Sedhicdifcordatapra:difli5&in
^neeiiifdeai capitiilo.9. genelis dicitur gi openi/
erunt aqiiz terras.fS. diebus Si cap . S.dicitur qx
ceperunt aqux minui po(f .ip.dies.Requieuit
archa menfe.7 .prima die mcjifis fupra montcni
arath at ueto aqtix ibant defeendebant ufe^ ad
10. menfcs.io. uero menfe primo diemenfls ap /
paruenint cacumina montiu;. Vlterius in illo a/
ftoca.diciturqt.9fo.annoujcenoe primo meii/
feprimodieme&smuitzfnntaquzimefeuero.: ,
17 .dies menlTs arefacia e terra : locutus e(l deus
adnoe.d.Egrederedearchatu&uxortua. Etdi
cit leired . uU fupra gp primo diei mel^requentis
anni exiiccata efl terra .f.i8.diemennsfeptebrisfe
ria tertia*. qtiado.g.^it littera doHiinicalis.27.dle
menlis 6(.}.die nouembris diefabbati cgrelTus
eft nfx de archa licet noUra littera dicat .27.diu
G:(£m bebreu licer.!7. die ut patet per hieron jmu«
^o.fuperezechiele. Ex hisigiur patuqidiluiii
iimduraiiit uno anno integros& nicuidefni^
fterhilion^alTerercfupiaeodeincapi.S.gen.G/
cut.d.^relTusen noe cum uniuerQs quierat cuni
co diequa ingrefTus fuerat reuoluente anno : igref
(iiseftenim.i7.Uinamenluibi licet etiam alia trd
ilatiohabeat.27.de egrelTuseil.tS.luna cade dieq
(oniunfla eft luna hiced li enim addas tota etia
eadem die reuoluenteannoniiorapriniaeadeni
die fequenti anno.u.hxc magilier. Et ifidonis
«ymof.li.f.dici fine q> archa edifica^anDQ.7242f
ab origine mundi i noe aut anno. 600. ftSu eft di
Imiium; dc incepit fcdlaetas annoa creationeniu
di.2Z4:.ipit(irmdeturiuxtafententiamilidoruS)
^dUuuiudurauitpimu^u.Elquiafc(iactas in
cepit in linediluuii.f.tnannofequenti annu dilu/
uiilamci) alii dicunt inc^ilfe fc<f a etate qn aqux
diluuiiiuundauerui.t , Caufaautequare ifi^t^
hxc dicit pote(ie0eilia : nam prout di8u eli tneu
re.t.27.diemenlisanireqiientisilluaniiinqiioin
cepit dduuiu.f, anni etatisnoe.^oi.arefa^eli.tet
tade eliegreftiisnoedearchaio forteilidorus ga
tunc forte indpiebat inhabitatio terrz fado pri’
diluuio incepit fc(£3 etate.2.ano ab inchoatione
pluuia;,f.abdnoetatisnoe.^i.& p edrequens (<}
quic*q^iuxta fententia ilidoriprimactas mundi
incipiebatano.;!4;. ItedicitaugulUn^.if.ded
iiitatcdd.2.ahud,i(ir9addiluuiuc6putantanni
fcdin codices Dolhos.2262.fedfcdn).70.ioMrp/
tesiitocs dicunt qui loquilt' de haemateriaharce/
tascontinebat annos.2i42.&p.io.generaciones
fc({mtraditiones hebreo^&.7o.iterpretu. Ite
fcdm Liincetiu prima parte fpeciili iiiftorialis lib .
7.ca.6S<u{ ait eiifebi^ qui antiqua traflacioncreg/
batur abada tif^ ad dituuiu duxerut ani 2 242.
Ecbathon ili. fuo quod fcripfii adciemetis papa
parte quarta ubi tradat cogmtione loco^ miidi
dicitfupqtiodaifebi^icrontcisfmsqshieronim*
tra(lulitdcqmb^.maxinieutif ealelia numerauic
abadaufi^addilimiu nnos.2242.de i hoc no enn
cordatbedali.detpibustprincipio fedrcdm hie
ronimliiicat dicit audor policratusli,2.bzc etas
cotinct no plene. 2000 .anos '.fcd^methodiu ue/
r0utdicitiileaud0rhxcctasc6tiBet.2000.an0s
ipfctnmethodi^enumeratdnosalios-fi fupfiierlt
ga g-miriades.i.milleannosrcridirponionxcpo
licraton.-Etdicitalbii.primodemagnis coniiin
dionib^differetia priaqi ianarraiiitbetenifuicl
beneniz & alii extra cum q; inter creationem ade
& node diei tieneris iquafuaitdiUniiu fuerunt.
2i2^.&mcnftsun^.ij.dies&.4.horx quomdue
rohebrei fiC.7o.iterpretes fe difeordant & cas Air
fcordieco^t qua breui^ potero elucidabo. Sed;
gi i facrislcripturis repertu eif ada fcdm hebreus.
r}.anO|tgenuitretb. lteadaJC.ano9tcayni&n
no.x; .caym occidit fratre fuu : fiC uixit ada .100 .a
nis.&th.uero Icdm liebreos ioc..1no^.Enoch
(cdm hebreos.^o.anoft genuit.Caynd fed fcdm.
70.roo.maIchio!.^C.annorum genuit iareth fed
fcdm .70.r^y.Iareth fcdm iitrucp editione .162 .
genuit enoch, Enoch.uero.^f.ano^ genuit ma/
thufalemifedfcdm.7e.niathufale.i8i.anno^gc/
nuitlameth.fed fcdm, 70.167 -lamcth ucro fcdm
bcbreos.i82.ano9i genuit noefcdn1.70.1S8.noe
liero.6oo.cxillenreaqiixdilmiii iniindauerunt.
Nuncigiqirfcdmh^reosabadaufi^diUuiiiia
ni.ir6j-6.-itd fc(?ro. 7 ci. 224 »-ut prius didiVeft bi fic
patet qualiter hebrei in hac primaeratedifcordat
a- 7 Q.interpmib". Etinfuperatiadi&ordiaihac
Ctatcinuciofephu6chebreos& nititur eoscon/
cordarc.Na fcdm iolephu libro primoca.j.hxc
eras continet ano5.(6y6.Vnde dicit iofephiisibi/'
de qi pliiHiaincepit fedadie melis aprilis Si ufq;
gd hiicdie fuerunt tot ani quot prediximus quod
quidetempusut dicitiofq>busmfacris libris feri
peis multa in cognitione (igni beatu eft una cti Si
(latiuiratibusinbgnificationibus uerisiimul etia
Ixxc iolepbus . Sed (cd; hebreos utdifiti cll
haxctascotinet anos.i6y6. & a Ifco .tranatu fiio
qiiefcrjpfitdeetatemiidiqicipithasduasopioes
uultis concordare, r.iofeph Si nebreo^ lic aices .
Inpriaetateemaxima di&ordiaqut uidef pote
rit concordari.Prima enim habitatio inegit fub
sqno^alicirculoueliuxta tidpftib dominio te
pcratiflimoreddenceterram feciindilTimam ubi
funt. 2 .imafollhtia£{. 2 .altaipliigiilhnt< 2 .e{la>^
Oiftitiaio.r. 6
tcsd( duas iMemes qua propter dcuno 'annorum
noUronim fecerunt duos &licfiiperf{iutilleini(
lenarius fiipcr additus hebraice ueritati . Vnde
conicmorat dominus beda&iofephus antiquo/
ninniira tam diuturna apud modernos cil iopi/
nabilis nili per iliam uiam.f.ut unus annus coni/
putetnrprodiiobusuelquacuoriinimi fiibiungi
liirtqiix propter opera mngniiicaquib^iliidabae
concclTitcisprolixioratemporaadquipcrtingc
renonpoJTentnifi.fioo .annis tiiiicrc poltent in
quibus ut aiunt magnus cieliis completur planeta
rum : & fic abftraSo millenario concordat io/
Tephiiscu liebrcis.Etvo.computauerHnt annos
lunares. Eufebius uero Colares cum tamen non
habuerunt quinepanniquaticatesdepto ficutpri
lismillcnario; hxceduiconiends, Bxprardidis
patet qi iiixta fentnCiam leitelldC prout eduico /
nien.iamprorua!ltprimaetascontinet..ii)f(S.aR
nos fctZm 9 afluprcnint hebrei & qi hax opinio
Iit iteriof aliis opinionibus pra;didfscum tamen
po.&curebiiismcronicisriiispomthanc etatctn
contiaere.ii.4i.annos.Cujeisiiidetiirconcorda
re ilidorus qui dicit annos a creatione ade uCqi ad
inceptionem primam dtluiiii fui(re.i24[.&augu
Ihntis non nihil diferepat abeis inbocqi ponit
hancctatemcontincre.ti^i.annos. Queatitem
didarumopinioniini (it iieraCub dubio relinquo
eo 9 in hac materia nihil determinare intendo
fedfulficiatad prefens diuerdtatatem opinionu
rec[tareprocomuni,utilitatceorumqui nanema
leriam noluerunt pertradare . Seda uero aetas
utipii diciitfuit adiliuuotifc^ad natiuiratema/
brahe5Cproutdicimrincomputoqua;Gcincipit
omnis computi(tc'partcfcdaci.ukimoha;cfc(fa
etasdiquaGpueritiadt ioicalingiia hebreaeftt
iicnta'.&utponiturIibro.2.hzcetasfcdpi hiero
nimiim & iofephu & hebreos continebat annos.
292.&pciMo.gciicrationcs.Effimiliterdicit ra/
banus 9 hebrei fic ponunt fcd fcdm.70.interprc
ter 5( beatum augufiinumhxcctascontinebacan
nos. 1072. &pgciiies duos. Vndeaugufiituis.nS.
1dcciuiratedeica.10.9a diluuiofcdm uulgatam
edicioneni.70.fiicnmtanni.i072.Ialiebreis auc£
codicibus longe pauciores annos perhibentinue
higarc de quibus rationem ciclt nullam autdilFi/
niamreddunthxcaugufiimis. Caufadiuerfitatis
inter hcbrcos.7o.interpreres Si jmt dicit policra
ton dC fimilitercocorqar aliqdlinconicfistrada
tu fiio de ctate mudi ell hoc qd! narrabo . N.i .70,
fi£ aiigufiin^ addii t centii anos ad etate cuiuflibet
generaioisab arphaxatulcpad nabuchodonofor
ledabarphaxatadnabuchodonofor fiierut.^.ge
neracioesCcd} hebreos ioaddutreptiiagitafiiphe
breos fexcentos annos 6i pre ter hoc hebrei dimi/
feruntunam generationem inter arphaxat 8(2a
leubifeptuaginta interpretes dicunt (ic arpbaxat
fexcetij dC trigintaquin^ annorugenuitCa/ni)
capauerocentu &trigintaannoru genuit zalc.
Vnde hebrei omittuntccntLini triginta annos.
Ex liispatet 9 hebrei omittunt cenrunitriginta
anosquosponiitfcptuaginca.Seddicit eduicori.
fecundum 9fas non cddiccreuelexcimare quic/
quideuangelicumfuiltetmentiridi allegatur hic
ab aiigiifiino . Cmn igitur lucas in generatione
ficdicit; qui fuit zalcquzfuitcay^nagfuitarpba/
xatCequitur9 hebrei male pretermitnint capna
fiCinillisgenerationibus male enumerant annos
preciptic quia augiifiimis hoc nititur alTerere .
Iteminfincfcdxctarisilliusomittut hebrei qn
qgintaanosquosponutfepmaginta diciiteniiic
nabuchodonofor fepruaginra ano^genuiteape
Qi fichebrei omittiititotorepruagitaodoauosi
iKaetateqiiosponuntCcpciKiginrn: & hicuidecur.
maxiadilcordia.C^iod nute hebrei min^fufficic
tcrloquuturparccaudoritiucliicxeuangelillxd£
fan^ augulhni ut preallcgaciini efi SC paret etiam
perbedam &martianu. Namiitdicit cduicon.
hic etiam Icdlmeoshaciiera ruppofitionc anos.
Pf. addunt cduicon . en i; , I ;o .annos ab hebreis ^
termifirosfcdmlucam&.7o.faniintur!n quanti/
tatcannificulinprimactatchieccduicori.Scd il/
Upoficio bedx niarciantdifcordat ab utracp
politione prccedente. Sed (ci^in euCebiu} ut dicit
batbon tii libro fiio ad clementem papam ubi fti
praadiluuioiifi^ad habraham fuerLintdni.942.
(ed tamen requicureduicon./o.interprctcsnt pia
num &i bunenumerum altignat beda in libro
de temporibus fcdm eduicon.70 .per agregatio /
nem annorum fingularum generationum prxdi/
3(imeurebium infe^aetate in.r)o.anDis dimi/
nutum efTe aprima,pcraugu(hnum .i6.de ciuita
teddca.io.qiixdidta diluuioufcp ad abrabam.
1072 . annos fnilTe fctfm uulgarem editionem .
70.inrerpretii fed eufebiusponit nifi.942.3nnos
hocc<lin.i)o.iirpatct.DeindeficuIteriusine3de
pce libri dicit batho 9 ITcd-i etatcgcneratioes.n.
tithabcti!rmcodicibuslaycorum9 iiixiiarpha
xatpoftqiceniiitzaU.;}o.ams& bebrei habent.
40;. anis & generaione rc<f}.70.(ter arphaxat SC
zale interponit ctateni capnam in. ijo. annis de
qiiolucas meminit in gencrationedominini:bzc
bathoD. Ex przdidis igit' patet 9 hxc rc<£a ctas
continet fccun iofephum primum 6i licbrcos an
nos.292.6(tunceonimiiariatiopatetfiipraex0/
didis fcdm hociierohxc etashahetaliadem pro
iic .in politicis. Qux a utem ifianim i^inion fi <*!
Ut uera relinquo Cucubio ficiit prius! 1 ertia au \
temeras prout dixemntrabamis&edmcon ubi N
Cupra &politicisriiperUbro.i.ubifiipradctcrUa (-
etatetraaat fiiitabortit abraiie adregem danid
^bedainlibrode teporibus habens anos Ic^m
iitrac^ editione.94i.& p gencratdncs.iq. £c dicit
eduicon.qihxcctasnuilamtrepugnatia&itelli/
gedu e inter hebreos Ql .70.06 repugnatia dc hac
TraSatiJS.r.
trAtefc^mqiiofdamilidoriistamcti ethyrmolog. ponimt.70.nam illeattflor ponit ^.70.ponum
libro, ^''.iiariat ab aliis in tine huius tertis etatis
ilUauteiiutarietas titdicitpolitic.libro.2.emergie
cxeoq? iiidortis dicit famuclem&faul prcftiilTe
populo ifrac!.4.annis! cum fame iofephus&ma
gifterhiftoriarumprimoregiimdicuntfamuclcm
^fiiifrepopuloirracf.r:.sinosrulis faiiinero poH
modum.to.atinisrcgnaltehxcille. Item dubita
tio cflde annis abrahc d[ctt.n.bathoniibi fupra
5),7j.anoriimeratabrabamajm regrederetur ab
aaron.Vtdidttcx.genef.i2.ca.fedcumpoft mot
tcmpatrisexluitqus.[Of. annis Liixit in tliar.exi/
nens.70.annorum genuit abraham condat quia
mortuo patre erat.rjf. annorum nam totrema /
ncntdcmptis.70.de..loj.hscbathon. Exhiis fe
qiuturq>habraam quando cxittit deaaroii fuit.
i;;.annorum:ciitntextusdiatq>rolnni erat.r^.a
noruni cum regrederetur de aaron .Etdicit batli 6
(paugudiniisnititurhicroluerc BC iiicronimus SC
hebrei fcdlmualidatioes 6 C irolubiliaadhiic ditt
argumetilcontraqiicdafoliitioncnihsc bathon.
Quarta mundictas fiiit a principio regis dani?
Iis t!r<| ad dednidionenx templi (iueur<f ad tranf
migratione; babiloniss d( cdtinet'hsc,etas fccEni
ihcologosa nnos. 47 ;.mcnres. 6 .io.dies Icdmgi
didt tabanus .10. de 'proprietatibus rerum ubi
fupra audorpolicratonlibro.t.ifine&edui
coii-iibi prius rupdcclaratioehieremie ut didt ed
iiicon.hxc etas contjne(.474.annos itegros & hu
icconcnrdatbedanbifupra.Vndepro fraSidc .
£,menlium & decem diernm computat annum.
Item hscecas continet iuxta fententiam jtebreo
rum& etia.70.17 .generationes quas cum mathc^
ponit.ia.dicitin policratonubi fiipraifed fcSm
70.hscecas continet aiinos.n.pliires($ponuthe
brei. Et (icut dicit rabanus ubi fupra dC hsc di /
ijerlitas emeigititer hebreosd(.70.iuxtaednicd.
exeoqicoimmis editio dicit amonrcgnafTc.t^.
annis Ud.70.dicimt eum regnaSe. II. annis.
fiir in principinilliiis etatis dicunt hebrei^ poli
azan.i achalia tilia achaf.uayti azarus regnauit a/
nis.6.led.7o.dicunteamregnaireannis.7. Itcni
fccSmhebreosiolias filius amati.regnauit.;i, anis
fedrci£tn. 70 .;:.anisScfci£mcurcbium.;;,d<di/'
dteduiron .qi Kiercmiasiiidepanditueiitatiqui
feprohibetpp|iairea.f;.anno ufcp ad quarta ioa
chim regnare iceprlTcSe ficfunt inter lolia fiC ioa
ciiim.ij.ani & nabucltod6nofor.40.ani. an loa
chi regnare ic^iire&licfnntiteriodaKtoachi,
;!.anni. Exbisigiturpatet qualiter.70.addun(
(upcrhebreosihacetate.ii.annos.f.teporeamd.
addut .70 .to, anos Bi temporearcltoiie. ' unu
annum & fupra tempusiofue filii amon addunt i
fineunumannimi. Etdicit audorpolicratonli.
2.9 11 addantur illi anni.!;.qiiibusregnamtiuda
didturfuilTefinercgc poli tempora amalte erant
aiini4,quattxetatts.49^.uidelice(.i3.aample5$
mncetatcm continere folum .48; .f.io.mefes plii
rcsrphebreiponunf.cu taincn alii dicunt eos po/
nere .11. Pliireshabercponiiturfic huius caufaell
quiaauSorpoiicraton non percepit qj.70.addi/
derunt unum annum fupra hebreos tempore ar/
chalic&illiim.ilumi temporcamon ntprsdiflu
cIl. item ulitcrdtcit audor eode.i.libro primo
qjpoflamafiam regnum iuda fuit liiieregc.i;.ar>
nis forte qj aniafias adhuc niiiens regnum dimife
rat SC ozias filius eius ucpiitofciSm annorum ad
luicpaciuihisregnarenopotcratqdpatetex eo^
mortuo amal!OOziasflliiisdiis.i6.toIumodo e/
rat annorum cu; regnare cepiiTct :& dicit auQor
iIlosannos.i;.quibus regnum iiida dicitur fuilTe
line rege no nuItihiUoriaaiitnon omnino fic cd
numeranCcritita.i9,annosquibn5amanasrcgna
iiit fuper indam continere putatur & inde cfl g» a
ni huius quartz etatis diuerfimode computantur
Sed pro cuius dubio Hlloriaromanacogitnos
iI(os.i;.annos calculare alioquin tot autcompii/
tatur ibidem qiict computat macrobillS.74^ano
latini regis quo terra eucrfacll iifcp adiirbcroma
namconditam fiib romuloqus funt in uniuerlb.
aji.annt hscille. Ex prxdiSis patetquotanni
f ierunt in hac etate.f.aprincipio regis dauid iifqt
ad iiallationein templi fcilm nebreos&. 7 o.inrer
pretes dCqualiterdeipfa difeordant. Alii ticro
annos aboriginemiindiufc^ ad quartam etaceni
calciilantnontamentranfeundoperomncs cta/
tesqiteadmodumfacitiofephusin libro antiqta
tuca .u.qia diluuio ufqiad uallahonem templi
fueruntanm.iof7.menfes.6.8cdies.!O.Sedlet/
teli in computo fuo annosa dilmiioiifqi adiia/
Ilationem templi alio modo iiielligat.-diciccnimi
ibidem quarta parte ca.^.qjinuentafimtpofldi/'
IuiiiiimperfuccelIionemgcnetatiui4ani.;92.urqi
ad ortu yfaacqnoufmad exitum filiorum ifrahel
deegipto fuerunt fcd^ hcbreo5.400.anni l'ed no
flri dicant.^of .alioquin ab IgrelTu abraliam de a
aaron no fuerunt iifc^ ad exitum ifr.ieldeegipto.
4;o . anni quos commemorat fcriptiira exodi .
ri.adgar.3.acra.7,d4uoIimtfcripturaninotipo/
fiiilTe niltnimicrum magnumSc notabilem. Et
forte hebrei illos annos consputant abalio termi
no utputa de edudione . de ur cliatdcoriim'pone
do cigocum hebreis annos.4oo.a natiuitateifa/
flciifmad exitum )rraac£!Cc.addcndo.49:.adilu/
iiioulqiadnatiuicate)'faac&fiunt.79i.anniad/
dendo annos.r 4 ;().a creatione mundi ufqi ad di/
IuLiiiim6cfiiint.i448.acreationemundiurci3ad e
xitum hebreorum dee^pto in quibus funt.iiS.
reuolutiones6(.^.anni: Etifine capituli dtcitoi
portet dicere uolutheiq)lm.i£f6.acreati6cuf(f
addiliuiiunoincliidutannudihuiii necatii.702.
a diliiuio iifqiad hebreopt exitum cu ceteris fie
Ktiaimiuerfo.r4f0.a acationeii^ ioueniturme
Difliiiflio .r.
£:ni infan i!lia5anniincepi(7e .18. diemartiiluper
g.iibi infciibitiir primus dies feciili . Fcria quin/
taaniio.i^.cicIilbl3ris.c.exifteieIitteradominica
li&eodecliefaitcdiu&oad.:.lioras8( .^^ptis
SC perconfcqiicns filii ifraelexierut decgipto pri
modiemcfesaprilisundehxcleiteft. Etca.fcqiie
{ididtlic.r.i;a.4.anoegrefnonis ifraelde egipro.
48o.menfis.to.f.meiifomfaDincq)itfaIomonc/
dificare templum &inteIligo hocniimero copre
hcndi tam annum egreffionis ^ annum in quo
incepit edificare:d;huiercnteti3cdcordat auSor
policraconbbro.2.ubi{iipraubi determinat de.2
ctatc . E t ultcri^ dicit lei teii diiraiiit nutem templii
a temporequo incepit finiiil cum illo annoedifi/
cationis.4ro.annis addendo etiam annosacrea/
tionemimdiitrcj exitum licbreontm.f.2449,no/
biscomputeturnmisegreiTionis & unum fubtra/
hedeannisdiirationis templi ne primusannus e
grelTionis bis compiiietitrmmcinuniuerfoacrea
tionemundiuftjad finem quartxeratis,r.ad de/
Rnidionem templi fiieruntanni.j}48.dnratione
atitem templi falomonis fuiireper.410.nnos fup/
ponif utdidtldtefl.ExapprobatioiK libri cuiuf
dam uoenti codat cohalam corde feculi non tan /
tum ponunttemplum plus duralte. i8.anos
credo tamen gjminusponnt.NamhiaonymiiS
ftiperiofie in principio dicit r^mimifrabeldurar
fe.i5‘.annisqtHb®fi adderetiir.j/.falamonis prete
ritis Si .t jr.ai)ni re^s iuda fequentis ufe^ ad cem/
plidurationem non erunt infuma niii.S.piures.
Viidebrcniter ponendum efldeflrufiionem pri
tni templi fuifTe anno rc<£.;|^8.iit dicunt iudei:
hzc leitefi. Ex przdidis igitur patet ex di&s lei/
tcll Si aliorum quot anni duxerut aborigine mu
di i]r<^ ad iiaftationem tempU^ft quot annos con
tinebat hxc cras quarta fcdm fimtentiam tam he/
breoriim^.70.interpictum. Etdicitleitcftin fi
ne illius capituli .4 . q? copiitatis his diebus quarta
menSuminuenimus qiiintiimmenfem.f.inccpif/
fe.f.fexta die iulii i ui^lia apolloloru petri & paii
Ii. [ginir .t^.dieeiufdem iulii feria fecunda.fidie
lanuorum qiiirinifiC iiilite templum falomonis
ruccenfiim erede ibidem finiturfextaetas. Quin
t.i liero mundi ctas (c2m bedam Si rabanum 6i i
fidoriunSC alios fequentesde hac materia fuita
tranfmigratione ba&Ionis ufi^ ad natiiiitate chri
(hihoemut dicit policraton cumanteeobu/
(lionem.tcmpliiautnno faSam tifqi ad kfas apri
lisudmartii nndehebrei icipiunt&cotinet hzc
ctas fi:£m rabanum ubi fupra annos. ^89. Na di /
ci t rabanus qr quinta etas fuit a naftatione templi
uf^ ad natiuitatem dominiper.i;.generationes
annis. fS9.cxtenta.Etcitm hoc concordat cii ed /
iiicon ubi fupra qui recolligendo omnis' genera /
tiones & omiiia regna illius etatis quintz dicit ea
continere.f S9.anos.2.me(«quinq^ . Sed didepo
(icraton Iibro.4.in principio ($ liarc ctas mundi
femper crebris matis qiiafTata ftib generationibus
I4.habet fcifm bcdani.$'4!.anno5rc<£in ifodorit
^4f.rc(fmc1purch[ini.f4f.redfi:(£m tradi
tionemtitdicitiIleaiidorfuntanni.f9i.nam ifi/
donis libro ctliymoLf. inter ptolemeiim ephi/
pha deptolemeumeueigetisfciSinomittit
ptolemeuplnlo quiregnauic egiptis.
^f.annis&obmitrit ptolemcu zocherin.2.1oco
quij^auitpcrmatrcinfuaocciram.8.annis hse.
ille. Ex hisigitiir oatet epifidorus obiuit mlnta
Co.4;.annosin hacetatc&:(lilii.4;.annia3dan/
dunt.f4f.q>poniti[tdonisteru!rantaiini quin<$
huiusquintxetatis.f8S.de ille numerus non coit
corda: oimilloniimcro quem ponit rabanusfiC
cu eduicon . qui efl.fS^. co^ille numerus contiir
netunumannumimisnifiiiliqiiinqi mefes quos
addircumediiicoiitCompLuenturprouno anno
& tunciUi.2.numeriprxdidieqiiiualent&ficfi/
nituretasquintaiifcpadaatiuitate clirifii. Et di
cit lei teft.in computo fiio quarta parte ca. f.q^ an
n11sicarnattoni5crat.ff9.cfclidecemno11alis.Et
didt magifter in hifloriis fuper euangelium . de
natiuitatedomini qi natus efi dominiisin node
dominicedid annoabiirbe condita.7f2.quia li
retro protradas inuenies cius annum concur/
rdem.f.rationie(lianiiarii.;.quibus eoniundis
&rabbatis.t7.renianentica<^calendasianuari in
dominicadieinuenies:eratnl(f in eadem dic in
qua fit lux didt iiifiraiiit nos oriens ex alto hxc il
le. Etdieicpolicrac5!ibro.4.inprincipioqtchri
(io nato inchoata dl fecfi fexta etas qux nulla ge/
nerationeaetemponim fic circa fcd illud decrepi
ta totius feculi morte erit finienda .Hanc ai1t fexta
etatem ut dicit illeaiidor nolunt quidam inchoa/
re ab incarnationechrifhqiiauilTtauitnos oriens
exaltoialiianatiuitauclirifii fcif; illud apricum
au t uenerit plenitudo TpisidC alii a baprifmo chri
ftipropCeruim regencratiiia aquis data aliicircu
ciuone eam terminatialii quoqjapalTionechrifH
quiatuncapertefueruntporte paradifi & multi/
.plicabat tunc.6.etasquiefcentiu: hxcille. Ethu
ic dido concordat Liinccntius in fpeciilo parte.2.
{i.7.ca.S8.tibi ficdicit a natiiiitate chrifti inchoa /
taeft fexta ctas mundi fef m apofiolil qiiificdidt
cd uenit plenitudo temporis:fc<£m uero alios die
qua bapttzatus cii propter uim regenecatiuam
datam aqiiis:fc<£in uero alios apaflionedomini
qaiimcapertefiiitporta cdishxcille.Ex ^didis
ufqiad hanefexta etatem dilcurrendoper omnes
alias quincp etatcsrecolligutanniaboriginemu/
di ufqiad natiiiitate chrim. Na fcd!m uiiTgatdnpi
nioncmdC magis faniofa tunc innpiebat.fi.ecas
tnudi di iiincdi^^did^dC (ifraudor libri policra
ton hoc tenet .d.igi^ qr 3 priamudi crc .iti6enfqti
ad natiuitate x^ifluxerutani iuxta hcbraica iicti
tateilci&n magilird hifioria^ fuper euangelio de
baptifmo .ioiuiiis.}97 2 •dicit cni magiflcr $ ufe^ .
TraSattiJ.t.
adaiiniim.if.tiberiiinqiiochnfttisfiiitbapti2a/ atimacrcation€mundi.f2Jf,rc(£ttt.70.mt«rpre>
tuscompiiCaQturabad3mnni.4000.&cum Iioc tesaquibiis[irubtraxeris.29.qLufucrimtaaicca<'
concordatbedade tctnponbu£.d.q? a principio nsclmdieodeanno.qndecimoanotiberii rcma
mundi iirqiad-ifanmirnti^berii inquo chriftiis nentanniabadannif^^adchridurctfmcdiiicon.
fiiitbaptizatiisfc5mliebrcosfcd!m«^cufcbiusin 70.mt€ipretes.f:‘^6. Itcmaiiflorlibripolicrato
cronicisfmsfTgoificatfiicra11tanm.4000.Kno/ a(rcrit.70.pofuifre Inmcniinicriim amioriimuf/
tandocp,f6.annot)?beriifiierat prindpium.18. cpadchviiliimfcimcditicon.iibifiipradifcuricn
atini iiibilei fcdmlicbreos fed dicit magifler hi/' doperomncsetates.5'.6C per generationes Si pcc
noriarumfiipereiiaiigelium ca.5}.f.ca.prinio de regiiacariidcefatiini recolligit ufqjad natiuitate
icfubaptifmo qiipreiefiiserat icipiens qiiafiano chriftiabinitio mundi fcini 0piiH0nem.70.itec
fum40.m.rf.annotyberiiquando.r.faerat ba/ pret11mannos.j550.6C ille numerus examinatur
ptizatusinfra.50.anniiminccpcratHtdicitmagi pcromncsprKdiftasetates. Scddicitbaihoniii
fter.i5’’.tantiimdicbtisilliiisannipera£Hs!&di/ libro fuoad clementem papam in illa parte ubi
cit gj fc^m hocuixit ihefiis.52 .annos & dimidi/ loquitur de creatione mundi fcilicet partequarta
umquia eodem aiinodic raioluto comiertit a/ fcamgjreperimrincronidsciifebiiqimhieroiu
quam inuiniim&inconrequcntipafcbate.f, 52.3 miistrandulit&qihbusraaximcutmireclcfiaab
mdecolIafiiscfViohannesin.5.parcatetrigenmi/ adamufqjadnathiitatemchriftrprimoanochri/
tcrtiirnipairiiseftdomimis&itaiuxit.52.annis ftiincIiifofiiemntanni.jigS.haicaiitem dalarat
integrisde . 55. annoquatufliixittenipiis anatini ficsabadaimifq}addiiLiuiumanifHeriint.2242.a
tatedominiufc^adpardiaqjpro.dimidioanno dilmiiouftjad abraban1.g42.ab abraha ult^ ad
computatur. Crifoftomustati^endiciceum iam natiuitatcmcI1riili.20r4.amjihacbathon.Ex his
compIcuilTctrigefirauniannumomeliaCiadeci/ igiturcoUigunturannifjiJni cufebiu ufep ad ebrt
inafupCTmathrfic.d.poft.5o.anDOSueniti^sad ftumaprincipiomnndi.jtgS. Seduinccntiiisin
baptilmuinl^emuctcremfaluansproptereaHfqp fpeailoparteprima libro.7.ca.88".dicitficut ait
intiancctateniqusomniafoletcapcrcpeccatain eiifcbiHsabadamufqjaddilimiiun fuerunt anni,
legisobfeniationepermaiit nequisdicerct illuni 2242.adiluuioad abraham.942.quifimulfaciut.
foIiiiiTelegcmquiaeaninopoteratadimplereni/ 5i84!iif^qu*cumtamcninnoftracditionc tan/ ^
fipcr.50.aniiosiu(btiamlegisimpIeueratha:caa tiJm(e^tHr.i948,Vndc ante tempus abrabe tam
tcmdicttcrifoilomusoccafioneilliusnerbiqjdi/ antediluuiumqlpoftmultopluresanni i editio/
citdomimisITaitdocetnosifnplcreomnem iuiH ne.70.inceiprctulegunturc(jmnodrorepcriun/
tiaimharcmagiftcrinhiftoriis. ExprtediSispa/ lur:ita^fimaiorcm..iftuni numerumfcquiaoliie
tetqia natiuitate chrifli ufcpad decimiimquintfi lisK inxtalibrum iudicu ab exitu deegipeo ufep
BRn111ntiberu.29.anni completi (iigiturillos.29. 3dedificationemtcmpli.6o.annosmmieramiis;i
annosfiibtTaxerisa.4ooo.anmsqui;fuenmt an/ fuper&mr^o.Amonregjsiud.i.i:.imos qiio
ui acreationc mundi uftj ad decimiimquintn an rfi.to. tantumapiid hebreos habent' acceptis his
riimttbcriiremanebuntannife5mbcbrco3.297t omnibus computant annLjigg.aborigiiiemun
Sedfcdl^qiciiciceduicon.iibiitipraabtnitio mu dii){$.adhAliCi<atcmdoinimrhecuincenti(is. Et
di ufe^ ad natiuitatemebriAi fcatn Hebraicam ite hunc numjeruirttiirignat beda quem etiam di iiftia
ritareincompiitatJtiiranni.59ji. Etdicitbatho listenetecc!efia.’DKitbedadctemporib‘’iprinci
ubifupragifcfmhcbraicanitieritatem Cciitbe/ pio^iuxtacronieSquacompofiiitipfe eufebius
da feribitin libro temporum fuerunt anni.59j2. de utra^ editione numerant ab adam anni ufqt
ufc^adchriAiimabadamiSCillenumeriisexami/ ad decimuquintuanmiro^beru.j228.Etgirlan
natardifairredopcroinnesetatesfcfmhcbraica dusdeliiAo. dicit iUudSiigitur.deanms..5'223
ueritate. ErdicitldieApartequartacomputifiii fubnah3nir.29.anmetatisiAoannotgberii.1j.re
capi.j.qiannumincarnatLonis fc^dioniliimi tuanent.jii99.anniapr!ncipiomundiufcpad na
precefrenintanniacreationemundifct^calcc!/ tiiiitatemchriAifcd^tneufcbiiibedaKliorofiuK
. cfvtwoyvi^ lationem fepecalcul atam iudcqn1m.57go.io di / girUn.5imhocmimeroanno^ Amilitercocor/
w*'-'* v^Ji^vcft.c^AleiteftineodemcaTcpjjreceii.enmtanmim ic« dathorofiMc mundimUbro.2.inprolo
nationisfc^meomputanonemiudeoriirncirci/ go.d.^abadamiifaadannunatiuitatisabrahe
Ieriim.57j2,acl fcam trandationem hebraicatn ^eruntanm.5i84.rorroababrabaurc^adnati
Tot^^ funtiiarieopiones hebraiceucritatisde nitatem chriAi.2oij.Etinfineciufd»rxmilibri.
' ^ annisamudicreationeufcxadchriAu.Sctftniie/ dicithoroiiusqtaboriginemundiiil^adaduen
70. mkrocefv cointerprctcs.ro.ufi^adchriAuni prccefFerunta tumdominifiierunt.jigg. Etbathoniibifupra.
^'jtiiaborigincniundiiuxtafeatentiaminagiftrLlii dicit gihorofi^colcribes beato auguAiopoit huc
/ , f Aor!2mmfiipcreuangeliinibifi!pra.j296.’D!dl mmicruano^abadauftjadnatiuitatechriAiiq
''Dty, n ibidem magiAcr de baptifmoiobannisq) mimeruslicetuidcafincUiCueiteUigibTcxclufiuc
uf^addeciixuimgiimUimaHnumtyberiifiierunt faibifitpcpaAhaIihxcbath6.,Itemattia°kro
Diftiiififo’.!.' ?
nkariiaiprincfpioilludidcmmiltalTeKre.Dicit 4artonem&pecaIcuIaUmmdconim.i7(So.np,M/
enim gj horaHusfcribcnsad beatu aiiguttinii di/ ^enfcdm opinioiimi (iiam propriamtic credo
citqjamundicreationcafcpadurbcmconditam /f^fctfmuidcoshucniimerumcollegitdionifi^;
liintanm.4484.&abiirbecondita iifcpad naiitii concordat bathonubifiipra dicens
tatemchriftiann.7;r.&itaab originemiidt iifqj eiitcolligitiircxmodernonihcbrconimcompii/
adnariiiitatcmchriftiflaxcriintanni.yi99. Item tationeabadamitr<padccnipiisqiioiiosponim’
ut dicit au^orpolicraronlibro.^.in principio a natiiiitatem cbriflifiicnmt.}7«)9.aiini.Ei dicit let
prindpiomddiiifc^ad natimtatemchrit^i rc<fn) tcnulteriiisfcc^mbcdamSigerlandusdioninofu
inartianiimfueruncanni.^199. Itemin compti/ peraddir&pr€ccflfcriint.5768.ticl.5769.Etifebius
toqnxncmcipitomniscompiitttle&c.ca.i4.di/ uerodioniiiodiniittitquatuorannosnnartianus
citqj ab condito orbetirt^ ad urbem conditam iiero.ii.Quitopinioesfiiasficrandlopiaijflori
Cicnint.4484.anni&aburbeconditatif(|adna/ tatibuscuangclicadoflrina&confuewdinefan/ \
duitatem chrifti fuerunt ani 7rj.colligeigitiir ab xiuitutonmes contrarii! fencientes herctico sfdl/^ V •
originemudi 11% ad adiienti! chrifti : & fiint ani • niaticos indicare uoliiiMprccerTeriTii ligitiir anniX .
jiW.Vndciierfus.Anniistibiconfentithoroliiis a creatione mundi annrfj incarnation^ciibiBS' V '
hisdedesdeni.Centiimqtiinquagelicsanniape/ dain.t7<j8. & fcJnige rla_nd ii4.;76o. Ic^i c tifebt t /t t 'i '
trcprimenofimt ad clirifttira iiel mimis imo: hac iim. J75’6.fc(lm niartiam! iiero.j/jS.f^m indcosl
ille. Etiiinccntiuspartcprimalibro.r“.ca.88.po utaitlateflprccelTcnintanmim i carnatiotiisani
nit alios nerfus qiii afferunt g>a mundi creatione circiter.jrf t. iiac leitefl. Sed cdiiicon. ubi fupra
iifqjadnariuitatecbrilli fucnintanni.yi99.fc<Ini fic ait colligendo itatjomesctatcshabcbinnis m
opinionem beda &aiiorum& funt ifti. Vmmt initio mundiadincarnarionej.4i42.anos& me
lolicqiiint|aniiIiaquoqjdiiccntcs.Nafcentedo fes.5-.fc<iinmaTtianiimproutipfemaiTianusmul
minotot pthoplaiifto. Expradiaisi^i/. tiscronicis nittfcofirmarc. Etdicit edtitcoug»
lurfatispatetOTtotruntafrerentcsannos ab oiiO dionifiiisadditfuperhic.it.annosgcrlandusue
gine mundi ul^ ad natiiiitatem clirifti fui ffe.gqo i ro.jo.Quarta aiitemgcrlandusaddit.jo.ut dicit
qiiotprcdiximus.f.lioroziiis beda & girlandus H eduicon.poteft haberi exillogjeufebiiisfcribit^
bathon iiincctiusdC mattiamisS£auguftin®aurc^ r-iibro iiidicu ca.ir.qjintcnnoifcm &fcnietip/
^li’’ quocp& compiitifta qui fcripGteompntnm il'^ fiini.70 .fiipponcnendiiniannos.joo. hac eft.jo
lumqtii fic incipit: omnes computifie &c.ciiius phisiamhabcchcbrei.Qtiarcdtonifiiisaddit.il
''nomeignoraturcuius tamen computiis mulctim poteficaiifaliaberiquiacafriodorus coputat.jo.
iifiIiscft,Scimifodoruniinlibro.^ethymof.in &mpfomsquifiiitanmisoaauiispoftterramca/:
iineacreationemundiiircpadnatiuitatem domi ptamiir9adannu.9.danir^is perrarum.t.iifcp
nifluxeninCanni.;:io.Vndeirodorusibideni9» adaniim.78.qiunCa etatis.666.anno$Hbi hebrei
fcdlafecrietasincipitpofiannasab origine mtm computanf.(?40.iitexcliifiuetencantur annifer/
di.2143. tertia annos.;244. quarta etas minaies annus.f.tertiiis fampfonis 8C darii calfto
pofiannos.4i64:&quintHetaspoftannos.9679. doriishab«.:6.annospIuresqiieinhcbrciproq/
Etfextaetas pofiannos iDcipit.yiio.ab origine buscomputacdionifius.2i.tantudC filribideed/
niudi.Vndcuerfus.Annidiicenti mmnsimo mi uicon.uttiidetur.8.annoscomptitatpluresc|!,dio
liaquinqj.PrcccfTcrciiienouitati.sgaudiacbrifie. tufiiisfi< per conrcqucns.i6.fupra niartiam!
EciiincMispria parte rpeculihiftorialis libro. nmiliterfupcrmartiamimSCgerlandtt. Viceritis
7.ca.S8.recoHigitannosmundialiosfic.d.anati. dicitcdiiicori.Iofcphusiicroficiitdicitano.4.ge/
tiitacechrilli inchoata cfifextaetas mtmdi fci^m deonistyrusconditaefi antetempliim lalomois
apofiolit; iienitplcnitndo temporis Scc.iindedi annis.}48.hxc efi.io.pliisq! hebrei dcfcripficibi/
citgianmisquochrifiusnanisefifuicabinitiorc dem.roo.abeucrfioneierufale'a%adtyru.70.aii
gtsdauid.rry9.a prima promiffionefadaabrahe nosplusc^hebrcii Affrican^ueroacapitctudco
aoiy.adiliiino,2;o6.abinitioiiero mundi, 596;. r11m11fq1adtjrun1comp11tat.70.fed hosnonad
£(ha;ctaxatfcd)nos:utdicituincenti^Quiaab ditcdujcori.rupermattianu:col(igendoigitiiroia
adaufcpad abrahaexdiiiinahiftoriaiuxta beati iflafiipermarttanumdicitcduicory)rcter^iftos
Hieronymi tranfiationem annos accepimus ab 70.annos ultimos quos alTignat affricanusilube
habraaqiiotifcnadchrifiuiuxta «infde hieroymi bis annosab initio mundi iifqiadchrifium.42iS
&ceraricfiseuubiid( ipforum hebreoru conipu &mcnfis.6.addcndo ilia fupcrifiiij marriorem
lafionem qax omnis hifiorias concordant genti quem nlTignat eduicon.qiix fupra.4182 6C mefes
liiiDi annos accepimus hxcuiBcentius. Et dicit y.Etiilteriusdicttediiicon.^fi illeamis addatuc
eduicon.qtfctfmdionifium tift^adchrifiiim fite deqiiofafiafuitmentioinprimaxtacefiimtan/
runt anni.4104. Sed leitefiicdpiiCofiio parte qr ni.4320.addimCcoDtputaudo illos qiiinc^men/
taca.y.dieitqianmim incarnationis fc<£mdioni fesproumo anno:aliter non erunt' nifi tantum.
fiumprcccItcruRtanaiacteationefc^compu/ 4ji9>!anni^duo raenies quin^ Qi iiuic numera
Traflams-i.
Ino^.j^zo.finaliter Initii ediiicon.&etiapbat
aperreut ipredicit panos a nabuchodonoforad
{hriftinundeuc non putetur hic anosidc bis copu
taricopurando non (itcircaideita^unus addit
alius fubtrahit haceduicoh. Iteut ipremetiprin
cipio illius traflariis de annis mundi dicit fcilni
quoldam codices fuerunt a mundi creatione uf/
<gadc[iriftu.jf}ofcdmgrecos.jyoo.fcd!mdio/
ni(iu.4:o4.rcd!in gerlandiim.4!i2.fcd!ni ifodn^
. anos.f 210. quare aut eduicon .(Ic poitneTcio.R^
bimoifesdeducedubio^ ca.iS.dicit^nofecit if'
teradadCnioifetiItra.2f^oo.annos&aiidorpo/^
licraton ubi fiipra de tertia xtace dicit <$ cum^
mpilucu.S.elTetanno^ quodieinegiptuingref
riiseUifrahdeodcdicduxiteu ex egipto luna exi
nente.r$’,addanturigiturilli.8.annietatis nio)r(i
. tcniporeexitusad annos..2;c}o.quempofuitrabi
moyfcsad rnoj^fem coliigiintHrufot ad ex itu ifra/ /
cldeegiptoa creatione mundi ani.i^So.lcam^
allegatu eprius cx leiceftabexituirraclultf addT'
uaflationc templi f(!eruncanni.;469'annos adde
do.f.ctatis mundi rabanus&eduicou.^^^.reful
lanr,anniacreationemudLadchriftu.4o;8.fcdm
edui^oh.in quinta atate addit.f.menfes . SceEm
iofcphumdcantiquitatelibro.r“.ca.j.utprius di
fiueftamundi creationeufcp addiluuiu fuerunt
anni.2(;;6.&.io. feantiquica .ri.utprius allega/
tumeddidtiorcphusqra diliiuioiucp ad uada/
rionctemplifiierunt anm.r9i7.mcnl!M.6.dies.io.
Ex quo uero fadus eft ada ut dicit iofepbus ur<^
ad templi detiaiUtionc fuerunt anni.;fi;.men/
rcs.6, dies.ro. quibus liaddanf quiiiq; anni cum
prius poiitiscu rabanoSi eduicoh.aux fut.^89.
funtania prindpio mundi iifc^ adciiriflu.4ioi.
inenfes. 6 .dies.io,qmbuseriafra 3 iombus(iadda
turqinuquemenfes quos fuper addit ediucon.fi/
unt.ii.nienfcsSc.io.dics. Ex hisigjturcolligun
tiir fc<£m iofephum df alios aniabad.1 ad chriiln
4ro;.forefedldieft in computo fiio parte quarta
ca.q.abadam iifq; ad dcfirufHone templi fuerunt
anni.;;;8.quibiis fi adideris annos prius pofitos
fcifmrabanii.&eduicou.i quinta xtatemundi re
fultant anni aborigine mundi adchrifiu.;9i7.dC
policraton lib .f .i principio dicit auSor q> fcdm
unam calculatione fimt ab adam ufc^ ad natiuita
temchri(hanni.^io6.&iUe niimcrusmultii con
cordat cu numero pri^ pofito ab etifebio horofio
&bcda&alii5&ille numerus priusa magifiro
hiftoria^c fcdm Heritatein.7o.intcipretHm. Ex
przdiQisigitur apparet quibus fiunt anni piiopt
dodorumSC theologorum aut etiam computifia
rum cronieorum & annos mundi primo uideli/
cetq>abadam ufi^adchriltuTcdlmhebreos pro
ut didt magifter hiftoraru fluxerunt anni.397r-
Item fc 5 m licbreos prout diamt ba thon & ed/
uicon.39;2. Item iitdidtldtl 1 'e.rc£md/onifi/
iini iiixtacomputationcm iudeorum Cepe alcula
tam.5760. Itemutdicit!eitfte.rcdImopinionem
iudeorunifiiiercilm tranflatione hebraicam fiie
runtdrdter am.}7^:.fc(Im.70.interpreces pro/
ut dicit magifler hiIloriarum.fr96.bC policra/
tonalTerit.huncniimeru . Itemfc^m./o.prout
dicit cduicori.f330.fcd!nicurebiii titdicit bath6«
figS.fcifm cufebiumproutdkituincennus.ft99.
bchiiicnumerofitr concordat beda horofiiisait
guftin^girladtismartian^ marcus & fimilitcruiti
centiusuidcf hunc'numcrumafirerere& huienu/
mero multum concordatquemponit.70.inter^/
teslci£m magiflrum hifloriarum & aufloris po/
Iicraton.fr96.fedfc(£niirodon1.f2io.fc(lmuni/
cetiii.3962.(ci£mdionifiimiproutdicit.eduicon.
4204.rc({mmarcianu|)utdicUle)'tfle.37f6.fccEni
gerlandiimproutdidtle)'t(le.3767.!c<fmeureb!ii
utdicitlcitcft.Ecilli numeri concordant multum
cumdiiobu5mimerispriuspofitisauide|.sprpiiC f
dicit Icj-tefiquifuM^^p .de quibus prius locutus (
eflfe^mmartianu prout didt edutcoa.4181.mcn
fes.f.rcd!m gerladiim ut dicit eduicon.42i:.fc5m
grecosutdidteduicon.ffoo.Etifti.z.numcri co
cordantmiiltumfcd^m calculatione ediiicoa.que
reputat unam.Et fLindauicfiiu caput aniaria/
no addendo cum aliis annos fuper eum fciI m rab
bimoyGs.40f8.& menfis.f.fcdm iofephum & a
lios.4rotMter!fed feim leytefl & alios.3927.SC
mefis.f.lTot igitur fimcopinionesdofloruinfiC
coputiflarum cronieorum diiierfarum loqitentiu
denacmatmadequibusrecoload prefensueeua
cabit mihi plb inueftigarepropter tedium ope /
ris„ Nullusigituraftrologonimquorum libros
^onidicalculauenmt annos ab origine mundi
ufqt ad chrilhim fed folum a tempore diluuii pre/ . /
ter qjalbii, primo traSatiidcmagnis coniunSio-
nibiisdiflcrcntia prima enumeratanosa mundi /'K
creatione iifqi ad diluuium.d. ficiam narrauit be
IcnqsueLbatenair & alii extra eu qr inter creatio /
nem adeSC nodem diei ueneris in quo fuit diluui
iim fuerunt ani.ii26.menfisiimis.23.dies.4.hor2
/Sed fcdm alfonfium regem caflelle differentiai
terdiluuiuni SC incarnationem chriiH foit.tror
anni cum quartisannoptSc.3i9.diebus:S(fiaddt '
deris annos S( dies temporis incer crentioncin a
deSCdiliiuiumquifc^m albu.funt.2226.annime
fisimas.23.dicsSC.4.hora;.Eranianmab origi/
ne mundi atq; ad natiuitatem chrifli.f328.dies.
6.horz.22.mimiti$.3o.horzunuis:rupponendo
f.q> annus contineat.36f.dies&qu3rtam unius
diei.f.g.horas.Etiflenumerusdifcordata quocu
^alio numero prius pofito(Sed firmiter credo
qitempiisquodponitalfonfiusadiriuiioufi^ad -,v’y'
chriflumfuit uerQ Si precifiim utmultt dicut ; fed
detempore precedenti hoc tempus.f.dc tempore
iifi^ad diluuiu eflmulto mai^dubiil iter dodores
&audores ^idostmaior tu pscScordat 1.2242.
anis afiip ad diluuiu .f.2 2 26.ani mefis un^.2 3 .dies
Diftinflio.j. 9
&qi]atuorhor£ 3 billonljeroqHeponut,?o.iude fednuqdaliqprardida^o^.fitueraucflaliqua^ ^ i-.
licet.!i42.Siigt^.ii4!.annosantediIimiimaddii iftaptficiieraquaiillay (Itnc fcionec adpnsdacci ntf ^
derisannisadiliiuioadchriltii qiiosponit alfon minarciRtendorediicqiietica.facia rationes iter | "
liusitabitlisfuisquxruntani.;ror.cuqiiartisan/ 0 di£b)sopinides&dicauixta!tenone aiiguftini T yv 3 )'//
roop:fi(.)i9.diescrut.fj4).ani.5r9.dics:Killcnii fiiaIio^qiiz^dida^o^.appareatmaguiratio/ / \ J
ifficnisdifCTepatanumeropri^pontoabeufebio nabilis. ' ^
' horo(iod(aujsXn99:dCmagisconcordatcu nii CTCapituiutertiude.io.erroribusqiiib^ errabat
nieropri^poGtisa(irolog09:.r.;ji8.aDi:dics.i6. hiquiaeetatemudibquebanf&dcetateinuQdi
&.8.hor2. Ecalbuiprimotrafiatu decoindio (ciun.^magisuidetiiraccedereueritati.
nib^tnagnisdifFereriaprimadidc^fter creatio OI($i^edctitica.rccttaterLint,di
netnadedCpriniudieinquofiiUcduinfiio (igni uerfe opiai6esdo3of£c6putilia/
ficansCeSaarabuani.fS^/.mensiinus&.t^.dies 'p rudCaftrologonldetepea mundi
fi(.4.horz.Sedutpatetexiniaalbu.exeadedifre cratioeurcBadxpinaiuiirateiain
reotiaqjcoiunfiioqnxdgnificauttdiluuiticouiia hocca.mtcdoponereerrorcsilIo/
fiione(igniiieante(cdaarabup.)9f8.anot^cei> ru.f.qliterpfeseo^errauerunticalculadotps
nt(icutmagisinrcd!adi(hnSioneca.i:.libri pri/ di£lu. Eoruueroerroresquosadpfis intedo re
mimeiiiidcbit'. Etalbiimbi fiipradicit ibideq> citarefunt.io.Prini^auterrorlquieosfeciterra/
diliuiiufiiitpoIlcojundioneOgnificantediluiiiu reiocalcu{atidetpispra:didi.Quodpresnaq]co
panos.287-addoigif illis. tS/.anii anos prius po putantesasuaboriginenitiDdi quantitate anidi
(itosabalfonlloa diluuioad cbriillJ.r.;ioi.anos uerGmodcramp{erut:aceCinquaritatc ani niiilci
&.ji8.dics:8CtiiRcac6iundione{ignificatediIu difcordabantnccueraamquaCitateiueftigarepo
iuumanni.5588.8Cdies.5r8.quosGfubtraxcrisa. terant. DicitLtacpaiig.iUb.dccimtatedei.ca.ri.
39i8.quLfijerut3mac6iimflioncfignificantedi/ q>apud ples fcriptoreshiftorix Tcpcrit' egiptios
luuiuadconiundionengniGcantefei^aarabu ut habuilTeanosqttiiortnennu laiiimi.ij.mcnGu .
di3ueflprmsiremanetanatiiiitatechri(Hu(9ad Etpli.2.didtq)aliixflatctcrminabat3nutinuSc
c6iunaioneGgnificantcfeaaarabuani.6f9.8f, alunlanfiinhienKjaliiqdapartecircuilficutar/ S
47 .dies. VelG^cdicalbu.ibideq^iterprimu.die chadesquo^aniqiiattiiormeGu fuerunt: lixcau
ani,diIuuiidfprimudie.inic6umaionisngnifi/ gu. Etfolin^demirabitib^mudicircaprindpiu.
cantcfeaaarabufiieruntam.567i.aquibiisfifub c3.7.dkitficant€ca:lare iccitomoanu computa
traxeris t^uspriuspoGtu ab ^foniioadiluuio banttquiapud cmptiosqttuor meGb'’ termina'/
adchriftu remanet ani.j69.&.47vdiesfi<.6.hora; baf:apudarchadestrib^apHdarcannas.6.apud
8:hocedifferctiaiternatiuitatechrifti8fprimu lauinios.ij.quopt an'’.5j4-dieb®fercba^Romai
dicanicoiiraaionisfignificantefeaaarabiimiit initioanu.io.menfib’coputabanti.}04. diebus.
pri®.Siigi^iftosanos.f69.flC.47.dicsfi{.6..hor* Sednumapompiliuscomputauiianii.ti.mcfiu
fubtraxerisa.f897.anis'8Cunomere8{.t9.dieb* f.jff.dieta.PortmoduCaiusluli^^Cxfarcupcr/
£(.i4.horz;qu.xfueruttepusiter creatione adede ipiceretiblismeatiitnndante.^fif.diejdCqiiadra
nariuitatischrinircmanet.f$!8.am dies.<>.Sf ho tecoficeredecurGi.io.diesaddidit&qdr.ltc.Cu
rx.S.Sf min«.50.»mii5bori&hoc.r.fupponcii itaqj hicdiffinitototoorbcplacuilTetaiftodiedi
dog>mcfisiUecotincbat.50.dies&.ro.fioras8C qdrantisgratiaadiucrfisgentib^uariaintcrcala/
^.minit.Et illud iacoUe£lii ex itentloneaGroIogo bafncciinc^tiiadliquidufiebattpumadequatio
ruaprmdpiomudiadcbriGunocotinetniG.ro. grecin%.ir.dies&quadrate Gngulis anis detra
dies minus^iUiid tempus quod pri^ponebat* ab nebant cum odies multiplicat' in anti nonti refer
aftrologis.f.f}i8.amdics.t6.hor«.8,8C.}o.miu. uabat8fanononoreftituricffidcbantdics.444.
umushor*.Etiofiipponendueft5iftaduo«m qiiosembolifinos nominabant: Romanoptue
poramultuaccedut ueritati. Sed'aduertenduin refacerdotesquib^ealculadidatafurcpotcGasple
edqvfcdm aomardf alios coiunftio.Ggnificans rife^ racionibuspiiblice gracificabatplnrcs diesq
diluuiu paiTiC dtluuiutantup.i79.anosGcdice/ fiienint intercalidi^^tcriebantdf alTuperfltieiter
turex^iusinu.4.hui’diGindionis.VndeGuo calabant .Cuc^hancadiiertcretptiirbatione.Ca
luerise^eraripilluDumermentdiGferdiaiterna iusiuliuscefarut^didiiserrrorGatirccupcrareE''.
tiuitatechriihdfcoiundioneGgniGcante fefiaa ii.diesGmul&quadratemtcrcalauidilicigic^an
rabu.f97.Sni.47«dics6f.6.horxqdifFerentiarub nusfoltis,344.babiiit diesialii dciceps.^^f.etqua
trada.a.f897.anis8Cunomefe.29.dieb'’8f.4.ho drante:fed&poGeapfacerdotcsiintiua^millu
rx!remanft.f;28.Mdies.6.horc.8.8{.;o.minu. e(lq;cu^ceptueiretiit.4.ano itercalaret.die imu
a’ereationeadeufq:adchrillu. Pluresa^opio & oporteret cdfe6:o.4.anoilIudobreriMriilli ici
neSailroIogqKdeanismudinonuidinot lunt piente.4.anno intercalabantantc^quiiitiis an/
opintpesdoaorueoputiftaptaftrologopt £Cde nusaufpicaret'’nndep.;6.anos:Cucni.9.dicsruffi
aQUjQGdiacreatoemuDdiufigadnatiaitatex^i ceredebi>iirentitercalatifunt.i2.qiix%er iiilTit
b r
aiigHlhisCrfirn.snnosmfermliuemtercala/
reur.4;.illi d ies qtiz ultra .^.necelTarii fiidrant te/
mere intercalari normodopofTent recopcnfari:
hzc folinusibide.CTProiit fumiit copotifte anii
Alius Holarissaliuseli Innaris. Anni folaris alius
naturali'squxc6rinct.;o^.dies&quadrarfte;ali’
cdcomuniscotinens.^^^.diestaciuutpateti kfa/
riis:aliu5eftbirextiIisqmt6IVatex.366.dub^ibxc
patet in illo copucoqui fickipii omnis cpputifle
parteprima ,ca.t:.Ann^ liero lunftris alius cornu'
ms.f.3;4.diept cocinens.n.Iunationesiitpatetin
eodecopiiroptcfcda.ca.i. Iteali^eanuscmbo/
lifmal'c6tinens.374.dies:haxpatetibidefc<Iapar
teca.S, Etibidcca.3.dicit'qa.i3J.limati6esfuti
i^.anisrolaribus. Et lincd.itT.ndatii ruoca.7.di
dtqjilli ani lunares equantiirillis anis folaribus.
Etlcitell.{c 5 piiioruoparteprima..c,^:dicitqtan
nilonarissaliits fimplcx.f.i2.nienfiriftcimieliina/
Hti.EtaliiisaniiseticmboIilinalisiiel iithebreiuo
eant pgnat^rj.menfifu&uocaf.pgnat^ quia illa
riiells.ij^refti Itat ex fiiphabtidantiaarii folatis Ii
militer lunare in plurib^anis.Et partefc^aca.r.
dicit gfano^limpikiiiquida fiintpfedi.r.3^4.q
dadimmuti.r.3f3.dieru & gda liipflui.f.^^f.die
mm.Etdmilitcrnnn^ alius e(1.384.dCe(lpfeftus
alius ed.3.S3.dicH &c(l diminue^ :aUuse.38f.&
eft fiipfla^ & eft fctlni hebreos: lixcleitef.ibide &
partctefriaca.primo. Anmislunariscoisprotit
^^4 Mi/ fehiatecctiae.3f4dic9::&emboli(inatis.384.die
rii ^tcrCfil bifexto i quo ano Itiari addi^un^^dies cf
efpalisexceptibdcilll^anocicli.dccenooaf.gnd'
cIl (Sterili bifexto, niH.^S^.die^ hxcleitef.ibide.
£xf)diSUpatetquotniodisatiqindifcondabat
ad iuicede quatitate atii-uidef tamen ex iibcq) ^
plnreseope qui anosmiidi coputabantpefTitneet'
taiierunteoqtani qiiatitaleno benepofuenint.
Quidleni eou ab ima generatione copiitaiie/
rut anos fumenao anCuno ^dido^e modoyei &
aliifortein generatione fcquentifiimedoanu.l".
tnodocopuraiternti&exhocinanismudi peifl/
pie erraiierut. SciTo erraiierutmulti i tempore a
principio mudiiifqr adnatiuitate chridiin.hoe
9) et (i pofiiilTct oesanu c5tiRere.36f.dies & qrta
ad hic no benepofiierutmecaiii qiiatitati certitu
dinaliter copreliendcrcpoUierut ficiit prius patet
ex didisfolinhnaantisncutcofbtno^fe conti
riet.36f,dies.9.quarta imius.Et hoceuidenf pot
appereex hocqifolftitia.&eqnofbacotimiean
ticipantccmpiis.Et dicit linconien.cpperfe nop
cipicbantfrafiione ianeqjegiptiiufc^ad tep^an
gufbqui fuit po(licarDation5p}us&.2o.anis.Et
alibi dieir eduitioneieodetrafiaiudcetatemirdi
qi qiiida dicunt cotincre anu.36f.dies5Cquarta
dici tantfufcd inquit abachuc.qi dixerunt minuta
& .Amon g^longitudo temporis ani eft.56f.dics
& quarta diei & dimidiadiiiili 1n.76.q11x pars e
quali limul pars dici mosautc dicitadiincoduna
TraflatiK.i7-'>>2ri«>>^^
tiones uienjus It^ras contineri in.19.dnis qiicad
nioduilli.LogiuidinlueroIniiriiicnini^faniind
requartaptmii.5oo. Pt6le.IuenitficUt abacirch
loo.diei partem.' ScdaIbaregni.[o;quartk;io6^.
parte diei. Thebitiierobencorathitiiiholi.de an
no folati' dide dcclte qiiartxuo6.parte dici & in
alia fupe(!e.if;parte5 diei .EltudctdicimtfiipcfA
fcquartx.i2o.partNiei &fc^ni hoc fada functa
biilxalignofiHabnefazar& meiraniequib^uttm
turchriftiani.Etpfediciit additamentufiip quae
taefre.irf.partediei;& (Ic licutfunttabulxineftfa
hallaSt albu. fc<£3 copiitu iudeo^ de feftis niobi
Iib^fuisdeefteqiiartxdiei.i2.pars.730. PhiPSC
auaricius&azarchcldiciir dccirequartx.i30.p/
tem diei:hxcliticonie.ibid£ Sedfejma lfo nfiu
in tabulis fiiis anu s fqla ris cotiiiet.36j:.di,es,fJjo) C
ras.49.minut as & .i^fciTaiEt qualitas ifta ani cft; ®
^ifior omnilraTi ir pduSiSihulliis tamen adliuc
adi nuenire potuit i igr.i nni quatitate & io mirum
no eft (i illi qui de temporeaboriginemundi ira/
daiieriincin huiunnodi tepep: calculatione erra
uerut. rertioeiTaiicriicihocq} diiierlimodeacce
penmtatluut patet in ca.primo hiiiusdiftinfiio/
nis.Qiiidaenieoputaiierut anos alicuius genera
tionisftUealiqua^generationuufc^aduna gene
rationecerta & forte inceperant anu a ianuario:
Alii ueropoftmodilabalia generatione ulterius
no calculauerunt anos ufqi adaltquod tempus iii
cipicndOandamartioiEralii adhuc forteidpiea
doanualiotemporeabifiis ulterius calculnucrut
tempus . Erp partes temporis filr ab aliis menll/
biis&ficpcrtaliainnraximu errore dcueiiciiinc
Na & aliq aliialiquosmcfes iicl aliqitc mele ptec
niiferuntincoputandonnosacfupftua aliqua in
CercalabantiCu ani ab origine niudi i diuerlls fen
tentiis diucrfo^ liominu fiierunt collegi p diuee
las ^peM^ones & no ab uno folo p omnes gene
ration«6i omnes etaiesatpatct ex ^idisin ca.
^edcBti.Vndecudinerli llc copiitauciiint .inos
dtu'erfo^ tempop: diuerfimode anii inceperunt
mi^ no eftli nullii j^dfii tcmpiisa mundi origine
abdrdemfucratiiiiiencu. ^lartuseitoi fuitini
lioc97qd.i^termiferiic aliqsgaieratiocsd^ lalig
bus generationibus ^ternitleifitpiuresanbsificut
hebreiquiprimaeratepliires anos ^termifcriitSc
ip fci^aetategeneratioiiccaina 6 i alios .inos pter
mtferut&in aliis etatib^utpateti.c.^ccdeti&lic
defeccnint. Quintus error fuitin hocy) tmiltx
fraSioricscuaccidcratcoputabant pro uno iino
integrocil ultimus amisdatusfitpnmiisalteriusi
mediateleqiientislicutdicit eduiconien .70. hoc
frequditerfeceructquoiiiacu aliquis regriauitper
diiosmcrcsalicuiiisaniquidncalculutesannodi/
xcrunteu regnatiilTc p unu aiiu di (ic tucbiscom
piit,nfaantahu& iftcfuit magnus error. Sext^cc
rorfuitilioc qjaniinfacralcnpturaacpptiiribus
niimeiati magis erant myllici cnigmatici,^ ueri
Dilhnffio.j' ro
ani [jciit explicat cduico.dciinismethod^^ooo.
qaxpoci^babct figmficare.6.e(ates& finis inten
tioniscpnimicrii .inop::& (icut explicat etiade.7.
ebdoniadibusdantelisabbrciiiads quxfnnc.^l^o.
ani lunaris copuratis a mefeartbaxerlis qiian/
dopcnniiTti eff rempliini edificari ad pacem bxc
ediiico. Septimiiscfrorfuitgjqtiidaiiokierutg»
antiqiiipluresantcdiimiiiiuixenmtptantu tps (i
ciit ifcritiirin facra {criptiira& io auferebant de
priaetate.iooo.anos. Vn & i hocpclTinic erraue
ninificutpatet primoca. Odaiius error diit in
hocqr in tpe diltuiii no remaferut nid.S.aic de ni
ns6( mulieribus unde uerifimilecfttimcilii qui re
marcrimtnomnltuadLicrterentadanos qux^fiie
tdtabori^ncmudiadiKudt^sfed magis fiiitcii
radealiis^deanismfidi.VndedifFicilcfiiit cer/
tu poft diliuiiu anos antediluuiu^ife calciiiare .
Nonus errorfiiittn bocq^qiiida calculatores de
anis mudi nihilloqiiebanf' de tpe diirationis dihi
uiiqjcotincbat&ioiitiiidetiiriiluaniinocopii/
tabant. Decim^errorfaitinhocgjitpeiofiiefol
ftetit p Tpatifi uni® diei K fitr tpe ezechic reuerte /
bat' fol (patio, lo.hora^ dequib^no cdmemorat
aiiquis qui t^s aprincipio miidi 11% ad ebridit ni
titiircalculare. Scribitiiritaq!iofue.io.fo( cotra
gaIcon.nenioncaris:& lua qua reale haroi}.d;c.
licticigit' foH medio cadi &n6fe(Hnauit occube
reftnoraitantenecpod ta longa dies obediete
diiouotohoi hxcille.Etqrtoreguca.tS.lnuoca
iiit.Ifaiaspphetadniini& reduxit umbraplieas
gb^i.i defccdcrat i horologio acliazretrorfii .10 .
^a. Etmagi(lerhidoria^.4.regiideorone ezc
cbiedic (ic dedit itai^.ira.r^ioptionciimniellet
gi fol daret p fpatiii .lo.horape Iniobilis itr rediret
ad oriente& ite^ tchoaret die quodlibecaut illo
tii fieret adderent'.!:. lior* dtci.io.hor».Et poft
mo^ dic magiderq: elegit rex gj fol rediret ad ori
ente S/i dati tol dans ihocoricic rciierruscditcfK
p.io.horaspquasdefcedcr3th*c ibide, Id.iuc/'
rodatiunefolisnccreucrfioneciuscoputat aligs
de tpeaprincipiomudiadcbridu qui illud idete
pusnitit calcularent inhoc ut iiidefqdols coli/
deratoresdetpe nnidi errauenit , Idiaute igif.
IO .errores quib® q1 pltires erraucr ut & Iter fc peiTi
medircordabantdctpeab originemiidi pkirese
tiapoirentaddiieierrorestfedidi.io.fiifFicuit ad
tps phos.n.io.crrores diligctcrcolideras iiidctf q
Uterplureserraiierutiams mudifiueitpea mudi
creatione & cjliterab iuicedifeordabat. Ia inten
dofeirerFonesiteropinioes^didas detpeprxdi
60& uidc^ quxdi^a^ opinionu Ht ma^s ra/
tionalesre(£mfniamdodorfi:& primo intendo
IraSarededifiisopio.hcbreopt.d! .70.iter^tutii
dedo magis ronale.Eduicon.iiero 6 i Icidet i c6/
piito'riiod('plures alii plus fc tenet cii rniishebrco
tucoqriplimeUushabercdebucnItnoticiadean
nis mudi i$'aliq|aUi. Dicit enieduic6n.ubirupr4
g: n fas (It dicere cotra neritate licbraica ipfa epo
tius reuclata ^probata qs numeraiiit dies durate
dilmiiomo aute illcqui pod.;?: .anos.^.dorniie
tcsexcitaiiitafdno.Anniqifacrafcripfanueraif
pleni fiit mydici & enigmarid 6 C n neri mdedicit
podfiipiudicioobferuatiois ecclefiedatcdatis^
diidisalioi^pliiloropliopeiiidefitelljgedu.i.datc
eo^ qu* fup neritate Iicbrnica fundaf prius po(t
rionc.Etlcidcti computo cotafc habita neritate.
Vnde dicit parte leda ca.:. iprincipiu licet aiitent
fcdni fcos qii* coputat' anos fcdm./o.iteipces
ab initio nnidi fiierutiifqsaddikiiiiu ani.::4;.ta
menfcdlm ucricate hebraicaqcxtextu colliguiif
fucrut ani.i6i6.in quib’fut.78.ciclidi.5.ani h*c
ille. Etiiltcri^aiigiidin^.iy.dccitiitatedci recitat
opionc.qtiorilda initctiii hebr.iicc ucritati 6 c po
nicgicaqrepofuemt mFto pauciores mudiqjpo
nunr.70, fuit hoc quia ipndixerutgrantedcliiiiiu
pofueiiit anii cocincre nniltomi® qj nos ino poni
m®.Naieodcli.!f.ca.r2,dicifaugudi*’q3iillistpi
bus.f.ante diluuiii anosquida piirabacfuide tate
breiiitatisiit im’an®noder.ro.illopehabuide'cre
datur qpptcr inquiunt cii audierit qiiifcjiiiUcge/
ret.900.annosqucq3iiixilledebctintelligere.'-)0.
q propter, ro.illo^ ani unus c nodcr& .ro.nodri
loo.illo^faciutharcibidc? . Ethitic ftitxquoda
Diodococordateduicon.^fi jpllquxfiicrnraiite
diliuiiiideuno anoje nodropi fecerutduos&ii
fiipFluitillc millenari^fiipadditas ucritati hebrai/
celicpri^didiieica .^cedeti . Etbtusaugudm*
deciiiitatedei ca.n.omnes hasopinide.sihtifde
(Iruereillc (ic .drNcqiemiillomo audicdifutqiii
putantanoscalirerillistpib^c6pucatos.f.t.atcbre
uitatisutim‘’an®noder.ro.illo^.credaf habuif/
fe.Eriiltcri^ieodeca.dicit Potcram^^ccrtcliaCiafTc
ucrationepropter ex liebrcis eodicib‘^rcdargiierc
att^coiiincereiibiad.i n6.2jo.anoj;eut dicut.70
fed.i^o.annoprhabiiidercpcrif qiitcrtiit genuit
filiu qui anDt.i^.nodriftmtprociildiibinpriuui
genuit qti. 12. iifno amplius anoj: finit.Quispo
ted hacctatcgenerarciilitataidanobifcpnoddi/
nTiif'^genatiirc'fedhucomittam^gforteqngcnii*
cft potuifgencraiTe Nocmcutapariiuifatcs no
fl:rirut.fadu fuiirecredibilced.Setbucrofiliusei/'
usnondu.20f.anojx (Iciitnoslegimusimo.iof.
anosfiiitiuxCahebreosqugcnuiCetios phocfolii
illos no dii habebat.ir.anoscr.itis.Quid dica de
caynn eius filiotqui ctl apud nos.i/o.repcriaf an/
noya apiidhebreos.70.lcgit'lubm(Tcqtigciiitma
lalhcl. Quis generat ho (eptenis fi tuc.70.ani co/
putabaf quitantu.7.pomit'hicaiigiidi^. It^eo
de Ii.ry.ca.i4.dicitaiigudi®fic.6oo.qii!ppe anno
uitenoc.&,27.diefcf i mefis fi an^illeniini® qles.
io.faciutimu.nodrti.}6.dieshftatTatilI®quippe
iUean^fi antiquo more hoc nome accepicaut non
habet mefesaatnjJfisidecPedtridiiuuthcbar.n.
meles. Quomoigifhicdiduc^oo.anno fecundi
TraSattw.r.
meres.27.(!icmenGsni{iqataIesqlesminc(uCetia
tacerantmcfcs.Siigit' tales mefeserant tales pfc
fto&anicrantqiesni1chem®.Me(csgp|3ci!litfl .
dim.:7.dics haberenopotcrataiitllpars.jo.tri/
duitucappcllabanif dies iitoes proportiones mi
mianficrgoncc toto qtriduo noftro fafl» e illiid
ta grande diliiiiiiVqtiod memorat'’ fad[i.<to.dieb^
£C.40.noflib^. Quisbacabfnrditate& iianitatc
feratifinderemoiicat^hicerrorquicoieaura fal
fairauitltaftriierefcripttira^ nodraptfidecitali/
bi deftruatjac prfiis t.it®ct t iic fuit dies & niic
e!que.24. hor$ diurno ciiriailonofiiirnoqnoqj
determinati tantiisetdc melis ^is& nuc cfl que
Ii!na5cepra& finita c6diifil.Ettat®firramis^s
&nuceliqLil.i2.me(^ lunarcsadditisppter cur
fu folarequin^ iieb^di qdrante di: xqliceccofu/
nj3nt.Tant^am.6oo.uite nocfccEiis erat menCs
ciiif<5 mcRs .27 diesqn icepit elTcdiluuiil i quop
dies.ao.coiiniiate igcntespluuix comeniorant:
nili dies nonbinasacpaiiloapliiis horas licbant
kdmcenasSC quaternas dicnodiK^trafadas. Ac
phoctainagnosanosuixerimtiiliantiquf^apli
usq;. 90.qii3ntospoftcaun{itabrah.1.i7f!& poft
ea filius ci®ifaac.i8o.&ciii°fili®iacobj>pc.ifO.
Scotos iterpolita aliquanta ctatemo^fes.no.di
^itos & nuc iiiimthoics.70.r.8o iielno multo ara
piius hxcaiiguilinus. Exhisigic''r6ibusbciaugU
uliatiscuidcterpatetqiocs illi qui pofiierut imfi
anii noilru cdtiriere.io.ul qtuot uf.; .aiioseo^ q
antediliiuiufiierut^jcitate animale ru^fcrirntidC
in munero ano^ a principio tnudi ufqi addiltiut
limpeifimc crratierutqB^dtnodti fecerunt d£he
brei :& oes illi qui fup eppt opiniones, fe fiidabat
imdciuxtafnlam biiauguiliBi.70, icerprctesucri
tisinuclhgabantannosmundi^mfihebreifece/'
runt. Dicitenibtiisaiigullin^.rf^.dcduitatedci
ca.ii.qj no eft credibile qj.7o.ilcrpretesq imo lil
tpeiino quo^fenCuiterpreiadrilt errare pomi(l'e
antubinileoruirereratiioluiffemettri.ludeosue
ro d u nobis iuideret q; Icx & pphe ad nos interp
tado trafiwut mutalTeqda icodicib^^fuis gj in no'
ftris mihneret* auSoritasTatiscredibilecIlibk^Sic
igit' patet q<rnia.70.iter^tG deetatcmimdi e ma/ ,
i6r& credibilior fnlaiudeoru;& magis. accedit
ueritatii et gj opio hebreoru de^diSis hoipot fia
re uUo mo. Smipfe eduicoii.i tradatu fuo de an
njsmlidiliuedeetatib^fundasfcfup opi.hebreo/
ni di fimopionemarriani addedo tn aliqubs an
nosiitpdiSueltdidtabdrigiemridi ad natiuita
tej(pifiiiireanos.4520.fl(g3illenner’’fitiiei^mtii‘
llc pbare. Ni dicit gtanni gfuerutah diliniium
deiino nollro^ dnopt fecerunt. 20.& ficfiipHiiit
millenari^hcbraiccueritatii&hoccofirmatipep
hoc'g) aciquop: dita tj diuturna apud modernos
e topinabilis nifi p ifla iiia.r.ut un^an®c6puttt' ji
diioLAelp^ttuor.Etfnbingit^Pptcropama/
gtiilica qb ^irudabatilliantigcocclutcisdc^tepa
iiitaplixioraadquaptingcrcHopolTentnifi ad
boo.anosigb*^c6p!et magn^cicltisprapithsccd
iiicon. Iftaiieroopionclcdlmeduicoti.dcftnic/
repofleuidet'. Na qdipcaiTunut.f. illi qui fucnit
an dilmiiiidcimo anoni noftroru feccriit .20 . ii
^millenari^^fupaddit^hcbiaiceiicritatifcnpfcrut
hoc toui iprobatit elaVis pri”a beato augiiftio. Et.
j(!rrc6firmat'’q5milt^p6tattigcrcni{iad.6oo.an/
nos.Sirr.deftmit.Aaguftimis.if.deciiutatcdci .c.-
S.fic.d.talonga gppe iftop: hoiiim uita fuituit il/
lic memorato^ quop: ani taci no funt ut g mi
nimii uixitarvdiluuiiiad.7^5.afiospucnirct. N.1
plu.90o.traneriitanosqniisneuioad milleaaos
pneiierit.Etca.9.c6firmathocaiig.pmagnQSCOt '
poruhoumiqlogeanralioresfucnitan diluiiiu;
^ miefut Lit patet poilacop: q apparuerunt poli
dilmiiii nudata piietullate liuepuifliiuii uarios
9 alios caliis aci epuleris appet imdececidenlt in
credibiLs magtnidinis olTa mortuop: .Et dicit au
gulHusuidi ipfcno folus fed di aliqniccu i uticeli
littorc molarcdctchois taingente ut fi i noftrope
dentiii modulos minutati c6cidcret‘.ioo. nobis
facere uiderefpotuiire.Etdicitaiigulli.ifinehin^.
capituli g*plini®.2^'dicit adluiceC|get^ubi.2oo.
anisuiuic^.Siigitrdicitaugudiushuanap: uitap:.
diucurnitatesqs exptinoliim^ hodie herecredti/
tur Icognitalocaciir no habuilTc credant' & tpa
an ucro credibile ell alicubi elTe g>bic no iit:& in
crcdibileealiqhfuilTe^nucno^ hxcibide.Sic
igit‘'patetfdifiaopinioneeduic6n.fuille falfa.
Ite dicit eduicon .g) ^ cofirmatione opinionis
fue 8C Dpinionil hebreopedC ad delhucdii opinio
ne.70.g? fi fasfitdubitare cotra Iicbraica iteritate
poti^eftrcuelataqipbata &c.hic dico qj fatis
licitu eRnotmdiibitarccutrahcbratca ueritatem
fcdctia&ipibp: Iixbreop: didtaexurelTe notare
qucadmodii fecit.btusatigulii. & plures alii fitdi
tiiti.EtcG dicit eduicon g^iplacbraica ucritas po
tiuselVraielata^pbataidicogibeat^auguiliniis
poti^imltalTerere opinione.70.fiii(re rcuclata*^
oplonehcbreop::dicit.n.btusauguflin^i;".dcci
iiitate dei ca.14, notii tiacatg7.7o.iierptesipl'imis
qdiuaradicereuidenf ex codicib^iiebreis emen
daireaufuscnemo.Nocnieitadiuerntasfupple
qua ponu t.70. putata tncdolitas nec ego ullo mo
putadu eeexiUio.Et dicit btus aiigulh . Sed ubi n
elcrfptomxrroraliqdeos diurno fpirituubiren
fiise(retc6fcntar>c^iieritati& fidicasueritate no
Iterpretantiu more fed pphetatiu libertate alitec
dicere iioluilTc crede^ i. Ex his uerbis augulHn^
iiidetf plus innui g)opinio.70. potius fuit rcuela/
ta a fpu fed que ipfop: liebreop: p6 . Et code lib.
t^.c.S.dicit3ugu(lin^lic.Cuigitraipcuradiiiina
ubi ct nueru ano^ illop: quos illi hoics.f. an dilu
uiuuixerutcomanoratitaicliidatiitdicat deillo
dcquoloqbaf . Etgcnmt filios & filias fueruC
oes dies ^df.aniquos uixit lot mortuus e nit
Difhnaio.j. rr’
ga eorde fiIios& filiasno noiatdo Stelligere
nodcbem^ ptamultosanosqb^tuciladliliiiiiis
prima eCatciiiuebant;nafdpo(tiiIlepIurimos ho
mines quo^ceribus condi polTent etia; plurime
dtiicates.Sed ptiniiit ad deii qtio ifta ifpirate con
fcriptafiintbasduas fodetaces Tuis diiicrils gene/
rationib^prin)it^dirigercat<5di{ligtierc iitfcor/
fu hoitim hiceft {c< 7 m hoietn uiiietiu: feorfiiaiit fi
liop: dei.i.iToiiimfc<£m deu niitetiti generationes
cotexerent' ad diluiiiinbzc ibide.Sicigif’ pa
tetqliteripfahebreop: opinio deftruic':& pcon/
feques opinio ipfi^ediiicon.qruphebraica iievira
remfiuixtamodu loqiicdidebeat dicicu tnin re
no it3ii(radicat‘utfiidatriia<^inionc.Et aduer
tendii dt q) ille cdiiicon .addit uipra iUii numc^ a
no^.f..i;2o.aprindpio mudi ufe^ad natiuitate
diii diligerer cofirmare cona^ & ualde fiibtilitef
pruadet.diciriiti^nconcludopoes,f.ctatesiir<|i
ad chriliilhabebim^ ab initio mudi adicarnario
ne.4iS5.f.anos fere fient pn®didueftica.^cd«i
iiixtaopinioncmartiani quaopinioemipfemar
tianus niti^ p multas eronieascofirmarciied dio/
nifi^addit(jbihic.ii.anos&girland®.50.Ca iic
roqre dioni.&girland^fic addiitfup niartianii
iiifa cll pri^' i eu.peedete fetlm ednicon .adhuc fiip
illns.2:. anos quos addit dloni.niartiano. 4. anos
Vnde&.iij.anosnnacu.jo.amsquosadditgir/
land^additipfeeduicon.fiipmartianuliciitdifin
eltica.pcedetimagisexpiTe. Ite dicit ediiicon.qt
rc(Sm iorephuaR0.4..gedconistir’e6dirae(l ante
tcpIufaIom6isams.;40.hoc ed.io.plnsc^habiie
ruthebrei.Colligedoigi£'i(!afiipmar[ianiihebis
anos aborigiiie mudi itfcpad cnri(Iu.4;rg.&fi il
lean^ieremteaddatfdequodiduellpri^fiurani.
4;2o.adqitodni(it':hzceduicon. Etnotamaxi
macaqreipfe ediiico .auferet aprim 3 etate.TOOO.
anoscfi qi cu prima bitatio hoiiim iit ipfedicie ce
pitriibequinofliali circulo uliuxtataqlfub dnio
tpatilTmio redderetur terra fccudifTima ubi fuc.:.
imafoIftitia8cdiioalta:ipfiigiif hnt.!.s(Utes&
i.hiemesqppterdeimoano^nofiro^: fecerunt
dtios&ficfupfltiit illcmillcnarius iprima etate.
Huic ficroroipdt fatis rdabilrmderinegado.r.
cpprimahabitatiohoiumnokepitubihabueriit
3. (ollbtia alta 8 (cma(cribit''geri.;.Emifit decada
6 Cc.utc 6 paretrerrade qfiiperi^i.fc(!!;magifin 1
hifioria^ fiipgeh.c.dccieSiochois de paradifo
I agrii damareeii.deqb'’{uptiis fiieratiqiio caym
abel fratre fuuiterfeciti&iiixta qua addflicLiafe/
pVti (u t i fepultura dupliciifed ifie ager daniafccn*
el^Iuallemabreiiixtaebron-ll.idio didas ab ebro
licut dieitarchuli^galliape epiisiqiiodalibroqd!
fcnpfitdelocisterrzhltabilist&fifrihoccocor/
datbathon iquoda libro qd fcdpficdeeadema /
teria.d .rnpu damafeenu noiafadamafra ferito a
brahe.Vnnoeagerilleppciuitateilla magna da
(QafcuquxcapusnueelbnaabiUodidatp.f.dlc/
ras fed eftiiixtaebronnoeolquoadaplarmatiis
fuit bi i quo caym interfeci t abel fratre fuii I te cii
eiscdcordatctiaguilhelm^ili.fiioqdfcripfitdno
benedidopape,.i2. dclocis terrz fce ,d. q; regina
(abezuenitiunadiciciuitatem ebronqaiionoie
iiallismabrcnoiaturubi dauidregnaiiitdCubi fe
pulti futfcitTtmipriarche.f.abrahaifaac di iacob.
larraquocy&rcbecaatqjliaifepftura agri dupli
ci queemitabraha i fepultura ut igen.reperif hze
ibide. Sed dicit ibideguilel.paulopodq» in iinz
dieuciritabebronifcamciuicate bcthleem.Et ba
thon tibifupradicitq2abebron.4.miUiariauer/
fus fep tetrione efi betbiec fci£^ alciibiu galHapt e/
pifcopuibcthleem . 6 . niiliarib® i auftro ab lerofb
limisadorfofituaraed.Etmagis archidiacon^^in
libro fuo de locis terrz fce dicitq 7 dC. 4 .miliarib*
a berhiecm edierufale. Ex his igif fatis patetae
bronnodidataienifalepdiias dietasfcdiicpri^
didu edada coluitrerraiuxtaebron iterr.a.f.ubi
plafiiiat^anigif prima]iitacio!ioiiimiccpit'cir
caebron SC bcthlecm & icritfaleihftanfes 6 i terra
prkotiniieaccclTcnuadfcptetrione&plHsppro
ccifutpis ut dicit pdid^^pctr^archidiacon*' .Quo
fiio igiffaluabit' qj opat^^cft chrift’ falutei medio ,•
terrz pfalni^fic pacet pazacheleicapitulisfuisla/!
titudoicnifalc cd.;2.gra.S{ ei^logitudo.yij.gra.l
redniaximafolis deiiattufuitanno domini .i;4y'v
i^.gra, 3 g.miniitis.(cd!niq;iiicniccdiiicon.code '
ano p inagniiCC foltdam iqiiifitione igitur latitu
doiemlblemaior imaximafblts dcclinationep.
8 .gra.&.;r.mmu.peflime iguerrauitillccdiiicd.
infudanietofueponisiqiiotmcofidebat.r.qrpri
mahttatiohoiumfcepit rubequinodiali nelppe
uidelicetLibihabuenit.i.cdatcs d(.i. hiemes cu ia
jibatu fit primahicationefuifTecircatropicu zlH
uii p tantu fpatium terrz quatit iierbi gratia i ezlo
lclicetp.4^9.mi!iariaadmin^idi hocfupponen/
do^ uni gradili corrnde.at i terra .y^.miliariadC
duc tertie imi^niiliaris fic dicit capan*’in theorica
fuaipricipio:& ficdGdiccrct‘i^i^{c<I$rc& (ciint
mirabili &iiald'crubiiliteropion£^a'pfiiadct:cii
tus pruafionefiia adhuc redati pugnare. Dicit cnl
ficutphidebet 8c experidia docet q? figna & pfa:
dnant' oibib^ Qi iin^pla 8C itnu fignii regit mun
dii alteri^ p.^6o.anosid< dicirqt prioorbidnabi
titr aries taqi circuli principiii & fol p aliis piis qa
oesalii pieimitantiir motu folisiad talem igit'n/
gnopireiioliitione requirunt' neeeiTario ani fota
reseqti.4;2o.6ctot erutdicitipfc adhuc q; ineat
natio chridi corrndeat primi hornis plafmationi
ficigif dicit ipre.45JO.difcrim®p.n.ntchiI rema
nebit^fiieructucorbi Icarnationis&fidpaiTio/
ni xpi flgnu arietis dC Iiippiter fidei placiis.f.p.7.
pias diiiiferis fi igif hisi4 ; 20. anis iifcp ad x jSm di
citipfeaddam^.^;.quib^fuiticamefiet.44y;.nni
ufq) ad x^i palTionetna ipfe x^iis icipiens qii ano'
b 5
• Traflatws.f.
n1.?o.baptizat*’eft<5tjoSc5pIeuitipafcha'feq«c/'
ti:& trib^^anis itaris feqtib^^dicauit: & .4.inci/
piftcanopaffuscifiigif 45fj.anosiir9adpaffio
nediuidasp.i9.&re[nanet.2.SC(icean^pafrt6is
2^cicbsdecenoualii;ha:ceduicon. Sedihacp/
fuafione opinionis fuxdeano mudi oiocdtraria
hir opio uulgarisqfi 01115 aftrologopi .Oesenta/
llrologi qiiireuoluut orbes magnos dicucq>ic6/
. iu^lionefignificate diluihu p.279.anos icipiebat
noa'’orbis.Dicif«niaomari finelibrifui denati
uiCatib^Hc dicit ranea fraiidus^initiuorbisfnic
ante die5ioi)isquifiiitinitiuano^ diliuiHp.729.
anos & ilii orbi pfuit iaturnus cii figno cacrj Bi q)
initiu eiurdeorbispuenit'oioat(^dire3ioad prt
mugra. fignu arietis. Huiefnii cocordat albu,
primodecoiudionib^ magnis dif.prima ubipo
mtqiic6mdione{ignificatedi!mii(ncipicbac ho
n® orbis & q? illi orbi pfiiitraturn^cu ligno cacri
rediprenlbii-ponitillacoulfiionellgnincatcdilu
uiumpcedere dilu11iup.287.cutn aomar&aliia
firologi pontiti[lac6iu£iionlfignificantediluui
uinp.279.anos.Sedphdc numere quem poit ao
mar operat qH maxima ps allrologo^ qui rciiol
uutorWs magnos ab illa c6iu3idelignincatedi7
liuiiu. Siigi^illi.5!0{.3niaddan^ tptdiluuiiuf/
q’addmiiu.r.5ioi.anis cu.5iS.dicb®iq(£ quidem
tpsponita]fonri®utprimodidu eflrefultataco/
iudione (ignificate diiuLiiu.558o.tini& .5i8.dies
ufqiadnatiiiitatex^i.Siigi^illos annos.f.5580.
c6plctosac6iri£iione(ignificantediluuiu ufe^ad
cliri(lup.5(io.duiilcrim®qu*(ut^titates uni®oc
bis Htminier®qnotics.9.d4remanetani indiuili.
i4o.Cu(|igiC icoiudione lignificatedilnuiu ice
pit non^orbis 8C illi orbi pfiiirfatum^cu ligno ca
ciiifeqd^qjorbiiqiiochrift^fuitnat^pfuitmars
ai lignoarietis:&q)an®natiiiitatj5x^i fuit .1419''.
lO.orbisacoiiidioeGgniflcatediluuiuibxcoIala
tispatetitueti diligeter. Exilloigif patet^ipe
cduiconponedoqjiano natiuitatis icipiebat no
n^orbis&gjilltorbipfiiitliippiterrepugnatma
ioripriaflrologoptloqiientiC dehacmateriailM
qa ipli alirologi fiir maioris audoritatis Iit ipe
crededn eitipfis magisiillapte:i1de reputo qjnu/
tner^ano^queipfeporiiitaprincipiomudiurq^
adchriftu poti® fuit iicr® & pl® ex imagina
cionepceirilTe^ex alia ueracalculationefeuetia
expcrientiai&ideohuncmime^ annose /.4510.
aprincipiomiindi iift^ad natiuitate chriGi qua;
ipfecduiconnitif alTerere&coGrmare reicio Bc
opinione fua totaibacmatcriareputocalTa & na
nap maiori fiiaptefacrefcripturecotrariautpa/'
tetex^idis. Perhzcitaqiqdidlarutfatispba/
tu eft no polTe ftare opinioe; nebreo^ nec etiii o7
pinioe; eduicon. eo qineutra opinio poit ufqi ad
chriGu.^milIenar^os anos'fedtni.4.iiel.5.cutame
fatiscoGecexhisqdidafiitpceniirecliriGupliircs
ano$ $ . fooo. Na Gcui fatis declaratu5 eG ex ro/
nib®beatiaa^iGini ficefrerimtdiluinG pluresCf.
2ooo.mi:d{a dilmiio ufq^ad chriftuptit nniltu
ppeueritate^cifutpsealculauitalfonG^fiierit an
ni.3ioi.£( dics.5{8.igi^ necelTario ufep adchriGu
ab originemiidi optet plus poncre9.fooo.anos
Ite3poi:alipG.2.kribi/ iiidingeludclcedentcde
cxlo habete eiauc abiSt Bi cathena magna i manu
fuadCapph^itdraconelerpeteantiqtiiiqeGdia
boPfiC fathanas fiC ligauit illii panos.rooo.& mi
Hteii i abilTu Bi claufii Bi (ignaint fup 1^115 ut non
feduceretapliusgetes donec c6rumercntur.iooo.
poG hoc optet iw diGblucre modico rpe. Hunc
texxxponitbeat®aiiguGin®.T9. de duitate dei ca.
7.dicitGc.PoG labore.f.iooo.an05e exquo crea
tus eGhdutqmrcriptueGfe<£apctri.5.ca.imusdi
esapuddnumGcnt.iooo.am&.iooo..nni Gentu
niis dies:etia,6.ano9einilib®ca^rexdieb®iple^fe
quit' uelut a rabbatisianismiUepoGeri®adhuc.r.
ubbatii cdcbrarem®refurgetib®fanSis. Ethuic
rniac5cordat.plis.dcalimiadcGde&l^ib'’Ii.2.
ca .23.d,quicu<pctatci:ctHra.7.*tatccGfi.7-mille
narioano^ fecriq? credat' .7 .miIib®Gniendu.Scd
dicit aprusadchor.io.ca.rcnptaruntaut adeoro
nationemeatquosGnesfeculo^ deuenict fcd ipe
apllis poGchriGiimnoinultotcmpefcripGtboc.
N.auincenri®ifciIaptcfpcculihiGorialis libro.
9.C3.9.dicitpaiiluadGdefiiiGecducrrucode ano
cu paGits cG dns cu coGet petru & paulu .4 .ano a
paGioedniqfuituItim^neronis paGbsfiiiGemai;
tiriiiiHic requit' igi t' cx his aiidoritarib®.g) chri
Glis fuit paG? i fine feculo^ Geut mihi aflunat au/
flores ^aiSi.7.milib®anopicritfccuiufiniaJu;o/'
portuitcoq^aniGuxerutadmm^Reiciedifutjgt
turoes numeri ano^ poGeiica.pcedctiacrcatidc
mudi iide adnatiiiicat^chriGi q fe no extedut ad
fooo.fiC ego wsiilos numeros reicio.r.oe5 poli/
tosabhebreisiSioesnuerosqiiosponitleitcGini
c6pueofuoqoesnoc6rinenr.4000.anos. item
reicio opinione i^i® eduicon q fatis dcGnifla cG.
Reicio eiia anos quos poniit martian^dioiG® gir
land®& uincenti®:& breuiter oes illos numeros
reicioq iif9 ad.fooo. nullaten^recxtcdunt:& re
manet denumerisica.^edctitatunumer®quem
pofueruceiifebius.f.&horori®.fi99.&fc<Im,70.
fi69.putdicmagjGerhiGoria^.2f550.1cct5.7o.
Sirrputdidteduicon.fito.lcdlrQiGdo^ .ffoo.
grecosi & .f f 50.& fcdm quofda codices ut
diciteduicon.Et.f528.anidies.i6.horx.8.&.5o.
mimi, fcdm albii.Et fcdm alfonGu.f 54^anni 8 C
5i8.dies:fcd!5.70.fiealfon.&.a28.anidies.<>.ho
ra:.8.&.50.minutisfuppoGto.f.q)c6iuflioGgni
ficas diliiuiu ide^ceGitdGiuiiu.27S.nnosut dicit
aomar. Itemaddanf illianiquosponit auguGi
nus.if.de ciuitatcdeica.2.abadaii& ad diluiiiu.
f.226i.anipriiispoGtisabalfon.adifimioad cbti
Gil fietani.f505.fi dies.518 .IGifiintenimnumc
ti quope quida5 cxcedit.fooo.nil2ilominHS inter
Diftinaio.:. t:
eoscftmagisdircordia:tmde dicedoqjtieriCmile
eftqj iIleniimcnisqiieponitetifebi^& horofi^SC
alii multi accedit iieritati,f.fig9.8{.70.n6 difere /
pant lilio niiero nifi i hoc gj ponut.;. anosniin®
liciitprtiisdiaueiponut.n.dcjttitdicit magiller
hiftoriapt.^igg.&ihocnumero.figg.cocordant
eiifcbi^K horoliiis beda aiigiiftliis marttan® mar
cus 6 i gerladiisl cronids fiiis. Vhdeqa tot doflo
rcs& fcuiiricofentiiitlhocniimeroanopteftma
xinia enidetia gy ille niimer^ mltu appropinqt ue
ritati.CTSedaflroIogi^^oib^^calciiIatorib^tgru
fdiftofrmaxknitant* peifioni opis tolmaCeria
abilloniimeroaliqrrdircordat.Nam uixta albii.
^alfoliu iuxtaduplicecalculatoneponuntiir.:.
numeri pdiSi.f.fcdm lina calculatione. fjjS.ani
&die5.i6.&.8.hora;&.go, minuta, Et iuxta cal/
cuIationeaIiaani.j5i8.dies.6.hora:.8.&.50,mi/
nutaifiC illi.i.niieri no difcordatniGi.io.diebiis.
& 1 iftis duob** numeris no differt ille.5.numfr^p
dift^a(Tignat^abcis.f.y;io.anai dics.<5.hora:.8.
50.minii.ponedo.27g.anositcrc6ioSione ligni
ficantedtfiintii. Ite igif ille niimcr’g colligi? a.
J'o.&abatf6Go.f.c54;.&dies.5t8.firrc6cordat
miiltiicuillisdiiob^^niimerispofitis ab ailrologis
illeniimer®ab aifon.& aiigiiftino.f.f5(j3.& dies.
5 1 8 . & maxime cocordat cii iftis diiob® numeris a
flrologojtmuer^illcqiia alTignat ediucon-fcilm
opininne.70.r.^5;o.&illenumer'’exam5at‘’pocs
etates.Vndeiftinumeri.f.iiIfcri^pofiti fut tributi
Iter oesaliosniimeros^idos & io oes alii nueri
futreidendi.Nunquid rnaltqs numerus de anis
mundiifto^.r.iitucrus&^irusnerdonecdetec
tninareiiolonec audeo nec fiiffdo.Credo tnqi
illi.j.numericolledi abaftroIogisabalbii.& al/
fon.quo^tpCpicationon uide^fomniaire& qui
mulcunitebanf ^GoniSc lolmateria maxime!
ter ceteros numeros accediit ueritati ficut fuppo /
nendii eftiniicpth illi nueri (intueri aut qsenpt (it
ner^aut plus accedit ueritati nefeio & olap dubio
relinquo utthac materiaalidiucr.i(<:ielia fciop/
luilgareinecaliqsboterren^rrirepotHtcftimo ni
Gdiminit’ (ibi fucririrpiratiuharceftca magne ef
rorisi aftrologiagj qfi lpoffibi!e£ feire in quo or
bc magno fum*’ a miidicreatioc. Ad uerificadu ta
tnen radicem diluimpertabulasalphonlii opor/
tetcpacreationeadeufqiad dniniiu duxerint an
,1 ni.;882.mcnres.8.dies.i4.horc.r6.Sedqliterbpe
ranPir aftrologi i illo ca.dica tibi in Tequenti ca. (i
deusuoluerit.
ITCapitulii qrtii qlitcr tot u tepus a mundi crea/"
tione diuidif 1 magnos orbest & qlitcr fdemus in
quo orbe (im^:8£ qs pFa & q^ fignu dnet' in imo
quoqt orbe: 8C qs Gt diuifor & gradus ^fedionis
imiurcimifa orbis etiadealiistotiustpis amudi
treatione ufqi ad fine eius diuilionibus fc^m anCi
quorumopiniones.
Iciitdidtaomarin GneGii libri de
natiiiitatib^ & -allegar hicalbara/
S fac initiu orbis fuitan dicionis q
fuit an initiu ano^ diluui p.27g a/
nos:qa tpridpio illo^.ano^ fuit
c6iundioGgniGc.isdiliiuiu:bCiUiorbtucip(i di/
ciitpfiiit faturn’cufigno cacrii&hocidc afTcrit
albii.primodc coiuflionib^ magnis difprinia^
terhocgialbujjomtilla coiiindione Ggnificate
diltiuiii ^(Tiltc dilmiui p . 287. anos nihilomin^
paliiS numeji priore qlloes aftrologi operan?.
Vlteriiisdicitaomarqiinitio orbispuemt dciti
fio atqj direSio ad prirnii ^ra.figni anetis. Cu i/
git' uolueris (cireqn pficicc idc orbisaccipe anos
dilutiii&addcfupeos.279:anos:6(qd! collegii;
fuerit diuide p.;6o.q futilitas uni^orbis: & G fi
nitusfiieritiiuer^y pfcfliiseftorbi$:flC firemafe/
rifaliqd eriicanitrafadi exorbeqnodufinit^ct
&dupicias.;6o.rcitoqiiot Ilicibus piccifttbnne
nue^i&piceiinicuiqiiiiciimufigniiiSc icipea fi
gnocacrifquofimt^mcncillenunier^ipfu fignu
anabic'orbi.Et(ipicceri5unicuic|iuicipram inci
piendo a faturno ad piam ad que uencrit pfedio
dnsorbisuelani. itefi addideris fiip anos a dilu
mo.:79.anosfiCdiuiferisp.^6o.remarcritc^ tibi
numer^piccipluniimeruaprincipio arietis adu
nuqiiodc^ gradii ani. i.punoqiiocpgra. unii atiut
fi{qiiopueneri{ntimer^exgra.ip(egra.eftadqiie
periienericdirefiio&diuiuo. Itefiutpri^addi
deris ad anos diluuii.:79.anos& diuiferis p .7.^
fut pFzi& fip qlibet unitate rupferis iin.i piam ici
pildoafatiirno fi tilcfada diiiifione nihil rciudfc
riterit diuifor ani fequetis faturn^St piienictp/
feflio adeii excliifiiie: £C fi maneat unitas puenit
pfefiio ad ioiieexcUifioe.Gt fi duo remanent per
iieniet pfedio ad marte exclufiue & fiedei ncq>s .
EtpFaadqiie puenitpfe^o fcifm hiicmodfi di/
citiir dTe diuifor. Et poni tibi exepliidcano dtiL
i54f.lqito anocoiienerut.j.przfupioresiaqrioi
eadefaciceiiifdefigniimefe martiiciufdc anisdC
ppterhoc fiuteclipfisliinziiriseoipe.f.pduosdt
es&.9.horasan coiQ^ionc magna (atiirni&io
uisq tucappanuticodem£fe:& illa eclipfiscu il
lis coiunfiionib^ magnis q tucapparuerut fignifi
cabat magnos elfcfl® durabiles fcifin diiierfo^ a
ftrologo^t fnfas ficutlatispatetpeaqrcripfitdce
ifdc c6iiiSionib®&eclipfib''codeano.i}4^Di
coutic^qiad^t(S:u.lnudni IperfeSu i;4f.adjii
f}islnis.279.&anisqfiicritaaiUmioiircpad pdi
fili .Inii tempore {lititoCo.472f.ani:ficut patet ex
fnia archap.iquodali.ruodemacnisreuolucioni
biis.Na Inia diliuiio ad chriftu Ic^meu fuerunt.
;to:.dCh‘’idedicedutcon.ubifupra.Cu tnfcct;
alfon.ut pri^di(9iieftfLien1t.1ni.;(oi.fiC dies.;i8.
Vndecredoqi coputado.jrS.dies&oes frafiio
nesqreTultltieodetperupaddijiotiimisIn^inte
geruip anos pofitos ab alfop.Si igif illis.2io2.l
b 4,
Traaahis.r.
iiisa<Wanf.J79.ainae6iu5ton€(ignifica{ediIu/
uiuuftiiad diluinu:&nt'r.i;44.aniadiluuio ufi^
ad^diddanu ehnni.i;4jr.iperfeduf{i«rut itoto
totaniquot ^dixitnus^;!^. Exhis igiturpatec
fcd!m archap.SCaomar&.Ramafas anno dni.
l)4;.tperfedopuemt(ignu magni orbis ad leone
KetufdeoTbisdnsdepfisfuic Ria:gradusaut ad
qiicpiienitdiredioiieldiuilio{uit.i£.taurid{ ei/
usdiuiforfiiic laturnus. Qwd patere potiic.Si
cni.472;.diuirctisp.;(k3.ftntimei^qucities.i9.&
4^.rcinactindiui(i. Patet igif^Hjiquolibec uni
tatefumasunQ (igntilcipiedo ackro tunc.i2.ter
minat' i fine geloft & .i^.iignuell cacer: SC.14.le6
patet tuc^leo defjeruit.Et core{p6dct.i4.reuoIu
(ioniipertede. ItMpqlib^unitatenumcnqiio
riensui^retis unupfamlcipicndoalatiirno,T;.co
rndetmerciirioSC.r4.impfe9e;fedlipllciedoco/'
rerpodec luaSC durabit id ligQu Ieoms:SCille pfa
ufqjad anos dni gfeaos.i^yg.Sc tuc cnmt.14.re/
uofutionespfede;^ dnabit' tticlaturn^cij %no
uirgims.rf.rciidutionis. ltcfi.472^.dimfcris p.
7.qiirEfat.7.pfeniliilrcmaebit.Vndianochrifti.
i;44.piienjtpfc£iioad luna qiiidcferuiebat anno
chrilnj;44.^tdo.Vnde8Cano chrifH.i}4^.dc
feruiebat faturnus. Ue poftdiiii(ione.472^.per.
36o.remanet.4f.pciiio^ qlib^ unitate {lAimpTe
risunugraduicipiedoabariete fuerit graduspfe
f^onis ano. i;44.if, tauri, anno liero cnrilli.i}4^<
16. gra. tauri: & illo mo diuidanf orbes magoi a
prtncipionutdi. SutetiaSCaliereiiolutiocsma/
gne tpm q fciiinf p coiundionespfa^ fuperiope.
Etalieiutrecioliitjonestpmmiidi dequib^dice^
poftiiiloli.rcdde reuolutioemagno^ orbiu ad
pnskcdiaafufficiat.CPreteretiaillosmodoS
diiiidif hoctotutpsamndicreationeiir^adfme
ei® in.6. tpa 8C aitcui^ liope tpiim attribuit dfiiu
nni® pk (c(£m qi fatis declarat oiiidi®.i li.de netu
(a: 6C albii .primo decoinn^onib^magnis dif.qr
ta.Primuenimtps^atis mudiutipfidicuntattri
biiebat faitirnoicoqi iuppiter q Ggnificator eft fi
dei primo Ubi cople^lebat' SC iillo tpe ^ualuit d/
des illa q appellata e(l fides tudaicaiqiixnulla^lia
fidccofiter' ledoisalie cofitent'' ea . Itaeft fatum®
eo ^ niaxicpoderofiis di nulli iungit' fed oes alii
pFxfibiiimgimt'. Siautiuppitcrcoplefiat' niar
ti.Ognificat chaldea fide; q docet adorare ignea ^
fut^cmartisnatura. Siuerocopledat luppiter
foIircqmt9hoiesadoracmilitiacxlicui®prfccps
£c|dnsc[f fol ciiiurmoieff fides egiptio]ie . Et II
ueneri3pledat (igificat fide qponutqicuicu^It
ceret facere quod fibilibeatSCeflfidesfarraceno
rum.Ecdicitouidi® qiheeqmor fides ia ^efTerut
tpsnoftrufic alias duas.f.fidescrediditifkouidi®
e(reuecaras.f.fidemcrcurii Scfideliinz.Fides aiit
mercurii ut rodiSa in idis tpibus puakre'fe(} dna
rinW qutaitoiiidiusdifricilis eflad credendu
ppter totei^idexus U reiiausidC (ot ei®uaria(io
nes 8c dubitationes cn multis argumetis & roib®
roborabit^SC dabit donec tollat ea fides lunx.Et
lexlimxq podcinaerioSC tollet oem fideSC lege
ta legale cp euagelica at<^ ni tic' fibi ufurpare ailcil
diuind 8c corruptione ois legis {igificat:eo qi cir /
culus lune ifim®& eius motus uelocidimiis: §C erit
fides anchriduquiut ait oiiidiusdiu durare non
poted propter comienientiaeiiiscu luna quxfre/
qiienter mutat' i eius motu & liile.Ex ^diais igi^
patet qi hi.6.plxdnant'pticulariter fup toto tpea
tn iidi prici pio (itie creatioc u% ad fine ei®:dc 9) i
hoctpemndidnaC'niercim®& ^ifinemudidna
bi^lua.CrSediuli^firmic® li.j.lprin.fifr hermes
lrimegedisli.4.1'fineafcributdmutoti®tpis aniu
di creatoneufi^ ad fine etnfde tm,^. pFisretrogra
dis.Volut.n.dtiiuuni utiuli®aitluia fiteondinie
re (It primu defatnrmo coniiingent cius cp tempo
rum principatu crcdidcruntnccimcrito:qiua cni
prima origo miidi inculta fuit dc horrida & agre
fti c6ucrracione&fera:& qa primo rudes hoies
prima fic incognita uedigia tiicis ingrefTi podmo
dii hiiniaitatis rd differebat . Saturno igifagrede
& horridu tempus uolutclTc ut ad imaginatione
huius Aderis initio conditere quando agreda con
uerfationeficihumana ferocitatis exalperatione
duraret. Podfatiimiiueroluppiter accipit tem
poKpotcdate.Na htiic.2.1oco luoacoiungit ut
deferto pridini fqiialoHs horroris Qc agrediscon
uerfatois ferocitate dercliSa cultior uita hominis
puigatusmoribus redderet*. ;.uero loco marri
fiinaconiungi^ ei tempustradditpotedateut re/
fium iter uiteigreda mortalitati fodalitate robii/
ftitatidC humanitatis ronefeuquada moderatio
ne edpoAta oiaihac fabricatione alti® edeipet or/
nameta.Podmarteduradlr^siien®acccpitutga
pgrad®crefcls,holumdircjplme&pnidet[eoriia
■;tcca edeepit hoc tpe quo res holum fermo do&®
excoluit i. quo hotes Angularu difcipliapt natumli
fda formati fut ueneris ee eolueru t ut leti ac faluta
rinumer®maidlatepiie3ierrates aSuspiiidctie
magiderio^bernaret. VIterius uerotpsmcrcu
rioaaducuecdputaiierunt aiifeluna nouilTime
cdiungitqdihacpdciueniridifpdnefubcili®puc
ga tis i^edib® diidiis reptis artib®dilaplinis : qx
cdpol]t®pdiiierfo5a3®nuani{e generis acuitin/
tetio. Et qa nobile igeniu 1 huc imu q ui tecurfu fer
uare nd pdt ex iiariis iditiitis morib® ut patet ma/
liticcreuitipbitasi&uitefcele^ flagitia gen®ho
tnmu.'hxcipcfacmorolamachinationib®adinue
nit & tradidit hac ex ca ukimu hoc t^s:i quo ia fu
mus mercurio tradere ee putaucru t K mutatione
habediAderisgen®hoiiim plcnamalitie edeitare
potedate. Exnisiram^^ordinegedafut&ihis
quo^ hominu Aicceflione tpum mutationefece/ .
rutgenituramiidi diSa cdtiniie inteif tatione ca
pol^aedutcunobishaSenus&origo&curfus
humani generis tradcretiinft ut e/fet $ ingeritur
Di(Knflio.2.' r
liofijtn (egf excpIuiliicMi’ ibide. Ex his patet
qfrdiuidri^tpaapricipiaiiftpadfineei’’^ qfrdc
ueuiemusieognitionem orbismagniin quo fu/
mus.Erin hoc finitur dillinfiioprima.
ClndpitdiiHdio.i.qfrCtpnomcadudeacdde
tib^mudipcoiudfioesmagnas.Etcorinet.n.ca/
pra.CapKim.t.qrrrefcrtif mot^praruad tres mo
tus naturales.& de.^.principiis exquib^^feiu^ ef/
feSusnaturales futuri.
Lbumazar ilj.fiio
de magnis coiudo
n!b*.traSatuprio.
diifcr.pria dicit, q?
mot^plaru;ad tres
motus naturales re
ferufq futmot*’fu
pramcdifidc a me
dio& ad medium
Etdicitq»mot®pri
musqefi^ramedi
iim referri debet ad
tres pfas fiigibrcs tpis ylixL pp affinitate niot^eo
rucu motu prio SC ei^pIixitate.Et relata e lignifi
catiofatiirniadreskeptibilesutfutrc^ uices 5<
regna&q(£cuq7 (ieretitpib^plixis.Etrclataell/
gniiicatio iouis fu p obferuati des legis at^decre/
(a:horuqt(irta.EtrelataeligificatLon)artisadbcI
Ia 8( ad giierras & aduidorias dC cofiriaq ff qfi
finesrerii& fiaesqiignificatdiltbiutuia earu.na
bella no aceo t niC p obferuatione legis uel carum
mutatione leda^ uel regnope .E t fic pcedas ecen
uerfopcededo a prio ufe» ad rertiu . 1 teVclata c fi
gnifiutiofolisad motu feciidu naturale^ ea me
diouinderesqrefenmfadillumotu fiint media;
irerprimumotu& tertiu:&referfei®figiuficato
fup 1 cgesdt principes elaiatos. Relati quo(j ItiC
pteiferio^ es & eopt cfFed^ad motu tertiii natura
ie q cad mediu ppter elogationc a motu prio q e
fupramcdiii.Padaquo^engiltcatioeoprfup ef
fe£l^reFK:broii,tpisppuelocitatcmotiis coruj.Et
corrnd^ fignificatides triii iferio^fignificatdib^
triiifiipio^nihiicn^figificatcoiugia&idumeta:
& iihaqopat' ditiilioi priefupiceptides. Et mtr/
curi^ngnifi.fcripturas &numeri> SC his files tffc/
fiusqrcfenifrc(fe,dioi{ignificatipfe3i6es di le
ges.EtluafigniR.mot^miitatdesarc^pegriatipes
£c{ifia;eog>fitc6ueniesdioniteTtizug.diinin(t.
Et no lelatz fiit hzc fignifiaedes ad hos tres pias
nifisanecefritaiis cdiicnietesfignificatidib^trui;
fuperio^ieo q; fiint illi tres rupioresuelLH;rc(£arii
ppcdiiinddneeo^tcueeprio&necefritatcprio
ris,ecadcos. ltedicit,albLi.ubifupra$efrea^na
tiirale5futuri& eoru partes fciuf ex.6.principiis
Primu e ex ptepdnis tdiuiduo^ altioni apud a/
fcncia reuolutionii anopt i qb^ accidit cdiunSio
diiaptpla^ altioriiiarietequzfitioib^.;6o.ani5
folanb^.Sccudfi tiero i reuolutide anorii i qb^ac/
eidLtmutatioeduindioiseiufdeacriplicicatcim
plidtateq£acctditiolb^.240,anisroIarib^.Tec
diu ueroin reuolutideannoru f qb^accidit cdiii/
fiioduo^iferio^icacroq hcioibiis. 30. annis.
Quartii freuolutidib*'! qfa^acciditcdiuflidis m«
tatio duop; altioru 1 01 ligno ^ accidi t i oib^, i : .
.inisfcrc-Quituueroccxpreponiialtio^K idiui/
duo^; apud alentia tpmi qb^fiimt iceptides con
iudidales uel ipletidales^ccdetesafiairediiluia
risniaioristprineipiis figno^ mobiliu&itpein
quo fitcrit idireflo capitis eo^ .Sextu eexptcpd
nu .ilcio^ idiuidiioru apud afcnciu tpmcu qb*’ fi
unclceptidcscdiudidalesiicl iplctidalespccdcn/
tcsitroitu{blisicapitib’.i2:fignoru6cicpei quo
fueritidireSopudi capitis eorii .Et extrada e (I
gnificatiooiurHilloru abalbii.f.qhntdniunvrup
loca capitalia & quatitatcslignificatidescortlfe/
ciidu illud ad q^inuiit ligniflcarorcs. Ex hocdci
decdiideraf fignifieatiocoruradicu.6.qdiuidif'
tfib^dioib^.Vn.icuns&eproprictas fignifica/
torulceptionulignilic.itiutpecdindidis utroru/
(^ 3 ltiorniariete:dCitpecdiudidis conidem qn
inutanf atriplicitateltriplicitatein reb^ulib^iit
fiit dilmiia uices 5c (cQxSC his Gfia.Secudapprie
taselignificatbrucdiudidisiitraruc^ ffortunaru
i cacro & cdiudidis utrorfu^ altioru i oib'’ lignis
aliisic!liriiblimaroriicxregib^.f.fitnobilib'’ico
dem profedu & cdiudidis.Tcrtia tiero pprietas
diuidif pfib^diiiifiomb^iq participant ceters fi-'
gnilicatides fup partes ipfaru partiii iiFium ut par
Cicipatio fignnru annorii & quartarii atrp menfi
umfuperefTehonuiuimdi alioru ceterorum &cf
feduumattionimiflerilicatemqiioqiSt penuria;
& fimilia.Et dicit albuma.ubi fhpra qp aliqu.ido
augentur anniconiunSioniseorufiipcrioni; in
capitearieiis S( in rriplicitatibus dc iinoquoqt fi/
gno& minuen^.Et fiteti fatiirnus & iiippiter iu
difuerintfcifm mediucurfiim in initio altcupfi/
gni triplicitatiserirconiiindio pofVea corii fuper
(umitatearais cuius quantitascratgraduu3.242.
minu.25.fecimda.r7.&.ro.tertia&.6.quarta,Et
non augeiif i unoquoc^ fignoquolimgantur fu/
peridquoitmdi fiierintiprimo fignonifi.i.gra
diis.:^.miniu7.{cainda.ro.qii09.tercia&.6,qr
ta.Eruntqiioc^coniiin6Kdes corii in lignis tripli
citatis fccfm hunc modtim.i^.Eritq! hoc ex tem/
poreplusqititate.f.240.^diffininius& maxiefi
fticritconumdioeorfiiinitioalicuius (ignoriitri
pliciratisadquenueruaddiin^.^4.minu.qiuatuc
cdiungutf.ieadc triplicitateterdecies.Siucrofuc/
ticcditldo eoruiiitioalkui^lignorutriplicitatis
p!us.;6.mui.&.3;.fecudis.iS.tertiis.&.4S.qrtis
iungunc* i eadetriplicitate duodecies. Etqntiidi
fuerint i una triplicitatcdiiodecies 6 i inalia tarde
crit.Ecfict cdiimdio corii m.i2.tripltcitatib(is.2f
uicibus.Eruntquoqtcoiundideseoruioibus tri
pltcitatibus.fo.EterutfrerconiundionedCcon/
iiiaionc.r 9 .anni.;i 4 .dies,r 4 .hors. 23 .mi:iu. 57 ‘
recUQda.i8.tertia.6.quarta.4S.quinta,pet annos
Trafiatiu.t.
nudiiciirrusrolisqmriint.^fifdiesnbf^introttii
qrtxihoc. Ci%ieoq(£sicercdindHoQe&cdiu
dionemiiltiplicaiierim^has.p.coiudioescxtpi
biis & ea?j fraai6ib'’piicni€thocad.56o. Auget'
qiio^fiiphocqdpdiximiisexcpcitatetpiii cxnti
iiniabhoracoiu^ioiseai^fcapiteahetis tifqi in
horareiieriioisco^adcii.Cilqtftierintiufii i tri
plidtarediiodecicspuenictcoiuSio ad.29.gra.et
j.n)i.2^.rc<fa.T .tertia 8c.i2.qrcaeritqd!reDiarcrit
lifq i pfcflionc.50.gra.Quod cii tfracu iufli fue
rintiminoriillo.i.ufueritcdiunflioeo^ Unitio
aliaii’’ ligni tripliciter ad q(£mittat'inm^.f4.mi.
Htdc5 emeceltee ut ifigat' terdecies." Cui^rei exe
plLiefnitgdecoitiflioiprinciptocacricucp addi
tii fiieritf(iphocq(ieiterc6iudione& coiuflLo
neex gradu di co^ fraflioibusut^diflue.cadet
coififlio eopt i.i.gra.Ggni pifcm.i j.minu.17. fe/
cudjs.ro.tettiis.6.qrcis.Terttocadetcdiuflioi.4.
gra,fcorpi.fo.minu,54.fc<Iis.20.tdrtiis:i2.qrtis
Quarta coiufliocadet 1.7 .gra.cancri.ry.nihi.fr.
,recudis.50,tertiis.r8.qrtis.Quitacadetc6iuflio
i.9.gra.pifci.4r.niinu.3.recLidi5.40.tertiis.24.qr/
tis. Sexta coiufliocadeti.ii.gra.fcorp . 6 . ininu .
2C'.fecudis.yo.tertiis.50.qrtis. Septiacadcccoiu
fliou4.gra.cancri, 51 .minu.45.reciidis.o.i tertiis
j^.qrtis.Oflaua cadet c6iuflioi.t6.gra.pifci.y7.
minu.C)rfrcirecudis.ro.tertiis.42.qrtis.Noria ca
detcoiiiflio i.tg.gra.fcorp.2i.niiii.i7.feciidis.2Q
tertiis.48.qrtis.Dccimacadctc6irtflioi.2i,cacri.
47.mimt.5'4.fci£is.50.tcrdis.y4.qrtis.Vndecinia
cadetc6ulflioi.24.pifd.r2.minu.yr.iciis.41.tet
tiis.o.iqrtis.Diiocfecia cadet c6iufl6l.26.fcorp.
58.minu.4.rc<7is.yi.tertiis.6.qrtis.Terti.ideciaca
detcoh1flioad.29.gra.cancri.&.5. minutis. 26.1
fci£is.i.tertiis.r5,qrtis. Sutigit'i hac triplicitate
t5.c5iuflideseo qipriacoiiiflio fuerat ipricipio
cacH 6 i ultima ifineeitiide.Dcide cadit c6iuflio
! primu grarfii arietis. .2S.minu.45.fc(£is.rr. ter
tiis.8ei.i8.qrtis.iudeliceti{ignu.to.abil(oquoi/
cepatt&htmiitatioab’aqticisi,tgneacu debuerit
mutari ad leoneliuead lignu.ro.dc cii additu fiic
ritfiigliocq<Icaditi.r5.c6iiifl6ib'’.29.gra.5.nri.
l6.fec«da.i.tcrtia.r2.qrtaiariete.&c6iuflio eo/
ru mutabili ad taurii fiiccedete arieteicritqi coiiV
flioeorui.52^.minu.cius.9.fccCidis.i5.teritis.50.
qitis. Etnotaqniugu^itriplicitateterdedesiu/
gunt' i ligno. ro.ab eo quo iilfli fuerinti triplicita
te duodecies iugii t' 1.2 .figno ab co q” iufli fuer.id
C7Caprm.2.demutat6craturmS(iouisc6iufl5
nis fecf tn hali .6( de magnis reuoludolb^fiue de
tnagnoanno.
AIi.2".qdripartiriptolemei.c.4.{prJ
ripip loques de c6iufl6ib'’magtiis.di
h dt iic.Saturn^& iuppiter coiiigiit' oi
b^, jo.anis fef & coiugunf iquolibct
trigonodiiodccics.& ic|uolib5figno
qtenScacciditaliqn^qnqesiilgufiligno di ft
untcdiufli6e$.r5.!ipro tr^ono. Et eis accidit aK
qndt iuguHaliotngonot&poflearedciit di. iii
gunt iprimo trigono anteqjad' alium trigonum
mutet .Etppternoccuenit,qjpriaiiicc qiiingilt'
i trigono &cu de alto femutat'' lixccotuflio liir/
tute beat magnd di maiore^ alizcoiuflioes . Et
cuiungi3ffe[ioib®.2o.anisul’drcat& duodecies
uelcircai quolibet trigono accidii.240 .anis ul'cic
ca qi niii^ dc tvigono mutat dcimo ialiu ulla iii/
cei.t5.c6iufli6ib'’clccerto. Scdfc^malbu.&co
cotdatcu eo ouidi’deuetiilaIi.5.aliqn liero unita
turdeuno trigono ad aIu1.ninin.44.c6iuflioni/
bus.Etdicitbaliqicoiungunturinoibus figiiisq
tcriquDGgnoi.gy9.anis.5i fcdlm a!bu.i.96o .an
nis qa forte baii copiitat put iilgfi^ i.ig.annis. fic
jrq.dieb^cu foIeSi no i.20.anis.& copt cdiuflio
femp mutat' de uiio trigono ad alifi riibfequflciet
dcGgnoaqiio iccpitadGgniifubreqns.Vcrbigra
tia qii mittaciocoiiiflionis fuerit i Ggno arietis 5i
pricipiil fccfe coiiifliois ad caput drac6is.240.an
nis i Ggno tauriifed hoc c c6trariu huic qi dicit dl
bu.ppri^.f.qjqniugunt' iuno trigono trcdecics
mutat' quo ad dccimii ad eo q? no ad. 2. [redicit
haUg>gntamutatioe(ldetrigono.f.ad trignnu.
fiet poG.gyo .anos qa i tot anis erut iufli in qiiol;
Ggno qtcr dC redibit mutatio p oia Ggna & p oes
triplicitatesadcotRariuGgnu ad caput dracotsin
I9i2.nnis uel circa.Etredibititcmto tertia uice c5
iuflio eo^ p oia Ggna ad primu Ggnil ad caput a
rietis.28S8.anisiieldrca.Eticotaniseri1t c6tufli
i44.uicib^.&hicfuppleGG2luin6iug.ilfrel'qlibcl
triplicicate.dLiodecics.Etqriduplicam^,n(ie^ cd
iuflionii p nue^ Ggno^!& qn diiplicam^Glr nii
nicpc ano^ p nue^ Ggno^ erut edtiiflioes ut dic
]iali.i628.redrc(£iii[macaIeulationepi^iii debet
ccc6iiinfli6cs.i7:S.5i enint.nni ut ipfe dicit circa
looo.fcdfcimaliacalculationeerui pmanet ei^
544f6.Et i tato tpe reuercif pricipiri miitatiois ad
qdhbetGgnuduodecies.&toties.f.quot^cnuer^
fignopr :Et pph“c6iuaio &turni di iouis magna
coiilflione Iint ualdei regnis & feflismutadi : £C
hitiUioib^de uno loco ad aliiuqaiiter^ pfa^ e Gi
pm^&uirtutismagns.Etillcetnuer^magn^ano
ruuIcim^iudel5.54O0O.iie{.544i.'edrc3niiep: an
no^ qb^tfcllzGxxc6pIeCciirrufiiuptota ipher.!
quopr anojK fpatiu uocafaqi primisanus pfefl^
qc6iinec,56ooo.anos Gciitiuilta^.ili.dcpprie/
tatib^ clbriKiin didt qi iioc t^s eG ultima res bhi^t
rerilfup qua initat' aufloresrecidiuatioes.EtpIo
ith)'.iib.2.ifincIoquesdemagnoano dicit Gciefl
itelleflui facile qp pfefl^tpis ni1c pfeflu anu copict
cu demu 01115.7 .pla^ di cetera^ Geltapr circiiirio
necurfupa^ ueliitadexordiucircuirioisatceri^
reiiertcf.Et didtcalddi^qi hoc tpepcritooia de
itegroad putes c6diflionesrede(mt.Etnecplato
necca[cidi'^ponutqiiaritatelnii^tpistrcd uncali®
cxpoGtorilIi°li.Dicitidt^sc6ticrc.iyooo.anos.
Cliui '',,, [iiy,, ?if
Didinflio.i.' r4
Ehmcrobi‘’idcfonofcipiomsIittapKiibidetcr ditfaftrismtiMt’e(liWtTis:hecibide.Etmagiftct
minatde.inopfe£iop 5 itfiri'ilIaanupfe 3 tic 6 tie iohancsc«tefisdicg5poft.j’f.anosocslldlie&
reroIu.i6ooo.ano5.uc.d.inudaniigif nni finise oespl'2adciindepiidu reddit & pcafdem lineas
ctioeslleKxacerCoIocoadeuiidem locum itare/ iitpriiisiiadfitihacille. Etplbitincolib.i.phi/
nteaueriintiitnecunaquidcjftella in aliquo alio tontelblisfilifiafFcilarcpatrisoffiducurnisarcc
fitypinquofuiticuoesalixexto locomotxriint difreliicifcrosnccfcriiatisfolenicatib‘^aiirigati6is
adqtierenerfcanoruofinededcnmticautliiiaria obircremififrcitcrrca:ipfuq)f1amisceleihb'’c6fla
£tci 1 erraticis .f.ieifdcm lignis & ptib'’fignoru5 grafre.fabii!aqiixdaiiecpi!ta^.rcdcresiiera.Sici
fintigb%eptci mundabo ano fiievint.Hocaiite naturalogoiteriiallonnididrcuitioisqdaexor/
iitpluuoliitpoftanoru.rfooo.pcrafta cotmet; bitatioqiinflamationisiiafiitascofeqiiat-.nccef’/
Iixcmacrobi®, EtrohauesdefacrobudoJcopu fcigifetpchig in (iccis&cditislocishmitmagis
*ofiio.ca.deano.& dcanidiuiriocdicitfic.Ma/ pcreut^quicinislittonb^&fiuiiiisrhTcpro. Et
gii'’qdcaniiscrpaciiitpisinquoprcfircuftcliisfi g)ibidepnxronqfibii!ofcfiIi’fo!isdicit''i iievita
xisfirmamefitiniiierfiadlocaqipriomudi ordi lccalorfoltscgpoft^aciu.roooo.anoptq^ fpa
ncreniicrutreuertunc'.dcquolo!iicprop8aficin Humagniisan^uocat adfoleiiidet'afcedcrc u.n/
nuit . Nullus ad uitanumdana & anorii noflro/ ftatiois tiinchiiorib^^terrxiterra cobtirit: & ita fit
ru breuiccrdicacoparasantiqtiop: fictio : puta
copi Icriptaqnucaligsaddifccrepodetnifi oino
iiiueret anos tot quotanopiCti cuFmagn*’aii^c6
plet .Sed pKopeuertorexilhcfniaqiixnugmini
anu.ifooo.anorti fniajdiffimut.Vuiicrfus.Mil
Iiatergnq3mud'’c5pleflit' anosjiit pfotcftat' ma
gni) qi nticiipat am 1 . Veruto anus mundi plemus
56ooo,folisreiiolucioniicuiufdar6efubtilitatib^
cotincrciiidcfihxcibidc.Eticdputoquxncinci
pit.Ocscopuddx dCc.dicit" qi pigea.e maximii;
tpsaphisdenotatu.d^dici^ pjigen.apari qddl
ccrcu &gen.nadira.q[i circuitio feureuolittio na
runlis. Et ut dicu t pbi oes ftells & oes pfx poli
latii tps rcdibii t ad eofde punSos i qb®creati fuc'
riic.iiu Vireili^.Nuc redit & uirgo redeul fatur /
maregna.Etdicutphituceueniredie cofecratois
fed huic fide neq^ adhibem^. dicit cni i^a tici tas
ieuagelio qtde dicillo neonOuit nec^ageli iezio
nili pater folus . Et alibi diesdni liciit fur uenict
&c. EtdicL^ieodeca.qihoctpspmacrobiu eft
Q)iiciu.r4oo.anoru.fc(fmtnmagiftrualcx;idriun
multo plus.Dicitcniqiftelli eo diciiffixs tcalo
qa mot^eapt tiixcoprelicdit"’ cetu cni anorii circu
Iis piabunt cu iinicii gradi) i firmamctoacqnmt.
Patetigif qj'(lelIii.50oo.antsunu fignu ptrafe/
unteu quodlibet fignu.;o.grad’ifchcat.Cuctia
uulgocodet.ii.cc ligna ftellas.jtooo.iino^ cur/
fufuupficerc.Ethocemagn^an^dequophidixc
nit-Decept^^igit' fuit macrobi’eftimas magnii an
nuex.r^ooo.anisexiftereihicibide. Exnisigif
qdidafiitpatetqt utxtarniaina^.& iuxta fnia;
iohanisdefacrobu(io& aliovu an^pfeS^fiucma
gn’c6tinet.}6ooo.anos.cu tii macrobius :Si alii
ponut aliter, Sed q fit iiera quatitasani magni fi/
ticani pfeSi fi aliqsfit talis nercioifedpdubio re
Imqiio.Scd in poTicrat .li.: ,ubi determiat auflor
de tertia xtatcmiidi ficdicLi' iiibileus qd.i anusin
fiituit ababrahai.fo.anoaiitqa tuclothfuit.fo
ilnoruiuclqaabraha.iftrologoriipit^noueratqj
inrcmpcriesqpiienietapliseleuatisrcu deprelTis
itfqjad.yu.anuadieperieredcutiSi ^abrahaui/
exorbitatio qacurfii folitti uidef’ dimittere ibi
deiglofa.Hermesirinicgi.li.i.iprin.6d filriiiliiis
firniic^li.;.iprin.dicutqiinteciohuanx fragilita
Hsnopotuitfeextedereiitorigtneniudi facili rd
netmcocipcrcautexplicarciicritatcpfaiim cum
tcrcetoru milliii anorii maior apofiafis.i.rcitegra
tio parefimautpcathadifmii fieri confucuit.His
cni diiob^geiierib^^apoftafisULic igi^ exufiione di
liuiii.i.chirafiicacbaclirmo. fcqmt‘.n.rc cxfueab
alia exute res poterat renalci nec ulla rc alia ad pri
flina forma renouat no adniixtioeaq enntraflus
puluisfanuiluru oium genitaliii Icmiuti colleda$
exceperit fecuditate. Aliictponutmagmi anu$
c6cinerc.ei40.anosiqiio.r.cpedebec codgerc mu
tatioes regnorii & fedaiu 6 C illud fumiitaccefiio
nis&rcccltidisodaucfpherxfcilinuia thebitli,:
ut patetiouidio de uetula li.;.rirrex albiudecoiS
dioib^magnis.li.z.ca.S.iierfijsfine; ubi dicit fic.
Etiadixerutimaginridnicporbiscclefiislietmo
tu.8.gra.i<{b®accedit& rccedit& giaccelTus cius
moigra.& rece(ruscritioib^.8o.aijis: & qu i ac
cefiioe Si recelTiocillud tpseii e nuitaf faturn^de
fignoi fignii & pcipiiead figna dcGgnata.na cuj
Iec(idafuericfignifi.accritiaimudo&figna tetre
firiadCcxlefiia.d; mutatides{eda^& regno^ ce
bella&ifirmitaccs&terremoc^^.Etqtfeucri^ ad
|iuccufuerittpsc6pIetii.8o.anoij£ qn acceditor/
bis ad gradii pfcdu autqn recedit. Na & ia fiet fi
militer alteiatioiilismaiorcucompleucricorbcS
ifios.S.gra.CLidofiuerecundo diideotingitioi/
bus.644.an|s.Cuq; nolueris feire aduetu ei^aiitre
dicu in quo tpeeric illud & quantitategraduu ad
uent^aiit reditus adde fiip annos iezdagerc perfe/
do5.g894.& q(£ aggregatu fiiericdiuidafp.64o.
& deeoqdcxicrit demat' unui&icipiaf areditu
orbisi & pofiea ab aduentu eius : SC eonfidetetur
tibidefiniCiScfidefieritinaduentu orbis c(t ad/
aduenicsidC fi deficrit t reditu orbis e redies . De
inde cofideraqdrcmanetdenueroq 1)6 diiiidit
Si diuideper. 8 o. 5 C gpexieriterutgrad^fiC q<ire
^etnanecmin^8.fuCptesgradlIU fic fuit orbis per
Tnmtiis.rr
uentioiadactHiprindpioani.JCf.Icfdagcrtuf/
qiad.5',grad’.ri,niinii.45.rccuda8c isaddit^c^/
titategraduupiienientiii ex motu orbis locis pia/
nucurrib^fepKtriois&mefidteii&IodsftcIlapj
fixa^ Ii orbis fuerit iieniesiSC ii fuerit redies dimt
nuet' g>yuenit.f.a locis pfarii ex gradib®redit*’«i*’
&niinu.exgra.8.fiC addit' qdremact cx locispk
nctaru utcertificctn^Ioca ipfajc fcdiii gj contige/
ritpfisdeaugmcroitpcnoftro. Aduerificadu tii
t3bulasalph6liiTnot^iUetrepidationisin.7ooo.
anis DO citi®c6plef .Motuf(5 ftellarii fixarufe^m
longitudine n6cititis^i.49ooo,anisc6pIetjs p/
ficicf qierefli*’annitnagni tpus. Eteode.c.8.
fecuditraftal^dicitalbu.g»quaritastgmuids re/
ciii i oi fcftaerit feim quatitatc.ro.rcuoIutionu}
iatiirninarii qcorinct.^oo.anossco g> reuolutio
ratiirDinac6tinet.;o.anos6diIliidt^sppinqime
iquoniutaf fdiudioduop: fupiope de una tiipli
citate in .ilidq<f erpaciu.24o.aiioi^iqtio accidit
filr mutatio redarii & rcg iorii utpdidudun di
pniu(atioeritcuc6pIctzfiierit.io.raioluti6es fa
tiirnina; &i ^cipiie fi coueniat illi faturno pmuta/
tioadfignamcbilia&fucmtafcHteseoiJttgm (i
gna mobilia.Nahocfellinabit permutatione Si
forte accideret cx iftis horisi gb® pmutanf prodi
giarupiora&ifcriorautiaculatioftellaru&Jter/
remot®& filiaifid ^cipuedfiieritcadcsab eo uip
picer-.qiii nuitabuiif res p cn:& multoties<)6(ide/
rac an®iquopmutaf faturniisadlignacouerllua
laimobilia.Etb iuppitcrafpiciet cu Si fuentcuj
coiillofignoniinuec multum mali&li ceciderit
itippitcr abeo & debilitaf . Autcorroborafmars
i dcfcefu fiio i aglosdefccdetes (ignifi.pmutatone
plhi centiaru uel difponii Si dimiutioneca^ . Ht
dcfccfus ipli® fatnrni no erit i capita fignope nio/
biliu m(ioibus.7.aunis&nted(o:dC iaacciiteum
c6pIenc''.io.rcuolutionu';dirp6nu Si pniutatides
Si di fpones niulcx ex appitide propRie Si pmuta
tioeiiicisfedape &;C6[uccudinu(icutpoDiealbii .
Excplii dc pmucatioeuicis pfaru p alexadru Rlia
philippi : & dc mutatoc fe^p xp} faluatore no
Iftu!&demrcisaliispmutati6ib®qru'qlibetc6ti/
gcbaC ruccefTuic p® alia po(l reuolutioes faturnias
Et qda aliidixeriit q> quaritates tpm feu anoruj
datori1pfisngmficatib®ciuesuicis&(utaniillieo
ru maximi ani. Et pona tibi tabula anoru iuxta
iuaalbii.7.maiorisicrodiiSorii.dif.8. Ite Ireuo
iiiti6e’cuiurcuq;orbis accntmultxpmutatdesnia
gnxfc^m ligni ficatdne dni orbisifii filV poli mu
tationccoiiidlioisduoruliipioruacapitearietis:
& etia a triplicitatci triplidtate.fic poli mutatio/
ne duorfi iferioru ad lign u cacri fiut multa ^lia Si
gucrrx 8C pmutatioesrcgnorti multa ut poli pa/*
tebit,. H*cigiE'futtpamagiixreuolut6isiqb®cp
plures pmutatioes magneqj fiilt efFcus iifes &'gra
dcsc6ttngut;^!plimaiaudica'di mirndaiiuundo
niaiiife[la6qqde tpa feu reuolutioes corpmccle
lliumot®uatiosc6requMt‘:fiC0cipucmot®triu fu
periorii planetarii Si llcllarii fixaru propter carit
motuum tarditatem.
01 |9i’giai??
Anmhrda.l lo | 9 | ii 1 12 1 7 1 15 [ n Ui i|
ammaximil r46ik:o|fi6<!4i7!t84[<'s'iU8olo|o
ani maiorc5l,iio |io 81 57 J 7^ 66 | 8 :
animedii '[ 49 1 59 1 4; 1 js IV Ui
76 [o| 0 !
animinoresl 19 1 2? i 401 12 | i? 1 8
firCapiCulu.^.demiitatioecdiundidislatiiiiiict
iouis de triplicitatei triplicitalc Ic^m alburna.
1 fc^ni albu.Iib.i.eiufde ca.2 , cxcon
itindidefaturnidi ioiiisatiqn accidit
appitio ppheta^t .Dicit cntqjqn mu
tat' coiuSio cope a triplicitate i tripli
citatclitunc fuerit aligstriufuperioriiinono uel
i.5“.abafcntceiiifdecoiunSi6islignifi. appitio/
necoruidi maxfcfaturn®ligniiicathocnatiuira.^
tespropbeta^. Si aiit fuerit diuifiocsgra.aicnte^
autc6iufli6i& luna 1 lignis coib^fignifi.gj nati/
uitatcsconiHilticoiundioercciida eiufdccoiuti
flioisueltpepfeSioisilocuconiiiSiois orbis fe
cudi ab afcuteconiudioiseoru. Scia at moru ac
cipif abcelimzireuoluttoeani lignilicatis nati/ .
uitateseoru.undcli luna fuerit inuioornatu.i.iil
fiiadignitatcucliruohaiziignifi.boellatemorit.
Stuerofueriticotrariohuic lignificat ecQuerfo'.
Sda'. 1 t'ligno{it.f,ppHieeop:accntiu 'ab almutaz
fuper afcnliocs natiiiitatiseo^.Si itero fuerit al /
mutazfuphocfamrn®onditrcsdifficilcs&mira
biles.Siueroiiippicercritonlioeoptreligio.Etli
fuerit aliqii liiiarifi almutaz Si fuerit i loco' lauda
biliabafcutcfignificarpatcfaflione & lucidatio
neca^pdicaciomiqpferuntp uim miraculoni^
Sc appIcioncco^.Etli fuerit locaeo^ optia erit
fortiusadhoc.Etmaximelifiieritliinalignilica/
trix (iip hoc tuclunailcKo.f.fepatioisei^a nodo!
puhSocoiudioisiqatiicligniiicabit certitudini
eopr qinaiTauim®aerfitdehisqbereditabut fa/
pieEiaiimietuieeo^.Etlilrcu) leparafueritluna
a nodocoiunfliois&iufiafueritpfegeu recipi/
atfignibcat9eopelo^la& ^dicatio erit credita
6(recepta. Sciaemtpisquoappebut ppliiz eo
ruaccipif abafcntcc6iuiifli6is& aloco coiiin/
fiioisqligilicatappitioneeopt.Siemfueritafcns
aliquopt domoru triii ruperiopt pfaru uel exalta/
lio iouis & domnslim3:& fuerit, fatum® i agnlo
P grad®zqles & erit dire 3 io ab afeiite coiiinaoiS
oCadlocucoiudidisaduntiquodqi ligntl .Immi
itnu.Siucron6fueritarcnsiinuconi) indiximus
critdirefiioacdiunSioeiafcns coniudionis ad
fimiquodij lign ii annti unti nili lignii cdiunftoiS
Iit lignn;c6e qahoc lignificat g? hora natiuitatis
eorii erit i hora reuerliois orbis ab afciite .f.icipii
do ab afciite code Si rcuertedo ad i^; p pfe 3 t 6 ^
cthxceritl.i:.domo.Eritq;'appit5eo9c tperciicf
ftois cdiuddis ad fignu iquo fuit ?"tpe natiuitat}
DiflinSio'.!, i
eDj: & fortecnr m fcqiicnticoniimSione cinfdc
coniundionis.Et erit qiiaciratis co^ ai70^ eqlis
tgiq^(iicriciccrhoranatiititaHs&lior.iapgtc 6 is
eoi^ .Ht fuit cxit^co^ ad eiuitatc figiji in qtio ccci
dcritcoitmdio, Afi^quoqjeorfiefucin ciiiibiisfi
nnnKjruntiqvtoatpcdu afciitiscoiundionis.
rutqjdies fpacii regni corii iccfni qimticate ni'ic
rorilanoriicifiingniduiracisiquoappcbucadus
cojt .Decteta qiioqi di leges eo^ ponit albii. dif.
^.cinfdetraflat^^prinii.d.gjcfiiuppifcrpnatijra^
ngiiiflcatfide& diuerfitaie fidei feiilegd i tpibus
&iiicib^atcpfedisn 6 eritnilicxc 6 prone faTiiini
& exc 6 plexionib®alionlp!'ii 9 derieo:ncccfrce ut
afpiciam^^ioiie q ii fuerit i loco fidei abafeucecon
itmdionis q fignificat mutatione Si almataz fiip
locii fidei fiicrit ei eoplexiis erit iudiciii i hoc fcd!;
ipfum.Si enifiicritcoplcx^faturno erit fides eiiif
deciiiiii Iiidaifm’qjc 6 uenitnatura:faturmeoq 7
ocspr:re 6 iiit)gut'’ei& ipfe nulli coru.Eodemo/'
doiiidaicafides nulla aliafide^e 6 ficet'red oesa/
{izcoficenf ea. Et ficdpicxus fuerit ei mavs figni/
ficatcultiiraignei SC fide pagana;. Et fi coplexiis
fucriteifolfignificatailturaflellaru &miliciccx
leftis:nii^princepscftfol& fignifi.ctiltiira idolo/
ru&eo^qpominlfparia creatori lul poi credii
ttir paria creatori. Et ticoplexa fuerit ei ucn^figni
ficat fidefeda imuda ut efi fides farracenorum.
Etficoplcxusfucriteimerai.ngnificatfidexpia
na&ocm fidciqfiicritoccrtario& dubietas fcu
grauicas & labor. Et fieoplexa fuerit ei liia figni
ficatdiibitatoneacuolutionedt mutationeSt ex
poliationeafidei&hocficppteruelodtate cor/
riiptioisIunzSc cclcritatcmot^eius & paucitate
morcifignis. Accipit altqnfdahuiusreiex pre
naturxdniarcntiscoiunffioisqjfifuerit fatum*
fignifiatlaboreciutudufdefefis.Etfifueritiiip
pitcrcruntrcligioriciiltoresunitatis. Etfi fuerit
inarscrutauflorc.spcgrinationudTimderes fan/
guinefii pauc.xliuiIitatis.Et’fifucritfolcrut habi
III iicnufhiulpuichrxappitioois uel decori. Et fi
fiicritucnuscriitdiligentesludos iieldeleflatioes
i]oluptatcs.Et fi fuerit mercurius erulfapictes cx/
erccCcsdifputatiocs.Etfifiteritltma erutfcii; qua
titatepfxcuic 6 plc£lit^iiina.Eteode;m 6 poterit
indicare dc coiuflioiy^ppF! uel ciuiiii regno p na
lura dui afciitis coiudiois fignificatis mutatione
regiiuEtlixcfufficiatadpiisex appifiocppheta
tfi dedemutatinnefedarum.
CrCapitulu. 4 .de mutationibus regnorum'.
K — - Odorefiataligdtradare dc mu
0^ ualdcbrcuiterqa
If^^i^^ion^^^ihoclibronoiierfac'
» circahac materia . Principaliter
tn narrabo Ilie aliqs regias quas
ponitalbu.tradatii.i.decoiun/
flionib‘’niagnis. DiSii cpri^g? pmufatto coiii
ddis farurni & iouis a capite arietis ad caput arie
tis&dctripfidfateitriplicitatcniiitatonengi)!^'
catrcgnorii&fedajtifedoptcthic pliira addere'
Didtalbu.lib.codcrradam.2.dif.r.g7in adinuc
tionefciehuPpmutatioisnecdtariaerciaafciitiii
inceptionn3balmanarcth.i. tranfituslqbusfuit
initiLlujcis:& rdaarcntionucoiiindionu iqbus
accidit illa uicill"mido:& afcnfionil aiioni &i qr/
tarii & ubi dirigat’ iiniciitqj rd dc loco fuo & dici
tiir fccCm coplexionc'cope 6i ubi fuerit pmiitatio
iiidsdepproadpprmdcrciftaadfcda apud fine;
reuolutiois feuqn fiiiief’ orbis & qii ceci Jerit pri
mx fedx ucluicis in triplicitaie fcii triplicitatea/
fcendetis coitindiois dc triplicicatei tnplicitatc;
aiitinfcxcile ciiisautiaugiiiisangiilo^ci^.Nali
res fuerit ficutnarrauim^fignificat Ilicis ncl regiri
pmutatione Sc appitioneduiii gentis fiip quali/ •
gnificatpmiitatioalmanarcthtr.ifit’6t coiicrfio
iiicisrcgai ad eos i cis.Ciiqj finiret reuolutio per/ •
mutaciois uids regni. Cofidera ad q^fignupue/
ncritanuscu permutat' coiiindiodc tripliciratci -
triplicitatedi figniiiquoconiuguf.nabocgcnte
&ptcs corii ad quos pmutatur regni iiicilluiido
portedir 6£ fignu ad quod pucncrit Sn‘-^Abafcn/
tenouxc6iiindtoisfigriifi.c.imci*’g5pmut.u'iii/
dlTitiido.Nafifucritci^piicntioad.g.autadterti
ttm.hoc qde erit ca fidei. ^fertim fi fuerit diis do/
muscoiiidioisiillofignoaut piicncricad alia<^
rupradidaloca.& qpperesficfc hiithebut lifio
fcamlocifignificationc.Etoporrctut fciaspfc/
dioncanicupmutat' coiiidiodetriplicitatei tri
plidtate.Na fi ucncrit d/isadaliqueui ex angulis
alcntisfede&fueritafcnsialia fedafixu fignifi/
catcoftantiauicisregisufqiadhora cdplemctire
uoititionis pferti fi piiencrit ann*ad dornu plz al
miitaz,i.diiimifupefrcgetisqcfidnsc6iuaionis
& fignifieator Ilici sSt regni&fede eop: nifi for
lecadatcofrarietas iregno ab hora pmiitationis
coiiidioniscxtripHcitateitripIidtate multiplice
turgenereicxtrcniisc6iiindio&renioueaE'eo^
bomi Si delcdacio apudeoiundione feu i horas
coiudioisfup qua triplidtas ligni fient qcquidp/
minnuis.Etqii fuerit fatiirniisi hora conitmdio/
nis trafiens fiip ioiicfignificatq? mutationes qiis
fientin illahoraemntperenie Bi per iiiifiician).
Et fi fuerit [iippiter tranfies ruperfatiirniini erut
illemiitatonesfupraiufhtiadCcquitate.Etfi fue
ritdustermiautcoiudidisaiitopponisaut itroi
liisnni aulreuolutionismino^aiitquartape ifor
tiinatiisfignificat exitu infurgentiu in reges &cd
trariof)t eo^ in temporibus futuris.Etqn fuerit
coiiidioco^imobilib^fignis figni ficatmiitacio
nes coiudioes.Ecqn fuerit ilignis fixis fig^iificat
fiabilitate rd & fixam. Et quando fuerii in fignis
diio^: corporum erit res mediocris.& fignifiestf
quando coniiingentiirq? ^plurimum profperi'
tatis eritin regionibus iouisflC deftrudioiterris
fatiirni.CiiautpuenaitaQ^adaliaafcendetis fe/
Traflatiis.i.
fuerit di'sfcptinii{ft)rhinat*'illii( 3 (lgnifi«t
difFcnfionc.Etfifiicrit fortuna (Ignificatorgetis
& fiicrirdiirennoitereosenltipliddlriidorcsiu
cis fiut & diiTcnfopi i eadeddde reprobabit' elTc
enw inilb.Qiiodfifucritptinuatioalman.i.trd
lit®ialiqiioanoK& nd fticritex anis pmnratioe
fcSelignificatib^ irpiciat'abafcntcpmiitati6isal
nranarjq fuerit feda cu pmutatioefciia.Et fi fiie
rit pnnicaiio almana.fupioris pmiitatio iiicis re/
gi5cxaifnbilisigir'a'iarcnteei^abafcnteainia.pri
miqmpmiitatiofeaidafafiacctinitwfcdgnni/
tationicisregnuuno pp{b di ex una generatioc
adalia generationccritlMCCii dnat' rcuolutioi ali
gsplapt ifcrioru & critpmiitatiocugiieiteritre/
itolutin ul'orbisad aliqua qrta^ . Eteu ligificaiie
rit coififtio pmutationc & fuerit i figno duorii;
corpm & afcils (ignificat qj pmiitatioerit qii pue
ncrit an’cti direflioead locii coiiifliois.Et ft non
fuerit t illa hora erit i c 6 iu< 3 i 6 e recuda.Et fi fuerit
cdifuSioi principio fignicrirptnutatioicoififlio
ne rcrtia.Ei fi fuerit i nicdio ei^crit iDiuflioe fctia
EcllfucritifineeritjII(£ic 6 iti 36 epria.Etc 6 fide
ra iteru ptes regni fi ceciderit! principio fignoru.
ciues iefle iterfidit fcad iuicc.Et fi cccidbrit in
medio eopt regnCi eoru durabit. Et fi ifinib^coru
figuifi.qjgetesexibutcdtraeoscxatU fefla qren
tes regnii. Et fi nolueris feire qlitate gcntiuad.qs
pnnit,abir' iiidfTitudo.Cofidcrapteregnicui pfa
rii pulfar:& fdas q^ipm regnu pnnitabilfadgetes
qsipfcplaciiiipiiIfatfignificatorcxifiU. Etfdas
cp ps n^iii ut dicit a!bu.dif.4.tradat^primi e illa
q acripic a martei luna fup qua auget' gra-afefuis
yfcftioisfignificatismntatione &picit'abco 6C
quopiieneritibieritpars.Aliomo accipit' locus
ptis.f.(itaccipiasa’gradiiafcritisc6iufii6istngra
dil coiuSiois. & auget' fup afens rcuolutionis cc
proicif abeo& qiiopucncritibi critpars regni .
Tertio ino extrahit? ps:nc.r.a gradu medii cali ee
foli s ! nrcdiuCsIi reiiolii tiois idicat node & auge
tiirfiipcrgradiisioiiis& proicit' aheoSi quog/
iicncritibieritps fortuna;. Exercent' aiit he Cres
ptesin oib^reuoUtlioib^^coiundidib^s&indcdi
cat' de bis lectui poneeaptichrculocdC fc^m afpe
dii fortunant 6£ ifortnnaia adeas. Quarraiitcj
feiem® adquapte pnuitablt' regnii & loca duita/
tuieaex!ftctia.onditalbu.dif.i.tradatu.i.deco
iudioib^magnis.fic.d.Cofiderapter^ni qiiz fi
fiieritipceorietiseritpmutatioadc.n.EtGfiieriti
ptcocciddiseritpmutatioadea.Etfiianguloter
rxeritptnutatio ad pte feptdridis fic extremitate
terrx latinoru.Et fi fuerit i medio exIi erat pmiita
tioadptemeridiei.EtfifueriticeriUosanguIosp
portionabilr pmntatio ad pte q fiicritppinquior
uniduorii aiigiilorii qfcucp fuerit.Et fi qlitate feie
locoru duitatii corii lciredcfideras.conudcradc/
fcenfudni ptisregniicirculoqficfiieritinmcdio
ca:lierUinmedio.cliniatis.Etiifucritrcinotuste/
monent' ciuitates eopt ab illo terni Io fc^m qdicft
locus ei^^aborictcmcridieoccidctefeptctrioc aut
cuncatesenitihoc.i.Iillapte.Etfifucritaqticu e/
runt eop: ciues fup litora maris & fup fluta. Et o/
portet ut cofidcrcsircuolutiocanoru i qb^^aligs
pfa^fitiminutocxalcatdisfuz-.&Iunaiuda.na
cii ita fuerit fignif.appnrctia illi‘'’pi'xi toto miido:
peipue fi fuerit dnsdni: 5 cfortafrctr.ifporcabic re
gii hicacioesad climata quop: fignificator exifiit .
Demora regis fiiiuicis in ciuib^ fedscduerfs ad
regedctermiatalbu.i.j.dif.eiufde tradat^ feciidi
fic.d. CofidcrapCeregniabafcntepnnitatoisco
iiidois fignificat; eoruuidftitudinc.Sifucritian
gulo & diis ei^ i angulo dic mora co^ fore fc^oi
quacitate tpm reuolutoismagnzfcu orbis magni
qe.;£o.ani folares.Ec fi fuerit ps remota ab agfo
&dnsei^fueritiangiiIofignif.q> mora corii erit
fccfm qua titate reuolut iois medix ucl orbis medii
^cft.24o..1nifolarcs.Etfifiicrintabocadentesab
angulis no afpicidesanibo afens erit moraeoru^
fccfm qiiatitatereuoluti6isanoruuelorbisqe.20
anorii folariii.Bt forfaii addet mora corii illa
triatpa auCminuctabcisfcifmqifuitncceflariu}
pnnitaciio ediundioisex triplicitatc nd triplidta
ce dec6fi.itia feii fixione iiids 6 C remottiocei^.Ec
etrdaipmqunticatismoreeoru extrahif ab alia
pte.f.utc6fideresc6iiidione & loca alnnitazex
pfis di !ima|iprie. Et fi fuerit defcedetcs i agulos
f.exntesiangulisfecfmtpa qu.atitatismorecoru;
fccfm quatitate orbis magni. Et fi fuerint i fiicce/
dctib^erutfcd; ‘c^uatitateorbismcdii.Etfifuerit
remot^erutfcdnvqiiatitateorbis minoris. Et ali
qn extrahit? fnia hui^ex Icia fortitudinis uel debi/
litatis diiiiiexptc dercefuscoitldiois dC dni ei^dC
dHiiforib^drcularib^.Qijod fi fucriteoifidio fi/
gnificasiiidfTitudrnc& dnsei^faluusanociime/
tis.locuquoffide(i;cfusicircu[o& no ifortimati
tmhoc (ignin.fortitudineduiuincisilli^& uido
riaeo^&laugmetationercriicopc &diitturnita
temoreeorfi. EtfifucritcoiudiodCdns ci^fan
gulis ifor tunii au t i angulis ptarii retrograda tium
autC 3 dedu:tucilIud%nifi.braiitatemorccorLi}
acremotioneuiciseorudi mortceorii.EtpPap/
parebiitillxfignificatdcsItcrris®tonib^qrH
fignuilli^coiiidioiseritfignificatiufi. Scia uero
niord dC condidionuduiu aedpif ex natura dni
afcntiscoiudioist&rcdepominf ad hoc prius
j fine capituli ubidcCerminatiiedeappitideppfia
ru. Sdaiieroqliterdiiesfedx coucrfe ad regem
feheanteu duib^fede ab cis remotx extrahit' ex
ptedniptis regni .iQuifiafpiciat fignificatorem
fede prix ex figura formata cx trino uel fcxtili fal
iianf abhorrorib^tde fi afpexerit exifortunata fi
guraiitex qrto uel oppnfitofignifi.qr bella erunt
icercosdilangiuniscffanos^cjpuefifLierit mar/
tisialiqiioanguloriifortitudoqahicfoititiidine
i rc 6 i iielicmeti.1 cius i illoportedit* Qualr at Gf
DiftiiiQio.i. j(?
uidedu ^ n^tiuitate regni &p«rcorut:leuationcs
^eorirrnofib^^fcSu^ apud diies corii}& de
inora eot ii ir^no Si eorii dcCrimeto & deaiiis q
fotingfit i rcgib'’&ciiiib^coru Tatis diffufc ptra /
^at alb(i.dedifferetia.;.iir9addiffereniiL8.S£
tradat^dcc6iiindi6jb*’inagms.& lialihabcn.Ii»
S. per magnum procdTtimnecuaearpia Tcribere
dchac materiaeo qj eftolo extra ppofitimiiudi/
dordqcontinguntcxaerismiitatione. -
CrCapitulii.f.qtiidfentiebacmeiralladcconiiin
^lionetriumTiiperioiimi.
Olo redire ad fignificationc triii;
fuperiorii & onderc qd fentiebat
H melTal.dc illis coiuflionib^.c.g.qj
resmaxiniecuemiic dc coiuftioiii
b^plarii fiiperioru:& hoc fit ex Car
ditatemotus corii. Cii coniufii fuerint ais tres in
»mo ccrminoiiel facie 9C afpcxcrit eos fol fignifi/
cat hoc deftruflionefefiarii & r^notu & eori^,
nn!Cacionc:ncen6£< res maxiasfc<fm quantitate
forticudiniseorn&fctJmcuquincitiljgnisco^
& hoc ef) maxima eorii coiuftioqa fignificat p/
pTias.i.adiient^propliara&dcflrnflione quorCi
da diiuatii liecno Si res maxias & niaxie fi auxi/
liatus Tiierit aliqs plarii iferiorii . E t feito q? for/
tioreoru fit fignificatorq fi fiierit fortuna fignifi
cabit fortima.Si ucrofucritmaFtnbuldt6ne& i
pedimetu.Etfcirogihiprarcrifiicrittexaltafoib^
iuisfignificac bonii Si tpisaptatione & nuiltitii/
dine ^llorii & coniotiois & oUefione miraculo
rfi.Siuerocdiudi fuerint idcfcefionib^fiiisligni
ficatdetrimentu & corruptione ficcitate Si fa
nienifi fuerint fortunati. Et dicit mciTcodcca. 9.
qr maxiacoilinffio eg?oes tres fupiores coiiigu^
icode termino uel faciedC afpexeriteos.fol ut di/
fiMelli&h.«c6iunfliofignifi.mutationeregno
ru & feilani & dsftruflionc climatis & appitib/
nesyphetaru.Coiundiomediautdicitca.n.eft
facur.de marcis Si figniii. cultus Si res maxias: f;
coiimdio fatiirni Si iouisiit dicit mcit.ca .10. efi
tnaiorde fignifi. euent^i mundo& fellas q fiilt ex
guerra 8( bellis cotrarictatib^.Etctico cocor/
daialbii.il de coniiiliioib^magnis.dif.g.Coiu
fiioioiiis&martisutdicit melT.ca.ri .cftconiim
fiio minor & fignifi.cuent*expliuiiis SC cornip'
tioneaerisfiginfi.atq5gucrr.i.Sirrabraha.iiiezo/
arifuolib.defoiiuiilioib^inorfircuolutionib^.
ca.i.Sed ptoIe.& haIiincentiloquio.pp6nc.f8<
6c.6d-uolut intciligipcontimllionl maiore COR
iundioneraturnili; iouislariete& coniu&tone
& media; coniiinSioclV eorum cum mtitatiirin
nouatriplicitace.F.tconiundioneminorccu c6/
iiingiintur i reliquis fignis.Et illud idedicit otiidi
(isdcueTula.hb.j.Etdicic ptolc.i ccntiloqoppo
ne.64.cpiconuindi6eminorifc<£m modii iiltlb
fiipplediduefidiuifiocoiunUionisniedizfiC ifi
n)ediainagnz.i.rc^3halifenipdebe&fdrcubiap
plkutt maioris coniiinHioisprofedioqnfitcon
iundio media& nd pfciSio mcdizqn fiicrituii/. ,
nor.Effciim hociudicabis.
<r‘Capitulti.6.de<;oniimdide duap; iforlunarit
in omnibus fignis.
T quia ia didueft g? conifidio fatur
ni Si marcis Ipccialiterfignificat bel
e ia&gucrras.ipfatnconiildio cade
maxicfortit'Cf¥edii cii fuerit i figno
cancriqahocfignuedctrimentu (a
turni & cafiis marcis. EtiiC dicit albiue.adc diire.4.
feCudi tradat^.Et hali quadripartiti ,4'.ca. dicit q?
cuduzifortimziungur^iiigno cancri id,inar bo/
na fignificationc ftiaco q» opponif" cacri domui
iinius:& illcidccantsalceriiis:& iocrefeit malu;
fuu'&corriipiio;itaq7hatcc6iundio het fignifi/
cationlmagnacorriipciois Si depopulandi habi
tationu &pioru & gucrraru;& maxic fici^uirt^
cu iiirtuteduoru Itiminariii mifcejt' . & ^ipiicfi
eclipfisniagnacuconiildiocccrtificafrcda linea
Et albu.eadcdif.S.fcciidi tradat^ Cniimcrat.n . cf
fediB magnos. f.cx guerri s & ex morte regii & ex
aliiscaiifis q cotingebiit femp ftatim poftediudo
nc dua^ iforCLinaril icancroipcr hocigic' patet qr
illa coiimdioficmagiix fignificationis & magni
efFeft^cii fuerit i cacro. M6 narrabo quid fignif.
cadecoiiindioi reliquis fignis fcifinfni.-tm albu.
icade dif.S.diciteniqctihzcconiiindio fuerit i
ariete fignif.guerraS.Et fi iuppiter Si Iun.i tcfiifi /
tanf eis fignificat ficcitate & apparetia iufiitixet
fignificatiaereappere. SifLierintcdiiindiic.acro
fignificat giicrras!& fi iuppitcrcoiud^fitcii cis (i
gnificatmortebefiiani Kifirniitacceani Si mul
tiplicabi^ morsmiilieru} Si iiiucctcolcm fupeas
-qi fi fuerit illud cii teiHiiionio dtio^ liiiariii & io
tiis & uencrisfignificat illud iter fnlfitatcs Si dece
ptidesingentib^&rumoresccrribilcs & atigme
tii aqiia^tigj morte regii & opprclTione iferiorii
& dirperfionebefiiaTii&cariliiacaru & effufio
ncfanguiiiis&dctrimcntiitarborib^pWtis cum
multo flatu ultorii .Eteditidio eorfi igeis fignifi.
gLicrrasiteroccidltaleS;& fifucriteii ccfiinionio
dtiorii luiariti Sc iieucris 6i marcis comonchiltur
milicesfup reges &diniiiiurioamu& fcrttlitasiit
diialiu.Etcdiiindiocoru i cancro ficutpri^dixi:
Si fi fuerit cotellatio diiorfi Iniariii ad cos fignifi.
ficcitate in oib’horizontib®.Etcdiundioco/
tii in leone fignifi.gticrrascii tiniorcgenttii ex re/
gelSC fignificat coieras Si tcrrcmot^cii ddlrtidde
arborfi&ataliii.Ecfifucritcueis liinafigiiifi.in/
terfedides regii ad innicedi nelumcntui caloris .
Etc6umdiocorHfuiigincfignifi.gucrras6i iit
tcrfediocs.Etfimcrcun^tcflificcf cisfigif.ddlrii
'dionefrudiiii&eritdefirudioiniikrib^. Eteo
ifidioeojj ilibrafignifi.gucr & fi iuppiter rdltfi
cat' cis figifi.malii citlire nobilib^Sc lakiiiis:!!'. in
'tiTifiiacciditnibedoicslOulloiiuo. Et p" cope
ircorpioefigni.giicrras.&fifiientiiTppitcrcu cis
& Inna ngnjfi.niiiIt3sptiimasiphb^lodsSc 31110
rionemariir.SC licii eisfnericncn^ngiiifi.multitu
dine Licrmiu Si ferpentu & miiltitiiaine ininrix .
Etcoiii^ioeop: inQgi£iario(ignilt.giierras Si
cuteihmonioionismerciir.&lunx ilgnifi . mira
bella&coturbationercgunobiliu fapietu 6L feri
ptoru mercato^. Eteoiudioeo^r icapricoc
no /igniti, gnerras.SC {iteftificac' Coi & mercnrius
criintinfirnutates&inilnera regib^cii mnltitiidi/
ncuentppr fiilminii Sc nnbilu Sicombuflionii SC
paiidtateplauia^&mnltosUcrones. Etcoiiin
dioeo^i iaqno /igniti.giierras.& (i te/Hficac'’ lii/
naericpaucitasplniiiaruni & nibedontibium SC
morsmulieru&ab/ciOoiicinerib^.Etcoinndio
corii in pifcibiislignifi.gnerras.Et/iiiippitertelit
iicar'' uterrp lignifi. morte nobiltu.Et 1) fuerit foli
fortunat^ cu marte erit iterfedio r^n . 6i 11 illnd i
fortnnatiieritcxcdiundioecritpancitas rcru SC
miilcitndoaialiiiimriiiorii. Etmnltotiescdfide
rac^cduindioco^ircliquislignis hntibusexalta
tione.Vnricoiudiofuerittgra.exallatioispfsfi
gnili.vcinesiili^ciimatiscurillepracft lignifica^’
torcolequenf malilSCiterfedioncSC deltnidio
ne:dCf)cipn<GdrisexaUationiseosr<rpiciat!& S
afpexerit eos ex ligno fixo lignifi.Iogitudine ilii?
mali & fixione.Et iiex ligno coi ligif mediocrita
tcrci in ilio.Et fi ex ligno imobilifignifi. feHina»'
lione finis ei^:& pauca c61ianCiaei‘'.Etli no afpc
^eritillugradufedreddtdicali^plalume iitriulqi
plxad eu conlequunc' ciues illi^climatisdifriciilta
te& corruptione ppcerquofdahoies ignotos q
bus indigeat pptd quofida hoies q no erunt de cli
mateeo^.Sed fi no afpexerit cos iitaliqs pia red
detlumeiitriulqimietecfupciuesilli^climatis an,^
gii(iias&Criliicias:deindercnioucbi£'iIIiidabcis
no coiilequenc' aUq(£ horribile. Et niultotiens
extrahit qualiter fckex (ignis duarii infortunate
ex ptedefcenfusutriiirqiin oes ttiplicitates fiip. u
cidStiaiferiora qcu fuerit aliqs eo^ i angulis aut
ialiislocisappareteipprietasexfignificatidib^p
difpofitionealiqua&entiUud tforiunatione &
dcbilitareSc ^prietatealiatt Ipecieru j fc^m fpus
eonim SC durationem eorum.
CrCapitMlu.^.deconiudioneduarum inforttiV
naruin fingulis domibus ciraili .
_T coplideref coniudio duapt in/
Jifortunat: di fiicrinti lingulis do/
.... ^ Innbus.Cu enim c6iuneant*iafctn
ffl ^^^'tcfigntfi .illud plebis nocumetLicp
tinue.6C fi iungunf ifeeudoant S”
fignificacdefirudionemcenfiiuSC
mala £aniadiuitiiegefiate& paucitate & debili/
iateinuLilgo.Etliii'iganc'itcrtioautt. 9 .figni.nia
Iu icerrisi& accidetiahorribilia & difcordias-.SC
ciuoiuguf i,a‘'.aduenietfrcqntericiuib^ruia.Ec
cu mngunt’i.$‘’4iuiin.ii.ericde(lrudio filiole Si
Traflatus.i,
multitudo militu & annoru .Et di itingtin t* in. 6.
aut.i:.fignifi.miiI(itudincdepredationis bedia/’
ru.EtcritungLint''in .r^^.extbiint.inimici adplures
partes.Etcuconiungut'inmediotiicfignifi.mor
temaiotu regu inclimatib^fiC j5cipue regu^ quos
fignifi.figmi in quo coniungi'ur.Et hxc lunt dida
alba-ibidemdeconiundione diiape iforumaru)
in fingulis lignis SC domibus. Scia tiero fignili /
catioiscoiundiois faturni 6C iouis in quolibet li/
gno fatis apparebitpofiqntradabit'’ de lignilica
tioeciiiunibet figniucldom^cu fuerit joc^^coiiip/
dioisiiellocuscclipfisiielalcns alicuius iccptiois
uchieneritprofcdioad illud.
CTCapitulu. 8. deconiundionc minori .f. iotiis
& marcis.
I imi- Ammodraiii tibi fignilicationes
j^^iduopt fiipcrioriidl filrduoru ifc/
tioruuixtafniamalbu.SCmclTal/
Ijla.Seddecoiimdioeminoti .Cio
I Ilis Sc martis nihil penitusloamis
_Jcftalbu.ilibrofuo decoiundiom
businagnis.lcdmenal.ilib.coiudionu.ca.ultio.
breuicerloquit^deillacdiiindionedices qicoiun
diominorCiouisSC mattis fignili-oicnt^q fiunt
ex pluuiisSc nubib^Sc coiniptioe acris & %nifi
catgucrrasiquote coniundioi fi prxfuericfortu/
nafigmficatipfaconiudiofortuna:& fi prefue/
ritmalusfignificacimpedimecu, Etfcitoqicfiiu
gu£'iuppicer& marsiafeiite anguli iil’'] aliquo aii
guIottei^fignifi.comotioneScdifeordilregu ni
\\ afpiciat fortux . Et fcitoq> fi coiUda fuent for
tiinacu malo appebit natura illiiisqfueru fortior
£C fiinndusfueritmalusdinialoiiincec malu in
cfFcdiinifipfucrintcoiundioifortunx miilcx.
<I7Capitnlu.9.dcfignifIcatioucconiimdi6is o/
niniuin planetarum in uniuerfali.
Olo tibi tradere feiam deCgnifica
tioeeoiudtoisoiumplatead imii
n ce i uli ta coniudionii alciopt piate
^ inferiott.Iuxta fniani mefial. in
lib.priodec6uindi6ib®.ca.;.Hbi
dicit qi cdiudiopiatt fignifT.cuet^& res maiores
& fignifical fortuna & euee^bonott hocecu ni /
cerintifigiiracoiundioispfiittfortimxifiacma/
!i iiicerint fignificat ipedimdu & euei^maloriim.
Etfcitoqicoiudi fignificatoifueritialiquo an
gulottmalifigniBcatmuIdtudinecorrnptioisSC
i, 2 .eiufde ligni hocelifueritcoiudio in afefue (i
gnificatcorriiptioneexpluuiaSClicdecxteris fi/
gnis.Etfiiiidifuetintifignisfeminetsligniii.pe/
(hletias 6i mortalitates/ feminis a!alib^:& fimi/
iitereritnarratioimafculis. Etfcito^coiiidio
nesprateSCeclipres lunares cu fuer/ti lignis fixis
fignificatfi.tbilicatemali&ei^corruptionei&cu
fucriti(ignismobiIib^lignifica'c paucitate (labili
tatis mali:& duscorruptione: & i;lignisc6ib^ii
gnificat niedioccitate.l.i tuaIo& in twno .
CrCapitidu.io.qiialiterCtiudicaixdiinipcoiu/
ftionestriu fiipiora.
joftqua determinatu ede iignifica
|riombusmagnan1coniufiioniim
. iiolo oftedere modo qualiter fit iu
dicandiide accidentib^in mfido
I pillascoiudi6es:8C intedo obfo-
uareeudemodiliudicadip illas coniuSi6es:que
obfcruatPtoIsmc^ fecundo quadriptiti:ubi do
cctiudicarepeclipfinufiaitmihi uiae£’r6nabili
tcrfacicndii.CTVndelctfmdo^lrinaPtolsmei
Cuiioluerisiudicare per illas coniufiionesma/
gnas:qtiattiiorfutprincipaliterc6fidcfadautfi/' ,
nalciiididu exinde babca^.Primu entefeirein
Secudii e fdre qn ciienit effed^ ciiis & S di» dii/
rabit.Tcrtiiicfdreinquogenere reru oui^^mun
di inferio^ contingit cffefiiis.Quartii efeire 5 /
Lter cffefliis coiflflioisl 8 C cuiiifmodifitcffed^:
«cl bon'’iiel jnaliis .CTPriniii au t iftopt e feire I g
b® terris uel regioib^cotigit effefi®coni»fliois:
hoc fcicni®iuxtauiaPtoljE.i«udoqdriptiti.c.7.
confiderandu fignu i quo fiierit coiudio: nccno
&tcrras&rcgi6cs &ciuitatcs qtriplidtatiilli®
ligni Bc illi figno coucniutmelfiib eiufdefigni
ei»rdctriplidtatis dtnofiricrit:tciTas& duitates
q figno coiudiois alTiniilan^ .f.qtiod fignu con
iiidionisfitalcendcs hora edificationisbatiim
tcrrarii& diiitatii.uclfi ignoret* afecndes cdifi/
rationis cannquodfigniiconiufiioiiisfitmediu
celi in illius regio is natiuitate; qd tuc dfde terris
feiiregionib^uclciuitatib^dnabitMnqibiifcuqj
uero terris uel r^onibus ud diiitatib® dnabif ;
hec qua: dixi contingetifeu maior parsco^ icis
ou ngnificationes mrarxiUiiisconiudioniseiic
nient: dC maxime in illis terris feu regionib® qus
fignoconiu 3 ionisa{rimilaf:eom 6 quo pdixi:
uel fiib ciusdnio fuerint. Et Albiimazar rrafla
tupriodeconiiiftionib^magmsidra.i .dicit:^
cQ ceciderit cdiiiiiiomagnain triplideateignea
& ^ipue coaitmflio duorii altioruinifignificat
hoc fortitudine ciiiiu: plag:Eoricntis;& forti® fi
Bnii dcfignisciiis e fagtdarL®:mediocrcleo:dcbi
u® arics.Etcuni ceciderit in triplicitateterrea-. (u
gnificatfortitudinem meridiei : & fortius fignu
de [ignis cius cft Capricornus : nicdiocrcucro efi;
Uligo :& debilius taurus; Etcii fuerit comfiftio
Lntriplicitateacrcaifignificatfortitiidincduium
plaga oceidentdis;6c forti® ex &nis cius e aqua
rius:mediocrelibra:& debilius [ut gemini; Et fi
fueritcoiuQioitriplidCateaquca; figirificatfor
titiidincduiu prisfeptdrionalis.Si forti® fignu
exfigniseiusepifcisimcdiocrecfirorpioi&debi
Uus cacer. Et didt Mdreliala.c.io. decdiuSioi
biisJ^coKinStofatiirniSdioiiis fifucrit in ali/
quo anguloru & maxime in medio celi : fignifi/
eat eleuatione registaut ppheta ex pte dufdem fi
gni.CT Seaidu uero quod in propofito pricipa
literecofidcrandiiiefcire quefFeflus coifu^Hois
eiieniet&mdiii d»rabit;fiait Albu.didtcade.;.
dr.T tradat® primi; g> tep® apparitori fignifica/
toritriplidtatispria.f.ignec eritad.5,c6iud6es
p® reiicrfione coiudiois ad fignu triplicitatis ad
qimutataccoiudo. Intriplicitate aiit aerea :8c
terrea ad.4,c6iudocf.acdditqiio:}iitfitniutatd
ex pte vntiierfitatis ulpkiriu fignificatdnii muta
toiscoiiidoisad triplicitatcigneafecuduhucoc
dinep®.7.coiud6esabhoramiitati6riIn,aereis
quoqj & teiTcisp®.4.c6ifld6ncs! & in triplicita
teaqucapoft,( 5 .comiidiones.ftcmdLcicPto[:e.
in cettloquio;&e^p6.f8.afpicequantucintcr
coniiidione minore & afccdes anni in quo e.SC
intcliige hiep coniudionc minore conitiddem
Saturni;& louri cu nuitaf de iino figno ad ali<S
r.m.30.annri:&qiiotfigna fiieritintcrilladuo
!oca:ad tot anos erit maior fignificatio qua ipfi*
fignificat.Ethancrcgulifilrintclligcdcconiiin/
dionc Ionis & Martis. Item fecudii fnjam Pto
Ixmei fcciido quadripartiti .c.6. uidc quotfimt
hora: tcqiiales inter afccdcs 6C loc» coniiidioihs
niagns uel maioris uel mcdia::& p®tot anoscue
niet cfFcdus:8cpticularcs augmctationes 5 Cdi/
minutioesdcphedfif cxmotib®plancramdnara
tiuti 1 ctpis;uidelicctinlococ 6 uidionis Siiafce
dente coiudionisict fi fut orietales uel oeddeta/
Ics feu llationariiuielafcendetcin principio no/
dis uelin figura fignificationis q uit occafioes fii
turorupdcipent.Cii eni orietales fucrintuelfia/
lionarii,augebi1t&fcftmabutfutiii'a:&cuocci/
detalcs uel uib radiis fuerint uel afcdleres i uefpc
uel rctrogradifutiira minorabiitdi tardabiit.
Tep®uero diiratioiscfEcd®fcic'cxfortitudicreii
debilitate coiudois.Cii eigo fuerit fortis & pia
nctxdnatores fortes fuerint diutius durabit ef/
fcdus.Etcu fuerint debilesp minus tepuscffed®
diirabut. Itepoftcoiudionu icffcduscofidcra
introitus anojz & quartapt anni; fi eni cocorda
acrint cfl fignificatoecoiiindionisin ipfis tpib®
apparebit cfFedus coiundiois fecudii niaiorita/
tc&minoritateconcordatix.<ErTcrtiopriuci/
palitcr cofidcraiidii e: in quo genere rc^ appare
bitcfFed®:hocaut fcicc' exqualitarib®fiC formis
& figuris fignicoiimdiois di figiioi^ tn quibus
ftellae crraticx & no erratiet cofiflimt: q in figno
coiundionis & in figno afccdeiitfs coiundiois
diicnf-.q.f.indfdediiobus locis pliiresdignita/
tes ellditialcs & accidctalcs heant. Quatiini ad
hoc docet indicare Ptolxnieus dcgencrcrcrum
in quo accidit effcd®eclipfis:quadrtpiiti.:".c.7.
fiCfcciindiieucofidcrabisdniufiella^ fixai}:;!!/
las.r.citi* afisnocoilinSiois &!n ditsafcedetd
appanierfit.Naimagiiicsqiia^ipfafteH^faciiit;
& q edircfiocoiitnftiois afcelionis fuerint con
fidcrabi^: & i eifde aialibiis & rebus qillximagl
ticsfigmfic3c&fignapdictafignififauerut:effc/
Ctusc6iiincti6tsapparebi.t:firiitm^ explanat
Pto[x.(S fignificat6ecc!ipfisubifiipra. Et dicit
MefCi.lib.fiiodcc6iiicti6ib^planeta^ fupiogc
e. g.io.&.ir.cpqlibeteoiftctiomagnali fuerit in
ftgnoigtieotfignificatficcitatc&aeilructionem
uf patet.c.io.Coiuctioduoru fiiperio^e & in fi/
gnoignco& aereotfignificat aeris ficcitatein &
er.\uitateifortLinit:&q[ibeccdiun(;tio magna (i
fuerit irigiioaereouit dicit MclTa.fignificatmiil
titiidineiictoi^.EtfifiJeritifigno terreo fixo (i
gnificat gelu & niucs 8i niultitudincfiigoris.Et
couiucttoduoru fupioru in figno igticoifignifi/
eatdcftructioncreiiiinu&farnc.EtcoiiindHoq
libet iragnainljgnoaqueo-.rignific.it multitiidi
nem piimiarii & pcftilctias.Etcoiiinctio diiom
fiipicK in Ijgno aqiiaticoiirparct.f.io.figiiificat
nutltitudinepliiuiai'it&pclhietias.fifuerint im
pc--!iti.:& cil coiiinctio luagnafiieritin fignolui
nianoifignificatmiilritiiduicinfirmifatu in ho/
niinibiiSiiit dicit MelTa.c.ii .Etfic dl formis exte
toni aliliumiprout enumerat Ptolx.a" quadri/
partiti.c,7.1atisfiifficiet'.Ei fifiieritcoiiictioifi/
gno nialculinoifignificatdeftriictionemafciilo/
Eli dcaiaUb*’;utdicitMctra.c.9.Etfiinfignofce.
mininocritdeftructo fccinu^ ex aialibiis fcemi
ncis.Er.c.g.rr.&.u.Couinctioduoruinferioru
fi fucritin aliquo angulojecx angulis anni-.figivL
ficat diuei-fitatc & contrariefatereru & multitit
dincgtierrxfii t•cspe^feue^abilesufcpdi^comun!
e;antllPaltcra^lice. Et.c.io.Contuciio duonim
lupenoni fi. fuerit tn aliquo angiiloru : & maxte
in medi 'cxhifignificatcleiiaibne regni aut pro
phctxcxparteciufdeinCgniEtfi fucritiprumli
gmifirtimatu Sdocdnium&cfrediii cius bo/
niumfisiiificat hoc eiusiiictoria & eius domina.
tionc.5i liero facritfignuinfortimatiim & dn»
eius finiilitcr:f(gnifical)it hoc interfectione eius.
8idiminut6neciiis.Et.c.S. Qualibet coiiinctio.
niarnafi fuerit in fignofixoifignificatftabilita/
teniiiiaU& ciuscorriiptionciSedciifucrit inC/
gno niqbiliifignificat paucitatem Habilitatis Ilia
fi & cius corruptione & in figno coi fignificat-
tncdiocritateiniab& Cimilit' ibono.CT Quar-
to cdfideriindu cftniiufmodifitefFectusfignifi/
catus pcoiiinctione magnam fuic malus fiiic bo
miS-Hocaurfcicmus exintetioe Ptoli.^".qdri
partiri.c.S.ubi iuelfigatqualicerrdcf cuiufmodl
eftcctusfignificafpercclipfimliiminariu.Vnde
iuxtadoctrimiftiamficcftprocedmdu.Confidc
rabis riatiiras planetarii dominantiiii&coiun/
ctionemaguarccuadii modii qiicprxdixi'.S< cd>
fiderabis natura comixtionis corii cu aliis pland
comixtionis unius eorii cum a]tcro:& exiI
lisnatiiradominoru &cxeifde comixtionibus
ad inuice rota qualitas accidcntiuhiairorudep/
hedetur.EtLiniufciiiufqiplanctxnatiira narrabo
poH.Etcu confideramiis comixtioes predictas
ff elUru nec folum planetarii ad inuice comixtio
ncsprxdictas obleniarcdcbein^fedetiaea^ na
tiirasCtuenaturanlcomixtiones obfeniabimus.
Etbxc runtobferuanda iuxta iiiam Ptolxmei.
EcdicicMefra.capljs.9.io.ir.&.i2 in conia
ctioncqiiorucu{| triu fiiperioru iiel aUionl for/
tior eonl erit fignificator illius coiiinctionis: q fi
fuerit fortuna-.^ignificabit fortuna: Siuero fue/
ric infortunaifignificabit tribulatione : impedi/
nientu& nialii .Et.c.io.In coiimccione Saturni
& IoiusrniincitSaci|rmis:rignificac decrimetu
corniptionemificdtateifame & giierra. Et.c. 9.
Trcsuipiorescuiungiintiir inexaltationib^fuis
fignifuacbonil Sc teporis optatione dC multitii
dincconioriois 8d bclloru miracula .Et.c,ii.Ci1
coniuncta fuerit fortuna cu malo apparebit illi^
qiiifiierit fortioridcfiiunctusfiicrit malus cut»
jiialouincetmaliiniljpfiicrincfortiinx iiniltx.
Et dicit Ptoi* .incentiloqiuo : propone.^;. Oc
besarpicerccbiimctionelatiirniet Ionis in uno
niimito.f.quLseoru fit alrior .Cin circulo fiiobrc
Ili rccuiidii Haly'.N3in fecuiidu naturam cius ia
dicabis inmiindoictfiiiiiliter ficiesin.:o.rcfi/
duiscoiunctionibiis.Etdicitblal)' ibidem q?cd
iimctioesplanctaniminterduos ecdtios filt.jr,
qiix mirabiles inmudohabef.SiippropofitoC
qnqiiagcmnacnileratdiuerrascouiiictioncs iter
diiierfos planctas dices : 91 qiizda coiimdiones
funtinrerduospIanetas:et uit.ii.Etquxda fiinC
intcrtrcsetfunc.j^.Etalixfiintinterqiiattuor cC
ftltfimiliter.jf.ctalixfiintinrerqmf ctl1lt.21.cc
alia inter fexictfimtfepteset inter cos omnes cfi
imaconiunctio.
CTCapituIum.rr.dcmixtionefignificationisor
bis magni cu figno coniudiois magnx : etqlirct
P ifiarccudofimiilfitpronolhcanaiim.
lArticipatquoq; in fignificationc
Iqtialttercflcdus cbiudiois domi
n®orbis:lccfidil9>Albii.i.dr.i tra
dat^primi.i.fccildil cil afpicies te
Jporcmiitatioiscoiudois atripli/
citate in tripiicitatdSifiierit diis orbis fignifica/
tor mutationis feda^&uitiu ponef ipfa tiorj
iceptio tpni : quo^ qii.1titaserit fctfm qiiatitare
gradiul circiiluSf ponet' dnsorbispfa adquep
uencritmlcr^cx diioorbis coitldiois fignificatis
diluuitlqfuitraturnus ucdidneidi(hn.i.ilK*li
br i.uelex duo orbis coiudionis q fiiit tn capite
Diitinfiio .2.
arictist&poncf diisinccptioindifponeipfom
tpm.Dcidcdiiiidii^tpaipaiquarcas adiftarqr/
taniaiinudCponctiir iiiiaqc^qiiarta coi^ initiii
qiioddaproca aiiufdaacddcntisqiimutafill^
tepus dciinaquaitainaliainfciSisaci^ regnis iiC
deniiitationeceaerisSidcdiueriltace cius qlita
tistpe miitatiois limiiiiaris niaiorisaqiiarta in
qrta:& poe^ dnsorbisfignificatorprima: qrt«
qiia:crt'90.anonim:&drisqiiarta:fcaindi:eri£
plancta ad quepueitorbis adno quarciprims
participabitcpci dnsquarta-primar: et exercetur
res infignificationibiis quarta^ fc^m biic mo/
duiifc^ incxpletioncca^. Cuius reicxepliieq;
coiiiftoqfigiiificauit diliiuiufuitaricoiudiionc
fignificate fedaarabup.5gfS.an0s-.fcd aliqui li
bri hntfic.5grr.an0s: fcdfic 11 pot ee:& credo g»
fuitiiitiiifcriptoris:&pr2fiiicnincilliorbi fame
nuscufignocaiicri:6Cfiiitdiluiiiupofteap.287.
annosfeim Albu.Sdlc^mAonmrinfinefiiili/'
bri denarii!itatib^:& allegar' Azaniapbatgj fuit
diluuifi pofteap.27g,anos:& hxcopio niagisco
fonat Iteritati et credo magis & plurcs onantur
fciinifta uia ^ p uia Albu.Et igif ut dicit Albii,
ubi fupra inter primu die diltuni:8c primu diem
anni inqiiofuitcoiildio figiiiticasfcdaarabum
fucnint.567i.ani.Eti:»narrauitBelciuis:iir Bete
nuz; 8c alii extra eu qt inter creatione Ad^ Sc no
deni diei iicneris in qua fuit diliiiiiii:fiicrut anni
2226.&nicnfisimas&.25.dics6t quattuor ho/
rre.HicAIbii.ut ibide.VItcrius dicit gtcudiui/
ferimus annos qinfntiiwerc 6 iu( 9 ioncdiliuiii&
intcrconiudio11efignifican1tefed.1arabup.360.
accepiniufiqi imicuit^ figno unii aiifi;& cepimus
proiicerc ab arietepueiiiet annus tifi^ ad pifccs*.
nirfiisfiditiifcrimiis illos annos per.56o.acccpi/
iiiufqiuniciiit^orbifigninimi &proiicicm’afi
giioairponctc;qdl.f.fiiitfigiiuniincodetpc q<I
efifigiiiim cancri pemeniet orbis ,inc 5 iudionc
fignificiite fcdaiifi^ad geminos: fcd mala eual/
de illa littera prout declarabo.Giienidiuilctiin®
SgfS.quifimt neri anni iiitci-coiiidioiicfigiiifi/
cante diliuiitii&coiudionc fignificante fodam
arabup.56o.aiios qui fiit quantitas unius orbis:
exibiit.ro .orbes &remancbutdc uiidedoorbe
3f8.Vndcfi.55-8.diuifcrim®p.i2. remancbut.ro.
fii fidcdcrinius tunciinicuiqj figno anii: & pro/
ieccriniiis ab ariete penienit amis coiunSiois fi/
gmficntisfcda arabfi iifqj ad aquanu dii «1 litte
ra Albii.dicatufqi adpifccsifiC nondubito quia
textus ibide fit falfusilcd fuit iiitiu tradatoris iicl
fcnptons.Cu diiiiferimus ctia.5gf8.p.56o. utdi
£i;uc:aibimt.ro.orbcs&rcniancbi'itde undccio
orbc.3fS.Cumigit'c6pietiisfueritliic orbisiha/
bebimiis.i t.orbcs:SC ume iufipict.ii .orbis ; que
cuproiecerimiisacacropcrucniemiis iifqi adge
miiiostfcd orbis in quo fuit coiunctro figiiificds
r 3
fccta arabiimncccfl&riopucnictad cacraidl lioc
cft quod ipfe intdligit. Vlteriiis dicit Albu.q>fi
dederimus alicui plaueti orbe cx orbibus & ce/
perimusproiicercaplanetaciiiuseorbis in cora
iunctioe fignificante fectapuenicnius adiienere:
fcd hocintcliigitcxclufiue.Nafidiuiferimiis.io.
orbes p.7.rcmancbiit.5 . Et fi iiicepimiis afatiir/
nodifiribiitionefinicniusinmaiTei&ei-it.ri.oc
bisiienerist&.rr.orbisinqiio.f.fiiic coiiictio fi/
gnificasfcct.aarabufiiitfolis. VlteiL^dicit fijpic/
cerinius ab alcedetccoiilctioisq fuit in capite ari
ctis unicuiqa gradili annuiiiiu: pcriicnict iiicoii/
ifictonefignificacc fccta ad.20.graduspifdri:hic
apparet iieccffario iiixtapmifruprocelTuicudici
tur in littera qipcniciiict ad.io.gracl^ptfciii:{ed
l10cm1E0n16p6tcc1111tcr1duuferin1us.3gf8.pcr
36o.rciiiancbiitiitdciue.5f8.gra.qiiosca proic
cerimus acapite arietis : pueniem^ necclTarto ad
aS.pifciil. EtuIccri^^dtcitAlbii.gjtticfiiit almii
tazfup dominii orbis & fitp dominii afcedentis
& fiip dnni figiii cbiilctiois marst igit' erit mars
difpofitor^taiptimauqcfi.go. anorum ab ini/
tiocoiiictionis fignificiitisuiccarabri .8cq lart®
fecudiEcritfoI.terti.tqiioqi quart.vcvLt mci-curi^:
quarta: quart.efaturn^iSC hoc fccjm diiiu pia
netani fupdiim orbis SC fupafcciidens flC fup fi/
gnii coiiictionisiSC Iccundu participationceoru
cum dnoorbis primi qiiicucn'-’. Et nota qj lixc
littera Albii.e luldcoblciira : qano dicit quis fit
diis orbis iielquarticiiKC quisfuitdnsatccndecis
ncqi quod fit fignu c6iuctt6is:fcdocs dicut q» fi/
gmicbiiictioisfuitfcorpioiSincfcio quare attri
buitdilponcmquart.tprimxiUius orbis: .itpri*
dciii eniarti : & difponcqrta fcciidic foti SC ter/
tia: qrcxmcrairio:^ quarta; qi-ta:lanirno:qaliu
iufinoidifpo n6p6tattribuiplaneta:dirpoiieti:
qui plancta iiocac diuifor idcquo looitii c in .4"
c.diftictois .priiiiic.qa dato q? mars difpocrctqr
ta priimi co qi foret diuifor: (equit q» lupitcr dif
poneret quartam fccudannco qi in fine .go. an/
norupiiciiictduiifioadipfiicxclufiuciSC eadem
ronciaturnusdifpoiicrctqrtatcrtui&Iuna qr/
taquarta-.nccpovdkiqjniars illil orbe Sifiipcc
primaqiiai-taiEiusorbisdirponiuqafuitdrisil/
liiis anni. Nam annus in quo fuit coniunctio li/
gnificans fcctam arabii fuit pcniiltini^ aniis.v.or
bis ac6iuct[OiicfigiiificatcdiIiuiiri:iil patet pp/
dicta. Et ll dederimus imicuiqi orbiplaiietd iiici
piedoafaturnogdiiabafinprinio orbe piieni
cniiis in.ii^orbcad iblc:& ita erit foldfis ilU^or
bis;6i inorbcreqiicti.f.inorbc.ii‘’dnatiir ucn®:
igit' niarsnon difpoiiit illil orbemab initio coni
iiiaionis fixtaiinecprima quarta eiiis: nccpotefi:
dici cp huuis dilpoutiocct;quiafigni1 coiiictibis
fignitkantis fccta arabii fuitfeorpio : cuius figni
marscdris.Na6<fiiiocforeciicrLuniilla forma/
Difiiticrio
retiir caufarquia quarta fcciida illi^ orbis foret fb
lisi&tcrtiamarti-.fiC quarta fafiinii. Ideo forte
ipfeiuiltintcl!igGreg?!iuiiis dilpofitio attrikii^
ip(isp!anctis:qiiiaipfiplaneta:driabant''inafce/'
dentibus teporii.f.niarsin afccndciitc illitis or/
bis:& fol iii afcctidenfequarticfwiiiiditUius or
bis:&ficdcaliis. Vltcriiis dicit Albii.qjaliqn
afpicifconiunctioqutefitmcxpletioneumufcii
iufqjqiiarta^tqiia^inarrationc pmifim^iSCno
confideref utrum fuccedat quarta •.uelpccdat:&
ponatiinina radicu qiiaspncdiximus .Etaliqii
ponit' dnsafcendcntis anni in quo ponitur con
iunctio fignificanseuentiim fectanmi & uiciu fi/
gnificator prima: quarta: quxe.90.aniionim!8i
dns decimi lignificatorlecimdxqrtjndns quoqj
fcptimi fignificator tertis quartx: 54 diis qrti fi/
gnificator .qrtsqrts.Et hoc fitccontrarioifiitis
quod conflictu c fieri inpriniadiiiifione. E tali
qiiandoponitiir figiiuni ad quod pueiiitpfcctio
aniiudumiuutacurrcgnimi natune ciuium ciuf
de ilicis 6i eop: habitus ar<^ indumenti & mini/
ftrorii corii 54 dns figniprofectionis ponitur fi/
gnificator teporii & fortitudinis eoriim:& par/
ticipatur participationem cii eo diis orbis quar
tsiqiiaecm®. btaliquadoponifdnsaCccndcii
lisuniufamircpqiiarw:qiuTcn:,90.annonimdo/
minus eiiifdeqrti. Apparentautiiniciiicjpro/
fcctioni cx afccudentibuslioru teporiuSc cx Io/
cis’coniiinctiomimapparcntpIiircs fignificato/
res fiipaliqaafpenhiclreinquafibi erit proprie
tasprscstcrisiSicutapparctfignificatiopfccrio
nis abafeciidcntcconumctLotsqusfiiit in ariete
fuper res uniucrfalcs atey generales; ut funt dilu/
utaiteiTxmotusipdhlentixjfic huiufmodi: 54 fi/
ciit apparet figni fi catio profectionis alococon
iunctionis54 domino cius qiisfiiit in arieie: 64
figntficarro fiipcr lioc quod accidit icarteris iiici
bus breuibiis & eifde teporibus 64 in quantitate
iiitxciuiii eorum: 64 qiiicqiiid fiierit ex eis dede/
fimus ad rcsimiuerfalesiliaitlignificatiopfccti/
onisabafccndentcfcctx 64 afigno coiunctionis
fectsE 84 diiis cofc apparet fignificatio eop: fuper
hocqdacciditifectis:64ficut afigno qtioqipfe
ctiois ab afcedctc Ilicis 64 a figno coiunctiois ui
cis 84 dfiis eorum apparet fignificatio eoje fuper
hocqiiod accidit in cifUemiiicLbus: 84 ficiitfigni
ficatioprofectionisabafccndcntcmutationistii
plicitatis84dnoci®apparctfignificatio fiiphoc
q<? accidit i incibus iiel regnis regii fccts ; £4 ficiit
a fienopfcctiots coiiictidis triplicitatis 84 dno
ci° tiig Iroc quod accidit i eadem uice; 64 ficut a fi
gnoprofcctionisab afccudctccoiuuctionis qiix
fit in rciiolutioirihiis annalibus di a figno coiii/
ctiouis 84 dnis corii apparet fignificatio fiip hoc
quod accidit iciitibusdomefiicisiiiclpfapicqiia:
fiibliuiatar in eade coiiiuctioiie. Ciiin igit' fuc/
riniilliimiatahxcfiguaaforhmistautfiicritdo/
mini copifortuns: fignificant fortunam ioib*
illis rebus qus fignificatur pcrcos.Siautcfiie/
rint orientales fignificantapparitioncfignifica/
tioniscop£64 uclocitatc cri-ectiis corii. Etfifiic/
rint angulares: fignificant fortitudine 54 faliibri
tatcco^.Etfiflicrit mediocris cllcfignificatnie
diocritate i hoc . E t fi fuerit eco trario liuic qd’ di
xim® deforriia 64 :lguliuitatc84 orictalilatc atqi
fovtLtudinc:fignificaC malignitate ipfavu rerum
64ui[itatcconiatqttardicate:eft<xtusqiioqidc/
bilitatcm 84 impedimenta eoru.Etfi fuerint ipa
tepora cx teporibus fignificantibiis rcceflioncm
alicuius fpcriimuclrcru critquodnarraiiiin^cx
fortioribus forfita idiciis i abicifiouc huius tepo
ris 84 in amiUartoncciiis Exercent' quoqjforfi/
tanincstcris^nnisdfiiorbium&ptcctioini fc/
ciindu modii directiois abafcedcntib^ inceptio
ni1:84 aloco coiiictidis ad umlqiiodqj figml anii
iiml fccundil fuccciTionc fignonl : 84 aliquando
diriginnisctagradu afecdeutis mutationis tii/
pliatatisadiinumqucq) gividii aniiiinu. Item
alpicimus dominii ciiirdcm fermini inquofiic/
ritdiiiifio.ponimufqicumdiiiirovcnKdcarpici/
musradios fortunarii 84 infortunate cxfitcsin
gradib3diuifioiiis84iiidicamiisfccildilhoc. Et
aliqil infpicif’ figml ad quod piicnir pfiitlio an/
mmridiabafccndcntcrcflxidC diiiidit i.ii.par/
tcsifigmficatiirqippriniadiuifioncfccfidii n.itu
ra figni 84 dni cius fiunificatiois. E t p diutfione
fecilaii fcciidil figml quod ci fucccdit & ci’ dnni:
64excrcetiirhac di(pofitiodoncc(icniat ad no/
iiiirmul fignonl: 64 qiioticiifcuqi piicncrit dire/
flio ab aliquo ioconl qtic ditfiniuiin^ad radios
plaiict.tex radiis, f.cxnribusin annocdiildiona
lifignificabithocciictiici^qiiodfignifiauiiiaii
nisc6iun£Uoiris.Siautfiicrithociiihoramuta/
tionisuciptranfaftionispfc(56nis:eritliocfigni
ficatorcftefiuseiiisqiiepronrifitaumis profc£ii
Ollis pipfii plancta ad cuius radios puenerit.
Et filr (ifuertt radius ad qiicpucncrit cx radiis in
ceptioisfcftmefFidetqdpromifitijlcplanctacu
iuscradius in initio feftx.EthxcfiltdidaAlbu.
ibideinilladr.i prima primi tractatus in finede
modo indicandi pcoiilctioncs nn-^nas cil parti
cipatiocdni orbis 64 quartani cius 64 Cittcrai,^
fectioiul.Etficterminaf' lixcdiftinctio fccilda.
Crincipitdifliiictiotcrriaiqualitcveproiiofiica
dildcaccidctibiisimindipcclipfcsluminariiim:
64 continet ,7 .capitula.
CCapituliim.t .in quo probatur qi maiores ef/
fectiisllii)tpcrcclipfcsqipci'coniuiictLoncs.
Didinflio .j. 19 j
I Oft^tnprxccde c.r.fatisltqiiet.Et.c.4.CHifdc'rccudidicit Ptols. il
tidithnctoenar/ qiiaUcerfutiirauniiierfaliagciicraLitcrpronofh/ \i
ratuequalicer fit cabimiis-.oportettit ca per qiixfutxira generalia ij
iudicandumpco mterris&rcgiombtisaccidrttpr2miltcmus.Pri
liuccioesmagnas: niaigitiirSc fortior illora acddeciu gcncraliiim
' ia narrabo in Iiac occafio; no nifi ex ecliptica folis & liinie coi ii£li
'diftinctionc;qii 3 oncacpucntioncrnemo&exmotib^plancfaru
lireriiidicandiim inipiishoriscontiiigit.Etftationesetiamtriiini
fit per cclipfim Iti fiipcrioriim miiltii conferunt in r^oibns liiituf/
minariufcctmdu inodi.Crrnpronofticati 6 cautegecIipfimquat
uiaPtolx.& Ha tuoriiixtauiainPtolar.principaliterfunt conii/'
li.i"quadriparti dcranda: q etiam iprepinittitcodc4 .c. fciii qua
titVndefciendii ut dicit Hali. i^quadripartiti.c. dripartiti.CTPrimuilloriini cll determinare in
4.in principio. Accidentia iiniuerfalia contigut quaproiiintiauelquacinit.itcaccidetilltid acci/
propter uirtute folis & lima: qn mutatur in alia dens quod denotat eclipfisparticularis: hoce Ce
uirtuBemagnam.Naqnconiunguntiirincclipfi cunduHalieclipfIsquiEmagis particulariter fi/
fupuno pufioambiuirtutes fut comixti&p/ gnificataccidcnsilludcontingcreinimafcflaqs
uenitadnos una uirtusmixtaper recta linea. II/ inalia.NamutdicitHali!ali:Kfimtcclipfociim
ludidemconringitinoppofitioneeclipfaliqua/ uirtutcmagnaplanctanim&ftcllapentaqjfigm
do uirtus ciiiflibct eorci perucnit ad terram fuper ficant magna accidetia 8i durabilia: & accidunt
imamrectamlineiqujEfranfitpcrduocetraeo/ inmultisprouintfe&omniscclipfiscontinges
rum&pcrrerra&deeis fitunamixtio:& fuper poClcatfignificatparticularitcraddiroiic ucldi/
omncsiiirtutesfttUaruihoraqualibetcoinifccnt inimitioneincompationcadmaiorcnt:&acci/
Accidittng>aliahoraeftfortiorcomiiiixtio:6C ditplusinuiiaparccudfe£la:6cboccqiiod inte
aliahoradebilion&nirtusfpalis tendit ad uir/ ditPfola.CTSeamduuci-oquodpr.cmictLtPto
tutcftellimaiorispoirc-.undeincciipfi concur/ ljcmeus:cftdiccrcquadoacddet cffcSiis cclipfis
nintfimilitcruirtiircsiilaruftdlarums&fitciinc aliorum&qidiudurabit.CTcrtiiiinquodpra:
iiirtiismagna.VndcilIauirtiistuncmagis tendit mUtif.eftdiccreinqiiibusrcbuscotiiigctcffcaiis
adcdipfim.Etmamfeftumeftgjcumhoraecli/ fudingcncrehominisudbouisuclaliorum.
pfisali!cfuerintftdl2c6iuncta:cuma!iquoduo/ CTQuartoprsmittitdiccrctcuiufmodi accides
rumtuminariiiiidambobns:auttnoppolitoeo fit futimiquodfignificaturpcr cclipfim fiiic bo/
rumniijtiis iprarumftdlaruucnitciircctalinea numfuicmalum.
qua uenit uirtus luminaris.& ideo erit uirtus ma
ionficurefi accidatcumedipficoniuaio fatur/ CTCapitiilu.i.inquibustcms&prouintiisco/
ni & iouis quado mutat' de uno trigono in aliu linget cfFcftus cclipfium .
credo qritdligit directe deunatriplicitatcialia:
timcempenienitaccidensmagnueo^opusfa/ rr^~ .■ jVmdtAiI fitquo aeddedagran-/
turni&iouisemagisoperc alionl plarfi prater diainhocmadofiimtproptcr co
itiminariu.&iocoponitiirdeuirtiiteilliiis coiii PkTOCT iunclioncs&oppofitioes cclipfa
cti6is&eclipfisuirtusqujedammagiiaualdc& ll lcs:mododicciiducrt.iibi illa acci
maior ^fitillacclipfisuclconuinctionis per fe. dcntiacdtingct.Etficutdicit Pto
Vlteriusinfineilliuscometidkit Hali qiabfo la-nicus.2‘’.qimdnpartiti.c.f. Ac/
liitcquatoniagisniiCccc'uiitLitcscTlcftes&qiia/ cidensquodfigmficaturp cclipfim: conringirin
tomaioripfaconiixtio fuerit; cato maiora figni terris iielrcgionibiis&ciuitatibusconcnrdanti/
ficatipaaccidetiaSCdurabilitatefiCrciiouatone buscii illa mpliciratcinciiiusauc quo ligno cil/
rcru^andiiu&aimannismultis accidentia il/ lacdipfis:&maximcfiillaedipfisfuentfupho/
la durabunt. Hcc Hali ibidem in illo comento. rizonte illorum. QuiafccJm Hali ibidem: aer fii
ItedicitPtola:.eodelib.quadripartitt.i'’.c.i.Ac cillus tranfFercuircutcscailcfies ad nos qjfpillitu
ridartiaqu$fiuntinliocmudo:qusdafimtn)a/ doterra:. Itcmmaxiincapparcbit cfleftus ccli/
iora:quid.Tminora.MaiorafunC bella •.pdlilcn pfisutdicit Ptolarmciis: inciuitatcconcordante
ti*:(ames:diluuia:temmoP!8chuiurmodi.Mi aimfignoinquc cftcclipfis.f.pcrarccndcnsho/
noraueroacddcntiafunt illa qiia; in tgibiis anni racdificationiscanimterrarnnn&pcrlociimlu
accidunt dcaiigmentofeu detrimeto caloru feii minatiu in eadem hora: etiam fi ignoretur afecn
fi-igopcautuento^tpliuuariiquoqj & ficcitatii; dens per mcdiuinca;liloaiminipfiusregis nati/
Qiizoiaaccidcriata maiora q> miora cxeclipli Hicatc;qu2tunccis dominabitur. Etdicit Hali
luminariufciripncutexiutctioncPtolx.codem quando inuaiicmus aliquam terram iic! diiita/
Trartatiis primi
icm inqua figmim eclipfls dominctnr per duas
partes prjediaasuiclmodossfeiiperpiiires par/
tcs fciemus;^ iiiiKa terrauctciuitate erit acci/
dens magis:& fi per unam parrcin erit minus fc/
ciiudumillud. EtdicitPtoliEinciis ^inqiiibiis
regionibus ucl terris hanc quam pr.Tdiximns fi/
militiidineminueiierimiisnncisomnes qtircfn/
tiirafunt fignificadonescuenient: & maxime in
ea regionetiel rerrasqusfigno eclipIisalTimilat'?
8i inq fiip teiTauidct^ ccUpfis. Et dicit Hali fu/
pra:ppofiti6c.96.ccti.Ptol3c.g)mudi liui^cffc/
diis niitgcdipfcs & ftati6es& direSiocs & re/
trogf adatiocs pfarii tuc tpis : & i locis ubi fuerit
crut opera cope ;fiCfifiieriteclipfisaccipeangulu
propinquioremt&cuius aicendcns fuerit fignu
illius aguliilrucinatiiiitaribus aliciiiusrcuolutio
nisliueinceptionisiiillEiibi enimcrit opus ccli/
pfis.Etfifortiina fittbiifignificabitm^minibo
n>ini;fi autem fuerit malus malum. E t cclipfis cu
fucritiiniuertalismiagisopcrabiturqjcumfucrit
particiilaris:& plaiicfaqiii alpcxerit ipfaiiii ad/
dciitircl minuent dc bono ucl malo. llUid fcmp
conllderadicitHaliiquiamhoccoiififtiint rna/
ioratudicia.
CCapituIum.;.qHaliterrdcmiisquando ncni/
etefedusfigmficatipereclipfim.
H *— . iRohabedoautem 'tempore qua/
ijdo iienictaccidescelipfis: & qua/
Ijtumdurabitmotandum cft iuxta
'uiam Ptolanici ibidem .c.6. qj qa
eadem cclipfis noeadem hora ap
_Jparecinomnibusregionibus:nec
jequaliterduratin omnibus regioibus.SifitecIi
plisfolis.ldeodcomnitalieclipfiopoitctconfi
derare horas icqualesfiijc durationis rcipcftu cu
iufcu^regionisinqua accidcnsilludcontin^ett
& ponere angulos (cd!m altitudinem poli : iiciit
facimus in natiiiitatibus.Nam fcd!m Hali eode
c.f'.Abarcctidcntcinitiicclipfis:fcicmuSquando
incipictefFeSus-. &abafccndcntcmcdii cclipfis
fcicm^qii erit maior fortinjdoipfi^.6£ abafcedc
te finis eclipfisfdcmus qn coplcbif illud accides:
&aba(ccndcntc coiunflionis ucl oppofitionis
fcieiiuisplanctam qui dominabiturinedipfbfc
cuiidfl Hali.CTScito t.mcigic‘ iuxta Ptolanneii
rcfpcfluaiiufcucg regidis pquot horas aiqiialcs
durabit eclipfisiquia per tot annos durabit aed/
dens fieclipfis fit folaris:iielper tot menfes fi edi
pfis fit lunaris .Cuius caiifa efi ut didt Hali .quia
Sol in anno ; & Luna in mcnfe circulos fuos
peragrant. Etdicitl-Ialigjrcfpicicmiis addo/
minos cuiunibctpr.\-diflarumconflellationan):
fdltcet in principio: nicdio: di fine cclipfis femp
pporlioiiadonicrbi gratia jfi in pricipiodomi/
neturforhinaaliqt&icadecclipfi dnefinforiu
naidiccmiis qj principinm accidentis comtfcebi
tur in bono & matoifiC fi dominabitur in prin/
cipio infortiina:damim erit in princig^io maius;
itadicemus in aliis accidentibiiscdiplis. Ex^/
diSisjjatct qj qiiatiini tempoiis diirabitcclipfis
acddw.CScd ut dicit Hali ibide: hic e res pro
priacuiuflibetedipfisperfeiquadocimij tamen
eelipfi aliquid iungetur tunc durabit accidens fc
ciiiidu illud:ucrbi gratia: fi cum cclipfi fit coniii/
ctio fanirni & iouis i eodem gradutfi fiierit prin
cipiu mutationis gradis aeddentis :quantum .C
auiminaribus:contingerct multiplicandum pee
rooo .annos; & durabit accidi tiitunr : ucl circa
& duplicabis illos in menfes.fi fuerit cclipfis lu/
naris ; E t fi coiiifHo non fiicrit principium ma/
gna: mutationis durabitannos. 6o .ucl magis fe/
ciindu quod fuerit numerus quando redibit ad
i!iudm«fignum.Etfecimdiim hoc facies in om/
nibusconiiinflionibusfiC applicationibus qu*
fiunt cumccUpfi ; ucl iiroppofitionibus corun/
dcm.Nampoftqkoniixtiouirtutisfolis cuiiir/
tutclunrtin cclipfi facit accidciisdiirarcannosifi
cdipGs fitfolaris:&mefcsfifitliinarisfc(2mnu/
me^q"utcr<5eo9£ Circuit firmamettucoiicnitq)
quando aim illa uirtute ex luminaribus fiteom/
mixto (i comifcctiir iiirtus aliorum planetanimt
aiitficllanimfixariidemodoqidctuto fiat alia
comixtiotqi tempus accidentis durat fcciindii^
fiieritipf3cdniixtio;auedeccnis aut centenis aut
millibus amionutameplancti qui coniungu/
tur aim folcipcrdunt uirtiitcs & nihil operatur.
Etcumaccidiintcu cclipfi appliatocsafia: muta
buntad maius tempus ;8c in tam longo tempo/
i'eaccidutecIipfcs:8iConiiifli6csqua-fignifica/
biint contrarium huius primi magni. Et polTuiit
accidere cclipfcs multi qn.! affirmabunt fignifi/
cationempriniam&augebunt:dCtiinc oportet
accipere iudiciimumiusincomparationealteri*’
&mi(cereimnm cumatio :&feciiiidiim uirtute
quam iiinccntcm iniiencrisiudicarc. Et cxcplii
ponit Hali de coniimflionibus magnis. Pona/
miiscnimiitdicitgjfmtccIipfislitnaris:&coniu
£Hofatunii& iouis ciimeo gradu per gradii :
gjcoiiinfiio hic fit principiugradismiitatiois;
&C duret eclipfistril^iioris iqlib^:qfignificant
tres mefb q ui t qita iint®iini;& cu eas multiplica
binius in. rooo .anos: qainannistotreuertit'' co
iunfiio mutationis ad primum fignum quo ice/
pit:& exibit mimcnis.ifo.annorum. Et propte
rea debes uidere qualita- coniiidio mutat fignifi
cationem cclipfis lunaris dc menfibus ad cen/
tcnaiia annorum: & ficum cclipfiincotiinflioe
accidcrintaliiapplicationesplanctanini cente/
iiaria mutabiltur ad repus maius. Eodcinmo
dofacicsTiconiundioiaturni & iouis fuerit cn
Diflinflio .3.
20
cclipfi folari miilrip^cando annos per aimos:&
titnc rcfiiltabimt.3000. anni : cum acciderint
alix appUcationescumecIipiiibIis:mLitabiintad
niaiiisTcnipiistutdictumcll fecundum Hali ibi/
dcin .C Pro fciendo aurem qiiado accidens ecli
piis incipict:eftfcicndum fecundum Ptoli.eode
e.6.cpfllocusccIipfis fuerit inpartcoriecalihori
zontis: 6C fecundum Hali in quattuor primis lio
risinzqualibusdieiueino&isnunc accidens ilici
pice in quattuor primis anismd quattuor primis
mcnfibus rcquctibus:& erit maior fortitudo ac/
dentis in prima tertia temporis toti^^in quo erit.
Significato eniecliplisno potcftdiirarculti'a.r:.
menfes in cclipfi hmari.&.ii.annos in eclipfi fo
lari. Si autem in parte medii ccli fuerit eclipfis :
id c(f fecundum Hali-.fi clapfis quattuor primis
horis fuerit cciiplls in quattuor horis fequentib^
tiincincipict accidens poli quattuor primos an/
nos iicl mcnfes:& erit in qualttior mcnfibus : iicl
annis fccundis:& in tertia media totius teiiipo/
ris erit maiorfortitudo accidentis. Quod fi fuc
rit in occiden tali parte horizotis: id cllfccudum
Halhinultimis quattuor horis dici (lel noflis fu
critcclipfis:incipietaccidenspoft.8..inos;uclml
fes & erit iqttuorfucccdetib'' mcfib'’ucl anis po
flrcuvs;£i erit maiorfortitudo accidetis illP i ul
tia tertia tpisq^durabitllgnificato. Particula/
vcsautaugmctatocs&dimimitioes accidetiiifu
ttirorum ut ait Ptolaimeus deprchcndiicur cx c6
iiinctionibus& prsHcnrioibiisquifiutpoficcU
pfimiqua: lignificantaccidcnsi&hocfiilLvcon/
iunctioncsucloppofirioncsfucrintin locis qutc
funt futurorum occafiones! ut fiint loca eclipfis;
iielin locis participantibus cum illis locis in figii
ra. EtdicitHaliigiconumdioncs iieloppofi/
tionesquxfiuncinloco acddcniisiuelqiuecum
loco accidentis concordant iitdiftumcftinio/
ucntopusprmnuTii&illudijiclinatadopusbo/
niim uclad malumdccundum illum qui domina
turincis. Namfidoininans in tali coniunQioc
iieloppofitionefucritcontrarius dominanti in
cclipli-.iicl in loco fibi contrario; fi tunc fecund'’
fit fortior: tunc faciet primum lurtutcfiiamamit
terc.Et fi fecundus concordat cum primo auge/
bituii'cutcprimi:6i fi diCcordat debilitat Simi/
nuitopusuium iuxtappricCates diucrfitatis.dC
hociiicelligc fi tempus accidentis fecundi coiicor
det cum rpeaeddentis primi. undefiunus ope/
retur alio tepore ql aliusmihil addet ncc minuet.
&pofl:q;iraeuic 6 iun 3 ioiiibus&oppofitioni
bussmiilcomagiscfiincclipfibus &inconuifli/
ombiismagiiis':quia iinuspotcfl: faccre gj alius
«irtutem fuam amittet ucl augebit ica. Hac Hali
ibide. GTIteimit dicit PtolameusiAugmciitan/
tiauclminuentiahuiufmodi accidens fiiiu loca
planctarum per quos futura contingunt : & qiit
dominatur inaccidenteuitfcilicctfifucvintoricn
tales & occidentales feii flationariiiauc in noSis
principtoalccndcntcs: fiue fi figuraliter arpicuit
ligna quar funt occafiones futurorum fcu accides
iluid efficientia. Si enim fint orientales fcu ftatio
narit;aiigcntaccideiis:cumuero ocddctalcs uel
fiib radiis flercrintiue! aicedetesin tielpcrcaut rc
trogradi fiitura minorabunt. Item didt Hali
gj quando plaucCit funt fcftinicurrusuienit citius
opus conim:& quando funt tardi;tardiiis:ficqii
fuiicinangulis&oricntalcsiaugcnt inuututcac
cidencis:& cum flieriiit ocddcntalcsdt in cadeii
tibusimimumt dc accidctc ;& cum fuerint in fuc
cedetibus: mediocritcroperantiir. ItedidtHa
ligj quando malo modo cxiftutimala opera ope
ranmr alia niancrixqiui habentpcr naturam; Sc
operum uirtiitcs erunt fccundulcviiitia fibicon/
tingcntia.nani iiidemus <p malu fatiirni di mar/
tis multum crefeit quando fiancmalc-Hax Hali.
CrCapiculiim.q.in quo genere rerum continget
effeftus eclipfis.
J! El•tiauc^o fpecies pronolHcatio/
nispcrcclipfimcft: perquam dep
hendetur in quo genere renmi fii/
tuium accidet. Hoc aiitemfcicnt^
ut dicit Ptokmcus fecunda parte
qLiadnpartiti.c.7.Exqualitatibiis8£propri£ra/
cibus & figuris (eu fimilitudinibus qiite proprie
fimcfignonim in quibus funt eclipics : di in qui/
bus etiam fignis erratici 8 i no erratici fielli c6
fifiimt qiiiinfigno eclipfis: flC in fignn anguli
priccdciiCis cclipfim dominautur . CT Sed hic
oricurdubicatLoquid (iri licet uclitinCclligcrcpan
giilumpraxcdeiitcm cclipfim orientale uclocci/
dentalem angulum abeclipfi. Haliiicro ibide
commeto cjrro dicitiq^anguliusquicfianteecli/
pfim cfi angulus qui habet tranfirc perlocii ccli/
pfis permotum cquinoSii.Igitur ille angulus p/
cedens nccclfario erit orientalis abeclipfi. Item
ubiangiiluspriccdcs foret angulus ab cclipfi ori
critalis: fcquitiir g> fi locus eclipfis foret medium
intermedium cocli& occiden.sq> angulus occi/
dentis timcforctpricedcnsifid tunc angulus oc/
cidentis pripoiiercf 6 i foret fortior angulo mc
dii ccdi:co^ angulus pricedes iuxta Ptolx. p/
fcrtiirangnlo liquenti cclipfinnconfequens I fal
fumiigitur feqiiitiir q; angulusprscedens necef/
fario erit orientalis ab cclipfi. Sed gj fit occiden/
talis probatur:Nam Hali eodem comento .7.C.
dicitiq; angulus eclipfis pnrcederis c occidenta/
lisrefpcflucclipfisiquouiamiprum eclipfim pri
miimattingct. Item in alio Iwociufdemcapitu
Tracfatiis primi
li.f.comcnto tertio iiocat aiigiiliini pr^ECcdcnte
cclipfmiangaliimquiafcaicictantceclipfimsSC
talis ncrclTario erit occidentalis ab eclipfi. Item
In tertio ltbro.c.io, quadripartiti: Ptola:.ctimto
qi!itiirdchyIcg&iterfe( 2 orc:uocat iintini coru
prxccdeiiteni£< aliLiiufeqiicntcnrsEtiiocatprx/
cedentem eorum illumquicft occidctaliors & ca
dem rationeanguhisprsccdenscclipiTm eftocci
dentalis relpectu ipflus. Et Hali in textu coinen
ti fui ciiifdc capli didt liet Ercum hoc mifcebim®
fignificationcmplanctaqui erit horacclipfiscu
angulo afeendentis uclmedii cccli quifcimqgnt
cotum qui feqiiitur locum ecliplis-.idco necef/
fario alter eorum anguloru erit feques cclipfim;
& per confeqiicns prarcedaisccltpfinicrit angii
lusoccidetalisabcclipfi. Itemecliplls iiaditad
angulos occidentales ab co & recedit aborienta
Ii angulo ab cojfed ciinicoiiadit ad aliquem an/
guluin uadit qiiodamodo ad fui perfcfiioncni;
eogjdumfiieritin illoaiigulofulcipitab coquo
dantodo fortitudinem & perfectionem; Tgif an
gu lusoccidai talis ab eodem praeferendus eftori
cntali:igitur&c. Itenicotin^taliquandoqjan
finemcclipfisspofitoqj angulus feques cclipfim
(it.ro.donnisgjccIipliscrU iniplb angulo .f.in
io.domo:&ninccenfcturilU angulus tan^ipfc
met locus cclipfis.fid hoc nopotefieiTeHcnimdc
angulo orietali ab ccIipfi;eo q? cclipfis recedit co
tinueabco:igitur angulus occidentalis eft prsfc
rendiis angulo orientali abcclipfi:& debet poni
anguluspra:ccdciiscc!ipfim.CrAd hanc dubita
tioncinCTcdo qj fit dicendum :qj Ptolaune® uiilt
intcl[igcrcperar^ulumprm:cdaitecclipfim:an
gulumqui| prxccditpcr motum equinoctii:fcili/
cct angulum occidentalem ab eclipfueo q? ficb/
qiiiturdepraccdciitiainiloqiiitui' dcj^lcg&iii/
tcrfcctorcutdictiimcft, Et credo q) ille agiilusin
aliquo cafu fitpraferendus angulo oriaitali : co
q» cclipfis aliqtiaaliquando erit in illoangiilo: fi
cut tiiciiim eft in illo ultimo argumento: fed fi an
finem cclipfis fit in ilio angulo occidetali abccli/
pfi:non oportet qj angulus occidcntalisprafcra
tur angulo orientali ahcclipfutanien credo q> fit
diccn.dum:q> fi angulus occidentalis tempore nic
diacclipfisfueritpiopinquiorcclipfimanguliis
orientalisab cclipfunonobftantcqjaUpfis non
attingat iftum angulum occidcntaieiiv.illcangii/
Ius occidentalis abcclipC debet praferri angulo
orientali abeo. Et fi i tempore media: cclipfis fu
erit angulus orientalis ab co fibi propinquior : il
Ic angulus eft prafcrendns quifcunqi fiicrit:ciiin
propinquifasanguliqiiacimcpfueritmultumfa
cit in fignificationc cclipfis augmento iieldimi/
nutionc-.ficutpatctcx intentione Pto.Sd Hali in
cciiti!o.pi'opofitione.96.VndcclicitHali ibide*.
exponendo Ptokmeiim ^ debes accipere aiigu
Ium propinquiorem eclipfi : & cuius afecndens
fuerit fignum illius anguli fuic natiuitatis fiuc re
uoluCionis fiiie inceptionis alicuius iiillx: ibi erit
opus illius eclipfis-.Dtfifortunafueritibifignifi/
cabitbonimufiiiero infortuiianulum fignifica
bit.HxcHaliibidem. Exhocigiturpatet q>an
guluspropinqiiiorlococclipfisinm^iotempo
refcilicct cCtipfis rationabiliter cfl prxfercndus
qiiifcunq! fuerit : cum in tempore medix cclipfis
xqualiterdifiiterit loais cclipfis abutroqjangii/
Io folicet orientali & occidentali. Credo qj fit de
mente Ptolxmei&Halitgjangulus occidenta/
lior qui eft prxccdens cclipfim pr.i;fcratur ; & fic
prxferturangulusprxcedens.&ficpatetfolutio
dubii.GTAd argumenta quxprobant qjanguP
orientalisab eclipfifempcrfitprwcdcns angiiP
Et primo ad primum fcilicet cudicit Hali qj au/
guliis qui cfl ante cclipfim efi angulus qui habet
trafirc per loaimcclipfis per motum cqiiinoQii:
credo q»HaIi ibidecrrauit:nam in aliis locis co/
traruimoninino:utpatctcxj 5 diflisdixit.CrAd
feciiudumfcilicctcfnincanguliis occidcntar fic/
ret fortior fliprsferretur mcdioccli; tamen non
obftantchoc non eft inconueniens ut in partici/
pationefignificationiseclipfis angulus occideta
lis pncferaturangulo medii coelifieclipfis fuerit
inter illos duos angulos . Nam eclipfis time
plu5c6uenitcumilIoangulo;proptei'illas cau/
fasprxdifias.CT Sciet' aiitutait PtoIsmc®.c.7.
plancta aimuthcbir qiwdo c domin'' ucl d ifpoll
tor cx planctis duorfilocotu fcilicet loci cclipfis
& loci anguli pedetis cclipfim ficuti.im dicetur
Stella igif qux in prxfatis locis multas auflori
tatcsfiucdigiiitatcshabucrit.i.inlococclipfis&
inlocoangulipmxcdcntiseclipfinnid eftfccudn
H ali anguli qui afeendit ante eclipfim fecundum
ali^atal . i .coniimflionem uei applicatioiicm :
aut etiam doniitumi domoruni triplicitatii cxal
ratiomun&terminorimuillc foluscrit difpofi/
tor fiue dominus. Etpropter hocfecudiiniHali
qeti.i habuerit plurcs dignitates accidentales q
timtapplicatio:reparatio:ortenta[itas ucl occide
talitastmafciilinitastucl fcmincitas ;ac apparitio
aut habere participationem cumfblc ac Iimaifi
pura:uel 9 fit cum eclipfi fiipcrunocirailo : fiue
lupcrduobusdrculis^xquidiflatibus.uclqjfitin
tmocirculocumccUpficxcirculisquifunt xqui/
difhitcs horizonti-.uerbi gratia qi fit altitudo pia
nctxinhorizontcorientali./.gra.&inliorizon
te occidentali finiiliter .7 .gra.Igitur qiiihichabu
critplures dignicatestameflcntialesq) accidenta
les in loco cclipfis di in loco anguli qui afccndiC
antcccIipfinncricdnscclipfis.H.tc Hali ibidem.
Etfinoninueniemusiinumplauctam qui dnef
DilHiictio .5.
iniitroqi loco (cilicct in lococclipfis & iloco 'an
gitli ^ccicnfiscclipfim:8cfiiniicncrimtisftcllasi
his duobus locis aquales aiiSoritates habentes
priponcnuisdominiimlodecliplis.Nanifccim
dtl haly H iitcri;^ planeta dignitates in didlis locis
habiieritiaccipicmiis fignificationeni dc ambo/
biisplaiictist& priponemiis Cgnificarione cius
qiiidominatiirin ligno eclipfiso & poftmodiim
lancta qui dominatur in angulo ante eclipfim
xchaly ibide. Etdicit Ptotxiiieiisfi in difiis
locis dominantur plures planetx duobus id cfili
du.-E flelUuIphes dnanf’ i ligno eclipfis &i ligno
anguli pccdecis eclipfim: ita gj in utrocj ligno a:q
les dignitates habucrittprieponemus eum plane/
tam dc quo comicnienti® iiidicaf’ g? fit in angulo
fecundumraiolutionemcali&no fccundd mo
tumpropriumiuellit fortioris operis: aut etiam
(i in opere liiit .Tqualcs pnepoiicmus eiun qui fue
ritifiiohaiz. Vn fccuduhaliafpiciem^iquoli/
beteop: & niimcrabim^^quot dignitates ccntialcs
& accidctalcsbabetiSC qepluriudignitatu: aut i
angulo iiel in fuo hai z.eius fignificatione accipic
nnisqdominet' infigno edipfis uclinfignoati
giiUantccclipfim: EtnoiaiiithicPtol.-emc^Tme
folc & luna eo qt plancti inclin at op*’folis & lii/
ni & iplam deducunt ad naturam operum fuope
&yptcr hoc accipimus feper aeddens cclipfisa
planetis & no a luminaribo .hate halp. CTl tedi/
cit Ptolitmcus cxflellis fixis gubernantib^fume/
ni®fignific.Mioncm fili' cum planctis: accipiem^
igitur ftelLis fixas lucidilTimas g funt in loeo ecli/
pfis & in angulo pr.'aedenticcuprim:& coniilec
bimus figmficitionem planetiq erit hora edi/
pfis cum angulo aTcendcnteucl cum angulomc/
dii cadiquicunq: fit eorum qui fcquiturToami c/
clipfis. Vndefttundumhalyperftellaslucentes
intdligc (fellas. 6.magnitudinr(;& cum aliquaea
riini fuerit cum gradu eclipfis orietisuel meridiei
paulo poft eclipfim quialiocefiin angulo qui eft
ante eclipfim : Stfemper erit occidentalis ab edi/
pfi;habcbitmin pptcrca iiigiibcrnaiido.ingutii
antcviore&hocmodocritfignificatioharu ftcl
latum fixarum cii cdipfilxrc illi. Et ait Ptolx/
meus adiimgcnnis igitur cumfignificatiombiis
ipforii qui dominantur in loco eclipfis & in an/
guloanteriori fignificatione plancti g:ibcriiatis
angiilii quifcqiiit edipfun 8i ficllarii qu.-»; fuerint
inipfoangulo: &feciindumhic omnia dilpofi/
tionemaccipicni^&iudicanuisficuf dixi tibi in
pridpio iftius caph. Sciemus infiiput dicit Pto
I2 .infincciufdccapFiinquantapartcfubiedigc/
neris aicniet accides a qiiatitatc nbfciiritatis ccli/
pfisi & acoparatioefcii pporitioc id e afpcfHbs
planctajr fignificat09c accidentis ad locii eclipfis '
Nafifuuitfignificatorcs in figuris iicfptinis fcii
jr
iie(pcrtiniincdtpfifo!ari:aiitiii'figurismafiitina
liba rcumatatinalesicclipfilunari;accid&eritin
minori parte illius generis id c Icciidu haly in mi/
nori parte qifie mcdictas.Cunqiperdiametruni
in oppofitioncfiierintrefpeSu ad cdipfinuipli^
generis dimidiu futuriiillud amplexabit .Et fi in
cclipfi folari fuerit in figuris matitinalibiis iiel in
lunari ifigiiris ucfptinis iiitura in maiori parte
qifit medietas c6tigerefigmficabiit.'V’fidicitpfo
I0.& haly fi totu corpus fit obumbratu accioeiis
erit intotogcncrc-.fimcdictas eritimedietatege/
nerisibt itadcinceps. Etiam ex proportione feii
comparatione locorum dominantium plancta/
rum ad locum edipfis mutatur accidens. Nam fi
fuerint magniuirtiitis accidenseritimalori par
teipriiis generis di fi debiles i minori . i ta fcdm
halyfifueritiiefptiniicoparatioccdipfisfolisud
matiitiniincoparatioe eclipfis liinilimt debiles:
& ideoiiirtiiseopteritminus medietate generis:
& fi ioppofito edipfis fuerit erit accides i medie/
tatc& fiutmcdiani qa tucfiitqfi medii iterdebi
les & fortes Et fi matutini fuerint relpcdiu edi/
pfis fotis iiel udpertini rcfpcfhi eclipfis Ium cruc
fortes & magni uirtutis & erit maiunedictatcEt
filr fifueriti trinoabcclipfi erit accidens i tertia
parte generis :& fiin quarto in qrta:& 11 infc/
xtiliifcxtapartegencris erit accidens, hic haly.
CTCapitulum.y.dc fignificationibiis partiumfi
iie imagimim ciliin cclipfi 8 i quid fignificaiit.
Iciit dicit Pcolxmeuscodeca".?'*
I j'.qiiadripai'titi:poftq 5 autem dc
prihciidim^ftcltas aqiiibus habe
I mus fignificationem accipereiin/
I quirem^ qiii fiintfigun fignoru
' in quiba erit eclipfis & in quibus
erunt fteUigubcfnatiicesrquiagemisin quo con
linget accidens (ciri potcflutprimii a propricta/
liba loco^ ho^ id^ fcdlm haly infpiccrc debe/
111° iii figuris I0C09: in qiiibs cft edipfis & loco^
in quibj limt plancti gubernatores edipfis & gii
bernatores anguli anterioris & qui uenitpoft:
quia fiibicda in quibus continget aeddens finit
fubiefta concordantia cum figuris fignorumin
quib? funt plancti domiiuntcs: & etia ftdli fi/
xicucocordatesfignocclipfisnn ad figura aguli
anterioris ud d^qpoftea Icqiiit' infpicEre no dc
bemns:qih Ptolimcuslocutiis fuitdc figuris fi/
gnorum gubernatorum & de aliis non fuit locu/
IUS, hic iwly ibide. Siigic figura lignorum q
funt in zodiaco iitait Ptokmcus fintlimiles fi/
guris hoium accidcnscritin genere lioiii:& fi fint
Elcs aialibiis filiicftriba ud qdrupcdibacrit acci/
des i belliis cojiihb^iE t ii fimiles rep tilibo cri c acci
TraSatiisprimi
dcnsmferpetibiis&huinrTnodh&fifintfimiles tanicnegiptimtfiiafrgmficatiofpccialitcrmaii
feralibpSi indomitis erit in feris homini nocen/ gunictoiiili Etfifiieritfigmficatioiii figno ttq
tibJt&fifuitiyesaialibadomeftidshoceaklib^ noSiiautnmnaliscritacddcnsm rebus qua: fc/
qnsdeferuitithominibiisutCmtequaiiacci fiC minantur & in huiiifiiiodi Et fi in figno folfti/
pecudes 8dCTtcra.Vndefcaiiidiimhalytnfigii/ tiihyenialiscritinanimalibiis&inambiis&pi/
rabominumfuntgcininiuiigo libra aquari® 6C fcibiis illo tempore apparentibus. Etdicit iialy
pnmamcdictas fagictarii. Infigtiraqdrupcdu qjquandofignificatorcsfiicritifignofolilitiia/
filueftriiim cftieo:!!! figura domcfticorum funt ftiualis&moftrauerithiimiditatcintiincarguut
5 Py - •artcstaimis&iilriiiiamedietasf^ctarii.Infigii magnaimmdationeficridcdfifignificatorcsfic/
*-**^'ln ‘-^'ra reptilium fcorpio.in figura pifciiim canccrec citatcmondrauerintcritctia^ Eteofimiliterfei/
pifccs. Etqiiafiintcxtrazodiacumexpartefe/ ripotefide riuis afeptentrioncucnicntibiisa fi/
ptentrionisiiclmcridiei confimiliter f^nifiant gnificatoribus quando fuerint in folftitto liy'c/
accidensfieriinillisqm fecum concordanr:ficut malimaminabfcntiafoliscrefcuntnuics&plii/
figtiradelphiniquifignificatpifcesmarinoslwc iiia;& idcoquado fignificatorcsfimtinfolfiitio
[laty. Itemdidt Ptoismeus figura: befiiartim fil jrfliuali & monftrant humiditatemdixc humidi
ucftriiimquxfuatapartcfeptentrionisfignificat , tas neccclTario eu aliis multis abundat Iwclialy
fubterraneos & repentinos terramotns & qua: ItcmPtobmeusdicitfifucrintin fignis a;gno
funtapaitenicrLdieifignifidtalterationcs&cur fiialibusfignificantaecidciis contingere in fon/
fiis aeris nemini timorem infcrentcsifcdrccundri fliiariis&in facris religionibus & oratoriis 64
aliumtextiun fignificat multitudinem pliiuiaru ofFitiisddficiit in legibus diuinis lircc lialy. Et
& mutationem acris repentinam fcilicct per iicn fi fuerint in duoba fignis folfiitialiba fignificatit
tos&pliuiiasfortcs Qiiarefilocafiellaj^qdo/ morti mutationes cuiiiim6d in regione manen/
miiiadodilpoiiiitfiicritjinfigiirisalashabcntiba tiuinamfccimdumhalycoq) alterum imilcu cfl
ut cfl iiireo ucl aquarius giillina fagictariiis ucl calidu6CaltemmmuItiifrigidu fignificancfiipcr
mifturuolans-.timc accidens critin aiiiba & ma mutatione morum. EtfeamdumPtoLtmc.fi
ximcintalibusqiuefimtcoefiibilcsabliominib? fiierintinfignisfixis fimifietnt accidens futurii
Si fuerint in natabilibus figuris aeddens appa/ in fundamentis & editiciis Etfi fuerit in fignis
rcbit in pifcibiis & in talibus qua: funt in riiiis. duorum corporum erit in hominibus & iii regi/
Nafifiiermtiiifigurisqruntaialinmarinoru ut busiduiuscaiifacftfeciindiim halyquia ficiitbi/
fimrcancercapriconuisdCddpIiiiuisacciditia/ corporeapartidpantdc natura fixorum &mo/
nimalib3niarinis& inauib3a:qii09£& fi fuerint biluhitauibftantia hominis habet partidpatio
inaialibusflimiopciiclriuoi^ucaqiiariusuel pi/ ncmcumominibtisaliisfubfiantiis& ideo dicit?
fccs accidet in aulibusfluuium ucl fontium. Et minormundusharcillc. Item tccimduin Ptolcc
dicit haly qniiigo & aquarius licet habeant for meum fifiicritinloco quae funt aparte orientis
maiiihumanamtanicnhabetaks64iofignifidt hora cdipfis : fecundum alium textum fi fiicrit
aucs:capricom®etiadlfignificatormarisaparte dominus eclipfis in oriente erit accidens in ar/
mcrididhxcille. Etfi fiicritinfiguranaiiisacci boribus&inafiateuHientutis&infmflibus 8C
dentia eniti iitfotjgcncrcfcilicct in flumine &in in hiisquonimfuntanniiuHcntutis&fimilifiii
mari.CTEtfifiieritifignis foifticialibaitclxqno fimdamentisfEtfiin medio cielifucritfupcrtcr/
flialibuscritfiiafignificatio generaliter in fiati/ ra in fanSuariis & in religionibus 64; in tcftatc.
bus acris 84 in propriis teporibus unicuiqj horti Etfifiicritinoccidcnteerit in mutatione legum
fignoruni conuenictibtis.Et fecuirdu haly fi fiie/ K in feminibus 84 in mortuisnmdc dicit haly q>
ritaricseritiiicre: fii:anccrina:fl:ate;filibrainaii hic docuit nos Ptolxnicusca qua: pertinent ad
ttunnotficapricorinisinliyemet&funtftamsae/ fignatain bene exproprictatibus accidentalibus
risde calorefrigorc nentis ucl aquisulaliishuiitf cuiiifmodieftoricntalitas 84ca:rcra^cx ^pric/
inodihiBchaly. EtdicitPtolKmciisC^uishscgc tatiba cfrentialibaiitctiruntfixaautmobilia aut
ncralitcrrignificantfnpcrftatusacrisproprieta/ duope corporum. Ha: igitiirfimt proprietates
me erit fignificatioeoru in rebus qujenakiinf’ in fignorum fecundum Ptolarmeii 84 halyper quas
terra Etfifticfitifignocquinoftiiucrnalisfuafi fcircpoirimiisinquogenererenimuigmtaccidc
gnificario critin frufiibusarborumami oriri ce tiacclipfiiimutpctidndl. Etpcrcawe proprie
pcriiit: ucl rccimdum alium tcxtumqcicoexcimt tarcsf^nommpofrumiisfcireinquo genere re/
ficiitin finibus 84 in ficulneis 84 in eorum con/ rum iicnicnt cffeilus magnarum coniunflioiifi
tcmpcrancis84a!Usquxnafcanc'iucrc:Etfifue fcilicctexqlitatilwppricEatib3 84fignis q ppria:
ritifignofolftitii a:fiii!alis critinfniflibusqux futfignoruinquibusfiintconuinflioncsmagns
colliguntur 84 rcfcnianturficutiannona:in terra 8i i gbocrratic* 84 no crraticxftcUicofiftat qua:
Diftiiictio .1.
infignisconiimfliomimniagnanmi&iii Hgnis
afcendeiitiiim eariidcin contiinfliomim dnafiir
eo Albiiiiia.poft [ocumconiundioiiis inagn*
praifcrtarceciciisilli^cotitufiionis: &n6 angulu
^dcntclocii coiitimdtonisfiaupr.-ufertPtola:
mciisangiilii^cdetecclipnmqmlximc^fiicriCiit
difliim cft. Et ficfcimiis iifr inqiio gcncrc rcnint
contingent efFcfiiisfcii accidentia grandia qit«
fignificantiirtani per coniitnflioncs magnas S
P ecIipfes.CTEt dicit Ptokme® quadripartiti 2®
ca^oSaiioinfine^ biiiufmodi accidetia gene/
ralia qiixiignificanttirper eclipninutplitrimum
contingunt nominibus quorum loca principa/
liafuarii natiiiitatiifcilicctlocainquibbfutlimu
naria&loca angulorum fiint eadem cii locis g
accidens iliudcfticiccniclfccLindum alium tci^cii
fimt loca rerum qua: funt occafiones accidentia
generalium .i.locacclipfiii ue! tocaquxfiir dya/
mefralitcrcisoppoGca; tunc enim ur atePtok/
meus cft fortius & inenitabiliusqiiado gradus la
ci eclipfis cft idem gradui alterius lulaiiu in nati/
iiitaribusc&pofl' hoc quando illi gradusCintgra
dus oppofiri. Et dicit hal)r9J bencapparct ex
Herbis Ptolianci gjfifucrintgradusprincipales
natiuitatis alicuius ipfenicc gradus cclipGs.hoc
fortius cft;& primus locus tunc oppofiti cciipfis
f toflca illeq fuerit i 4‘’fl!ie i terno fiiic loc^fcxti/
is Cuc trimis. E t dici t hal i» qj fi gradus locorum
principalui natiuitatis alicuius fit ipremet grad®
eclipfis iiclgra.d^oppoGti&fifucritifie homo in
terraubiaccidetfigmficatiocclipfisiimpoiribik
ell giulla mancricab accidcteciiadat fiucbonu
fuerit fiuemalu!& hanc eande tenebis regula in
gradu ci^qui dnabit' in eclipfi dCei^^oppofitoiflC
in fignisSC gradibus qui fc afpicium cum figno
cciipfis iiel gradu fiioiSi indicabis cum quoli/
bet eorum fcamdum afpeSum & concordan/
tiam qua habebit cum figno eclipfis uel eius gra/
duhxchal)f. Etdicitqraccidcnscontingit ho/
minibus illis quorum aliquod j^lcg.fiieritipfcmcc
locus cdipfisiicl fuerit eius oppofitfi fiueplancta
gubcrnatoreclipfis-.Si quantomagisde hoc acci
derit tato magis accides erit in eo hitc haly ibtdc.
Et completu efthoc capitulum dc generibus in
gbuscotingcntaccidetia uniucrraliaqfignificaii
tiir per eclipfim.
ICCapitulum.tf.qualitcr fetemus qua: res accidet
per eclipfim fiuebonafiuc mala.
monftrabo tibiinhoc ca" q
KwJ accidet per eclipfim an bona
iiclmalalecLmdiifcntentia Ptok
1^1 ^ halyz^qdripartiti ca^.S.
Hocautfciripotfccfmcosex na
T^ turaduo^play iirUcllapi dnatiu
gfatuva^futoccafioncs-.&ctiacxcomixtioni/
ba corii adinuice iini^.f. eorti ad alteri! Si adioca
in cjbus fuerint! Et fccundii haly ex comixeione
iiirtutisdnantiscuutrtutcaltert^^phc&afituloct
sodiaci in quo crut.Et dicit Ptok.g) fol 6i luna
futdnialiopipliipt ico qrfiit caulk alteri^ totius
opis&gubcniatioisficUa^: &caufic fortitudinis
dnantiiuifdebilitatis earfiuinlcilinhalylmeca
qrc cciipfis accidentia gr.idiafignificat di op^ ac
cidentiscll aquinqj planetis finelble& luna.Et
dicit haly qj pia: funt fortiores & debiliores pro
ptercoparatione qua habet ad duo Unaria Sol
enim deUmaomne faciiitrenaturalcm&qnco
mifcenf uirtutes coiy & fit dc abobus ima iiivt*’
Ita g> abo operenf i uno !&cii comifccffccu alia
iiircus aliope prapttimclniiufmoi uiitiis inclinat
uirtutcliriaiiui&iofciri pofiUt accidentia qiiqt
planetapt crratico^i! quia opera (Icllaru fixarum
opacrratico^tcofcquut q liitdccoplcxtiocfua:
Si opa ciii^libct grad^zodiaci fii t opa diii ilii® lo
<i& operafielLamm fixarum qiire umt in illo Io/
<o:i6 cii diciimisqj opera planetarupcr fe lidcm
eftacfidiccrcnnisoiaopcra fic!ia^fixa;it &om/
niumgradiiumzodiadhrcchaly. Dicit itaqj
Ptokmc^ciiigif cxcoinmixtsoncplanetarugii
bcrnaiitium fignificctur accidens hiciinimiideo
narrabimus cuiiiflibct pUinctarum proprietates
opcrisifcdutnoftrafit pfefiiorciiarratiouuium
•gcj!craleforepra:mitedfipiit3nius:& cqjcfiali/
cuius cx fiellis erraticis quinqj complexionem
generaliter oftcndcinusfcircdcbcmus ^ aiitilli/
bctplaiictxopHSciufdcin natura affLinilatiir fi/
uc iit iple planctaprariiominata: qualitatis infc/
nicripfo & nominatus in fuo (latinfmc non fit
ipfc planxta pramominata: qualitatis in fc.i. cx
ratione ob hoc qjfut qiucdamfitilariim fixarum
&qiiadani ex locis zodiaci quammeomplexio/
nes ifhns llellx complexionibus airmiil.antur.
Sic cni namras ftellariim nominare poterimus
cx corii locis & coru fimilitudinibus cu planetis
acfipolTct fieri ^ nominibus fielLccarcat quia
ntdicitiialycu fciucrim® operafita tioenecccf/
fariumfeire eorum nomina. Cum igitur ad hii/
iufmodicomixtioncsrefpicerc debeamusmo fo
Ium afpiciamusad comixtiones planetarii uni®
fcilicctcnaliouicrum etiam ad mixtionem corii
cii fiellis fixis & cimr locis circuli fignonim & fi/
nniiE‘domoriimpcrhalyfi:ciii)dumq»habcntfi/
militudincin ciiin ftdlis fixisSC pradiflis locis.
Et dicit lialy cp ars tota iacet i fcicdo formas c6
mixtionisiiin primo fcicnPnatura plap: uincete
in ipfac6iiinfli6c5£ minuemus inde qntu clldc
natura fiella: fixiqus contrarium fignificatiaut
ficocordat fecu addem^dc g id q" remaneat indi
cabimiiscitplancriscni doniinantibo coniifccbi
liPiiircuteprapi cu qbjfcalpiciut fiiuirtiicclIcUa
TraSat* primi.
nim lixaruqiisciimcisfiint SCuirtiite: graduu
lignorum in quibus riiiit; 6C etiam uirCii tes domo
rii in qiiibj (ut 6cin comixrioe imiufnioiprapo/
ncm^uirtiiteiiinceiite&iurtutefcquentecamin
dominio pofteaordinabini^iaccidetia edipfiu i
diiierfisregionibiisflitdiiierfalocadiic bal^r.Al
bmnazar ucro in libro fiio experimentoru c^. de
eclipfi dicit {ic:c« inaliqiio anno fiicrit eclipfis
Afpiceligniini& dominum diis fiCfcitoelTeeiiis
ac locum ex domino afcendeds eclipfis & ce eius
ex domino anni 6 c lignificaCore regis & afpe^ii
planetarii ad eu: fi afpexerit ipfimi obfcuratii
aliquis planeta impedit^ & poflea afpexciint^c/
um maU graiiabiturid quod fignificat: & eo gra
iii^ fi fiierit dominus domus eclipfis fignificator
regis:nam fi fic fuerit & afpexerint cum mali time
bitiirfiiperregciiicumpcnieneritfol ad medium
edi eclipfis Etcfi fucritdns domus eclipfis figni
ficatorinilgi tinicbtc'fup uulg^^cii ocGirrerit fol
afccddi eclipfis fcimqntitatefiiBcafcederis iif
eclipfis.Etfi fiierit ad imagine lioiumcritnulu
in lioibus : ad iniagineucroaliii inaialibas di fi
fuerit ex fuBa limiinu ciiC malu in feminibus: 6 C
ficritinfubftantiaaquanim erit in hisq funt ira
aquis fecundum fiibftantiam figni. Pofihac a/
(pice partem fiiper ^metuis ex locoeclipfis & Io
co domini domos eius fecundum fiibflantiam
utroriimt^ fignorumidi alpicefiellas igneas uola
tes & apparet hz femper in loco mcrcurii.fifuc
rit mercuri® in oriente uidebuntur ibi: di fi fuerit
inoccidenreuidcbuturioccidetefi< erit carum re
cclTio di combuftio ab eapartemerairii. Etdi/
cit Ptoknicusin ccntilogo propofitione.14. q>
eclipfis luminariu inangmis afcedentis natitatis
& rcuolutionibus annorum impedit naturam i/
pfi^dom^. Et dicit hat/fimiliff hoc loco epite
dit Ptolimais dicere qj qn fol & luna cclipfctur
in angulo natiuitatis alicuiusliominisfict impe/
dimcntumfuperhocquod illud fignum fignifi/
cat : uerbi gratia fi fiicrit eclipfis 1 domouo impe/
diet regnum eius:fiiicrofuericiafcendentejn an
giitisrcuoliittonfi minus eritillud impedimentu
c^in angulisnatiuitatuni.
CrCapitulum.7.qualttcrfitprono(Hcandimidc
effeOibusqui fignificatur per cdipfcs ex colore
luminarium.
Onu c ita«} i effedibu futuris iilt/
bautifpiciam^ad lufariu colores
horaeaipfisapparcntium:& ctia
ad colores eoium qus accidunt
circa eaquidcnfuitfuntcaq uo/
canu hallicla.i.iinpcrfe^drcul®
(ii hale di iurgc.i.pertica 5 C his filia. Cu igif ni.'
g iud quafiuiridesfuerinteaqcoiieniutnaturz
limi fignificabimt Na reciinaum lialy color ui
ridiscftproptcr magnum fngus:& color niger
eft propter naturam frigidam inreq coburitur
remanete hxchaly, EcdicitPtolxincusfifiient
coloralbiisfignificabiteaqfuntdcnatiiraloais:
&fi dedinauerint ad rubedine fignificabit caq
funt denatura Martis:di fi fiierit crocens tendes
ad naturam coloris aurei fignificabit ca qiix fiint
dcnaniraueneris.Ecdicithalyqiduxfiint caufx
prxdidorumumacfiquia color talis concordat
cu colore pb: di alia quia habet talem fignifica
tionemquaiisefinaturaipfiusprx. Etdidt Pto
Ixnieus qi fi colores uarii di diucrfi fuerint : figni
ficannir ca qux fuerint de natura Mercurii .Et fc/
eundum halyiibi funt diucrfi colores quilibet co/
lor rem fiiam denotat: Si io concordant cu Mcc
ciirioq eiiari^SC fignifioitionedtiierfoji habet
ncc fui colores Cint ftabiles fed diiierfi Et comie/
nit i! t confimili ter intdligas de oiba fignificatio/
nibus.fupcrioribiisqapparent:nam omnia talia
funtexfumofi tate luimidaud ficca: Si quando
dominaturuirtus alicui^ planctxiiigiibernatioe
nuindi: illas fumofitatcsconucrtitad fiiain natu
rain Si io eidem conucnit in cotorcipcr colore
liero (cirepolllmus qux fuerit in comixtioiiibus
nirtiisuincensreaiiidumhaly. EtdicitPtoIx/
meus fi color illx totii corpus luminariu iid coru
qcircaipfti fiintaplexeturiaccidcnsimaiori par
te redonum coiKordantiumcuin eo fiituniin ee
fignificat. Etdidtiialy qifignificata Giperionl
pofiedipfim habent drauiquafiuirtute guberna
to^ principalif cum ipfb opere: quia per hxc ac
cidctmagniiiiotusinlongo tempore donec co/
pleantuv^illxuiitiitcs Si aTixuirtiitcsfiutficut i/
llxcontrarix quia Si conucnit ut fignalia acci/
dentdonccduraucrittempusgubernatope edi/
pfishabeantoperaripcripfiihxchaly. Ite dicit
Pcolxnicusq/ficolorilleinuna parte fiierit lu/
minaris autin alia parte drcuiifiantc tunc folii/
mo erit accides i parte illa q eft idireflo illi® par/
risin quaii[eco!orapparuit.i.rcamdum lialy ira
rcgionibiisconcordantibusctiiu illa partei qua
cftcolor.ltemdidthaly qjperhocqj color locu
magiiiinuielpariuimoccupatpotfciri an uirtus
qux colore illum efficit debilis fitud fortisiSi ^
fignalia aeddent^ diu durauerit tempus gubee
natoris pptcredipfim illi® omnia iiabcnt ope/
rariperipfiimutpriiisdifiucfl::iin.dc fi fatunius
fuerit giibernator coniungit fiiofitates Si faciet
eas fpiiias & io apparet uirides leii magnx.Mars
ticrogubernanscomburitfumos SC expetat Si
fient cometx & radiifimiles ftdlis concurrenti/
bsgcxlu&coiiifcatiocs&talia hxchaly ibide.
DifHiiccio .4.
25
Sic igitiirpatctqiialiMr indicandum cSperco/
lore liimiiinrishoraeclip!Is:qualiter aut prono/
Hicandu fit dcaccidetiba mnudipiignaiiaqux
apparet m acre: cuiiilniodi iunt ftel[xcomat.t SC
fidcra iioiantia:& huiiifniodi dicemus polle/
riiisin libro ubi debis omnibus fiet una dillin/
&io (pcciaLis.
C7rncipit.4.dLflinflio de fignificationib^ plane
Eap: cii fuerint dniorbiu annope: ufeii fuerint di
uifores annop: orbis magni: ucl eu dnent’ fug eo
iiinflionesm:^nas& fup cclipfesautcu dnent
fug afccndetia inceptionii quorucucg tcniporu
tcuolubiiium:5^c6nnct.S. CapiCnla,
GTCapilm.i.efide fignificatione fitfurni adin/
ilareo^eqiixdixi.
Oflqiiaipccdcii
tibiis duab’ di/
ftinflionib^dc/
tcrminatuequa
liter fu iudican/
dudcaccidetib^
mundi pcoiim/
ftiones magnas
5cpcrcclipfcs:fe
cunduhoc quia
nopoteft habe/
rifeia completa
iudicadi per hoc
nili perfignificafiones fpedalcsplanctap: efi ha/
buenntdominiii ftipprediflaiio iifta dilHn£Ho
ncfccudil uia Ptolatmciethali fecudoquadripar
titii&fciSm Albuma.libro.f.decoiunflionibus
magnis ponii figniftearione planecaje fpccialiu
cilfiiciitudiii orbili iiifdiiiiforcsano^xudricn/
lurrupcrcoiiiftiones niagnasuicl fuper ccliptcs:
authabiicrintdniuiTi fiiperafccndcntia inceptio
numquoriicuqt tempo^: rcuolubiliiulidncnnir
inraiolutionibjanno^t niudi:antinquibufcuq?
aliisreuolutioibjul’ tpminccptioiba CTEti illo
primo ca® incipiaa (atiirno. Dicit Ptoliincus
5“ quadripartiti ca^S^&cii co cocordat Albii.
traflatii.f‘’.dcinagniscdiufltonib?difFeretiapri
ma.CTltaqifaturn® cii folus fuerit difpollrionis
domiii^ critgcncraliKrcad.ini qcC accidit ppter
frigus-.pticiiUriter ucro fi i hoib^ puenict accides
fiitiirufignificatupcrcoumflionc aliqua magna
iifeclipfim&cudnio faturni logas figntficabiti
firmitates 6C cronicas & ptifim & nociimctaq y
iicniutcxhumorib?&nniItopt Itiimonim colle/
Gioniba & cofumptionc naturic ut fimt lecundu
halyt fluxus 6C fames canina. Itcmfignificabitfu/
gas i exercitu fiiipores anxictates triflicias & ti/
mores & mortalitates &C maxime fenii quoi^ na
tiiracfrigida Etfcilm Albuma.fignificat bella
&gi(erras&tntci'feiiiioncs&critd.inii ex lupis
6C paiipabiif diuitesfiC morieC' paiipes.CTEtdi
citficPtola;me'’& cocordat Alfaiiina.cii coiqjii
pucniatacddesinbefiiisqbusutut' hoies niorie
tir & corrupent ppterinnrmitatesq fibi cotin/
gct:& io cxcorequeci accidet hoibiisqcisututiir
tales infirmitates ppter malas fiimoficates ina
los uapores & dehuiiifmodibciliarii coiporibo
refolutis:6£ futhaciccEmHaipbcfiiaqbD hnics
fc innat ut fiit aqui afini boiics flc Iriii^nioi.CJEt
fi puenict accides f qualitatibo aeris ernt magna
frigoracitglacie&ncbiilisicrfirqiiacrcdcmmc/
taSC qualitates mortifen-cnindc jmeniet morta/
litares: crueq; inagn.T iiiiics & infpilTabitf aer a
nubibus: & erut uentorc flatus icoucniercs:& ge
ncrabfiturreptiUahuanre natura’ nocentiaxuiuf
modi feciindii Haly fimt colubrcs laccrWiicrmes
formica & miifca & fimilia.- Et fecundum AI/
bimiazareenintfulniinatommia comfiationes
& iicnti iialidi; E t fcciidu hal j' coiiciiir qj com/
pares acre naturalem ciiilibcttcmpori fibi con/
iicnicntbqiiia quando faturniis talianidllraucrit
& tempus fuerit atliiiale&C calor allatis rcnianc/
bit di dcfiriiir multri cx d.inis i!lis:8C fi icp^ fucriE
aiitiimnaleaugebir damnum propter frigidira/
tcm&ficcirafcmtcmpon'i:& ita indicabis i aliis
diiobo teporibus anni:haclialy.Cl7Sifucrit acci
dcnsinflumibiis ucl inmaiifimuliacddcthis in
quiba ambo paitrcipat.f.acr Iiyematis fiibmcrfio
nes naiiiiim & pericula naiiigandi fignificat: SC
hoc propter magnam difFcrcutiamuciiti; 8dcor
ruptio in pifcibiiS;namrcciiiiduiuhal)'pollqira/
turmis operaturi acre ea qpr.aidixi ucniiii cftqj
quando prxdixi qnnirccfacrciimfiimofirateq
exit demari & riiiis fiet cxhiiiiifinoi aer hycmal
turbatio iicntoi^ unde accidet fiibmcrfio pdi/
ftafccridtihaly. Etdicirlialyfi accidens fiieiitin
mari fo!um:cruntrctentic'ucs &contra£lioncs
magn^:fcufluxus Sircfliixiis noncrcfcciitmul/
tri&criiniaquxconimcoriupti:decrcrccf autc
marceo qjincliiditurhumidit.as qiur de mari c/
xit : & crefccnt riiii propter fiimofiratcs humi/
dasqds coningiifin acrc:uiidcfiutp!iuiia;mii!/
ta: 8i niues : & corrupit' aer 8i aqua; ctia corrii/
pcc'h»:haly. CTEtdicit Ptolar.qiircrraru fru
flibus accident dimimitinnes & dctiimcta: quia
caloridsdcbilitatiircx faciin)o:&maxime.icci
dentdetrimentainhis quibus homines ncccefla
rio indigcnt.crunt aurem detrimenta eorum per
uermesqui geiicranturin oleribus ucl per locu/
flas. EtdicicAlbiimazarqj maxime eritdetri/
mentum in fi’uflibus qux traxerint ad accctofi/
tates. Et dicit PtoLcmcus quod crit detri/
Diftinfiio . 4 .
inctum in fmftibiis & fubnerllonibHS & a nia/
giiis pluuiis aiit ex magno frigore & fimilibus ex
quibus accidat grandis pclHlentia & fames fcii
canftia aiiiis occafioeniiiiri homines moriiin^
Tii fccJin.halj^no iudicasircqnocritifiio tem
porc Vcibigratiafifjgnificacio faturni accidat
intcporciqiioj2offitincfIcsnc<5 triticii comie/
nitntnoiuciiccsfiiptriticuncc fup luiasiiitepo
reno uiiaruhcchaly.CTEt dicit albii.tibi fupra
fatiirnii'’cu dhef iit didii eft fi tiincfiierit sqiii/'
diftas arieti erit mors i luiicniba iterfedio & giter
ra 6J prscipueiii tempore meridiei & orientis
flatiismultiis iicntorCi cn afpa cdniixtionc- aeris
& accidat iichemes calor & corruptio 1 aere cu di
minutiocui&ialui. Etfifuctitlatitudoci^feptc
trionalTignificat iiclienietiacaloris & papt boni
&fifucritmetidionalisfigiuficatiicl)ctnetiafri/
goris& niniiu gelu 8 t nuiltiun roris. Et haiy in
quodatradatiiqjcopofiiirdccentiapla^dcfub
radii.spla^ dicit; latumiis iarictcfiibradiis facit
pltiiiias&ncbiilas inultasiihoibiisquoQfacitin
firmitates cxraimatcxfi aiite fuerit uclpcrtiiuis
facit lientiisfrigidiilimosi&cu matutinus bona
eomixtioneonditicii fuerit ftationari'’ tonitrua
& fulgura fignificat. Etlcdmalbunia.cu fuerit
faturn^aqdillans tauri fignificat multas interfe/
fiiones & ifirmitates & debilitatcsTeminii niues
&pluuias icclTantcs: ucbcines frigus & mutatio
ne ucris a fuo calore & coiTuptione nielTiu .E c fi
fuerit latitudo ei^fcptcntrionalis fignificat bona
coniixtioneacris-.&fifiicritmcridionalis fignifi
catpauca tpantiam aeris. Etdicithaly fatum®
in thaurofiib radiis bona comixtionc& bomi
tempus fignificatiucfpcitinus aut ficcicatcsunacu
tinusautorientalisbonacoditione&faiiitatcin
fl-ationari^aiitumbroP&tciicbroP efficit'. Et
fciJmalbu.fifueritrccrograd^fignificat cogitat®
Cj adueniet regiba & morte hois excdletilTimi 8 C
pcipueimeridiccudtmimitioncrcddicuii.Crite
dici t Albii .gj fatu rn® cii fiierit legdifias figno ge/
minoiK fignificat multa morte in hoib^unultas
niues &uehcnictia aquaidudiis pptereas iiiccf/
fantem flatii ucntorii Sc multitudinepluuia^ 6c
comiptioncagricultiire. Etfifueritlatitudoci®
fcptetrionarfignificatterrcinot^&Hctos iialidos
& fifiierit meridionalis fignificat' ficdtate aeris
iidiemctia caloris & paucitate pliiuiarii . E t didt
haljrfaturmisl geminis fub radiis ficciisedC fine
hiimiditatemcfpriniis aridus eti£:inatutin®bon$
coplcxionisiflationan® infirmitate facit:.Et al/
bii.cii fuerit illicretrogradus fignificat rcgesdilli
pareccnfusriios. C7bcdiciralbu.cufaturn®fuc
rittegdiftanscacro fignificat legritudincsi boib®
yptcrucirtofitatcsCc reiimaiatii(res& plurcsc/
gricudiuesin lenibus Si fiiplluitatefangi iis: & fi/
gnificalmultaspliniias & gclit di aquas, Et fi fue/
rii latitudo ci®Ieptetrional'fignificatiiio!utione
rcp:&leqlttatccap:& fi fuerit meridionalis fi/
giiificat multas plimias.Etdicithalyfaturn®! ca
cro fub radiis obfcuros dies facit &: iialidos iicn/
tos& ycdlasimarinicfgtimismarcaptil reddit
ad nauigadiii matutinus uel orictalis crit bon®&
bona; coplexionisiflaLionariiis ifirmitates diu/
turnashoibusinciucit. EcfcdmAlbu.fifueritil
lic retrograd” fignificat morte qnoruda nobiliil
CrEtdicitAlbuma.raturnus firiicritieqnidifias
figno Iconis fignificat multas infirmitates ucnire
miilicribs & febres tercianas & quotidianas &
morte cariide& multabclla & peipue iptcorie
te i cclTate flatii iieto^ calidopc paucitate pluuia
ru udiemeris ficcitatis& forte accidet moitali/
tas, Et fifiicritlatitudoei^fcptctrional’ fignifi/
cat luolutioes rc^ & iiisqualitatcca^sfiC li fue/
ritinciidionalis fignificat multitudine pliuiia^
Etdicithalyfaturniis fub radiis in leonecorpo
lis rcumatimiositurbationcs cxliiimiditatc fa/
dti&in aere ficdtatenicfptin® ariditate fiicicima
tiitiniis fiucorietalis bona coplextone limitate
bona-.ftationari®ficcitafccfFicit. Ei (ctfmalbii.
fi fucritiliic retrogradus fignificat corruptione
aeris 8c mortalitate Kiiebemctiaiietopi & cali
doiji i diebs uencnofis.CT Bt dicit Albu .cii fuerit
aiquidiftas figno uitginisfigiiificatcori'tiptionc
inlvominibusdCacddiit Ifu'jnitaccs& bubones
mulieribafiCpdpueiimenibJ&iiirgimb? ciicot
nipti6caeris& mediocritate pltuiiapi. Etfitiie
rit latitudo ei® feptetrionaf fignificat bona acris
c6mixtione:& fi fuerit meridionalis lignificat il
ludidc. Et dicit lialy qj faturmisi uiigiiic fubra
diis noccnscft:& infirmitates hoibus infeituicf/
ptinusdifficiiltatcsaerismiatutin® fiiccitatcsifta
rionariiisucroinfirmitatcsholbusinfcrt. Etfc/
cudu Alburna. fifiierit illic rctrograd® fignificat
populii ce ipUeabile regi fuo, ICEt dicit Albin
curaturmisfiieritJEquidiflaslibr.Tacddcrliomi/
mbusdolorcscordiu&iienfeu&cgritudincs fc
briii cu incelTantc flatu. uctogi diept calidope tic/
nenofope & bona coniixiionc acris fcd paiidta/
tepanis &uini Et fi fuciit latitudo ci®lcpre trio
nai' fignificat multii flatii iietopt;& foitefifucrit
meridionalis fignificat morte & morbos 1 hoib®
Dicit haly fatiiniusinlibvafub radiis infirmi/
lates occultas infcitaielpcitiniisiiiaiqlitate acris:
matutinus fi-igidos & ficcos uentosillationarius
quartanas febres inducit. Et Ic^m Albii.fiil/
lic fuerit retrogradus fignificat multas cgritiidi/
nes hominu longas & precipiiein oribus & au/
ribiiscu modica temperantia coplcxioniscor/
porum.CEtdicitAlbiiina.fatiiriniscunifiicriC
icquidiftans fcorpinni fignificat aqualitatemco
plcxioiium corporum homiuum& mortem in
his&pdpuciiuuenibus mulciplicaiitf inleni
14
biis egrimdinesj cum iiclienientia frigoris hye/
iTtis& nubibus dcftnicnribusmdTcs. Et fi fiie/
rit latitudo eius feptcntrionalisifignificatuchc/
metiacaloris;& fifiicritmeridionalis: fignificat
mtilcitudinem pluuianim 6i liiimiditatu, CET Et
dicit Hali ••Saturnus in Scorpione fiib radiis i
frigidum aerem facit*, ucfpertinus tamen cogda
liotie:matiitin® uetoru frigidorii & feptctriona
liii e figniflcator: ftationari’ facit ob&uros dies.
Et Icim Alburna, fi fuerit illic retrograd^figni/
ficat multos niniorcs terribiles & ficdtatcni ac/
riscum coturbationchoniinu. fETEt dicit Albiu
Saturnus aim fuerit JEquidiflansfagiftariojacci
dent hominibus buboncscum iiclicmcniia do/
lonimoGiloruiinterfecrioexpartcoricntisian/
guftisemulicnmidocuflie & mors in auibus:ciint
bona aeris comixtionc. Et fi fuerit eius latitudo
feptctrionalisifignific.itflauim uetonl Etft fiic
ritmeridinnalisillgnificat llabilitatcm paucam
rerii & uclocitarcm pmutattonts eonim. Et dicit
HalviSafiirniisin Sac,ittariofubradiis:pluuias
& nebulas fignificat! Vcfpci'tinusfic<itatc:Ma/
tiitinits frigiditatem & c^ngclatione-.Stationa/
lius infimii'atcm hominibus facit.Et fecundum
Albuma!ri fuerit illic retmgravlustfigmficat ca/
rifti.i pani^.CTEt dicit Album.i. Saturnus cun
f icritxquidifiansCapncornoifignificatdcflm
cfionemnia.vima rerum prepatani ! multitudi/
non pliiuiarum cii tcrra‘motibus: comiptoiicna
agricuttiir.t& redditushcreditatu i pi-optcr nnil
tasaquas& humiditates. Et fifjierit latitudo ci®
fcptecrionalis ; fignificat inulta niiicm & multu
gdu & tiehemcntiam frigorissfupabundantiain
qiioqi humiditatum .E c ft fiicvit latitudo eius mc
ridionalisifignificathocide. EtdidtHaljnSa/
rurnusin Capricorno fub radiisiborcalcs netos
cum obfciiritatcaerisiVcrpcrtinus frigiditatem:
Matutinus frigida borea: Stationariiisiieroob
fciiros dies facit. E r fccimdii Albii . Si fi ierit il/
licrctrogradiis ; f gnificat multa conturbatione
homimim SC fufiirrarioncni cii dilTipatione pe/
ciiniariufed multas clemofynas. CTEt dicit AI/
bunia. Saturnus cum fiieric arquidiftas Aquario
fignificat mortem in hominibus multis-.cfi iinil/
ritudincpluuianim & iiuindatiomimuncelTan/
tem flatum iieronu terra-motiisipanis & iiinidc
«rimentii.Et fi fuerit ciiislatitudo reptctrionalis
fignificat dertructiouem arborii .E t fi fuerit meri
dionalisifignificarmultitudincm nubiu & fup/
fluitarem pliuiiamm EtdicitHaluSatimnisin
aquario Gib radiis;! igeme facit duram; V efperci
nus timore in mari & fluminibus -.Matutinus
pluiiiam & hycmalcm acre; Stationarius fretis
& glacie. Etft fuerit illic retrogradus fignificat
niues cadere&uchcmcntiam frigoris. CTErdi
(it Albumazar .Saturnus ciun fuerit zquidiftans
ftgno Pilciu': fignificat mortem in hominibnSt
perturbarionem intercos : uchementiam calo/
iis& frigoris temporibus fuis: paucos redditus
& fructus. Etnfrierit latitudo cius feptentrio/
jialis:figntficatnuiltitudincm flatus tientonim.
Et fifrierit meridionalis: fignificat multitudine
plttiitanim & augmentum flununtini.Etdicic
HaliiSaturn^ipilcib'’ fub radiis fignificat niucst
ucfpertinus e pliiuiofus: Manitinus bonam c6/
mixtionem facit:ftacionariusinzqualiratem fi/
gnificat. Et ffciindunt Albiima.fi fuerit illicrc/
trogradiis-.fignificat niorteiunobilium. ,
CTCapitultim.J .dcfignificationibus louis aJ
tnfiar eorum quxdixi.
Vpifer liero ut ait Ptola^.codc .c.
S.ftfolusdtfpofirionisdns fueriK
figiii ficat generaliter oes res creiire
re.Etfiopiiseiusfucritin homini
biis fiet inde eius exaltatio dignira
til & fiiblimitas ^radiiuimelioratio llatiis : .ipca
carncitasiflatusialiiris acfecHrjtatisqlitas: abiii»
dantia uifhtaUu feu augmen tu rege ncccfrarlarii
hoibiiS!fa!iiscoipovu&ata5i;i'cniuiicraci6cs6i
^miarcgiuaitgmetaquoc^ reriircgaluufama no
niinisacmagnaiiimita;is:& generaliter cci foc
lii.t&fa:licitatis.VndcfccfiduHa!i multiplica
bimf olaquifuthoibusoportuna Si fortifica/
btic corda; propter diuicias quashcbiinSC
proptcrhoccrutmagm& dabunt dona multii:
Hzcille. EtfcciiduAlbu.fignificjthoiesiitiue/
riratein rcrnioiiibus fuis di profperitate nicrca/
tOBc & militarii miiherti conceptione & ^ipiie
ma!culo9e& puenirenatosadcoplemeiirii. Et
dicit Ptolit.St fuerit fignificatorfuganinialiaa
biisfciuuachofcs;miiltiplicabtinE’ di crcfccrmul
lutai.aliaalia quibus feno iuiiant nioricnc':cntqs
aer tpatus & falutifer Si miilto^ uentope hiiido
nimtqiii nenti fccundii Hali fune faniorcsiqadif
foluiit hiiiditate fpiflam ppter calore nu bis . I tc
fi-iiflusterra:mulfiplicabiinf:&crutraliibres iit
mari naiiigationesifliiminn & riuo^ inundato
,nes;tpate& bnnemanciieiiatqj frudis terra 2C
oesrcsali.tpfc£libi!esertinteLul<le maneriei.Sc
cundu Hali ocsrcs pfeSibiles mulriplicabittiir:
nocentes liero minuent': quia ois plancta qniun
citmiiltiplicatrcscocordantcsciicoficfiiiicon/
trariu dcflniit.Vndc faturniis trifVcs facit ocsrcs
impedietesliuana natura proptevfrig^&fiiper/
fluitate hiiorum naitcaqiut habent laporcm 6C
odore bonum. lupitcr nero contrarium opatiir»
HzcHali.CEtdicit Albuma.traflam.p.dcco/
iunSionibus magnis;dra.:. qi lupitcrcu fuerit
aqiiidi{lansfignoacrictis:fignificatfa:uratccor
porii hoiuiuum forte ermit oiulti piandus SC
iiifimiitates & dolores capitis & fortius inqiiar
taantiinaliScfignificatuelicnicciii catorisipria
cipio cP & frig^ i fuie ei^uiehcmctia frigoris i qc
ta hycmali ; pliuiias multas Si iundatiocs 5(liui
ditafcs:aiigmctii qiioqipaiiis & platatiocs arbo
nl&iiinearu. Etcimifiieritlatitudo ci^feptc/
trionalis fignificat iichcinciitia caloris & imilti/
tiidiuciietorucalido^iicnenoropi. EtcQflierit
meridionalis fignificat ueliemetc acris frigidita/
te. Etdicit Hali ddTcntiapla^ defiib radiis g»
Iiipircrin ariete fubradiis facit pluuiastVefpti/
nu$autnchIulasfpat^t:Matutinus fcuorienta/
lisfcreniim acres Stationarius iicro efficit toni/
tma & abudantiam friictiru 8 c feni. Et feciidu
Albii, fi fiicrittilic retrogradiis-.fignificatnocu/
metuinoibusrcb^fiipcr quas fignificat iiipitcr.
CTEtdicit Albiimazari lupitcr cum fucriteqiii
diftaiis figno tauri : mortem nobilium s dolores
etiam oculorum hominum: paucitatem aniiims
uchenieiis frigus & noces : multas pliuiias & tec
rarmotus in initio quartatlycniaiissflC multas ni
tiesiii mcdioeiusscritqj quarta refHualis tempera:
ta & fbrtc aiigmcntabit'calorfid ficcitas inquar
taautiinalicum niultitudinepanis&uiiiiscudt
minuCionearbonis&critangufiiaflCaduerfitas
naiiigatiumimavi. Etfifueriteius latitudo fcp/*
tctrionalis: fignificat bonam aeris commixtio/
nem.SifiieritmeridionaUssfignificatpermixtio
nem commixtionis cius*. & paucam sqiialita/
tccius. Dicit Hali: lupiter in tauro fiibradiist
mediocritatem anni fignificatsVelpertinushym
bres: Matutinus tic! orientalis abundantiam
fructuii & parcua . E t fixiidiim Albu. fi fuerit il
licretrogradiis-.fignificatcomotioneminimico
rumfiiper rcgcs.CTEcdidt Albu. lupiter cii fac
ritequidillans figno geminorunisfignificat ho/
minibus multos dolores oailorum: & priEcipue
pueris & mulieribiis:& multa mortem in ds
mortem in beftiis: & tait quarta autunalis teni/
perata; 8 C paucis noaimentuci^iincefTantem fla
tum ueiitoruocddcntaliumsaugmentum panis
8C uini; & pracipue in parte occidentali: K for/
teeritdiniinutio melTis & diminiitio aquarum
fiCaugmetum. aquarum fontium. Etfifueritla
tinido dus fcptetrionalissfignificat flatum uen/
toramScteperaciaconim. Etfi fiicritmeridio
nalissfignificat fortitudine allatis dc multitudi/
neuctorii calido^e &uenenolb 5 e 8 Cficdtatcae
ris. EtdidtHalys lupiter tgeniinis fubradiis
bonac6mixt5ncfignificat:& uefotin^fanitate:
& matutinus ucl orientalis fcamdiiAIbiunaza/
remsfignificat multaspliutias&uchemcntiafvi/
goris. Etlecimdu etiam Haly.cum fuerit ibide
flationariussinfirinitatem repellit 8C fanitate de
ducit. Etfccundii Albu.fifucritiUicrctrograd®
fignificat multos rumores fiC terribiles SCbellii.
(CEt dicit Alb. Si Iiipit’ fuerit equidifias figno
cancri: fignificatmultas infinnitates inhoibiisi
foite fanabiltiir in quarta autiinali cu multo
calorc&iiehcmcntifrigorc&pdpuc uerfuson
entc;& nKilcitiidincpluuiaru & nebulard & ni/
iiiiiiquartahycniali. Etlifuciitlatitudoei^fc/
pt«rionalis;fignificat uelicuietia caIoris:& mul
titudine uento^ calidonira dC uenenofonuEtfi
fuerLtmeridioiialis:fignificac illudidem. Dicit
Hali: lupiter fiibradiisin cancro: tranquillum
mare fignificat & abundantia pifciil: uefpcrtin®
bonac5mixtionc:matiitmusfeu orictalis bona
conditione 8 c{auitatcfignificat;ftationartiisfi/
gnificat faciiitatein rebus. E t fiamdii Albu.Iu
piter cu fuerit illic retrogradus:fignificat conifti
tiocsregniexpartealiquoru nobiUii.CTEtdicit
Albu.Iupitercii fuerit xquidiftans figno leonis:
fignificat fcrodamregu: & dolores accidere ho/
minibus:iietos iialidos &multos: 6 ( multas plu
uias & multum frigus in quarta autiinali : paud
tate calorii in quarta arftiuali 8C uehementia fii/
gorisinmcdicratcdus cumaugmmto fontium
E t fi fuerit latitudo ci^ feptetrionalis:figirificat
nuiitifudineflatiisucntorii.Etfifucritnicridio/
nalisifignificathiiiniditaccaeris. Et dicit Haly
lupiter in leone fiibradiistadmirabilcs uentosfi
gnificattuefpertinusbonacomixtione fignificat
matutiiuisueloriciitaUsfortuniuoftenditiftatio
nariusdimimitioneinfirmitatu facit.CCEt fecu
dum Albu.Iiipitcrcnfueritffquidiftas figno uil
ginis:accidetlioibasdolorcapilis:dolorcpatiss
& erit annus uehemens fiip pregnantes cii tem/
perantia aeris in qrtaucrnali : &bonitatc aeris
qrta:£efHualis: 8 £ucheinetiaiqrtaautunaU:figni
fleat multaspluuiasd^niucs & iicliementia ni/
Eorisiqiiarfalyemali. Etfi fuerit latimdoeius
lemetrionalis:ugnificat bona acris comixtione
Etfi fuerit meridionalis fignificat teperiitiam
pUiuiaru 8C pvoficuueanim. Etdidt Hali-.lupi
fer in uirginefubradiis-.fignificat abundantiam
reru;uerpertinusbonac 6 mixtionein:matuCtnus
fignificat infirniitate:(lationariiis fignificat bo/
nam fanitatem 8c omne gaudium. Et fecuduin
Albu.fl fuerit illic retrogradiis:paucitatc piimia
rum cu bonitate 6C temperatia acris fignificat.
CTEt dicit Albu. lupiter cii fuerit cqiiidLflansfi/
gno librs:fignificat morte boum: & teperantia
aeris neris dC declinatione eius ad frigiditate:flC
SCiquaria xlliuali fignificat pliuiias dcflruetes
panem cii multitudine tonitmonl Si chomlca/
tioniiiSi multas niiiesinprincipioqiiartit hye.^
malis uft^ ad mediu eius cum caliditate aeris in fi
iieipfius. Et fifiieriteL^ latitudo fcptetrionalis:
fignificat incelTantcm iicntora flatum K yficiiu
eoru.Etftfiiepitincridionalisifignificat multos
dolores aduenirc hominibus Si pnrdpiic in ocu
Diftinflio .4.
iiscorilex mimate. Etdicitlialyrliipicerfdbra
diis iniibrafignificat aeris bona coplcxione: iic
fpertiniisfignificat fanitatem: matutinus ifirmi/
tatcni cxpcCitiflanonaiiiis bonutempiisfacit&
firmat. Etfecimdu Albiinia.ciini fuerit illic rc/
trograd^fignificat infirmitates capitis & in for/
tunia pnegnatiiudf pluuia multa in pricjpioh)'e
mis SC medietas eius mixta cumfiatu uentonim
cij remperatia qrta iiernaUs & ralias herbas i qr/
ta.TfiiuaIiciidiminiir6e3qiia{M€C'EtdicitAlbii,
Iiipif cii fuerit xqdift^lcorpionif^Qificacfani
tatecorpo^hoium cfiniltispliuiiisdefiruetibai
oib3 partib3:& iichemetia fi^igoris i pricipio ^r/
tfc uernal’ 11% ad medietate ci^idcin fiipaddct &
ingrollabit aer8imulttplicabut’ncbu[xcujifpc
ritateuinea^ Si agricultiirxSc bonaplantatioc
arbo^.Et fi fueiitlatitiido ei® leptetrionaf fignt
ficat uchemetia eaIoris:d! fi fuerit nicridionaf fi/
gnificat htiiditate aeris , E t dici t hafy I upif 1 fcor
pio fubradiis frigida pluuiafignificatinefptin®
bona c6plexione;matutiii’’bonu temp® augme/
tii pifiiiuftationari® trlqilitate & quiete. £t fc/
ciidii Albii .fi fuerit illic rctrograd® fignificat paii
citate pliuiiafK cu multis ucntLspficiiis.CnrEt di/
cit Albu.Iiipic" cii fuerit xqdiftasfagiifbriofigni
ficat multas Ifirmitatcs hoiii ex dolore capitis SC
f cipiic in qrta aiitiinali St morte in beftiisSC ^i
pue in bobus: multas pluiiias:frigusnicdiocre in
priripiohjremis St fortitudine ei’ iiimcditatcci^
6t niucs; & dcftriifiione panis St frufluu cii itchc
metia calorisi qrta xfiiiiali Stdurabilitateucn/
tope orietaliii . Et fi fuerit latitudo ci’ fcp tetrio/
nalis fignificat fiatii uetop: St iuuamentii eop: Et
cii fuerit meridionalis bonfi fignificat St imiame
tii in hoib). Dicit Iialy lupif in fagiftario fiib ra
diis bona CQuerfationeSt bona coditioneuiefp/
tin’pluuias multas:niatiitinus Icrenruftationari’
yfiperitaceinhoiba. Etfecudii Albu.cufucritil/
lic rctrograd’ fignificat iufiitia regii cii m gaudio
plcbisiciinifiitiidic pluuiaj^ St bona tciupcracLi
acris xftutistSt multas hcrbas.CTEt dicit Albii.
Iiipifcfi fuerit. xquididans Capricorno fignificat
morte nobiliii tC limitate corpotii hoium mltas
pluiiias-.uetos iccffatcsiqrtaiiernalicupaiKitatc
caloris iquartaa;fiiuali multitudincuctopioric/
taliii cii inucntioncfruSinupanis St uini pauci/
tate. Etcfi latitudo eiiisfiicritfcptentrionalts fi/
gnificat multas humiditatcs:St cu fuerit meridio
nalis fignificatiiludidc. Etdkithaly-Iupitcrin
Capricorno fiib radiis hiimida acre fignificatnic/
fptin’ pluuiaimaturin® tniqiiilitatcin mari St in
flitminibJifiartonari^aquapi multitudincfigni/
ficat. Etfecimdu Albii.fi fuerit illic retrogradus
fignificat coinixtiocs qadiicnict regiba St plebi.
tETEt dicit Albii. lupitcrcu fuerit xquidiftas aq/
rio fignificat morte nobilium : & multos dolora
hoibaSt pciptic iiiucnibiismortcauiu& Iiiporu
miiltitudinepIiKiia^ St niiiiu cii iiclicmccia fri/
goris in quarta iiernaliiStcntqrta xfHualis miil
tope uetope St oriecaliii nieaxie:St mfciplicabCi^
pliiuixStitetiiqrta autiinali Sierit initii: hycmi.s
pliuiiap: mnltapc St mfeope iientope St hiiiditate
cu definidioepanis 1 hora qlitatisiielcoplemcti
arborii St uineape cii multa naiiiu fiibmerfioc in
mari Et fi fuerit latitudo ei’ feptetrionalisfigni
ficat ficcitateacrisiSt fi fuerit meridionalis figni/
ficatmultasncbiilas. Et dicit haly Iiipitcriaq/
riifiib radiis bonacoplexionnefignificatuicfpcr
tinus multa pluuia figmficat;matutin’multas in
firmitatis: ftationari^Iiuiia St nutrinietii cofcit
E t fcciidu Albii .fi fiicrit illic retrogradus figni
ficatxgritiidine accidcrc qbufdn regib’. Efdi/
citAlbu.Iiipif cum fuerit cequidifl-anspifdbafi/
gnificat multunociimetiihoiba St pracipue iii/
lienibus & miiliaibaimultos ctiii dolores partu/
tieciu:incefrante uentu fr^idu in quarta iieriiali
Stiichementiiicalorisin quarta *ftiiiali:boiiaac/
visc6mixtioncinquartaautunaIi:St ruperfiiiita
tc pliuiiaru in quarta hycmali multos uentos in
medio cius Si niucs in fine eius cii hoc gj plmiix
corOpent arbores St mefTcs Se ^cipue iiineas St
oliiias. EtcCifucrit latitudo cius feptctionalis fi
gnificat fiatii uencope St iuuamentii cope St fi fuc
ritmcridioiialis fignificat nniltinidiiie pliuiiiipe
ciiaugumeto fluminu. Et dicithaly lupit" ipi/
fciba fubradiis facit augumetii pifciiuiicrpcrtin’
bona coplexiones matutinus traquillitateinnia
riSt fliiminibsiftationarius bona St temperata
pliuiia fignificat. Et licudii Albu.fi fuerit illicre
trogradiisfignificatmaliciaiu rerum.
C7Capitiilu.5.de figiiificationibomaitisadin/
fter co pe qua: dix i.
Ars ucro ut dicit Ptol.rmc’ eode
ca^S^.cii follis fuerit difpofitiois
dus erit ca dctrimctipiicnictis cx
liccitate generaliter Stfcciidii ha/
ly:cputir.i:magna:ftultirix& crii
dclitatcs8itaIiaqcxcoIeragcncr.i^iit dicit Pto/
Ia:mc’fi ci’ opera fuerit in hoiba accidet Lntci' cos
plia St guerrx& lites iter eos St fuospximos dc
gcucrc^uo:crutctiadcpra;dati6csSt captiiiitatcs
regum St turbationes hoium. Et dicit haly hac
fiunt ppter martem q tiim ira: intendit Et ll ap/
plicet' iaturuo opabit' uterqj cope in gaiK cuius
cfifignificatov ima inancricrfi mali J>ptcr qj eviit
lites & contciitioncsintcr cos Et ppterhoc dicit
hermes ^crut lites j>pterc6iun£lioncduoi^ infe
riora uniiiscii alio Et fi applicatio illa fuerit teni
porcfignlficatiois iicrnalisq? illide terra martis
fuperabimtiireo^irxSt aiidaiia a-iint in cisti/
Tractatus primi.
mort« & dolores erut magis in hoib? terrx fatur
m ppteruifiiaqtaliafacicieisshoctudidu codi
€iionib3idigctinacxpeditiitin(piciam^ad figni
ficatorc aiiiiflibct fcaxdi illa cuius fignificator
fuei'itfarCuiutusLiincic& alia aiius iigniricator
fueritdebif&ifbrtunatuserituida.Siigi^ mars
cu alio pfa'(3ticipationelubuerit eius Ggnificario
erit copoflta ut dixim^p uoba Rmetiscu locu/
tus fili t de comcriotie marris cu Sturno ipe gran
diiiacdd^u ‘hic.lialy EtdicitPtoIar.uftcri^g»
ctimars foliisclne^ contingethoibjmorsfubita
agritudines fcbriu tertiana?: & fpucre fangiiinl
& acddetmors feftina &maxicinliisqlutper/
fe3sxtatis.f.in'state adolercerixtgdaentuiole/
tia Sciniurias recipient & uilipendet & exibut
defual^eadalia extraneami&ilbcita^comittet
& leges tranfgredicnf & crut ignes:& cobiillio/
neshoiddarapinxiiidizpuias.CrEtli fiieririi
gniGcatiomartisfupacreaccidd calores magni
nenti iialidi SC calidi ac peremptorie mortales
tempcftirtcs.f.pcncs ftilmiaq diaa ffit caralle.i.
laiidii halj^.conifcario corpadiira<findcs& nii/
nus dura no tedes: tabf eni g) findef au?: in biir
fa&burTano c6burct'ppter uelocitate m^na
quenithzchaly. CrEtdtcitPtoIz.fi fuerit f^ni
ficario martisin mari acddetfubmerfionatiium
feftinaiialdepiietosc6trarios& ftilm!a& hui®
niodi;& ifluminiboacddet diminHtoesaqua?:
ficcabuflfotes & aqu-t potabiles corrupent' ;i rc
bus aiit ad ufus hoium ptinetibs dC in afibo ac ter
rznafcentiboacddetdanii magtu1tialde.enmtqi
rniduiidetrimeta:autppteriflamationecauma
tuqeosc6bureiit:autpptcr peftilcntia loaidaiii
uel cplioiesante^feiuuantaeidis cadunt ppter
magnos ucntosiiiel p ignccadentein horreis aut
granariis c6bHrcnr'.<irEtdidtalbii.U".j‘’.dcc6
iiinftioniba magnis differctia.j.gjcummarsfue
ritzqdiftansfignoarictis fignificat iterfeflione
accidere in partiboorietis & multitudine dolo/
ru oatloru & ml’tos netos cu paucitate pliitiia?:
Etfi fttcritcius latitudo feptftrionalis fignificat
ficcirate acris & fi fuerit meridiana fignificat tem
pantia acris. Et.d.baly traQ.de exifietiaplane
plape fiib radiis qj mars'inarictc’fiib radiis (crenu
fic>mficat;fcd uefpfin®c6rrariu:matiitin®ueloric
talis turbatione tpis:ftiitionflruisfiilgura& to/
nitnia fignificat, Etfccudii Albu.fi fiieritillicrc
trogradus fignificat nil':osdolores & multa no /
ciimta aduciure.G7EtdidtAlbii.ubifiipramavs
cu fiici-itzqdiftasfigno tauri fignificat fterfcQio
ai iter nues partis leptctrioms& meridiei mltos
dolores cii mortis mulic?: coiiigata?: & malicia
feje ucricreafl: morte etiaboii & mltitudincoiii/
iim fiCabiidantifipliiiiia?.' &iichcmetiatonitruo
rii&con-iifcationu & ncbiilii?t & paucitate ui/
Qiis&habudantiaacjuaii;. ttli fuerit latitudo
ei® feptetrionalts fignificat multas infirmitates
uariolanim Et fifuerit meridiana fignificat mali
ciaconiixtionisaeris. Etdidthalymarsintau/
rofiibradiis temp® fincuento facitaicfpcrtiii® rc
nusmatutinus fiiicorictalts iicntos mouctsfiatio
nariusdcficcataerc. EtfeciidiiAlbii.cti fueritil
licretrograd® fignificat noctimftu aducnircbe/
ftiiscu morte co?:.C7Etdicit Albimu.mars cu
fuerit xquidiftas figno gemino^K fignificat nnil/
tos dolores auri ii i hoibo fli iiariolas & morbillcs
& iterfefliomi jfcptQrionc cu mulco latiocinio
& crut nocumenta hoibo ppter tonitrua 6C coni
fcarionesuchcmentiafrigora. Etfifueriteius la
titiido feptctrionalis fignificat mrritudinetem/
inotim& fifiicritmcriaianafignificatcaliditate
aeris&quietedus. EtdidthalyfiueneriC mars
fiib radius ifirmitate hoibs fignificat: uefpctimis
eftcalidifrinuisunatiitiniis ucrorietaliscotraiic/
tatein hoibaopcraf sriatioiiari® calidus & ficciis
cfficif. Etdicitalbii.cu fuerit illicrctrograd^ fi/
gntficacmtiItaszgritudincsuariola?:6imoibil/
lo^ .CTEt dicit Albti.mars cu fuerit lequidiftnns
cancro fignificat intcrfcQionc in parte orientali
«elocddentali & multiphcaf’ in hoibaigiinidi/
nes & infirmitatespeQo?: & quottidianxfiC ter
tianxfebrcs & dolores giieuiris:& cadQitcr prin
cipesc6ti'arietates:&eritpauctcas.pluuia?:cum
iJcbemQiacaloris Etfifueritlatitiidocius&ptc
trionalis fignificat caliditare aeris & fi fiierit mc/
ridianafignificatilliidide. Etdicithalymarsin
cancro fim radiis cobuftionc : ucipcrtimis ifirnii
taCesunatutimus lites inter lioiestfiationariiiscali
ditate&ficcitatc fignificat. EtdicitAlbii.cufuc
litiilic retrogradus fignificat coruptioncaeins&
iichemcntia caloris cu flatu uentorii iiencnoibru
CrEtdicitalhii.m.irsaifucritxqiiidiftans figno
Iconis fignificat^bclla in parte orientis cfi expan/
fioiic mortis & prxdpitc puero^^nimiodolo
rcueniri.si& fignificat cariflia in bcftiisfli pauci/
tatcpliuiia?: & panis & ^dpuein parte oriecis.
Etfifiicritlatitiido eius fcptitrionalis fignificat
fiatiuieto?: ex ferocitate uenenofo?::&li fuerit
meridionaisfignificatficcifate'aeii'^, Etdicitha
lytiiarsileoncliibradiis infirmitates [peracotis
fignificatiucrpertimisardore-.matutiniis iiclorie
talisextinQioncciiis fignificatiftationariuffigni
ficatinfirmirate. Etfcciidu Albii.fifucritrclto/
gradus fignificat q> cadet imiidia& odiCi inter
romanos.CEtdicit Albii, mars cu fuerit aqui/
ditias uiigiiufignificatmiiltas infirmitates ocu/
lo?: fiCmultaiterfcflioticeffufione fangiiinisin
iiiparte meridiei & morte nnibcrfi cii dctluQio/
nc acris & cius ficcitate & multis terrxmotiba &
miiltitiidiiTepanis&uini.Etfifiicritdus latitii/
dofcptQrionalis fignificat paucas'plmiia.'’:& cii
fiimtlatitiido meridionalis fignificat maliciuc*
DifHn^lio .4.
i6
picxioisacris. Etdidthal/marsin uirgincfub
radiis infirmitatesinhoifaafacitjiicfperriniisfuf/
focationc matutinus lites& cotcntiocs fecitifta
tionariiisficcicatcacrisondit. Etfifucritillicre
trogradiis fignificat ficdtate aeris. CTEt dicit AI
bu.mars<i1fiiei'ica:qiiidift.is libra fignificat falii
teScbonuinhoibs &erutmiilti latrones & ti/
mores & rumores terribiles mors di. ifortimia in
lioib>j)ptEr bubones & fpccialic' in ptemciidici
cil paucitateplia^ 6£ nebiilajc & ueto^. Et fi/
fuerit latitudo fcptcntrionalis fignificat miilritii
dincueto^icdTatenScfifiicrit meridionaffigni
ficattpantia aeris. Et.d.haty mars in libra uib
radiisficcuaercfadtuiefptin^pluuiofiiniatiitin'’
turbatione & tonitrua tadt:ftationari®ucroari
diis&ficats, EtfccudiiAlbu.fiiilic fuerit retro/
gradus fignificat, mortefubitaquortida nobiiiii
noium.CTEtdicit Albu.mars cu fuerit tequidi/
ftans fcoipioni ligni ficat multos dolores oculo/
rtiin hoibJ&biibones &a:gritudines 5 C praei/
pue lunicnibiis&illud erit in Icpten trione: cuiu
multis lattonibusiSJ erit frigus tiehemcsin quar
taautunali &hyemali SCaftiuali cum multa fic/
citate acris di nocebit paniuinoarboribafiC mef
liba. Et fi fuerit cius latitudo fcpfdrionalis figni
fioiC multii ficcitate & paucitatepiuiiia^:& fi fue
ritmcridionalis fignificat tcnipantia acris. Et
dicithalymars infeorpionefub radiistraqiiillita
teinmarifignificatiucfpertimisdi matutinus fi/
gnificat uentosillationariiisfignificattraqiuilita
tc& quiete facit. Etfccudu Albii.&fifiieiit it/
licretrograd^fignificatinfirmitate acddcrcrcgi/
ypinqiiitate pdirionis.<FEtdicitAlbii.marsci 1
fiicriCaqiiidiftaslagidarioscritmov.s j parte oc
cidcntis cu multa intcrfeflionci&cii sgritudini
bus& uebemeti tulTi dC doloribus oculorum :8C
erit quarta iicrnalis mali acris corriipctisicii paii
dcatcpliiuiaru:& multiplicabit' fiigus in quarta
liy'cmali;& exinde erit coriuptio annona: .f.pa/
nis & iiiniiiiclcu multis plantanc plantatioibiis.
Et 11 fuerit eius latitudo feptetriona!: fignificat
multii fiatii iietop: cii ficdtate & pauca hfiiditate
coru;& fi fucritmeridionalis: fignificat altcrati
onequarimdarcru&coucrfionecaru. Et dicit
Hali:marsinfagiflariofiibradiis:finchuldiiatc
Vefptinusinfirmitatcs di pcftilctias.Matutinus
uelorietalis iiebemcntia caloris fignificat.Stati/
onarius ucro raaltl & infortimiu. E t fccCm AI/
bu.fi fuerit rctiogradtis; fignificat malii & infor
tiiniCi & malli adiienirc militibus rcgis.C 7 Et fe/
ciindii Albu.mars cum fuerit lequidiftans capri/
cornoifignificatnuilta morte &miilta infortu/
niaexpartemeridicii&pdpue in iuiiciiibus&
niulicrtbus;paucitatcpltuiii& ficdtate acris: efi
multis redditibus hereditatii fiCpaucitate friiSii
um. Etfifucntcmslatitiidorcpcctrionaliligni/
ficat dcftriiflionecommixtionisacrisi&fi fuerit
mcridionalisifignificat illud ide. EcdicitHali;
marsincapricornofiibradiis nutrit: Vcfptmus
bonacomixtioneiMaftitinus dies hyemalcs per
locafadt:Stationariiis traquillitate 6i pfcftone
inducit. Etfcdm Albii.fifuerit illic remogradus
fignificatmortcnobiluicucogitatibiis&mcro/
ribusbonnniitdi multas plinnas.CTEt dicit AI/
bu.marsciini fucritsquiailiansaquario: fignifi
catmoiteregii orientis cii multis infoi-tiiniis lio
miniiifSC fiipabimdauriam pluiiix di cafii niiiiiis
di ifper.i comixtione acris: di ct1 niiiltitiidic pa
nis8Cmni:&ciimiiltobono 6C paucitate eoni
in parteorienfis. Et fi fiicrit eius latitudo fepte/
trionalis:figntficatficcitatcaeris;& fifiierit me/
ridionaKligntficatillndidc. EtdicitHali-.mars
in aquario fiibr4diis:fignificatai'iditatc:iicrper/
tinus abfentiaiictorii:matutini]S motione co^:
fiationarius fignificat nociimcntu in mari. Et
fcciidnAlbu.fifiieritillicretrogradus: fignificat
mala inobedientia plebis erga rcgem.CTEt dicit
Albu.marscii fuciitxqiiidiftanspifcibiis fiiicfi/
gnopifdu:flgnificatintcrfc£tionemiilt:untcr rc
ges & magnates & amilTionc regni di dignitatu
conufcbrestcrtianasSCqiioridianas itiptcmeii
dtddC ocddcntis-.cariltiabcfiiariudi abiidantia
pliiuian'i di niiiiu:cii bona aeriscomixtonc. Et
fifiicritciiislatitudo fcptetvional’ fignificat miil
tos ueiJtos:&fifucritmeridioiial'fignificatnuil/
tas,pluiiias. EtdicitHali:marsipildbiis fiib ra
diis:raritatepifciufignificat:ucfpci1iniis aridita
tc:matutin® tulgiira & tonitri!a:{lationarius in/
a:qualitatcincorpibus& in rebus fignificat. Et
fcaniAlbu.fi fuerit illic retrogradus : fignificat
pmiicationc & acdderi.i accidere hoibiis di paii
cu coplcmetii cius i quo Ipcrai" cx opiba di reba.
C!rCapmilu.4.dc fignificationrbafolis adinflat
corii qua; dixi.
N accidcntibJautgr.idibsq fiut
per cclipfim luiariii 116 attribuit
Pcol.duminiiiipfis liuarib3;fcda
liisquicp piis retrogradis ficiit di/
citlialy:‘'.qdrjpaiti ca‘’.8‘’.Nam
JicitfolSi lunafiitdfiialioriipla
iietarucoqjaniboffitc.iufatotiusopationisgu/
bcmatioisflcllarii & c.uifafariitiidiiiis dnantiit
di debilitatis debiliorti J>ptcr coparatione qii:i
habd ad duo lumiiiaria-.Sol cilia luna oeni rc.
facLiitnatiiralcfli t]n connfcct uirtiitcs corii fiC
fitdcambobiisimauirtusuniifquifq?c6tinct fpc
ita cp ambo opcrciif in uno comilccbic' fccii alia
uirtiis aliarii planetarii: tiic barciiirt'^ inclinat iiir
tute luminaris & io fcitif’ accidentia a qiiinq) pia
netis fmcdntolpccialisfolis Scliina; C6fili'ca‘*.
Tra^lahis'.r.
7*.<Sicitq) pfiinclinat op®foIis& liina;& ipfu
rcducilcaclopcrii Tiio^ natura & ppter hoc acci
pient' femp accidetia eclipfiu a phs . CTHic uolo
tn ponere fignificatioiics Iblis & luna: in hoc ca"*
iuxtafiiiamalbii.&aliopt. Dicit.n.Albii.inma
gno introduftorio libro qrto differctiafextag»
ga foi in temporiba operat' aliquib? & qm copo
iitiocs nofiimtmfiinlocis fiipquib? eius motus
opcratiir.Etquiafohiitaiiniucrfalefignificatpo
niir ipfu fortuna ita'& bonu.Cucj cius fiicrit mo
tus in locis gbufda tpratis temporaliter operaf i/
bidc & fit honi coplexioismo i artate iitiqjca/
lor neqj in hyeme frigus abudabit.IncoiimSioe
uero & oppofitioc nialii eii dixerut : infextili a/
fpeflu& tcrnobonij:& n6bom'5eritin.4'’.coin
mixtu, Etcii hoc cocordat alcabi.infiio introdu
florio differetia.i.Si abrafiitsinltTuodenatiui
tatibai pneipiog diciit gi folp alpeflii ciiiseft bo
n®&fort(ina:& maFpcoiiiflioiiciimofigno;
Vndicit albii.ubi fitp q) antiganllaiicrutci^^co
iiiflioiie cuplis dircSioniliis ilocis iqba fui ca
lotis grauitate aialia & femia peimt-.& alTimita/
iicrCit oppofitione fiia ulriina: remotioni a locis i
gb?pei'’abfcn.tiafrig^ nimiu afia & feia cofuinit
Quartii qiioc|!afpe£tu aflimilauenit locisiqba
pteaM &I’eminuiiinotpcanicofumit Stina^
lio tpeno cofiimir. Acritate quoqj locis alTilaue
rutiqba.f.neccalorc ncc frigore nimio aliquid
cofumif &huc fifrmotfi,fextili&tno afpeflui
afrilaiicviit. Etqafol naturaliter cdium^fifitp
diei fignismafculinisin locis qbj.f.fmisoperaf
afpcQiisfortimafignificabit.Cui^fincotrariis
ho^ qdixim^ocilocis malignis iiientiis fit malii
portcdit.hscalbii.ibide.Etdidtulteri'’eodeca‘’
gjfolpfiiificcitatc&fuimotusceleritatc nec no
diuerfitate ce iili'’i tempib'’ recipit a pfis q ei coin
plcflufcorniptioiic .mutatione & miidocas red
dit.CEtdicit aIbii.inli‘’.f'®.dcc6iufiionib3ma
gnisdra.S.gjfignificatiopropriafoliseft regum
feqiii nocumetu & morte plebi aducnirc:c6mo/'
tione inimico^ ab oibaterrisianus uere ifrufhio
fuerit. Et inqnoda traS .detpie aeris q uocat' exa/
fenddicitgjqn foldifpofitor fiieritjtpuscritmf
1 1 uariatois bC carens ftabilitate nifi initio fuerit
in aliquo anguloij: aut in fiiccedcuti.Et fi fuerit i
cadetecrutndheinfirniitatcs &peftilctia: qaliu/
dcinipediatiir. EtdicitAlbu-.ubifupgjcu fol
dfiat'nniltiplicabur'bcrtix Sierit effufiofangut/
nis a pte occidetis & nobiles fient paupes & pau/
percsfiantdiuites.Vndicitipfc fignificatio cius
exparte coiirixtioniscuintrat capitainccptionii
raioliibiliu qiiaspdixim^pla qiiidc appriat' cii
irtoqctdixim'’finc cafignificationcfolisquVq/'
diftatia ca^ ad Inc.t ifla uadit i oibarcuoliitioib*’
Et nopraparafdiucifitasfignificationu nificx
parte aft.atiucoj' feciidil g?pmi{iin'’:fiCpptcrl 5
dicitipfeiio rememorati fiim® fignificatoc folis
fuperaccidcciainferioraexeog? aequidirtat ipfis
pattibaqua^ rentemorationepmiiinius:fed fccu
dti fignificationes eius xquidirtatiein oiba fignis
^plimu ei® fignificatio efup alteratiocs aeris ; SC
no plura dicit albii. dcfignificatio niba folis ibi/
dc : nec etia hali in ti'ai 9 atu deeentiapia^ defiib
radiis aligd,dc cius figni ficationiba notatrio defi
giiifiationib? eiufde ad pfens difia fufFiciant.
CCapinilu.j.defignificationibaiicneris adin/
rtar eorum qux dixi.
' ’ En® itaqj qn ucf a !fiicrit' guberna
trixutait Ptolxmc®iibi fiiprage
ncralic opabif caqlupif opera
tur&ciihocadliis uencrcosaliqn
tulii exercebit Cui®op®pprii'i&
particulare ihoibacgaudiufub/
limitaslionorcs alacritates melioratio ftatusbo/
nitatis coii^ii filiop’ multitudo': commoditas
oium re^ coniiigabiliiuaiigmcturBcren diuitia/
ru:a6liis nitidi bi mudiboiii ani in Icgcfcii fede/
lis obfeiHiatioe afpeda carnalitas anubti t' cu pri
cipibaetiapotetu cofanguinitas. Et fi fuerit eius
fignificatio in acre eriit uenti tempati hiimidi &
multinutrimeti.f.qfaciutrescrcfccrcmultxcoe/
rtionesdC erit aer limpidus bonus £c clarus. Et
fifuericeius fignificatiolaquisfacieteas feciidas
&eruc pluuix mibe & nauigatoes fecurecrefeet ri
ut eritmin mercimoniis magini lucrii Et maxime
(c:£m halyircbus fiiauib?&aromaticisput fut
Ipecicsbon* odorifcr.tpani prxdori& lapides
ti.i peiofi, EtdicitPtolx.gjalia qbaiitufnoies
&fimiljt' terrx faid^crcfccntSi multiplicabiif
stcppficienfCTEt dicit albu.li^.f^de coiudlioiu
bus magnis differentia quarta 9) uemiscum fiie
rit xquidiftans figno arietis fignificat ficcitate cu
diminutione pliuiia^ dC iccITate datii uetop:
bonacomixtioneacris. Etfifucrit latitudo eius
feptetrionalis fignificat caliditate acris dC fi fite/
rit meridiana fignificat uchemeda frigoris: qii
elogaf ab auge.f.lblis fignificat motione cxerci/
tus. Et.d.hali dctpic pfa^ i traflatiidc exna fub
radiis q> iicn® 1 ariete (tib radiis fignificat uehemc
tiaucthuefptina ucntufignifiat;iiiatu.reuorie/
talis tonitriu& pluuias. Et feciidu Albu.fifue/
rit retrograda fignificat multa tonitrua & corru
fcationes fortes gradines tempcftates.CTEtdi
cit Albi! .uenus cu fuerit xquidiftans a tauro figni
fleat multitudine nubili di pluuiape & tonitruo/
ru&corrufcationucumficcifatcaeris Etfifiie/
rit latitiidoci®fcptctrionar fignificat bonii aeris
comixtionc&fifucvitmcricuonalisfignificatil/
Itid idc & qh elongat ab auge fua fignificat appa
rciitia boni Qi falucis in hoiba. Et dicit liali ue/
Diftiiiflio . 4 .
27
misin tauro fiib radiis tonitrua lignificat:tic(pcr
tinafercnilacrc.matiidiiiudonctalisbona cddi
tioiieaciieiocitatefignificat. EtfcdmAlbu.iic/
nus cii fuerit rctrogradagradines cii aclicnicntia
tonitriioi^i’ & conifcatiom'! figniflcat.CTEtdi/
cit Albii .ucnuscfifiieritavquidiftas ligno gemino
ni figiiificatbiimiditate acris & corruptione ci'*
Etfifueritciuslatitiidofcptetrionalisiigiiificat
fiatuiicnt09::& fi fuerit nicridionaflignitkatfic
cic.itcaciisEtqnclogafinlongitudiefuaiongio
ri fciliccfafolcfignificatiiiforruniii imagnatiba
& anguftias & tiilKcias. Et dicit bali qjiiciuis
in gcminisfiib radiis nimis dcficcat.iiefpcrtinae
uentora:matiitina u£loriera[’bomitcmp^lignifi/
cat, Etfeciidii AIbii.lt fuerit illic retrograda
fignificat caliditate 8i ficcitate aeris. CTEt dicit
Albu.ucnuscufiicric requidiftas ligno caiicrili/
gnificatbonacomixtioncacrisimultuflatii iicn
to^ . Et fi fuerit eius latitudo fepteiitrionalisfi/
gnificariielicmcntiaincalorisi&fifiicritnieridia
na fignificat illud idem. Etqnclongaf aiongi/
tudicfual6giori.f.a{blefignificatdctrimcntuad
uenire regiba & nobilibacumoni excrcituii Et
dicit haltuenusicaiicrofub radiis tcpicabfqnic/
to:iicrptinabonnc6plcxionc:matutina fiucoric
talisfcrenufadt Etfcciidil Albu.fifucrinllicre/
irograda fignificat dctrimcntiiquoruda miilieiie
regii. CEt dicit Albii .uciiLis cii fuerit xquidiftas
leoni fignificatmulrasinfiniiitatcspiiariola: di
calore acris-.cii pauco flatu iicuti& forfii erit acris
coplexiobona. Etlifueritciiis latitudo fepten/
tnonalis fignificat uetti 8i caliditate cius:& fi fiic
ritnieridionarfiguificatbona acris comixtionc.
Et qn elogiic' alogitudie fiialogiori ,f,a fole figni
ficat q? cdfcquct reges aut qda mulieres cop; detri
meta .Etdidchali iicn'’ilconcfiibradiisardore
facituicfpcrtina iumentop: infirmitaccsunatiiti/
na bonam coplexionc facit. Etfcciidii Aibii.Ji
fuciicillicrctrogradafignific.it augiiftia cuenirc
i'egibJ& cogitatus & trillicia. CEtdicit Albu.
ucnuseiifiicvita^qiiidilfasuirgini fignificat acris
c6mixtionc& fi->i'tcdedinabicadfrigi!s& ficci/
tate. Et fifiicritcius latitudo fepterrinnaiis fi/
gmficatbonicdplcxione acris :& fi fuerit meri/
dionalis fignificat illud idc. Et fi elongat"’ in 16 /
gitudiiic fiialogiori. f.afolc fignificat morte no
bihucuniultisinfinnitatib? bouim. Etdicitlia
li ucn'’in iiirginc fiib radiis fignificat ficcir.ifeaic/
fpertina bona coplexionc; matutina buiditatcp/
lV.it. EtfccimdiiAlbii.fi fuerit illic rctrocrada
figmficatagritudlcsniulic^.CTEtdicic Alliti.iic
mis ciifucnt arquidillas libra: fignificat fanitate
lioiuin cii bona coplc.viocacris&frigiditatc cius
& fiiplubiidatia. Etli fuerit latitudo ciusfepte
tnonalisfignificatueiitos ficcosSi fi fuerit meri/
dionalis fignificat infirmitates ex parte morbili.
Et fidogat^inldgitiidinc fiialogiori, f.afolc 'li
gnificatniortc miilic^ rcgii:c6turbationcs& ni
morcstcrribilcsinhoiba. Etdidthaliuiciuiscu
fuerit in libra fubradits luiidaerit: Si uelptinabc
nccoplexionatamiatiitina enthiimctVas. Etfccii
dii albii.fi fuerit lUic retrograda fignificatdetri/
mctiiadiicnircinulteribarcgu.CTEt dicit Albii,
iicmis cii fuerit iqdiftas feorpioi fignificat uebe/
mciiti.i frigoris di nniltii iicncii di forte erit bo/
nacomplcxio acris. Etfifiicritciiis latitudo fe/
ptctrionarfignificatficciratcacrisSi fi fuerit mc/
ridioiialisfignificatmultitiidiiiepliuua^. Eteu
clogai in logicudtiic fiialogiori a fole fignificat
detrimetu nobiliii dicfFiifionc fangiiinis. Et
dicit haliuieniis in feorpione fiib radiis fine plii/
Ilia cuiefptinapluiiioramiatu tina cnuiltajeplu/
iiiapt. EtfccuduAlbii.fi fiieritillic retrograda
fignificat comotionccii niulrisnimoribatcrribi
liba.flJEt.d. A[bu.ucii'’cii fuerit fiigi Sario leqd i
ftas fignificat bona coplexionc aens: & aliqn de
nabit adfiipfliiitate liiimidiratis 6C aln ad fiipcr
fliia ficcitate. Etfi fueritrcptctrionalisfignificat
incefTantcflatuucntoi^uEtfifucrit meridionalis
fignificat acris altcrationc di huiditate cius Et
qn clogac a logitudinc fua longiori .f. a fole adue
nictrcgibj.rgritudincs, Ecdicit hatiniemis in
fiigiflario fiib radiis pliuiiofa critiiicfpcrtina iic/
tolii di frigida Matiitinabon.i coditionc figni/
ficat. Erfccudu Albu.fi fuerit illic retrograda fi
gnificatiniiidiurcgii.CJEt.d. Albii. ticiiuscii fiic
ritaiquidillas Capricorno fignificat multa morte
cu multitudine pluuiai^: di fotiu Bi cu bona c6/
plc.viocacris. Etfi fuerit ci^latLtudofcptctrionar
fignificatnuiltos uentos Et fi fucritmcridionalis
fignificat nuiltaspiimi.is. Etqnclogat alogitii/
dtncfiialogionfciltcetafolc fignificat detrime/
tiiqbufdanobilitopdpuc fciiibs. Erdicit bali:
lien IIS in Capricorno fiib radiis gelida cuicfpcrti/
na frigida. Matutina pliiiiiof.i. Et fecudu Albii,
fi fuerit illic rcH'ogada (ignificar trifiicin anguftia
iioiiiin.CTEtdiat Albii.ucmiscu fiicric aquidi/
ftas aquario fignificat bona aeris coplcxioneml’
tu.ucntucum multituduie pliuiiarji; di iicbulayc
Et fi fuerit cius latitudo fcptcti ionalis fignificat
ficcitate di paucitate pliiuin; di cii fuerit meridio
nalis fignificat mulus angufiias. Etqn clogat a
logitudinc fiialogiori .f.a fole fignificat niiiltas
iniiiidaticnics & rcdiid-itioncs foci u Hi accidit na
Ilibus fiibmciTio in mari. Et dicitlualiuicmis eu
fuerit in aquario fiib radiis fit ncbiil<.ifa,ticrpci ti/
na calida & iicntofaMarutiiiapliniiofa de cali/
giiiofa. Et fcciidu Albu. fi fiieritillic rctrograd.a
ligni ficat aigritiidincs boiiini ppter humiditatc
CrEtdicirAlbii.ucnii.scufueiiticquidiftjs pilei
b3 fignificat ucliemetiacaloriscuuchemctiluiirii
ditate Bi forte erit bona coplexio acris Et fi liic-
Traflatiis .r,'
rit eius latitudo Tcptetiionalis figuidcat 'iicutojc
flatti incelTaiite! tk fifiicric mcridionarfignificat
multas pluiiias . Ecqii clogat' a logitudine fiia
logiori.r.afoIcIignificatdctrimMtidiiiitu&no/
biliii Et dicicHal)^ ueniismpifcibsfub radiis fc
renu tcmp®fignificac:iic(pcrtinaaqiiora& nento
fa:matiitinabonac6plcxionefignlficat&granii
na6ifmfliis'mitritbou. Etfcciidti Albti. fifiic
ritiIlicrcti'ogradafignificatcotiirbat6es& fiiftic
rationes & rumores terribiles & triftitias Si ti/
mores cotingerc homuiibus.
CrCapitiilu.C.defigiiificationibiismcrciiri.
Erciiriiisifa(JcHfol^fucritdifbo
fitiomsdiisiitaitPtolK. ubi ui/'
S pra:Stuncc6ini{ccat’ cii natura
tjuelfignificatioc alicuPalioj’ pia
jl netaj^ giialif cocordabit & co/
=1 aptabit' cunaturailli^planct.-u.i.
fcciid» Halifacit faIiaopci’a:qiialia plancta Icti
flcilit fixteq Ilibus applicat:8i fi ntilliappliciicrit
affiiniiabit' opus fiuim pait i Ggnorii in quo erit
HiecHali.CTEtdidtPtolai.qjop^ filii propriu
emonere res multas pPqjaliaru ftcllani op^iSd
fimagcrcqd’uolucritfiibtiliseigenii:uiapi ctab/
fcifioncscriit Si latrocinia 6i de^dationes: faci/
ctqjpcriciiliiin marifipticipationc habuerit efi
infortiims. EtdicitHatigimalaqtiKfadtmars
facit pala & difeoopte & iii armonnSi malacS
fimiliafacitmcrciiriuspcrfubtilitateartiu.&io
ciiinfucritin aliqua digiiitatemartisiicl accorda
t^ cueo faciet res mirabiles.hxcfilc.EtdicitPto.
gjmcrcuriusfacittcgritiidincs ficcas.f.febrefqiio
tidianasituiTim Si uomitii Si ptifini. nam fcdin
halifaciatinfirmitarcsaciirasigiiiacfcftinimot^
EtijjiiisdidtPto.qjmcrairiiisfacit opera ftella
nimSifignoruuclpartiueomcuni quibus erit:
ita q-fifiierit in dignitatealicuiusplaiictxutpu/
tain termino aut domoautexaltatioe aut trigo
noxius coplexio rcducif ad coplexionem iftiiis
planctamiiulominusiadicitnobis^oia opera
ciiisfimtinfortiinataicogjduxdomusciiis fimt
in trino alpeflu domorii fatiirni :6i i icxtiiiafpe
fili domorumartisiideo natura Gia tendit ad na
tura fatiirni Si martisiSi cficotraria naturx Io/
uisieoqjoppofilas domos habet .Sedlicct do/
mosfiixfintin trino domorit iicncris cum ca/
fuseiiiseftin exaltatione ucnei'is: & ideo cone/
nit utaCimilcf paninatunEiienerisi&gjelogc/
tiir ab ca qiian tii eflclongata a natura eius a natu
raucncrisiSiqiiantucxalratioclongatur a cafit:
proptcrhocigitiirmcrcuriusfadt pradidama/
Ia qfi follis cfidnsilicct cum milla alia caufa litc5
mixtus . Er fi coniifccbit'’ fortunis : facit fiufia q
ipftfaciunt.liachali ibidem. EtdicitPtolit.qj
mcrcuri®’fignificatdiuinatocs8ifcruiriitdiuinfi:
Sica qiixcontinguntinfanditariisifiaitrutniii
lationes legii ac morum . hax aliqn fiutper i^m
fcdmcomixtioncfiia cii exteris ftcUisiNamfe/
cudii hali accidet p eu I illis fortitudo mali & cot
ruptioismno iierotpcpluf^alioifcdm qj plane
tx gbJinifcebif fintfortiinxuelinfortus.Sicni
fuerintcilfoitiinisdaniimerit minus: & ficu in
fortiiiiisidanueritmiiltomagis.lmhali. Etfe/
cunduAlbu.li.f .de conitiSoibus magnis dra.j.
Mercurius fignificat bella SCgiicrras SCifiiltum
inilgiinrcgcsSCmortefiibitaminhoIb^. Etdi
cit Ptoliemc'’ .ca" S.ubi fiipra qi quiamcrcuriiis
cll coplexionis ficcx & fclH monis co q? femp iia
ditdrca fole &retrogradat' fxpPfiio curfosioin
acrej^rie operat' iicntos ttirbinofos & repetios
ac dcradli mutabiles facit tonitrua corrufeatio
nes & terremotus! Si forfii ppter hoc q ^diflafiit
detrimeta facit in aialibo Si i u^ctabiub? quibus
magis utunf hoics Etfecudii haliiqjacdditfub/
inerfiociuitatiiSihiii^moi. Etfccfidii Albu.tibi
fupraMcrciiriusfignificatpaucitatepluiiiape ue
hemete flatu uetopd Simlcii iiociimctu cficafu fiil
minii. €7 Ite Albu.cu fueritci^figniflcatio i ter/
rafignificatdcftrufiionefrufluu ca cobuftionis
Siucnto^cSimortalitatcm&locufias. Etdidc
hali:gilicctPtoI*.ondit:"qdriptitiq3dcfe tan .
tu fadt biimiditatisquatu ficcitatisdehis tu in 2 “
li".cam dat ; cius aypinquatioc ad folc Si rmer/
fione d®frequcti ad (oleiqre ulcit I co ficcitas: un ,
operaf lacrcfccudu qiopcranfinfortu* qn.ido
comifcefcii naturafolisieo gj ex talicomixtionc '
fiutfiimificddcquibapiieniiituctiturbinofi ita
qipcuntnaiiesidananfphtatSiccteramalaficnt
Gillx.Crrfc dicitPtols.q? mercurius c^afmiil/
ta diminutionein aquis Si riuisqn abicondif .f,
qn intrat radios Iblis Si facit augmentu in eis qii
oritur uel exit radios folisin:! tiic fccddu hali ere/
(citfiimofitashiimidaSi minuitur fumus ficcus
Exfdi£Hs^tiirpatetrcciidi'iPtok.g>mcrcu.<
riusfiedtate aiigmctat qn c indignitatibaplaije
ficconiin Si qn alpidt fc ami cisSC qn radiosfo
lisintrat Huidiratcucrofadtqneindignitatiba
pfapehuidopiSiqnafptcitfccucisSiqn radios
fofcxithxchaliibidc.CEtdicit Albu.li‘’.f'’.dc
coiiiftionibusniagnisdifFcrctiagntaqj niercu/
riiiscufueritaiqiiidiftans arietis figno fignificat ,
inuItamortemuIicpe& iiuicmnpaucitatc pifdu
cii mllo flatu iictoij: fortiii Si ficcojtiSi mitasnc |
biilas & cii uchemetia caloris & mllittidic aqiiaru
• & ^cipue inptcoccidcntis & cii paucitate ano/ •
nx Si panis biiiini. Etfifiicritci^Iatitudofeptl •-
trioiialisfignificatcorniptione aeris Si fi fuerit x
meridianafignificatcomixtioneacrisEt quado 'I
elongaf alogitudincfiialogiori.f.a folc fignifi/ }
cat interfe^ione in hoibs Si morte qiioruda no/
DidinSlo .4.
28
biliii. Etdicithali:meraiii^mariete {lib radiis
lepefhiofiiscujefptimis bncoplexionatusiniatii
tinusiieloriecalis i^iificatmiiduaere. Etfecu/
duAIbu.fifiieritilUc retrogradus f^nificat infir
mitate aduenire ex morbillis 8i uarioHs.CTE t di
citalbii, mercurius oimflieric squidiftans tauro
Jignificatinterfedioncs inter orientales & oed/
dentalcs:& multos oculorum dolores in parte
orientisj& multa^n morte nobilium cx ruris 5c
ueliementia caloris cum incclTanti flatu uento/
rtim fit bona aeris comixtionciSt erit deflnifiio
panis fit uinicu aquis multis. Etflfiicritei^Uti
tudol^terrionalis:flgniflcatmcdiac6mixcione
aerisifit lifticritmeridionalisifignificaipniixtio
nemaeris. Etqnelogarurinlongitudincrua 15
gioriafoleifignificatmorteboiim. Etdicitha/
uimercuriiis in tauro Cibradiis:tcmpc(luo(iisfit
umbronisniefpcrtiniisbonscoplexionisunata/
tinus uel orientalis roridus fit mundus. Et kcCt
du Albu.fi fueritillic rei rogradusfignificat bo/
nam aeris coplexionc. iCEtdidtAlbu. nierai/
riuscufiieritiequidiftas gembis!llgniiicat'ca:dc
adiienire inter orieta!es& fcptetrionalesnnortc
nobiliufit alioruhominu:mu!titudLne bubojiu
fit bona aeris coplexioiicmcu nmlciriidine uini.
Et fi fuerit cius latitudo fcptdrionalis : fignifi/
catuentosSt caliditatceorunnfitfifucrit meri/
dionalisfignificatficcitateaeris. Etqn cloga^
in longitudinefua longiori afoleifigiiificatmor
temppofitorufltfcriptorufubliniatorii: Sc mul
tas nioitalitates hominuicu argritudinibus mor
billo^. Etdicitliali:mcrcuriiisigcmiiiisfiibra/
diisuientos excitat in mari fit in terra; iidptinus
deficcat:marutinusbonac6mixtione fignificat.
EtfoimAlbii.fi fuerit illic retrogradus •.figmfi
cat inutilitate inhoibus fiC rebus tuis.CT Et dicit
Albit.cu fuerit xquidiftanscanCToifignificat in/
terfeflione ex parte fcptctrionisia.it exparteori
entis St occidcntis:8t morte honiinu fit dolores
iilceru fit niorbillopercil miiltifudincucntorimi:
fit frigiditatcacris:cu paucitate annona: fit dc/
ftruflione arbop: Si fnifluu fit pcipiic in ocride
te. Et fi fuerit latitudo ei^ fcptetrionalis; fignifi/
cat iicntoscaIidos:fit fi fuerit meridionalis ligni
ficat iEudidem.Etqn elongat in longitudic lua
longioriafoleifignificatnimores terribiles fit p
turbationesinhominibus. Etdicitlialiimercu/
tiiis in cancro fubradiisifignificac dcuatione iii
aru marisniefptinus tranquilluatc facit: matuti/
nus boiiacoplexionc fit fanitate inducit. Et fe/
cundu Albn. cum fuerit illic retrogradus no attri
biiiturei aliqua fignificatio.CrEtdtdtalbii.mer
curiuscu fuerit zquidiftans Iconi: fignificat mul
tasinfirmitatcs,extiiiri!fiCdolorcs uentris fitue
ficz fit multa morte:pcipuein parte occidentali:
fit cu cafu nobilium: fit fignificat paucitate coni
mixtionis aeris fit ueliementia caloris & paucita
tem pluiiizSt defiru&one arboru fnifluu fit le
niinu:fit CLimpaiicitateanonz. Etfifuerit eius
latitudo reptecrionaIis:fignificatflatiini uento^
fiC caliditatecoru:fit fi fuerit meridionalis: figiii
ficat bona coplexione aeris. E t qfi clogaf in 16
gitudine fua longiori a fo!e:fignificat morte quo
mndammagnatu. Etdicithali;mercurius in Ic
one fub radiis ab oeddente uentum indudt:iie^
tinus liifFocationes facit:Sc matutinus ferenua/
gniflcat. Etfeciidu Albu.fifucrit illic retrogra/
d^lignificatmitastriflitias quas cofcquefliolcs
Cii gniixionibj.CTEt didt Albaniercuri® cu fuc
riC zquidifiaiis iiirgini fignificat multos oailope
dolores fit infortuna in parte meridiei S; fuper
abundandi plimiapt fit uclicincntiaucnto^cali
dop: fit forte fignificat bona com ixtionc aeris fit
multitiidineanonz. Etfifiieriteuislatitudo fe/
prctrionalis fignificarficciratcm acris Et fi fuerit
meridionarfignificatbonaaerispmixtionc. Et
qn elogaf in longitudinefua longiori.f.a folcli/
gnificatcSfu nobiliu fit mortein TOib?. Etdidt
iiali:merciiriiis fi fuerit i n uiigincfiib radiis ycel/
lascafas inmarifignificat;udpertinusficcifatcni
niatimn^eiiiiid^&bn coplexionat'’. Ec£cd!ni
albu.cii fuerit illic rctrograd*’ fignificat mftos ni/
mores terribiles CrEtdicitalbu.cufueritaquidi
flans librz fignificat multitudine uento^e&for
titudincco^fitpaucitateanonzfithuiditareac/
ris. Etfifucritduslatitudofcptemonalisfigni/
ficatpaucitatcliiiiditatis fit multas nebulas Et fi
fuerit meridionaf fignificat dcftrudionc comi/
xrionisacris Etqnelogaf in logitudinefualo/
giori.Cafolc fignificarginixtiones aducnirc ple
bi. Et.d.haliimcrcii.inlibiafub radiis fignificat
fortifTtnioscotrarios iientosiiiefptin'’ eftbfico/
plcxionatus:matucin® fenip bumidus e & utilis.
Etdidt Albu.cii fueiit retrograd*^ fignificat p/
mixtiones aduenirc plebi fic forte riniabCifqbuf
da dccaufis.CTEt dicit Albii.mcrciivi^cu fuerit
zquidiftaiis fcomioni fignificat multas cedes in
pteoccidetis&lcptEtrionarfiCniiicscuabudItia
pluuiayeiuchemesfrig^fitqetudiiieaeriscubona
comixtiocacris: bt fi fuerit ci^latinido feptetrio
nalis fignificat fiecitateaerisiEt fi fuerit meridio/
narfignificatbonacomixtione: Etqfi elogafa
logimdincfuaiogiori.f.afole fignificat rumores
maloSifit terribiles fit forte c.tdcin. Et dicit bali:
mercurius in feorpionefub radiis tepcftuoliiscfl:
iierpatin^finepluuiaunatutin^pliiiiiofiis. Etfc
ciidu albii.fi fueiitillicretrogr.id” fignificat pnii/
xtioneaduciiictemUitiba.CrHtdicitAlbii.mcr/
cii.cum fuerit zqiiidiftasfagiflario fignificat j>/
fperitate rcgii infortuna & bella fieri 1 parte occi/
detis intcrcosfitmeridionalcsipaiiciratc plmiia
ril fit niiicscadcrccum bona aeris comixtioiiefit
erit paucitas panis fit abiidatia uini. Et fi fuerit
eius latitudo fcptdrionalisfigiiificatiiaitoscali/
Traflatus.r.'
dos & fi fuerit meridional’fignificat alterationc
aeris dc bonacomixtioiieci® Etqn clogat”! logi
tiidiefiial6giori.f.afo!cfignificatmoitealiqiio/
rii regii Scdiiiitii. Ecdicichalrimercu.in Ikgidia
riofiib radiis multa pliiiria figiiificatuiefpertinus
fiiieliuiditatetniatiitin® bonacodirtoiie & fani/
tatc fignificat. Ecrcaindum Albiimazarlifiic
rit illic rctrograd^fignificat infortunia in gte mo
tiii.CEtdicit Albinmercuriiisciimfiicritjcqiii/
difhnseapricornofignificatczdemalai oriente
ogritLidine&mortepiiero^ 8C mulras pliiiiias
6ddeftrti£Honec5mixtionis aerisi& ipfii dedi/
nareadfi«itate:m«ltosuentosorienta!es:miilci1
melcunniUtiidineanonte. Etfi&ieriteiiislatitii
do feptecrionalis figirificat bona aeris comixtio
neEcfi£ieritmeridionaUsfignificatiUiid ideinv
Etcii clogat' inlogitndinema ldgiori.f.afoIe fi
gnificat mortalitate & morte mulie^ & nobiliii
Etdicithalimiercii.incapricovnofub radiis fe/
pcreftpliiiiiofus. Etfcciidu Albti.fi fucritillicrc
rrograd'’iTgnificatlaiidabilca:qiiitanrib3i mari.
CTEcdidtalbit.mcrcii.cu fuerit tcquidifins aqua
lio fignificat multitudine locufia^ cii bona c6/
niixtioneaeris&cii multo flatu ticntop:. Effi
fuerit latitudo cius feptetrionalis fignificat ficci/
tate acris Et fi fuerit meridionalis fignificat niiil/
tas nubes ftcrilcs .Et qn clogaf in Idgitudinc fiia
16giori.f.afolefignificatmorrcfenu& nobiliii.
Etdidthalimerairi^ in aquario fub radiis ni/
nofus cfl.iicfpertimiscalid^& turbiilet®:matuti/
mispluiiiofus. Etficudualbii.flfiicritillic retro
graa'’ fignificat multas infirmitates adueiiire iio
mmib3,^Etdicitalbii.mercii.cufuerit;rqiiidi/
ftas pifeiba fignificat morte in meridiei pte miil/
titiidiitc uermiu & pifciu ci1 multo flatu iientoje
eifratecope & ciibona acris c6mixtionc& for/
tedcclinabitadficcitateciiniiiitisaqiiis. Erfifuc
nteius latitudo feptetrionalis fignificatinceffate
flatiiucntopi ln1idopi:& fifueritmeildionalis II
gnificatmcdiacomixtione acris. Etqn elogaf
in longitudincfiia longiori afolefignificatmul/
tanaiiiurubmerfionc in mari & fliiminib?. Et
dicit liali! mcrciiri^ ih pifcibafub radiis tepeftuo
fus & pluuiofiis eflniclpcrtin^ bona coplexionc
m.atuun*’ traqiullitate & coplexione bona on di t
Etfeciidualbu.fifucritillicrctrogradusfignifi/
catiiociimetiiaduenirenobiliboSt uafallis regu
CT Capitiilu.7 .dc figni ficatioe luna; ad infrar
eoriimqiue dixi.
E fignificatoc iicro lumt niliil peni
t^lociitiisePtoljE.ncclialiuibifii^
pp cas p tadas ca® pri^ poiro de fi/
gnificaiioibaformeclialiitraftatii
dc exna^laijifiibradiisaliqd delu
naloqt. Sed albii.qrto m.iioris
iiitrodiidoriidra fcxra.d.gj lunac'hiiida beniuo
la & p Cia liuiditate nofli coiieit . Et .d . qj qa if a
ex natura pecteris piis ehuidiorliccthiiiditas fit
nite & durabilitate fignificet fi ipfatn fpfluafii
eriCmpcdicc.Nam omncfiipcrfliiiim impediens
indicatur. Etiiltcriusdicicincadem differentia
gilunaefignificatrix liiiiditat(pFca;terisplis ac
ppnimiahi'tiditatecici^c.Ttcr)plisapraqfibic5
■pleflifcorniptioneuclnatiiralufcipit. Et dicit
AIbu.Ii‘’.y‘’.aec6iu£lionib3 imguisdra.C.liina
in ariete cii fola fiicrit dnatrix & fuerit fignifi
catio ppria: fiipcr fpecic humana fignificat cedes
inter r^cs & uiiigii;& multa malainlioibaSc Ia
troncsniiiiltasangiiftiasaducnietcs regiba pro/
pter inobcdictia militii cope ds mukisgiicrris flc
miiltii ipedimetii ex lupis befhis ucro quiba lioics
Htufcademors&dcciimtii. In acrciicro figni/
ficat multas plumas & multas huidifatesSC ina
quis & fignificat multas inundationes :fcd c6/
mifccturdusfignificatio cil figno arietis qua do
f.cfla-quidiftasrifignificat «mdationcsfliiminu
&diniimi£ioncanona;,CrEtfi fuerit xqdiftans
tauro fignific.ic multas triflicias & fiedtate Sedo
lorcs&nocumta aducnirchoiba&muitasplii/
iuas& uclicmcntuifiigorisdiniinutionc anome
panis&pot^&fmSuu.CJEtfi fuerit a’qdiflas
figno geminopifignificatmultas mortalitates in
hoibade a^ritiidiiics& bubones cii fiipfliiitatc
pluuia^ &ciiddlriidioiicinuino.C'Etfi fiie/
rit squidiftans cancro accident motus itinera
regiba Bi erit ficci tas & fames in hoiba cii pauci/
tate pliiiiiape.CCEt fifiicrit arquidiftans Iconi fi/
gnificat rcnoiiationc regni Spmutabif rex dere
gioc ad regione cfi pfpcriraccceplebiscii eo mul
tii befiiarii iicditinne & magnu ptiii carii & J)/
fpcradifpofitioncfrtidiiil.CrEtfi fuerit arqdi/
flas iiirgini fignificat faliitc hoiiim di aliu cfi uti/
lirate befliape Si nniltitudincpUniia^ 6i anonx
Si potus & melTiii &;fnidiu'i.<I7Etfifiicrita;g/
diftas libra: fignificat csde cadere i regiba & pmi
xtioncircgiM& morte & trifticiaq adiienicnt
holba mlta guciTii & loaiftas diniini itioiic uini
ciiderrimtoanonar.CTEtfifaeritiqdiftansfcot
pionifignificatmultasc6trarietates& comixtio
nes & i^ritiidies Si morte & placitatiocs Signer
ras { hoS a cii paucitate aq foiiii .<I7E t fi fuerit x/
gdiflas fagida. fignificat excelletia regu & pfpita
te nobiliii 8c detrimtaadiieiiietiauiris religiofis
agritiidincs 6c exde Si dctrinitu aialiii Si jacipue
aiiiii&dcfmtiianoneSiiSftnicfrcddit^hcditat)
CJEtfifiicritsqdiftascapricorno fignificatuti/
litateanontEiSiyrpitatepot^&uidualiu.CJEe
fifucritsqdiftasaqiiario: fignificat mortalitate
lioibiiSimuItitudinelociifta^diSidetrimctu red/
ditiisfriifius&aratiois.CCEtfifucrit atgdiflas
figiiopifciii fignificat itgritudincseuenirc iioib*
DifKnflio .f.
29
& eos ciiadcrc ab dSideftmSionc auiil & multi
tudincpliuiiaptcuiitilitateanonx. Aiidorue/'
ro noueiiidicu in prima parte iicrfiis fine ponit
lura notabilia defignificatioaib^narq.f.figni
cati6eseiiisc6cematq6nes;&iterc£tera dicit
unii notabileifiC e diSii diis McfTa.dicie.n.nc-.Iii
naqiiiapliisftellisoibiis affinior terrx deferiiic
adiudicadii & ex fui (idtttdincimicmt'’ utilior.ui
des etu q) iiniuerfa inudano^ generato germina
liii 8C huanx ppaginis feries a modico incipit
hoccogruiifiifcipic incrcmetindcbitunouiffime
nciccptnfine-.necaliterdcltladat itelUgbpfpera
nacj & fcdix iiniuerfa i fui pfpitate cofcniaticor
rupta corrupitiinfommis iieroapplicascdtratiu
indicat. IteIuny)ropri.ircfpiciesdom(5 fic bfi
locata n^otiis effeflfi tribuit & fortuna fignifi/
cat:&finialccoUocec'!c6trariiifigiiificat. Deli/
gnificationc nero limi in hoclt bro polleri® plu/
ra dicent' :(cd ha:c ad pns fiiffidat.
CTCaprm.S.qtiidfigniGcatplanetatdnatorescu
comilccnc ad inuicem .
Ectindu qd dicit Pto. i fine o3a
ui capituli feciidi quadri , qi imuf
quife^ planetarii (ifiieritifuona
turalicetqdfibifiicrLtproprium
opcrabif.i.fcdmhali qnn5c6/
mtfcef iiirtusfignificatopi cu iiirtiitcaliauiecdo
minant' plures tlmul.Na qn fatum® & niars do
minant'&nubautqnun®eo^ eubernar:autafpi
cit fc eu alio: demoftrat cx hoc lites & guerras ho
minu exrraneo^:C3ptLiutates & res fortes & ma
gnas: Si eni afpe6his fuit de trino iiel fextili: cru t
paces ppter magnii metu cnfis: & fi afpefl® fiic/
ritdeoppofito ueldeqrtoilignificat fortitudine
magna litiil & giicrra^;& mitii diir.abiit: multo
tiefep tedibut. Er (i fatiirn® 6c iiipit gubernaro
res fuctltuielq) iin® fit gubernator &afpicitaliii:
fignificat^ minuet' magnii danu fatu tni: iiclmi
nuec'bonuiouis:&hocerit1cdm aipcftii ^tiic
fuerit.Et fifr in oib® aliisiadicabis.hicc liali.
CHitcigir' q pdixini®inil1:adi(lifli6cfiit ope/
ra plancta^t q operant' cii facritinfito ftatii pro/
prio: & qn no c6 milcet' uirt® fignificaroris prici
palisciuiirtutealia. Et dicit Pto.iibi fiipra qn
planetsac fidite adiui ce comifccnr' :aut, f.p par
tidpationcfigiirarii.i. fcdm afpcdus : autfcdtn
diuerfitate figii09:.i.q7ali9S fuerit idignitate al
teri®!ud fuerit in angulis ucl fuccedetib^ ud cade
tib® feciidu Iialisautfcdinapparitone qua Init in
c6parationcfuiadfole.i.iitfint orietalcs & oc/
cidetales iidapparetcs uclabfcoditi iid rerrogra
di ud directi ucl in fiusuefptinis figuris. Quado
in^comifeent* planetxjaccidit magna aduerfi/
tas in corii opcrib®(c(inic 6 mixtio ne natura: : q
ciifuinatui'aparridpatione.i.fc^ni aliii textum
opcraerucfcamcoicacasnatiiras. EtdkicPto.
cufitifinitii&ipofiibiUlcifm unaquucK cornix
tionepropriu cffcctii dderibere: & tii illo^t om
niu enarrariocgciieralit' iqlibct figura ‘accidftiu
multis modis pofTit cophedi.lo hocfiiidio & fo
lidtudiniattctisdifcipulisrdinqiia^nic ipfi libi
ipfi res priculares cx naturis fimplicib® ingrent.
hiccPto.Vndeob haccamPtolxmdfiimurmoi
coinixtioes natura^ ftcllapc 8 C partili circuli qfi
iniierabilesad pnsomitto!& finit' hic difiindio
de Ggnificatioib® fpalibus planetarii
CTIndpit difiiiidio.f.dcfignificatioib^plann
cu aligs eoje elcua^ fiip aliii : & co tinet tria capla
CETCaplhi.f.cfide regulis iiccdTariis Ptolarmd.
lOft^in pccdcti
diftinflioe deter
iniiiatiic (.{figni
ficatioibus pticu
lavib®oiiini pia/
ncta^ttinoib^fi/
guris ciifiicritdif
pofitores tepo^
qiiorficiiq?:Iain
hacdifiiiidiocin
tcndoponcrc fi/
. Ignificatiocsaiiiif
cu<} eope cii fiicritdcuat®fup rcUqiios i oibiis fi/
S uis iiixtafnlam Albit.Ii. 6 . dccoiildio.magnis.
'edpiioitedoponereqttuorrcgulas gnalcs ixo
tabilesqsponitPto.i^gdripti.c.S. i fiiicuna cii
expofitioeifti®iicrbicIciiari:qd.f.antigpipm in
tdlcxeriitonda.CrDicitit.aqjPto.ibidcgjcoiic
nit iitifpidani® qua cocordatia fcu coaptatione
feufilitiidiuehntplanc^tEg accides futuri fignifi
cit cii regioib® Si auitafib® i gbiis denotat illud
aaides acdderc.Cii tgit' ftdli dnatrices cocor/
daiierinttida(rimilcnc'nodsigbiis accides fu/
tiirii cotingetiSC no elcticn^ fiip cosplanctx fibi
c 5 trariihaizautco^liaiz:ciic op^eanidc ftclla
ni diiatricii y priiimerit maioris iialitiidinis t Si
IxECcpriarcgfa Pto.C Seciida reglaclvec: fi
illaificUsdiiatriccS! ipis locis na(riniilet':& fici
Isq fiit i^is cotrarix fup cas clciief :niiii®y ficicf
opuscaijt.Cr Tertia rcgfacliicfiftclls dnatri/
ces fuerit coplexiois nociiia: : Si cu locis t quibus
accidcnsfutiiru cotinget alliniilant':cogjfc<£m
halificllaifortuatano facit magnii damifiiiema
Ium iij regionibus 1 i^biis concordat. Sed in qui/
biis non concordatsfacit mj^iirmdainnii. t\cc
Traflatiis.r
facitinagnumalii quas inTegtonibus gubernat.
E t fi fteU* q ffit ex Iiai2;c5trarije liaiz: eape fiipcr
eafcleuet' ipla^ noaimtii allcitiabif.CTQuarta
liero regula e hsc ^ fi illae ftcllje,dnatricefn6 fiie/
rint illa^ regionii gubernatrices nec fuper eas cic
iief (lelli in r^oiba ipfis m^is aieniet & ma/
gisdaninu contiget.Et heqttiior regie Pto. fiint
utiles ualde in accidentibus grandiuis di in aliis
iudicibusdeCepeiieaerisi&in aliis.
Caplm.i.gdllgnificer'’ phocnomceleiiari.
■ Ali fug eode.c".S .fci i qdripartt
ti: ponit tres modos eleuationis
H uniusplanctafup aliuOTPnniiis
modus e ut plancta fit i aliqua di/
J gnitate alteriiisifiC qfi dns di^ni/
lati^plicucriteiquiibi ediccni^g) elciiatuig
cu.Coaudus modus clciiationisc q; fit tm^pla
neta debilior alio:& q maioris uirtutisc dicitur
elcuari iup debiliore. GT Tertius modus eftq? fit
unus plancta in dedo ligno ab alio : tiic ille q c ft
in dedmo figno dicif elcuari fug aliii .CTIte in q
daglofiilaquadrigtitiPtok.inucni pliires mo/
dos eleuationii pianetanl fup alios quib^ utiitiir
antiqui aftronomi.V no eni mo dirif elaiari cii
flclla flellsE iungi^: ita illa q fuerit maioris lati
tudinisin fcptetrione:& minoris in mcridic:elc
itari dide fug alcerauiclfidlalcptctrionalifeleua
ri dicif fug meridionalcniel q fuerit in figno ab
eo.CinfignomagisfcptetrionaU elcuatur fuper
alteraqfiicrit ifignolnfimo.f.i figno meridiona
Ji. fitq? eonimlatitndo abargnoftiab sqlis iux/
tamoduloquediPto.defiguris altis 6Cititnis.r.
qdrigti,c.if. Itefiftcllaimae5;angulosaltcrauc
ro recedens abcodeniangulouielqiii fuerit fiig
terra eleuac' fug ftellafubtcrra.Gcjicralit' aiitiq
libet figuraautinquolibctarpcftii,(ifortunx in/
fortunas afpexeric-.minuet cap: ipcdinicta: di cii
i nfortunaialpexeritforcunas minuet ca^ bonti.
f te qd hic magis p5 1 intelUgi g elcuari e q> ftel/
la ftdia afpiciet & q> eleuct locodatiuo ipfi*’ tgis
i.utafccdcnsp^tpfamrecedctuiia & altera fub/
fcquafj&tucrupeacleuaf.f.ciigucnit ad locum
eiusucriu&qfigto utcrtiu:qrtu:qntu;qdripti/
tiPto.vtdiigitgdcuari plancta fugarqaliumidi
giiicatib^Ted in figura capituli ultimi primi libri
qdriptiti Pto.iuilcPto,finiplidtcr planeta in me
dtocxhexiitcucladmcdiu cali, appropinquate
cletiari fup plancta fug terra exnte elcuari fim pia
nctaexfitcuib terra. EtA!bu.li.6.dec6iuai6i/
busmagnisdracr.inprin.dicitq^ nuUit idiuiduu
ex inditiiduis orbis exiftit q» non fit altius illo
quod ipni (equit' in ordine: fld no utiitur fiipicn/
tes tranfitii aliaru ftcllape fup aliquas-.nifi cii aliq
co^ alteri iiigii: & aquae inlogitudiuc di latitii
dinefic dclccfii in cis di ax^iiaUtatcierit illud ca re
geiidiinfcrPfuperi^:flC erit hoc cx accidetib'’,in
ceptionu q indicat fiig accidfria Ifcriora .GTScia
ucro qliter illi fciat' i irib® ftellis fugioritr’ di du
obusIuminarib^l:uCc5fidercsadmediiiau'ftmt
cuiitfuis eop: fiC locu cius xquaCuiSi filocus eius
aqiia^ fuerit minor medio curfu fiio: ipfe e afee
dens a medietate zone fuse ufq; ad longitudinem
(lialongioreorbis fiii.Etfifiietit loais cius xqua
tus maior medio curfii fiio:jiple c dciccdes a me/
dietate zona: fu* ufij ad longitiidinc,ifcriore or
bis fui. Et fi iqtur loc^^ei® jcqtus di medi^curliis
eius in quantitate erit in medietate zon* i .erit in
augeepidcliueloppofito augis . Deinde mimi/
es poftqj fciucris illum miii^ coye ab alio; & mul
. tiplicaquod remanet in.7.dcindcdiuidcsilliidg
ai.Naproportio diametri ad circiifcrcntia eut
propoi'tio.7.ad.ii.&quodcxierit dc diuifione
erjtqiiacitflsalcenfionisuci defcenfionis eius de
partibus. Sedeu mcrcuri^ dC nentis di unufqfcj
co^fueritorientalis defuerit cius locus tequar
minor loco fo!is*qiiato in eis ; timcipfi alccdiit
amcdietarezonsiifqr ad longitudinem longi/
orcorbiaiitriiifcp.EtfifiicritloctiSeius .xqiiatiis
maiorlocofoiisdefiiciitoccidctalisiipfccdefce
densamedictate zone futeufqi ad longitudinem,
ifetiore orbis fui. Et fi fiieri t direflio iicl xqtiatio
g una linea ficut zqiiato (blisieiiiflus ei.dcidcac
cipiaf ruperfiuii quod efiinter eos di locum fo/
lis aqiiatum:fifuerit inter cos aiigmctum di ope
rctiirpcr illam fiiperfluitatcm fiqiia fuerit intei
cos ficutogatu e in fiellis fuperiorib^ dc ditiifi/
onc & multiplicationeiEt fortior fignificatio in
diiiiduoru fiiperiorii apudtrafituuelmamareth
altio^ (liper alios apparctapudzquidifiantiam
conu1fliuii.i.c6iudiioiiis:In oppofitionib^^ucro
&qdraturis deciteris figuris ciut]fignlficat6es
horii mions apparcrivE& debilioris Iprcfliois.
C7Capituium.;.qiud fignificetquilibctplaneta
quando elcuatur fuper alium.
Nlioccaplbpona fignificatioes
imamarcchoiiim planetarii ilig
quo*!; in oibus (ignis .i .cu tranfie/
rituelcleucnt' fingulieop; fuper
alios iiixta fiiiam Albu,lib''.(j,de-
cdiunflionibus magnis. Vndciii illo libro po/
tiit Albu.n .differentias iuxta numeru. 12 .figno
riim.In prima enim difFcrcntiaillius libri ponit
mamarct.homniu planetarum fuperalios in atie
tc.Infeainda ponitmain.aree corii fuper alios in
tauroide fic dcinceps:Propter maiore copedio
firatem ponahic totii fenfum illius fexti libri 1.7.
tabulis.ln prima ponam mamaretTaturni fuper
alios-.in fccuda iouissde ficdeinceps.de omnesfi
gnificariones planetarum qui ponutur in ariete
ponit Albii .in prima differentia illius fexti libri:
dequiintaiiioiiidifFetcntiafccrida.Etpatct ta
bukSelicdiflufitdcdiftifiioncgntahui^libri.
SATVRNVS SVPER 50
loucin Martem
Solem 1 Venerem 1 Mercurium
Lunam
In V
Siccitas miilra:
pliiiita pauca :
pauca annona
dc mclTis aifca
Multa: sgritii
iicsimuldiicnti
calidi Cii turba
rione acris ; 8c
miiltopuluerc.
Supfluiras plii
uiarucum iicn
ds mcdiocnb®.
Renouatio rc/j Multitudo bel
gis : bella: & IlorumSC mor
morsinhomi/jtalitas: pliniia
nibiiscii medijfupf!ua;&uen
oCTitatepluiiialtus mediocris,
rum.
J
13clla:multalu
perfluitasplu/
uiarum 6cimia
mentum cani .
In,V
Sicatas nimia
aerisipkiribus
climatibiisicii
aiigmeto mcf/
Cs,.
Siccitas nimia
ciifamedCmor
tehominuifri/
giisuebcmes cii
moraciiis.^
Multa bella in
tcrregesipauci
tasre^&ano/
huiditas
pauci.
Mors mulicru
dC paucitas plu
uiarum .
SignihcatiUiid
ide fiip iicncve
cu inultis inun
dationibus :&
carilliaanons
Paucitas phiui
arum&fupflu
itas aquarii di
paucitas anno
nx.
Inm
Paucitas pluin
anim & aqua
runicum rnub
ds beftiis aqux
ranxSc fiba.
bruntinimia:
&inforCuniai
multis terris:Io
cuftaafiatus ca
lidi; paucitas re
nim.
Vehemctia ca
loris .
Mors mulieri
& paucitas plii
uiatum.
mediocritas ue
fotu cu prolpi
tatcco^.
Pauacaspliuii
amni.
In S5
In SI'
Paucitas ptu/
uixSc aquam;
mulccbeliix aq
&TanrE&litia
militi latrones
Eruntinimici/
cite,intcj'hoies:
multz locuta;
Tupilux pluuix
fixio eius.
■
Mors in pluri/
busclimadbus
cu ficcitate at/
ris.
Mortalitas cu
mlto calore &
pauciCatckinu
dirads.
■
Mors in pluri/
busclimadbus
exmagniffcbri
bus cu paucita
tcplmiiaru ;&
mediocritate c
loris.
Mors in pLri
bus climadbiis
cumagniffebri
bus di cu pauci
talcpluuiarum
dC aquarum.
brit mors inter
lioicsilupi paii
citaspliuiiarii:
& dimtniido
mclTisin pluri
bus terris.
Magm uetica
[iditpcfuo:6C
paucitas anno
nx di inelTiS.
Multxloaiflx
liiptluicatcs piu
uiatu captita
teearu.
bnint coiiltri/
Gioncsdihiii/
ditates.
Morsm boib'-'
conftridlioncs
cii uchemeti fri
gorctpefuo.
briit coltridio
neseu niuldtu
dinc locuUape:
Scjifpitatcpln
liiarii ddnniLtis
liiiditatibus.
In lij)
Paucitas pUuu
arucuflccitate;
2C TupRuitaCc
aquatu mariu
Ucitrudbonia
gnx partis ter/
rxcfi iiehemeti
di durabili fri/
gorci^ipiie te
porib^ coueni
endbus:cu Ipc/
dimeto arboyr
Siccitas acris.
•
Prolpitas pili/
Liiarii Qi luiidi
tatum.
PluuisE liipfluc
dd multe inun/
dationes ciiml
to fiigorc. ' '
Miiltx pluuix'
dcluuiiiditates
SATVRNVS SVPER
_J
loiicin 1
■ Martem
1 Solem 1
1 Venerem
j Mcrcurifi
f Lunam (
In ^
Multa: xgritu/'
dines ex tiiffi/
biis& milito la
borc & pliiLiia
niiilta.
Odiu inter re/
gcs:tpantia ael
riscu paiicita/|
te frigoris. 1
j
1
{Siccitas multa
defames in pluj
'ribiis tenis ciil
fiipfluitatc plu ]
iiiiEteporc fuo|
SCniorspiicro
riim. j
Profpcritas ho
minu-.mulcxlo|
cullei cu pauci 1
tatcpliiiiiarumj
[MultalicdtasJ
&famcsinplu
ribiis climati/
biis CH fiigfluo
& kelTate fla/
Itiuientonim. '
i 1
1 1
'Multa liccitas
Si fames in plu
ribiis regioni/
bus di hiildita
te Si bonitate
acris.
]
Intn.
Mortalitas ho{
mimi & Icrpen'
timi 8i feoipio
nu cii paucitate
pliiuia: & cum
multo flatu ne
tomm.
1
Deftnifiio ni/
[mia in plurib’
Iclimatibufcum
.{ficcitate aeris :
1& paucitate hu
[miditatis eius.
i
1 1
Multa mors in
pluribus clima
tibus-.ciimuehe
[menti cabre te
porefuo.
1
1
!
M^n:eagritii|
dines bomiuu:
in pluribus re/
gionibus cum
paiidtatcbuidi
tatis.
Mors in pluri
bus climatibus
cum paucitate
pluuiarii di ml'
tis aquis.
Paucitas pliuii
ariidC aqiia^.
i
In
Iiitbrtiima in IBdlainfregcsl
pIiinbiisclima(mor?Ji quibuf j
tibiisimultabdldam climatib’ |
la in babilonialcri multis iictts
mors le^s [calidis tge TuoJ
ei'’ & rumores 1
terribiles . j
1
1
Morsbcftiarii [
&guerraiplii|
ribus climati b'’]
acutus icelTans
cuin paucitate
meffis.
Mors iiiulierii [
rcgUiCii pauci/
tateplmiiarumj
dlbonoeemd
fis.
Morsbefliarfi {
IgucrrariiHilti! |
ucntiis multus:
]ciim paucitate
meiBs.
morsipecudib'*
fiipfliiitanifiidi
1 tatis & iriccfla
Iciodiiscu pau
ca feniatione
{tnclTis,
]
in:b !
Valorafinorii
morfouiiupaii
citas huorft & |
diininiitio aq
fluminum .
[Valoralinoru
[uelicmes frigus
& cius durabili
tas.
1
Siccitas aeris.
Carillia alino
nnpaudtafhui
dicatis cudimij
niitione aqua/
ruipeipueima
Multx pluuix
di mlli Liermes
&mllu frigus 1
Paucitas humi
[ditatis. Siaq^e
1
In =
!
Anguilla hov
minu dC ficd/
tas fluminum.
V chemetia tri
goru&calorfi'
tgcfuo. 1
Mors miilicru
;cu ficcitate ae/
ris. 1
1
iimor mortis
fiiicrcgis aim
paucitate hiii/
ditatis.
1
Erut pdores;
multi Diiboncs
fiimors in holi
bus: plauixml']
't.i:ci1frigorc&;
ronitntiseonl.
Uppreflioitet
{raarmeiiixicu
paucitate plmii
arum Si aqrii.
In X 1
!
Morsinpliiri/
biis climatibus
paucitas pifeiQ
miiltxpueaiies
utpaircrcsmiiil
telocurtiucufii
pfluitate phuii
aru!niuuini&
aquarum.
iMultipiices&
(aues piuecufoi
titudint calo/
risacris&mul
dspliiuiisdCio
nitruis& frigo
ribiis.
1
litti tas acrisciil
'IpauciMtehiinn
[ditatiscius.
I
Morsinfena/j
[taru CH fugfliii
tate pliuuarum
di multis toni/j
[miis & cuma/ 1
gno frigore,.
I
: 1
Multitudo auij
lum&pifcium
(eu inundatioc
flumiuud( ml
ta hiiiditatedC
1 teiicbrofitate ]
horizontis. [
1
Paucitas ininii
ditatisaquaru.
iVPITER SVPER
5«
1 Satnmum
1 Martem
1 Solem
1 Venerem
1 Mercurium
Lunam
In V
Ibxaltano regis
fiiper populu:
Ipaiieiiimicicu
ius rumores ter
ribilefm^ada
ffpitasaerifue
titpatiinmdle
fiCprofedi^icis
Multa: inlirmi
Itatcs de doto/
refeum magno
frigore:
1
!
[
prorperitasplii
luiatum.
' 1
^Multa.iniortu
Inia: ifirmitates
[de mors cu ter/
remotu inplu/
ribus partibus.,
1
jmorlmilitu mt
:tzpluuia:: uet^
infans de iu
uamftu dus cu
mfristonimiis
corufcacionib^
de terrzmotu
Fertilitas anni
cummulcisplu
uiis.
In V
MiiUacedesdC
mors iter reges
delbudio mul
Coru climatum
mulcafnatiuita
tes paucitas plu
uianim debui/
ditate cuntfta
mctTe.
Deihvddiplul
rib^ re^onib^
multa nix in te
porccognienti
1
1
(iccitas aeris ciij
multis uetisca
iidis,
imiiltu nocuuie
tum in regioni
busromanoru
cubuiditate.
Salus hominu:
de generato nu|
tribiliu cu mul
tis pluuiis:de
paucis aquis, j
multa fertilitas
de IMus hoium
corporucume
diocritate plu
uiarum.
Inzc
Morsmultoru
magno^d; no
cumentu in plu
ribus terris : cu
multis huidita
tibus.
Deftrufliogra'
minis inuirida
riis cu paudta/
tehuiditatis.
Siedtasaens.
1
Mors mulii^
inpgnatanim :
pauca pluuia:
cu multis melTi
bus.
1
1 :
1
Ventus calidus
Supfluius aq
rum de pluuia
rum.
Ia's5,
Siccitas multa
iarmeniat^rpi
tas melTis; Si
fm^uu in qui/
bu(da terris cuj
,fktu ueto^ de|
ihuiditate.
1
1 1
Morsinimico
ru regis : multi
[latrones : fiiper
fluitatespluuia
[ru:aquxmultc
cuat^metoci/
|gris&oifratis
1
Nimia mors i
hoibiis:miracul
jlaintcrra;pfpi
(tascuuiilibet ti
grisdeeufratis
^faluseoru.
1
1
1
jHumiditasnif
tacu&lutcmsfl
jiiiun.
; ,
Infeflatioesler,
uoru ad reges :{
medaciadedi/'
luiuadeftruSo'
quorudacliatu
pluuiamftacul
paudfnubibus
de toitruis: ipe
diiiituipauds.
Pauca pluuia:
debuimtas.
In a
imors regum dC
magnatum Si
,multo^ horni j
nuiodium iterj
eos: bonitas aej
risdeuentoru:
cuniprofpitate
meflium.
Mors inimico
Icoru deprind
[dpu cu uehem
tia frigoris.
Fluut* de prolProlpitis pLi
fperLtasearumlriu duitatu de|
jrcgionu Si erfit]
terrxmotus.
1
Multz ptuuix
uenti: de toni/ '
trua; coruicato
nes:terrxmot® >
cu pauco noav
meto de ddlru '
dione. 1
Prorperitasae
ris.
In rip
Multz guerri]
de infirmitates
de mors in ho/
minibus:huidi
tas pauca :uet^
paucus d( prpi{
casluninu. j
Deftrufiiocen
fusmercatoru:
de bonitas reru
lueti multi tem !
[ponbus cogm,
entibus.
1 1
1
liedtas aeris cuj
Ipaueitatepluui
arum.
1
1 J
Multiliipi:de|
paucapUiuia.
!
!
1
Multa fupflui/
tasdetietusinl
celTans. {
1
! !
Supfluitas plu
uiaje
IVPITERSVPER
1 Satiimiim 1
Martem j Solem | Vcncren |
Merairiu. i Lunam a
Inii 1
1 Bella de miilts
jcsdefcu defini
|3i6c qnariidl
trcgiono:miilta
ficcitas plimiiE
piilclimede
'mclTis.
latrones capi/
ent cenfus ma
catorii & mnl/
rz nubes.
i
SiccicaLaerUni|.
mia.
Multxguerrx:
& multi terrz/
motus &prof:
aiu niclfis.
Salus in pluri/
biis regionibus
acofuuto bo
noru ; a uctiis
inceffans.
Pauca hiiiniJi •
tafa ficdtafac j
ris. 1
In m
lOdiusintmid/
ciaminplarib®
cUmatibusico/
bufliotn eisscfi
fiipfliiitate plii
uianiin.
Mors i filiis re
giimicu fertili/
Cater^i6is:£c
paucitatepluiit
anim.
Sicdcafaeris. |
■
Mulcxguerrz:
8C multz inter
fefiioneshomi
num.
1
Multa bellaiai
multz triUtcixI
aplimiafuper
fluatpcfuo. 1
1
Pauca aqiua
'pluuia,
In
Miilrahellaini
micicicdCodia
inter hoies : cii
inultis pliuiiis:]
temperatia
eamm.
Morspluriiimi
nobiliu :c6bii/
1 Iliones cumul/
ito frigore tge
|fuo.
MuUzpiuuis:
dCiuuatioeape
1
1
Multa plta:&
incerfcfliones:
rerrxmotus :cii'
pfpctitateinef
fis.
jPliuiia:aucd’
Ifiipflnitasimul
|ta tonitrua a
conifcationcs:
niues : a teiTZ
mot’: cu iiiiia/
mento eopi te/
Iporibus couc/
nientibus.
incdiocritalluj
miditatis.
In
1
Cirauanieiiipo
rii cu paucis lo
calHsipaiicaliii
nuditate: 8i au
gmento melTis
J
Mors liiporu:
uermiu! mors
aiiitiaquapeicu
multis nebulis:
ptuuiis BC a^s.
i
Tpantia aeris.
Ann^prolpcr:
mors oiitu &
boiinidCpifciu
3i aiiiu piiarii:
a terrxmonisl
cum paucitate |
plutiianim.
i
Miilci;iiaticina
tores: uchemes
frigus ddlnies
pluuiafupflua:
ciiaiigiiitomef
Illum.
Mica huiditas
cii fugfluitate
aquarum..
1
In ss ^
bercilitas mul/l
taiii regiominil
cu mullis niiii/l
biis 82 aquis &
iniindatioibus
flimunii 8C fa/
latceonini.
|t5cllu &gaudi|
umillud:8cletil
ciacupaucita/j
teplmiiamdcl
aquarum. 1
Siccitas aeris ;
gftenebrofita/
tesin horizotc
culliperfiuitatel
aquaru:& cum
multis pilabus
6cpaniisauib°
Pauci doloresl
inpluribulrcgil
onibus cfi muli
tis aqs dC tcnel
brofitate aeris.
Rex liipabitit
niicosfiios:nir
ti tcrrxmotiis:
amibefapiu
uix a frigus. ‘
Huiditas niul/
ta.
In X
Siccitasmulta;
pifcer&pariise
aiies.cu mpflui
tatepluuiamm
Milita miracLi
la 6C pauor in
hominibus cii
fallite pofleaca
jUditas aeris 6c
{iedtas.
Siccitas aciis.
CJino lallis dui
iim: mors ipre
'gnatannpifccsl
multi a mulca:|
aiics : fiiperfliia
pliiLiia a aqua
Multi pilees a
|paruxaucs:plu
uiamultaafri
gusuchemes.
Pluuia pauca.
MARSSVPER _ 51
5'atiirniiin
loiicm 1
Solem 1 Venerem
Mercurium { Lunam |
tn V
MulnaentiiSi
pluuixibomis
aerxiUds:
Morsinhonii
nibiis: pkiaia
patica.
^ierra::iniuris
medada: nidi/
cato hoium: ca
lorpauc'’: boa
coplexio qrtz
zAiuafmlizco
rufcationes 6(
ucnti.
juerrz ; inors: jUdlamulta ci1
bubo.ncs: cobu/paiidtatepluu
diones : multa larum Sc imbn
honibilia pfpi|tim:uehemerca
tas mtilie^ in^|lor:paucitasa/
;nata^ cti pe/|qua;fontium«
^eexiiccitjtea}
eris. I
MuIke giierra
Sc captiones:
mors nimia lu
pi:carinia qua
dnipedusaim
buiSitate pau/
lo y
Mortalitas :lic
dtas fitcobu.-
flio in hoibus:
^terrxmotus
Udinidiodui
eaCusmors quo
randa magna/
tum multa: p!ii
uizicomfcitio
nes & tonitrua
M iiltiis calor.
fiCficdtas acris
Mors^ritudi
nefsmiilierefpa
rtetfilias-.ma
gniiscalor iqr
tazdiuali.
Deftmdio in
pliirib^ elimat
>us: multx plu
uie&nubes:ue
.lemensfrigusi
qrta autunali
ftli^^emali.
Multx guerrz
in pluribus cli/
matib^SC luorf
renouatio rc/
gnorii lupi cu
praciob^ii^
Iqxc
Miiltarguerr*:
miiltz egrimdi
nes 8c mors in
ds:pIuuia:toni
tniadC comica
dones.
Nimia morsi
hominibits.
Caliditaf&fic
citas aais.
Cotrarietas ui
roru cfi mulieri
biis:mors ipre
gnantiii:paud
tas reru Si hiii
diutis.
MorsfiUo^re
^u.tbelia : intei
fedionebpauo
ref:de(lri!35cc
clefiaru & cen/
riis-.plmiia pait
ca:&muliiisce
fus.
Mors re^ni!
multa cedes Sc
giierra in pluri
biis climadbus
(iccitas acris hu
iniditaspauca.
In 25
ii||l
itiii
Guerraride^a
tioef&cdbulb
ones in multis
tenisicu multis
pluuiis & au/
gm&otigris&
eufiacis: mftz i
undatoes tepo
refiio.
Velwmetia ca
loris &(icdtas
acris.
Mors nuilicrii
iprcgnantium:
pauca bumidi/
cas:cu ueheme
ti calore.
Interfcdio fili
orur^ii: bella
Sc dedniSioes
multo^ r^no
rutdtoiflo pa
latione regii: iie
hemens calor
S( durans.
Morsr^i1:6C|
guerre 6C capri
onesinplurib®
climatibus: SC
mors lupi:cari
(liaouiu:biiidi
tospaucaScHc
citasaeris.
Ina
Magna liccitas
cu forti nento:
& milito pukie
rc.
i^luuia pauca:
detrinientu aq
nsni in puteis:
d( in aliis locis
Multa: corulo
dones.
Cdbiiftides: in
rortunia:c6(tri
36es: medada
terribiles ruo/
res ili pluribus
terris: Cii locu/
ihs : bC pliuiia
pauca.
Multz cobiid
oncGpluia p.!!
ca:uehcincs ca
lortpefuo.
guerrx di inter
^e3t6es i pluri
b3cliatib^:mul
rilupi:carilVia
boii dC camelo
rii & !i®’m6i aia
Uu ficdtalaeris
dC pauca Inmii
dius.
Ifl 13 *
Magnus calor
&frig* magna
tpibus fuis: cor
ruptio locuiVa
mm : 8( piares
reddit^
Cobufbocufi
pcriluapliuiia
corufcatdne&
tonitruo & ai
gmento aqua^
duuioTum.
Sicdtas aeris :
U huiditafpat
ca.
Mors regii '.dC
pucrorfi ex mu
lieiibiisdc mu
tis altercationi
biis:loci]na::dC
uebemes calor
effiilioiimguisiPluuia liiper/
dcftruc"mlta 9 e|fliia aim miil/
terranini:ccdcsltis humidirati
magnatu *. mthlbus.
tudolatroniiml
SCiiuri3^fraus|
lentore erga do
miofidileao Gi|
pi3u mftfi an/| /nonz.
MARSSVPER
Satiirmim |
louem .
1 Solem 1
[ Venerem
1 Merairiu .
1 Lunam
j
1
In^
1
Pugna inter rc|
ges t mors qua|
runda miiliep^
regu! mftitudo
berba^ £( plu
Ilia pauca.
Rumores fleo
diainter hoies
{mabeia merca
tonu cu multis
Conitruis ; plu
uiis fle conifra
tionibus.
Tpanda aeris
|dec[in& ad ca
lore fle Gccita
tcsmultufr^®
fleuentorufor
titndinearbo/|
PCS eradicantis ]
Nocumetum/'
fle combuGio
cu pauca plii/
'uia.
mors hbope rc
gutorie.bellare
ocd. paucitas
pecore : deftmj
fto ed’a^5 plu/j
uia pauca : ne/|
biila:? tonitrui;]
'paucitas aq in]
; fluminibus, j
Paude^aiabu
trahetiu onera
cu multitudine
inimicorum.
1
inm
(iuerrz BL de/
(Irudio ipfib®
climadb^: locii
ftenodueimel
fib^ipliuiis; to
nitCLia fiC corn
fcationes.'
Mors t multis
climatibufipau
capliuiia Kde
trimeta aqrum
fluminuflepi/
fduniv
1
ficcitas aeris fle 1
euismliditas. |
Mors muberul
regumihiimidij
taspauca. !
1 1
Mors hoium:|
di boum fle iie]
tusinceGitns.
'
guerrx fli capti
onesipluribiis
cbmatib*’:rapa
dtaslupopz &
uator befriani
onepe fle toni/
trua fle corufea
tiones.
1
la.^ j
Mfcxn^ritudil
ncsipliuib^cli
matibiisi uetus
inceflans cum
multo puliierc
SCuilitate^
na.
Mors diuituml
cuni pauca plu|
uia. (
1
i
1
Multa corufral
tiones. j
1
SiipGuitas plu|
uiarum.
Interfcddes fle '
elTuflo languis
mnltx rapixfli
doloi’efhoium
mlts nubes flel
pluuiz.
Paucitas pLuui
arum.
Multitudo aG
noru & ouium
cn iiehemcntia
calorifSc frigo
ristpecoueme
ti fle cu durabi
“■j
Multa capd. i
plujribsdiatib?
morsoiuu‘.pIii
uiapaucamehe'
mu frigusoim
Ipaudtate aqua
jcu ScBuniinu.j
[Siccitas aeris. |
1
]
j
Aborliis^gna/
tiucu euatone
miilieru ■. mors
oiiiu : uehemes
calortpefuo.
luhoib^miilt*]
cae infirmitatis
morsjguerrx;
capti .carilHa al
[finopt: mors o'
|uiii:paudtas a!
uiu&floniin
pn". 4 .uer.mul
txi fine niucs.
dilcor.nobiim
expe&pecuia>
ea^ mt’tx;gua
riiplib^diati,
capti, fle moU
lupicarifriabo
um fli aGnopt:
paucitaspluuie
fle aqiix.
In K:'
pauca aqua cui
ntultis puiuiis.
1
Mediocritas a[
quanim incre/
meatum piam
mm.
Vehemens ca/|
lor. 1
1
(ha^loc^Ei'
mlhs regioib*’
Gccitas Si caii
(HaanonaipLi
uia pauca cum
diminutioe aq
mm.
Querras capto
& mors ipluri
bus climatibus
multi .lupi: pau
dboues:pluiu
e:huiditarts Sc
aqtix paucitas:
dirilha anonx
Pluuiapaua.
1 " ’
In X
Inibrtuaiplu/
ribusclimatib^
fle fflulfr pifres
flepama aues:
pIuuialupGua'
tonitrua fle co
rurcationes.
i
(iaudiu in mul
tisr^oibaire/
ges iteriicere fr
frsdnium muli
erumrimuiros
pluuia lupGual
fle conifcatio/|
nes.
Siccitas aeris :
■
Frolpitas mul
tarCi regtomim
fle hoies multuj
utibn odorati
b^imiiltipirces
fle gua aues.
depo r^is a re
gnotmulta ico
moda cu bellis
ipcdimtumedi!
cis :inf fec^mul]
taneatd: futili
tas inpte ocd.{
plu,(iip.aqHu.|
me.can.anoc.!
Morsboiumf
cipueregum&
nobilium.lupi
multi fle pauci
boues:fiehuiui
modi afalia cu
pauca pluuia.
SOL SVPER
J?
Ia Y
Saturnum
loiicm
Martem
Venerem
Mcrciiriu { Limam f
Miilrzpliiuiz:
multit melles :
ciimproQ)i(ate
litroru^&fbr
talTc minucJtt'
herbz.
Pluuizpaucx,
Multx piign*
&uidiacho/
miniiicalor.ma
gnus in quarta
efhuali : multx
coniicariones:
iietiualidi.
Siccitas aeris.
Multx pluuix
uentiisicelTans
Corulcationes
tonitrua Si fui
mina.
la V
Multa tamesi
hominibus 6C
augmenta fhi/
diticatioisar/
boriicuhuidita
te acris.
Humiditas ae/
ris.
Humiditas ae/
ris.
Siccitasaeris:
belluKer cilles
iietimultiipaii
capliiuia:actri
mentu herbape
iniindatoesfiii
minu.
Hiiidiras paii/
ca.
laXC
Bonitas acris:
&tpantu plu
uiaru.
Huiditas aeris
Mita cedes lio
niinu SC quere
X Si uindidx
corii inter fe.
Hiiidiras paii/
ca.
Vcnti:& militi
Cudo iietop: ca
lido^ ucnetio
forum.
Paucitas aqua
rum.
la ^
Diminutioaq
nini Sc medio/
aitaspluuiaru
Humiditas ae/
ris & rores dus
Multx pUiuix
Siccitas accis.
Mira mors ho
minucrirupfln
itate pliiuiaru;
&uehemetica
lore tepore fiio
paucx aqux&
corruptio flii/
minu.
Huiditas pau/
ca.
In.«,
Mulcxloaiiiz
augmetu herba
ru eu (lipfluira
tcpluuiaru :6i
liumiditate.
Ptuuiapaiicai
pluribus terris
r^auce pliiuix:
Multx pluuix
Nimiamorsi
hoibuscu iiehe
menti calore Sc
durabilitate ei^
Paucitas humi,
ditatum.
ia'n?
Pluuix Si me/
diocritasea^*
Huiditas aeris
Multx hiiidita
|tcs.
Siipfluitas plu
Iliarum.
Apparitio feia
&rapieiitixcL
paiicitatchuid
tatis eius .
Huiditas pau/
SOLSVPER.
2>aciirnu
louem
Martem |
Vencretn
Mercurium {
Lunam
Iq
Piignainterrc
gefimorsmulic
ruimulriiiiimi
cimftitudo hcr
bap£ cufupf!iii
Cacepluuiarit.
Pluuiatgate.
luiutiamuda/l
na:guerrx;iiin|
diiflain hoibiis[
adiaiceiliuidi/
tas acris di ue/
hemes calor te
porcfiio.
Multa nebula;
& pauc* plii/
uizcufupfliii/
ratepliiuiaru.
1
!
Dctrimetafcrij
ptorum & iiil/|
licoruDi.
Adiietusminci
on1 eunt multis
nimoribtis ter
ribilibiis;8( bo
na complexio'
aens.
Imnil
Bella inter re/
gesimlH bubo
nes & mors in
[boibus: multa
huiditas inho
rizonte.
Huiditas aeris,
i
i
, Huiditas aeris
horizontis.
j
Pluuix paucz.
Himiditaslup
ilua.
I Aquarii &plu
{uiariimpaucU
tas.
In
Beliaitcrr<^es
fiipfluitas phi/
iiiaruai.
Siccitas aeris; |
ficmorsiraplii
ribusclimacib^
1
Malueflenobij
Ulicum fiipfiui
tateplimianiml
1
]
1
i
1
morsquoruda
regii! deftniflo
ciuitatil qUmt
fn^ littora nu
rjs;pliiuia fug/
flua;iientus ml'
tus.
Huiditas pau/
ca.
Ini
Miiltz inHrnu
tatestSC morsi
hoibtis cumuli
tispluuiis. 1
j
Huiditas hori
[zontis.
i
Huiditas bori ,
zontis.
!!»iccitas aeris '
Fluuia medio]
cris:uiimdatio|
nes mediocres.
!
, Huiditas pau/
ca.
In
Humiditas hol
rizontis.
Huiditas aeris
Huiniditasae/|
ris., 1
j
1
Sleciiasaeris |
!
Fkiiiia iceiTansj
profgitafreddi
tuu& ititmda
tionesfluminu
Tonitrua&co
Inifcationes &
jfiilmma.
In X
Huidicas aeris.
Humlditasae/
ris.
iiupfluepliuiix
ronitnia &co
rufeationes.
Siccitas aeris
Multa iiolati/!
lia&pirces:in
undatones f!n
minu;biiidira/
tes mediocres.
Huiditas mul/.
ta:tonitrua BC
corufeationes.
MERCVRIVS SVPER
1 Satiirmini 1 louem 1 Martem i Jiolem | Venerem f Liinain [
In Y
Significat illud
idequod uen®
fiigfawmii- 1
1 pantia pliiiii
aru& aquarii:
cii uento inceC-
Tante.
1
1
1
pugna&(Iftru|Tpancia fliuii |Piigna:nnilts|
ftomaioriptislorii eumedio/Innbef&pluiiicj
occidetisiagrtjcri augmen/ [Stydeuu mef/|
tudiefcxdemoltoaquaru. [dum. j
niis&febribus| | j
& tuffib^iplu/l 1
Liix mediocres liaquapaucafo ]
|paucitasnLibiii[tiu pauca mef/j
luchcmescalonlds. 1
Miilt.i:pliiiitic;j
multi i]cnti;&i
miiltaiaqux. |
1
.
In y
OpprelTioncs |
cij uehemeu fii
gore. ^
Multx giierrz |
cii multis humi
ditatibus defla
tu uentoru.
i
timor iiehemes{
[indiiierfis r^i
|onibus:pugna]
deflrudHo: fpe
[dimetiumorsi
hoib^i^puc i
liiiris.
Mors mulierii'j
Iplimia:uetuste|
peratus. i
!
belUi: huidiCasI
multa: 8i forte
tpabit' aer; lien
tus incelTans.
Guerra i pluri
terris cii miil
tis ptiuiiis & in
undatoibiisflti
minum .
In s:
nihil fignilicacj
liic.
Cotradetas ini
terrtgesiplures!
hoies: & inter/!
fedio.
1
1
1
Giierra : nocu/,
mfta:mors ml'
taouiii: pliutia
pauca: &frig3
uciicmcjis. 1
1
[Siccitas multa
tin pluribus cUa
[tib*’paucJEaucs
l&bclua: aqu-x
ciipluuiapau/
lca:&ficcitatc
lacris.
Guerra&odiu
in pluribus ter
rismnilcaniors
Ipregnatiii: flii
mina multa cu
Cupfiuitatc aqijt
1
'Siccitas multa
in pluribus clia
tibiis: paiidras
pifciu cii flatu 1'
iientonun. ■
1
In Sp
ha
HUmia pauca .
{Miraaila iplu|Morshominii
tibusclimatib^lcu iiehemecirer
mulieres le bn !rsmocuSecalo|
oiflodireidi^lre. |
do uaddatou 1
Ipugna cu mlhi <>
Ipliiuiaide au/|
'gmento aqua^
fluminum. |
IVelicmens ca/
jlor. j
!
[Nimia mors:
8CpcipucIprtc|
gnatibus: lippa
j&peftisinho/|
mtnibus sbella:
deftrudio legii
di ecciedariicii
multis hiiidtta
tib^Si nebulis
{ Hiiiditas dC au
gmentii aqiiap;
'1
Mors hominu
nimia decitas : j
& lociidx; plil [
|uia mediocrist
miilczaqux&l
aenti. |
|lnpte orientis |Piigiiainuiltis
5e in terra ba/|terris& ^ipue
biloniscrutmTIiterorie.&oc/
[tabe11a& miil/|ci.cii niUa efFii
tiucQti. jlidefanguis ini
[mico^ regii ml
1 jtadetrimetain
j Iplib^r^ioibiis
I Ihumiditasplul
Mors iabulati
b^:multae locii
llx cu lietis cali
|dis.
j I
; lilia rupAuaeff
ltcrr»iiotu.
Mors inpliiri
jbuscliatib^fan
giiis effudo cii
Imiiltis latroib^
Ipfperitas aeris
mediocris ca/ j
|lortpe|fuo.
Nimia mors i-
hoibiiS:locufhE
dCuentusinccf
faiis.
In ItJ
Vehemes trig^
{cii inundacioi/
biisHunilnum.
1 Multitudo la^l limor i maioj Multi reddit^:
|pientu:pluuia|ri pte regionu [niultte lociiibc:
{rupflua-.paua/l&carilHa nati [multus uciitus:
uTfeminumflelcinatiu aq flu/]mulcapliuiia,
[herbarii & muI|minumediocrer
jtxmiindatt6cs{ciitpanria earti|
Gallis qiioriin
ddregu a fcdi/
biisTiiisiguerra
& riiores terti
biles in hoibiis
Vet^jnccfTans^
MERCVRIVS SVPER
1 iJatitrnii 1 loucm ) Maricm
Solem t Venerem { Lunam
In sD:
llmpedimftiiir
liter reges fiCm
Ignatcsipliiuia
fiipfluaintedio
1 critas annons
& meffiu :uet^
iricdiocris.
[Mors regium
jti latrones: ite
fedlio mercato
ruab eis:timor
in multis clima
tibus:ficritarci
neatis calidis.
IMultanebula:
pluuia fupfliia
terrsrmotiis fu
nmiprin.“tpis
eicomienienti
paucitas ifine
Vetus iceilans
hiiiditas Ciper
flua.
bcUa:mors: fle
flumina inpli
ribusclimacib
fle pluuia liipc
flua;fle aliqn t<
perata.
iMcIioratonem
clTeplimiaru.
Inlll
bdlii iter reges
fle biiboncsifle
mors plurium
aialiuplimiafi
pflua&moita
utas magna.
Timor fle gu er
rzinplurib^cl
matibus:fle on
entaies pugna/
rccufeptetrio/
nalibus:uentus
lincelTans.
bella :lpcuftz
corruptioesin
eis cii multis n
btilisflepluuii
fle calore iiehe/
meti^ib^fuis
Pluuia lupflua
Seuentusincci
fans.
Guerraflemii
titiido latronu
dilpiio militii
iter orientales
flemeridiona/
les : multitudo
uento^:6e plu
iiix&ipflux.
morfnimiamu
lieru:pluuia fu
pfliia cii multo
flatu iientofc .
In
rn:b
Jjclla iter reges Fiigna multa:
pliiiiixmedio/ timor; IterfefH
cresiaqiix mul onef& cobulH
taifii iient^icef oncs.domorii
fans. reiimofoptiml
ta|muiiz;iun/
daciflescumde
ftru£K6ibu$ re
eiom1.
Nimia morsci
uiuoccidctaliu
[ocufte:tipflua
pluuia: fli ueti:
deftnifliored/
dituum .
Udiii inter ho
mines:ucti : Si
pluuiafupflua:
hiiiditas multa
Guenrz in plu
ribiisclimanb®
multiplicabim
tiir infortunia
angu(Ha:mors
cii pluuia fleue
cus tpatus.
Dilcidiumito'
boiesflepIuuU
fuperflua..
Mors muli ^
r^utappar^a
bubonuinqua
dnipedib^ plu
uiamt^: netus
icdTanrtfledetr
metuherbaru.
bella fle dpoli
tiones quonin
dar^il a fedi/
bus:(odalu in
pRb^ regioib®:
bubonesimors
in aialibus; iie/
hemes pliuiia:
frig^teiTitnio/
NiMhicCgni
ficat.
/tus: fulmina.
Bubonesiqua
drupedib'’:plii
uiaTupfliia: iie
tus incelTans .
'Captiuitas fle
mors mpluri/
bus terris: abor
fiisgemorsre
ginfrigus iieiie
mensfle multa
nebula: pluuix
cafus pegrino/
rii fle diliniia*
Hiimidiras mf
ta:inundaCioes
fle pluuiz.
In=;
PlviuiaMupflua
nniltu geliuau/
^mentu aqiiapt
!unnnu;pauca
tonitrua eora
conifcationes:
fle augmentum
meUlum.
Interfeiioquo
runda r^ fle
filioru eo^:fic
citas: fle multa
pluuia:fr^is : I
fupfluitas ma/
gna fluminum
terrjcmotus fle
boni redditus.
mulca hiiiditas
nors mhoib®
ie cobuftiones
duriii regionii
arifliaaunoft
iltiuia fiipiliia:
nulri netus fle
multa: meiTes .
Giierra: 6i plu
uiafupfluauen
tusinceflans.
(jnerra:pliiui4
rupflua,: multa
tonitnia:corn/
fcationw: inim
dationes: detri
mentu raclTiU.
Guerraipliiiiia
:>auca:Se uent^
incelTans. ,
In X
Paucitas uola
nliutdetrim^
aqiraru:uentus
icellkns fle plu
iiiarupflua.
J
l ntertedo quo]mfta mors ho /
ruda regii &fl[minu:pluuiarii
liorufiiOK:rer Ipflua&guerra
rarmotuslfiai/]iterfedh6es:ml’
tasfle &mesi 9 |cehereref;uaIor
bulHa terris cu (afinop:: multa j
pluuiis fle itecisjmdris:fiipflui/:
multis fle mag(ras netorum fle I
nisiitndatoib® Iplimiaptmors/
(juerra fle iter
edides regum
>auctcas iiolaci
lii fle pifeium
>luuiariipfl.ia:
letusfcelTans
/oiiium.
Guerratmors i
quarta hyema/
iiboibus:pIu
uia fupflua ; fle
uetus iceflans
Guerra detri/
mentu aqua^:
flehuiditafpau
3.’
VENVS SVPER.
3 ?
• ianirmim
louem Martem
Solem
Mcrcurtii i Lunam' 1
In Y
Vetus leptetti
on3lis'iaceSs
SCmuItzaqiiz
pugna di lisml
taitcr uiros&
mulieres fiias i
cupliuiiis miil/
tistaugmcrum
flLiuiorum ma
5 noru;«t tigris
& eiEfratis.
Aegritudines:
&^cip:tefcbtl
in oi terra :ma
^na pugna ho/
nKnQ:c6bu(Ho
ncinplmib^^ter
ris cum multis
pluuiis&toni
ruis .
1 omerua:coru
rcatioes:mulez
pliiuis.
Nubes di liet’-'
mediocris.
Pluuia di hiiu
ditas multa.
In ^
Infortunia: lic
citates Si cari/
ha i multis cU
matib^splmiia
tnulta:fic pauci
tasannonz.
mulcz comixci
oncs in oib® re
gionibiis di in
irmitatesipote
tianiuiie^ dip
iiirLl:& pauca
tpantia uioru .
Uiiatio uironi
Si dlllrudomii
iieru:miiltatio
nepluriuexer/
cttinupiignain
mftisterris! mf
txaq Si pluuia
lipmiia.
Mors muiieru
tpantia pluuia
rii di uentorii .
■ .
Multa mors di
inftabilitas ho'
ninu di cornix
tio itereos:pau
citas pluiiiarii :
tonitruorii: co
rufirationu : di
annonar.
Humiditas
dites pauca.
,
Inir
Niiulhicligoi
ficat.
hile mediocre
mulieru pgni/
Utu:taubtoP
aercu multitu/
dine huiditatu
&i pluuiaru .
Odiii & lis iter
^lurdThomtnes
mors mulieru:
Sinifcxpluuix
Hiiiditas aeris.
Sal^di gaudiu
multis terris:
3i augmentum
joir^onum:
tnhecneuiro^
cotra mulieres:
pluma pauca:
mica tonitrua:
di conifeatio/
Hiiiditas paii/
ca.
/nes di fugfiux
inundationes.
In §3
ProlpitaSjplu/
uiaruilooillas:
mKu dellrucre
iegetes.
M ors regii
magnatii cum
pluuiahuidafu
pfiua:diminii/
hoaqusmaris
Mors di cedes
filiorit regum:
mors regis ina
ximi;(^Ilrudio
pluriii regionu
di cobuAiones
iterris:niltzlo
cuflzcu huioi/
tatedi llipdui/
Mukapluuia.
/tate iundatio
niim.
Multz pliuiis
di nubcs;corit/
Icatocs ditoni
trua:di magn**
calor itge mo.
MultzpLiuix:
diriiptliia hiii/
ditas.
In SI
nihil lignificac
Morlrt^ii quo
rdda:feruorin
micoru fup rc/
gesquofda:cu
pugna & mor
tequorudaciui
iim.
Nimia mimici
tia di odiii iter
lioies cu multis
pluuiis: toni/
truis di cotuf/
cacionibus.
Kcdihcatioae
ris di uenti cali
di.
multzargritud
nes militum di
nobili ii ex curf
b5’dimorsexR
potetia mfei^
plu. paii. calor
iichctnes: toni
dicoruCt^/
refuo.
Pluuia di hiii/
ditas pauca.
In ny
Mos in hoibits
pluuiaSC hui/
ditas &repac6
earum.
Morsinpluri/
busr^onibus
pbtuiamfta*.fe
mina cu pauci
tateaqua^ nis
ris.
Pugna r^u:di
interfedio mu
lienucomixtio
nes dC nocume
tujn plurib^* r
gionibus:fupc
diiapluuia:ci
aehementicalc
re.
PkiiiialiigfUia
1
Scia di lapten/
tia multa: cuna
multis pluuiis
& tonitruis:cc
riircatioibus di
augmetum fli
minum.
Pluuia (iipflua
& multa humi
dicatis.
VENVS SVPER
Saturnii
louem 1 Martem
'6'olcm 1 Mercuriu]
Lunam
In
Pugna r^ni
inter fe : multx
lierbacu mlHs
pluiiiis 6i hiiiy
ditatibus&iie
to mediocri.
'
Prolgitas mcr
catonu:mrtzfe
irefi^gritudies
tnelncolix &ca
rilHaannonz:
K deftriic^mcf
is&pluuizml
tx.
Morsquaruda
mulieru regun^
nlizguerrzcu
mo^fiipfluo.'
Humiditas mf
ta Si liipfluitas
>!uuiaru.
UeIla'Si dcpda
tioes-.pIuuiaGi
perf!ua:miiltz
aquzSC iimda
tionesfluminu
ipantiaaerisi
Si pluuia 'pau/
ca.
iijiti
Morsmiilieru
ngu cu pauca
pluuta 6i boni
tatemeiTmm.
AngulHz quo
runda re^m ;
mors i pliirib’
elimatio^ cum
pluuiai&pRiia
Mors filiojie re
gu cu!pluuiis fi
perfluis.
Pluuia fupflua
Captio pcco^
inplurib^terris
multz piignx;
pluuia fupflna
tonitrua Sico
nifa.ilipfliiz;
terrzmotus Si
multa inunda/
tio aquaru.
Humiditas Si
pluuia..
In S;'
Morsinr^tili
biis:& mtifcx
cum nultisplu
uiis;
'
,
Medacia mira
terribiles rumo
res depugna cu
morte iuuenui
ftiiiperfluitate
aquaru pluuia
ru de.augmetu
tigris Se eufra
tis.
Supfluitas aq/
rd & pluuiaru
multi rores.
Huiditas mul/
Multa bella in
ciuitatib^ Si re
moibusSime/
Aeolia in hoi
biisfupfliiaiSi
tonitrua.
Humiditas tnl
ta.
In %
nihil lignibcat
hic.
PeftUentis 6C
cafusinhoibiis
mors in ouib’:
pluuia pauca ti
poreruoicum
paucitate anno
nz.
Multz cobufH
ones: Si miiltz
rebellatioes cu
pluuia fupBua
Mlb huiditas
Si uehemes fri
gus.
Vidoriaiterre
gesdatronesSi
pauores Iplim
busterristcari/
Ilia aiino^ Si
cameloriiifrig®
uchemens tpe
fuotpluuia pai
ca-.pellesSi to/
Huditas pau/
ca.
/nitrua.
Aegrimdiuho
minumextulTi
busimiiltxaq:
cu mediocrita
tefluniiau.
llcges interha
cntfiliosTuosj
ficcitas in pluri
bus redonibus
cum pauca pili
uiaSC detiime
to aquaru cum
paucitate anno
nz.
Nimia combii
Hoin pluribus
r^onibus:p]u
uiacQ multis lo
ciiftis.'
Humiditas.
.
Ciuerrz Si plii
uiz mediocres
cutonitruis Si,
coriifcationib^
Generatio hui
dicatum.
«■> X
Vehcmcs Irig^
pUmia fupflua
mulcz corutbi
rionudC toni/
trua.
giierre & mors
mulieru: detri/
mentu uolatili
um cum multis
humiditatibus
S< meiribus.
Multa mors in
bolbus { multa
pluuia Si aqua
liipfluat
Humiditas.
'
1
Frolgitas lio/
minumSiiufh
ria iudicantiu.
cu multis uatici
natoribus.
Tranquillitas
aerisipilces ml
ti Si parueaue,t
multa^ pluuia:
tonitrua:coru/
(mtionesSihu
miditates.
LVNASVPER
3 «
Saturnum
louem Martem
bolem 1 Venerem 1 Mercuriil
In Y
Mors iquibiii
dam terris : &
plnuia pauca.
Venti dCiuua/
mentu eorum:
plimiatpataSC
zgrinidineslio
minum.
Huidicas rnlta
Pluuix&toni
trua & fulgura
Ventus meridi
anus inceirans
huidicasmulta
&^cipueinqt
taxfliuali.
Pluuia mlta £c
ulnis incelTans
In ^
Aborliis pgna
tiumspauatas
mdTis : mulcz
pbiuia;.
Hiignailkcitas
&peltisinmu!
tis tcrris:plutiie
&aqusmulcx
giditas miUta,
Pliiiiia pauca.
guerra&mors
regii cu multis
latronibiistab/
orfus inpgnati
um: pcLii afino
rii;morsboum
tonitriia:coru/
tcacibesipaiid
tas melTiu &/
multxnatiuita
teshomiiu1:de
trimentii herba
riicii mediocri
catepluuianim
/Icminum.
loxc
Multi milites 1
Sfpkiuuruper
Aua.
Huidicas mul/
ta.
Pluuialupilua
SC huidicas.
Hiiiditas pau/
flatus uento^
pluuia tpatade
Latiis iienco^t.
In 0
hSl
Aborl"inpgna
tiumt paucitas
meiTis: pluuia
rupfliiaihuidi/
tas multa.
Multi rores.
Pliuiiamulta:
Huidicas pan/
ca.
Huidicas mlta.
£>iccitas humi/
nu mediocris:
d^ue^kciTans
Aborliis iDpre
gnatiu: pluuia
miilcaihniditas
& ulcus.
Multi rores.
Altcratio Si di
iicrficas acris.
Humiditaslup
BuafiCmiiltxa
qiix. :
Pluuia Si hili/
ditas.
Morshomini'i
hiiiditas pauca
uentus IceiTans
iieliemekcabr.
In 1?
Pluuia fupllua
d( multa liumi.
ditas.
^erra&mors
n multis terris
interreges: plu
uia (iipflua:rai
ta: aqux & ali/
quadoikcitate
Huidicas mul/
ta.
Huidicas mul/
ca&uiultxaq
Pugnainter ci
Lies paugcs:&
latrones: abor
fus j^ua.cari/
ilia aiinoruni:
morsbon;mul
uhuiditas^:
paucitas melUs
dCfcminu. ...
Pluuia & hui/
ditas mediocq
•
LVNA SVPER.
Satiirnu
loucm
Martem
Solem
V enereni
Mercuriu
In ^
Morsinpgna/
tarii ; liuidicas
tiipfliia & mul
tzmelTes.
Humiditasliip
flua,
Mllzaquz di
huidiuta.
PLtuiaiiipfliia
dl paucitas aq
rtim.
ProlgitaspUi/
iiiarii: di huidi
tas multa.
Multe humidi
tates & inunda
tiones.
Inm
In ^
bdia inter re/
ges:bubones:
mors in pluri/
biisbeftiis cum
multis humidi
ratibus.
Plimia lupflua
multaraqua;.
Tonitruascon
fcationes fut
mina.
PlnuialtipHiia
paucitas aq
nim.
PUiiiia liipHvia
Si multa huidi
tas. .
Pluuia (upflua
miiltz inunda
tionesiappari/
tio f^ellaru igni
iiminhorizou
ce.
Pugna Iter re/
ges&pluuiafu
peiflua.
Hnmiditas mf
ta&Ilipfluitas
aqiiahi.
Ciues orietales
interficientoc/
cidecalcsimors
[ociiflz di aque
di l^umiditas
multa
Aqitaliigfliia:
& multa humi
litas.
Humiditas di
pUuiia.
Mors quonm
dam r^ii & d
ultatii qfutrup
littus maris: aq
& huiditas. .
In 3)
Hiiniidicu int'
ta&fiip!!iiitas
aqiiaru.
Mftz aqux&
fiipfluitates.
Mltz aqiiz &
inundationes .
Huiditasfuper
diia.
■
belU.multila/
trones:& abor
fus^gnatifisdir
perfio alinoru.
mors bou tUcci
tas Si paucitas
retninu& mef
(ium.
biccitas hori/
zpntis:&plu/
uta pauca.
In:^
CoftriSioncs
multz.huidita
ces&aqua.
Humiditasml
Humidicas lup
dua.
Corulcationcs
& tonitrua.
Pluuialuphua
& multa: coni/
'cadones.
pugtuiterquol
dam ciues: &
uentusicelTans
In X
Aboilus tnpre
giuntiu:.pauci
tasmelCs: plii/
iijariipflua:d(
miiltz humidi
tates.
SupfluitaS
tum di pluuia
cum.
Huiditasmlta.'
MIta huiditas
&coruicati6es
Pluuia &hai/
ditas fupfltia.
MulQttidouo
lanliiidipifeiu
jliHiiafupllua:
3^ inundatioes
luminum.
Di{Kn^o.S.
37
<ir[ndpitdillinfli6fextadcfi^ificationib?ft«l
bnimnxaruqiixrimt in diuerus imaginibus cxli
Ec cocioet tria capitula. '
(TPrimucapitulumdtdenaturisltellanim fixa
rum in zodiaco.
Oft$inpr«e/
dentib? duabus
dilbnQidibade
terminaciiefide
fignifiationiba
Itellanim errati
carum cu fuerit
difpofitorcfquo
rumetit^ tempo
rum reuolubUiii
lint:Inina difH
ctioe intedo ina
nifeftaref^ifi/
cationesdi naturas ifellarum fixarum iuxta (en/
tendam ptolxmeiprinioquadriparti.capitulo.9
Ecpriniopoiianinaturas (lellamm fixarum qux
in imaginibus zodiaci confilbint: Deinde natu/
ras ftellarumfixarumin imaginibus feptentrio/
naUbusexiAentium:Deindenatiiras(lellaru fixa
rumquzconfiiUintin imaginibus meridionali/
bus. fidarum itat^ omnium fieltarum naturas
inhacdi(Hncti6enumerabo:qs.rnatiirasrecudu
fiiorum openimproprietatem necnon (ecuduqi
experimentaqexeanidem (lellarum fixarulifiba
coplexioibo mmuturcu fiellis erraticis.
QTDenaturis (lellarumfixanim in zodiaco.
Tellzigit' fixjc ut dixit ptokmc®
quxfunt in capiteuel uerticearie
ttsfutdenamra faturnifiCmartis
id eft fcamdum Haly multum de/
I ficcaut Si temperate infrigidant.
- 'SJ Quse liero in ore arietis fiint mec
curiifiC parum fattirni nanir.T afTimilantur fecun
dumHaljr mociicuminfrigidant& humeflant.
quziicroinpo(lcriorimartis:&quzin caudaue
nerisnaturzfeconformant.VndefecunduHaly
in (lellis arietis uincit ficcitas: Si maxime tendunt
ad complexionem marcis. C Omnes autem ftcl/
IzquzconltiCuunt arietem fecudtim ptokmeum
ia libro (cptimoalniagefHrunt tccdecim.{.dii£ i
magnitudine tettia:& in quarta qtdior:& in 'qti
ta (ex-.in fexca una. Et drea arietem qux non funt
de forma fiintqirin<pllcll£.in magnitudine tertia
ima.in quartaiina.in quintatres.fCScellx uero
tauri qux in abrdfioneeiiis fiint ueneris Si altqn/
tulu (atiimi natiirx appropinquat & fc(£m Haly
funt frigidz SC humidx. Plyadesueroluna: Si
marti airimilantur.Si fcim Haly (unt temperati
inter{icaim& luimidum:& tendunt ad colore
aldebar.1 dc natura martis .Cxtcrx iicro ftctlxca/
pitisfimtdcnaturafaturiu& paruniincrcurii.se
f«udum Haly multum infrigidant Si plus defic/
cant<^ bumedat.Quandoq} tamen liiimectant.
Si qux funt inexcremitatibus corniiu Cauri marti
airiinilanttir. Omnes autem ftellxquxconfli/
tuii t taurtimfecudiini ptolxnieum feptinio alma
gefbutprius-.runttrigiutaduxtqiiarumin magni
cudineprima efi ima.in tertiarcx.in quarta unde
cLni inquintatrededm.tnrextauna.Etcirca tau
nimquxnofimt deforma fiintenimftellx quaru
in magnitudincquartaell una,in quinta decem.
CTStclIxiiero geminorum quzfuiit in pedibus
mcrcurioSi aliquantuliumiencriafiimilantur.et
faunduHalymagisliumefftantopdeficcat.Cla/
rxiicro qux funt incoiisfeiiincruribusCanirnos
ftella capitis anterior qui*uocat'(l:cllaappollinis
mcrcurioiSiftcUa capitis pofteriorquocat' ftel/
la araclii marti in natura coueiiircuidetur. Oes
autem Mlxquxconftituut geminos funt decem
etodo.iii magnitudine uidclicecfeamdadux.m
tertia quinqi.tn qLiarCanouem.inqaintadiix.Ec
circagcniinosqiixnonfuntdeformafimt fepte:
quarum in magnifudi Jie quarM funt tres .in quin
ta quattuor.CT Stellx cancri qux funt in pcdtbus
uelfccundiimaliiimtextuminocuUs mercurio Si
parummarci affiniilatiir . Qux uero in azubene
iiinC.i.uuIgarir* griiionefdSiidtudualiu tex.iun
gulis anterioriba(atiimoS{ mercurio conueiiiut
Ncbulofx inpedorc quxdiamtiirprxiepefunt
de natura martis Si Itinx-.idelifecundu Haly hxc
c 5 plexioab(cuiditproprieuifiim.Duxiierocir/
ca prxfepcquxdiditiEr aiinifiinf deiiatura niar
tis Si (olisiSicIlralis complexio abfeindesSi da
nans.i.dclfnicns (eciidiim alium textum. Oes
ftellx conftituentes cancrum funt noiiemiquaru
in magiricadiacquarr3fiintlcpCe.iiiqnintaLina.
Si nebiilofa una. Et circa cancrum quxnon funt
in forma funtquartuor.in niagiiitudinc quarta
diix.Siiqnta.i.CrStcHxdiixcapicisIconisfunt
dc natura (aturni Si parum martis .Si tres in coi/
loeiusdcnatiirafaturHiSi panim martis. Cor
leonis quod dicitur rex ucl bafilicus martis Si io/
uisnatureconucnic. Stella in .Ipinali fccundiim
alium textum in lunibistSi aliaHiclk in cauda fa/
Traflsitus .r.
tiirno SC ttcneri atcppanim mercurio afOmilan/
mr.& qiisin cruribus ac<5 coxis eius Tunt ueneris
nacurxSc parum mercurii. Omnes ftcUa:Ieo/
nis r[int.i7.quarum magnitudine prima fiint-z.
! (c(f3.z.incertia,6.in qrta.S.in anta-f-i {b(ca.4.
Etcirialeonem qu£nonllintinformafunt.S.^
demagnitudinequaita una.inqumta.4.& nebii
lofauna.& tenebrorx.2.<£rStellx uirginis qiix
funt in ei® iiertice.f.crux fiuc troca ut foUu Iiedere
qiia:i(incfidIzupitis.Etpma(teUaala: meridio/
nalisuir^is merairio £K parum marti afTimila
tur.AlizquO(f (lellzlucidcalzmeridionar&dm
aliucex.licecfc(£m duostex.iept^onalisnecno
&^clliedornruntmerairii8C parum martiiaut
fcam aliii tex.merairio di paru ueneri aiTimilat'
CrStel(aqtiO(^ clara alxTeptetrionafiaturnoS^
merairioairmiilaf.Et ipicaueneri& parfi mer/
airii natiirz conuenit. Vnicdm Iiali mercurius
iiincit in toto Cgno uiiginis. Omnes itacp ftclia
qiizconfKtiiiit iiirgincin fimt.26.quariim in ma/
gniciidine ^n]acjl;[ma.intercia.6.m quarta7.in
qnta.io.innuct3.i.& circa uirginem quznoliinc
informa runt.£.qiianimin magnitudine quinta
run.t.4.in£!xta.2 . GTScellx quxalTcributur librz
& Hint in fummitatib® pedum uirginis circa fini
brias iielHmeti Cui Gint m natura mo-airii & mar
tis.EtCcdImHalyhz flellxCuntin Ubraitiifunt t
fi^irauirginis.Kquzfuntm anterioribus graf/
fiis id rilungidis (corpionis:& qiiz funt in extre
mitatibus earum Ciint de natura incurni di mercu
rii.quzneroHintinmedioanguloriimlknimidC
parum mattis. Attitiilanmrautemftellziibrzuir
gini fid feorpioni eo g> libra fcdim Haly ex pani/
bus illorum componitur.Omnesftellzqua cotn
ponutlibrdmrunt.S.quanimmmagiiitudinefc/
cunda(imt.2.inquarta.4.inqLiinta.2. Etcirca Ii
bramquznonfuntinformaCinr.9.in magnitu/
dine tertia una.in quar ta.f. in quinta. i.inkxta.r
E t ftellzlucetes in frotc exiflentes in corpore fcor
pionismarti Scparum iaturno afTimilatur.Tres
liero quzfunt in ore fiiiein coipore quarum me/
dia e(l rubea di uocaturcor {(Xirpionisfirnt natu
rz marris & parum iouisiquxetialuntiii nodis
(eu IpondiUbuscaiidz funtnaturz iaturni di ue/
nerisiSCquzCintinaculeo mercurii 6dmarcis.re
ques etiam nebulofa arabicclacba martidi Iunx
alTimilantur. Omnesftellxfcorpionem conlU/
tuentes runt.2i.quarum in magnitudine Ceoinda
una.iRteitia.r}.inquarta.y.inquinta.i. Etcirca
feorpione quz non funt in forma funt tres. in ma
gnicudine.(tquinta.2.&una nebulofa. <[ 7 Scdlx
ueroquxfimtfcacuminer^idxfa^&ario mar/
ti dd Linz a(rimilantf.8dqiixfiint in arcu di ineo
tactu manus ioui dd martx. Nebulofa faciei foli et
jnartiiq etiam in iicxillis & in loco earum ubi eft
jnanus dextra trabens ioiii di debiliter mercurio,
qui liint in cruribus di pedibus equi ioiiis di fatur
ni di quadrilatenl caudzucneri & fatiirno con/
ueniunt. Omnesita^fleilxconiponentes fagi/
darium funt.^i.quanimin magnitudine fecuda
funC.2.intertia.9.mquarta.9.inquinta.8.infc(ta
2. ncbubfauna.CJEtflelix quz fimtin cornibus
Capricorni denatura ioiiis ucl ueneris exifhmt 6 L
parum marris. 5 d quz funt in ore faturni dd paru
mercurii di ueneris peraliumtcx.fiint larurnidC
parum ueneris dd martis .quz Cmt in pedibus dt
uencre funtnatiirx marris dd mernirii.dd quz in
cauda latumidd ioiiis. Omnes ftellzconftitqea
ttscapricoraumfunt.tS.quarum in magnitudi/
netertialiint.4.in quarta.9.inquita.9.iii fexta,^.
•CTStcllz quzfimt in humeris aquarii di in ma/
nu finiibaiac etiam peraliutex.iUaquzell in fro
te:di etiam per tertiutextumiKz quz funtin hau
litorio iaturno dd mercurio afTunilantur.dd quz
in coxis it uc cruribus eius magis mercurio di mi/
misfaturno.Et quzincurfli ^ueinfLi{ione’aquz
faturni dd parum ioiiisnatiirzconiienmnt. Oes
(lellzaqiiarii (unt^^.quanimimagnitudine pii
madltma.in tertia.9.inquarta.iS.inquira.r9.in
(ioctaima. Etcircaaquariuniquznd funtin for
mafunt.3.quzrLmcin magnitudineqrta. C 7 Std
laruiiuieropifciumqiizfuntin capitepilcismeri
dionaUs mercurio dd parum iaturno aflirnilanf
quz funt iti ore.uel poti® fcdm alium textum quz
fiintincorporeeiiis ioui di mercurio. Et quz in
cauda di auftrali filofatiirno dd debiliter mercu/
rioaiTimtlntur.Etquzincoipore eitis.f.in (pina
liborealpifcis ioiiis di paru ueneris natiirzexut.
quz in filo fepten trionali faturni dd ioiiis clara q
ell in fibrum ligamine marris dd parum merairii
naturzconiienitmt. OmnesftcUzconftituetes
duos pilees bnt.;4. quarum in magnitudine ter/
tia(unr.i.inquarta.i2.mquinta.;.infexta.7.Et
circapifcesqiiz nonfuntin forma (Imt.4.q funt
'inm^itudinequarta. CTEtoesflellzorbis fi/
gnorumlImt.;46.quarum i magnitudine prima
liint.5-.mfecunda.9.in tertia. 64 .inqiiarta.Tj;.iD
quinto .10f.infexta.27.di exnebiilons.3.ctex eis
quznoniiitrantnumenimdi fimtpanii luminis
et extra numerucernimusiuelhiccirca funt.too.
Criam ponam initia Si fines omnium f^tioru
zodiaci in (phzra nona fc(£m q? Eienint tempo/
reptolzmei.fed iam ipfa uarianfidd lilr ftdlz
fixz uariantur alods in quibus fuerint: tuc anno
domini.i;4o.uerifiatzuint (leUzfixz pquofdl
famorosfc(£m magnas experientias.di tunc ad/
debanuir fuperloca earum ptolzmei.i8.graduS
quam quidem addicidnem reputo multuappro/
Diffinfliov".
58
pintyiarciieritari. Initiimiiiero tmaginisfigni
arietistlporcpcokineifiiiciii.i^.gradiidgniarie
Ctsfixi.r.iiirphxra nona.& Biiisciiilde imaginis
iii.:7.ciiifdcm. Initiiimucroiniaginistauri fuit
temporcpcoIxnieiin.2;.gradu i^iarietis.& fi
niseiiirdeimaginisin.27.gradufigni tauri. Ini/
tium imaginis gcminomm {(iitin.7.gradLi gemi/
nortim.fic6niseiufde imulis in,i7 .gradu cini/
deinfigni. !nitiiimimagimscancrifuitin.;.gra
diicancri.& 6nis eiufdem im^inis in.!7.gradu
eiiifdeml^ni. fnirifiima^nisleonisfuit in.19.
^adiicancri.Si finis eiufdeugniin.i^.als.rf.gra
dtifignileonis, Initium imaginisuii^nisfiiitin
27.ars.i7.graduleonis.&finisin.i5.gradiiIibra:.
Inititiimaginis libra; fuitin.7 .gradu librx.fiC fi
iii5eiutdeimagini5in.).gradtirigmfcorpionis.
Initium figniimaginisfeorpionis fuit in.&.gra
duligni fcorpionis:&:finiseiufdcm imaginis in
priniogradii i^ni fagidarii. Initium imaginis
ligni fagiSariifiiit in.^.gi'adu fignif^fiarii : Si
finis eiufdun imagimsin.30.gradii eiufde ligni
Initiu imaginis capricoini fuitin.7 .gradu ca/
pricorni: & fimsdufdem im;^nis in.29 .gradu
ciurdem. Initium imaginis aquarii in.i^.gra/
dufignicapricomi;& finis in.24.gradu aquarii.
Initiiimueroimaginispifctu fiitt tempore pto/
lxmei.22. gradu ligni aquarii:SC finis cUifde ima
giDisfiiitin.;o.graduarietis. Hecigic'' fiieninc
loca initiomm & finium imaginimt zodiaci tem
pore ptolrmd .Et 11 uolucris iicrificare pro anno
x^i.]}48. addas adinitiu& finem aiiullibet ima
gi nis.iS .minuta' habebispropoficiim.
C Capituliun fecundu de naturis ftdiarum fixa
nuu leptqicrionalium.
N hoc capitulo determinabo de
naturis flcllarum fixarum fepten/
trionaliiun fcdni fententiam pto/
la:nici eodem capi.g.primi quadri
partiti . CT Stellx itac^ lucidz urfx
minoris funtdenatura laturnidC
paru ueneris.EtfctJm ptolamcu.7 .libro alme/
ge[H;omncsftellz coftitu&estirfam niinoreCmt
7.qiiarum in magninidine fccuda fiint duz.in tet
tiauna.inqrtauero.4.Etintcreoscll;unadeiiia/
gnitudine quarta qucnocfiinfomia.Principiu
urf* minoris tge Ptolzmei fuit f ^ncipio .gradus
geminorum r & finis eiufdem in.17 .gradu can/
cri.CTStellz ueroinmaioriurfalocatxalTimila
tur marti.Stelizuerofimilesnubirubeius cauda
&eflcrocautcredofunt naturxluns& ueneris.
Omnes ftdlxtirfxmaiorisfunt.27 .in magnitudi
ne fecunda runt.6 .interda, 8.mquarta.S.ingnta
f.Eccircahaacurfamquzaofuntde formafunt
8.inmagnitudinetcrtiauna.iriquarta.2.inqiim/
tauna.&occultzfunt.4. Principiitur&maio/
risfiiit tempore Ptol£cmciin.26.gradu gemino/
rum.& finis in.]9.gradii leonis. <ErStdla; clarx
draconisfuntdenaturafatumidl martis.Etoes
fiellx draconis fiint.}2.r.in magnitudine tcrtia.S
inqrta.i7.inquita.;.infcxta.2. Draconis prin
cipiumfuittemporeptolzmciin.27 .gradu libri;
& finis euirdein..i9.gradiiuiiginis.^SccIlize/
fei al^ ficharis infiamati funt de natura fkturni QC
iouis.& omnes eius IVella: (unt.n.f.in magnitudi
netert[auna.inquarta.7.inquita.;.Etcirca,ipni
qux non fimtinformafunt.2.quap:imacfiima
gnitiidineqiiarCaraliainmagnitudine quita. Et
zefei principiu fuittemporeptolxmei in.ro.gra/
dupilciiudC finisdusin.f.tauri.irStdlxboetis
funtdenatura fatiimi 8 i mcrcuriudC quadoex io
iTis& martis.Etillaclara quxnocatiirarSur^dl
naturxmarris SCiouis.Etomnes ftellx boetis fiit
22.f.iii magnitiidinetertia.4.inquarta.9.in quin
ta.9.& illa qux eflinterduas coxas eius.fquxuo
caturarfiunisufalkameluzefi magnitudinis pri
mz. Principiuueroboctisfuit tempore ptolx/
niciin .9 .gradu uiigints.dc finis etusin.9.graduli
brz. <CStelIxcoronxfeptcntrionalis funt de na
turauencris & mcrairii.fiC omnes eius ftdlx fiint
S.f.ium^mtudinefccudaiina.tnqiiarta.^.ingn
taunaidl ifcxtaima. Etprincipiu coronzfepte
ttionalis fuit teporcptoizmci in, ii.gradu libri,
et finis ei® in .2 2 .gradu librx. <^3 tellz Herculis g
iiocatiir gcnuflex^ funt de natura merctirii.dC oes
eiusflellzfuut.28.f.in magnitudine Cerda.£.mqc
ta.i7.inqiunta.2.mf!exta.;.£Cell una flella extra
formam demagnitudinc.j.Etprincipiuni licrcu
lis fiiit tempore ptolxmeiin.i2.gradulibr.t.6C fi/
iusciusin.6.(agi&arii.<[rSteIlxuulturis cadetis
uellirx funt de natura ueneris & merciirii.dc oes
dusficUz funt.io.in magnitudine primauna.in
terri3.2.&inquarta.7. Eteiiisprincipiutempo
reptolimeifuitin.i8.graduraKi61;arii.SCcius fi/
nisI.ir.capticorni.CrStdlxgmlinxiil'cignilitnt
dcnaturaucneris&mcrcarii.& oesllclli fut.i7;
f.ininagnitudinc rcciindauna.in tertia, f.inquac
(a.9.inqumta.2.Et duxfimt circa eamq no funt
dcformai&limtqrtxmagnitudinis.Etei^prin/
cipiu fuit teniporeptolzmciin quinto gradu ca/
pricorni . & nais in.ry.aqrii.CTStclli caOTiepie
funtnanirifamrm8iiicncris.& funtinmimero
ij.f.in magnitudine tertia, 4.inqiiatta.<S.in quin/
ta una .& in fcxta.2 . Et eius principiii fuit tem/
poreptolxnieiin.9.graduarictis:& finis eius in
9.tauri.CrStellxperfci qui defert caputalgol itet
demonis funt de natura laturni dC ueneris:& ne/
bulola in manubrib dadii niartis di mercurii. Et
oesficUx perrei.26,f^ magnimdinefccuda.2.in
Traflatus .i.
tolia.f.inqiiarta.iC.inqnta.i.&nebuIofa una.
Etctrcac3piitaIgoIqiia:n6 fimtin forma funt.^^
f.mmagnitudineqiiinta.;.6Cunaocciilta.Prin/
cipium liero perteifiiittenipore ptolsmei in.17.
gradiiarietis.&finisci'’iii.i7.taiiri.CrSrdl£^i
tatorisliit retinetis habenas q.f.fiintclanEci^fuc
nat URE marris fid mercurii .et oes ftclli agitatoris
func.r4.finmagnitudincprimai}na.& iiirecim/
da.i.in tertia, 2.inqi'ta.7 .in gnta.i.itifexta una.
Principium agitatoris fuit tempore ptohemd in
(e£udogradutauri!& dus bois in tertio gemino
nim.CJStelLEferpcntatii fimt naturte faturni &
martts: S< funt in numero iiigin tiqtiior.in m^ni
tudineteitia.$'.iqiiarta.i;.in giita.(}.Etextrafor
ma funtqiiin($.rin magnitudine quarta omnes.
Et p tincipium idpen tarii fuit tempore ptolzmei
in.24.gradu fcorpionis.& ei’ finis in.io.lagifta
rii.CrStcUiEferpaisiuntnatursfatiirni&mar/
tis.& fnnt in nuniero.r8.f.in magnitudine tertia
f.inqrta.rt.in quinta uiia.Et circa ferpete&fo
pentariiim lImtquin($qua!nonfiinCdererpenri/
nafiDrma.ri.ierpentis.f.inmagnitudincqrraoes
Et principium ferpeotis fiiit tempore ptolimei
in.T9.graaiilibra;.&finisin.r<^.ia^darii.<rStet
Iziagi^ futnaturxinartis&paru iienerisiquz
omnes fimt$'.in magnitudinequaita.1 in quinta
3 .in(exta.una.Et,du,s principiu tpepto.fiut in.4
capricorni.Sieius finisin.ii.capricorni.CTStei
Ixaquilx funt naturz martts & iouistqux funt in
numcro.g.f.in m^nitudine fecunda una.in ter/
tia.4.inquartauna.inquica.3.EtciTcaea,{unt.6.
f.in magnitudine tertia, 4.in quarta ima.in quin/
ta etiam ima.E t eius prbicipiu fuit tempore pto/
Ixmeiin.25.gradu fay&arii.fiC finis ei’ in.8.gra
dii Capricorni. GT S teKx delpliini funt natiirzia/
lumi & martisiquzfuntinnumero.ro.inmagni
mdine tertia.f.inquartadux.in quinra.3.Cuius
principium fuit tempore ptoIsmeiin.i8.gradu
capricorni.di finis dus in.i4.gradu Capricorni.
CTStella: eqniatorisclarzfuntdcuatura marris
& nicrctirii : & fctJm alium textii marris & iouis
aiiusflelkin numero funt.io.quarum in magni
tudiiie (kiinda fitnc. 4 .in-terria. 4 .m quarta.^.in
quinta.j .Cuius principiu in tempore ptolzmei
fiiitin.6.gradu aqiiarii.& finis dus in.io.pifdu.
De equo liero priori fiucminorinonkcit ptob
meiistnquadripar.metionecu ftellzi^m coftitu
tesfiinr.4.ocailtz.C7Sfclls andromedxfunt na
tarzuenerisqHzinnuraero funt.2}.f.in magni/
tudmetcrtia,4.inqrta.i5'.inqiiinta.4.Cuiusprin
cipium fuit tempore ptolzmei m.i8.pifcium.&
cius finisin.i8.graduai'ietis.<r Stella: trianguliq
uocanf dcitaton funt de natura iiicrcurii.dd fimt
in mimei'0.4.f.in magnitudine tertia.^.in quarta
una.Et eiusprmcipiumfuitteporeptolzmd in
rr.arictis.& finis dusin.i7.arieris.<rOmnes igi
tiirlleUz quz funt in parte feptetrionali Cmt^it.
quarum in m3gnicuaineprimarunt.;.& inittu/
da.i8.intertia.S6.inqrta.i7;.ingnta.y7.infexta
14.8d.exneb11lofisuna.de exocciiTtis.^.
GTCapitulum terciu denaturis IManim fixaru
meridionalium..
aOft^dcterminatumeftdenaturis '
'fiellarum fixarum feptcntrionaliu
■jlaminhoccapitulointendopone !
1 1 re naturas ftellarum fixarum meri/
Ldionaluimiuxtafiaitcnriamptol*
,llmdprimoquadtipar.ca.9.CDi f
cendo igic' mfiellz pifiis meridionalisidd primo
illaquxefi; daraquzcftinorecius uencri& met >
curio alTimilanir. Omnes dus ftellz,fiint.rr.qua/ ;
ru rimcinmagniCLidinequarca.9.in quinCa.i.Et j
drca'pifccm meridionale quz non fiint in form» ;
funt.6.f.in magnitudinecertia.3.inquarta.2.iqn :
tauna.Etprindpiudufdempi&istempoce pto/ .
lzmdfiutin.2i.gradu capricorni.finiseius in;d. |
aqrii.CScdlzcetifuntdenacuraiaturni.8dOQ 1
eius fiellz runC.i2.f.in magnitudine Cettia.iojn
quarta.8.mqainta.4.Etdusprindpmmfiut xi/
poreptolzmdin.;.gradupiicium.& dus finisi
iS.gradiiarietis.CrStellarumuero Orionis illzq
funt in eius humeris funtdenatura marris 8d met
curii:8d aliz clarz in eo funt de natura iouis 8d fi
cumLEcomiieseiiisllcllz innumero fimt.38.fj
inagnicudijieprima.i.mfccunda.^.intcrcia.S.ia
quarra.i5’.inqumta.3.in fexta.f. 8d nebubiauna
Eteius principium fuittemporc ptolzmeiinj^.
gradu tauri.finis uero dufdem Iri. 8 .geminorum.
CTStellanim liero fiuuiLuUimaquz clara ellioui
ailimilatur:6d rcliqiaturno.Etomnesftellz eius
fi1nt.34.ia magniciidinc prima eAiina.! tertia.^
in quarta.26.inqumra.2.Ecdus principium fiiit
radii arietis.dd dus
tempore ptolzmei in primo gradi
finis 1.15 .ais in.i9.caiiri. GTStellxIeporis funt de
natnra mercuriiS: faturniq innumero funt.i].
inmagnitudinetertia.2.inquarta.6.dd in qtriqta
4.& ei^principiimifuittemporeptolzmd in.17.
gradu tauri.& eiusfinis. in.3.gcminorH.CStel/
larti uerocanisinaiorisillaquz dilucida in ore
eius efidenatura iouis 8d pani martis.Sdalizd^
ildlzftmc naturz iieneris .fct omnes ei® ftellz funt
inniiiTO.tS.in magnitudine pina.r.i tertia^.! qt
'nifornii
ta.f.in gnta.7.Eccirca caneqno fnntiriforma
fiint.ri.fiin magnitudine tertia.2.iqrta.9,Etpri/
cipiu canis fuit rpejitolzmd in.io.geminorum.
QC dus. fims.in.3. cancri. CStellzcanis.iniQoris
Diftinflio.7.
Cmt natiiw merhirii SC panim martts:& funtin
nuDiero.:.in magniciidinc^mauna:& in quar/
tauna Et eius principium tpePtola:mci fuit, in
a^gradii gemino^ :& finis ci'’in.50.geininom
CTStelLEhidrx.i.ferpentisiemetufut naturx fa
lumi &iicnerisqmnumerofiint.2y.in magni/
tudmerecLidauna.in tertia.;. in qrta.t^.in quin/
taunainiatauna Etcircahidraqua:n6 funtin
forma riint.24.imagninidinetertia.Etprindpiu
etusfLiittpePtol£nieiin.i4.gradii cancri& eius
finis in.i4.librx.G7 Stelis crateris iiel uafis funt
natura ueneris & parum mercurii qux in nume/
ro funtfeptem ilellzin magnitudine quarta. Et
tius principiu tempore Ptolxmci fuitin.i6.1co
nis.& finis d’i.6.gradu iiirginis. CTEcfteHxcor
ui funt natiirs marris & mercurii qux innumero
funtreptenrftella: in magnitudine tertia.;.i qrta
i.in qirita.2.& cius principiu tpc Ptokmei fiiit
tn.i4.uirgjnis& finisi.ii.tuiginis. CTStellanim
nanis qux Hocamr argos & iltxqux lut clarx fiit
naturx latumi&iouisi&omnesncUznauis funt
it^.inmagnitudine primae una.mrecunda.6.m
tatia.9in q1urta.2r.in qu!ta.7.m fexta una. Et
principiu nauistemporePtoIxmei fuiti quarto
geminoru&finis eiiisi.S^.uirginis GTSteilx ce
Cauri quxfimt in eius corpore humano funt natu
rxiiencris 8 c marris per duos textus & fiellxcla/
rx i corpore equi funt naturx ueneris & ioiiis: dC
omnestfeUxfunC.;7.mmagnitudineprimaima
in (eciida.;. in tertia .7.inquarta.i&.inquinta.8.
Etprincipiu eiusfiiittpcPtolamciinterrio gra
duubrx& finis ei® in.^.fcorpiois CTEtMls Iu
centeslupiruntnaturxlaturnl& parum3ttis:&
omnes eius fiellx numero fi1nt.19.in magnitiidi
nererria.2.inquarta.ii.inquinta.6.Eteius prin/
cipiu fiiit tempore Ptolxmci in.12. gradu librx
& finis eiusin.io.(corpjonis.C7StcIlx turribili
flue larisfimt naturx ueneris & parii mercurii :q
omnes funt in numero.7.in magnitiidinequaita
f. 8 i in qiiinea.2. Et eius principium fuittemporc
Ptolarmei in.2i.fi:orpiouis.&dus finisin.4.fe/
giflarii.CrStcllxclarxcoronxmeridionaffiint
naturx raturni&inarrisidC in numero fiint.i;.
inmagnitiidinequarta.f.in qiiinta.fi.infexta.l.
Et eius principiu fuit temporePtolamei m.io.
lagiftarii.&cms finis in.i7.ia^fta.G7V’niiicrfx
fi^x que funtin parte meridionali fiint.;i6.qu.i
niminmagmtiidineprimafimt.7.infccunda.i8.
intertia.63.inqrta.f64.irrqmta.y4.infcxta.9.&
ncbulo(auna.C70mnesigiturfieUcin feptetrio
neSC meridiei orbefignorumex eis qux habet
magnitudines fiint.1022. quarum in magnitudi/
ne pruna f1mt.if.in.recunda.4f.in tertta.208.in
quarta.474.inquinla.2i7.infcxta.49.&.f.ncbii/
bulolx.S(exteacbroris.;.Etfiellaficaper tango
S9
na.t.percomaho intrat numtru fiellxtangueke
dicuntur fiellx coniatx.
tndpir,di(Hnctio.7.denaturisGgnonim&.ri
domorucircultcumloca coniunctionu magna/
rum&eclipfiiimfiierintineisiautcumanniper/
iienerint ad ipa a lods afccndentium inceptionn
aiiC a locis coniimctionu ucl ec!ipfium:dC de natu
risfignoninrcum fuerint afcenacncia aliquorum
temporum rcuolubiliumrEt c6iinet.i;.captcula.
Capitulum primucu fiieritin ariete.
etfiellanim fixa/
nnlaniinifiadi/
(Hnctideuolopo
nesoniniii figno
nim:&eoru qiis
litates & naturas
ciimfuerintafcen
detia aliquonim
I temponini rciio/
lubiliu iuxta fencentiam Albii.4‘’.ae coniunctio
nibus m^nisiautlocaconiiinctionumagnarum
iielcdipGum fuerint in ds:autdireflioieii profe/
ctio perueneritadipfaalocisalcendenrium ince
ptionum prxccdcntiu: aiitalods coniunctionu
iielcclipfis.Cum igit' utait Albu .in eodem libro
4.diffcrentiaprima:{^nuarietis fiieritfiait dixi
fignificat 5 in duiratib®& in terris in qbaerit do
minator:r<%cs eru nt magnanimi forrimmi & ty/
rannifiageUatores:£k ciiics Litentur multisarmis
& erut interfectiones^ giierrx & combuftiones
in operibus: & multu indigebunt beftiis: & erunt
uenti orientales & occidentales ciini temper-rtia
aeris uernal' aut qiiaitx xlhualts.df eritaiitunus
fimilis ei in qualitate. & erunt dolores oculorum
dC capitis cum itchcmenria frigoris hyemis dC cu
niucL&prxcipueapuddclcefum folisin figmim
librx.& eritmiilrinidobcrbarumSi pafcuotiim
d( aliquando mediocriter arborum. & erit comi
ptio in cibariis propter humiditatem.& inucniii
turmelTcs arenales cupfpcritatccxteronim fni/
ctiium.dCaduenient xgritudinesfcdmquantita
tem annorum minoris reuolutioisfolis.Etciim
fiicrit gradus afccndentis uel locus alicuius coiun
ctionis uel ecUpfis in tertia prima arietis;aiitper/
iieneritibidircctio:autprofccttoibifueritalon/
ge{ignificatmuItatonitriia&fiiIgura& multos
iicntos. Etfifiieritin tertia fd:im« arietis ligni/
ficatmcdiocritateaeris, Etfi'fiicritiiiultiniarci:
Ofitisfignificato
nib^' Dianetamm
TraSaUis.i.
da fi^ificatcaUdiMteaeris. EtI 5 fu«ritinparti fcilicrtordei&dattilorflcumfalutearbonim.'
biiseiusfeptentrionalifaiisfignificatcaloremae/' Etcumfiicritgradusafceiidcntisaliquorut^O/' |
ris&humiditatiseuis EtflfucritinpartibJmc nimpradidorumiaiualiquislociisqucmpridi I
ridionalibiis frigiditate fignific^. xiin tertia primagcminoriim:aiit piienerit pro/ ;
fefiio-.fignificat humiditateni aeris, Etd merit !
CrCapitu[!i.2.ciinifiierintintaiiro. intcrtiainediafignificatbonamaeris coplexio/ '
ne Etli fiientinuldinatertiafignificatniutatio
Vm fuerint in tauro lignificatio nem cius Et fi fuerit in partibus feptentrionali/
nesqiiasnarraui; apparerer crut busciiisfignificat uentos Etfifucritin partibus
inrffiionibus& duitatib^iit di dus meridionaliba fignificat ficdtatem & calo
dt Albii.ubifupra difFeretia fe/ rem,
amdauibi fiierit taurus dfiator:
prodigia&malaquxaeciderlioibustdi eritfixi GrCapitulu.4. cum fuerint in cancro
tudocorufuperunneirej&acddenthominibus
doIorcsgiitturis& inflationes: 8C crut bubones iLUg- * Vmfuerinticancrofignificatiocs
tumores: 8 i multiplicabit' dellderiuinuilicri i^ 3 ^^H;quaspnusdixilignificat fecudum
bLis8CdeIc£facio:& erirm^^nii precium boum / wSOQ'albii.ubirupradifFerentia.4.$ap
& quadrupediim:8CannuseritforCe mediocris: i ^Kl^^parcbutinregionibusfiC duitati/
&fortceritficdtasincocumiiltiplicationcpa/ ^^^^^ibusfuperquas dnatiinmultitudo '
nis&iiini 5 cfrii( 9 us:& cnmtuenti oricmtes 8 c ^'coeundi Bi generandi filios Sc erit
occidcntalcscumuelicmetiafrigorisquartaucr famcsfic paupertas propterficcitatem&critti/
nalis:&bonac6plexioneaerisquardcautunalis mordeinimicis Eteriitetia bHbones& morsi i
& erit quarta hycmalis calida: & nniitiplicabun hominiba: anus nero erit fiibtilis fiiper homind [
turniuesinmediodus;& erit magnu frigus & yptermultaqiiseadueniutineo Etcritaugmcy i
pluuia-.&erunttonitnia&fulgura aim g;randi tum aqua^r cu frigiditate quarta uernalis&me 1
nedeftrucntc:&; enintcxtenfionesmariiit 6c erit diocritatc aeris quartaaftiualus & erutmulti fla j
magna effiifio languinis. Et cii fiierit grad® alie tus uentonim oeddentaliu & aquaduftus & fri/
detis aliquoru temponim prediaorum;aut ali/ gus uehemensinqrta hyemali & teperatia quae/
quisloQis quepradixi in prima tertia tauri : aut raautiinalis & erit augmentii plantarionu & fe/
penienit profedio aut atnnitezad eum : ^nifi/ minii Et indigcbfit lioies quis & afinis & erit
catTumorestcrribifes&flatumuentoru.Etfifu morsianimalimis&crltmultitudodbi&poWs
eritinfccudatei'tia:fi^ificatmulta frigiditatem Etciifiieritgradusafcendentisaliquojt tempo
& multamhumiditate.Etfifuerit inuTtimater/ riimpdifiopiiautaliquislocusquem praaiixi in ■
tiacius:fignificatueliementiatncaloris:muItaful primatcrtiacancri:autibidepucneritprofedio
gura&conifcationes:6Ciichementiam caloris. uddirecHofignificatnimoresterribilesfiC cato/
rem aeris Et fi fuerit in tertia niedia eius l^niH/
CTCapituIiiin j.cumfuerint ingeminis. catpiilcherrima aeris commixtione Etfifuerit
in ultima tertia fignificat flatum uentonim. Et
Vm fuerint in gemmis fignifica/ fi fuerit in partibus feptentrionalibiis fignificat
rionesqiiaspriusnarraui:{igni(I uehementiam caloris Etfifueritinpartibusine
cat rc(£ni Albii .ubi fupraidiflerc ridionalibus fignificat illud idem .
tia.j.gi apparebit inrqionibus
6 i duitatibo liiperquas eftfigiui CCapiiulu .j.cuinfuerintinleone.
geminoru dominator. nimia confideratio in fei
cntiisictiaro quafuutftipernaturaiutfiint theo/ Vmfuerintfignificationcsinleo/
logia :&rcietuErupcrioresutaflronomia;& fde ne quas praidixi fignificatut ait
cia;pphetix 5 ifidei: 8 iaccidetineis i^ritudines f/ Albii.ubi fupradinerdia.y.^ap
liorainibus dC dolores capitis mors inaialibus Parebitindiiitatibus®ionil»
cunimiilcoflatiuientorumcaUdoruLiencnoro^ luperquasdominaturleo multitu
in quarta aftiuali:SC modico flatu in quarta au/ I^S ^gS do regum & tyrannoje aim forti/
tiinali: & nujltipltcabtinturpluuixmquartahyc tudine & audacia & ftrdmitatc 6c aufteritate eo
mali: &fignificatnnilratonimia&uentoshor/ nimacamorebellandb&eruntinhoniinibade
ribiles dcftmentcsrcdditum&priCcipiieiTipar/ ceptioiiestriftitiK& anguftii: 5 icrit eis defidc/ ^
tcmeridionalumultiplicabunturmellcs inpluri riiiinauro diaigcnto & in lapidibus predofis l>
busdimatibiis:8icnintaborfus prxgnantiu: 64 & acddenthominibusagritudinesdi pricipue ^
niorsinpucris:64figuificarnuiUitudme fruSiuI in{lomacho& lorxciim aduentu bubonum 6C j
i
DiiHnSio.7^
miittltiidine mortis & corroborabitur licI in/
durabitur fiiper impregnates partus: Sieriit niiil
tilupi Si erit aer Cenebrofus & iicais Si erit aeris
meoiocritasquarta: uetnalisSCpropartedecIiiia
bit ad frigus: Si erit uehemens calor in qiiaita
sitiiiali Si flabit in fine eius incdTanter ueimis:
&eritmiilcapliiuia&fortefrig^in qrta hyema
[i &pauci uenti mfiticci®:& pauci fruS^erutar/
boni meliorabit^ platata 6(aquxfontiumi/
nuetur, Etlifuericgradus afeendentis aliqiiogs
^dido^ autaliquisloc^que^ixiitertiaprima
feonis aut puencrit ibi J>fcdio llgnificat ueheme
tidcaloris& erutangufHte Eciifucricin feciida
mcdiaeiusEgniiicatbon.laeris coplexione. Et
lifiieritintertiaultima lignificaC humiditatesSC
rores. Etfifiicrit mpartibafeptentrionalibs fi/
gniiicataerismutatione&t caliditatem Etfifiie
ricin partiba meridionalibafignificatitumidita
te aeris.
CJCapltulu.^.cu fuerint in uii^ne.
Vm fuerit fignificatioes in uiigte
quas^ixifignificacfecuduAlbu.
ubi pri^differdia.d.^ apparcbiit
inciuitatiba& regiontbaiiipqiias
■.inatiiniiiagna abufio coitus c6/
;ra legeuifus mulcape fcientiap: no
biliiiut rethorica dyaletica;deleaationes& etia
ocia St mlHplicabic leis fames &xgritudinesd(
interfcdionessSi erunt dolores gutturis Si miil/
ti fetus fcEminei ctim diffiailcate partii & erit aer
Cenebrofiis fuccdTiueEtqrtauernaliserit multa/
ru pluuiapt St niuiu cii uento inceiTan teieptetrio
nali & f>rperabif aerzliiiulis:& erit quarta au/
tiinaiis mediocris SC prindpiuquartxhyemalis
mediocre & erit finis iichemef frigjd® di uetis fe
ptentrionalibD&critaiigmetu fliiuiop2:& pf<y
d^rcdditiiCi &licrcditatii&maxinicfriiduiioIi/
napi. Etfifiieritgradusalcendcntisaliquopi te
poru ^didopi aut aliquis locus quem prsdixi in
terciaprimainiginis aut ibide puencrit pfcdio
fignincat illud calorem aeris Et 11 fuerit in tertia
mediafigntficacbonacoplexione eius Etfi fue
rit in tertia ultimafignifLCathumiditatem aeris
Etfi fuerit i partiba feptetrionaliba fignificat uc
top: flatii Etfifueritin partib:; meridonalibus
fignificat bona aeris comixeione,
CCapiwlu./. cum fuerint in libra.
Vm fiicrint fignificationesi libra
quas pdixi fignificat (ecudualbu.
ubi pn^^dra./.q» apparcbiit in dui
tatib^®lonibJm quibs dnat'
leges ppbap: St decreta eoriiiptil/
cbrinido corpop: hoium:fabrica/
40
tio domo^ oratiois St fernientes earii cu latgita
tc eop: St iufiitia St xqultare Si accepCidc St do/
nattoe cii ufu ari thmetica; St g^eometrix St cii gau
dio cantu Si mclodia St ddedatione St let icia SC
cum multinidiiie peaini* Etxdificabimtho/
minesciiiitacesdomos St uiridaria St Icxaamce
naEtobldirabituracrfuccclTuie Etenint multi
uenriinquaiTauernabStmiiltiuenticalidiStue
nenofi in quarta a(liLiali;St xqualiter erit in quat
taaiitunali SCmediocrif in quarta hyemali. Et
cum fuerit gradus afeendentis aliquop: temporu
prxdidorum:aut aliquis locus quem prxdixi in
tertiaprimalibrx:aut peruencrit ibidem profe/
dio ueldiredio fignificat bonamaeris coplexio
nem:St fimi liter in tertia i«unda eius St etiam in
ultima tertia. Etfi fuerit in partibus eius fepten/
trionalibusfignificatflanim uentonim Etfi in
partibus meridionalibus fignificat multitudine
ncbulamm.
GrCapitiilu.S.cumfiiermtin Icorpione.'
Vinfiierintinfcorpionc fignific*
tionesqitas pdixi fignificatut di/
ciralbii.iibi prius diffcrentia.S.^
appavebuntin regionibus St ciui/
tacibiisfupcrquas dominamrire/
gcsformofi multa expedentestin/
genia pauca in rebus in quibus profternabiin/,
tur St erunt multxgucrrx St d^rxdationes plan
d^trifiitiicarceres Stperditiones St interfedio/
nesStzgritudicsiSt accidlcfiiccdTiuerenebrzin
aere St erut miiltx plmiix in quarta ucrnali St cali
dx St mibescnmtpaucxin ea St pluuia St ueii/
CusSt frigus paucu St enmtxfias St autuniis te/
perati:led erit fngus i hyeme St dabuntur in me/
dioeiusuenci occidentales St miilciplicabururin
eo plmiix; St aqiix dudus magnus Si erit multitii
do aiinonx St meiTium St erii t dcllriidiones pa/
Icuoruinpoftdeftrudionern niuiumStcritmuI/
titudo befiiarum aquz St ucrnriu terrx St nocu/
mentum hominibus ab eis:SC fignificat miiltu ti/
morem in pluribus terris fcd pauca interfodio/
nemimultainmoitempucrorii StmuUeru St qua
drupediim:6t annus eritlemperprofper pr:^na
tibuslcd infortimeeruntmultxin ambiilantibs
St in animalibus. Erfifiierit gradus afcenddis
aliquonimtemponim prxdidorum aut aliquis
loaisqiicpridixi in tertia prima (corpionis aut
pcriieneritibidcmprofcdiofignificabitnubcs.
Ec fi fuerit in tertia fecunda dus fignificabtt bo
nam aeris complexionem Et fuerit in ultima
tertia cius fignificat mollidem aeris St calorem
Etfi fiieritmgtiba fwtentrionalibiis fignificat
caliditatem aeris Ecu fiicrifin partibus nicri/
dion^ibusfignificatiUudidem.
.9. aini fuerit in fagifUrio.
Vm fuerit in fagi 5 ario fignifiea/
tioes qs pdixi ligniiicat ut ai t AI/
bu.ut prius dmerentia.^.^.ap/
parcbut iciuitatibd & r^ioniba
iuperquas domina^ fbrticudore/
gu & nobiliu dc puideria eo^ & alio^ ex pptis
multafrausdC igetuulaigttas6(cdgregatiopecn
nia^ &dtrperlioea9t:mudiciaincibo di potu
dCindumentoScinoiba rebus:d< erunt sgritii/
dines multa: & infirmitates ex fagiiine-.SC erit do
lor impra^ata^fiC erutmu[tiliipl6CmiiUa;be
(iis nodus:&qrtauernalisetitm[bapt nubiu6(
pluiiia^ 5 (uento^:&qrtaauti!naiis tpatop: ue
co^:& qtta hyemalis frigida hiimida erit&
erit multitudo boti panis & uermiii terrsi&for/
te fignificat deiim£Uone Ipica^ E t cu fuerit gra
d'’ afcedentis aliq"^: tcpoje ^diflojijaiit aliquis
loc^qulpii^dixiiftiapriinafagiaarii aut puc/
ncrit ibide pfeftio fignificat buiditatc aerisifiC fi
fuerit! £ tia media fignificat bona aeris coplexio
ne. Et fi fuerfi i f tia ultima fignificat caliditate
d® Etfifueritipartibafeptetrionalib? fignificat
uctos Etfiinptibameridionalibsl^nificat hu
nuditates acris uelocitatemutationis eius.
CrCapitulu.io. cu fuerit in capricomo.
iVmfiifrir icapricomo fignifica/
tioncsqnas^ixif^ificatreciidu
Albu.iibipriusdifferctia.io.gjap
1 ?arebuti]i regionibus 6 i ciuirati/
iofiiperquas dominaf multa c6/
1 ciipifcentia in mulicribafiC coitus
defidcriuacufias Icuiras ioperibairs & anguftis
medadu 1 ituia fraus & abkifio uis& eriitimil/
ti bubones; 8 C erui mults plituix in qrto iiernali.
bonusaer in quartas(Hualid(cu flatu uentomm
orientalia & erit caliditas qrtsautunalis Sftem
po^e eiuscumcdiocnfrigorcin principio qrts
h^^emalis dccofiridioni eiusin uneeius:dC cor/
ruptione arboj: fiCplarajc & erit annus medio/
eris ne($ bonus neqi malus. Etcii fuerit gradus
afcedentis aliquo^ tpni^dido^ aut aliquis lo/
c® que f dixit ftiaprima Capricorni autguencrit
ibide profe&io fignificat caliditate aeris. Etfi
fuerit in tertia mema eins fignificat bona eius c6
mixtione. Etfifueritintertiaci^ultimafignifi/
catilludide. Etfifueritinpartibneius feptetrio
nalibiis fignificat bumiditate aeris di fiin meri/
dionalibus illudidcm.
CCapituIu.ii.cufueritinaquario.
sgjSSS^lVmfueritiaquario fignificatioes
quas ^bdfecudu Albii, ubiprius \
differentia.ii.^ apparebutinci/ j
uitatibs&r^onib^fupquasdo/ '
minaf.Edificatibnesauiratudia ’
^^srsUlia^re^: fortiuqedificaf:dic6ca '
natione fiuminu Si arbore platatdes & adueniet
ambulatibadma;& erit quarta uemalis medio/
eris in frigore cu ueliemetia caloris in quaita sfii
uali Si Cii declinatione qiiarts aiitimalis ad calo
remdCmultiplicabunturineacorrurcationes to 1
nitrua Si pluuis:d( aiigmctabif fr^s in quarta
byemali cii multis niiiib? Si uentisorientauba Si
nocebuthuiditatesuindsdieritanmisfertilisidi
augmetabuf anonz Si multiplicabuf locufizdc
confluetur ois exiftens terra fiipcrliflora maris •
&ruper ripas dana Si maU:ficcicates dtsgritudi
nes ^ fimilia. Et fi flierit gradus afeendetis ali/
quo^tpmprzdidope aut aliquis locus que pra j
dixii tertia prima aquarii aut puenerit ibide pro
feftio fignificat hiliditateacris Et fi fueriti ter/ 1
tia media fignificat comixtione aeris Et fi in ul/
Cimatertiafignificatmultitudmeilatus uento^. 1
Etfi fiierit iu partib? eius rcptcntiionalib) fi^ 1
ficat uetos &fi i meridionabb? fignificat nubes. '
CrCapitulu.i2.cufuerintin pifctbus.
Vnifuerinti pifeiba fignificatioes
quas ^dixi fignificat fecudu Albii,
ubi prius diffcretia.ii.^ appare
bunt in regiontba Si ciui tatibafu/
per quas dnaf excrcitiu in tlieolo/
gia fiC 1 decretis; Si mulca fpoialia Si etiii familia '
ritasbo!um&folatiiiadinuicc& bonu comer/
citi inter eos;dC eriit inter eos argritudinesdi lupi
3 C eriit pluuixfie: aqiix Si cocauationes fiiiminii
Si placationes arborii cum multis fiiBiis aqticis
fiait margaritx Si gemxtSi eru t aigritudies cu ul
ceriba Si nabebut prxgnantes nocumetu Si eruC
mfei inimici i pluriba borizotiba Si erit anus for
tispbellaieo 6 ( erit iter^iomors&,tunor&
rumores terribiles in pluriba climatiba; Si fignifi
cat niultosiientos occideCales Si pliiiiiasin qrta
uernali;8c uebementia caloris in qrta xfliuaii;&
mediocritate aerisiqrta autunaU:dimuUufrig^
in qrtabyemali; 6^ piperabic' agricultura Si mul
tiplicabutf fru^us & panis cu pauca referuatio/
tie, Etfi fuerit gradus afeendentis aliquo^ tpm
Bdidc^autaliquislocusque Bdixii tertia pri/ ^
ma pifuii autperuehcriCprofemoiieldircdioi/ '
bidem fignificat bona acrisconiixtionem. Etli
fuerit in tertia media eius fignificat biimiditatem |l
acris Etfifueritintertiaulcimadusfignificat I-
caliditatcni Etfifueritin partiba eius feptetrio |
naliba fignificat iientosifi inmeridionaliDOhu/ [
Duditatem aeris. 1
Diftinfiio .7.
C Capitulu.i;.de (Ignlficadonibus fpecialib^:
duodecim domoriim,
in capitulis huius difKnfii/
lonisdeterniinatii ede lignificati/
jonibus^ecialibus flgnoru :Iain
. hoc capitulo intendo determina/
lrcdcfiMificatioibusfpalibiis.1:.
donioru. EtdicitHaliiifrprio quadripartiti.c.
ij.mro propter qua lapientes antiqui iciuerunt
ii.domos eft cadero quafciuenint.n. figna : ga
tineacirculi hori 25 tis& linea meridiei diuidiit
hora qlibct firmametil g qttuor partes : & fut Io
caparttddidaagiili quattuor: eo q^hi qiiattuot
piin£H limiles funt quattuor pufbs temporibus,
ani. Etpoft<^amprimupricipiu naturi eft pri
niiispfidusarietis:c6uenitiithic pudus aiccdat
inalcendente & ptidi quattuor tepo^ anni line
in linea nieridici:fic inlinea horiz6tis:li]’rppter
limilitudinenatiirxeorullgnoruqux erut iilhs
padis;qmqhimufucritniobilc:oiaqWor cmnc
mobilia:qn iinu erit fixum:o!a quattuor erunt li
xa qn unum erit duoru corporii:liccnint oia
quattuor. Amplius cit planeti in horizotcoric
tisfuerintuiirtusab ds proiicniens extendit re/
da linea ad oia qu* funt in toto horizonteificut
di de radiis Iblis qiiz lucere faci ut tota horizon
tem hora qua fol afeendit ad afeendens. Idee d :
iiirtute agiili medii cccli quia cti planetx fu t ibi:
linee ramoru fuoru qux iieniunt adpimdu hori
zontis funt xquales cu illis qux ueniut ad piindii
aliu lliu oppolitu:& oino erunt lic longz ab oc/
ddenCeficutoborientetdC ppcerboccouenic ut
quattuor angulihabeantuim magna prout hiit
prindpia quattuor teporii anni. Et poli^itae
utdixicouenit ut firmamdu ledeponachora qli
betm.iJ.partcs:r6nibus antcdidis.CTEt dicit
Albu.Ii.7.dcc6iundi6ibiis niaonisidra.r.iprin
cipio:q> partes orbiculares foriandiuidutiir idu
obiis lignis.i.^ principiu alicuius ex domib^ ali
quando eftinprincipioalicuiusligniidC erit illa
domus filr in code ligno: aliqh incipit in alia
partealicuiusligni Scfinitinalioligno. Etdi/
cit Albu femp incipiendum eft a gradu illo uel
minuto a quoindpit ufe^ in tllil inqiio linit:{iue
contineat dom® unii fignufiiicplura figna. Etdi
redionesincipiiitabillograduaquo indpitdo
mus&noabaltquoalio. Etdidc Albu.6".nia
ioris introdudorii dra. 26.93 ois domus qlinito
qiiartxfuerit angulus didt"’ : SC domusfecuda q
angulufuccedit fuaedensdicic':tertia uero do/
nnisabangulo dicit' recedens uel cades ab angu/
lo .Prima igitur domorudrculi e cuius initium
afccndic ab hemifperio orientis: & qua camin
ortu fubfegtiiT: c aoin®fecuda:& dcidc dom® ter
tia:&ficdemceps.Etficeoftituit'quaritasciiiufii
bet domus icdim quatitatehorx tgalis. 4 X 7 Cum
igitur fc&ilhlam AIbu.eode.c .7. decoiiidioni
bus niagnis:dra.i.Signu profedionis orbis ma
gni aut afixndetis reiiolutionis uel diredi6is:auc
locus coiiidionismagna uel eclipfis liierit tafcl
denteaut fi aliquis plancta dnator fiieri t in co:fi
gnific^q: apparebit in regionibus & ciiiitatib^
qiiarii figniucattonesfiit illius figni:bonitates dC
inceptiones inopibus & renouatio reru & com
plementucaru;& muldtudocomeiHonis Qc po/
rationis & emptionis di «editiois. Et dicit AI/
bu.eodclibro:dra.26.8i Alkabi.in introdiido/
riofiio dr.l1.q3 prima domus qux eft afc^estli/
giiiflcat corpa dC uita hoium di uitx durabilitate
& ecoisinitiiatcp motus ois:uedicit Abrafiusli
bro fuo lecudo de natiuitatibiis:^: fiai t afcedcns
ab inferiori pte terrx ad fugiora alcendit & a te/
nebris ad lumemeodemo natus de tenebris au/
guftix uteri ad lumen huius fxctili & ad latitiidi/
jicni aeris ^cdit'.Simili<5m6 exfecreto cordis
fui interrogator intentione fiia oiidit. Et hoc ide
didt Zaeluifuo introdudorio. CETEt fc<im AI
bu.7:dcconiudiontbusmagnis:dr;l2,Ciifignu
profefiionisbrbis magni uel eclipfis fuerit in Ce/
cfidadomo:aut plancta dilpofitorfuerit ibidem
apparebit in regionibus:qita5t fignificatioes fiit
illius figni:mul(auenditio di emptLo’6C acquifi/
tio ccnliis:6C erit multa cociipilcetiaiii hoib‘’.Et
ut ait Albu .6“ .maioris introdudorii;dra. 26. qs
Icciida domus c domus pofiefitonis lubftatix. K
fignificat cotinentia uiexat:^ utdus : acceptione
quoc^dC donatione:& fignificat fineanno^: tii
ts.i.iuuetutis fincm. 4 irEt fcdm Albu.7‘’.dcco/
iunaionibusmagnisidra.j.CufignLiprofcaio
nis orbis magni:aut afeendes reuolutiois aut di/
rcdiouellocuscoiLindionis magnx uel, eclipfis
luminaris fuerint ltCitia domo:autaligs plane/
ta difpofitor:fign ificat ^ apparebit in regionib®
& ciuitatibus qiiaiji fignificationes fiitiui*’ ligni
multu bene facere hoies parentibus fiiis:& figni/
ficat xquitate di mafuctudin e di exerdtiu i theo/
logia 6C inphilolbphia & infdentiis legum. Et
didt Albu.6‘’.introdufiorii fui maioris : ubi fu/
pra:dra.26.5 tertia domus l^ificatee fratrum
atqj fororfi & propinqiioru leii confanguinco/
nupatiam: conliliinfidem di fdam legu: conteri
tioiics Sc difputationesin feflis: epiftolas di ru/
mores fcu legationes atij lcgatos:miilieres quoqj
fii fomnia.GTEtfciIin A!bu.7'’.de coniuimftio
iiibusmagnis;dra..1 .Cfieaqux pdiximus fircrit
in quarta domo: fignificat qt apparebit in regio/
ntbiis& duitatibus quarti fignificacdesfutilliiis
%ni:fabricati6cs ecclefiaru:iifiirpatiolicredita/
tfnprouidetia i his q fiiccedii t polt iuortc:!ir:>no/
rabunt' patres & fenes. EtdicitAlbu.6‘".in«to/
Tractatus .r.
risintro£LiSorii!dra.i£.& Alkabi.nbifupraig»
quarta domus epatrii :& ITgnificat ee patrum &
j)gemei:carceres:tcrras:nira 6 i ciuitates:edificia
& aqiias:8t oem re tedaact^ occulta : £Cqiiicqd
fuerit fiib terra & thcfaiirostfinem quoc^ uitx QC
morte:& hoc quod lcqiiit'morte.C 7 Et fciJm AI
bu.7‘’.dcconiiidlionibus:dra.f.Cucaqt!.T^dixi
musfiicrintaiit apparuerintinqinnradomoili/'
gnificatqfapparebutinrfflonibus iiel ciuitatt/
biis qiiaru fignificationes mnt illius (igni: multa
fornicatio &c 5 aipifcetiainmulieribus t & in fi
liis & amidstgauaiu &L lericU:& cofideratio in
rebus antiqiiisi&infabricatioe cuiitatii diiifiir
patio reddituum. Etdicit Albu.fexto maioris
inrrodu( 5 orii:& Alka.i)bi fupra; g> quinta do/
musefiliorudilefiionuUgatorfi atep donabo/
niim:& (Ignificat chartas & idumeta: mulierum
q»oqtpetitione& amicitia & oc inqaoe fidu/
ciaiciiiitates & earucire^idiics Si corii hiredi
tafes! Si qcqiiidfiituril fit poft morte. f.ex laude
«eliimiperio.<ErEtfcd!mAlbii.7“.dec6iuftiont
biistdra.fi.Cii ea qiiaz^dixi fuerit in (bcu domo:
fignificatgt apparebit in ciuitatibus & redoni/
btisquaru fignifirationesfLmt illius fignuhmfis
SCcnlCus idobru & fimiliatSC erutmulieres me/
retriccsiinfirmitates & itinera: multi labores Si
fitigationes:8C erut hoies (bdomiti: & erit imii/
dia muba Si amilTioin merccmoniis. Et Albii,
fexto maioris introdu£lorii;& Alka.iibi fupra.
SextadomuscinfirmitatuSCferuo^iSCfignifi/
<atfinciHt*& infirmitate tam fepabile qj infe/
parabiIe:Ienios SC andllas'.ddc&one& iniiiria
Si mutatione de loco ad Incn ; Si quicqd fiiciiru
fit ante fene&ute.CEtfcini Albii .^"de conia/
dionibusidra .7 .Cii eaqiis^dixi fuerint in (epti
madomo:fignificat gp apparebit in regionibus
& ciiiitatibusqiiapt fignificationesfiit illPfignis
mulca cocupifeentia i mulicrib^innuptiis& tm
pregnatio multaialteratio reru:n^ociatio:intcr
fcdiohominu inter fesconaipifccna iniienati/
oneicmprioe&ueditioe. Etfcdni Albu.fexto
maioris itroduSorii:8cAlkab.ubi fupra, Septi/
ma domus e nuptia^ mulieru;c6tentionu:con/
tranetatu:SCfignificacnaues:fiires:amicas;pcgri
natioesSiea^caurasiSCamifTioesreru filui
fcChxcdomusinimicaf arcedeti:8dfigntficatmc
dietate finis nitar erga (eneflute. CTEtfcdlm Ai/
bn.7".dec6iunSi6ibus.Ciicaqu*^ixifuerint
in oflaiia domo-.fignificat 9 apparebit in regio
nibiis Si duitatibus quaru fignincationes fnnt il
liiis figniunultiinfirmitatcs Si mors Si interfe/
ftio!acqiufitiocenrus:6icnmtmulta bcUaSi ru
mores. Et (c<Jm Albu.fexto maioris itrodudo
rihSiAlkabi.ubifiipra.Domusoflauae dom**
mortisifigniSatcnimorreSiintcrfeflionemSi
f,ihftartiamortuoru;ucnenu qiioqj mortiferum
& timore ohim rcrfi qiite iam pierfit: & fine and
ru uitspoft feneSutc. CCEt fcini Alb.fcptimo
dec6kmdionibiis:dr.l9.Cfieaq^dixiapparu«
lint i nona domo : fignificat 9 apparcbut in tu
gtonibus Si ciuitatibusquarii fignificationes fiit
illius (kni: multzxgritudinesmiors Sicofidera
tio in (aetiis diuinis Si iphilofoplncis & 1 afiro
nomia & prophetia Si ingeniis Si in opibus m»
mialibiisicumultisitineribusSipmutatoeSiiu
lidirateuento^. Et fciim Albu.fexto niaio,m/
trodufio.Si Alkabi.ubi prius.Nona domus dl
itinenufii fignificat pegrinatioes longas: fide:&
domos culturx ddirerfi pfeiam: aftronomia : 2i
diiiinatione:fide Si religione : fapiam Si 3;>phe/
tia:cpiftolasqiioq}:nimorcs:l^ati6es Si fonia,
CTEtfcdm Albu.fcprio dccoiiidoibusidra.io.
Cu eaq^dixi fiierinC in decima domotfignificat
9apparebiJt in terris Si ciuitaribiis Si r^ioibus
quaru fignificationes funt illius figni: reges ma/
gni Si famofi Qc milites (Irenui Siaudaces dl ac/
quifitio regfuSi famx Si laudis : Si eriit artifida
extranea Si mirabilia. Et fcdlni Albu. fexto ma
ioris intro .Si Alka.ubifupra. Decima dom^dl
r^atSi fignificat opa Si niiniftcriaSifublima/
tionessexaltationes regu atepimpiu Si latides:8i
fignificat prudetes inter pridpesiiudices : piatos
nobilitate: fubfiiantia Si memorabilitate & 110/
dsaudicioneiSifignificatdimidiuanno^ tikic.
CTEtfcdmAIbii.feptiodccoiuSioibus magnis
df a.ii .Cu ea qiiz pdixi fiicrint in undeda domo
fignificat illud qd! apparebit in terris Si ciiiitati/
bus quaru fignificationes fut illius figni: (bllicitu.
do8imiilcarcogitati6cs:mulritiidoamidtiit-.fii.
iicnditiois Siemptidis :datio Si acceptio largi/
tatis Si fiibtilitatis in artificiis;iiciitas:(pcs Si fi/,
deliras. Et fciin AIbu.fcxto maio .intro.Si Al/
ba.ubifiipra.Vndcdmadom^c domus fidci:fi(
fignifiat fiduda Si fortuna atep fpcmtamicosifi
lios Si nHmftros:fiibftatiar^s Si eius rcdditusi
ac tributa Si eius milites:Si fiiieaniio^ : medie/
tateiiitm.CTEclciimAlbii.f^cio decoitinctioi
biisidra.rz.Cueaqtisfidixi fuerintidomoduo
decima-.fignificat illud quod apparebitin regio/-
nibiisSC ciuitatibusqiiapefignificatiocs fut ilii*
figni:inmria:timor&angiifiia:eleiiatiolen!ojs'
& infirmoruuifiis rerii malarii Si uiliu: Sierunt
rebelles Si infindentes in rcgcsiiniiiflidmilatrod
nia:p^rinationes:Sicrutnniltminfirmitatcs &
a2emcnsc.i.debilitatcscorporii. Etfcdm Alba,
fexto maio.introdiic.Sc Alka, ubi fupra, Diiode
cima domus elbinimicoru Si laborisitriftidx S&
nicerorisdbloru machinamcntoru ; labopi^ifnt
ctiiolb^riinoletiaucarccrisSi inuidiiKfufiirratio
nis:caIiditacisingenio^ ac bdhanuSi fignificat
finciiitaiiSiquicquideotingiCniatribiisincoce/
p tione Cia ex bono iiel malo .Cite nt didt Alb.
DilhnSio .8,
eadcdra:libri maioris introdurtorii. Saturnus
gaudetin duodecima donio:ga/igntficac labore
^trilhcia. (iipicergaiidetiiindeda domo:qa
fignificat Hd5:& hzceaderatiirno ioui coue/
niu[it.f.laborfaturno&fidesiOLU. Mars nero
gaudet in fexta domoi^a fexta domus fignificaC
ilirmicaCesdcrcnios &rixa5Cmala q figuificat
tnars. Sol gauda i nona domo:q dei cultu & dei
tate£Cdii]micatelIgni£atSt fol llfr. Ven^gau
det inquicadomoq lignilicac filios bi mulieres:
fiC cade iieniis lignincat. Mcrairi^gaud^ i afcl
dente:q[na{cedens lignificat inceptiones re^ dC
iuuentaacniotu:&mercuri^ fignificatalanird/
nale&rone&iuiietute. Liinaiiero gaudet in
tertia domo:qquide domus: [egatioes Si itinera
mutatioes quo<^ &ruores:lignificatdiiunalUr
horu limilia ilgniiicat.Et (iccopleta e hzc dilHn
ctio deilgniiicationibus lignoru fiC domoru.
irincipicdilHnctiooctaua dedominio plane/
taru Si lignoru drculi fup climata Sc prouinci/
as Si r^ioes & ciuitates cerrz : Si cdtioet
capitula.
CTPrimucapittilucdednioplanctaiji Si ligno
ru circuli fup diata mudi : di dc diuiOoe cliatu .
^ Oft^in pcedeti/
biis determinatu
eddelignificatio
nibus fpaltb^pla
neiaru;%noram
& domorum : ex
quoru llgnilicati
onibus deiienire
polTum” in ligni
ficarioneiiniuer/
falc Qi grande co
l iLictionii magno
rufiCeclipliti.lainifta diUindione intedo dice
re in quibus cliniarib'’:t6rris : r^iontb'’ & ciuita
tIbusiplanetzSt ligna dnanturtutphoc (ciatur
in quibus terris Si ciuita tibiis hzc pdifia accide/
tia cotingentfeuapparebutiuxtafniam Pro. Si
Hali:& iuxta fniam Albu.& alio^. Et i hoc pri
moca‘‘uolologdednioplancta 9 e Si lignoafu
percliata.CDicit.n.AIbu. 4 ‘*.dc c6it1ctdib®ma
gnisin fineig» primiiclimae indole & ipm e la/
cumu&habetcx lignis capricornudt aquariil.
Sauduclimaealhigez.Cfilio^ cam : & ccirca
hymael Si cthiopia::& ipm eiouisific habet ex fi
gnisl^curiu&pilces. Tertiuclima e eg^pti:
& i^m emarcis:& habet ex lignis ariete Si Icor.
C^artuclimaebab^rlontzcueracUe:^ ipm e
folis:&habetcxlignisleone. Quintuclima e
romaiio^tdi i^m tdima ueneris : & habet ex fi
gnistauruSt libra. Sextum diinaegog Si-ma
41
gog:&edimamcrciiru:SCh3bct exfignis gemi
nos Si uitgjne. Sepbniu climaepfa^ 8 C zintSC
e clima lunz:& habet ex lignis cacrii .CTE t H a/
!iaberagelli.8.c:54.dicitfic.Prinmdima ellln/
dix&elatami:EtcIima baby^IonizeiotiisiCli/
matiirehizemartis:Etdiniaromzefolis:Etdi
ma methe e aenerisiEc clima cg^pti efi mercurii:
Etclimadezinelunz. Eodcli.c.jf. dicit Hali
abe.gp ille q fecit libiu andilarech : dici t $ iueni t
lUb*’ cronicarit miidi gj fignu mudi eaiics : Si e
placiusfoI:d< alcedes etusecaccr 64 iupiterieo
&g»diuident'.7.climatap,7.p[anetas.&
gna.Vndcbabyloneiouis & arietis: Romafa/
tiirni Si librzdiidia Si aziiid matraha mercurii
Si Capricorni . Alhcgez Si tota terra arabiz e iic
neris dclcorpionis.Etturchia leonis Si martis:
& ea q e poft ttirchiamlimz Sc tiirginis: & terra
adragen:lblis Si aquarii.CTSed opio Albu. ui/
def cemeIior:namaxiapars afironomo^ attri
buut primti dima:qfcri<} retones contineat: la/
tuFnidnio;ld:uduioiii: 5 ^ficdeIceps. Ecinalio
libro cuius auctoris nome ignorat' : iniieni q? pri
niu clima uachea uelafadiea regio orietalisiqua
dnaf fatiirn^:unde illi^^regioishoies fiit exteris
prudetiorcs;& ad aliena nipieda faciles Si i c.itc
risfimplictores. SecCidudinia dicit' ee^yptiin
quo diiat' iiipiter:imde illa terra cu fertilitate do
tacafincipetiutonitruofic t^eftate deline plu/
tiixinuiidatioepfeuerans: Tettiiiiiero clima e
regio firiorii tcrrapromilTioisin qua diiat' mars
Vndcqiizdaer.it^liaaboiigincmudi;iit legitur
in iieteri tefio. C^artii iieio clima c mare medi
terraneti in qiiofimt ifulzmarinx 6 c maxia pars
grzciz& apuUa:6C in eadiiat' foi: fons tor?ca/
loris q apponif fonti.f.totiushiinioris. Qyitii
clima efi r^io romano^ ddiciis alHucns in quo
dnafum^. Sextucliinaeregtoburgondo^&
francopt in quo dnaf mercuri^:iindcc6iiertibi/
les hoicsiUi" regionis fiit & facudi:garruli:dii!i/
tes: 5 C filii auaricix;pardtatefuugetcs :& ad qua
libet arte latis coiiertibiles. Scptiniu clima e flan
drefai&anglicopelquodiiaf luna: unde hotes
illius regionis fiit uagi Si ifiabiles & ludibrio ex
pomlt' riiic adfunninucadimuddatiafuopU/’
tagomiago ronabiUterdifcrcparenoupnc. Et
lificdiuihonedimatu reputo magis ronalem. Et
Haliabcn.li.8.c.36.ondit^SaUirniishabctpri
mu dimaqiiellindja azin nigrope Si fiimitate
niaritini.x. lupitcrlcdmdidaromanope habet
quartudiina:q<IebabyIonia:tradefcriztcorazc
&alcyrach.Etfc^mdidaplaru habet aziie: Si
cthiopia&nubia. Marsfc<Emdi£laromanop!
habet feptimuclima:terr4turchiz:terrapnii(lio
nis & romanopt. Et fkSm didaindopt niarsha
bet terrd alexadnz Si terr .1 pmiffiois . Sol fccKm
didaroanop: habetclia romanUc&diarecfidu
oriens Si terram zincufiiis terminis Si corazen
f 2
Tractatus
E t {c 5 m di 3 a gfaru habet babj^Ionia. Venus fe
cimdii hasdiiasopioncs habet qiiintu clima : &
alhigezterraocciaetis.& lienicz. Merciiciiisfe
cudu opi.romaiiope habet alcxaiterrani gCirco/
riini& ymidionis.Etfccudil opi.piariitn liabet
rextiidCteitiuc[iina:terra oaidetisigaliiarhyrpa
nia Si armenia iifqjad ciirchos di montanos: Si
fcdni opi.glaru luna habet feptimii clima. CET Se
ciindfihaliiii.rx.&iii j»xunoca'’{eqneti.f.c.}7.
eiiiI<ieo^utlibri:iibidicich3ti:9>primii clima
incipit ab oriece aprincipio terrx^u zin : 6C ua/
ditg terra illa& gripasmaris;& gmeridiemter
rsindisiSCpolVeapciuitatedazyud di p mare
llip infula calcuh&traniiensmareiiaditpinfuU
arabi2:& pterradelyementrahensmareriibrus
iiadit p «hiopia;& tranfiensiiilil deegypto iia/
dit p terra occidec!s:& tranfies g meridiem terrs
barbaris uadit donec appropinqiiatad dneoc/
cidentis.CSeainddclimaiccEmhaliiibi fiipra;
incipit ab oriciire:& iiadicg terra de zin di obui
at mari iiiridi & mari da[bazra:6C trailt g iiifula
arabis di g tcrr.a dened di uadit fup deliema : di
iranlicmarenibru &'iiaditgtermim 1 cgypti;Sc
uadit gnilu6i g terra occidetisifii tralic p mediu
aphricsidCpoihuodutrafitgbubaria & appli
cat ad occides .C 7 T crtiu climaincipit ab oriete:
£C uadit fiig (eptetrione de terra zin di craiilic fu
perterraoriedsSC terra feptetrioate^ terra zin
poftmodiitrafit fiiglehebylSi fug machraiudi
uadit ad ripas maris; 8 C de albagara trafit per
terra delabocz& uadit fug ciiiitaceterrsymilTi
onis: di trafit g fine sgyp ti terrs dC uadit g terra
aphricsi&applicatad fineocddetis.C 7 (^ar/
tuchinaincipitaborietegciuitatc terrs de zin:
Si uadit g coraze di terminos cius; poftmodum
uaditg feptetrione terrs j)mifri6is:& jipe nia/
rcfufi uaditg infula cabros: & g rhodes : & po/
ilea uadit g terra occidetis & tagic gtange ap
plicat ad fineoccidetis.CTQuiiitu climaincipit
ab oriete in tcrragog;& iiaditpaquilonc terrs
corazegte & gtcrmiosfuos: g liarfcna di ccran
iiiterraromsi&poftmodug ripas maris pmif
fionisuierfiis (eptetrione g terra nyfpania ad ma
re occideds:& applicat ad fineoccidetis.CTSex
tu clima incipit an oriete & uadit g terra coma/
no^i & tranl!tgburge& uadit g mare occiden
tis.CrSeptimu clima incipit ab orientegterrain
geht di uaditper terra turcoru:poftmom1 per ri/
pas maris ad burge uerfus fepeethone &ti'a{jes
mare romanmuaditg terra biirgcsaphricoji s di
appheatad mare occidetis. Hac Hali aberagel.
C 7 Diuidiicuraiit climata & dcfcnbuntur iuxta
fniain Ptols.alniagcfli feciido: & fcdm^diciC
magificr traSat'^ de fphera: p duos circulos tran
(euntes in fupficistcrrs:quo!,t: unus fupponitur
dircSesquino£liali:& alius tranlit g polos mu
di di g,ucru oricits & g iierfi occides in terra: l di
duo circuli diuidutterM in qttuorqtiartasfqua/
riiillaqusincipit inter oriente & occidente &
polii fcptetrionale e noftraqrta habitabil’ : di ia
hoc illi squarts partes ipropiqus squinofiialis
fut inhabitabiles ppter nimiu caIorcm:& partes
dufdeqcsppinqpolo:ct(eptetii6alifutihabita
biUsppter nimiu frigus:& pars intermedia eiuf
de quares folii e habitabilis : di diuidit' ifeptem
partes :pcedendo a meridie uerfus feptetrionem
qiis partes terrs dicut' fepte climata ; Qtioy pri
tnii cmcridionalius copt: feciidue fcqufc euuer/
fiis(cptetrione:&ficdciceps.<CMcdiuiicropri
miclimatisfc&nmagiftruin.c.^.intraflatu de
lphsia:& fcdmPto.ubipribubicmaioris did
prolixitas.i5.horapi squaliu.Etciihoc concor/
dat lifr inartianiis dcfepteavtib^ilibro./. ucrfiis
finc:& eleiiat' ibide polus mudiin horizontefe/
cimdiimagiftrufphsrsg.i6.gra.6i fecuduPto.
ibidcg.i6.gra,i7.mi.Etinitiu huius climatis eft;
ubi prolixitas diei c.ii.horaru & dimidis di qr
ts uni^iiorsfc<£m magiftrii fphsrsidC eleiiafpo
]? ibide g eu g.12 . gra . & dimi .&qrts iini*’:& cx
tendit'’ latitudo ilu^^ 11% ad locii iibiplixitas did
longioris e.ij .horap: a quarts imi^; 6i deuatiit
poKg.io.gra.mi .4. latitudo terrs c.440.milia/
riu.hscmagifteribide.CTMcdiuueroliKudiclj
matis fcdmma. fphsrs & fc(Jm Pto. cubi dies
maior e.t; .liora^ 6i dimidis:Scd fcilm marti/
anii:maximusdiese.i4.hora^:&eleuac'poFin
media illi® cliatisfcdmniagiftru fplisrs. 2 j.gra.
6C qrta gtsimius.EtfcdmPto.elcuaf.i?
& . .m. Latitudo uero eius ut dicit magi.fph*
rsicft ab extremo primi c[imati.s iifcp ad loaim
ubidies jtlixior C.I} .horape &dimidis:&quat
tsgtis iiniusliors:& iibieleiia^ polus. 27. gradi
b®:&dimidis;9iquidefpatiutertii climatis ubi
latitudo j>lixiorisdiei.i4,horap; feim niagiftjtl.i"'’
fphsrs:& Pto.& fiTrfcini Martianu. Etdicir*'^
Martian®g?hocclinuducic'gfienas dCaphricI '
di gareanmabauftroadiacente.CTEtlcamnia
giftrfi fphsrsin medio tertii cUatis' clcaa^ polus ■
30.gra.6i dimi.6( qrtsgtis uni® 6C dimi, fct ele/-
uat‘fccudu.Pto,ibide.5o:gra.22.mtnii.latitudo.
tertii climatis fccudii ma . Ipsrs eft ex tcrmio fe/
cudicliatisuf(}adlcK:uiibiplixiordiese,r4.ho/.
ra^6t qrtsunius.6i latitudo poli.33.grad.6i:
dilabi tertiapc:qiiodfpatm.ten'sc6dnet.3yo.mi
liaria.CTMediii qrti climatis fkudu magiftnim
fohsrse ubi prolixiordieseft.14.ho.8i dimi6i
fccudii Martianu. M.horarti ; quod quide clima
feciindu Martianu gmediapelopenefisctUciami
ducut' ad oftiu boetis Diienit.6C fccudu m3.^hs
rs: iu medio quarcicuatiseleuat' polus. 36. gra..
& .2 .mi, fccudii Pto.56.gra.Et latitudo eiusfafi
dii ma.rplisrs c ex termio tertii climatis, iifqj ubi'
dies prolixior e.r4.ho. di dimi:6i qrts uniusidi
ubi dcuat'pol®.39.gra,q<Iefpatiu terrs, 300.nii'
DifKnflio .8.
45
liaria.C^MediLl aStquintictimatisfecudu magi
ftru (phxTz: Si Pto.e ubi maior dies e.i;. hora.
fiCc6cordatmartianu$cueEs:& fecudii martia/
nuqiiintil clla iiadic g macedonia & altera parte
gallia:liilitania actingu:& fecudu magiliru fphx
rxcletiatio poli mmedioqLuticiimatise.41 .gra.
& tertis partis unius gra.& fccudii Pto. ubiele/
uaturpolus p.40 .gradus &.^6.mi.rccudumagi.
iblixrsdatitudoquiti climatis ex termino quarti
aimatisuft^adillulocu ubi prolixitasdiei malo
risl.fi.ho.6i quartxumus:& eleiiaf ibide poP
4;.gra.fiC dimi.quod rpatiii terrx continet .tff.
ciiliaria.GTMediufexdcIiatis fecudu magifiru
fphxrs:& Pto.eft ubi dies eprolixior.r j.ho. &
dimi.& fecudii martia.r;.hor. EtdiciC Martia/
nus^fextuclimaperhellcfponiLiiiadat; &cuni
fine germanis gallia attingit : £C fcaindu magi/
firiilphsrxim medio fexti climatis eleuac' polus
4j,gra.& duabus gntis.EtfecuduPto.eleuatur
4f.gra.de uno minuto. Latitudo uerofbcti clia/
tisutdidtmagiderlphsrseatermino qntt clia
tisiif^ad locii ubilogitudo diei prolixior e. if.
hora.de dimiifie qrts unius;& ubi polus eleiia^
46 .qdillatiaterrsc 6 cinet.;r!.mi[iaria.C 7 Me/
diu uero feptimi climatis fecudu magiUrii fplis/
rs:8cPto.eubiprolixiordicse.i6.hor.& ihoc
cocordacMartianus.Ethocclimafeptimufecii/
duMarcianiipponticii mare &ab altera parte
P ermanilsbritania tendit. Etfcciidu niagidru
srs;in medio feptimi cUatiseleuat' poIus48.
gra.& du3bustemis.EtfecuduPeo.48.gra.
minu.Ecfaudu magi{b'u fphzrs : latitudo fepti
mi climatis e ex termino fexti climatis ufijadlo
cuubidiesemaior.i6.1iora.uni^qits:8eubipo
luscleua^.fo.gradibtisdedimidio'. quod (patiit
terrscotiet.iSf.miliaria. CT Etdicitmagi.(phs
rs qr ultra termioshui^feptimi cliatisiplurcs fine
infulz:praus tu hitationis reputant. Sed Mar/
fiamisubiliipra de fepte artibus: libro.7*’.ucrfus
fine : poitouami climaq) fecudii ipm ultra me/
otides:paIudes:dC rj^plxos mdtesprotcdic .Ois
aucdiuerfitasutdicicmagifierfphsrs:iuterprin
cipiii Si fineclimatii etriii hora^ Si dinudis:6c
ex eleuaeioepoli dl diueriitas.; S -gra .Si p cofe/
uens inter principio SC fine unius climatis tota
tuerfitas I unius horx medietas: Si primi quide
climatis latitudo:maior elatitudine fecundi ; Si
fic deinceps.
CT Caplm.2 .a qb^ fiderib® regioes gubernatur .
Oflmdeterminatiie de climatiba
mudi;Iamintedoloquider(^io/
nibiisterrs Si prouintiis;ofiedcn
doqearii:aquibiisficllis& fideri
buscslcftibus gubernatur fecudu
I uia Pto .& Hali.i" quadri. Si te/
cundu Albu. quarto de coiudoib'’ magnis Si ali
orii .Sed in hoc caplb: primo intMo ponere de/
feriptionequarts habitabilis: feciidu opi, PtoL
HaliSc Albii. Ptolsnieuseniattribuitprioto/
ta nofira terr.n habitabile dnio folis SC luns: l ma
gina^eniqrfolprindpaliterdneturinoriete: 3 C
gnbemattotamcdictateorietaleqrtsnollrx.Ec
qilunaduetiirprincipaliterinoccidetc Si gubec
net tota medietate occidetaleqtiartsnofb^.Dc
indediiiiditPto.tota quarta terrs inqttuorqr/
taspduaslineas:quarum una tranfit ab oriente
ad occidentcSCaliatrafitafeptetrionead meri/
die-.fecansprimaad angulos rcflos.Etponit ^
faturnusdnaf’inoricteprincipalitcr:mars inoc
cidentc:itipiterinfcptetrionc:fiCuenus in mevi/
dic: V nde tota quarta terrs d c inter orientem SC
teptetrione:gubcrnatraturn^cuioue:& quarti
iilaquseafcptetrioncin occidete:gubernatuipi
tcr& mars;quart.T uero q e inter meridie Si occi
dente gubernat mars S; ueii^;quarta liero q e in/
tcrmeridieSc oriete:gubernat uenus. Merciiriu
uero ponit Pto. duatorepartiii centraliil quarta
habitabi(istoti®.Dddcponitgjr^iones& pro
uintiscircuferctialcsqrts inter oriente &(cpti/
trioncgubernafatriplicitate aerea SCaduis ei®
Etprouintiscirciiferetialcs qrts inter feptetrio/
ne Sc occidetc: giibcrnan f a triplicitatc ignea SC
ab CEUS dnis.Et proultix circiiferentiales quarta
inter occides meridie gubernant' atripUeitate
aquea Si eius dnis.Etprouitixquarts inter orie
te Si occidente: gubernat' a triplicitatc terrea SC
abeiusdnis.Prouintisiiero cettalcs cuiu(cun<5
Cerrafiueqiiartxhitabilis: gubernant ab eadem
triplicitateaqiiagubcrnant'' prouitis dreufere/
tiales quarta oppofits Si adnis ciufde Criplidta
tis, Hac oia patet cxintentionefcciidi quadri .c.
$ .Si clarius apparebut in quada figura qua poni
infine iIH'’diftin&i6is.<ErEtAIbu.li.4.decoiu/
fiionibiis magnis:dra ulria in fine fic diuidit to/
ta quarta terrs liabitabile.Quaru priniaeiitdi/
cit an tiocliia: & pars orientis: Si habet ex fignis
cancru & leone SC uirgine:Si explanetis foleSC
niercuriu . Seciida pars terrs e afexadria : Si q<£
ell circa eam aptemcridieuSC habet ex fignis U/
bra SC fcorpione Si lagiftaiiihSi cx planetis iie/
nere luna & faturnu.Tertiapars e armenia :S(q
fu t in occidete:SC habet ex fignis capricorn u: aq
riaSi pifcdSc ex planetis liabetuenere;marte:io
ue SC lun.i. Quii arta uero pars terrs coftantino/
polisafcptetrione:Sc habet ex fignis ariete: tau/
ru Si gemios:SCcx planetis mercuriu Stuenere.
Hsc Albu.CTEt aliomo diuidit' nolha hitatio
intres ptes.f,afia:aphricaS£cur<yia. Nam eius
medietas uerfusorientedicitiiraua:Sirc!iqpars
medietatis I^tetrionalisdid^ eiiropa:pars nero
meridionalis dici^ aphrica:iit patet i figura qux
fequit'infineiniuscapli. Dideavit Pto.l^qua
driptiti.c.5.^ quare* zodiaci triplicitatiuPiiae
Trartatus .t,’
q cft acktisileonis 8i fagtflariiiptuient ad angu/
lii inter fcpcetrione & occidensait diSu e prius:
Etidcohucanguluut dicit Pto.giib-rnatprimo
iupiter:qnta i kptetrionalis cii i mars in dnio af/
ibciatiiriqa eoccidccalis. Seciida triplicitas q e
tauri : nii^nis & capricomi ptinet ad anguliitn
inter meridie 5 C oriens qdilponit' principaliter
a iienerc q e nieridiana:& cui in diiio alTociatur
fatiimiis qui e(V orientalis . Tertia nero triplici/
tasquz eftgcmino^tilibrsdC aquarii: ptinet ad
agulij iter kptetrione flf ories que difpoit fatur/
n^qeorietalis; Sieadifpditcfieoiupiterquieft
feptcntrionalis. Quarta triplicitas q eft cancri:
fcoTpionis & pilciCitpertinecad angulil geft itet
occidente 6imeridie:queprimogubemat niars
qui coccidcntalis;& habet participatioiiein do
niimocueoueii^quzcincridioalis.CrDcidedi
dtPto.qjlocusnoftrziiabitationisinqttuorqr
tasdiiiidit^fciiinnuerri quattuortriplicitatii: fi/
ciit prius difiucfi.Diiiiditur etiam eius latitudo
pliiica:cquidiftatea:qtoridieifeparantc medie/
tatc eius meridionale a medietate eius feptetrio/
nali;& incipit hic lin ea inparte occidentis apaf
fagio Herculis procedes ad brachia nuris:iielad
fiumequoddicic'citacon:8Ceindoifom6tano
qdici parte orientali fubfeqiiif. Hzc linea fcdm
Halip.^^.gra.difiatabaquinofiiali uelcivca:&
c6tiiiet.i8o.gra.in l6gitLidine:6C hzclincap eil e
iinde tralitur in ]iilpania:6C eilridu mare : itaq*
lians in una ripa:uiderep6t fianteindia:& cir/
cahuclocunitinfiilx qefida; filralbalidct:& ed
unainfiilaqiiaiiidethoiestranfeiites per huc lo/
cii in hifpania &ab liilpaniap terrasa occidetis:
Sifr in infiila illa e idoffi qd dicit'’ gades: tenes in
niamifuaclaues:infignii ulterius ndehitaCio.
EtRit tres tales inliilx inmariiqualitcraleinui/
cem cl6gati:8f unius magnitudinis; & inqlibec
earil idolu ciiifde mancriei & e ibide finis hicati/
onis ex parte ocddentSs ; Et hic idola poni fecit
Hercules gigatiis in tpe antiquo : q in niaxia par
te tcrri liirabiLs regnauit . Et hicTinca diutdens
uaditabhoclocoufqjinfinchitatiois iterris de
zin & alhin q<2 e mos nn® qttafit circa lat^uni^
brachii maris qiJ dicit' citacon .Et dicit' gnlxic
locoetiafucidolaiplantisiCenetesclaiies&mo/
ftran tes p eas gj ab inde in antea iierfiis parte ori
entis no ehitatio aliq;Ethicliueapdiaa eloga/
tacafinchitatioisiparte fepteffionisp.jo.gra.
uclcirca:&abequmoftialiper.;6.uelcirca.Tiic
hali. EtdicitPto.ubifiiprajgiduudit' etlogitu
do noftri hitationis per tinea jcedeteameridic
ad Icptetrionefcparate medietate eius orietalea
nicdictateci®occidetali:iiaplinc.i ^cedete diui/
di^illiidq(Iciterfcptetnone&meridie;& tran
fit hidincadeq lognniriapbrachin maris pte
dens ab occidente uerfus oriciitciSf tranfit etiam
ha:clincaRgolfifsquidiase^ion&pcnites«
pftaghuq^manrisnuciipaf. Et dicit Hali g?lo
gitudo huius linez diuidetis hitatione nofirap
duoniedia:unum adoriens & aliud ad occidens
efiaparte occidentis per. ^6 .gradus ; ut patetin
mappaantiqua:dc iii mappa notia per.f9 .gra/
dusued fecundii HaTiimappa antiqua ueiiorefh
& ut dici t hali exit eni de hoc nii ero qi medietas
orientalis hitationis extendit' magis^medietas
ocddentalis:6C ^cfuiicdietas orictalisextendaf
magisniarejtncapitcxcapartemagna inqnul/
Ia e nitatioiqih mare indii piicnit ad hac medie/ .
tateorientaleinnnilcislocis uf^ ad latitudinem
5i.gra.quareipeditinagnaptehitati6is.Etfime
fiiraref medietas hitatioLsorietalts qiqi longior
fip.inuenivef cii squali hitatioc medietatis oed/
dentalis qua no habetilicetno litta loga q; pars
altqietnmaiorislatitiidims.GTEtdicit I^fo.cp
quarta inter feptetrione & occidete dicit' euro/
pa in qua fut proiiinciiqdicun^' calico galiadx
& lianc qrta icSm liali includit mareoccidentai;
lea parte fep tetrionis & occidetis ; & mare dein
deromanonim exparte meddici &occidcntis:
&funCincalecundiimhalycicIopia:reiiquia: ro
mania;h)rfpania:confiantinopolia;& liarii pro
uintiarum termini. Quartauerointer meridi/
em & orientem ut dicitPtolimeus:cft medietas*
afiziuxta orientalem itliiopiam: £( dicitur aha
Diaiond^einpteprouida^qdidifut mcquial
Cofiiorietaf.Et e fc^mliali orictalis amari ru/
ro:& eius latitudo e.56.gra.inferi®. Et q ibi (St
cxgentib^alarabui&hice alliygezSc alyman:
india. Et dicit Pto: gi qrta inter fcptetrione flc
oricnsefcptetrionalismedictasafiar in qua ftinC
prouicii 4 didi funt cafonta ucl fcfFcnc ucl fcy/
chia.6i cfccEiii hali in mari romanoicuiiis lacitii
do cft maior.jj.gra.SC fiithic; Wrqiiia & zin
corarminitcoriatadcfleiii. Quartaifuputdicit
Pto.qeinteroccidetc&meridiedicif' aphrica:
hac icdim hali icliidit mare occidetale ex parte oc
cidcqfiC meridiei & mareaphriciex gtcfeptetri
onis:& brachiu maris rubri ex ptcorictis :& fiit
igypeusiethiopia: fiC niibia; & oes alti nationes
ni^o?e.C 7 Etdicithali gideprima qrta fuerut
muld reges nobiles qui in tora hitatioc r cgnaiie/
riitiaut in maiori pteificut Hcrcules:gtgatiis : ale
xandertfii ai^ufius.Etdcfecuda qrta fuerut illc c
qui fccerutlegechrilHano^i&poftmodu legem
iiiaurorii.Etdetcrtiacirtafueriitilli g multii re/
gnauen1t:utdarius£^airucnis.CrRurfusutait ,
Pto.Cuiuflibct qttaj: ^didaru qrta ps angula/
risq terminaf admediu piidii toti® hitationis.f,
adpufiii fcdiois diiaru linearii dequib® dixi: c6 i
trariaeilliqiiarticuiiisepsfcda:^ edenatiira 'v
quarrifibioppofitiuierbi gratia: quarti inter/
c^tiinterboreii 6£ocddes.f.europcpars angu •
lopi c de natura qrti intercepti inter meridie
.occidentet&duscriplidtascuillaqiiartaoppo/ -
fita& abeuispl^
gubernat' adaita
Hirtiite merairii
uirtutib^^alionim
gubcrnatoni} co
g?e(l natur* c6/
mixtshetpdcipa
tionccuoib®li*c
oIapatltica.^“.
CrCap.j.qutpre
& qiieGgna q$re
gionesflCqsfiiin
das gubernat.
Amrc
ftatdi/
eere de
Puiciis
iinitifeimiu^^di/
Saru gb^^-f-prisct
fignismalitcrgu/'
bernet.Dicpto!.
ca.j.fecudiqdiip
titi.^difponuf a
dnis tripIicitatiM
dnis triplicitatu)
britaniaqeifula
marisocctitalisgallitiagcrmania borfoniaitalia
galliaapuliandliacrociniacoroia malca necno
dchirpaiappdifponeprfzpiilfi ppdirponetes
ftellasfut inzgetcsnouerefubiefiiucnccramiles
fed .ibitionc libertate arma & labore affeSates et
fu t bellicofi pi ti regis nitidz miidx 8c magnaniz:
fed qa inppitcr & mars ^ cu eo aflbdaf duio cii)
(int uerptim:& qa prizptesGit mafculiz & r«{x
fceminixacddithiseetlb^dreatmiUerunozdo
lipeseeredeapt c6ciibid’inIipedae-.fC fodomidt
ea rcel^niagisappcteret&qbocppetrauitfe turpe
aligd comifilTen putatmec illeique ppetraf cfti
natfcexboc cfFemiataecaiitmolcftiJautpoftpt»
nedii aiofitates.tetare c6fiiefciit:& i bonis opib®
ac fidelitate iierfat': cofagnieos diligat & doniefli
cos:&oeq£boiitie&h5efiu3claiidabilcripof(
poniit.EtdidtptoIe.q?^di3arri rcgionu britaia
gallidagerniaiabor(bnianiaTti& arieti proprie
aptafs&ioeo^egetesimaioripteagreftes fcii fil
i)e(ires& et feroces.Italiauero & gallia apiilia Si
tilia foli alTifanf & le6i:£< io morates i eis firt pri
cipates & periti regis bnfid coicatiui & laudabi /
liu operu imitatores.Et crocinia malc3& hifpaia
ioui 6i fagidario attribuiit: & io eorugetes liber
late appetut funte^ (implices 8< fani cordis: amat
niOdidaatcp nitiditate. CTParcesaucilliiis qrtx
qiix circa mediu habitatioisordinatTuntturchia
&'c6({atinopolisr%iomacedoniailliria &gal/
liachaterrca&kikaldescjrpriaSt pania aSa fiue
iCuladcIades&adiacentiatniorisafis & c^rid
I acetipha: ptes iter meridie et ories qrte toti® : &
fuKSDaturafcifetTiplicitat hfites dirpofitorcue
cereflefaturnu unacumercuriodo morates in eis
Difliiiflio.8.
poibiisaliis i for
raisfiC figuris adi
Ilice maxie aiTinii
lat'; eoruc^alxdC
corpora iunttem
nata ffitict periti
humiliant' ^ di
ligunt Ubertatem
& principari pro
pter marte q exal
taf i Capricorno:
&qaniars 6tiup
piter triplicitatis
iUi®dnaiif’in mo
ribus atqj diianf
Cbimctiplls adin
uice fegregantur;
futqj &mocritici
legum iniiencores
ppter iouc muli '
ca|diligunr:£cad
difeere cupiutpro
ptermercuriuifut
etiam inconiicrfa
tione mundi pro
ilia pteruencre!8i coicatiui pphocextrancoslioipi/
i6 tanfiiuftitiaamaitfcribereaipiimn&i fiititermo
res nibuspr6ptilfimippmercuriu:& iienercuefpri/
lies nalignificationefuamaxieccIantconfilia.GTVt
set auteptioilariter diftingiiam® has regiones-idedn
iz: efl qihabitates inre^onibus bucalides & ciprc:i
:ii) adiacentib^minorisalieuttauro di iieneri animi
i{x lan^.Vndej) magna pte funt debilitati 8i moUes
do utmulieresinitiditatennmditiacupictescuracor
idi po^e iornatib®fadcntcs. Qh^ fo^^^bitant
rpe effaseyfchaiaoccauirginiirierciirLoaffiian^.Vn/
c(H defpriefutftudi» djraleSiceamatcs.&circafpi
po ritualiamagisquadrcaterrenauerfates.Scd qux
ib® i turcliia macedonia & iltiria morant: .Capricor
edi no & (atiirno airilant^dc funt amatores puimia
■oft rii & tcgnareaipiur & no Umcmitesaio nec funr
aia comunicatiiiilegib®.C7Sc<£aqrtahabitationisc
)rie medietas meridiana afie maiorisin qua fut regio
I fil nesidiefauanege drufia falTina babiionia mclTo
iSi potamiapfiamedea8ipna:qaigit'has proiund
pri as uenus dC faturnusregiilat uenere iiocatcs ea tif/
bi/ miq<£e nomedignitatis apud eos difaturml nu
aia chiafbleludduappellantquxdaeo^ fimtqiiz fu
bec turu pnudant cudodiut .n.& diligecer obferuat
nat niebra genitalia &etiap dignitatibus habet: £c
rtx funt coplexionis Si multu eo ^ ^i£l(s (Icllis qux
hia natura fut eode mo generatiue & airifant' :fuos c/
:al/ tia paretes ueneranr funt etiagatrini tripudtaco
iuc rcs&omat®amantppucnereS{mod® copi pia
rid ■ mrut&futnniplrdieteppfamrnu.dC.fijtaparte
Si carneicatisfeipibspingutdiidriimmmunca di
’ue ligutniaifefteSfnooccuItecumuIicrib^coeiitpp
leis tnatutinalignificationefaturnid^ ucneriszodo/'
f i
Traaato.r.
mincti zcI®abhotret& ideofreqneter cxco^ nm
tierib® natos pcrcattfutquo^ molles £c ciFemiati
uenercas qualitates di fut 'magnanimi bellato
resga famrnuseorietalis.Hzueror^ionesj^l
fic ^alletli ditiiduc . Na pthia medea perlia aeneri
£( thauro magis cdiieniut: gentes iiedib^ colores
«cnereoshtitib’magis'iituf Stcorp^ptcrpcS^te
gut&Cilteffemiati&deUcati.Ecioui et mercurio
coaptant* Mefopotaraiababiloia & altifiadC id
futpiti idofirinalib^St 'ilellaru motus obreroat
Capricorno (atumo uero coaptantur india SC
ariana dc'gedu{ia5( (utideo difformes fordidi
SC ferocifl*imi beftiales. Partes aut^fut iaguloh*
qrta;hitabiUscirca'mediu,toti’fticpalefHnipftiR
da Hris idiimea & iudeafeicea aldea& acnlnie
arabia.Hopt aatoiu;Gt^lc&qrtztoti^etpteq
poni^ iter (eptettioneSC ocddctc di aiTifanf qr/
txqeiter borei occides dCdirponuthuc agulu
luppiter & mars &;mercuri*’qre hoieshas regio
nes inhiratesTiintmercatorescdicatores&dece/'
ptorespditores&uilipeddespiiGllanimesbilin
gues 6c doloG.Iftopt athi qfut i ptetarajtpfude
Grie & idumeziiidezmartifiC arieti magis aptan
tur &^deo futi Habiles pditores creatore ignora
tesS audaces ac Ifidiltes. Acilii de fenitia caldea
6c uranie leoni&folialtimiUnd&ideofiltnm
plices hQani Qc mifericordes' aHroIt^ diligStes
dCfolemaxiencneratcs.MoratesquoqiiarabiaG
uei arabu regioib^ioui 8i fagiSario aptant. Vn
iiixta applicatione ruidis di ei fettilitas e cdlecu
ta eo q» nonieeiiirde regi dis e hitatd fettilitas: flC
edeifertilitasaiomatu&cibo^faporamentafiC
f£ ibi hoies mongerati fiCaudaces m^aliacupic
tes. Tertia uero qrta e ! boreati pte sm maioris,&
cdtinet bettacaia marichaiazufan faUyira roma
ticafarmaticos^futmuliepr regidesihxcqrtatob
ie&i t tertis triplicitati dc difpoi t' a ioiie di fatur
no quifuntorientales. Eo^ uero incole ioueco /
lut & fole i qb° aufK di diuitiemftu afduu t & fut
tnudi bdseouerfatidisfapietes diulaiqoirut gra
tioG a uefitate di iuHida nd declinat odietesmalu
liberales ac bdi neqtia abbonetes & lut iiegre aci
eoTfuptibilts aiciciei&pdomdhcisdC amicis Ig
bufcuc^reb^hdeHis pati, St mori i&l&tcaHi&i
ueftitu^ioGfutc^ddatiiu dC (utfapietesdCeo^
^lari hoc at i maiori ptc^fert (aiumfdC io
uts fodetas > hoc fiit crietales.IHopt aut q htcat
euifanie&mathiaienecnd armenie mercurio dC
geis coaptanf id ^dlioris mot^fut di maeistub/
doli . Quiaule inhabitantfa(l)dreziriceUbre di
iieneri afTiranf diideofutditillimidC muGcIdi
ligut di oece di fu t fpledide diete.Qui aut inhitac
I confinibus terrarii (armatis Mcfiane (Saturno dC
aqrioaiTiIanf dCideo funt imlfiteci auHeridcbe
diales ferocifAmi;ptes uero ilK^qrteq uerPmedie
tate terrs Inrabilis fuc bathinie ferogie aGaone fi/
logice cumagine cobulfic quarutn. (itus eH ner /'
fus parte occidentalem meridiana 3 huius quartai
di ideo ^rt* tripUcitaticoaptlf a uenerc S ivr/
ti di mercurio dilponiitur di ideo plures eorum
colunt uencreta^matre deorum Si marte tiqua
deu quibus multa (ccrecaat<^myHeria afcribiint
& (ut gentes drcuuoIiite:5i dolofe aie laboriofe
raiferio^e (felices di circaneqdaspcUiies.Eria i p
liis rapinisuia^c abfdfidib^ di malitie icede(es&
fei^s feruituti adidetes i ^iis qiio^morietes pp
dominiu marlts di ucneris in ei fde cum funt orie
tales. Ii^exaltatiomartiseinGgno triplidtatis
ueneris.t.icapricor. di exaltatio ueneris ecdtrai
Ggnotriplicitatismartis.r.ipifcib^.Gti6 mfteru
al beiuoletia eigafuos iiiros ondu t di eos mijituj
diligutcuradomorit hntes:fuC(^Iaborioremini/
(Iratiuedi fubiefle . Pplilt illi q ihabitac niconie
eroqe di caligite cicro di U1z magis coaptanf :id
uiriibidefimtreuerentes di timidi fnbiefli quoc^
ac hdilenmlieresai^fimx pp liixorietaledi ma/
tutinafigurationepiutLurisdipridpatiue fut di
bellicofzqueadmo; amazones Gigieces uiro^co
aibit^di armadiItgut:lutetfuope maioru facino
ra memores a ain^ulis di eis dextre mamille pp
expeditionu itinera Gdf.Queniebradetegutcu
bellare a^ediut' ut i cis nificbris natura minime
foreputet .Qui It i (Iria camode di cedoge mora
tur mkrtiet^rpioi adifanf id (ut audaces mali/
gni di luidioG et laborioG iHabiks deceptores di
^ditoref.Etqm^^iludhiefililuiemachilieioui
dipifcib^airiran^nfUtmlcu locupletes fociales [
diinacxiisfuismlluGdeles. VItlaueroqrtaeq
lunie Icd^m aliu textu lynoy noiaf .C6 tines niimi
diaiarfinodie afrid mauritania metoganite hs
regidcsfupponut' qrte triplidtati Si difponii^ a
inartediucnereqmfunttiefprine.Ec id ppdcops
pfape aoeietiliielpticipationcfutiprimiscarure
gionurcxdi rffiinadeeadematrenati'di (3eHrex
iiiris di r^na teminis.Gt fcifm haly cduenientia
iter has pietas e(l g> exaltatio ucriufqi ( alteri^ tri/
gono e.Sutautegeresinultu calide & multi coit^
appetitiut i tantu m ut di rapina mulieres nubunt
Si rex cualiis fpdfis coit anqiiacu illis coierincui
ri fui di quoruda eoru (ut uxores edes iter idasi di
ligut di uiri pfetitudine di ornatiore mlie^
ueneretai tti eo^ ffuirilu fubdoli ma|i fedufides
fallaces di no timetesmorteppmarce.Horuaut
circa numidiamiarfidanieafricepropneconcot
dant cum luna ud cancro ideo funt uiri (bdetatis
mercatores di e eo^e terra fertilis di habudas . illi
iierogfutiptib^^met^onice mauritanie hacolie
afgeddiecumartedi Korpionecdcordatdiideo
habetmoreslilucHres (utqirixatotescarnesmu!
tucomedetes piculamortisnd timetesuita nihil
ap^iltesita q^un^iterficit aliu.fcdm halycuin
Grnnis fuerit ut cito moriatur Gne labore. Etidi
fcd!iu eu tarban fc(£m ptoIemeG g morantur ita/ ^
dhanieieticc minutis haruiarneUiie ipuisdi pifd
busapUnt* di ilii fut boni d( fimpliciu mo^ mo
naderia diligut dilaudat bona f^adeu timent
DiftinSio.S.
&futhuiI(SppioueqDc(ienerl^iiod[ttS(uhani6
noK.loanguloljquidcbiii^qrt* circamediii ha
bitahnnis »int cirenaicaniermanica & tferiora x
gtpti tebafu cafis trododtca adhama arama me /
dia & etbvopiaqjt nt® «fl uerP feptctrione & o/
rie<e.Hui’qrtcptcs a fatiirnoiouc & mercurio di
fpominf & gaicapi rcgioniigubernamtopfe.?.
eratid cii fune iierptini frcqiieti^altoriaf lio ea^ i
coledcuniagiBcatdeudiligutierearoris reb'^adi'ie
rn Smcradeflet mortuos (ubterra fepeliiit ab /
fcodut pp uefptinfi figura . Oiuerfis «iitu^legib®
et morib® crgafaosguBnatoresbOiliat' & obedi/
unt itagjetiamncitieispufillanimitas.Cuipfi a/
litsdnan^fue bona:no[utttisucritauscr:aeos:iii
li multas ducut mulieres & uxores multos uiros
gafut multi coit^& cii ppniscoeut for orib*’ fui
cpuirimultugeneratiindC mulieres ctcococipiut:
nenti^ multi iiiri corda debiliaSi fsn}inea!& qda
Hiaueredaiiilipldiiipppticipationemalefitieru
□ua bnteu uenereiquomo fucuefptini Khimale
fici fciim haly fimt famm^Si mars . [floru autem
quifuncinpactecurinatica Sciar, mumarica £C
inferiora a^pii maxime concordant cum mtr/
curio Si geisiSC ideo eapt incole Giut meditati ucl
deliberati multu itelligete acri ucl boni i geniii o!
b^rcb^dC maxieipSiadCdiitini. Satdiuinatores
mfta ^diceres ocfcop: mylleriop: obferuatores et
in mathematica funt expti.llli detebais calielis af
cafisfii iloyca aelodica cu uenere&Iua aflibra
cocordatift futnatunccalidc&eo^ tarxfiitfcr
tileshxciciim balyeilpp ucneredCmartcqfunt
dni tot i^qrteQui at ibabiiat i adhamaarania me
diadCethyc^ia cocordateu faturno & aquario
ideoqfutcdmelioresiDuIta^carmudCpilciu a
locis (cerilil^ adloca (terilia ie tralferuragrelia Sc
6C beiiialeuita ductes .Ethxdfut dominia pfa^
fiC fignificatopt fpedaliafup r^oetdCpuindas
fcdmfiiiapcole.primofic.^.ca.fcdli quadriptitt.
E t gencralr qhbet ea^e ^di^^ giibemaC’ a duo /
buspfistUdidudiprius.Na quarta prima qe(t
iter feptetrionefiCoeddeos gubemanf aioucCC
mattea triplicitatepriacumuiisdnis.Sc(£a^rta
fi& iter meridie Si ories gubernat uen*^ flC fatum®
&mpUcitasfciiacufuis dnis.Terttauero qrta,
eft iter fq>teiTione & ories gubernat faturnus
cuioue&triplidtasrertiacu (uisdnis.Et ukima
quarta.f.qnxe(iltermendiedt occidu gubernat
niarsSCuen®cu iriplidtate quarta cufuisdnis.Ec
didthaly ipricipio hui^tertii capituli. i.quadrip
tid ptole.l gubernado pukias primi trigoi po
(uiimarteloco folisqafolGcut capitulo prece /
denti didt hali dnat' i pte orietali.et ideo G puin
cas bui® trigoni gubernaret fuilTet dns 1 maiori P
tetoti^babitatioisifiCobliocqimarsednsdom®
toti®exaltat6is (oUs.f.arieds. SiFr ipuiciis fc^ tri
g6i dedit dniGlaturnouiceluzpp capricornu 3
cftdom®(atumi& galunadnaciocdd&e.Etin
puteiuttrui trigoni pomcioueuicemercarii ga
mcrcuri^c gubernator mediae ptis habitadonis ,
Vnde fi trigoni cii lioepiiincias tertii guberna/
rct lieret dniii \ maiori pte hitatois.Et licet prole,
difcordct ab aliis ttididti fuii cu ueritate SC expe/
rictracocordct garequtt* renaturaleialiojie iicro
dida cu expietia ti6 cocordat: hzchaly.Ex didis
ergopatecduiiimpla^e dC Ggnoyt zodiaci fiiper
quatuor quartas noftre biratiois Si fiip n^iones
&puicias lingulope quarta^ iuxtauia pcole.dC
hali.Etpona tibi figura i qcaqpdidafutex^I. 1 /
riter&ligdcmaglspoterisapplicderc.Hzcat fi/
guran©pccfritcxordinati6cmcafcduni®a cen*
fociinihilomin®pfacibcateopupolui ea hiciSc
ganouideogi pdida fu ia ptoK.manifefti^poiTii
declarari (^phacfiguraiaprcntiopeuifaefimiln
utilis dCnecdTariadClic finit* boccapitulu.
ClTCapituIuquaruiquas regioes gubernat figna
planetx.
IMij ^ ca.ofiendit' qspainciasd£
BmI l^njr^ones gubernat ligna dC plane
i SSy mS itaifcAn Hianialbu.de altope. Di
citenialbii. 4 .de cduiSioriib®nia
i|@i ^^ignisdifFeretiaultimai fineq> Ari
fftnmr W 89 . ^^hjijetexternsdC puinciis pfya
8C ad rabigedebertania bafilicacamK germani/
ampalellinidcpait^ b-alca.CTaurushabct cit
terris qiiicquid^ ifpaedC paruasifulasex infulis
marisromaopecabi ofin auaquocp parua.GTGci
ex terris habent aliale adeile tabrafie armenia gra
demargnanitalczmoramadCaigiptu .Cacnba
betexterristerrambabilonix dC affricam hichil
qiizefii terra romanope franciamaureniadCo /
lia. Leohetexterruterraturcope dedextraeius
phalafca et aboma et terra henizdamafcii nigredi
ne et alciifa-CTVircobj ex tertis loachia terra ba
biloixiterra almoed terra ifulx dC terra egiptiope
dCaphrica.CLibrabet ex terris terram turx&
zaziaSe Si terra) turcoptdC ameirdC parte terrz
fiigrope qux nom aticb® dC terra carme.GTScot
pio habet ex terris terra alhigcz gnacil t a^a dC tcc
niinoshulufichubedia atcemcniafiiria codochia
cachia diocefim arabii.i.locu iqiio morantur ara
bes dC partes eope 11 % ad aliemedC tangiacog Si
akahidC cdicatialzahiddC habet ex lodsfemina
disfiimitates itietiii d( oeraterr.iiquarutpalmx
dC oein terraifidiape dC iieattonfi et aifroru dC Io
cu altu difeooperiente dC ifta loca pofb-ema fime
Lbrz.CJSagifiari®liabetcxterris motesdCaIrai
dC ifpaen fiC ifpania dC alione dC ficsliai dC het ex
locisniridaria dC hortos 0C locabcfiiape dC igniu
Capricorn®lvct exregioib^cthyfpia maere Sia/
fced dC litusmaris q(£ fequi^ diocefim .i.tetoriaa
rabii ^ albahredc auo maria ufcpad.tndia Si li/
inites ei® dC afcindC alagne dC limites cerrx roma
nope:5Cexpartib®ter^3pibabetlocaaulapt dC Io
caportapedCuiridaria&otalcKa^occupat ritii
dC flumia dC lac®ut’paludes.<tr Aqn®het cx terris
nigtediac|exgcemonris alcu&dC pte) ei®dC dor
DiffiiiSio . 3 .
a!ragC2tcrr.ialcIiibt&occidentcmterrcaIcIitiid
habet c6nnmicatio»e in terra fcriz.i.perfanim.
et habet ex ptiba terrarii loca aqcii dc flimiimi 6 i
maria & locamncarii fii oeni terra htimidam Si
dcfcrta.irPifccs authhtcx regioib^Tabraficii
etparfe feptetrionis & terra [iireei);& iiht coica
tioiie in romaiits:Si ex romanis nht ufijad terra
hierofolini* et infula Si ^ptilialcxadria & qi
circa marcaliemen.Ethec altinidiiie
terra indixet ex gtibus aqrii lacunas Si pifeinas;
Ii ttora marinaitradas fine uidu et oia loca aquo
faSi inhitatioes Si locaplafl^Si mcroris.GT VI
tcriusdicitAlbii.adcgila.i.rigris.cPftcllaeft leot
£i afcedcs eius fcorpio .Ciuiras falii tis fagi flari'’,
A^ptiis diisafccdcns cancer. Alciifa cft aqrius
A(ciirtaur'’;tcrracorafcn aqri'’albazara fcorpio
nigredoiSidctcrraarabixaqrPSicetcra. Etdi
citAlbu.in li.fuodcnatiuitatiba infincgip fa/
pientii fcripradLdicim'’g» aries^eftterrafenten
SCbabiio.Taur^ethiopieiGemihtfpaiemachay
Cacer niotaric.lcogedeon8igod.Vit^o boad.
libra adiiid.lcorpiofcotieSi adiactetib^jpniciis
Sagiflari^toTX romanoru atcpfracorum.Capri
comusachori.Aqri'’giometh.Pif.tnfulas maris.
Ecfupram codcnili^.poft fermonefuu denati/'
iiitatibaantei^loquac'' decoiiinflioniba dicit AI
buma.ficiSaturn^^peft adruit Si akhiutSiterrje
ethiopu 8C eorumotiba.EtuipitcrpeftoIuachet
bebilSi hifpanixSifcnenSi ciuitaribiis alalbet
Eicadicie.MarsafcnSi terrxromanciifcjad oc
cafumettcrrisparthoria.Etibllanianantaracen
et fenez & terris romanoru. Vcn'’akhifat Si alie
men in terra arabii .Mercuri^ addede Si terre in.^
doruacorietamienic. Etdicitgdaiialcnsaftro
logus magidet henric^filen;^ liinadnat' fug ati
glicos. Eclatiirnus fup fcotos. Alia etiam funt di
flade dhio planetarii Si (ignoru Si (iippuincias
f.inca.r.Si.j.qoiaimetenia diligccci- icuoluas.
CCaplhi.f.dcdiucrlispprietatibs hominii ha
biCantiuindiiicrfisptibatcrrxfctIm eorn cor/
porumproprietates.
hoc ca.odcda tibi diuafas pro
pricratcshominiihabitatiu in di
ptibus terrxfc(£ni eorti coc
f|™ poru et aiarii qlirates iuxtafniani
Pto.Si Haly. Dicitempcof.i*’.
_ -^^Uqdrip.ca.i pprietaces hominu
diuerfifican^fcanidiiierfitateiii lincisparalellis
& in angui’ terrx q funt ori es occides meridies fe
ptetrioinqb^hic.ltpropt' habitudine uffifuiidi
nc fuorii elimatu iiel locorii iicl ad zodiacu ul' ad
folc. CTHiratescmine egnofliii Si foLditiii xdt
ualc ciiiufmodi funt xtyopes hnt corpa fiia cobii
da Si 11 igra: crines criipos Si nigros Si Ipiffos; fa
cies afpas-.corpa macraiSc mores filucdrcs Si cni
deUsiqafcdm Haly mores akcorpojecoplexio
nesfcquuc'.H{tafesiieroriibfteH7.ddidiE' airt®
liue urfamaioncuiufmodi funt Icdfni Haly illi g
habitat8imorat'in.7.climateinf latitudinc.jo.
era.iiii fiint frigidi Si liuidi acmiti nutrimfliico
loris albiicriniu extenfo^ticorporu magnorii SC
fortiiuSC morum filucdriuiSil idiftlaui iiocanc.
CTHabitatesucroiiit' duolocafcilm haly.f.int'
folditiuadiuaieSi finefexti climatis funtin colo
rectmagnitiidicmcdiocres.ct funt corii hitatoes
cotiniiaSifiiicmteniaUo.Aicucroqlitatescorfi
fimtfuaiiesctdomcdicx.fcd anteriores coni funt
magis intelligetes Si melioris iiigeniiiSipcipuci
fcietiis dcllarii eo gi ad corii zcnlthplus appropi
qt 20diac'’Si pLinccx.Siint^ magis dudii in fcie
tiis qdruuialibD.Etintelligit rotuhocfciJmhaly
de manetiba i,; ..i.^.cliniatiba.Si uideC dc mane
tibaint‘latitiidinc.}4.gra.6i.42.gra. Vfi kdm
Haly Ari.SC GaF.fucrfitdc.f.climatc:Pto.SiPli
nPde.j.GTIii oictpalellodicitpto.orictalcsfuC
niakulinioresfbrtiiicordiuSi ofa clucidatcs co
q)hrKpscddcnatiirafofginpn‘’eiiisoric Si ap
paret .Si hxc ps cd diurna mafciilina Si dextra ii
cutiaialibaptcsdcxtrxmagtsidoncxfimtad ro
biir.Occidetalcs ucro funt magis fccmininiicor
diba bladitioresioia ocailtaces eo qi hce ps ed de
naturalunxqpodcoiunflionep*’ apparet a pte
occidctaii.Sihxccnoflumafrigidalimdraorie
talipti atraria.Attn ut dicit haly aiigs ex occide
talibapocccmafculinior Si fortior orieralib? fi
hxc natitas fua demodret. CTEtconcordct i lin
gul’ iftarii peiii iilium gticitlaris uariatio in mori
bus etlcgibafciSmaeiisuariattone circiiftatis.Et
hoc tripTicit*. primo. f.fliulla fit in medio regiois
uFiiixta latera. Scioli uillafic altaucl ima.Tcr
tio fl uilla alicui'’ terrx planidi ags ac mo tib'’ fit
tiicinaiga fcira hoc nedu aeres fj exercitia horni
nu uarianf.na gda funt in mari ga mare uiciini
cdeis.Si gda funt agricultores ga Iblfi edconiic/
niensculturx.Siquidafuntditiaresga terra fia
multum fniflificat.Echasdiuerfitatci’ natur* in
qlibetpcrfonain maiori gtc cotingere indicam'’
Hxcoiafcdmhalyexpffithipo.m li.fliode acri
bus regionii . Et addi t hic Haly g? no cred at ali
que laboratorefiliu habere in tcrralaborcrii enii
tritii gnefiri ipfe erit laborator licet iiariuitas fua
ciicc alterius magidcriifignificctnifidediflo Io
eoad allii locii fc trafTerat cii alio magiderio cou
cordante fii* natiuitati. ItemdicitHalygjqn
natiihtasaliciiuisoftenditqicritlaboratonntuc
in terram laborerii moram protraxcritcritfupe
rior aliis iiilaborerioiSc fimilicer in aliis contin
git indicare. EtdicifPtola:.^ hx diucrfitates
qsdixim'-’ funtin maioriptcsnoqjiqlibetgfona
fitmodisoibaficutdixim'’. Etiitgencralif fnia
huiuscapitiilimagisapparcatdcfcvibatibi figu/
r.igencralefmamTiui'’capric6tincnte. Etin hoc
tenniat' x^iuuarcidadillinflio. 8< figC figura
I
TsiSUtas.t.
nare qlif iit indica dii de accidetibamudi p reuo/
liicoesannoru inudi;& p introit^qrtaru anni: 5 C
pconiimSoes di oppones SCqdraturas Iniariu.
Sed pri^ de reiiolutoibo annoru mudi ptradabo
Dicit Ha[y'aben.U.8.C3.i.^ret]oluti6esanora
mudiaccipiiifmtnsmodisjuidelicecacoiimdoi
busplanecariitetpcipiie planeCaninirupeiionim
& ab afcWente illius Icgis:& alocisapplicatio/
nii fuaru:& ab applicatoeOgni coiiinfiois qiio/
ruciiqiplanctarii-.SC pcipLietriu riipio^.Etiuxta
fniamptoF.cclipIcs Iniariu fignificat cfiefi^gran
desi&cduenitiitfiatreuolutio annoru aliqii ab
edipiib? line a locis appUcationu Tuarum : & a li
gno in quo Tueri t coniiidio magna nel ecliplis Te
cimduHal)riibiTiipra:£C abaTcedenciba coniiin
dionii magnarii & eclipTiu:d< abaTcedentereiio
Ultionis anni i quo fuerit: 8i a locis coiimftiois uT
oppois liiiariu pedetis introit^ IbT in illoanno i
caput arietis.d( ab afcedeiite illius coiundois uel
puccois.HacHal)'. Abhisoiboiudicabatanti^
allrologi de qlitace ani ;et ^pueet magis pticiila
rif p Jindione & oppone pcedentcintroitii Tofi
ariete, Naqcriqjfneritplancta qhabuerit maius
dominiii in locis pdiSis-.feii qcucp planetain eiuT
de locis habebit pliircs dignitates conuenieter ab
tplbplanecaiiiieabipnsplanetis uetcres allrolo
gidhmaniTnmpTerut. Ecdicithaljaben.nbiTii
pra q> ligniUcarorcs cuiulcu^acaitis:aai cuiuT
& oppolitiones & ad quadraturas.6i cu fuerit
aliquando almutcz terniinomm afcendentium.
CCSedpIuresaftroiionndocentnosdnicrfimo/
dercnolucreannos mundi, nam quidem docent
noluere annos niiindiab introitu Tolis in !0.gr4
dii Tdotpio.fiait facit Aomar& lafardeplmiiis
Naipupc 5 mixtionepraruimali 6 ib%n*culii
nacuda indicabat depluiiiis tonitruis choruTca
tioib? Si niibibn p totu annu . Alii aut reiioluut
annos mudi ab introitu Tofin libramsfiait fadiit
indididtlafarinli.ruodepliuiiisca.q.qirnb bo
ra coiudonis uel opponis dii Tol priniti minutu
arietis uel libra Igrcdif ToleSi lunaexplii*’eollo
cari uel redificarinccelleelV.Indorri tii antiqtas
didtiafarTubipiusIibraingrciru&dunifol.20.
gra.fcorpiois pambulat hoc fieri pcipiutqm hac
ugna horas nubiii in cltmatib^mcdus pfcdi^de
nuciant. Itedicit Hermes & ponif” in ca.4.8.li.
Haly' abenra.qiabintroitufbun ariete afpicias
datuTor;& flatii ioiiis ab introitu Tofadcacru:8S
ad (latu Taturni ab introitu Tof ad libra:& ad lla/
tu martis ab introitu Tofin capeornii. Naidi pia
nerscfuntdhicxaUationuhorufignoru.& alpi/
cies ficut dicit hermes cui® modi habuerit afped*
idi planetx ad has exaltatides Tuas in didis tpib)
Hac hermes. Ptola. itero reuolutionesannoru
miidi no approbat.na ab aliquo uno principio
no docet indicare dc qli tate annhfed a qttnor pn
cipiis.T.ab introitu Torin.4.pimda cardinalia li/
cntpoderitisinidadidindoeeuidecerderenolii
tionibopaccbit.CTEx didis igic patet magna di
iierfttasadronomorndcreiiomtionibus annoru
mudi.fed opinio maxime famola cd illa q docet
reiiolnereanosmudi ab itroitu fof ipmu m.arie.
Et hac cd opinio Albu.& aliorri adrologorri an
tiqnoru& modemoru;dCed opinio approbata
prope' cdsqspri®poTniin.r.didin.hui‘’li. Dicit
utiij Albu.in li.expimdope fiioruiScito horii in
troitus fof inprimu minutu arietisifSC conditne/
afccndens di eius anguIos& tres ptesocloca pia
Diltincao
nctarii iiilojitiidinc.i.acapitc arietis : &alatitii
diiic.i.a uiafolis.Et fdto yicftionc liimiiul eoru
in ans:iilos& dilatores afccdetisp lutiirli.per
domos tcrmmfi cxalrationeSc tripiidtate. Et fd
to domiiifi hora: 6 C dominii reiioliitionis:& fi/
gnilpfcdois ac dnm cius. Ite fcito tdHmoiaalpc
Siis atcpcafiis pianetartiin lodsfuis.&qmd fit
dsex climatibo.fiCqiudfitex Ggni.seorii. 6 c hoc
p diuLfione.& quid fitdepte fortimit & pteplii/
uia:. Parscmplimi.Tfumir"’ indicalimaiinicne
re:& i nodcccotraifii piicit a gradufol’. E t h*c
oiacu iciiicris dominiii anni diligeti (ludio inue
ftigarcconaberis.Et hic cfi uia certior & Euuo/
fiordercuoludonibusannoru mundi.
CC Capitulii .2 .dc dno anni fciJm diucrfos.'
B lOllqlfciiicrisqlit rciiohtes annos
!mudi;c 6 ueniciisc(l faredijm iicl
Idriosaiiniiqinabipfoiiclab ipfis
Jdnisfdf qlitastoti^anni iirdiciit
laftrologi. Didt.n.Hermts&po
_Jnic. 4 ,ca. 8 .li.Haljrabcnra.Qiian
douoluerisinueniredomimlanniuiidcqucpla/
nctaru inucncris in aliquo qttiior angiiloru in rc
uoliitionc anniupfc cft & erit dns aniu:& fciJni
pofTc lodinqnodliSi fciSmliiiiplius debilitate
& fctimeoru q afpexcrit ipin dntn indicabis. Ec
finullu inucncris inaliquo angulonuSC aliquem
planeta inucncris in, II .ucl in. ^.ab.afccdentc ille
erit diisanni. Et fiin aliquo liorii locoru no fiie
ritplaneta-.afpicequis planetarii pri® exibit dc fi
cno i quo e accita lima;& ille erit dns anni . Et
fiduo plancti (ccoiunxerit in uno fignoiucl tres
iiel plures qui fuaint in pUiriba gra-figniiSC g ao
cxcatdefignoiillccritdns anifidnsdom^fiiiul'
termini ueTcxaltatiois circii afpexcrit. Etfimul
ti plancta; fuerint in anni rcuotutiocfiC in multis
angulis figur.tquanl qlibctuidct' dTc dns anni:
arpiccquiseorii fuerit dnsdiciaut dns liorarcuo
lutionisanniiSCilli dadomintrilupaliosoes.Ec
ficu afpexcrit dns tcrminifiii ueluielfol in dic &
luna inoftehabcbitiusduii.Etfinulliisplaneta
ru exhs in angulo fuerit dns dici iidhorie rcuolu
tionisanniuiidequis corii fucritmagis appodia
tus & maiora tcftimoiiia habuerit i tigiira: & da
bisillidominu 1 :& facilli pticipcdiim hori.fiC
alpiciasplanctasqui habuerit cornix tionecfi eo !
fignificatoeifiC dailli parte cP:& indica fccCmco
mixtiones. Etfihicoiac 6 iimgant'cudnoanni
ucl corii maior psupfeiiabcbitdoininiu totius il
Uus anni.SCocsaliiplanetifcqmlturciiin fignifi
catioibj. Et nota dns anni dlplaneta qconiu
git'tellim 6 iadiio^pticipatiocafccdentis.& qui
coniugittefiimoniafordcdicdCluni de nofte.
Et fi ibi { rcuolutoc diurna iicl luna i rcuolutioc
noSurna fuerit in aliquo anguloriim:ipeucl ipa
critdhsaniii. EtqridnsafcedcatisfucritdusaR
cui® domorii Iiiminariii ; 8i maxlmeliuarts tgls:
ipefincdubiocritdns anniinec oportet infpicc/
rc ad alia planeta.Si erit filr fignificator populi:
Etafpicead(lati1ifti®planctiqhabiierit dniuni
cofiderado fuu poiTe fua debilitate & infirmitate
& cafiim cius fortunimn quocj & infortimiiims
&fiinuencris fignificatorent appodiatiim for/
timatii firmii & clcuatii ad fuil alcciifii afcedcnte:
dic gj annus illc bon‘’crLt:& holes babebiit bonii
ftatfi. EtfifuerLtccotrarioccontra annus eritSC
ctia{Vat®populi:& maxima filunatcftificata fuc
rit&fignificaiicrit taliaiSC habuerit tcllimoia ct
fignificat 6 es:qaipaefignificatrix mudiiradice;
& ireiiolutioiboano^i mudihet magna lignifica
tione& lurtutc.CrEtfcias^ dominus ani figni
fieatoes fuasdaiioftrat in terris & ciuitatibaquae
fiicrintfuigricionis&ptidpatioisfigni in quo
fiierit:&in pte in q fuerit in figura-Unorictcurf
occidetcmeridieuelfeptetrione:& accidetfbrtii
nia ucl iiifortiiniain ilfaptc quadcmoHrat figni
ficator.Nafi fignificator fuerit infortiinat®iafcc
dcntccrutdjnaincorporibopplbpe.Etfii feda
domo criit dana in fuis uiflibo & in fua fubfla tia
& fiede fignificatioihbD rdiquaruni domonma:
ut patet per Haly ubi fupra: Ec fcias qj quando
fol& (uiia participant cum aliispkncns fol ha/
bctpavtccuplanetisdiurnisi&lima cum noSuc
nis.ioinrcuolutocannicofidcra diligcterad fts
titsluiariu. Etfciasilac®rcgu abintroitufofin
arieteiflc Ilac® nobiliu hominii abintroitu iouis
in ragiSariu.dcindeafpicias & dirigas partes
afccndcntia;& deindcafpcdus planetarii ad Uia
afccdcntiaiSC cuius (latus fucr5tplancta;;& apta
parte fortun* Sc altas partes. f.cclati & cetera. 8 C
uidei quibuslocis diii domorii dC priu & dnt tec
nrinoru fuorudniqiioqt tripltciKitu fiiarii fuetit.
na fi ibonis locis fuerit SC fortiini afpexerit eos
bono a(pc3iiiudica uita i nobilitate 8 C bonitate
EcfifueriCimallocisSCcadetcsacinfortunicos
afpcxcricmarafpedtboiiiidica omneinalu&’da
nii in rebo illius loci in quo fuerit & in quo clima
tc.EthscfuntdiflaHcrmctisdcrciiolutoibo an
noriinrudi&aifignattoedfuani.iirEtcoucmt
cuco Albu.y ptcinli.fuodefioribodcdnoanni
ubi dicit qi hora introitusforinprinui minutfi
arietis debes afpiceredtini afced entis p multirudi
ne tdlimoniorii.Si nide 11 qs planctape fuerit in
afcedetchrisibialiqii.adignitate.f.doinH uclcxal
tationeuclcriplicitatludtermuiuutfacjeiliccric
dusani.Scd fi niilFplancta fuerit ibi uideflqs fii
criti.ro.iicl./.ud.q.SCfiiiiulloillonifiieripaligs
hnsibidealiqjdigiiitatciiiideliqs fuerit i. rr.do
nio:dcindcin. 9 .dcindein.f.necn 6 & in. 5 .Qul
cticj igic' i aliquo iilope pordine iniicneris habe •
te ibide aliqua dignitate licet tihtcrminuiir facie
ipfccritdnsanni:& no reficias aliil.Etno prx
ponasplanctainaTcedentcno liabctcibi aliqua
Traflatiis .r.
dignitate planetx exiiti in mediocarlihnte ibide
temiinuLid^e.namibi in medioczii duplica
iiic dignitate & ipm accipies pro diio anni. Hce
funtdidaAlbu.ibidedediioanni. Etifiacade
fnia ponit'' in quoda cradaui dc teperieaerisqua:
uocafexafutdi
ViiiUaqttuorlocafimt (iiccededaXii.S.
i.E c dici^ in eode tradatu ^ no elt.rdbide
du ad cadentesiqa nim$ fuit aliqs plancta tortu
natus in eis:nec in reuolutioe anni:n«c in aliquo
alio tpe. Et dicif ibide$ iiin nullo illo^ loco/^
ru pdiSorit fuerit aliqs plancta hns ibide aliqua
dignitateliaitpradixitucfoldifponitanmiifcd
erit anH^miiltxuarictatis & inftabilitatis nili fue
ritfoUnaLiqiioangulo^ iiclfuccedentiu.unde li
fi.ieritin caaenribusertintilioanno infirmitates
& pdliletia: mtia; nifialiudeinipediaf.Hocide
Haly aben.S.li.ca.r.ubidocct imieftigarc diim
iint & ab eo plancta q magis dum habuit in afee
denrein rcuolutoeanniiSi abeo qmagis dhluni
in loco coiundois iiel puentois ^ceddis introitu
fol in arieteidC ab afcedente illi^ coiundois iielp
udionisluminariu alcedetisliabiiit. Et cuboc
ebeordat Alkin.&excoquidhat' inaCcedenteil
biiscoiundoisuelpuentionis lununariu. Etdi
dt Albu.in li.expLmeto^ fiio^in ptindpio.Ad
habendudumannifcitolocaqadtizcfunt cofti
tiitaqfunt afcendens.io.Si eorum oppofita.n.
a dC.^.Si eoriimpppofitaquo^ dignior eit
.IS alcedens : poftea angulus.io.poftea ara
gtilus.7.po[lea angulus .4.deinde.ii.po{lra.9.de
indc.j'.& poftea.5. Eteu hocfciuerisifpicei his
locis.4.teftimonia p q faas fignificatorem in Io/
dscifdem.Primu teftimoniiieftexdnio afceden
ds.Sccuduellexdaio afcedentiscxaltatiois.Tcc
tiu ucro dl luminaris cui^ fuerit aiidoritas. i .afo
lein die dC alunain node.E t qrtu teftimoiiiu.ell:
a plancta uincete di forti in loco.r.cuius e(l tefli/
moniu in afcendentefc^mnatiiracirculi in bo/
rareuolutois poff ca&imdhiafccdentis Si dhiex
altatoisei^eritdns. Etfcitoetiadnostcftimoio
ru;& fiit tres.r.dns triplicitatisidns termini afee
dentis,£(dnsh0ra:reuolut6i5.DnouerotripIict
tacisfiuit tnatefhinoiaidnoctiatcrml.f.dC dho
horjefunt.7.tcllimonia.Loca horu.Ctriu funt.f.
termin^ Si alcdlcns Si angulus medii cxli tmmo
In catens ucro locis refiduis qttuor minuiit telli
monia.CCuqi Idueris hoclcLto tcftimoniii dhi
doniorii luminariu inqptefuericdiisdomus lu
minaris cui^’ e audoritasiquia cx iftis dhs i rciio/
luti6een;dignitas:& incipies primo ab afcedcn/
te Si cius diro. St igit' fuerit dns afecdentis in do
ino alcedentis ante .f.ucl retro p.3 .grad*^:ipfc erit
dh.s anni & erit fottior. 'Et fi dedderit tuc ab his
culpidibus Si fuerit in figno afcedcn tis Si exalta
tionis illius planctxiflC dns cxaltatois Alcedentis
exaltef in gradu afcedentis aut infra eu p .3 .m,'
ipe erit fignificator & dns anni. Si aut cccidcrit
illi duo Si luminare cui^ efi; audoritas in cufpide
quorudaangulorufuecitipf^iieo aliqua d^ni
Casi^mluinareeritdns ani & fignificator rufii/
coru. Quodricedderitexbocdi fiierit afced»
domus ^aut fignii: exaltatiois fiiz:& fiieric Ilii
nare in aliquo trinoru afpeSuti uel fdctiliu ucl in
fecudo ab afcedetcnpe erit diis dni. Si aut cecidc
rit ex hoc reiiertere ad dnm afcedetis Si ad diim
exaltatois.gjfialiqseoriifiicritdns dom‘'Iumi/
naris aiitis fuerit audoritas Si afpcxcrit eu lumi/
narei&optim°<{fucriccafiisei®abco& abafcc
dcnte-.&flierLcfortisinlocofLio:pIanetacui^ta]e
ee fuerit erit dns anni fine dubio. Si ucro hi tres
ceciderint ab Iris cufpidibo Si ab his figuris qre fi
gnificationeabipfoplanecaqfuentplurisaufio
ritatis in afcedente aut Li medio czii 1 6 i pluris te
ftimonu:& gfueritfortiorponecuiignificatore
Si aut dcbilitat^fuerit ali qs dno^ dignitatis afee
detis p retrogradatione &. cafiim uelcobuftiotie
autpegrinationeautczteramalaiqrefignificato
rea mdiori planetarii loco Si plus auxilio p c6/
mixtione difponis ad eii q fuerit exteris nobilio
ris ee et fortior lumine at<^ corpe tbiic ponefigni
ficatorc. E t ficoiieniat duo i afcedente cx his tri
bus fignificatorib? q fiint diis dom^ exaltationis
Si litinare cui^ierit au&oritas ille q fuerit cztt/
ris fortior & melioris cc:& plus dignitate & te/
(limonio i cufpide afcedetis & 1 angulo.to.aiit
in domo luiarisciu^fiieritfignificatioiqappin/
quiorciifpidi afcedentis cricdigniorfigniticatde
Si ante fuerit iitriq; fignificatores retrogradi aut
fiib radiis a luminari ciii^fueritaufloritas digni*
eritSC abeoiijcipiat'’:qarctrogrado& cobtillo
nuUacflfbrtitiido in Ugmficatioc.CTCu fiierit
dns afcedentis diis domus luiariu autuniuseoru
ipfe erit dns ani fine dubio: nec afpicias ad alique
extraeu.d^cufuericliinai angulo erit diis uldui
anni fino impediatur in angulo.SC melius erit fi
fiieritfolpdieinangulo& lunapnpfte. Etdi/
citalbu.%nificator fortcnoinciigebitpropf di
fpofitionebt fortitudincfna&forteidigebitp/
pter debilitate fuam alioplanera qui ibi traditlit
niefuu adcirailu.i.niediu czlii Si cofortabit eu
fupdi(p6iie:licetn6acdditnififitinlocoacade
te Si no afpidete afccdeiis cu dns debilitat'’ qa re
cedit aloco ei® ab afccdenteiSC indigebittuc pia
neta q eu afjjiciat a medio czli Si confortabit eu
fiip difpoe.et ois pUneta cades ab oTcendece afpi
cit inediii czli nin qfueriti tertia & nona.& af^
dens nifi quifuerit in.n.& . 6 .Si cumclTe plane/
tarum fcdaihoc debilitaf Si indigebit propter
receir!oncmfiiam.& fifiierit dns anni propter te
flimontafiia& afpexerit cum planecaex medio
cxli & reddiderit lumen fiiimr ut dicmmdl, Et fi
fiierit alpefUis eius ex c6 trario 'fignificabit fuper
DtftinSio .9.
43
tfi fcdm qiianticsteni fubftan ti* fiix aut lod eius
dedTcei’& dcbilitatecius.CrCuciii fuerit pia/
neta t jlctTc & pfucrit fignificatioi p coinixtione
drnarini& aipcxerintcumhiminariaaiit unum
conuaucdns donniseorii erit dignior & fortior
liiDcliabebittbrtinidineinqHiapuiratdifpofitio
nem fimdiio dom^inqiiafucrit:afpicc igit' iiml
fit fortitudo eifupdifpofitioneinlocofuoihnce
«t fit direftus di fortis afpiciens afcciidcns di rc/
colligens lumina planetaru: aut receptus iiiloco
planetarum optimo abafccdentcSCa luminari
cui^f.!critaudoritaf.Etci1pfenofiurnaIcs fuerit
ireuolutoelnofiefubradiisfolisfolcritdignior
fignificationcregissquiacft corpus rccipicnspla
nctaruni fortitudines. Ciicp fiicrit dns dom^afee
dentis fub radiis cius ipfe crit dignior ut dnef an
no. Sdtocpoisplanctaintrasnatiirafium fiue
domiinufuiKncnsin reuolutioneannorii nn1di
pmutafioneiiiamcxfigno ifignu:& p exitu ab
oriente in occidens : aut pariter agradu lunse ad
gradu afcedentiscxtralnnafignificat mutatione
6l efFtcicrur dns anni & erit diis dnator. Et ci1
fiierit reuolutioanniin die: dciiinfius fuerit fol
dnoafccdmtiscomittiifibirem. Et fi fuerit re/
uoIutioinnoSe-.fiiftfucritkmaiunftadno afec
detis comirtateirem. Etfi fuciitluminarc cuius
cft aufloritasin medio cali: &fi£iicrit planeta
cumeo& accipitfortitadineci^;&pr<-eeriteifol
f.indic&lunainnoflciqadris anniefidns afee
ddis.Hac Albu.ibide .CTEt Albu.li .S.decoiuni
flionibus magnis draprima dicit :Etia oportet
gj confidcreciirafandetiainccptionu annorum
quxfi fuerint mobilia reuoluent' quarti anni 6C
tudieentur fecundu quartaru anni afcedentia ea/
rum:quiauon eftinafccdentibiis reiiolutionum
carum uirtus cii fuerit fignu anni mobile : quia il
lud figni ficat multitudine alterationis in illo an/
no fecundu fcflioncqrtarCi corii. Qiiod fifue/
rinc duorum coiporum raioluantur ergo medie
tatesco^i & no quartiiqinafccdctiadiio^coc
porii fignificat duo tpaaniii.Et fifucrit fixa ope
rabitur fecadu afcedentia anniiqiii fortiora funt
citeris partibus eorum prsdpucfi ceciderint do
mini alcedentiuin fimilibus fignis afcedentiii eo
nim ex fignis. CTPorro fcia qualiter feiatur hora
apparitionis fignificationii ex partibus anni •• flC
fortitudo figni ticarionu coru eis ex ipfis extrahi
turaduis afcedentiihqmcu fuerint m fignis mo/
bilibus fignificat^ ci-utacddcntia;&eon1 forti
tudoinquartaprimaanni.Et fi fuerint duorum
corporu cadunt in medietate anni. Et fifiierinl
fixa fignificat qj cadent in fine ei®. Oportet etia
Htcofiderefqninfortimatur aliquod Ggno^in
dircftoinfortimarii cis.f.cu fuerit in eis inforcii/
na 5£ in ptectoc radiop.' eoru ad eas.C.iif afpiciat
cx quarto tiel oppofito afpcSu iti qiiibufcuq} ho
rizontibusffnt.Quodfifucrithocinptcorien/
tisfignificatplurimiiquod fcqt exeo critin gte
tcrri orictis;& fitr eft locutio in occidetc.Quod
fi fuerit in mediocili fignificat ^pefHlentiaap/
prclicndct terra orietis & parte ocddeiitsP &
pucquzcftcxcain ptefcptetrionis.Ecfifiicruin
angulo terri fignificat qi colcqtietiir de pcfte ter
nqfiuntinptemcridionali.HscAibti.ibideiii.
Exbisquidiftafuntiiihoccapitulofiifficie/
ter liquet magna diucrfitasaftrovum in aiTtgna/
tioncduiauni.na iiixtauia Albu.& fecuduhoc
q ponif in exafeno diii aniairignatur p afcedes
raiolutionis.fed p Haly'abcn.li.ruo.S.ca.i.& g
alkinduin cplafiuili.S.dnsitni aiTumi debet -ab
eo qui qui habuit maius pofTc SC domiirifi in lo/
copraiuentiouisuel coumdoisluminariupncc
dentis introitu fof iiiariete:& abcoquidiiaf in
alcedenceilluiscoiimctiois uelpiuentiois.Etcu
hocconcordatptoli.l.qdrigti.ca.ro.ubi ponit
eadeiiiai hndo dnium qrta^ anuiifed no ponit
aliqiS uiui dfiiiim toti^ anniut factut alii afh^olo
gi propt' tot cotrarietates qlitatfi primarii inipo
cotingentiu utdicitHaly.i.qdrip.ca.io. Etin
qiiodaca.libri.g.uidicfuSicdietu Aikindi did^
qadlciendu qualitate anniuel quarti iiidcndu
dtquiba (Vellis applicuerit diis coiuncVoisul puc
tionispccdctiuintroiciianiriurqrti:&etia dns
afcedcntisilliuscoiiinft6isufpucntionis:& fili;
diisafc^etis Dii igic ipfi infpiciiit ad coimidlio
neuclpuentionc pccdcntc Sc afccdcns anni .fili;
igifuidef q ipfeuiiltmediareinfiitrafcpuias p
difiasde adhercreutriep.fita iudVigarednmani
ex diio locicoiimSdis ufpuaitois pccdcris qicx
diio afcedetis reiiolutois anni. Et ut alii inuclVi
gantdnmaniuabeoqdnaV’iintroitiifol’in.’o.
gradiifeorpiois. Etaliiabcoqdnac' in introitu
fofin libra ut nidi. & alii lcd!m q diflu efiprt^ in
ea.^cedeti. Quamagnaigit' fuerit difeordia in
tci' antiquos afVrologos de afiumptioe dni anni
filVcdtfficilcua!deiii'ta filiam copideipisdnis
difFmirc.CTSed dediioannipniemdet ad pns
faluo meliori iudicioiuxta fiiiameonim agrega
tai&pridpiiciiixtafcntetiainalkindi qui ita fa
mofusefificut Albu.in hac fclaiq niiUiis imiis fic
ide plancta debet haberedominifi dedifpone to
tiusanni.Nccqiiia Albu.fittcncndain hac pte
pbat Halii.:. qdvipti.ca.io.p.4.r6ncs.Qiiamm
prima eft liaiogicoiuiiflio {or& luni fortior cfi:
opatioeciipufloprimoafcedetisiigit' dominiu
no accipif couenteter folii ab afcedcnteanni. Se
<iindauero ratio Haly eft q> circiiferciitia drciilt
no IiabetpricipiiuigLf & citera. Tertia qiiiano
pot (ciri qii fol eft in primo puncto & diciturpri
jiium pimctii luminaris i ariet6.Quarta ratio eft
quia apparitio coniunedonis & oppofitiois eft
lordor oranuim aliorum alpcfluiini : Si duo Iu/
T^a^bltllS.r.
nnnariafortioralimtoibjaliispIanetis.CrPro
ptcriftas rationesSi nuiltas alias iiidctiir mihi fi
debet aliquod dominiuannidari 9; oportet pri
moproccdercad doniinuconiudionis uf oppo
ntionisprxcedciitisintroitu Tolis in ariete iuxta
Icntetiaalkiiidi & fifrptoIamei.K no fimplicit
ad donjinfialceiidentisrcuolutionisannifecnn/
dfi Iliam Albu.cxeo 9» Ptolstmeiis & Alkin.ma
gis fuerat farnofidc reputati ^ipeAlbn.Dniuni
Itero coniiictiosuropponisaiTumi debet apiane
ta habente plures dignitates in loco coniimctio/
nis & oppofitionis prjtcedentis ficiit magis ma/
nifcftabitur inferius in hac diftinctionc:& cu do
mino loci coniunctionisuel oppofitionis pricc
dentis.St mifcercdebcinusdominuqui fuerit in
afiendente in reuoUitione anni habens ibide ali/
quam dignitatem uel in aliis locis iuxta iiiamAl
bii.in de floribus ubi fimiliter & pratcipiie niifce
re debemus dominii & diipolitionem omnium
quattuor angiiloru.Miiccrectiam debemus qua
litatcs fignoruni quiE fucritloca coniunSionum
uel oppoficionumifiC afccndcns prxdiflonim
ac etiam quattuor angulorum. Item miiccre de/
bemiisafpeSiisomnifi planetarum adinuice 5 C
ad pradiaaloca in teporibus pradi 3 is.& fimi/
liter debemus mifeere omnia dominia quz dida
funt prius a Hcrmcte & Albu.fcd plus alpiciem®
ad ea quziam dixi. Eteumbis omnibus confide
rare debemus orientes uel occidentes predifloru
dominoruuetaiam aliorum planctarimnftatio
nes directiones quo(jrctrogradati6escomm:&
exitus eorum de fiibradiisiac eorum pofitioes in
figiiratdC omnes eorum dignitates effentiales di
acddcntales.Sc fimiliter dominiu planctarum &
lignonimfuperregionemtacipfiiis regionis c6/
plexionem & naturam . Per hzc omnia haberi
potcftdominiu anni&noper umini dominiu.
& hzcinuniucrfalilblumo. Sediitfpeciali^ha
batur qualitas totius an ni oportet procedere ad
domiiui aiiufain^quartzanniiuxta iiiamprx
dtflam : & praKipueiuxtauiamptokmciiit in/
fradicetur.&poftmodumoportctprocederead
dominii cuiul^ coniunctionisuel oppofitionis
luminariii 6C eorum quadraris:& fic dcucniem®
incognitionctoti®annigeneraliter8C fpecialit".
C 7 Capitulum tertiii de principio anni & de di/
liifionc anniin.4.iuxta uiaptolzmci&haly.
Oft$ in przcedcntibus capitulis
huiusdiftinSonis determinatum
efldereiioUitionibusannoru mu
di;& de domino anni : hicinhoc
ca.uolo determiarc ea q docet nos
prolx.de pn^aniii fi qcifueiit cius
principiu.& dediaifioneaiiniiDqtcuorqiuitAS
Dicitigjtiirptolom^.2.qiiadripar.ca.io.$’ca
put anni uel principium eius uel quarta dicitur te
piis in quo redit fol in qualibet reuolutione ad b
cumfiu^quod propter cius uim & uirtiitem pia/
num eft & apcitimi . Vn fcdm Halj^ per, illud q J
dc iiirtute fiia dicit uult ^ illud ^ opabif priad
piurmianebicfirmfidonecres illa unde fiiit pn
cipiumcomplcatur.Etquiapncipium fignificat
illud ^uirc®alicuius.Vndepncipiu anni eft quo
fol redeat ad pii^umunde incepit.dC quia fol dl
potens &fiiperomnesdoininaf planetas & ftel
las.Etquiaprincipiumquandoligatrem aliqua
ipfa foliii non poteft donec tranfeant fua qttuor
tepora quz funt principium augmentu laxamo'
tuinifi alia res uOTcrit quzfaciet ipfum forti^in
aliquo tepore ipforu quattuor: Si eft hoc in oibl
rd 5 us naturalib® manifelhim.idco qn ftcllz rem
aliqiuHcapiteanni ligat remanebit illud liganie
tum flrmii per totum illum annu. & hoc excepto
fi acciderit illo anno eclipfis ulcoiunftio magna
gnificateotra illud qdi^Hzliganinti anmfm°i
Si foluentitludligametum. Sapientes ucroaa
liqui aftrologi utdicitHalyappreciabant prin/
cipium anni intantu qi compilauenint multos li
bros dc eoiquos libros de annorum mundi reuo
lutioibus uocauerutfiaithermes& alii.PropEn
hoccrediderunt ^pbres aftrologi $ figna edi/
pfisautconiudionis autalterius conft^Utionis
qiizcu(^contigcritin annono eft acceptata nili
3 domino anni.fiC hoc inuenitur in omnibus li/
bris filis. ipi tame ut dicit Hat)' a ueri tate recedui
Nam ptolzmc® in facto eclipfis moftrauit q <x
quouirtiismaioruincitminorcm:&iurtus duo
rumluininarium eft maior ualdeqi fit uirtus alia
nimftellariimimanifeftu eft g> eorum oppofitio
& coniunfiio maior eft & fortior uirtutibiis.re/
iioIutioniiinannorum.Et ideo dicit Haly:n 6 're
manetuict?anninifiitiaccntibiismagnis.& hic
eft opinio ptolsmei & Halyibide.Etdkit pw/
Izmeusqiti^uis in circulo non poteft imaginari
principium.potcfttiiin zodiaco prtneipiu fumi
ab initio quorumlibet qiiattuorpfictonim.f, fol/
fticialium Si xquino^aliCi : quod tn ic(fm haly
ab augefolis initium anni fumitunquiacimioga
ftellarum non fiint in nobis fciJin fphzram pro/
priam fedfc^mzodiacumiideoexpcdituta zo
diacoprincipiuannifiimaniu.s.Hzctlle. Etetia
p tolzmc® uidef dubitare multu circa hzc qctuot
loca qiiis.Ceop: fic conueni&ioriitprzferatiirin
illocafu.nam fecudum naturamfimpliccni cir/
cuferentix nullus alio eft magis aptus ut pro prin
cipioanni fiimaf.imde aliqdelusilibrisfiiislo/
ciicifiitdc uidicanltcpqlibeCeo^cabaliiseduier
fus: &qucIibcfcoruJ* principio uno pofiierutt
Si pro qiiolibtf ai^iunentoconucnientiaaddu/
Diftinclio .
xcrutiniilibet cni corude qttiior tcporii eft aligd
propriu:pq(Iantii pricipui menfoeeiudicetiir.
NixqitiaofliuiicrnalcLumitiasinicLi qaiucdi
es mcipitcrefccrelupranociciSi illud tepus hu/
niidxcnatiirxiqgde natura in pricipio oniniu
rcniiii generabiltunuiltri uincit. Si (ci£in alium
textu crelciit arbor«S!afcendiitfni(!ihis d^crefcilt
rcsa[i>T:qninanirx lieris in calido et humido af/
fimilantur.EthxccapriiispoiiitiirindiftinSoe
prinia:quialiocprincipium dcbetdicinouian/
ni:&d>caufaquaafrignatAlbu.:‘’inaio.intro.
dri ;.Et fupfit ais initii folilidn xftiuaU : qa tiic
dies plicininde eius maxima loginido loco priii
cipiiponimr.EtlilVqtiia acciditimmdatioNili
apud zgyp tios: & ontur llclla in eo q dicitur al/
haborfiuealgonieyiaip aliu textu Et tepus xqui
nodialeaiituiialcuipfitius initiuco^inipfbed
omniu fruduucolledio:& thoctpe lemiapfu/
turoannofcniiiianf.Tcmp’ uerolblfticialcb^e
maleimtiuconlrituiciqiiia ibi dies incipit cretee
requiantedccreuerutcotlniic. EtdiciiHaly^
perucrbaPto.intelligini^^uirtiite ciiiiinibet ho/
ruquaDuorpu3o^:& qi maior uirt^omniuni
cil illa pu&i zqiiinodii uernalis: & qi a quolibet
horuaedpit fignificatioei^quod tpcliio babet
contingere cii compationc ad tps pccdes: Verbi
graqn pricipiu edatis Ggnificauitcrcfcctia Nili
propter humiditatcqcontmgebatin ueic;fimul
cafuerituernalishuiditasieritcrclceria Nilimul
tu:&Gpaiicatucritcrit minor: dCfilV erit i aliis,
hsc lialy.CTEt dicit Pto.gr illud quod coiienie/
tius naturalius ilbiuidec in oblci^iatiombtis
generalibus elbp hxc oia quattuor principia ope
rari:& infpicereadcoiu&oncs Si oppoliriones
folis Si luniproximiorcs ^edentesilla princi/
pia:& ad illas maxime G iliaproxie pcedens (ne/
ntcclipralis. Etdicithal)': 9 quiamaior uirtus
uincit niinoreicoucnit cp uirtus c6iu£li6is Si op
poGtioispccdcris ingreirii folis incoplcxiontb*’
illoru puiioje Gt dfis pudi qiic itratlbl : Si ideo
conuenit q> Ggnificatio eius q accidit in quolibet
ho^t qttuortcpopiGtcomixtioiiirtutfi plancta
rti horacoiimdibisucl oppoiitiois q fuerit ante
ingrcffli folis inpriniupiidu illius tpis.& hice
opio Pto.Cricedicithai^'^ alii dicutgjGgmfi
Catio cuiiiGibet tpis e ab alirendcntc bora qua ibi
ingredit' primu piidu illi^ tpis!& hxc ro eqiiat/
titorronibiisdcfefiiua. Primo quiacoiiiiidio
forde Iunx eft fortioris & maioris potetix uic
tusfoliscuuirtuteilliiis pun6ti.na toti ligno non
eft data uirtusmll ppterfole:quantoigit magis
unipiido in Ggno. Secundo quia circuferentia
no habet piifiii. Tertio quia qn Ibl ingredit' pri
mupdfiu arierisicertiGcarinoponqiiialcifnidi
iicrus fabulas diuerGGcatur cius ingre(riis:& ita
no accidit i:i coiudionibiis Si oppolicoibus. na
eonlalcendentiaciloibiisfabulis cocordat.Vic
nis igitur coiiidionis Si oppoGtionis pcedentis
eftforctor&maiorispotetiiE ^qri fol ingredit
illii piidii . Et qfi talis cbifidio Icii oppoGtio fu/
it eclipfalis e fort ioris mutaridis Si ogatbis.hxc
hal/.CEtdicttpto,q)lciem^apudoiuicapi'in
cipiohorxquaingrcditiirarietefolquatitcrefla
tiisueris:S{ a principio qn ingreditur cicruiqtid
erit xGas:&aprtnapioqnfibraingrcditur:qiia
liter critaiitunuss&aprtncipioqriingrediciirca
pricormV.quoerithyems. Vniiieifalcsigic qua
litates teporii et fuorii ftaniu Giinta folc:proptcr
quod idas qualitates pfcirepirtilUqmlnfcidiis
quadnuiialib®nuUaceii®fiiccxpti:qiiatoigLf ma
gisfcidilliquilciutilatisliquet. Etdicithalii^
perliocpatetqicalismutaCio teporu ad pudos
no ptincnfcd ad ciirfus folis: ciu^uirtiisc uidrix
& ad planetas Imtcs pticipatione cu eo. hxc Iia/
ly. EtdicitPto.i[liidconuenitiitafpiciamiisin
proprietatibiisGgnoruiutpeafouunitscurfuucn
torum & naturas eoru.i.fecudiihalyiiiilc dicere:
qi qii fciemusper plaiieta dnante accidetia qua;
contin^inCicouciiitutniifccaniusiiatura fiia cu
naturaplanetarumfeciiparticipantiunit cumG/
gnis&cuqiioftant:quia qiiodlibct Ggm1 habet
proprictateqiix Gbi pertinet; SC qu cci.i unu cum
a!ioc6mifcebun'^:fciemusgc6raixt6nem tplam
quid erit de oibiis accidentibus qux c6 tinget : SC
qui nenti currcnt:dC qux aaidentia p itios udos
contingent in nauibus Si i oibiis aliis rebus: hxc
hal/. EcdicitPto.qi uariationes qiixin didis
accidentibus aiigebutuciminiientifcircpoirurQ^
perconiudioncs&oppoGtionesq^didapim/
dafequutiiriSCppticipationequa habent plane
txcilcisiiiGgura.i.fcamhalyfigiiiGcatio cepo/
ru auget Bc minuitrci^ in GgniGcatione contudi
onu uetbppoGtionitqiix^iulCurprincipuuSf
fitr augebit SC minuet propter applicati ones pia
netarii unius cii aliouidaticiuus eoni cum pun/
disuiclcfi angulo coiiindionis uel oppofitionis
iielcii aliquo angiitoru fuo^: & ita ligniGcaCio
ciiiiiGibcrtpis erit accepta aconiiidioneiielop/
poGtioncprxcedetisintroitiifoIisinpiidii fim:
et ab eo quod fequit'illi! ingrelTumtbC ab ipaniet
hora ingrcGiis: & no expedit in hac hora atcedes
iilliiinfpicereiqm applicatioes planetarii cii folc
fufFiciiic&cuhislocis.hichali. CTEtdicitpto/
ResiieropticularesGgniGcabiitcoiundioiiesdf
oppones folis& liinxq in GngulGgiiis erimt:SC
poGlimushancGgniGcationenienliii appellare,
i.fciim halt qn fcimus GgniGcatione iiniuerfalem
cuiiifciii^ tpis SC adiugamus eam cii Ggnificatide
pticiilari qitx ep coiimdiones SC oppoGtiones
ciiiuIlibetmenGs;dcGl'r adiiigem^caciilocispla
netarii quiapplicabiintfoU b£lunx:d( pIancc.T
diianti locis cbiiidiomi uel oppoGtionii defuis
g I
Tractatus .r.
angulis Sfgcneralitcrculocisprincipalibtis. Sic
enidicitha\y;cognoG:cni^acctdciuq<£ quolibet
diccontingct:ut fi tiolucris dcaerisftatii fare ad
iugenuishoccufignificationeiiniuerrali aeris? q
critiIlotge:autcueclipll:autcoiiiiiSi5ibus qiix
fiuntcircatepusilludt&fiuoluerisfdre de legi/
biisadifigeniuscu fignificaCione illius legis: ScH
der(^nodf qualibet pfonacu lignificatione na/
tiuitatis illius hois uel regis:& de qualibet diiita/
tcefi lignificatioeilii® duitatis: Vetbi gratia, in/
iieniemus luminare in una eclipli (ignificate ex le
gibus lege unat & fdemiisp i^am quanto Cpc lex
i{laduT3bit:&fdemiisp coiudiones 8<edipfes
alias fcquetcsrqiiiititateadditois ueldiminutio/
nis:8C oes mutationes qux in l^e illa continget:
poftmodii iniptdemus llatu regnitSi poftmodu
Hati! r^is qui tpe illo eritiddndeftatu tgis: poft
modii &tu mcnlisinillo tpe;dcindellatudid in
illomcnfe;&cuha:coiainrpcxerimiis:fdcin®il/
ludquodacddctoIdtcinquaIibetdi!itatc:&in
qiiolibctlioicciiiusnatiuitaielciinus.hxcbaly’. '
Et addit fle diccnsthoc in mente tua retineas ? cp
principiii ueris e maioris uirtiitis? illudprind
piiifeqtiir prindpiua:ftatisiuiittite:deindeprin
cipiS autunaic: 8C ultio principiu Iwemalc: ita
pmu prictpiu c in mo pridpiird : ^ecudu in mo
augmetitdtTcrtiu in m5 finis : Quartulmodo
ablaxamentithscliaUibidfCrEtHidtPto.qua
driparti.i.c.io.&patetpAlkindu icpillola fua
c.i.g>primaqrtaanni.frabicroitufolisinprimu
pundiiaricCisurcyad introitu inprimupudum
cancrie calida dC hiitda:fi£ in eius qualitatib^cd
ueniiiiic deiEtatibusmfimtiatdeptibusmudioc/
cideiis:de humoribus corpisfangiiis : Acftas uc/
ro adolercecia:ineridicr& colcra lut calidx U fle
cx:5( in ipfis qualitatibus c6iicniut.Autun®:iu/
iientusioriens & mclacoItafiintfrigid:E& ficca.
Scdhycms:lcncctus:leptetrio:S£flegmafiitfrigi
dic & himiidx.Ha:cPto.i.qiiadi'ipar.c.io. 8i ,ri
ficfilrinlioc concordant plures auctores.
CrCapitiiIu. 4 .qiialirecfitpronofl:icandu dete/
pene aerispintroitii quartaru anni. ,
Ribtis capitulis fc Ilie imediate fc/
quetiba pona tres modos pnofli/
cadfiquos ponit Pto.decffeSiba
ptiaiIarib3.4.qdnpti.ca.ii.Quo
rum prim® modus uipnti ta.pofi
tus eft pro fdedo in generali illud
qct in qualibet qrtaanni conringet:ut.f.rerpicia
mus ad coniudione uel (^politione fol’ £( luna:
j>xtme ^cedetis introitu fol in qualibet quartarii
etrcflificemiis angulos ad diSahora coiunSois
u£lopp5nis in quolibet climateciiius cefeire uo
Illimis fleut facimus innariuitatibp.poilmodu ac
cipiemiis planctas gubernatores locorfi coniun/
dionilueloppofitioninSC gubernatores locoru
qui li2EC locafeqtiu tur ficiit in cclipfiba pri® narra
uimus.Hicpto.CTDcindcrctpiciemusfciSmeii
adgeneralepprietaCeilliusquarts.di fccEm hali
acciis q^ %nificaiierit gubernator qiiartK fue
ric frigus quarta fit aillastdiccmus g> erit modi
ci caloris.& fl accfisfucrit caloriquarta anni fle
hyems in qua continget illud accns;iiidicamus $
eritmodicifrigoris.ficinoibafacieinushocmo.
Ha:cillc.CrEtdidt pto.icicmus ctiadinnnutio.'
nc & augmentii for titudis acentis cx natura pia/
iieta^e gubernato^ infpidcndo ciii®modiqii(a/
tes:fluecui®m6iftatus ab ipfis moneant' .i.fc(£m
hali fl quditas gubernatoru edeordauerit cii qua
litatequaitiannitaccnserirforte.Haicille. Huc
liero ^ibernatorc plancta iiocat pto .ftcUa almu/
dcbir:q.f.flella in locis pdiflis Iiabetplura teffi/
monia 8C fortiora : 8c dnsflgnificaCois eu motu
flio dc i loco ruoautcomplexionefiia: & cum a/
fpcctuplantta^adciii&cualpexeritalocofbr/
ti addet i fortitiidic & motu : fili qn complexio/
nabutur alia: natiirx fLi 2 :& in reba erit flgnifica/
tio fua fciim illud & in qndtitatc.Hiecpcok.Se/
ciindu aliu textu bxc dc jinofli catoc teperiei p ^
tas anni IciSin iiiam ptoT. Et nota ^ ad habendu
qnalitatequattzanni Idjei^dominu refpiciedii
eil ad alcedens introitus folis p pundu cardinale
£C a&edenscotiindiois uel opponis ;^detis:8t
adcorudnosietadoiaillaqponuturprius leqri
ad doininiu uel flatu anui lucendum.
CTCapitnlu.y.qualif fitynofticandudeteperie
aerisperinrioltuinmenflum.
Ecindiis ueropuoflicadi modus
ex ^didis de enedibus pciciilari/
bus iuxta uia pto .ubi pri®eftj>no
flicado ce mcfiihut.f.infpiciam®
adcdiundoes&oppones flngu
loru mefiu g in finguflignis erut
fc(£m modu quenidixim®:ira tu qi qii coniudio
acciderit circa tropkuatqiiinodiafuiTolftitii in/
(piciemiis ad coiimctioes donec ad quarta aliaue
niamusiLit.Cexhisfciamusqualitatesmenflumil
{iusqiiarta;.& qnaccidetoppofltio dreaunu di
ctoru pHctoru:inrpiciem®ad oppones donec u«/
niemns ad quarta feqtiente.E t Ic^m hali fi quar/
tafitoppofitionafquilibetmcfisiiiuis eritabop
pofitoe ad oppone. Etfiquartafitconiuctionm
quilibet menfls erit a co iunctioe ad coiimcdone:
ita gi pto.tenet^ principiu certu tpis non eft qn
fblitrat ad qrtas puetoru ifed tenet q» e a aiiictide
ufopponeqerU circa quodlibst illoru quattuor
Nii iiir^ honl gubernatoru remanet & durat do
necduraueritiiludqrtu.HarclTali. Etfeimpto.
Diftindio .«>.
coiicnitccianosmlpicercadangiibs fcdm qjdi
ftueftpriiis;SC ad planctas gubcmatcsainbo Io/
caqiu'Epdiximiis.i.fciImlialy'!lociic6iuci:6is iicl
oppollciois qiu fuerit drcapiidil quam : qn fol
ingrcdicbaf’:& locus coiiidionisK opponis e(l
iiipriiicipioatiufciii^mcnfisjlliiisquam.lnlpi
cicinus eniiUii qui dnatur inuno & i alio: & uin
cicillcquimagiscocors fuerit cii proprietatibus
illius quartxcii accidenti uniucrfali:fcd!ui g? uidc
bimus de polTcuirtutis aut debilitatis fccEin lialy
CTScd quiaHadidu eftatus fiuequalitatcs quar/
txanni 6i cuiiifaicg menfis illius qiiartx: ppendi
dcbctcxlocisc6iudioni3iieloppofitiom'i lumia
riii 8c cxcojidnisimagnadubietas hic cmci^giti
quislocusliucfolis fiucluni debeat diciloc^op/
po(itionis:coq>plurcsaudorcs in hoc difcorda
renident'. Pto.eni.j^.quadri.c.j.dicit gilociis
oppofitionis elocus luminaris cxiftctisfup terra
6C $ ille locus debet pfcrri.Idcpatct iuxta fniam
Hcrmctis& Dorotliciieogiipfihora natiuita/
tispponutlocfi luminaris cxirtenCisIiiptcrralo/
eo iplhis qui fuerit Ilib tcrraifcdtn g? dicit Abra/
Ium uidcias in' librofuo denaduitatib®. Ite AI/
kabiinintrodiidoriofiioidra.i .cocordat cum
Pto.inhacpartc.ScdIcdmAbrahaubifiipra:lo
CHS lunielocus oppofitionis;& in hoc fil'r ut ipe
dicit concordant indiiMciTaha. & alii fapides.
Itein hoc cocordat Vclliiis:ficiit dicit Allca.'Scd
mihi iiidct faliio nicliori indicio g> in tgeoppo/
fitionisUiminarisrcfpicLcndd e adloca utriiifc^
luminaris & ad dum loci iitriufij : fed incoiiidi
onequiaide elocus luriufijirelpicienductmnio
adlocu coiiidionis.Na ficutdicit Haly .i^.qua/
dripar.c. 4 .in prin'’. Accidetia grandia coringiit
propter eclipfes luminariu.-eo g> in cdtpfi ta folis
qlliinx uirtus utriufe^eo^ giicnit ad terra fuper
unalinca rcSaiigit' incoiiiffiombus & c^pofi/
tionibiis luniinarLu qiiibulcutfuiirt® utriuiep per
ucnitad terra fere fuper una Irnea: SCmifccnc' uir
tutes co^;fc<im qj dicit lialy.Et hxcecaufa.qiia/
recoiudones fli oppofitioes eclipflii Uiminariii:
fiint fortiores aliis alpcdibiis coiju .Ideo ronalcc
ut in eo^ oppone rclpiciamus ad locii utriuCqi:
& no ad locii unius tiincum ex adionc et iiirtute
iitriuGjprouenitacddcscxiilaoppoficionGtih:
fed locus luminaris exiftentis fup tcrr.i intgeop/
pofitioisuit mihi uidet eftic pEercndus;Tc<f m q>
didt Pto.aliccrcnifeqrec ^cu fuerit oppofitio
de dicg» locus Iunx pferrcf iqiino uidet ronabi
Icieo qj folediurmis & diiatur i dic Si luna eno
fliirna& dnatur de node. Itccii uixtaPto.ubi
fupra-.intgcoppofitiomsrcfpkicndii e ad aitgii
los qui fcquficui' locii oppofitionis: co^ ptiic il
kangulus exteris angulis e pferendus. bi igit' op
politio foret in dic& locus liinxpferrct' : leqiic/
ret iterii ^ incafii quo luna tfic forcti quarta ex/
Ii inter quarta domfi & feptimu; ^ quarta dom®
fiferenda eet afccndcnti & medio cxli:co g» quar
tadomustuncforetangiilusfcqucnslocuoppo/
ncionis:quoduide^abrurdu. Icemaxima ratio
quare aliqui dicii e loais oppoiiciois fumitur a
loco Iunx erqiiia luna in quacuqi figura cum fole
patit' 5i fulcipitaiigmcntu ucldiminiitionem fui
luminis:&cu inoppofitiocipGiepIenaluinielo
CHS ciusepfcrcdus. Iteifla ratio ucuidet' no de/
bet mouere:quiautoesqiiali aflrologidiciic: Iu/
na fufcipit^lumen fuii a folc;qiiia folis uirt^SC for
titiidocmaiorin agendo in idaiferiora qi Iunx
iiircus:Idcoloaisfolispotiuspfcrcdiis iuxtailla
ronem. Aliaueroeroeorut&iiidetur miilciun
cuidens.fcy limae monens Si defert naturam op
pofitionis ad terraiio cius locus Icdimcos cprx/
fcredusiScdhicronodcbetmoucrc ^prxtcrri
debctlocus Iunx in omni oppolitione:quiaeade
rationcdcbcrccprxferri in quadratura dusi&in
quocuqialioalpcfiiidusafolei&fic umformif
inqiiaciiqs figura eo^ locus Iunx foret pferedns
Sili' cade roiicfi foret aliqua coitiSio magna .f.
fatLirni Si iouis lignificasmaxiniucfEcdu Si uni
iicrfaieiialdc forte : Si licti hoclociisilliiiscoiun
fiionisafpicercfalunaaitquo afpcdu forti ut.f.
dcoppoficouclquartoafpedluifeqrct ^ iiixtaM
lam ui;iq) luna deferret natur.i illius couindiois
ad terra dC q? cius loais foret pfercadus loco illi®
coniiidioiiis magnxiqitod nullo mo ’p6c rona/
bilitcrfuffincri. Propteriftasroncs tcncoqiin
oppofitionc Uiminariii rclpicteiidiieftad locum
iitriufi^coruutheatiirllatus qiiartxanni:uclfla
tus niciifisucl medietatis menlisi&refpideduell
ad naturas fciiqualicates conidc locorii & ad q/
litatcsplanetaririnipfisdhanciii. Itcrcfpicicdii
cll adquattuor angulos in ipecoiundiois iiclop
pofitiots ucl peipiic ad angiilu medii celi aut afcc
dentis qiiifciic^corufequac'ticIppinquior eft lo
coconiiiiiflionis ucloppofiti6is:fcimg>dccla/
raiiipriusindiftinSione.j.ubilocutiieftdeccli/
pfibiis.fiC llini!itcrrcrpicicndacliaddiimilli®an
guli. Itcalpiciendudladafccndcnscoiunftio/
Ilis uel oppofitionis pccdcntis introitus quartx:
& cuuifciuiqj alternis figurx illius qiiartx : Si ad
ipfiiisarceiidcntisdnm: Siadplanaii qui fuerit
in ipfb arccudentchab& ibi aliqua dignitate. Ite
afpiccredcbem®afpc£liisoumiplaiicrape adprx
diSa locapricipalia fiCoiiimplancta^i: ad luicc
et ficipucplanctarii diiantiu onctalitatcs & oeci
dcntalitaccs (lationes & direfloes Si retregrada
tioncs:6w ad oes politiones eorii tam icirculoql
in figura. Et fimilitcrrcipicienducfladoia q di/
cunt‘priiisded!ioaiini3bAlbu.6£ Hcriiictc.Et
per hxcola Icicmus parces quartani anni Si ibt®
oiuinmcnfiu& introitus quartani niciifiii. Na
fient facimusincoiunctionibiis e^oppoficibib®
S ^
Tractatus .r.
ad Mas fixas qiije fimt circa illa loca prindpalia
prxdlda & ad applicatiocs planetaru dC eonim
elongationes imt® ab alio:ad proprietates & Ita
tus & ad laciciidics eorii:qiias etia iientos i^e ftel/
Ic moiicntt6i infpicicmiisad gtes figuope in qui/
busfmitidcHiniliceradquosaentont datus lati/
tudoliinxdcclinatazodiacoiita qjphxcoiafci
rcpofTunnisquimagisiiincetdeilusiientis i da/
tinnenfis. Etrcdmlialysmifcem^hxcoia 8{!H
cmiisiiirtuteuiante 8i indicabimus Icdm hoc
rem contingetcqiiolibct tgeiquaUbet quarta s fiC
etiam quolibet menre.hsc ille.
CrCapitulu.C-qualiterflt jmofHcandu de tem/
poreaetisiCedm quartas menlium.
Ertiusueromodus pronolKciidi
i cxprsdidisdecffedibiispticula
j ribiis;iuxtauiam Pto.i^quadri.
f c.ii.EftinagispticiIaris pio fde
j dofortitiidine& debilitate effe/
^ diisuit.f.inrpidanuis no foluad
cunuiindionesueloppolitionesifedeiiaad qua/
draturasUimmadir.&iitplurimLi acdditprinci
pinmmutationisiquo ilgniiiat' iitdidtPto.per
tresdies ante$ luna iit cufoledt forte ptresdies
etiam pod.Et ho^iccEmbati e: quia coipus folis
liabet.if.gra.anteidi.iy.poll!d( corpus lunz.iz.
antc:&.ri.po(1;.i6 jtertio dieantecoiiidionem
uirtiislimxuoliiit^cumiiututcrolisidt itarema/
net mixta ufej ad tertiu diem poft. Et quia ctta in
fex diebus lunacu quolibet gradu: &cu quolibet
planetahabeta^edu:& idtx) coucnit iicappli/
ect fiiic aipici at ad puflu dui fignificationis i tri/
busdiebiis anteidC in tribus diebiispoduiterqj il
loru diftomni modo^ potincelligi fcdm lialy.
Item dicit Pto.g? deprehendet figuificatioacci/
dentis futuri ex eo^limiiiiariucu planctis parti/
cipatione in figura udi quolibet Iioru llatuu prs
di(3orii.f.m conincHonc t oppofitione & iqua'
. dratura luminariu acetia in aliis afpectib^:ut fex
dii ettrino.RcscninatiiralcsIcquuf natura-.Na
ftat'’ mutationis feii pprktatis alterari ois depre
hendif p naturales concordandas uel liniLlitudi
nes planetaru uel llcllaru ad quas infpkimus fiuc
cti.ilignoru:qiiasquideconcordatias habet cum
acre nos circudante : di cfi uentis.i .fcdmhaly in
omni afpcctu lunxcn Iblcfomiabimus afeendes
Bi angulos*.£c infpiciemusad planetas & Hellas
fixasquo ipfahoramoriitunadiiingcdorcfemp
particulare cii uniucrfaliifSC accipicdo copatone
opisplanetxuinceiitis cnm opere gubernatoris
piiml; &cupprietatib5 aeris & iicnroK in illo
tpc fciemiisexhocquantu rcsaiiecafuelminuif
hxcillc. EtdicitPto.gniirdisfaifortitudo par
tiailanuHatuuiiclqualitatiiqux accidunt oidiei
erut a Hell ts fixis qux flit maioris luminis 6i ope/
risfortioriscuappanierlCiiefpeinuenunecxpac
re orientis feu occidetis relpedu folis qa mutat Si
reducut ut plurimu Hat^pdcularesad naturas fu
a5.i.fcdm haly:qh Helix tixxapparentin uefpere
& in ocddenteadintrandufub radiis folis com
mifcef uirtusfuacu uirtiitefolis.Etqnmanc ap/
parent quali excutes dc liib radiis folis crelcit iiir
tuscatu.Et^tis uirtus folis (it ui^rix teditth ad
tiirtiite Hellaru qiix comifcef cu eo. Similiter cH
dcIuna.EtpoH^itaeinHellislixismagiseritin
planetis .Et fcdm hali funt Helix maioris luminis
illx quzfuntprimx magnitudinis: deindeqfunt
fecudxidein qux tertix&c.lixc hali. Et addit qn
coniifcebinius res iHas fcdim ^ qualibet die con/
tingentifciemiis inde particu&ria cuiuflibet diei,
hxcille. EtdicitPto.uonminuserunt hzcqus
diximusicum liiminaria in angulis fuerint.Nam
fortimdo&debilitasqux erunt inHatu cuiuili/
bet ipforu teporu continget qii tranlibuiit lumt
naria p hxc locailicut in tranlitu Iunx p hxc loca
crefcctiadC diminucio i .Huxus dC reHux^ maris,
Ecdidtlialyi^qii aliquod luminare traufibit
per alique an guloru qux Hicrint in applicatione
luaprimailgnificabicadditione uel efiminutio/
ne accidetis applicati6nis:& additio erit qfi Hie/
ritfignificatiolui traHtiisiipfamctflgnificatio ra
dicis;& miniitiocritqhfuerintduxfignificatoes
diiierlx.EtpoH(^itaegrqn applicauerit guber/
natori uirtus luminariruidipligraduiligniHcati
onis faciet idcm;& couenit ^ feias gradus ligni/
ficationis egradiis luminaris quodcfiipra ter/
ramspoHmodu gradus folis egradiis lignificato
nis.Similif gj fortimdo anguli eritfortiiiido rei
& manfuetudo:qiiia anguUisalccndcntisdCme/
dii cxli habet liim maiore qi quarta doimis 3c fe/
prima, EtPto.ceitificatdiSufuupilludqdap/
paret cx creketia df minutioe maris ; qa qn luna
erit iu uno graduii ligniHcationis facit additione
increfeentia. Verbi gratiaiqufucrit alcedes gra
dusconiuSionisucloppofitionis pcedentisin/
troitu folis in cancruuel aliud tiginuremp cii Iu/
na tranliuerit per illud fjgnu:demonHrat hoc au
gmentii Nili.Similiterfompcn applicauerit pia
nerxgubernatorLi&cumtranfiueric pcrlocil co
uinflionis iieloppolicionis qfiiiticxcepto hoc
11 contigerit alia maiorllgnincatio qux diHur/
bct.hxchaly. Etdidt Ptof.qj mutatio difipofi/
tionu uentoru non c proprie nifi apud ctirui do/
oru luminariu apud iHoscatdines : & emutatio
earii’ dilpofltionu ad uentii ad que declinat lari/
tudoLmx. {noiautlocofciredebemiis q^pria
& generalis occafio fortior esqiixautfcquuc fut
accidentiapaiticulariii occafionum.i.fcijmhaly
qii (ciemus accidensiiniuerlalcacaufa aliqua ma
ioreuircutehabenteifi^ feiemus aeddes niin^eo
DiltincHo . 9 . yi
a prima d fegiiente:S( ficibimus a maiori ad mi
nus'.d( de iiniiierfali ad particulari^, donec ad fi
nepueniamus.Etpoilea ilpidemus quas res in/
ueniemusnmiles& concordares in uno Sc appo
nemus in uno loco & faciemus ex eis ligni ficario
ncLielreunafcftnhaly’. EtdidtPto.gjop^ccr
tilTimeuerificaf Si rotora^culfells q naturaru
uniueifsdiufuerintgubernatoresnaturis particu
laiibus cocordant in figum. Et dicit haly; infpi
denius opatione gubernatoris ad natura illoru
t^or(i:& ad cam foitioret SC iudicabimiis fiiper
illud qiuicerinquiacu plancta; lignificatre una
qualifcuncp lit:li acciderit qj alii planetx uel (lel/
Ia;figmGcanchocideqitod concordat cu prima
conllellationciplalknificatioforriserit ftcer/
ta:& ii fuerint diuerli: nihil ceriu erit niC ab eo 3
fortior fiierit & magis drca naturam tpis in quo
critEgnificatio. Harceniinoibuscregulagene/
railsqua docet obreruariinoUoco.li 2 chaly.
EtUcpatctqualiterlitiudicaadu de acdd^bus
mudipintroilusquattaruanii&oes menfesdc
medietates atqi quartas menliu:lc(£m uia P to .SC
haly. Et^inquadraturisluminariuiudicafco
demoHcutincoiundionibus 6 C oppolidonib'^
cooliderabis Iodi quadraturz& ciusdhm:d( eo
demodollcutcdlidcraliiiacaplb pedenti locu
Si dhiumoppolitionis.
<C’CapituIu. 7 .dclIgnificationcpIanctarGcuflie
rintdhlannoru&quartaru anni Simenlium
fiCmedieutum quaifarumenfiuin.
==:q=a|N hoc capto uolo ponere Cgnifi
cationcs omniu phmetarucu fue/
rincdh^oresin reuolutione anni
itroituu quarts: Si cn dhentiir
L|m UB||infinguliscoiiifi3ionibusflC op/
^^Ss^^poGtionibiis Sc quadraturis lumi
nariu fc^m uiam Albu. 4 ‘’.maiorisintto .dra.
didtAlbu.ibide q) illud quod apparet ex effedi
buspIanetaruintgibusSC regionibnsfic duob®
modis.Vno.f.qiuefingiilariter operaf plancta;
& alio^foleiinfiiooge participat: -CT Qu od
autcplanetalxngularitcr ogatiir eutfaturn^qiii
cu prafucricannoab%marnsarpedu: ud alteri
us plancta; qui poterit eum impedire facit fugtlui
tate frigoris in hyeme in uniuerfis regionibus fri
gidisfi^tetriona^busi&gibiintin ds animalia
fle feminaiquod totii grauius in illis regionib^^ap
arebit cu fuerit faturnus alcendes a medio circu
fuzaugis.Inr^onibus aut ultra modum cali/
dis.f.aulbralibus:qri latiirnus anno ^fuerit minu
itur calor aeris Si fit aer teperatus Si confortant
indiuidu'a:aialia Si fementu & teperat co^ c 6 /
plexioiqdautmelius cft apparebit qh latum® dc
kendens fiierit. Ite ulterius dicit Albu.ineadcni
difrerendai^faCumuscilfiterit afole ihyemcin
quibufdam coplexionibus abfc^ a^edu martis
aut alterius planetarii ad eos in finelignoru ; au/
gebtt' in fiigore hyems £< in dus long^cidine: Si
forte multiplicabitur in eo flatus uentoru fepte/
trionaliumqus minus funt frlgtdi:fl( erit delhii
dio feminum £C animaliuiflC maxime in parte fe
ptecrionali .E t fi faturnus afeendens fuerit eo cer
tius apparebit.l n zfiate uero fi fuerit ita calor ae
rismiQUecur:S(£rigusaugebiCiir: 8 Czfias abreui
abitur Si maxime fi laturaus fiierit defeendens.
IE’De fignificatione iouis; iupiter nero ciim Cie/
ritdiisannhflCfifolificiitiam didum cfi comi/
fceamr; fle fi aliunde non fiierit impeditus; in his
temporibus temperabitur aer per ^orem liium:
fle humiditatcmcaulantem St effiden te : Si mul
ti uenti l^tetrionales tunc temporis fiabimt qui
temperati enint:fl( animalia Si femina conforta
buntur.CTDefignificationeinattisiSimarsprx
fuerit amioifli; fuerit a Iole in zfiate cum quibul/
dam coplexionibus abfi^alpedu laturni ad eos
infinelignorum;autaliaiiusaltcrius.r.fiell;E fibi
contrarix; calore nimio zfias abundabit 5(du/
rabitierit^nodbilis: fli maxime inpavtib^qu*
funt inter motum ai'ietis flC motum cacri, Et ii in
hyeme fic iiiuet® fuerit: erit hycuis calidus Si bre/
uistfiC erunt in ea multi ueiui meridionales : Si fe
CLindu exafrcnonboreaLbusmitigathyemem Si
aufiralib®,exafpetat adlatem . Et fcdm AIbii.hzc
driusapparcbuntfimars afeendens extiteriC.Et
intelligicAlbu.pIaoetamafolequando folicom
mifeeturin fignificacioncifeii fi dusnatura mifee
tur aim natura folis ex procclTii .hsc Albu .in ea/
deindiffcrcnria.Etdiat!Albu.ifinefigno^ ££c.
Nam ut ipfedidrifines l^onimplanetaruma/
Uuolorumfimrtermini uniuerfalesib^ ipfide(h'{i
dionem fignificant. Et didtur in exaftcnon: qi
cum zftas adfatidiyems hyemi fuerit fimilis: hui®
caula dl participatio planetarum cum fole : ergo
fic hocCgnificari debet per cITeplanetzafolc k/
cimdfi fcnteiitiam Albu .€7 Sol iicro ut didt AI/
bLi.ubi fiipraefi temperatus: flC d® proprietas cll
opus temporum flC fignificatto uitx uniuerlalis.
Etincxaffcnon.y.c.didtiir:q>folcumfiicrit do
minus anni erit tempus multa: uariationisflC ca/
rens (labiLitatc-.mfinicrit fol inaliquo anguloru'
aiicfucccdcntium:quia refiduz quatnior domus
l'iinccadentcs:ncCHn(^fuitplancta benefortuat®
in eis;nec in principio reuolutiuuis anni:necin
aliotemporeifcdcrimtilLoanno infirmitates flC
pcfiilciinz notabiles nillaliundeimpediatur. Si
gniflcatio autfolis magis manifellatur in dilHn/
dioncfiipraquarta.c.4.(17Etdicit Albu.ubifu/
pra:q> uenuscumprzfucritano flC prsdido rao
do permixta fueritfoli:fituc hyems fuerit aut uet
temperatum flC augmentatione adducet:in xda/
S 5
Tractatus .r.
tc Itero & in aiituno {Iccitatemmimiet. C Ma/ cuiuffibel (Ignorti ; io uni'’cuiiif<5 Ggiiopt ppric/
airiiis qiiocj cil fuerit domin*’anni & foli prout tates onderc coucnies eft. Et fcam haly hoc ice/
di&.iniepcrmixcus:nccaUiindeimpeditiis:inte ditPto.docerepro comiicedo uirtutes eoru cu
poreilloannitaermultisScdiiierOsucntoru cor uirtuteplanetx dominantis & cum foie&liina;
ruptionibus corrupecur ex iiccitate uentoia na/ S(aIusliipradtdis;prdextrahendo inde natura
tcenreinamteniporis natura minuetur. Et iimile uincenteni;dC iudicabiniiis Icdm illud iuacrc;in
erit eiusopusin ano culille prxfuerit.Etio exaf homimbus:d<inomnibusaliisquxdixim^.hax
feuonubifuprasdktmr^racrcuriuscufiieritdo haly.CArietiscigofignificatiototiusnaturaut
I • minusanni:fifoUfitbonoafpcauc6njixtus;ncc diatPto.uniuerialiter tonitrua & corufeatioes
^ aliaconttarietateimpeditus;tenq>usdommiifiii addudt:propCer zquino^tium contingens ieo,
r ’ iiariis qualitatibus SCuentlsdiuctlis exaltat sio Etnatura&iarumpartiuminaugmento &dimi
[i diciturmeretrixplanetaru.iCEidicitAlbii.ubi nutiocexpropiietatibusGellarum fixarumqua
[j ; fupra;5lunaciimpr*fiieritanno:autinquibui/ funtineodqtrehendetur. Vndeineo principiu
' ' dam anni temporib^ foli comixta extiterit: qiiat huius ligni piuuias Qc uentos eiFtcit:eius uefo me
tuorquartasanidifponetilciimiquattuorquali/ dia pars tcperatae:ibl finis eius adlu& mortali
tateseanim quartarum fuiliinatiois. i .feciidum taceadducit.i.lcdnibaly Pto.uultdicere cp ftd/
' cxaffenont&cocordacAlbu.primaquartaanni kefixxquxtcporefuoerantmc^itcartetistha/
facerefolito calidiorem & htiniidiorein : & lixc beiit copicxtone qusnon comifecturcu illa c6/
i • cftfecimda&rcrcnahuiditas.Saimdamquarta plcxionefolisiquxpcrtinetadtotufignriarietist
■ calidam &ficcaaifaccrenotabit.rertiam frigi/ &3»acciditindeqiixda uirtus quxtralutfomo
/ ■ dam&ficcam.fiCquartamfrigidam&humida. Ctatcshuraidasqusfuntinatcria pluuiaru &ue
1- Sicenimdifponaturquartslunationis.Namut torum.EtGmiliterdicithalyi^llellziixsqerat
II.' dicit Albu.ipfaluiuperfuumcirfum inimocur teinporcPto.inmediofigniariecishabentc6pk
I •' fu.i.menfein omnibus lignis mouen&mutatna xionenoncomifcxntecucomplexioncfolisquz
; turamtcmporumannitolarisi&caminuiccco/ pertinet ad totufignu arietis ^fiiaeddit inde uit/
' ' mifcetat^confortat&naturastempcrattutani lusquxdam qusalTuiiilaturuiituriiouis & ue/.
I nialiaflClemcntapoiruitfiiftetari.EtfcitD exaf nerisintemperamento.SimiliterlleUzfixxquz,
i fenomlunaquiatranlltzodiacumduodcdesia tcmporeCioerantinfinearietishabentcoplexi/
' fuoannoitotiensideopotdletusdominiumua onemnocomifcentcrnicumdsfoliscoplexione
riarii&limilitcrinquolibcttranfituconiuSiois qux pertinet ad totulignuarietisi&accidit in/
>. prxtcrcinsdominiiiannaUrecipitdominiu.aii/ de una uirnisfimilisiiaturx martisinfuacobu/
ommptanctaniminquaWjetqiurtafuxlunatio fHonc:&egcncratrixmoi'talitatu:eo$ facit pu
nis. Etdidt Albunia.ubifupraqr quidam di/ trefeere hiiiditaccs in Ityemecogregatas: Eteon
aint ^luna ab initio menfis ufa dum fo! per op uenit gt cii aliqua res haru Ikllaru^ muCabif' ad fi/
politionem iiideaturcalidacllK humida.dCab gnu tauri fiateomixtio inter eos & op°folisq2
noclocoufi^ in finem menlis frigidae dC humi/ pcrrinetadcotulignutauri.Verbigratiatiamin
da.Etdicunteciam^ quando lunaannoprxfue teUeximusg>c6pUxiolblispertinensadtotu fi/
rit:pmaannimedictascalidaerit&humida:me gnumarietisegeneratrixfumofitatu humidaru;
dietas nero feamda frigida Si humida.Ced fente/ quz fadiit nub^ & conitnia & corufatioes: Si
riapcimautdidt Aibu.ueriore:quiafignilicatio fdmusg?uirtuceslleliarufixaru comifeetur cum
lunslupercorruptioncmfeuinutationeniquar/ liaccompIcxiocquxeratteporePto.iuprinci/
tarummcnliiimaci^annoruminuenituricuipia pioarietis:accidltindequxdacemixrio genera/
prxfucritunieorLimlifolicomifceatur. trixpluiiiai‘u8Cuento§e;d^edccIartuu$hxcc5
pUxio haru fidlarti limili ter generat humidas fii
CJCwituIum.S.dc naturis lignorum fpecialib’* inolItates:& qii mutabunt’iix fiells ad medium
prodendo flatum anni dC altorum teniporii. artetis S(c5mif<kt'fuz uirtutes Edentes huidita
teSjCii uirciite folis. i ligno arietisiacddit inde plus
■ — ^Oft^inprxcedenticapitub de/ uciltorudC minus pluuiaru.Etlicconuenitince/
ItcrminatiunelldelignificaHoni/ dereinaliisl^nis.CTEtqmaquxIibct flellaruni
{ biis planetanim per reuoluriones fixarum manet in uno gradu 1'igni . i oo.anni5ili:
annorum mundulam confeque/ cfidii opione antiqua; iiel.7p.annis tuelquod u(
jteriiolo dicere Ggnifieationes di riuscin.2oo.annisfc(£mopioncmnoua.Ideoil
Iproprietatesnaturalesomniu fi/ liusparttsopuseftellxc^uiibimanetj&qnre/
gnomm ad Ideiidum qualitatem fiuellatuman/ mouebitT adpartealiamipfuopuspartisprinu!
ni.EtiamutdicicPto.2'’qi]adripar.c.ii.adllatu erit, fciixieo^ opus llcUxefixunululdpiens fi/
aniidigem^pprietatib‘-’u3turalib^&pticularib^ gauadmutationellellzdelocoadlocuidcrc^
Diflinflio fi
hocmtitabiCiiriiidicu1.hicIiaIy.CrEtdidtPto.
^partiuari«isifta!:qiia:funt(cptctrtonatesfimt
cal(d3:& xlbmnccs & danofx& deUniiint. Me
ridionalcs ucro parces dus funt frigidx 6( gelids
i.fecimddhalyparCcsreptcerion3les funt denam
rauiarris&mcridionalispars latiirni :icaq>qn
in illa ucl in illa parte accidit ccliplis iiel latitudo
lunsteniporeconiu&onisud oppollctonis du
pianeccdominantiincdniifcetiiropiisharucon/
iunfiionu cum opereeclipfis aut ami oppofitio
ne uel coniudionc liucaim dominante planeta:
& ficin aliis lignis !tdlige.hxc Italy. (T T auri ue
ro totum fignii li<£m Pto.duasconiunfiioes fi/
gnificat:fed tamen ad caloris fignificationepro/
cliuius e. Et fc<Im baly luilt Ptotdicere gj qfi fol
eftintaurodellccat&liumcSatxqiialicer.defic/
caCproptercalorcmi&humeaatppterfiimofi/
tatcseieuataspcrpiiiis:& efignum tauri redpies
a fole harc opera: Similiter hoc figmim totum' &
fuz partes redpiimt a fole dC lldlis fixis uimitem
oimquaoperanturuircutesfolisdC ipfammllel/
larum:fi(hzceresgmeralislc£nhaly. EtdicU
Ptols.g» primi partes tauri.f.illtrqui funt citra
plcyadcsudiuz funt tenimotusacnubiu SC ue
tonun. Parsmediaifrigidac& humc9at:pars
uero extrema citra aldcbarani cll dc natura ignea
quz tonimii dC fulguris cfafhua. lllziieroquz
mnt frotetrionales ITit temperati complexionis*.
Meridionales motus fortes &inordinatos faci/
unC.i.fci£mhalyllcUz quierat tempore Ptoli.
erantin.io.primisgradibuscaurimimcautemin
nofiro tempore funtin medio tauri; & ideonuc
proprie fadunt uentosiquia cum fumofitas Ipar
gimr propter calorem? no faciunt nubes
nec terrzmotus nili raro:$uis in prima parte fc/
ccnntumlqj.hzcillz.Etdidt halyficutapparct
ex iicrbis Pto.uiitiites Ilellaru fixanim quz erat
fuotcmporcin decem gradibiisprimistaiiri erat
denaturamcrcurii:diuirtutesea^ quz erant in
oiediotaurihabcbuntuirtiitcm ucncris;& quz
erant in fine cius habebunt uirtutem martis : q
erantinfeptetrionecius habebunt iiirtutem io/
iiisidCquxinmcridieiiirtutemmercurihquando
commifceturaimlatiirnoidC q> quilibet partiu
taurirccipietiiirnitesllcllatumfixarumquz erat
ineo-GTCcniinorumucrototumfignuni ut ait
Pco.gencralitcr facit temperantiam: fedparticu
krisparsprimaciiiscfthumiditatismulti dC co
nilcationis.Pars uero media dl complexionis te
peratz:& pars pollremaeft mixta Si inordina/
ta fiue naturx inllabilis 6i peniiixtz flellz. Sed
partes feptetrionaleseiufdemfigni kciimtuctos
dc temmocus.Meridionales iicroftiiu ignezSi
comburcntes.i.lixundumhalyilellzprimzpar/
tis lutdenatur4faturni:mcdiziouis:Si finis mer
curii quando dldireflusmieridionalcs etiam iia
bcntuirtutemmartls. Etdidthalyg^ucrbapto.
polluiit in quolibet ligno per fe dupliciter incelU
gi;iidficficucdixinius;quiafignarecipiunt alb/
Icuirtutemfuamquzconcorditinfaoopcrzqii
ipfumingrcditur.Velfic:^fignurccipit aboib*
llellisalits fixis quz funt in eo uiniunani:quz co
cordatcumcopkxioneiquz fitper comixciooe
oumutamcnglolaprimaeconueiiicntioruerbis
PcoIzmci.hzchaly.CrCancriucrotottimfignu
utaitPtolzmcus-.iiniuerfalitcr ferenitatem effi/
cit dc calorcnuSi pars cius prima quz cll circa pe
fcbrefacitaereni turbidum calidum SC obfcuri/
tatesSC terrzmotus:pars uero media cfl tempe/
racaiSiparspofircma facit iientosipartcs uerofe
pterrionalcs SC meridionales zlhiant Si combu/
runt.hzcHaIy.Piindpiiim harum ftellarum eft
martis in faciendo calores & eerrimo tus Si pa/
rum faturni in fadendo obioiritatein : nicdiii ha
bet naturam iouis:Si finis uirtutem mercurii qii
comilcecitrcumioueiSipartesfeptetrionales Si
meridionales habent uirtutem martis. hzc haly.
GTLconis uero totum figmimataitPto.uniucr
faliter facit calorem Si tempus turbidum: Si pri/
nu pars facit turbidu Si corruptionem Si nior/
taUtaccs.ParsiicromediaduscalidaellSi tem/
perata:pars ueropofirema multu mutat dC cor/
rumpitiparccsuerofepcemonalesilliiaiiiSico/
bunmt-.meridionalcshumc&inttSccudunihal/
aer calidus cocordacciini iiirtiitcfolis : ideo pars
illa quz fuicprima tempore Ptolznidiliabctua/
tiirafolis Si marcis:pars media iouis: Si finis ia/
mrni:%)tetrionalis ucronaturzmartis:meridio
nalis mercurii quadocum uenerccftcommixc^.
E t in telligc dicit lialy quid ibi Ptolzmeiis didt
tcmperaiiientiimiiiulcintelligerecaletemperame
tum quod ad illud temp^ pertinet:ficut liomo di
dturtemperatus per comparationem adiepore
BC ad Iconem. Hzc Haly. CT V irginis uero totu
lignum utaitPtolzmeus cll humeSans Si faci/
ens tonitnia:Cuiiisprima pars niaioriscalorise
Si cor rupit.-pars media cfl temperata: Si pars ul/
tLmaeflaquofa:parces etiam leptetriondes eius
iientosfaciuntiSi meridionales fiint temperati*,
id dl fecundum Haly totum figniimiurgis clldc
natura mcrcudi quado cimi ucnere conimifcetiic
2C quz erat parsprinu eius tempore Ptolimd?
habuitnaturamercutiiipars media iouisi&po/
llrema (aturniipars uero feptetrionalis mercurii:
meridionalis iouis.Hzc Haly.CCLibrxiicro to
tum figimmiit ait Ptolzmeus:cftmiitans Sicam
biens rcsicuiiis partes.f.prini'aSi media funt te/
peratzipoflremapars aquofa dl: feptetrionalcs
ueropartes funtuentofztSi meridionales funt
Ixinaeflantcs Si mortalitates Itgiuficant:id dl fc/
Tractatus .r.
a]n(]um{ia!yr:Iibradiciturtniitatis:quia quando
fol ingredituridiidligniinicuncmiitaturttinpus
& fit autumn®’: & natura autumni efV ut aer miil
totiensmutetunita qialiquado fit calor; aliqua/
do frigus:aliquandoliccitas:dC propter hoc dici
turIibracambiensrcsSC mutas. Prima uero eius
pars&medjafIincdenaturaiouis& iieneris! S/
nis quoij luna; & {aturni:& partes feptetriona/
lesmerairii quando commifcetur cumioue:d{
meridionales de natura Taturni.iT Scorpiois ue
ro fignum totum ut ait Ptolxmeus eft i^eQ ; &
faciens tonitnia:Cuius prima pars facit grandi/
nemdCefinccaiuelfecundum alium textum ene
biilofamelCeamdumtertium edcommixta cum
niue& uentoireamdumquartumtextuni cd hu
midamiitabilis: mediaiiero pars foorpionis cd
temperata;&podremafaciensterrimotns:par/
tcs autem feptetrionales comburunt; di meridio
nales hiimeSant id eft feamdimi haly natui-a to/
tiuslignialllmiiarurniarti;dcprimapars fatur/
no;dC mediaioui;& finis meroirio: partes fepte
tridales marti;& meridionales latiinio; hxcille.
4J7 Sagidarii uero totum Ggnu ut ait P tolame’:
VniitmaIiter^ititentos;cuius prima parshu/
tnefiat-.mediaed temperata; dC podrema ignea:
partes eius feptetrionales funt uentola:: 6C meri/
dionales humefiant fortiter dC permutant: id ed
fecundum halytG^darius recipi t a fole di a dei/
lis fixis qua funt ibi talem complexionem qualis
cdillamerciiriiquandoed mixtus cum iouc: Et
quaerateiusprimaparstemporePtolatmderat
dc natura ueneris;pars eius media iouis : finis
martisiparseiusfeptetrionalis iouis fii mercurii:
dc meridionalis (anirni quando ed in loco humi
do.hxchaly.CCapricoriiiuero totum fignum
iiraitPtoIzmcas:ntuItunihumeSat: Cuius pri/
nia pars conibtiri t dC dedruittniedia ed tempera
ta:& podremapliiiiiora:& parces cius tamupte
nionales 9 meridionales funt multz bumidz di
daninofz:idedhumedant&dednumt{eu cor/
nimpunt:idedfecundumhalydus principia ha
betnaturammartistmediumiouis: definis Iunx
& mercurii quando ed pamixtus cum luna: de
partes eius feptetrionales de meridionales fiit de
natura fatumi quando cd in loco aquofbshzc il/
IcCTAquariiucrototum fignum !,utat Ptolz/
tneiisedfrigidum,fiCaquofiim:cuuis prima pars
edmulcummimidatmediatcmperataidepodre/
ma uentola: de partes leptetrionales coniburuc*.
de meridionales grandinolz. Et fecundum alios
tcxtiisrunCnebulofcfeiuienCos nimium fiiciiint.
Erfecimdnmhali prima pars habet naritramlu/
nx:mediaueneris: Si finis mercurii ; partes uero
leptetrionales marris : SC meridionales faturni .
hzcillz.CPifciu ucrorotum fignum ut ait Pto
lainens:ed frigidum deuentofum iCuius prima
pars ed temperata: media multum hiimeSans 8(
iilcimacoiiiburit:partcseius feptetrionales funt
uentofx:de meridionales aquofx: id ed fecundu
halyiprimapars habet naturam uencris:media
lunxide podrema niartis:partes meridionales Iu
nx:cumedinlocoaquofo &feptetrionales Io/
uis dc merciirii. E t dicit baly $ per iam diSa de
dit nobis Ptolxmeus regulam per quam fciemiis
iUudqiiod acciditomni die.Verbigraria:IIil[eq
dominatur humidusfaeiit:dCcomniilttbiturcu
dellis fixis iiumidis:dC locus coniundiois uelop
poli tionis prxcedentis fuerit locus humidiis: aut
limauel folin taliloco.Hxres II una Icilicttalte/
ri applicuerit a(pe£lu aliquo:lignificabic $ illa
dieserit humidadCmultii pluuiofa : dC li utur/
nus rebus idis applicuerit:eritpluuiaforcisd( da
nofaed obfcuritate aeris . Et (1 iupicer fuerit ; erit
temperies & tempus fi^porofuin; & omnes alias
applicationes intcllige illo modo, hxc Haly. Ef
lic patent lignificationes omnium lignorum
eanim partium particulariunnquxcumqualita/
tibus anni Sc quactx :& mendum : Simedic/'
tatis aut quadraturis menfium coiiueniuntiuxta
Iliam Ptolxmei& Halipro indicio de temperie
aeris habedo in przdidistemporibus.Etlicter/
Clinatur hxc didindio.nona.
C£r[ncipitdifHn&odecima'.quaIiter litprono/
dicandiimdetemperieaerisifccundum opinio
nem diueribnun adrologbrum.
CTCapihilum primum denaturis planetarum:
Si mu tationeeorum ex natura innaturam : Si
formx librum natiirx inleparabilis.
lOdqua indiftin
' dionibus pridi
dis detemrinatu
eflqualiffitpro/
nofiicadu dc ac/
cidentibiis mudi
per reuolutioncs
magnornm orbi
uni: & perconiu
diones magnas:
S(pcr edipfcs Iu
niinariub^pcrrc
uoUitiones annorii mudi & per introitus quarta
ruanni:& pfingulasconiudionesdi oppoficio
nes:d{quadraturasluminariu:iiucinilladi(lin/
dionedccia intedo determinare qualiter Iit pro
noilicandii deaccidetibusmiidi Sc fpaliter dece
perieaciisfc(£muinallronomo9e.f.Aibii.Alkin
d i: [ afar & Linconien . Si aliope . Et prio fcdm
uia ^Ibu .d; Atkindi .ua illi duo in opiomb''’muI
DiftinSio.io.
tiIc5iKniut.Qua[iterafitfitpnoftic4ndu dete/
pcrieaeris fcdiii niam Pto.&tis fiifficieccr didii
eftinpccdeati dilhndi6c.EtdicitAlbu.li.4.ma/
iorLsintrodiiSorii:difFerecia.7.'EtAikin.i'n cpi
iloLifua:ca.i.^necpianeta;ncc ilcllxncc partem
Cgnorii defui cirenccnamranon funteaLdi nec
frtgidinccficcx-.necfadutgeneradoncmnec coi-
niptionenecdiminutionem.necperfc:icdmo&i
fiio in ep/clcb Ilatde retrogradacoc diredoe ele
uacionedepreirLoneetelongacionequO(^eonla
regione e£ appropinquatione eorum tn zodiaco
ccentrico & ep)'ddo. Iremfolisfunt qiiattiiot
tempora dmerfie naturx propter fuum ecentri/
aim.namfinnn foretceencricusomniaeius tem
poraeruntciufdcninamrxi&planetzdebilican
mr&inforcunant fcifm clogationeclimatu ab
ax]uinodiaii.Na ii lux Iblis eetin circulo squidi
(tanti zquinodialifempeec omne tpseiufde na/
turxcalidu.f.uelfr^idu.fedlblacapiteiibrxca/
densadeapcornuelogai' a feptetrioneidCfit ibi
frigus &piuuiaqd! ibi dide humidicate.Si e ibi
£ng^ in (unimo ulcp (it fol in apitccapricorni.ct
iterum ucrtif ad reptetrionemiSS appropinquat
caliditas (iia aparteniertdionaliidc flunc uenci
illi feptenirionalcs donec fit fol in capite arietis;
Si extuncad libra ellcalorin feptentrionc-.d( in
ariecede libra edzquinodiiniudC zquetur etiam
aera. 1 tem uariaiitur aeres anni did et meiifis ex
motu folis Si etiam aliorum planetanim:d( in 16
ginquitate£( propinquitate eorum aterramain
fifolumagerctiblabf^planetis inida inferiora
erunt idem aeres in duicriis temporibus conGli/
busiquoddlfalGim. Item Aikindus ubi prius
Forciored creatio calidicacis planetarum quan/
dofuntretrogradt:quiapropinquiore$fiint aeri
&,cll dreui tio fua fuper epy^dclu dc die Si no/
de plus ^ t ricdis et fexaguita gradib3.& c(l uelo
dor oirfus eorum quando funt diredi in circu/
lis fuis. Sed alii aftrologi econtra ponunt fdli/
cet Ptolamicus Si Albu.CC omnes alii : SC fimili/
tcrLinconienGs cradatufuo detepcricaerismbi
dicit qtomnisplanetainaiigzfortiusagic in oi/
bus inferioribus^ in oppoGtione augis: 5C hoc
quia uelotius niouetur tunc motu fuo proprio.
Et ponit exemplum de fole Qc luna. nam ible ac
cedentead augemlcilicetin uigefimonono gra/
du geminorum crefciint uelotius uegetabilia.fiC
ipfo recedente decrelcunt ufqi ad oppoGtiim au/
gis.Similitcr cuinlun.amouetiir ad augemderce/
dencisaiigeturtluxusnisrisicumuero recedit mi
nuiCurdonecueniatad oppoGtumaugis.SCquia
luna ed in auge bis in menle (cilicec in coiiiiindio
nc cfi fole.iicl oppoiitioneiideo bis fluit mare ucl
refluitin menfzlunari. [tem Alkindusubifu/
pra Quando planetaeft retrogradus in feainda
quarcacirciiii:6i ibl in quarta quarta drculL com
plexio illius teporis cd frigida hiimida & inul
tumdebilisuirtiicisiquiacumfoled in illa quar/
tafoluitqiiod cogelauitin quarta tertia.& iter»
propinquior pUiiccaruni aericalcfaciec&foluec
ciimiblutioncfolisi&cicuacuniapor humidus;
que iitlpilTabit motus lunzcii fuerit in bono lo/
co afolc:& difroluituentos meridionales dc par
tefoiisidC ueiiiusueniensapartc planetarum m
folelbluendumuutaparte lunziiifpiirantiir nu
bes.6< quando ucniccuentusabidis quartis mi/
norabunt nubes ccdilcinduntur. Cum quattuor
tcmporiini& circulus liinzecciitricus non deeft
(imiliciidoidorum temporum Iccundum natu/
riisfuas.Exquoedc,ilorfccandum quantitatem
corporum fuorumdC motuum. CTEtplanctz a
capite cancri ad caput libr* erunt fiimmz calidz
propter propinquitatem eoruinadzenith capi/
tisinfeptctrioncifltunc fucriti logiciidine ppir»
qiiiorieriCcalor fortior extrin(cc®.EcfifucritiUi
diredxcalidicatis debilitatur : quia tunc uiscalo
rtsfblis uincit calorem eorumiSC non apparet iR
ds calor; 6C ab abfeofione ad dationem primam
incipit planctaappropinquariterrxiSC addit in
caliditate intantum ^ dixetiit multi grzcoru ^
tunccftfignificatioliumiduatis.6c!ioc dixerunt
guiderunt^qiiando fol appropinquet terrz fol
uetquodfultcongelatiimincemporc&igiditatis
fummz.f.in elongatione cius in zcnitiiiSf man/
ferunt planetx fupra illum ordinem cx quo iudi/
caiierui fuper frigiditatemadatione fecunda ad
occultationcm.& funt planetx adatione prima
adoppqfitionem calidnfed ab oppofito ad da/
tioncmiecundamcLimcaloreuinceatem. Et ex
parte ecentrici uariatur calor cx appropinqua/
tione fle remorioncplanetza terra a ieptentrio/
ne meridieifle quando fueri cplaneta in auge epv
cicUflC ecentridiflc fuerit in prima quarta circuli
erit finis debilitatis caloris mimec apparebi t i ter
ra fua caliditas fedfrigiditas.quando iiero fuerit
inquartafccundacLrciili:Stcumhoccritinfum/
mo epyciclil&ecctrideritfuinma caliditatisfuz
iifi^quo aaidat iicci tas multa in terra.
GTCapitulii.i.dcafliQnibus planctarum in ifta
infenora prout ipfi afccndune flC deteendut in
fuis circulis.
Odo rcftatloquidcafiioibapla
iictar ii in ida inferiora piit auen
diint fl< defccduntindrculisfuis
Et primo afaturno inchoandu e
Dicit albu.4‘'.maioris introdu.
- . — j dLffefecia.7.q?figntficatiofatLir/
li in hoc mundo eft cx fr^ore:& fiipcrfluitas f ri
;orisficperficdtatcm.Sanirn^ cnide natura lua
rigidus cd SC ficcus.fcd ga ut ait Albu.ubi fuprii
TriSahis
& fimintcr.7 .maioris Introducto, difFcrfntia. 4 .
iiiriciiicppIanccai-ueftlignilicaCtoCipcrdaasqiia
Iitates:(^anim una dlinfeparabil aqua plane/
taatotolcpararinonpotdisSCeftqualitas aSi/
ua:cominipinirtamenineoaugeCiirS£ diminni
tiir iiixra qualitatem fui loci in circuloiaut in fi/
gno:aut iiixta qualitatem quartarum circiilitaut
diorum accidenCium.SedaiteraqualitasfortaC/
lis ei remancbit;et fortafTis ab eo ex toto miitabi
turaLtamfafcipiedoqiialiCatemiquod fit per fua
afccnfioneuel dcfcenfioneinep)'ciclo:& propt*
alias caufas pRediSasquacdiciintiirpri^. CNa
turaigi^ fatiimifcdmoes aftrologos eft frigida
et ficcatdC ftu frigiditas ed; ab eo iniepabilis quia
efl qualitas afliuaifedforteaugetuniel minuitur
incoexprzdidiscaiifisifedficdtasforteico niu
tabiciirinaliam qualitatem quiaeflqualitaspaf/
iiua.Si enim latumiis fuerit afcaidensde medio
ciraiio fuxaiigisicriteiusnaturafixa fiiper frig^
ctGccicatem.finiilitcreritciunfiieritiii fignosaut
inquartafrigidaScficcaiaut in «teris locis liu/
ilis qualitatis. Cum autem b.Tc collega fuerint:
erit fuperfliiusin frigorcaut ficcitate.ciinq? in fi/
gnis calidis Si liccis liiericteius fiigus minuitiir;et
confortatur cius ficcitas. Et fi fiierit afixndens ut
diSum eft: 84 fi fiicrit in fignis huinidis minuitur
eiiisficcitasiacfi ciimbocintcrminopiancta: hu
midi fuerit in quarta iiiimida : aut fiierit a (ble in
hcmilpcriohumidoieius ficcitas minuitiir.Cuqi
hic collciSa ei fiierinC in uno tepore ct fuerit afee
denS mutabitur ad humiditatem 8i frigidus di
Iiumidiis efficietur. Et fi fiierit cum lioc in figno
aut in planet* humidi terminouiel in quarta hu/
midauidinbemifperiohumidoiafole augebitur
eius hiimidiras.Etfihicomniacollefla fuerit in
uno tcmporefiiperfluxbiiniiduseffidecur.Siue
rofiicritinteporcfuidefccnfionisa circulo. fu*
angis in figniscalidis 84 ficeisifrigiis 84 humidi/
tasimmic^. Cufiiericcuhocinqrtacalidaecfic
ca : ant in termino planet* 84 calidi‘84 fieex; aut
fuerit licinirpcriiimafolcfimilcIiiiic:eiusfrig*’8C
humidiras miniiinir:84 confortabitur ficcitas.
Etfi collccla fuerfc ha;comnia:8c fifiierit defec
dens fiigus 84 fiedtas efFicictiir. Quod aute de
faturno diximus 84 de reliquis planetis in clima/
tibiis iiixta eorum naturas 6i iiatiiranun qiialita
tes necnon eorum afccnfiones 84 defccnfiones in
ciraiiisruanitnaugm84 qualitates 84 naturas lo
eorum in quibus inuenti fiierint proportionabi/
liter intcliigitur, Etdidt Alkin.in cpifiola fua
capiculo.f.qipropriecatesfatutnififiierintinfia
tionefcciinda ad abfconflbnem erit ftimma frigi
ditas 84 huniiditas fccfni qiiaticatecorpisfiii
elogarionis motus fiii fupra epycicliim •• 64 pomi
ilblpatuim flans apiidfc:84 boca.i^.gradii tauri
ad.tj.gra.leonisi&cumpraterieritbancpartem
& fuerit ab abfconfioneluaadfiatipncm prima
figinficatfrigiditatem84 luimiditatem. Ecqiian
do fiierit retrogradus ufep ad opponem erit frigi
dus 84 bumid^ nifi qi efi ei nebula debilis uirtutis
reip appropinqtionefuaterr* qacale&citaera
cumfunimocaliditatisifrigidicaiisfiixinillapat
te a medio die ufe^ ad afcenfione follquando fiie
ric etiam tuncinmedioc*li:84 quando fuerit in
afpeSu ipfius fiue illius partis:84 a.if.gradufcor
pionis ad.r^ .gradum aquarii multiplicat' indo/
minatione ^giditatis fciSm erat in prima par
te.QTIiipitereCiama.if.gradu tauri ad .i;.gradu
leonis efi calidus 84 bumid^. Etfi fuerit in fiatio
ne prima ad oppofitionem fuam erit calidus de/
bilis liumiditatis.dC quando fueritinabfcdflone
fiiaad fladonem primam eritealidus ethiimidus
bons complexionis 84 squalis quantitatis in ui
ribusSC qualitatibus omnibus. Et quando retro
gradabituraddit in qualitatibus agentibus cali/
dicatem. Scias etiam qiplanetzomnesponde/
rofiababfcorafionefiiaaaoppofitionefuam hu
medant: 8 i ab oppofitioneiiia ad abfeonfione
dcficcat.Sicfatiirn^.efhiaC humidus.Sed mars 84
folcalefcit huidus.Limaueniif(^frigefamt. Met
curi^ finiilis efl ds a quibus afpiciaturif^ parum
cfl ficais .84 ita deficcatnifiqia|fiatione fecun/
daadcombuflionemefifrigidus:d4acombufho
ne ad (latione primam efl<;alidus:84 fortior cali
ditas efi iii’rctrogradati 6 e.e(lfortiorficcitas qn
fueritiniinea fcptentrionali!84 propezenithea
itum:etdcbiiiorinoppofltioncilli^; 8 C foriiot
umidicas fimiliternmqi frigiditas 84 humidi/
tas apparentiorcsfimtin inclmatoemeridiona/
li:84infrigidatiob)'emispfititiidinefua naturz
tpis.CCTEt fcias 9 fortior abditas planetarum
^ quando funtrccrogradi:84 fortior frigiditas
qtundofunediredi. EtfciasefFeSiispUinetaru
calidorum in declinadoc 84 in zenith apitis for
tiores eein parte fep tetrionali .debiliores uero ef
fe&usfuiin decbnattone meridionabSiafped*
zemchapltis.HxcAIkindusubifiipra. Etdicit
Albu.ubi fupra <$ natura trium Ciperioruma tc/
pore fui ortus a folc ufey ad primam fuam flatio/
neaiell biimida.84aflatione prima ad oppofi/
tionem folis alidk. 8 i 4 hinc ufi^ ad (lationem fe/
eundam e(l natura eorum (Icca.84a(latioiie fccu
da ufe^ dum radios Ibbs intrant frigida. Sedna
turajiieneris 84 mercurii quado retrogradi fiierit
atemporefiii ortus ufe^duma rctrogrsidatione
dirigantur er iit himidi, 84 adiredioneuf 9 dani
foliiuganfalidx.diacoiuctionefof 84 occafii
eoru i quo flent ad retrogadatione erit natura eo
ru(Ica:84 a tepore retrogradatioisuf^ dufoli
iunganturerit irigida.84 liocpcrAlbu.84 alkin.
DiftiiiSio.io.
CTDenatui-a liero !un*iit dicut ubi pri^ Albti,
& Aikin.^ inprmiaquartameniisfiteiusnatii;'
ra calida H luimidaiied magis liimiida cum dic/
ririnhacqrcaafcciidensiiiarciilofuxaiigisimui
to humidior ccit in quarta prima circuli . Iu quae
taucro inenlis fecunda erit calida Si iicca:fcd ma
gis calida Si tiic afcedensfuerit in calore fupduo
udefeendens natura eius ficca et calida zqlis^ric
In tertia ucro quarta erit frigida £C ficca. SC fi fiie
ric alcedens eius decitas con tortabitur per Albu.
& mutabitur eius frigiditas per Alkindu. In qr
liaiieroquartametitIscritfrigidj£c huinidaifed
tuagisfri^da.dCdafccnderitpci' Albu. frigus cu
modico ^oreabudabit;rcd per Alkindu iuimi/
ditasuincct. EtdicitAlkin.ubifupraqi natura
fortior cft in nicdictatc fcptetnonall di apparen
tius faSuin ctliii fuerit iinniis natura: temponimi
Etdfueritin aliqua ciiiitatccuiiis latitudodciL
ludquodellintet.9.gra.6<.6o.etdintciuicatcsiii
quibaduntpluuiic.red inaliispremultitudiiieca
loris 8i frigiditatis no eli apud illos nid calor dc
cicas&gelu. item Aibu.iibiprius;Caput draco
nis natura efrealidu : dc cauda frigida. Harc fime
di£b Albumazatis di Alkindide eirentia plane
tarum omnium.
CT Capitulum tertium qualiter mutant' pianctar
de uno elTc ad diiidfcdm Albiu
I ;=rVncauteiiolodicere qualiceriia/
riantur et mutant* planetaide uno
elfeinaliud. Dicit iiti<$Albu.qr
9 n to maioris introdudo.difreretia
c.^natiira diei ell temperatus ca
*^Ulor: 5 c natura nodis cftfrig®& bii
miditasiNatura qiLoqt plancta in oriente cfr ca/
lor dcluimiditas temperataieiiis qtioc^ naturain
ocddcntccIifrigusfupcrduCiprcter luna natura
quitn oriente in occidentcfacit diiierfa. Qui
cu(^ eigo pianeta in his locis iniidi fuerint frdlin
horum locorum teftimonia:&fuam in his locis
soniiciiientiani Si dignitatem bonum aut malil
indicabunt. Condderandumefrergoutru pia/
neta oia bac telfimonia habuerit: nani tunc miil/
tum bonumindicabit. Et daliquid ex eis inintt
tum fuerit bonum quidem fcd diminutum dgni/
frcabit.fed ^uis malibonu fcoindii fuu elTe frgni
ficentitamen quado pei' fuu eflTc malum dgiiiiicat
fortioreft eorum dgnificatio imaloqjin bono.
Bonicnimlciimfuamnatamin diniliccroperan
tur: SCledm natura locoptinquiba fuerint inuen
ei. erSi Saturnus perdiem in dgnis diurnis aut
in dgnis mai!aibins:aut in aliqua fignidc.ariouu
fuarumiJiaruininucntusfueriticius malitia miri
gabif.d in fcmeripfooviciitabs fuerit boniipor/
lendit.Etfiinloco nodis udoccidct^isiautctia
inUgnisfatmininisiCtinlocis hisqiiadixim^co
trarusinuentusfueritmialiciam cius monftrabit
CMars ucro in loconodurnooccidentalis aut
d idgnisfceiniiiinis frigidis aut liumidisiaiic iali
qua eius dignitatcinuentusfueriC-.cemperameutii
&coinplexioncnibouamoftcudit. Siuero in
locodiurjio:autidgnisinafeulims:auridtis alie
nationibus aut dcicdionibus iniicntusdieritna/
turamliiapenitusmonrtrabit. lupiterueroca/
UdiisSt liimridusdC temperatus fortunam SC cf/
fcdum fignificansxrgo in natura diurn''cll dC c6
iicnit cius naturadieimatunquareft magis tem/
pcrata.Iupiter igicurmcliorcltindie^iiinodc;
dlr in dgms diurnis cpnodurnis.iortu qtioqjSc
in dgnis in quibus dignitate obtinetiaiic elTc opti
muidCinaiuslocisclfeeontra.flrOiioniam aut
fol temperiem operat';dC operationesnon fiunt
nid in locis luperqiiosciiismotus ducoperatio/
ncstemperaiitur.Etqiioniamrol uitamuniuerdi
Icin dgnificatpofucrutipdmieirefortunatuiiifitf.
bonum. Cucyfiicritmotuseiusmqiubiifdamlo
CIS teinperatisncnipcrat' ibiacr & fit bonrt com/
plcxioistnainnccmiftatccaloriiccinhyeme fri
gus abundabunt. 1 nconiundionc ucro di oppo
litionemaludixeiiitrinfextiU ucro 6C trino atpc
dubonuni; & inquartocomixtu AlTimilaue/
runt cni eiusconiiincdioncm cum planetis dire/
dionifurtinloCLi inquibusfiiicalorisgrauitatc
animalia fiC femina perimit. Similiter alTunila/
lierunt oppodtionem ultimi remotioni ciiis a lo
cis in quibus pci' cius ablditiamfrigus ntmiii ani
maliacofiimit di femiiia.Siiu quoiy quarti! afpc
dum airmulaucrut locis in quibus partes anima
liuin & fementiimm uno teinpoicaiini cofumit
di in sito (empore codimcrc dednit. Aequalitate
qiioqjafGmilaiieruntlocis in quibusnec calores
ncc frigores nimis condiinunCidi liuc motu fexti
li atqj trino alTimilaLierut. Et qiua fol ellplaneta
diurn'’d dt in dic in lignis inafciilinisiaiit i dgnis
in quibus aliquod cft ei tcfrimonitliin lods in qui
biis dius temperatur afpcd^ fortunam dgnificat.
Cum igitur in contrariis honini qua: diximus in
locis malignisiniicntusfuerit-.maiumportcndit.
CT V en-’ quoij cft bona temperata humidi tati ti
perancconueniesiciicpipfamdgnis bimiidis no
durnisfccininmisiaiitialiqiia dignitatum fiiaru
fiieritrboml oftendtc.Si ucro in dic in I^nis diur
uisautnurculinis:autinalie:iat6el'uaiiiueca fue
riticiiisfortunamutatiir.Etdtnquibiifdam do/
morum in fuainucationctcftimonui habuerit 6C
mortem di deftrudioncdgnificat.mutatio ucro
illius dc iiiianacura in alia efldcutmutaiioiouis.
fDDc mercurio aut quomodo ipfc dt bonus *. dC
quomodo exomnipLaneta di etiam ex ligno na
turamaccipiatiktisdiceturincapirulo fcqiicnri.
ICLiina liero eft iiumida bciiLuola tempora an/
Traflanw .r.
ni in uno menTe comouens 31 confortans gux et
per fui bumiditate nodi conuenit.Cu^in lignis
tccmiiijnisauti[o3uniis& inCgnishiimidis ac
in filis dignitadb^inueCa fiierice fortuna . Sedcu
in loco did.autinfignismalciilmisiaut in lignis
diiimissautinfuidircSionc llucfuzdomus op/
politione inuenta flieritieius fortuna minuetur.
Cu<f Cc polita £ierit:fortu3S corruptibiles et no
ciuas fene uidef feu creditur .fcd ii illa hzc corpa
lialignilicansin aliqua circuli domo maligna ali
quam dignitatem habuerit fiia fortuna in infor/'
tunium penitus conuettetur. Et quiaipfa cztcris .
planetis eli humidior licet humiditas uitam & iii
tz dur^ilitatemGgniBcet.liipratainen fiipduu
flieritimpedietmamquicqdrupediuufuerit im/
pcdiensiudicaf . Limaergocu Hthumida fi in
quarto afpeSu aut oppollto qui ad inuicem fiint
contrarii locata fiieric haccontrarietatefuz hii/
miditads fiiperduc coniunda magis impediet ^
proficie(.Sicctiamli:dinquartu a(pedum£< op
poiirumreliquiplanetzin uno tempore operan
tiic.(n’His ergo modis mutantur planetxdc una
natura in abam.6( etiam qiiadociii^ quidam pia
netztignifcantinbonocleinmaloper comple/
itioues alterius planetz capiunt aiigmentum.Na
quidam tunt uelociores ad receptione naturaru
bonorum & malorum 3i eorum complaioncs.
^eSaturnus de natura frigidus, d((iccus& motu
tardusidl irigus eius dl qualitas agenscuin ligni
bcaucritabquidboniticlmaiiinradicenatiLuta/
bs uel in radice qiiorimdam inceptioni: .SC fi bie
rit fortis eftcadaii res' fixa & fortis atij dtmabi/
(is.EtCaUquisplaneta in aliquo reporccomplc/
xionem Q^ficans ei complexus fuerit copluio
liuurni in radice rei non nili modicil corrumpe/
mr.Criuptterucrocll calidus ccmperatus& iiio
tu tardus : eius caIor'‘ed qualitas agens. Cum er
go aliquam renim inceptionem uel aliquam nati
iiitatemiignificauerit:^ i^fortisfiiehtiboc q<£
lignificauciitfirniuerit&flabile.Etoun comple
ditur ei plancta per aliud abquod.f.quod ab eius
fignificacionclitdiuerfum modicam corruptio/
ueoi ab eo recipiet. 4irMarsuerocuTiu uebx eiV
calidusSl ficcus;&eaIorellquahtasagens:£c iic
citas patiens. Cii cp ex loco fuerit fortis aliquid
lignifacauerinlltucabqs plancta bon^uelmal^ei
complexus fuerit:exiaturno Si ioue corruptio/
tiem recipiet. OrPorro fol per fuam liccitaie : et
fui motus celeritatem nccno £C di uerlitate ee ilb^
in tpibusrecipitex planctis quidcoplexuscorru
ptione& mutatione & eas mudo reddit. CTVc
nusueroellremperiUahiimida'.di humiditas ei^
elfquabtaspatiensieft^ipfa ueloxad corruptio
nes rccipieiidasa planetis qui. ei complednntur
fiuebonifiuemalifuerint.namomniiiplanetarii
qui libi compkdutur fiiic boni fiuc mali .recipiet
omnes' complexiones.CTMcrcurius uero natu/
raeftUccaquzqualitasell patiensielf^i^uelox
adcomiptiouesrecipiendas.mutaturenimallia
natura ad eius naturam cui uel qui libi compledi
Cur.CJLiinaueroplusczteris planetis fignificai
humiditatem quz propter nimiam humiditatun
cirius exteris planetis eius qui libi copkdi tur cot
niptione fulcipit .CT Caput uero draconis prin/
dpabtcrbonumllgnificat:& etiam fortuna mo/
dicam. nam luna ab eo inapit aTcendereidC alce/
dendo fortunam lignificat.lTDracoiiis autem
cauda malum fignincatnaturallter.nam luna ab
eoinfuocirculodecluio incipit deltxnderet&de
fcenlio malum fignificat. Claput tamen quan/
do^ maluoperatuoet quando^ bonum. Etalii
planetz caput draconis habent fimiliter. Caput
autem draconis niliil aliud elf nililoc” in quo pia
ntxz a meridiei n fep tetrionemiaut a f^tetiione
inmoidiem uiam iolis fecare incipit. Cauda ue
ro draconis loci oppolitum eft-.red omnes dram
numcaudxmaluportendunt.CTExpredidiset
go apparet naturas Si adniirabifordinatiopla
n^ariim et naturarum Iliarum miranda mutatio
Nam dicit Albumbi fupra $licet planetz mali
quandoi^ bonum & fortunam lignificant:taml
nec fortiinx nec boni diddebenCiled diaintuc ee
innatura fortunatum. Similiter boni planetie
Suis quandoi^ malii lignilicant tamen mali non
dicunturircdpoUri innatura malorum dicuntur
Et dicit Albu.in prindpio eiufdem differentia
fextzilibri qrd iiolubilitas circuli fiiperioris d
diiicrfalocorumlignaieffea^planctaniminbo/
no&inmalodiucrllficantdC mutant.uani licet
exunoclTe ad aliud omnesgeiieraliter miitaniri
eiltamecis quxdamuariatio fpecialis per quam
bonum quorundam eorum plus ^ malum appa
rcC*. Qi intdum quorundam eorum plus ^ fuu bo
numefifidtur. Temperamentum uero planeta
fit per (imm ce inldnetipfonitell calor frigiditas
humiditas ficlicdcasiortiisdl occafusidiuturni/
tas qiiocp & nodurnitasicztera uero quz m cius
dTentiainfemebpfo fiuntcongruaelfefiu lignifi
cantiaifiunt peretus locum in ligno in quo eidi
gnitasconueni&actribuif:ciiiiis dignitas eft do
mus exaltatio triplidtas 6c terminus etczcerxdi
gnitaces quz planctis coniicniunt. Planeta naij
malus quando temperaf eius compiexioiaut io/
CIIS figni in quo fuerit libi conuenerit: iu planeta
bonum cduertitur licut patet ex przdidis. Si uc
ro illa no fuerit ut dixi malum fuu indicabit .Bo/
ni enim cum in elTeopommo ac in. locis fibi p na
turamcogniisexcitermfuamoffendiintfortuna.
Si uero econtra inuenti fucrintiin naturam malo
nim conuertimttir. Siergo iatiirnasin nati/
iiitace aut alicuius rei inccpt-.e mdomofuauelex
altatione cxtiterit;'SC in angulo feu bono loco
DiftinSio.io.
fiicrit bonii 5i boni durabilitatem flgnificat, Si
iicroccoiitrainuentiis fuerit contrariii indicabis.
Silrboni plancta: per bonu cfFcfiiii bonii porte
duiit:crpcrinaliicn.c malum portendunt, Etiisc
funtdicU Albu.inmutacionenaturxdomtispla
netarum innaturam alterins.Oc bonitate ucio
etiam inuliciaplanctanun in fuis naturis in
ti capitulo dicetur
(CCapitiilii qiiartu qiilsplanetaru defuinatura
litbeniuoIus:d( qiiismaiiuolus.
■ —iN tendo in hoc capitulo dtecre
quis plancta (It dcnaturalua be/
jniuoliisi&quisexnatiirafua ma
lliuoliisiuxta (ententiam albii.q*’.
[maioris introduc. diifercntia.j.
1 Dicit itatpalbu.ibidcgjcompo
fitioindiuiduoruliuecomplcxiocorimifitpna/
turape temperamcntii : di temperamentu natura
nun fit pariter per temperamentu temporoa tem
peramentu qiioqj tempons Cuc tempormfit & cf
licitur a fortitudine motus quorundam plancta/
rum quiprsellint eodem tempore in quo eftipn»
temperamentu. Omnisaiitplaneta tcinpcrame
tumatc^iiitaminlvxmimdo tlgnificans bonus
ac benignus appellatur. Similitcrplanctaqui his
contraria (ignificat malus ac nraliginis appella/
tur.Ex loacartcinucnenit antiqui quisplanctarit
c(rctmaluioliis:& gsbcniuoliis:&quisc6mixt*
Similiterquisciretcalidus:& quis frigidus.: quis
humidiisautquisfieciis:quisma(cu!tmis& qs fe
fnininus:quisdiurniis&quisno3tirn^.^lntcr
planetas ratiirnus & marspenitiismaliuc^idicu
tur.Nam licet aliquod temperamentu in tempo
ribus(lusinueniatur:lK>ctameex proprietate 1'iii
operis no eucnitled aliunde. Satiirniisautegta
Ilius impedit cy mars.eft eni frigid^ik ficcusiquar
qualitates tiiti opponuntur. Marsiicrolicctin
calore et ficcitateabiindcticamcnminus nocitius
eft^facurmistqiiiacompofitioanimaliunou fit
nifipropter calorem & liimidicate temperatam
CTProprictas ucro folis eft opus temporii & c6
pofit6is& (igiiificatioiuticuniiicifalis. Iccirco
pofuenmt folcm bonii ac beniuolum.CTLuna
ua-octiunomenfe.ri.fignapertranfit:&: ciirren
do quattuor anni tempora moneat £< mutet dc
naturas temporii temperet fii c6fortct;& in uno
mcnfequantti fol in uno anno operet' : pofueriie
bona Si beniuolam.fedfol fortior elunacii liliis
cffediis magis ^ luna: cfFeflus : iicl aliaiius alte/
riusplanerainmundanisrcbusapparcat. Pro
prietas uero iouis ct efFcflus in anni temporibus
efttemperamentfurediicercflammiiaitorufeptc
trionaliuiJT.Sj renim tempcrarasiiaturas refor/
mare. Similiter proprietas etefFcSiis ucncris in
SS
temporibus anni eft temperare & humeflare re/
creare SC reformare: qrc hi duo plancta iupic' SC
iien^bonidibeniuoliiureappellanc.CrCu etia
niercuri'’infuaproprietatctcmpora anni nentis
& flccicacc modic!icorrumpaC:nec tamen ipla te
poraanatiira tcmpcramctipcnitiis amoiieat:pe
nitus clf lUcbon^ atej bcniuolus.Tamcn ga mer
curi^infuapropnctatceftfelHnusdepnodlcin
aliud:etiam recrogradando dC Ic dirigedo muta
cur.Sc cii cius effeaus Si proprietas {Ignificat an
ni tempora iicnris & ficcitatibus comimperciSC
cum ucnticito acnio diiietfo moneant ac coi ru/
pantiSC cum liccitas Iit qualitas patiens aedtuer/
litatcm corriiptionu recipiens :c6mixtum cum
po(iici'unt& naturam illius ligni & planctx cui
coniungitur rrcipicntem.Et quoniam ad eorum
naturas muta:ur & illas recipiat ate^ confortet
dicunt cum ciimbonis bonunuSt cum malis no
ctuutSi cum diurnis diiiraum;-& ciiinnofliirnis
nofiurnii. Nam qiiicquid ligna uelplanctx qui/
busiugitur mercurius e(i:ctunt:merciinus illis c6
mixtus hocidcracfiiciet. Sed fimcrcim^foliis in
figno abf<5 alterius planetxalpc(2u cxtitcrinpro
prietate fuam tunc oftendet SC bonus efficietur.
Icd natura ligni inquo fiepofitus fuerit fufeipiet
CCu^ uoUierisfcircquis illorum plaiiecariiin
irium.f.iicneris iouis & martis in forticiidincSC
bonitatcpr.cualeat;Prunoc6fiderabis ucncrcm
SCmcrcuhiiquaiUintiouc infcrioresiinueiiimus
qiueniis magis clongaturafole9mercuruis.:7.
gradibus. His itaqj notatis iouem confidera/
bimus qiicduasppritatcsiquibiis iieniisd^mei'/
curiiiscarentihabcnteinuenicmus.Ellcniiilis lii
perionfic quia propter hoc.i8o.gra.^otcftafole
clogari eoqj mimisafolccombiiri: Sicetiauen^
mercurio fiiperiorclbergo nec etiam ucn^ita ua/
rieinoiiedoiitmercurius rettogradando atqj di
rtgedo huc atep lUuc rcfleditur. R ctrogradatuc
tamen ticniis Si dirigitur-.fed tardius mercurio in
fiiocirciilo traffertur. Ex his patet q> fol omni/
biis planetis in fortitudine 6C bonitate pr* ualet:
poftfoUmluna:poftliinamiiipiter:poit iouc ue
nusipoft ucncrcm mercuri'’:poft mcrciirin mars
fcd deterior laCiirmtscomnibnplanetis tabonis
qi malis.CTE tplanctis iuxta diuerlas mnndipac
teset diuerfii (itii i fignisibona & mala iignifica/
tio attribuit, nam qui in calidis inudipartiboca
lorcsadaiigentiinpartibusmuiidi frigidioribus
ibidem mitigando temperiem reduciuitiSC econ
tra in calidioriba. Et eadem ratione in anni te/
poribiis diiicrfoscffc&is diiicrfis modis efficiat
Namplaiicrebonidi mali in uno tempore bo/
na et mala diiierfa fignificantiSC fortafu mali bo
miminindiuiduiscaiifanti&bonimaluper di/
iierfitate mutationis elTc natucarquod ex eorum
natura non «leni t fed ex fui lignificationis pro/
Traflatiis .r.
prictatc.na fi planetag fiia natura fbrtunarct.fol
6i mars in fignificatoc non differret.nam ii ter<^
calidusdlScficciiSiEtfimilitcr reqiieref plane
ta bonus fcniper:d{ (ibicilq; foret bonfi efficeret
& malus maliim:quod utpra:didiimeftinipoIfi
bile iiidetiir .nam (ol licet ^idus (It Si ficais : eH:
ramenbonus&marsmaliis. Efletiamg? idcni
planeta iinoet eodem temporeres diiterfas in bo
no di in malo fignificet qa per igne probari po/
tcfiiqiiiacaliduseff&liccusi&eiusproprictase
combii(lio;qn* Si in fiia proprietatis oftcnfione
multa alia a combufiionediiiula efficit, Nain
fi per natur a fuam combuftione faceret quicqiiid
citet calida^ ficcu eet comburesmec enedus di
iierfiiltiafcriberenfifed hzcec6traocciirut.nani
ignis in uno tpe aqua cogelata bumediat6c liq&
citiet terra confrin^t diuidit atqi coagulattqofa
liintdiuerraac6bi!lHone.& forian ignis hrtccf/
ficictmunotpein diuerfisindiiiiduis{c(£mq) re
cipitfiiiiopusab ipfisinduiidiiisi&fcimpxinii
tatefcii remotione corfi ab eo: fit forfan ogabii:
Iiociniinoindiuidiioinaliqiiotpe.Etfilbnix fx
pcqn fug corpus hois ponit'; ibide frigus & calo
re operatur .na exteri'’ corpus infrigidat. & ci^po
ros claudit ne calor exeat ^ in fei pio denfatus cor
pus interiusal-facittergo bona fij mala ex effe/
du pphetatis planetarii fignlficatur & no ex eo/
ru naruraCJHzproprietates planetarii in figni/
ficatione boni et mati ftint duoba modis. V na er
gocftpprietasnaturzgquano mutatur fignifi/
eatioplanetzabhocqafignifica^propf diuerfi
tate ce illi® .fcd aftrologi no iitiic hac jipecate q c
op® fortunatu ogari fortuna et op® malorii i for
tuna indra rpede^generufit indifTerctiafpe^
indiuiduoru: Si in qualitate eo^ complexionis.
Hxaut fignificatoes planctarfi dc bono fii ma^
Ib in ol tge fiuit diuerf£:q q;uis fimt caufxmiita/'
tionis humanz feminis fementu ac nictalloru cu
in diuerfitateipfarufortitudinunon eft mutatio
rpccictii ut.f.ex equi Idnine no equu efficiat. Sc
eunda iicro Pprietas c(f fixa 8i diuerta:q.f.iu ma
gifterioaffrologoruexercefsquxetia bonum St
malii fitomniii quatitatii fic qualitatumecno fiC
omniu accidentiu diiierfitateptedit. Et hzc pro
prietis cft ca procedens ct infcgabifq circa iplam
fubftjntianitrabiiif accidit. Nafatum®in dic
infiipiori hsmirperiofibon^quantii ad ipmfiC
ad figni locu in quo fucrit;fi< filr fi orietalis exti/
lcrit:ad natura boni couertit' ct bonupculdubio
poitcndit.flc hzcfignificatio quotiens ille con/
mtucusfuentei ppria deputat .SifrSi boni pia/
netz in natuni maloru couertunt'. E t hxc eff dif
finitio iniietionispprietatfirennitdicatiir^qii
fuerint res eriintypriemtcs inulta; cum eis. Cfiij
planeta; fiicrmt inulti g fuas naniras drea eorum
pprietates in lignificatoc boni ct mali femg cum
cLscritimtcnta. CEtquicgddicim®defignifica
tione planetarii in bono et malo de cor u y pricta
teintelligldu eft.Na effcSiis planetarii in' bono
Bi malogntjmodisdicif . Prim®'autmoduscft
quo efficit' in natura una cx eorii' fortitudinibus
bonii fimul et malii: ficut plures fpis ditictfshui®
genetis in imo tge difFeri\t:& erit una ps fplp: di
gntoralia:autficiitmultamdiuidiiaiini®lplidif '
feriitquo unu altero dignius inucniii.Seciidoga
uno tge bonii & nialu in reba diuerfis opcratiin
ut .f,raturn®qui in diuerfis miidi gtiba fciim qLta
tl loci & qutbiifdaiii'dic ct quibufda in nofle ap
pares diucrfos fif habebit effeSus.T crtto ut afor 1
dtudine planetaru fiat bonii 8i malii in diuetlis |
tgiba ut ex effeHii Colis apparet uel alterius plane '
tx-.qiiicu adalinpartideclinauerit aut in eiusgte
affuerit aliud cfFicitiSC aliud g fii.n ab h®m6i lori
cx direSo reccffionc. Quarto cp cii plancta bo/
nusgfuapprietatlopusbonu & malii operabif
q(J tril»niodisfit:ut.f.calorctielfrigoi'c liigfluo '
temperilreducat:aiitperdiuerfitatleoruee infe
nictipflsiautperfiiorufignoriidiucrfltatcs.Qui
tus aiit modus ^ diuerfltates effeUtis rerii fi t g di
ucrfitatlmotuseoruqiixapudnosinueniiintiir. '
Naquiacoriimotusfiintnaiurales efficiunt' res t
afortitudinibus/iiorumotiiunatiiralcsinbono I
& maloqux ipfisrehoacddnd Etliiquinqimo
di funtqiiibus planctie bonii di malii cffidut.8C i
hxc fimt difia Albii .in illa differentia quinta d«
bonitate di malida planctarum.
in’Capitulii. 5 ’.deconiimflionibiispIanctarii&
eoru coplexionibusadimiicli&deeoru combu
ftionibus ficimpedimetis.
Oft^detcrminatucftqliter muta
turplanetxdciinanaturain alia; >
fiiidebonitate& malitiacoriiin ;
fuisnatiiris-.reftatmoderermiua/ |
redecoiunSionib? planetarii & *
deeoru coplexionibnad iniiiceDi,
Dicit itacj Albii.?" .maioris introduc.diffcren
tiaquartaiyconiuSio planetarii Gtcuni fuerint
inuiiofigno: & forte etiam iunguntiir quibufda
fiellis fixisiuclquibufdamnebulofis-.autcapitL ul
caudifuoriigcnzaar uelaliorii.iicUunganturra
diisquanmdam planetarii aut qiiibufdam parti
biisleiidiiodedmis. Dicitur autem planetacon
iungi quibiifdani horum qtix diximus aim fue/
niitinunofignocimieis:& cofortioreftfignifi/
Catio coniunftionis cum fuerint inter utrolc5,if.
grad®uel infra aiitcudretroiSCeft apertior ligni
ficatioconiunfiionisfifueritintereos quantitas
dimidii corpori! uniufaiiufq} eorum. Et cii hoc
concordat ptolxmeus in.i®.quadrigti.ca. 2 j.& ■
iiltiiiioiubi dicit ^iifiquandoplancta; iiadut ut |
Di(Hnctio.ro.
aliu appi'opinqiiant.ueIfc(SiiiaIiLi te;r.qiumus
plancta petitcoumctione altcmisdicic' eoriiap
plicatio iirconiiictio corpal' fiucg allquealpcctii
Et iiixta fcn tentui luU eode ca.& filr iuxta fen/
tetiainaIbii.7.iJiaiorisintrodii.difFcretia.4.For
titiidiiics orbili plancta^ funtilk:. Forti tiidoeni
orbis fot’.if.aiitcfi<.i:.r€n'O.Luna.i2.anfc& rc
iro.SatiiriuetiouiscIl.9.gra.aii &.9.rctro. Mar
tis.8.antefiC.S.retro.Foratiido orbis ucneris &
filr merairii.7.gra.anre&.7 .retro. Erdicithali
eodeca.24.pmoqt]adripti.g)li2Ce(lopimo uni
ucrfitatisaftrologorudecorporibaplanctaru fi/
ucdegradibusluniinueoijt.Pto.tn tenet iitdidt
idem liali 9» fit aliter, i. 9) toni corpus iblis ante cc
retro fie.i7.gra.&bnit.r:.ctiiiedietatis.84 fatur.
io.iouis.n.& mar.7.& niedicta.ueuc.S.mercu.
7. Et dici t lialp 9» ptof. tenet y qii fuerit inf unii
planaa & aliii fiiiep corporale coiundione fine
alpcdii quancii cfi med ietas fui corporis $ appli
cctei. Etdicitptobe.gjexpcditinapplicatoeco
iundionaliarpiccreadlatitiidinesplanetariiidC
fifr iti fepationccoiiiunftionis eoru . Nam fcdlni
baly fi latitudo eoru fuerit minor medietate cor/
porueonieft applicatio: & fimaiornoeritJdac
haly. Et dicitpto.qjin aliis applicatoibap afpc
ftusinfpicerelatitiidincsplanetarufupfliuicfteo
^ oes eorii radii ufij admediii terree cxtedimt' et
cxoiptccoiungimf. EtdidtAIbu.ubiliiprag»
fi un® plancta fuerit in gradu fortitudinis corpo
ris alicupplancrs:& alterno fuerit comixP gra
dibus fortitudinis corporis ciufdcplanet.tqiiici
coniugif erit eoru fignificatioconiimdioisdebi
fioT. Verbi gratia:ut fatum'’ & Iimacii fuerint in.
uno l^o: 5 lfueritIongitudo inter cos infra.rT..
gra.anteiiclretroierit Sturnus infortitiidine cor;
porislun2:ied [uiiano erit infortitudinc corpO'
risfaturmdonecfitintereo.sinfra.S.gra. Ciltie:
sounufquifcffiieritinfortitudineorbisfocii fui.
confortabit fignificatioconiuftionis eorfucteo
Ciagis fi fuerint cu hoc in uno tcrniiiio : & qudto
magis appropinquat tanto maior eft fignificatio
coniiidionis eoni ;& cii couencrit p fiia corpora
efFiciimf in finefuafignificationisfiipbonii uel
malii-Etrcpatioforu lignificat debilitate eoriiin
fignificationu qiioufq) unus eorum exeata figno
in quo fuerint. Et fi fuerit iu diuerfis fignis dum
tiinierit utcrqjinfracorp^alteriusmodicunf c6
iugLpropterdiuerfitatefignoriufcd dicit utcrij
eoruelTein fortitudine alterius : SC minuit' corii
fignificatio pani a fignific.itionc coniundionis.
ite dicit Albu. ibide qj cii fuerit aliq fixani ftelLi
ru infia orbe aliaii®planeta;dicif ee in fortitudi
nceiufdeplancta&funtconuidiifedftelLs fixis
no attribmitur ab aftroiiomis orbcs:& code mo
eftdeficllisncbulofisietdecapitcuclcaudaiiioge
gcnzaaruielalioriidccarterismiiufmodi. Qui/
ss
dam Hcroputatictutqn planet* coniiigant' gj an
nullec corii fignificatio natural’:& orit' iinafigni
ficatipnouadiuerfaiSicutuidef clTede aq Scui/
nodu mifccnt' Sicomplediinf oritur cx eis uiiu
mixcilnouualccriusnaniracLiiufcui^, Albu.di
cit q> plancti dii comugunt' copledanf coni qli
taresmec fi t dcftnidio naturi iitriufcp nec cople/
dunturpcrfuametrcnriamifedpcriitriufijqua/
litatcsaltcranturifiainferioraiSicutcfi demixto
dcaq&uinoilnebriatenihominepqlitate uini
bunicdatcorpus perqualitateaqiue.Etfic e{l
dcplanetis.f.^remanetfignificano uniufcuiuCj
dii coniuganfiqiiemadmoduapparetdu fuerint
fingularcs prope' durabilitate coni p fiia natura
fupeirceoru:qrcfc(£in yximitatceonlab altero
ab eius longitudine ab co:et (ci£ m loca eorum ex
natura fignoniieircquoip eorum ex domibusde
culi:& fcifm alpedus planetarii ad ea:acddut in
01 hora exfignificationc fiii ilgniiicatiois in hoc
mudo resplures £< diiierliab eoqd! acciditialia
hora .et qiito pluresplaneti coniugunt"’ tato ma
iorcffecrabeiseffidt'. Vlteri'’didtalbu.ubifii
pragiduo eefuntplanetisduconuigunifiquaru
unii ell; coplexio qualitatii eorii ad inuiccidC alte
rufortituaoquonidaeorufupquofda. Comple
xiofiquidem qualitatum eorum feitur pregulas
•quincp.primo p proprietates naturaniconi.Sc/
•ciido p afcenfione & defccnfionc eorii in cirailo
augis. Tertio p loca eorii & ex natura fignorutn
fuorii. Quarto p cleoru a foIe.Qniato p ee eoje
•adrado. Fortimdojauteorudu coniugunt'' fit
•ex cccuiuflibet coni in circulo augis & in drculo
decLuo dualcediincuclderceduntineis.naqfue
ritexdspropior fummitati circuli fusaugisicrit
fortior illo gab eo fueritl 6 gior.i.fuappria auge
et feptetrionalis 6 C multi latitudinis & afccdeiis
erit fortior defc£dmtc.dC lepCettionalis meridio
nali.et meridian^afcedes fortior e meridiano de
(cedete.ctmeridionallatitudis minoris fortiore
meridionali latitudinis maioris.SC ln regule fut
necelTarii. C 7 Porro cu aiugit' aligs planeta flcl '
lis fixisuclgbHfd.a radiis ufptiba aut carteris cope
q dixim^afpicic' ec ciufde planetiex gnq; modis
^dict is:& afpidf effe ciufde flelli fixi i femetipo
& fortitudo dusiiel debilitas : fli gd fignificet p
£oniuctionefiiadufderei:gafi:cllisfixis& ptib?
& citeris q dixim® no eft circulus augis nccdrci
Ius dccliuus. Et didt Albu.gj tam narrauet ut an
riqui $ fattirntis ctmars cu fuerint coiuncd figni
ficatfortunnigaunufgf^iquatucltempat natii;
rarafbdifui. Quida cii antiquojeputaiierut ^
conififliocorufitinfoituna& ufifiintfali ronc
cu uterqjeoru litmalus:inc 5 iunct 6 eeoru infur/
git fiipfluitas in malitiaifioit accidit in mixtione
aUarurcrii^fimtciufdenaturiiquiacarumnatti
ta angetur ; iimilicer cffefhis carum : iitfiquis
Traflatus .r.
ignis igni addaf* iiniisab alio no comimpic' fcd
ai^etur eorrinatura&cfTcdosin combulhone.
Quibus relpondit Albii. dices ^ unio corporu
adinuiccpbtcftcfrcqiiactuormodisiqiitaaut e(l
corporu {olidorii cuiulmodi funt Iigna:& tiic fii
compofitio ficiit cu ex lignis fit porca; Aut corpo
poruliqiiidorii unius natiira:& tunc dicunt'’ cd/
iu£la ficut aq cil aq. V el magis pprieinter res di/
iierTxnacurzreperi^ coniiiraoutinoleo ciicon
iugiciiraquzfiipnatatetnd intrat partem aqux.
"Tertio ut inter corpora modica accidit imiomt
funtgranauel eorum (eminaSi eorum adinuice
unio . Quarto modo accidit hoc cu corpora li/
quida diuerfz naturz iintutur fimiil ut iiimim fiC
lacitiinceni dicitur coplexioi&deftniitunucojc
alterfi:^ efficit' mixtu tertiii excis. EtdicitAl/
bu.qjplanetxqncoiimgunt' no fitefficeorii ali/
quo litorum modonnneccompleflun^’ finiul le
ciidu ruaselTencias llciitdiduefiprius (edfcc£ni
fiias qlitates. CTSatiirn'’ ucro di mars’diciiiituc
nialilciimfuasqualicatesiideo cu eoru qiialita/
tesfuntcdtrarizqn con:iuguni’;complcdunnii;
illx qualitates ad iniiice di recedunt a gradu fup/
fluitatis Qc fiunt qualitates temperacz:& fic efti/
cicur iicerey pUneta temperatus fortunatus. Et
didt Albu.ubi fitpra ^ uniiifcuiufi} illaru infor/
tunaru.f.faturnific maitis funtduznaturxiqrG
una ell inCepabilis & altera forte mutatur ad illi‘’
contrahu. Natura eni{aturniellfrigida& (icca
6i fortalTe fi mutatur ex ficcitate efficitur frigid®
6i liuniidus. Etmartis natura eft calidadi ficca:
& fortalTe mutatur ex ficdfate & effidtur calid®
& bumidiis. Eciamdidumefiintribocapimlis
imcdiatcprzcedcnribo qii confortat uelddiifita
turplanetaril natiira:8C qn ex una nattirain alte
tamutanfutdifificffi&gjhocfitdeelTc ipforu
cxdrculisaugiscorur&delociseorn infignisiet
a locis eorii a{ble;SCalodseorii aquarcis circuli
Cum ergo coniimfti fuerint fawrtius & mars in
lignis igneisut didt Albu.ubi fupraicofortat' ca
lormariis& minuit' eL^huidicas:miniiif quo<^
frigus faturni & d^humiditastdC augmetaf eius
ficcitas.didicohuiditatequaaccidentalif aequi
ret per dus litum indrculofiixaugis& alta qux
prius difta funt Vlterius dicit Albu.^cu fatur/
mis & marsconiiii^unf in fignis terreis confor
ratiir liccttas mattis di minuitur ei^ hLunldicas.f.
accidentalis; & confortatur frigus fitturni:SC Tifc
dusficdtas:&euishumiditas minuitur.Etinco
iunflione eoru iniignis aereis confortatur coru
temperamentu in qualitatibus fuis.Et cum iungu
tur in lignis aquaticis calor martis minuitur:& (I
militer eius ilccitas&: adhuniiditatemutatur;dC
frigus faturni di eius biimiditas augmecatur. Ec
liabcasfeniper in memoria hanc regulam prxdi
flam.Cqiplanerxno polTuiit amittere fuas quali
tatesa^uas fciJm to tu;fed bene pofTunt amitte-'
re fuas qualitates palTuiastita qi plancta calid^ di
ficaispoteft elTe humidus fcd no poteft die frigi/
diis.Ecfilr confortantur di debilitant' in qualita
Cibiisfuisplanctzut didtAlbii.ubi fupra fcdin
eorii elTea fole; di («undu elTe eoni ex quartis dt
culi flcfecundualiaquxdiflafimt.di Icaindiim
hoc mutaf natura eoru ab clTe ad efle. V Iterius
deeademdiffieretiaquartaloqmt' Albu.de con/
iunfiionibus planctaru fic diccns.ColIderahoc
explanctis.f.du coniugimf fi coniundi & com/
plexi fuerint per duas qualitates et temperata flie
rit eoru fottitudo:fignificat pfcdione liiz figniS
cationis fug fortuna . Si ucro dti iiigunr' fuerint
coplexiperunaqualitatcmiiiuic' fignificatio eo
riifominxaquantitatcprima. Coplexio ante
corii per duas qualitates fittribomodis. Primo
f.iit fit mars calidus di humidus dico acddentali
ter ut prius : & fit faturmis frigidus & ficcus. Sc
aindo ut fitmars calidus & ficcusifaturnus iiero
frigidus 3i humidus. T ercio ut fic mars calidus
et Uumidus;& faturnus frigidus di humidiis.Pe
nes illos Cres modos complediinf p duas quali»
tes figniiicant concordiam bonii atep fortu
nam.Quiacu fiierinthumidi miniiic' ipfa humi
ditas ex c^ore marcis di frigore faturni : di fiunt
innatura temperari dc llgiuiicant fortuna. Por
ro cii compledimt' per unam qualitate effiiciunf
minoristemperaineriiqiiiacumiitcri^ fiausfiie
rit augef ipfa ficcitas in calore martis;& coforta
tur frigus lacumi 8i minuitur ex eoru teperaincn
lo:d< fignificatmodicil boni. Onmeaurquod
in filis complexionibofignificat per fiiam naturi
mal%na;&inimtiisoperu& innatiuitatiboft |
inreiiolurioiiiboannoruifignificaiitidemingra >
tiicace£Clabore:& lequitur impedimentii boni/ j
bile.EcfiauxiliatxfiierIcdsforcanzhora fignili -
carionisiiberabitura quibufdam eorum malorii
linautepericlitabiC ineis. Et oportet te feire dii ’
fiierintconiundi quis eoriim fortior fuerit exu
parte qua narrauimus: quia natura illius Si opus
eius erit fortius dC ma^s apparens . Vlterius
dicit Albii.ibidemmfoliinell dum planetis con
iungiciirelTc diuerfiim ab elTeconiCidionisplane
tarum adinuice:quiaomnesdu fiiericfub radiis
folis comburit eos fol di debilitat' eoru fortitudi
nes : & grauiiis impeditbma&iienere pczteris
plaiietisquiafiiDtirigidid^ hiimidi. Cuqiintra
iierint combulhone Uqfacit eas (biper fiiam com |
biilhoneiircalorei&cxficcat eorii humiditaceiet ;
impedit eoslc^m quantitateiimiatatisfiibftan
tizfolisergafiibfiantiasearu, Saturni uerodi
iouisconibulHo minoris impedimenti eft:gac6 ,
corciantlbliinparcein naturis ruis.N3nnupittr
concordat ei p ca!ore:& faturnus per iiccitaiem.
Porro mai'ri^& mercurii impedimencii per ca
btini'->neci'i fiicrintdircflicftinffainipcdimcntfi
citcroi,!: oninnl quia fimt cx fiibdatia iblis & liib
alicuius no ipcdic riibi^uidriiaiicl riiimi
fiiuilciicccilcomimpit. Obliancquidacaiifani
fiiit qiiida cop» fortiores llip cobuftione quibiif/
daiv..S(>taritqiiibiifddc6piectitur& hicopIcCtu
liirct per natura fodt&quidacopt fortunat ei'i eu
c''plccbintiircipnanirdfiia&qiiidd en piciijfor
tuiunt.Ndnrars&raturntis eu fuerint fiib radiis
eiiisipcdiritciifedipfeplusfpcditeos.Etipedime
tum rolisaniarccdiimfucritipr^rubradiis nii/
noriseftimpcdmientofatiirnisqiiiafoitcfolconi
plectitur cipduas qualitates & ft^rtepund&cu
martcncnofacir-.qmbiisautqualiucibuscoiun/
guntiiropiisilincfiniilcen’ operi latiirni & mar
tisciifiicrintroiilctiquialblell calidus & ficciis
fortccrircalidiis& huidus.Et fciturnuifatio
iiniubdufq: cojt de naiiira unam alia ex.f. r^ii
lispra-dicti .Cunepeoiunfius fiieritfolcufatur/
no&lcopicxi fiierintpduas.qiialiratesamho ad
inuicereparinpediimt.Ecitpimdqualicaterenia
gis inuicc tpcdiiintired fo! forriorcrirlattirno. Si
mit tncfatumuscobiift® fuerit & i malo loco ali/
cuiitsligni extiteiit & indefccrifione di ibli per
iinaqiialitacc coplexus fuerit ultra modii eritdc/
bilis&dcftruftiis.Marsucrn fiibradiis folis ext
ftcnscdbiiridrcdpIusipeditGjIccjjfaturniiSiqiiia
foiiemarseoplecriturei duin couigit' pimaqua/
litatcm & fmtenb paliqua.Ciiautcoplcxi fuerit
minuseiitadco^ deilTudionciCoplefluntiiraii
tcincii facri;irutc’(^ calidi di bumidiiaut unus co
rtim tantii calidus 6i humtdus. Cii autem fuerint
ambocalidific ficcinocopleflimtiir&iiniiscoja
magisabalteroipcdieturXmars alble ipeditur.
Mercurius minus qj ceteri afole ipediturpropter
eius propinquitate ei & ppter caufam prardifla
fcd hoc fit cum direfiiis f leritirctrngradiis magis
ipcdif afole: qX fubradusipcditustiientlbl ei®
iuipcd mcniiialiquaniulu feriet Et (i incobuUio
nciforeiiatusfucritrolitliusitbrcundrencietquia
mercurius recipit 'li fortunis & ifortums natura
reddit e.imillis.luppircriien^aicplunacii
folcconiimfliatqicobufti abeo qui tllop! in loco
fiio fortior exriterit minus albleipedietiir.Ndbii
trespra^qiiddoiiib radiis folis fuciintipm folcni
fortiinantifol nero cobunt cos deftruir.Scd di
omnes ple cti fuerint ibli coiiinfli i imogradu cu
co infra .J^.mimita erunt i plurimis re^ fignifica
tc' fortuna qua: cii moti crut ipfi & foifuper nos
fuerit Si iiadunt fiipernollru zenitb reddu nobis
folp fiid fortuna pernntiird pldetaru (ignificdtiu
efteSuat^fortund.Lunaucroai coniiincla fuc
ritfatumo&martiabds tpedicc’ fed uniucrlali/
ter grauius ipediccam fatiirntis qua niars. Ciintp
i priinamedictatemells fuerit erit cius natura ca/
bda unde frigori facumic6ple£liturpeain & a fa
i 7
tiimo nitniis Ipeditur fcd no complebitur calori
martis iindcdc grauius ah co ipcaicrur. Cuqj aut
iniiUiniamcdicratcmairisfucritin co babiindaC
frigus cii quocalorc marcis coplebitunmde ab
cograuiusipedictiir.Btcufiicritliiafoitisp forti
tudicin qudpra’diximus abiiHsminusfpcdtctur
Si liero iinuseo^ foitior luna extireritgranuts ab
illis ipcdictur. Saturnus uero Si iiiprircrcu coiti /
bifiicrincfortiorcsenje natura apparcbir. Et fiR
moincoiundioccaiteroj!: plii^t aipicies.Naqui
iconiimbonealiont diio^ ucl trifi ucl plunu for
tiorexfitcrifeiiiseffcdiis plus apparebit. Et Ii.tc
funtdiba album .fepiimo maioris iiicroduborit
dcconiunbionibusSi coplcxionibusplanctam.
CTCapituhim.tf.dcqiiibufda regulis ji temperie
acris generabbiis.
Nlioc capitulo iiolo '■onere rcgii
I.i.siinhiciialcs pro temperie aeris
i Iccf m duierfitate monui planera^
in tjrris q quidc corrntdibis albii.
&alkidi qiixponiinfinpnmocs.
Si.t.tftuisdiftinfiioms.Etpoinin
ftiriff* rcgf.t quas narrabo abalkindoicpiliola
fua.i. libro. Dicit enim r.'kincusg>plancta;qua/
doretrogradcturac.tpitc.^.icr.adcaput (ibne di
fuerit folcii illis in eade.4.tiinccntrunniscalorin
illa.4.f.leptcnrrionali Se meridionalis ifrigidal J
tiir:&apparcbiitiicntilepteirior)aIcs& collmii t
digclbonefriifliumi & cobunirfthcrbas iiltf ad
fin^&iicnieC a plefeptetrionalcstien tus columes
calidus: fi aiitcocordaiieat qifinti fundo eccetri
corii fiioijt erit c.tliditas fortior, fct ii fuerint illic
f.direfli orientales ciit illa iftas decora qiua tiic
dcbiliraf calor fiiusfi: ifrigidatnosiSt mitiganie
aurula fiia qu hierit fol \ angulo terr.T.Ei cii fuerit
illic.s.dircuioccidccales ent illafignificariodcbi
liorppinquitarcfiiaadrcrra;qapoftoccafu folis
appropinquat zcnith.capicfu&no fitadfinemi
tisaura.Etqu.ido fuerint rcrrogradiacapitc can
cri adcapiitlibr.t:& fuentfbla libra ad capricor
nii di fi fol tiiccongeluieritptefeprctrionalctiic
debilitat"' cogclatio fua qa ilhpfe retrogradi fol/
net cii motu r.io& calidiiate quod cbgclautc fol
&uiccritilla.4.uarias:>plcxioiicliia&!ctmas ad
calidirate & nenti Icptcmonalcscrutfngidi.Cu
autplifucrintdire^li& ciihoc fuerit fol a libra
ad capricornii erit gelu adfumuituccniiiaidcde/
bilitatiircalorpraic.Etqn illic fuenir retrogradi
acacroad libra St fol acapite Capricorni ad aiic/
te quia tiic fol foluerit gelu nifi ni ulripliccn f ner /
ti fcptcntrionalcs. Etqii enincdire^ti debilitat' (i
gnificariohiiiditarisiillotpe&^ipucficriit oc
cidctalesa fole.Et fi fiierint illic retrogradi & fuc
rit folabarietead cancrii illud tps critnrittscdplc
DiftiiifliO' IO,
j.’ioiiismn!tuauicntofcptetnotian ga folfoliiit
gelu cum calore fuo in cliinatcrcptetri6ali& fol
Hcnt ci1eoprtccalidi& tilcifirmabit-huiditasSC
dilToluet gladc tededo iclinationc feptciitrioalii
& foliietcu eoplanetccalidi.Et fi fuerit retrogva
di a iib!Madcapriconxu& fiicritfolcu illis multi
plicabit iietiislepictrioalisiiicalorisfolis cuplis
inillapfci&mollictaerlillaptercptetiionali gc
Iu c6ftriflu!& niultiplicaf ibi iiuiditas ppter do
gationc rolisafe&ipellimtfetiauetimeridiona/’
fa fupra fedifToliictesqdlibi agelatu e.Et qn erut
d:redi & fo! cit illis & enit occidetaliserittuc fi 3 /
nnimgeliiaptefeptenttiofiis! & gelcent nentia
liicridic.Et qii erutillicreti-ogradi & fola capri/
corno ad aritteutfupra huiditas erit fiima in illo
tgciquiaimilticrutnicridionalesueti qfiit ca hii
miditatis & cii Iiocfoluctfolgclii in feptetrione.
Ecqnerutillicdirefli&rolac.ipricornoadarie/
tc&eriitoccidefalcs ficfignificatniagnadimimi
lionchfiiditatisiillotpc.Efcufiicritillic pibre/
trogradidi fblipriaqrta circuli. f.abarietcican/
cnini illud critfignificatioiiiiiditaristpm.Etcum
cnitretrogradidilblacacroadlibrafignil eftea
liditatis i illo tpc & ficcitatis nifi ingrofTent' neti
meridionales. Et li fuerit acapricornoad ariete
&folinilUs:fignuetunehumiditatisnimix . Et
qn eriit direSi fignu cft liccitatis.Et cii fuerit retro
gradi illud fignucllhuiditatis illius temporis &
«IVficci tatis. Vlteriiis dicit alkindus.c.j.eplxfiis
dc acrib’ & pliuiiis:qj qn fol fuerit acapite capri
coniiad caput aricq& rctrograd^cii eoalLg.sp[a
nefap: critiiiiiditas paiica-.fi duo erit hiiiditas fot
niofaiiitrcs erithuiditasadd^:fi.4.erithuiditas
fillsdiliuiiotfiC fortior in qvta circuli uernali ab
ariete ad cacrii .Si uero ii retrogradae' aligs praiK
nec erit i naturis fuis aiigd dc pte tpm Ciapt ngifi/
Ciis hiiidttate critficcitastfufqircfrogradat'' aligs
eop: fortius ificcifatcciitqn erit hxefignifia/
tioi.q.autiinali cirailisexiftetib^illisfignificato
ribus diredis . Quia fi iucnerinuis iilla.4. plane
ia$n6retrogradosoisiunHaut.},aut.i.aut nnu
priuf^ diriget' 1.4. hiemali erit fiecitas dC fifiicrit
natura; fuxficcxcrit iicdtas fortis fciS j natura eo
n1grctrogradat'i.4.autunaU.Si uerooescrutre
trogradi ica ficdirigft^oesfhieali .4. erit fiecitas
funialolbuscliinatib^niudiEthxcfutdifiaalki
di ibide circa iudidii qrtxiftius.Exepluerit tibi
addedii de aliis qrtis ani ut pate t cx fnla alkindi .
eodeca.j.epiflokfiixi principio .
CCapitiilu./.dcallisrimiiitcrreguIis protcm>
pcricatdsgeitcralibus.
N hoc capit ulo. Oftenda tibita/
gulas generales dc teperie aeris qs
ponit alkindiis in eplafiia ca.4.m
libro detemperie acris.Didt enim
alldndus qi Iblqn fuerit 1 declina/
tiouc meridiana Iclinat acre ad par
teni (eptentrioiialcquia calefitpars meridionalis
dc infrigidat' ps fcptetrionalis:& res qu calefitAi
git ad I0C1I latioredC cc mollit aera i parte allrida
Et qn erut ple retrogradi cii folc i ifta.4.crik uenti
fortes .Lin diuerfitas i uno die elt de tadii
plaji & Iiiminu ptis p^pte i iiiis icelfib^ ab oricte
Inocddesi&cxaiuflionelLinxcuftellis fixis:&
ifti Cit neti ptiailaresumiucrfales aut dia ptemo
tus folis.E t fdas q) tarxordatia ii e qi aiiigac' lita
alicui pla^ recrogrado& iit addesilulefiioitee/
ric fignu pluuix fedni 9 affi rmauerit tps pFduit
tute BC debilitate : & cr o’ fi t i cdro folis uel plane
tx rctrogradi;84 moflrabo tibi qiixfuccetrafolis
&pla^ in.t.ca.tequeti.Quado igifaiiiflaeritlii
(ladC erit minues minuet iiludsdC qii tucpluresc'
nin(prxrctrogradi:tuncipria 4 .circulicritfignu
plutiix dc fortf^qn liia erit a fole &aplis retrogra
dis 1 cct ris! 6 C qn erut retrogradi i qrta fc(£a.drcl(
ihietne aut ucre aut autilno erit figificatio fortior
Etqnenjtretrogradiiqrtatcrlia.circricritfigna
magis diminutu abfqimulritudinc.qmiietusmci'
ridionalis iiuiltiplica^ cu necis Teptetrioalib^. Et
qn diredifuerit i xllatedC Uinaiiulefuo minuens
dc i corpe fuo dc atinuabic' cu pia directo illdierit
fignii grddinis & fii^uris radio^ 6 C calo^ .EtS
fuerint dircdi.iptefeptetrionali aut retrogradiin
pte meridionali tiic iflud cfl fignii gradinis & fd/
guris Etqiieritin quarta pi 1 adraili& clCrispo
ficis Iunx dico q> cii fuerit luna addes i UiiefiioH/
gniini eft liuiniditatis . Quando ucro retregrad!
fuerint cum folc in quarta prima erunt fortiotts:
& i qrta.t . circuli: aut i capite cacri aut ecia imeii
dieq[]^:qinmultipIicabit'iictiismeridionaIisliii
mid^.^Et qfi fueritfoli qita .2. cirefi ficfiictitli
gnificatio huiditatis ifpi ce cetra de gbiis locutum
c{l& deindeplanetas retrogrados & addetesilu
minefuotSi obhocdcbilitabimtf addecesiliimie
fuo;mimictcsueroilumicfiiofortifiabiinf.V«
nmtnqnplanetxfiiericcrifoleiqrta.unaerjtcali
ditas ualde fortis & abur^. Et fi er iit retrogradi i
qita.priafimilitcrfii fifiierlt retrogradi! idiatio
cuerit illic luna fanetis retrogradisicetrispno/
minatis monebit aera ad qlitate nubis ucl ^adi/
nls dc fiilgiiris.Et cu fuerint illic direfli debilita/
bit'figificato.C!rEtciifiieriffoI!qrta.?,circuliS
erut pUnctxrctrogradiiillaparteill^efignuhu
miditatis horxplpiiixqnmaferit luna in centris
pdifiisafoleiSCcoflatfignificatioq^fintplanets
retrogradi pars copi ypiquior pte 8i applicetiis
Diftinfiio.ii.
pars eonim parti de tertia autem feptftrionali aut
quarte aut kenCris Et cii erunt pfxretrogra
diiparte feptetrionalicrit fignificatio fortior qua
qiiadoconutngef cis luna & erit ;bt centris pdifiis
erunt addentesin iuminc.Ettimc fifucrint
plk dire£li iparte meridionali & rctrogradalutur
plk 1 parte TcptetrionalifiC applicanircil eo pia. Et
erit luna minorin InmineiEgnuuinccft pliiuia'££
niuts:qiiia plVdircfli cogclant tunc feptetrion ale.
Et cufncritiunaicentrisaplis retrogradis fi foluct
donec fitlunai centris tunc ftillabitcongclatii.f.cu
fuerit luna addens in lumine foluit tuncillnJ. Ec fc
as cpquadoplanet* retrogradam' iparte meridio
naii erunt uenti feptctrionalcs dC ccmitnicant poti
IIS qjcii fuerit folin partefeptetrionali ueniu tuenti
feptetrionales fimiliterimeridic. Scias eciaq; dies
Si noSesin quatiiorpartesdiutdunf . Na a princi
pio afcenfionis lolis ufej! ad mediu diem efi natura:
nemalisid; amedio dieufe^ ad occatu Tolis eft natu
rx xHiux & ab occa fu folis ufqi ad media node efi
autunalis-. Si a media nodeut^ adafcentione Tolis
naturxh)'emalis.Et.duc6buritur aliquis pla^Icui
um i quarta autunali & Eieritdirediis (ignii elifri/
giditatis Si gdii.Et du coburitiirin quarta hiemali
figniEcatnubilaSCuentos meridionales. Dii aute
coburitur in quarta ucrnali Tignificat niibila.Q_ua
do uero i quartaxlhiiali tignificat caliditate Si fui/
gura Si tonitrua. Et qh cobunintur pTxpondcro/
AfunthmurmodifigniEcatioisnitiqjfiincdebilio/
res.EtrciasqjIunaindcclinationemeridionali qh
applicat' cu plisdirediseil tigniheatio Geeiraris SH
moueturaer adfumufrigit^tatisti fuerit mintiesin
lumine&qn fuerit! declinatione feptetrionali, Et
calor in sftate& applicabitur cuplis retre^radis;
£i’erit addens in lumine monetur diuerGtas uento
rii & fi fiierit mintiesi lumine minuef iUud.flJ V[
tenus dicit alchindus in ca.^.incpFafua qi fi uisp/
plictizarede pliiuis fcifm uim Si debilitatc& pape
& multu.Cofidcra primo natura temporis & uim
fiia&debiIitadefcamq;dicodegradibiis natura/
ru tenrnoris&ciuitatii.Si fuerit natura tempori
fumo frigiditatisflChfiiditatisfortiortuncfignifi/
catiopTa^epphetabitcufortiocifignificalioncplu
uiaft .Si autcfiierit natura temporis tui in eqiialita
te frigiditatis St humiditatis tucmagts media (igni
ficatione fignificabit fupra'uiresfc<im frigoreaq :
EtcuhocTciuerisinfpiceadnatur^ieneris Si mar/
tis fi fuerint frigidi 8c hiimidiaut calidi Si humidi:
& iter eos litappUcacioab oppofito aufab aliquo
centro^ Si efii illa applicationelatitudo eo^ una
& erunteontinuacQ foleaut unuseop: cofidera ap
plicationelunxciifolc¢rorudi concordan/
tia.Si emfueritnatur3liinxfimilisnaturxeo^.i.fi.
gnope illud efifignfi aquxifed uisfua Si debibtas fi
^cordaueritillisdiiobuscQfigura:6Cn6eriintre/
trogradi&eritilliidtcmp^^xftiualeautiiernale erit
aqua multii forcis:& cu boctonitniu fulgur uentus
Si grando Si erit multitudo paucitatis fccfm propi
qiiitatcnaporisferrx:& frigiditate iicntopt 6i cali
ditate fc(fm q>c6cordaucnt latitudo Iunx& man
fio fuaa Tole&ps& natura temporis. Et fi fuerit
lixc figura in hiemciiel in autirno & no fuerint pix
retrogradi entaqim debilis diftillansduran te tem/
pore&nuiltitudoficcitjtis.Etfifuerint retrogra/’
diindcclinationcrcptentrionali itpciieris&c/
flans tunc in iierx.in Ttimo biiius quod dico & in X
ftatcmiousprofortitudinchimiiditatisfuxinaerc
pro modo .appropinquationis Tuxterrxiaut erut
in fundo eccentricoic Tiio9f .Et (i fuerit retrogradi !
hicmeldccUnaiioncfcptcrrionalicritmimisqiiod
dico fcd i meridionali declinatione plus calidiores
firetrogradi erunt: &cnintinfimdoecccntrieope
fuo^:& tunc (i fuerit applicatio Uinxcii foleabop
pofitiofit ducis planetapi finiilitcriiicrccritfiinis
rei & in hieniedi in aiituno minuet' pa^. Etfiico
iun£iioncpla^ fuerit & duo plxcontiniii unus a/
lii ab iinoccntropt Si natura Iunx fuerit fimilis illis
& erit in iierx Si in bicmeiillud efi fignu pluuia^e .
Si fiieritin ucre Si in xflate illud cfi fignu frigidita
tis Sitonitruop: multant ctiaquaautcocordaiierit
crrillislunxnamrailltid efi fignu plmiixifed centra
& boraquundo figuratur illis illud tempus & luna
adimians natura fua iia-c omnia addunt in fignifi/
catione pliuiix.Si fuerit plancta aliusaucncrc &
amarre mfimilitudine naturxcoii: augmentabif
rcsipfaiitacpfitquafi diliniiu:8f fi fuerint omnes.
;^.plancrx figurantes parseani parte cu natiiraiSC
ent parseoBtdeparreincentrispdiElis.Etficocor
daiierint q? fint retrogradi in bieme& aiituno i de
clinatione meridionali erunt de roribus Si pluuiis
q^intcrficient populos & ciuitates& climata ^er
panca.EtTi fiierintin xllateSC uctx& retrogradi!
declinatioemeridionali erit fimiliter nifi no cornu
nicabitrcscci omnibuslocist&cnintcumhoctoni
tnia Si fulgura & fortis grando.Et fi fuerint retro
gradi in quarta xfiatis circuli & tempus xfiiualedC
no eritfibi fignificatio fuper aliqua eritficcitasTiim
maiclinatibiis fept^rionaIibus& calor fortis ita
qi interficiet populos Si ^cipiieeasqiii fiierint ppe
xquatorc d. ei quando fuerit fignificatio pliiuialis
duo9:pray:& fueritfignificatiocfifiimmisdctri/
biispfisnocritquic^.Etcu fiieritfignificatio plii/
iiialisdc duobus auttribus autquatuorplis inx'
fhte eritmitisauca illius xfiatis Si parue calidita/
tisinaeritaquamuUaini fi fit fignificatio de quinc^
pTis. Dominatio horx plmiix& illud cll quando
fuerincplanetxinlumoadfignificationcfuperplw
uuiSilimafimiliteriloco fignificationis&appli/
cationtsgradiis ad gradu de centris ad (ble& pia /
necis eumafccnfionibus elimatu & erit aioiiis fu/
prahorizontealiquo^t&illiidefifignum pliiuix
horxdominiisquodafcendit.Etfifiauerit uentus
apartein qua afceRditfupradireffu & no neciditii
lisiientiiSiSc eflin lumo fignificatio illi cui erat lua
in illa horain angulo terrxfiix quando fuerit cum
pfis fupra quos akendebat in linea equidifiante cq
h I
Ti'aaatKS.i.
t(C09£ diets& forte fuerit i afcendetc fupi‘a lioriro/
te alio^.E t hoc (i fuerit abiciiio fiipra piifiu quod
afcendebat cu luna in circulo ngiiorii& fuerit fum
mziimtiitcr nilT fuerit liiafmedioczli fiii.Ecfifot
iCeru fueritafcedes nitiiplicatatucfiieritreT.Ecqua
do fuerit aliqspfa^figniftcans i angulo terrxrdi/
co terrarfux aut orientalis fexti aut i medio exIi &
fueritres durans donec caderentptuuixfigniiicato
rescuadiiifiiiiefuaabangiillsruis quatuorq>debi
{itaueritniQ iuiniidicatis durauerintqi durat luna
6 C fol6C planetz figniEcatoresapplicati pars eo^
partiiSCeritresfcom niimeru pfaptadangulosfu/
osterrz. Itequandoceciderit[ol&luna6< plane
txparseoft apartede gradibus applicationib^de
inde manlerint plz & ibi & luna in angulis fuis q/
tuor no erit aliquid ni^ applicauerint & fuerint (i
cutilla natura pluiualis;& crunrindignionngnifl
cationcgraduscugradiiprx di fol & luna i aliquo
angulo^ quatuor& (imileillis propria:crgo niil
ab applicationibus gradus cu gradu 6c numerus
plapeadangiilos fiiosnaerirfcifmq? prius fuit res
dc uiribus Ira minuetur miiltfi nili forti ligna alia
ab illa Sc in ipramenre.Et cti fuerit foliiihoraprin
cipii(igni6cationl imedio exlifui debilitaf resdc
nnniietur:dC quando fuerint locacleuata erit (igni
ficatio fortior.Etqiiado deprclTa fuerit rcsihumi
dicate durans du copleantiir naiiirx £Cdiuidatur
pfx^clnnaacentris^diflis.Eccufucrintihoraap
plicationisgradus cu gradu plx& (una cadetisab
angulo borizontiu aliquo^ no debilitabitur (igni
ficacioapiid eos& ite^ erunt nubes.Et ite^ cu fue
fit folin horizonteorieutis ftii.Ethina&przIi <
gnificantes in bonzonteoricntisrui& (i in angii /
foterrxfux lignum eftplunia9e^& bora^ fua^.Ec
quando ftterte fo! in horizonte occidentis uii dC
liinain horizonte orientis dfaliquisplape in angti
lo cerrx dixaut imediocxli fui in hora applicatio/
nis fux lignu eft pluuix.Et feias qt debiles (igni fica
tionesnon (isnificantin littoribusmatis propter
mrtas deprediioes nili rores dCnubesfed lignillcit
in locis climatis.Et cii fuerint fol di luna & plane/
txparseo^cupartein centrispltiuialibus pdiflis
in hora applicationis gradus cugra.eritpliutja.Et
quando fuerit aliquispfa^ & luna lignificantesin
aliquo atigulope aiiquibuspfiSilicutGfoirupraze/
nith fuerit fiia debilitatur (ignificatio.Etri fuerit It
gnificatio pluuialis in altquoloeo^e aut erit in ali /
quo loco iliiusideinde uenit uetus Icpietrionalisad
meridie fupra populum fciantqplignidcatio erit!
partefeptctrionisabiIlis.Siauteueneritab occide
te ad oriente Iciantqtiparteocridcntisiquandoab
oriente ad occidente (cient ^iparte orientis relpe
fiufiH.Aercnifoluituradpartefrigiditatis&hu/
tnidiralis colfrida de parte caliditatis.Eapropta
dicitur Apt -S* errauerit motiisprophetiade uentis-
fcdmiiim modiidC de roribus & pliiuiis propheta
cuiouc&mercurio.StenifuerintcalidiKhiiinidi
fiCfnj!;idifi(hiimidid(eri( iaccreas applic4tio de
cetris & dc roIc& lua & (T cocordauerint applica/
tionespars parti in hora temporis uiiiusdc.a.Si'.;
& terno & (excili coiundlionc illa hora erit pliiiiia
indica intlliscx uiribus & debilitatibus fuis Haitiu
dicafticuuenereflCmiirtc.Similitcrin retrograda/
tionc& diredionefie paurationcluapartisaparK
&mhora lignificationisluxin locisniiiq/fignili
eant minusqlmarshCucniis.Similiterilpicelatiit
nu Si folcdc nacurasftias fi fuerint frigirii Si liiimi
di aut calidi & humidiitnnciudicacu applicationi
bus&mairGoiiibus luis licutcu Iimx& mercurio
iienerc & martcnill qi illud quod (ignilicautmin*
eli^qiiodIuppitcr& mars ligni ficat.Deindcii/
fpicequclltbctqs iimpliciter&uiresligniUcaiio/
nii Si maior (ignificano Si fortior elf quadoiiinili
gnificationi ad^duuturalixntli fuerint qualuorll/
gnilicationesautquic^ autrcxliniilitcreritrcsad/
aensquado iifqiad^.licuc di^luclf priiis.Sciu^
lignificario tertii comunis cft in omnibco-Simili
Cer.4.5’.6.7.necfa]litfiqia tribus iifqi ad./ .&fulii/
res fui fc^m modii elongationis loci iiel ab equalo
risdiei. Notaq^fortiorlignificatioiiu quandoif
decipiet tc in a'lfatci parte prophetix in Iccisiqui/
busliint aqiix& incrcfotcc media rgmficariofd
inhiemcdebiUoinucpfillit.InautUDO fortedd/
piettedeparterorisad,bora.!n parte iiero grandi
nis non mentietur quic^Et nora qi fcdm (ludin
de locis zodiad£<proplnquaci6is& eleuationli
fuxaterraSC motusin aditione&diminutiontiii ,
latitudine i fepterrione Si meridie etiadoiK fii t
radiis Aequalitatis %ulo^.4.rc(£mlatitudioe!o/
ciapiidprincipiu applicationis cii cetris gradusad
gradum Si fanior A InngioriueKigatio cumcet/
titiidinc illa^ bora^ pluiunfapc fcamdiniinuno/
neilhus feientix cii reuolutioiic ligno^ Ahoraiu
Aericinfumolignificante cilfiimoin ligniliritio
ne. Et nota <$ lignu roris A pliiuiapt edquodliii
lioraconiundionisiiiminariiilignincatiopluuit/
lis: A illud ed certius omni mcnleaiit hora oppoli
tionis Iblisincentrisqiixmutattempiis denatuni
naliira.Si enim fuerit (ignificatiopliiuiofa illud dl
fortiiisinomni quarta 9 liat miitatioad aliudtoa
pus. Qualitcrautefirpronodicandudetcmpait
peromnesconiiinfiioncs A oppofitiones A qia/
dratiirasluminarili fcdm uia ptole. A haiy pateli/
dilHn£lione ^cedenti per has regulas ia pofttasiii.
;.ca.A per eaquzdiximusinca.lmediate^eded.
Etlitni]iterpernxcquximediateiaca.rquentidt/
eentur una cii regulis alchindiquxponunturinittt
flatii.2.htiius limi fcientiir qualiter Ut pronoflion
dii de temperie aeris fc2m uia alchindiine te tedeat
G,ttguIapolicx A quz ponuntur in lAoca-rcitcR/
turintradatii.t.Nainillo traSatiitradabicurdt
temperiequaciicy aeris per fe.Et ideo conuenii po
nere r^ilas huius capituli cu aliis ibide hxc funi di
fiailliuscapituli.
CrCapitnlu o^auu qualiter lltpronolHcandu di
teiuperi; aeris iu omni r^ionc.
Diftinaio.ii.
Viaup<efljtfcrfnotnprimo’ca.hti domim*[cendtntiu«oj: tempojj *ppIicanc.Simi
iusdiftinaiotiisgjcauUqoaruortc literarpidenduadeflecorudedoininogt&alionl
q porij anidacurfoli fuo momecceti/' pfara a fole & eoru potendain figurat in circulis
trici & gjnatiirjttemporu non flmt fc'lm g>dixi tibi prius s & rpcctaliter habendo fem
in eadem uii terra imo adduntur & perrefpcflu ad fidi iftoru ad qrta aniifcies qualiter
miouutiirfcim 'elongatione loci ab cquiuoSiali litpronofticandudeteniperieptotuannjj.Cufci/
fc<fm calldiutc fri^ditate humiditate fiCficctta/ uerisregiilas alias particulares quastibi dica in.:,
te ideoiuxtahancuinuariantnraerestnomni lo/ traflatu ilKus libri.
coTcdlm alba.in epiilola fuaca.f (imifr primo
ca.Cuigituruoluerispronollicare de temperie ae
ris in oi regione & in oi ciiiitate iuxta uia alcliindi
incpi(lolaruaca.;.ponatibi exempluin locis ubi
fol facit ttnihtcapiriscu&erit in principio cancri
tuncenitpisfolmaxime accedit fed propter conti
nuu caloreCue acceiHoes Tolis tuc no cauTatur gra/
dusfumuscaloris& Gccitatis totius aniiniffisrc/'
gionibus fed ipTo fole exiilente in.i^.gradu leonis
caufat^Tumusgradus caloris dCficdtads in ilfispac
tibusuitpatetcxfentendaaldiindi uerbi gratia ut
experimetu docet i nodrocUmateideoponaeis fu
niu gradii nuednem quard gradus caloris 6{ ded /
tatis & principiumprimigradus frigiditatis 8C hu
midUatis.Etl principio libra poni eisiine.:}:gra/
dus caliditatis & fiRterprindpiu fcdi gradus Ingi
dicatu' 5 i humiditstis eo quando minuit’ gra^*
fum^ un^uccedit gradus alius Tai contrarii: ni gra
dus dedtatis & gradus fumus calidi tatis inciphmt
a.if .gradu Ieonis:fl( dede decitate humiditate:
Et fole exidente in.rf .gradu feorpionis: fed dnis
fctSigraduscaliditatisKdcdcatis apudeosedpri
dpiu tertii gradus frigidiutisdt humiditatis dC fo
lerxideteiprindpio cr^ricorniedeisdnisprimus
gradus caliditatis fiCdcdtatis.Et prindpiu quarti
gradus frigiditatis 8( humiditatis.Et foteexidente
in.if .gradu aquarii duuencricin.i;.gra.(eoms.Et
licut iiariantur aeres p totu annu ipds quibus fol fa
ciccenith capitis aimfuerit inprindpiocnacriuta
itariatiirin aliis fc^raquatuorgradus^iSos qua
[i tat u primape : ideo fcam huc modii oportet te for
mare cibi regula de temperie aeris & diiierdtate te /
po^ aeris inquaeuqjre^oneSCdiiitate.Vndecu
uoliierisicirequatitatenaturattempo^ apudi^qr
laaniuolueris& in qua ciuitateuolucrisde natu/
ra fiia fcdltn uia alchindi ubi fupra-.tunc quibus fa /
dt cancer ccntth capitis accipe modum eleuatio/
nu huius gradus in jciuitate ida Scinde afcedones
Tuas in quibusfacit cancer cenithcapicistSCfdasp
porttoneeo9t:Cueqp fuerit fume illaquicitategra/
duu qiix afFirmatnatura teporis quibus facitean/
cer ccnith'capitis SC quod erit illud erit quatitas gra
duunaturxc^oreapudce.Echzced regula alchin
di ubi rupra.Perhxcomniaquxdi^fLint! ida di
fKnfiioneiarepot qliter dt pronodicandii detem
perie aeris fc^m uia albu. et alchindi tgrediedo do
minu ani et quartxint Si dominucuiufiibet con/
iuo&onis SC oppollcionis SC qnadratiirx lumina
riu: Sc refpideaojad aCpedusprape ineifde tempo
ribus:! quibus pEc domiai tempo^ ^ifionun leu
GTCapitulu Bonu qualiter (itpronodicandu decd
perie aeris per oirfu Iunx SC mandones dus.
Vialima inter pfas maximaparteiu
didorii de rebus idoru iferionimdt
q mit:eo ^ ed terrxpxima SC defert
naturas omniu deilarfiadnos deut
exauSoribusiudidoruhabctur.Et
pomturinlibroiafar depluuisea.primoScdmiU
ter in libro de imbribus due de temporibus iudicio
ru qui dcindpit. Sapientes indi SCc.i6 ipaluname
diatrixinteripra terra SCpluuiasab ipdsindisSci
^didis libris nucitpactir. Vndeeu maxlafolicitudi
nere^teiendu edadeurfu eiusSC mandones quas
narrabo pofterius i ifto ca.SC ad drediisafole.Se^
pter illas regulas prius podrasimaediwulaquapo
niciafardepluuiis.Ecalchindusin epilloladia ca.
4.multum necefTaria pro temperie aeris uideticet
Quandolunadierit in aliquo cencroru a fole SC
apus retrogradis acciditmutatio temporum iuxta
naturas pfaru SC quartx ani 8 C aliorumqiix pdixi'.
Didt<nialchindiis.4.ca.epidolxfiixiprindpioqt
quado diait quarta xdtualis f uc dgnideat de humi
ditate SC a retrogradatione pfaru 5 C temporii fuo/
ru inlpidmus . Dicit alchindus coniundionem Iu/
tninariu . Si eni fuerit cdiudioniddtapplicatiocfi
retrogradis dgnum cd ferenitatisSCinomniop/
podtione dmiliter.E t in quarta hiemali infpicia re
trogradattoneiconiundionefiiadfuericlunaico
iimSionein centro a fole SC apfis retrogradis erit
fumardSC fonidcadofbrriorq: dnt.f. retrogradi
applicati cu (oIe:E t hxc eli uariatio cetrope Iunx SC
afoIxSCapfis.Suntenldue.:r.gradusaut.4^.auc.
f0.aut.70.a11t.r20. Et n cotigerit q» (int interfe SC
oet pfas retrogrados ide partes cu alcntib^ dimacit
eritpluuia in fumo fcdmqr affirmat uis quartx SC
natura temporisdgnidcationupfape SChmx:Ec{i
fuerit dediiobus minuit fc(fm dnequatitatisfic fl
fuerit deuno minuif quatta.E( d no erit ab imo i/
dope cencrop:ialioaIiud:noeritalmdni{i iientus
mitis humidaauraiuere:frig(dain hieme.Deinde
refpice quando erit a fole fo£m .i}o.grad’’d iterum
fiieritaliquispEa^ in centris:erit pluuia fetim qp af
firmat natura temporis fui deuiribus SC debilitati/
b^ fuis.Et d fuerit de altero eo^ erit hnmidi tas for
tissdeindecufiierita roIe(c2m.4f.gra.SCcdeoTda
uerintmodipdidi.Etquandocriiafoierc£m.6o.
gra. aut (c<fm.i20,gra.aut.i^.aut.r4o.aut.i£o.
auC.270.aut.;T;.aut.;4S.gra.dC ida funt centra ola
m didt aldiindiiscu afeendonibus climatil.Et for
tiorid^dgnideationd edq>cdcordet$Iunadti
Traaatus.!.
longitudine propinquiori rtiiniiensin lumine fiio.
Et ucrfus fine illius quarti capi(tiU.Dictt alchindus
9ifortius centrojlt limzeda prima quarta ufcp'fic
iupracaput.^o.graduu& fuper.i70.Etaieocon/'
cordae iafar libro Cio depIiuiHsca.;.Cc dicens in/
dojit uero pars maximain his cetris liinz.4S.&cd
iunfiione dt oppoCtionedC utruc^ tetmgonu cctc
rispolipontjs.attenderecuraiieruntdu tamen qnt
daaliiceKrosnorelinquerunthzciafar: 'Exbiser
go apparet g> alchindus uult inteiUgere g> ilia .n .ce
traafpcflusquaC luiue ad roleifedhocnon uidetur
Iterum eo qi pinta centra qQzipfe ponit nonCmt a
rpe&ishecfequun^ ordinenaturaleaiiusfimt illa
cetra quzip(cponit:quandodiCatluna a foU per.
if,gra.Kumiiiiterper.r;o.gra.& Cmiliterper.i^o
&i)cr^if.I(ieeniardifiancia;.Iiinzafole nonCint
fcamaliquearpedunaturalefedfolumodoabufio
ce. Sed uidetur iiixuuera fententiaq? folii. rt.cen/'
ira debcnte(re:ifta,.f.cu fuerit corporalitcriiifla fo
ICEtcii corporaliter opponitur ei.f.dadjftiferif ab
eo per.it.anteS^ retro .i.cudifiiteritabeoitepeper.
348.gradus,Itcc!id[ftircritpertiera oppofitionenx
pcr.i2.gradushoceCp.i68.gradus.Etjre^ per.191
gradus.Ethoc uidetur ronabile quia per.r:.grad.
defunt Kiminariacoicareradiospoli coniunSio/
nefiC oppoCtione na tunc ultimieft iittiep
ifraradios dCiCorritudinealterhisi [teiniitraqjq
dratnra liiaeft acetitrb a role.f.cu difHteric ab eo g.
90.gra,& itejie peri!78. Itein iitrocpafpeftu ter/
liano.f.cu deliiteric abeo.iio.gradus:fi(itc^pcr.
248.ite^iutroq; fextili.f.cu.dilHterit abeo per .60
gradus:& ite^ per.30o.hzcuerorunt.a.ce(raaIit
litiuxtaordinlnatiiralencut liquere pdc ex didis
iarareodecap.ubidicitq!.i2.centra Iiinxfunt hxc
quotiens uidelicetlimacuconuentu gradt1.12.gM.
ante& poftdeltiteritiioppoCtione ncc aliter! nec 1
utroep tetragono Si inaliis alpedib^.Sed forte al
chindusintdlexitpcr centra Iunx difiantias certas
Iiinxafolecu feparataCieritab eoiqiiibus accidit
. alteratio aeris excipiendi corporale coiudionefiC
oppoiltinnecomuneeofe. Iterii dicunt centralu
nzcoCderari illo modo.f.cu fuerit luna foleper.r2
gra.antedf retro ut prius didueil.Ite cu fuerit ab
eopermedieCatcqiiarti aPpedus anteSf retro.f.p.
4f.gra.& ite^per^r$’.gra.ltecu fueritlunaa (ble
^medietates.3.a(pe^s ante & retro qiiz dicitur
uxitlis arpediis.Itecuipfa fuerit abeo per a^edu
trinum anteSC retro. IHa.ii.centralunaroabili’
polTurponi fed non concordantcucentrisqiix pri
uspoCtaruntabalchindoCaitpateciCoinillis 0/
gnis limz cti Ible quas priuspoCii in corporali con
iundione&opporitioneeo9iadiniiicc:& cu di/
llittritper.ri.gradusante& reero.Ec (imilitcr per
afpedus.r.rextileqiiartu& tertii! ante dC retro fre
qnenter mutatur temperies &^cipue in cdiundio
ne8(Qppofitione& iquadratiiris (iaitdicitiafar:
Vnde Baliqiii debeat dici centra liinziiixtaintelle
duallrologo9idicereaturi[Ia.Luni2crgoai'i!cnte
in aliquoiftope centropc:&'^ipiiein coniunSio/
ne &oppo(itione St quadraturauiidequamanSo
ne luna occupat ncca.r.iiell)umida:namfc(i3 illud
multu uariatur temperiesiuxta fententiaufar & in
do^.Manliones ucro Uinzfunt.27.utaitiafarqiia
ruqlibet contmet.i3.gradus.20'.minutai quibus Iu
na exiCens iuxta qualitates manfionem uarios dTe
dus oftendit.Sed luna prout alTeTunt indi & didi
iafarin eode ca.j.eaiidccufolcoccupansmaalio/
neipfain coniundionesmanfio nullius effedusie
tinetducatu fed poftcpreceiritafolequalitas mait/
Conis mouec' fci^j Ctu a fole receffit alteri applioie
rit iiel coiiinxerit tota Cgni Ccatio atif uis efficatia
ipCMIzfoleliina&manfioneabicdisprorfusR
linquitur ut patet in tabula qii2 Cequitut.
TraaatH».i.
CTHsytautcmmaiiiionfi.i^.qiiac in hac tabula
pontmtur.io.fiint IiumidiiTcut ipla tabula do/
cctdC.n.funt temperate rcIiquzUint ficcx.Etde
illistcmperaiistresrut'roride.i.aljqiialiterhumi
de fed no exalienteridc illa patet per iafar deplii
uiis ubiliipraSi ilniiliterintradatii de himbri/
biisqiii deincipit.Sapietes indi ftc.Sed icd!tn ai
chindiidcponi^inalio tradatudehimbrib^qui
Gcindpit.Cu fiibllaiicia iieneris & c.ille.^.man/
Conetroride^s^dixi funt magis pluuiofz qua
alizhumidzmanfionesihzccrgoumt.i/.man/
Iunx in quibus cO foerit ipQi luna mutatur temp^
fiCaltera^ fc(£m natcirasmaiifionu (iue ftella^ 6
xa^ieisexiftentiu.Exceptailiainanonequaoc/'
cupauerut radit folis licut pdidu edupCa enim 6C
peiuftaefttquilibetpraibidemexilieiis iforcima/
turnechabetibi luna dominiu. Similiter eftima
«liaparscxliifortiinataquxiiocatnruia pcrufta
f.a. gradu librx ad. to.grndiiicotpionisfcdm
haly primo quadripartiti ca.2;.tiei'Uis iincm . Et
fcam auenzoar in fibro fuprationfi c3.i0.In iV
Ia autem uiaifortunaturfc(£m eos luna dCetiad/
mnesalizplixibide.Similiter intantiim infortu
nantur q? non habent ibidem planetx aliqua uir
tutem.Et auenzoar ubi rupraponiteaufam hu/
ius uix combuftx & dus malieix dices, illa nia
extedituradcpre(ri6efolisquxe{la.i9.gra.Ubrx
uf*! ad cafu Iunx exideti s in .3 , gradu feorpionis.
Etiicetuiacombufia fc(Imalbu.duretifra feor/
pionem per.if .gradustfortitudo tamc cius ma /
xime duratin efFedu folum perpninos.;.graV
duslcdm haty & auezoar ubi rupramuiitum er/
go necefTarium ellinlpicere ad ciirfum Iunx iC il
militer aliorum plancta^ per hanc uiam com/
buftam:(i’quisiioliieritiudicare de accidentibus
mudi.<CEDenini aliareguladeapertionib^por
tarum data pro temperie aeris ncceiraria:& po/
nitiirabaomar S£abalchindoinfinelibri.9.iii/
dicui&poniturctii ab halyabcnragel libro ,8.c.
aS.Et regilla elV talis utdclunaminconiunSionc
uel oppolitioneuel quadratura eius cufoleiielin
aliquo centrope predifiorum cum eo.Si igitur Iu
narecdTcHtiteK tempedesabalioplaneta infe/
riori applicando ad plancta fuperiorem uel econ
traiquiqLiideplanetx habuerint domus oppoH
tas-.fed maior lignificatioelifitapplicatio ad fu
penore .tunc cniacdditapettioportarumiuerbi
gratia (i luna reaiTeritauenere applicans marti
uelrecdteritamercurioat^Iicansiouiiucli^Iu
naapplicetfaturnononobliantequiaanHlIo re
cedatsdC idemfacitfolapplicansfatiirno ut dici
turin quodam tranatu de apertionibus portape
Irem in eodem tranatu dicitur ^ ifti planete in
feriores riplanetisrupertoribusinnganciiruel e/
os afpiciant flat apertio portarum: fortior, e/
ritCgnificatioIlcuhocIunarecedensab uno ap
plicec alteri tunc enim erit magna apertio porta/
rum.Etillxapertionesportariimliabcntmtelli/
gi deptuuiis uentis nubilis grandinibus niuibu
& omtiib^himbribiis fcdlm natura planetzioii}
fcribititr hiiiiirmodi adminiflratio . Nam (i aferi
biturmercLiriopraiter himbres uentos ptocroi
ueneri himbres . Si marti iici^os & ca[ore.Etlc/
cundu aichindu ubi prius in finclibrinoiieni iu/
dicu.lua (ingfarttcr cu martj refpcfhi tonitrua a
citat d(falniiamittit.Iuppitcratiino cafu teperi
em aeris uentos apparcrea nni[lro'dC magis! can
croflgniflcat. Saturnus aiuelniiiisaudoradnii/
niftrationis di edificia fiibucmt dc flgniflcat gra
dines nubes himbres & frigus . Sol nero ut dicit
alchindiisiprum nerem nunc igne nunc nubibus
inficit alternatim .E t in tranatu de apertioaibus
portarumdicitui' 97 mercurius cum afpexerit do
minosaperttonisportanimiiielfueritciimctsco
iim 3 us in, coniunfiione folis & iunx uel in of/
po(itioncerituentus&pluuia.Et(l apertio Olei
niartcfueritiitdiflumcRdc mercurio erunt lan
pndes tonitrua dCfuIniina.Ethxcai)geturlcd!iii
naturam niartis uel (igni Licltermim in quo c(l,
Quod Ii fatiirniis afpiciat in loco mattis diCtiii
domolcrrxngntficntdoniorudenruSioneifiiii
domo acris frigus & nubila & tenebras. Etiipli
neta retrogradus ibi fuerit ngniflcatplmiiamnu
gna.Iuna pliuiiafignificat.SoIab inmo cimib
&cum planetisinicrioribusngniflcatpkinlii/
pchorid( cum fiiperioribus (ignificat Icrenitate,
Et hx funt rraiilxdc apertionibusportaru rum/
ptxalocis6difii5.Et(icpatetqtialiterfcdmciii/
fum Iiinxficprononicandri deaccidentibus aii
di:& hocfcaui r^iilas imiiierfales .Sunt etiam
alixregulz particulares de centris iKnz&denu
lionibuseius&nmiliter deapertionibuspnta/
rum qiix non ponuntur in hoccap.quas te inU
cercoportet-.fcd ponenturintrafiatu (ixQdou
ius libri..
<ErCapitulu.to.qua(iterntpronofticandud^te
perie aeris fcilm lincon. alios modernos 1
/| | iB 3 || N hoc capitulo, nolo tibi dicert
I^H pronolhanduDKie
iFSn n^l tcmperieaerislciimuiamliDto/
nien.in tractu fuoquilicinci'
dilpoli/
ffciM» jionem aeris flte. Etiimiliteriii/
xta uiam traditam in quodam tradatu de tenipt
rieaerisqux uocatirrexafenon. Vnde utibidid
tur.Primo oportet tefeiredominu anni & mo
(is &c.rc^m tinconien.Ciim nolueris pronoilb
care difpoiitionem aeris ad aliquem ceituin Iit/
minum.oportetteprinio ad eundem termlniun
imienireucra locaplanetanim omniui deinde te
(limonia eorum in (ignis annotabis': Si fccundil
plura tcdiinoiaiudiewisOi quis prapluratcili/
DiftinSio.ii. 6i
moniahabueritdiTpolitorilit^tetnporiserit. Et
ponam tibiin dnodccimadillindione feparatc
tcfHmoniaomniiimplanetarunft di dignitate co
nim.omues tam accidentales feriam elTentialcs
C7Etponiclinconien.excmplLim qualiter debes
pronol^icare,de temperie aeris in quolibet rem/
porefic dicens. Qiiereloca planctarum ano ara
b11m.n49.mere quarto die menIis.if.hocel^. 17.
chalen.martii.&tunciniientus dlfol in uigeG/
□loquarto gradu arietis . Luna in duodecimo e/
illidi .Saturnus in dedmo gradu (corpionis.
iuppiterin primo gradu aquarii .Etin exafeno
dicitur qriuppiter erat dominus illius ani quod
patctperintroitumrolisin primum minutum a
rictis die decioqrto hora tertia .minuto uigednio
qi<into:8( erat tunc iuppiterin domoTcptima ex
cedu loco & dignitate alios planctas. Mars in
tiigefimoofiauo gradu aquarii.Luna in uigclt/
oiofeptimotauri.SolueroiteniminueQtusin tii
gefimoquarto gradu arietis in exaltatione ILia u/
bt habet quattuor teiHmonii i triplicitate fua ubi
habet triate{bniQnia;&Ac ia umuerfb habet (e/
pte.Nadomuspfzutdidtlincon.ineodemtra/'
datu ligni ficatqiu(^dignkates: dus exaltatio uc
ro .4. triplidtatistria& terminus duo & fades
unam .Ecdidtiinconien.qr quando foleft fume
temperatus dt noneftimpeditusibidem ab ali/
quo planeta contrario igitur ii prsdi&orum me
minerisacrem fcifm (iiam naturam diiponereiu
dicabis. E t in exafenon dicitur 9 iuppiter quan /
tumadprincipiumannicuaiinnaturarua elV fu
mecalidus&humidus omnes planetas eonliles
indinabitmulcuad difponenduaereieilmcarm
.fi(l)uidu.c6trariosueropfasab'efFe3ii frigido i
diat dC ira uiolenter exarperit ftd ut magis ueniit
calidi. It^dicitlinco.uenuscalidaeilhumidadC
in.7'grad.tauri ubi eft domina &.io.tenimonia
(ua.f.terminum &'fadem: aufertur igitur a uene
retriatelhmoniadClicnonremaneDCueneri ni/
0.7.te(fimonia. Item faCurnus frigidus e(l 8C (ic
cus di eil jn.ro.gra.rcorpionis & nc in oppolito
ueneri:& iic habens ibi duotedimonia &e[l re /
trogradiisidi fcdm exafeno aufert atienereduo
tedimoniat&preterhocexaltaturinfnodeferen
tequodedei magnum te(hmonium:8Cnon per
mittit tefhmonia ueneris inhocfriidifere in tefti
monium ueladiutoriuin folis teli: enim faturnus
prope eius augem qux prefertur multis tcIHmo /
niis. Item fcam linco.Iuppiter natura calidus
dl Si humidus inprimo gra.aqu3rii exidensiha
bei ibidem triplicitatem&terminu dc dlinor/
tufuoprogreiriuus.Vnde fctlm exafenon pro/
pcer hoc g? ell dominas annide quocfr magna
fpesprofedus:8cncfoli quodamodo eftfauora
bilis pter 97 1 pridpio ani iduebat (oli iduetia mi/
rabile^quaiduedaipedit.mitufaturnu neomni
nopodic interimere ededum ueneris. Item di/
dtlincd.marsinnaturafua edrtiperdiie Calidus
dCficcus dCin.tS.gradu aquarii habens ibidem
foliimtermimim eil tamen inorcufuo procelTi/
uus & in fextili alpeduad folem (ble^n calido Si
iicco prebec auxilium. Item luna in natura fua
frigida eddc htimida Si in duodecimigradu arie
tis carens ibidem icdimonioed tamen prope au
gemfui deferentis quod cftfibi magis reftimo/
niiim, indicandum St Gc humidiintdc frigidum
multum portendit permanent igttuvfolis tefti /
moniapenitusinconaidaqa Ggnifiator erit te
periei illius Si dirponef tempus teiupcrate fcd!m
calidum Si ilcciim temperamentum tamen pro/
pter uicinitatem (olis &lunzutdictturin cxafe/
non non tamen omnino propter regnum iouis
in calido dchumidosquodfa^m eft flcutexper
ti fumus.Et bax ed forma generalis (irilm quam
procedes ineundis iudiciisllcut dicit linconien.
CTCum ergo fc^ uiam linconien. caloriun ex /
cellentem pronofticare'ueIis conGdera planeta/
rumcabdorum tedtmonia contenta in trinoa/
Ipedu.i.lcdm exafenon conGderaquando pln/
res'planetx^calids currunt uel bene fe alpiciiinc
interno afpeduin anno etiam in quo mars eft:
dominus anni:uel :dius plancta eft calidus & hoc
in'(igno calido dChncDrc ucl quarta anni ca/
lida quia' fleut dicit ptolemeus in centiloquio
propoiitionetrigelimaquinta oportet naturam
temporum cominircerecumnatiiris planetarum
quialiomnesplanetzGgniGcantes humoremin
ugno humido concuminc in, quarta anni, hu /
midacumparua iigniitcationenumoru erit ha/
bundantia ptuiiiarum . Si uero ceciderit hoc in
zftaceerunf uentihumidi non tamenforte mul/
tumpIuuiofi.Etponam tibi exemplum depro/
nofticaiionecaloris excellentis 6cponitura'lin/
con.de poiiitur llmiliter inexafenon & eft exem
pium anno ciirifti.r;49.fuitmars dominus ani.
Cumigitur.16.dieiuliibora.13.inequalidein.rf
minuto nigreftiis eftfignu leonis.j.gradupifdu
afcendente.Vndetunciiientus eft mercurius do/
minus menlisifinequiatunc accidebat in Inti/
madomoexafpednad folem habens teftimo/
nia tria quia iterum tunc fol fuit in domo fua
difponet tempus inquantum in fe eft in calido dC
(icco de ime regimen domini anni qui eft mars.
Et llmiliter regimine mercurii qui 'eft domintts
menlis nec aliunde impedit : eft igitur calor exed
lentis feruoris unde de homines auftrales multo
languore intereunt fed dicit linconien.g> fatur'/
niis tuDC erat in feorpione liiper temimoaiisdC
in quarto afpedu a foledc Iic minuetur aliquan
Iulum acalore folis. Item cum excellens frigus
pronofticare nolueris unde de fnid'’ terra: mor/
tificentut dicit liQc6.de proutdidtexafenpuide
TraSatiis.i.
quando plaottz anno uel mente concurrunt qui
uintnaturaiiterfripidi (icutaccidcbitaniio ani
ijf^.fatumoexiiietei Capricorno idomo fua 6C
qna anis continue ibide & i aqrio moraciinis di
ipowit hiemes i magno frigore di zfiates gelidas
fecitpropter afpefiuoppolitu ad folepcr xfiate:
Si ita impediuitfmduum maturitates & erant
autunonini tempora‘perniciora'per tres Iunx c6
iusSionescirca plenilunium-tiincettam IcHc ui
tes inprimo dores SCarboresfruSupriuaiut &
niagnaspelHlentiaspermariagenerauitperquar
talem arpe^um ad martem Si mereiiriu Si lc(£ni
lincoh.Cim^u efi pro tuncin annonis Si maxi/
meuiniScfmduuniCaliquandomarsdiiuppi/
ter predi3o modo contradixerint: minuitur ca/
mcneiiiseffeSusin prxdidis quia multum di/
iiabitacenith capitum. Ciimucro fuper ha/
bimdantiam plutiiapt fc<£m fententiam (incon.
& prout ponitur in exafenon fciredeiideras per
lunxconiundioneni SC per totam lunatione pri
nioiniiefttgabishoracbnuindionis Iunx & pro
eadem hora uide qcf iignii } e(i afccndens Si ade/
qiiabis domos peridem aCcendcnsifiC extrahes
dominii lunationis dC (ihabuerit dominum no
inhiimiditatedC concurrant planetx humididC
intemporeanni &igido&fcam lincon.plane/
tashumidoscumteftimoniis coniiderabisdC lia
bundantius apparebitq^ querebasqua} putabis
£C maxime (i in.j.afpefiu afpcxerint fe&inli /
f nis aquolisi&inexafenon ifin^quali dici^^
liasproportionesnoucfismita proficua& mi
rabiliapronoilicabis Si eodem modo ad uiden/
dum (i fc^a quarta lunatiois feire poteris &pro
utmagis expreiTetibi dixiexfcntentia prolemei
in diliindiioneimediateprzcedente Si hscciito
talisrententiapronoiiicadidetemperieiuxtado
drinam traditam in tradiatu !icd.rupradi&o,d(
nmiliterincxafenon.
VidamfrateriRciuitateeboracen eo
pofuit quedam tradatu de temperie
aeris Si uocauitreipfum in eadem tra
Aatuperimitatoremipfeenim ibide
inAimeopcraturperexiCientiam planctarum in
gradibuslucidisdi tenebrolis plenis uaaiis Si in
puteis & in gradibus augentibus fortuna, item
multum operatur per terminos & per exaltatio/
nespIaneta^.Vnde&iniflo libro intendo reci
tare regulas quas ipfe docet no tamen ad prxfens
nolo ipliiS r^uias approbare eo q? no puto ipfu
multum aiitenticum necmultu audiuidemagna
eius experientia i hac materia fed regulas ftias po
nam in libro meo inter regulas niultopc iiakntiu
afhologopc iithi qui hunc librum perlegereuo/
luerint regulas fuas cum aliis experiancur.Didt
igitur ftater^iit elementis iiccis coniuguntnrin
grolliuifiC imprimei'e& in terra cuius motor e(i
faturhusfe^m alios ibl.Ideoad mixtS Hendusi
ex eis requiritur agens adaptans prima proprie/
tatemprimiaimic^aprimiq; quidem fubtilia/
bit & iprimet ut mars erit igimr pariter terra fic
ignicoformansdimars 2pplicansignqterra.Et
qiiauisbzcqtiatiior proprietates attribuantur Gc
cisquandoc^cu omnibus coiundimdtdiuiGm
competit regulare Si tam iprelTioni quam exprrf
(lonicompctitdirigcre.i.tcndere partem «cladi
trauel ad extra nou tamen ad latus. [deo in his
duabus proprietatibus conueniiintmotoresGc/
ci & qs omnes rigidant Si dirigant. Etquiicor/
refpondenter infuntlhumidisalix diia propne
tates qui fimt git are SC fle£li:girare id eliproicat
ad circufercnriauelad latus his igitur eeoporta
. unus motor flefiens Si girans ut luna.Cumigi/
ttir Hcca rigidant Si dirigunt luimida uero fle/
fiunt Si girat ideo admixtionem Hendam ud
ad mixtum fiendiim exhumidisfie (iccis oports
alios duos elTe motores quorum primus applica
proprietatem (iiam ficcojic cum proptietatefcdj'
huinornm, Illeeigo rigidat utuenus Si girat al/
ter uero applicabit proprietatem fuam hiimido/
rum cum proprietate fcia ficcorum qui
dirigetutmercuriiis&iic erunteum his.7.nio(o
res.EtqtiiamotoresmixtionumnullaminrciGe
de determinant (igurn ideo ad hoc deferuit fplia
ra fidlanim fixarum.Et prxdifiis patet q^falnr/
misgrofrat& iprimit&efi terrx terram confor
mans:marsetiamfubtiljat&iprimit&eliap[ii
eant ignem terrx.Et fol (ubtiliat& exprimit&
ell moter ignis Si liax quatiior corpora rigidant
& dirigimt.Itemexprzdifiispatctqiuenmrig
dant Si girat & cfl difponens llccum humido,
Mcrcuriusuerof!cfiit& dirigit Iiumidum Occo
Luna etia; defiit& dirigit Si e(i motor hiimid)
rum (impliciti .1-1 zc tria corpora flefiuncudin
primunt. Deinde dicit frater qaptas elem^run
quatuorin (igura inter quelibct duo propinqua
ponirnturduocommixta media quorum iitraq
conuenit oimlibi propinquioriin qualitatibus
f rimisdt cum remotioribus in qualitatibus u.
giturfe^m numerum hiiius.ii.corpomm po/
nit numerum (Ignificatonim Si probato ordine
Si (itii.4.qiiorum (iintdomiis ponit qualitaren
ligniiicatopc fccfm fequitur i figtira fubferipia
Dicit enimfraterqalariete dominaturignis.!»
leoneignisinfefiusaere.inragifiatioignismfc/
filis terra ilia Si ilia tria (igna funtjgnea. Sed h)
cancrodorninemraqua.In fcorpioneaqua infe
fia aere . In pifcibiis aqua infefia terra & hic
tria {ignafuntaquea.Scdin libra aer dominatur
In aquarioaerinfefiu$aqLia:6(; in geminis anin
fefiusignedi ilia tria (ignafuntaerea.Sedin ea/
pricorno terra dominatiir.I n tauro terra inIeSa
igne.Etiniiirginejterni infefia aqua dChzcttiJ
figna funt terrea.
CVlteri^.fraterponit-Wniinos^f.pfctisMCrogrii
dis excludendo omnino teraiinosalunapptcrlua
flexibilitate &i etia afoleppter ueliemcntii fus zc/
tionisi eleuado gacopoCtudiflbluitdC uti^ frater
termmispcolc.exe»to9)in capricornoponitlic.
Vcniis.i2.mercuri^.i2.mars.i7.Iuppitcr.2f.latur/
nus Alchabiti^uero i dio ItcoduSorio ter
minis egiptio^ qui a maiori parte aftroloeopt ap/
probatur SC pona utrolo terminos ta ptol^ad ^
^priopt i diiUnSione ultima ilH^aaatus primi.
Oeinde dicit frater $ quia mundus bimbrio’ ^et
& eleuatione aqux propter renim ^erationem
miitua-.io neceftariu mit ut i zodiaco eitmt diuerlz
ptes i qb^fol aqs nuc fortUer nuc forti®& nuc for /
tidimeeleuaretaqs.Etaliqptesigb^nuc n6'dcuaC
nuctiix nuc debiliter qb^ailignaf.6.no{3.6.colope
noib^q fex’noiaaliis colone noib^-cogrucdefi/
gnat' iic: luddu uacuu idiifeces.SicdeincepSnigru
hnebroludCumbrofunielaliterpotintitulacio de
li: album citrinu rubeum, deinde (it nigrii uiride ia
oiidu ut fcdm pticipatione nigredinis lignef eiuf/
deineleuando potentia.Et in di(Hn3i6e.i2 . 8c in
ultimo illius lib.ponen^.pooet' oes illi gradus pre
didiiuno capfo.fc(£niopinioncfratris. Vlteri®
dicit frater.91 qa fol penes himbres ipedif qiicy ut i
quibufdagraduii^iSopt.Iocondituitdeus gra/
diisalios talis nacurziut hoc no obdante deret plu
uiaieis.fii dicunt' higra.&augmetatioes particii/
lares quiatmfunthumidh&hosgradusuoctU z\/
bu . maioris ineroduaotii.diff.i 2 .grad^augentes
fortuna fc^inalbu.Eenecoturbaref mudus & in
cathaclifmb opiaf ga i 01 ligno ponuc' coflitiii t de®
grad^cotrariosdu^icesquo^e primi Ic^mfalTni na
tura:.deiiccat& de^mut: £c hidicuf putd&pond
turabatbu.{ib.4.maioris itro
du&srii.diff.io.Caiteiiuerp
grad®ut dic frater (ut .7. fu t
naturzitermedizicer pdidas
ga cu aliq ^dicat huidu fit cu a
iquo (lecti .1^ tn codlie deuat
duehuidu Euedauifit hi gra/
d®dicu^a fratre augmetatioes
uclexalcatoescoesgahuidi U
St dcci.Etifhgradusfutquos
poit albii .1 priori ordine inter
gra.aug^es.fottunaieadedif
feretia.i2.gntimaioris itrodu
fiorii. Et oes i(H grad®pone^
I diflindoe ultia iiii® primi tra
QifP. Vlteri^dicitfratcr gjfi
ter grad® ^idos funt gda alii
grad^gelwat uaporesaddll/
tudincgra.^Sorii fit hnt in
fuisop politis grad^priedeui
tes naturae: fit gafut fcfmdi/
flatiaoppodti necellartc^cf;
natura cotrarfierut fit funt Iu
grad’exaltali6ispfa^. Vlte^
ritis dicit frater gi cum omnes
corrarietasicxlo hec reduci ad cotrarictatesq futi
pfis necefte e oes tales exaUatoes ad pfas reduci. In
arictei^ifdici^eta^icardietripIicitat[orietal'cali
defit hdidzexaltaf fohi librata^ i ocdite frigidita
tis fit ficcitatt exakaf laturn®n cacro Ca^i l^tetrio
ne frigido fit hQido exaltat' iiippiter: i capricor. ta
^ 1 meridie calido fit licco exaltat'mars.c6fequ£tet
exaltat' luai tauro iter cardies hu idos cu fit huida.
Et ga uen®i fui natura hiiidu het fit liccu exaltaf i pl
feib^iter cardies huidos fit ficcos.fit io mercuri® na
turz fuz cotrari®! uirgie exaltat'. Deikis exaltatioi
b^piajidicef poftidLlHfli6cultiailii®Ub. Vlteti®
dicit frater ^ ga i oi edtrarietate mund®(epameto
^er fit cocrariope mixci6eunirt.i6 ^Cer exaltatio/
nes ^didas coflituit alias duas. Quani pria c iiene
ris & merairii per quos iuxta fupl®didafit ois mt*
xtioficcifithuidi.Ecrcciidaediouisfit oiartis per
quos ut fiipra patuit fitois mixtio ficciad ficcu.pri
tnoergopontc'igcisq(iin Ggnomedio iter exalta
tioneueneris fit exaItationemercmii.Sed cu iuppi
ter fit mars contrar ut oio natura beant cu ficcu op/
ponaf humido.io in ligno fit gra.c6trario.f.^lkgi
dario exalcan^.Dici^ aut bzc figura draco fit dici
tur caput Lieneris fit merairii gai illis mixtio efi fa/
cilior fit cu Gnt hiimidi fit dicic'caudaiouis fit mar
tis ppter oppoliti receptioneifed propta illa rece/
ptionemultierraiieruntputantespexaltattoes ca/
pitis fit caudzitelligi exaltatione nodo^ curfus.lu
nz imponentes eis naturas cotiarias fed manifelH®
efl error eo^ qm prius pbafpres^.7.motores ede
no pofre.Et fc(£m alchabi.iintrodudorio fuo dif.
i.exaltatiocapitisdraconise{fin.;.gemino^fitcx
airatiocaudzedintercio/agidarii. Vlceriusdicit
Traaahis.i.
fralcr^fflcerOproieaioVadiojt {>raru,qi]z cant
efTedusinmixto.Eceftoisplaneta; certa diftantia
qua polTit i inferioribus corporibus diiari qus qui
da dillanria a eeotro planetz accepta pcorrndente
gra.inzodiaco.etdiciifilladidastiaproiedio ra/
diopt .unde fatiirRuspicit radios acentroexoi par
tecircalecomponcnscirciilucuiiiscentru e centru
fui corporis.dyameter uero eius eft.^-gra. hoc e .4 .
gradiiscu dimidio a centro. ConCfr iouis dianie /
terdl.^.graduu.Martisuero.S.folisiif.iienerisdC
inerci]rii.7.Iunx.i2.proiefiiones autem oium pia/
netaru ^er^lunsUtupatetmeffeSibiis^ fequu
tur.fed protego lunxpatetinhoc^ii aliquis pia
neta pliietcupilunanubes incipiunt eleuari in tem
pore in quo initium radioniai Iunx tetigerit ini/
lium gradtium ubieR pitiuia. Et eRHotandiim ^
deiilis loquitur albu.in maiori introdiiSoriojib.
7. difF.}.&.4.&liali.4.quadripartiti.ca.2.&.^.&
fit!ra.f.i{Ii^di(Hndi6i$aeciniz.hiii^Iibri detcrniZ
natu e de hac materia. Sed nota qt quatu ille frater
fupponite tota diametri! ee tiii fenii diametrii orbi
um ponitalbu. £C alii alirologi^tcr ptole. qui iia/
riatabeisiitprir’difiueliica.5'.huius dilhnSionis
Vlteri^frater recitat deafpe^b^planeta^ .f. con
iundione’opp6ne qrtiletrinumrextile.Et ponit
8. cohcliiGonesqiia9eprimaedepluiiia.(ecuda de
gelu.tertiaqnhumorcadit&cdgeUturierandine
iC in niiie. quarta de terremotu. quinta deiielUs 46
unt i aere.fcxta e de uentis.feptima de motu occea /
m.c^uadepelHlentia.Etqa{iftis cdiimSidibus
ponimf r^ulx particulares diuerfa^t tepericpt ae/
ris . id o&> regulas illa^ conduCionu ponain fecun
do tradatu hui^libri pcer^ regulas cdcIuGonisqn
tx.r.deRelIisquzfiuRti.aereqiixponunt'i diliiri/
dioefeqiieti. & Gfrdefeptimac6cIu{ideTratris.r.q
€ de motu Guc Ruxu occeani no intedo ilibro meo
rpecialiter determinare.
GTCapituiu.n.detepcrieaerisleuniutatione eiiis
(cdn>ortusdCocca(Iisfiellarufixarii .
Tolemms im^de regib^^cgj^tiiqiio
da libro fuoqiiefcripncad aridote/
p le&icipitliberfic.Signo^aliarunt
mafculina dCc.Ecdiclt fer
ui®igeoigicislibj)rio.g?ta ortus $
occarusar^uritepcdatesgrauidimasfacit.Etpto/
leme^ibidetn Gne libri fui fere dicit lic aeris, au tdc
tnutatioet^orupaiticuIaTiunofce.iierumdende/
ras r^iilx qux ia docent' ab aio tuo nd labanf .Pri
madiemclis feptebris li cuRos plaudri apparuerit
cnToIis ortu 6 i mutat' aer i feptima hora , & hoe fit
iter die&node.Septima uero die eiufdemefisue/
feertin^apparet&mulat’aeriunu;.2.8c.;.dieme
& avSurus apparet cu folis ortudC niutaf aer T cra
niiio.Etin.9.aieeiufdedicinchis.i.fpicaquauir/
gotenetimanuappareCidC itero tucmutat'.2;.die
eiufd 2 aUarat,t.eqmisponit&eiterucaIidamuta/
(io.aeris.Et.<^diemeniIsodobriscoronaUppare(
^ dicicflqphajtio £( I nimia mutatio.aeris.7. die e/
iufdcniefishcdi apparentucfpcrtini ftiteptifitau
gna turbatio aer is. E t tertia die meGs elufdc pleira' /
dcs.i.uigilix.Et dicit ubi fupra gt aiirigaq i linilln
maniitcnct hedos ta in ortu ^ioccafii fuoefTicitie
peftates. EtiiIteriusdicitpcoIe.q7Cu folis ortu ap
parent & Gt magna turbatio aeris . E t.6.die mcafi!
noiiebrisabfcidius.i. lucidus ponit dCicipittucob
fcurari aer qrtadieeiiifde libri apparet.ii.diemca
ns'eiLifdeue(bertin^appet fic corona dephanio po
nit & mutat ;aer.in'prima die meds decembris ctii/
on.i.canis:mpareC;itcrum.fitmagna turbatio iif(}
adaliquosdies.Decimadieciufde nieSs orisheii
ponunt.2i.dieaquila apparet 8( orion 8 c haida'
musfluuiusponut.Eteritnirbatioaerispimuiiie’
2).dieegra.i.caputapparet'!4.die menlis uoiatii
delphi®apparct.f. die cetus ue{pcrtm^ponit.2fJii
aquila ponit & cor leonis occidit mutat 6c tuib^
acr antetresdics.&.^.dieeiufdedelphin^uefptni/
nus ponit & itepe mutat' aer.Et.6.die'februariize/
phirusflar.22.diecpos.i.cquiisudbertin^pomi.q
aicar6iiirusapparct.2f.diehcIc.i.Ubraapp3r(t&
mutatur aer. Et quinta die martii cautos appam
aernnuaturodauodieeiufdem helion ided pilos
i.pifcisaqiiiIonismonadie eiuideorid appaRt.(it
cima die eiuQe lira uefpere ponit & eridiam'’ttx
3 i.dieeras.i.equiis atcjdCdl turbatio aerisuf.^
dufdeeqiiodlu GtfiZ accidit nimiaturbatioatiis.
Et primadieaprilis niigiila: i^paret.29.die tiiiDIi
pleiades apparet & fit magna turbatio aeris.27.lt
eiufdeorion iieTpertinus panitdCmiitaturatruf)
in.io.Itoradiei.Etprimadicmaiiadcscufolisa/
tu apparec&mutatur aerufe^in quarta hora diti
qrta oielixa apparet & mutatur aera crimine uno
die.^.dic ciufdc cii folis ortu pleiades celion appi/
ret&icipitaeroblciirari.9.dieeiiifdelapndinsapi'
paret 8 C mutatur aer ani .2 .dies. 24 .die ex eo uefpa
tinus ponit& mutatur aer aotedicuna.Et.2.dKiii
nii aquila uerpeitina apparetfic mutatiiracr.}iit
eiufdedelphinus atep Sc mutatur aer iifc^ indetma
horadiei.ii.die orion incipit apparcredCmutiliil
aernimisate trudies.Et.i.die iuliiorion pltnun
apparet 8 C fit caliditas in aere. 4 .die citifde prodiid
i. ante canis apparet B( fit magna turbatio aeris.S.
diechio.i.canisplena5apparct fitmagnatiuiH/
tioaeri8.f.anteduos dics.i2.diecetus ponic&mi)
taturaer’ante.;.dics.Et.if.die augiidi libra ponit
mutatur aersi^.die delphius apparet 6C fcutosp
nolfo pars prior nuidtis 3 pparet.bt dicit feruis
fupra q7.;.(imt,ague5in cxloXdraco infepr^o/
neopliineus.i.feipensferpcntarii & tertius dicitur
liicidusancuis.io^.dieprotiguitj.^ni dpmiaiti^
appardeilchasarefic dexter o(fimscomunis,i4i/
nisanteiinudie.Idas regulas ponitptoIe.deRiuii
tione tempoK ani. Et nata qp sde no fliit ideptolt.
qui (cripfit aibu .magis 0( U&rum quadripartiti lid
iuitimus der^bus egipli.Ex his ergo qtixin hac
dilha^onediiSafuntfatis fiifRcienter patet quili
ter fc^Q fentcQtias diuerfomm aRrologorumiit
Diilinfiio.ii.
pronofHca(lii(!ca«td«ntibiismiindi.f.pcrr^iIas rionesabccHpfibiisquJeacddiintinaniseonulfio
unitierfal&sabcifdeminlibrisfiiisiredut magis po ntsplaiictartiriiperionicdmifcendoeoscu rciiolu
teris partiailariteriudicaredebisqiiz contingunt tionibnsanRoru.EcinhacopinionecOptolcmair
inmtindo.ponanitibiintradatuiMmdoiUiusli/ quiaipiiusmaiorfiduciainomnibiisiltis modis e
bri regulas magisparticularesciiitifaincp aeciden/ in hoc-Echiiicconcordaraomar filius gebar alba/'
tis mundi per re:de quo in lioc meo libro uoluero tegni.Etnmilitcrconcordantomnesquiiiiaprole
pertradare:&inhocfiniif hzcdecima diflindio. meireqmmf;&ngnificationescuiu(Tioetmaneriet
iflarufimtplanetzcouenierescuiiifliberbarij ma/
IFIncipit .ii. diftinflio qualiter Ut pronofficandu nericp: & apparent fignificatioes fnzqn applicant
dcaccidentib^miindipfecudasnellas.f.pcurfii 0/- ad applicationes & reiiolutiones & attazirdt ad
dcruiiiaereutpfiellas cometasdCfImiIia:£< conti diuifioncs&adradtos& adafcendentiatcnipo^
&adluascomundionesquxilunt tempore afcen
dentis & in fuisoppofitis di qdratura.& in aimu/
OftcpdetermtatCie ta2ternnino9:afcendentis.Ciimmoduspronofti/
qlVfltpnodicadit) candiaccidentib^eireeonlacris.f.deUarudifcurrc/
.deaccntib^mQdi p tiuminaereetiamcometarii caudatarum fdetur a
ipfas& pptesdrcn dominiomartisdi manniscnniiindionuplaneM
idCp^ellnsfixaSidC rtidCinaliisannismaximequadoradii fui fuerint
jpoiii} ^idoru na in (igni$aereis& luna fueritinfortunata abeo i tav
Ituras dC p eorudej libus ngnisi& eo fortius ii fiierit domn^almutaz
*natura^3mixH6es decimxdomiiSibarchaliibidem.Itedidtalchin.in
I adIuice.QJIalhac deHoribLis.2.lib.inprindpiofereqr fdetia igniu^
diflindoeitedode inaeredC prodigia terhbiliaat^horribUiaquxfi/'
jterminareqlirer (it untinaere fciunturcxmanecumprz&ieritin illis
'pronofticadudeac annistquorumentiopricefrit.pofleaeueneritutini
cidetib'^mundi p fcias fte[las.r.per ciirfu fiderfi in eodem anno in quo fueris prsfit eidem (ignocni ^
aere dC p Hellas cometas & alia Itmilia.Qualiter at fiierdtindidispnndpiisrfcdm ergoquantitatem
per fignalja in czlo.f.p nubes QfparaleuasdCuir/ fortitudinis fuxin eodem annocric fortitudo eo^
gasd£his{imiliaquxapparftc(rcarolc& (unadC qLixeuenientexprxdidisrdndIIis& mirabilibus
aliasHellas. Sed primo! hocca.hiiius,difHndt6is ac prodigiisibxc albu.ibidc. Ite (imilirerfjprima
ponaqhcerllrpronoIhcandudeacdcUtib^mimdi partelibrieiufdeindefloribusdidtalbu.qtiaturn*
dCpat^iti.i.tradatiiilHnslibri. Debes fdre adiie inreuolutioneanmimpeditusamarfepereonititi
tus igniu di cometa^ & oium flcUa^ fctla^e i aere dionem di afpedu dc a cauda per coniundionem
^os dreundate ihorizontenoHroinquo fumus. cxifhnsemminfignoimofignificatignitas flellaS
Didtita9atbu.8.decdiudioib’niaenis.diir.r.in inaeredilcurrentesihxc ibidem albu.
principio.Q>extra£bo qlitatQ adu^igniu di afub
i.HelLr^alba^dCdHclIaruhntiucomasnd fdtur CTCapitulu.t.deeeneraHonecometaru Si aliaru
x..!.. r. t...'. Jxr... : ... r..7_
mii ex lignificatoe Hellade ueldniomartisianis co
iudi6alib’.i.iaiiisiqmb‘’fu€rintmagnx coiildio
Dcspra^iautialiisanisq.r.nofiint cdiimdioalcs:
diprertimqiifunt radii ipli^^miirtisifigm! terreis
auc fuerit eius lumen dtradiiin (ignis aeris di fue/
riclunainforcunatailigno aereo: di ^ipiieflipla
luiiadna^ioui. EthmcCnixcocordatlulihaber,
odauoIi.c.{.(icdices.Gradiaaccntia.4.modisdi/
uidunf.Vn^moduscjaccntib^uifibilib^qaccidut
dellariim («imdaru difciirrentium in aere fc^m
diuerlas opiniones.
Ixtt ille frater qui fe uoeat perfcni /
tatorem in tradam fuo de tempe/
rieaeris in quinta concludonc eiuf
dem tradanis qui cH de Hellis in ae/
rcq>HeUaruminacrequxdam fimt
rotundx fine caudis qux dicuntur
Ihocmudodifiit oib^cdiaficutepidimia habuda afubdifiunc.f.quotiesfo! habetiiirtutemfuaqtix
' tiare^ucleipedefed^diuerdtatesud aeris iidplii/ uirtusfiiadicetiirinCabulispotentixIiixidiellta/
uixuelhislilia. Secudus modus fifrfihdidoiiiliy bulailladegradibusfumofistenebrolis lucidis dC
bilidip6teegeneraIisueirpaIis(icutterremot’fub aIiisutcredo:dCponetiiriI]atabulaa finein diHin
tnerdoes dilmiiadi his (ifia.Terti^mod^e in rebus dioneimediate lequentis.Et didtfrater qr (i aliqs
qfutfe^esunigcneriricur^iadihiSfilia.Quait’ planetafitingradtialiciiiiisexaltatioms aelin lu/
mod^^eliireb^^quxaccidutiaerciiaitignesq appa nadiprxdpiieiKitafpedusndenecdrariautpo/
rctueradiidcHeilxcomatxdihisliria.Oehistn/' teHasfoItsinrcleiiandointalibiiseffedibiis. Sunt
busmodisperomnia'trad«bicur particulariter in autemalixHellxquxfuntiignaeuentuumquanmi
tradatu.i.fiuuislibri.Seddeqiiartomodotrada/
tur iam in hac diftindione. Vlteri^djdt haliqtfut
quxdamfiuntinexalutioDibuscomtmib^di qux
damtn patticularibusexaltationibus planetarum.
aliquilapieQtuquiaccipiunthasomnes ligDifica/ Etnota ^ omnes aliz exaltationes ponenitir
TraSafiis.!.
fcdtn fratre ihtSiftinflionefequenti. VIteriusdi/
dt frater (3)pr3dida;l^cIkfiimrquotiens fatiirmis
Si mars fiint in tali gradu qr iterii replent aere frei /
listalib^fimtfimrairubifirrfitmarteaimfatiirno
fedhoc rnrtiiis ionecu marte dC fortiter ioiiecu fa/
turno.Cofifrfaciunuftiplanetzinarpefliifiaititi
coniunflionedii tamen fitafpefius iitriqjccntri ad
eeiitru.(eciindxuerofrellxfiunt{ic:c|iictierrs[atur/
niisiiippiter& marsfuntin taligradii fadunt frcl/
laliieida iinecaiida.Mars eteii fatumo in tali gra/
d 11 fic facit fere: fed mars cu ioiic facit ftcUa magna .
Et hienota Cnemarte non fit cauda. Cauda iie/
ro feuerrit ficut monet' mars .f.tn circulo fuo panio
na fi mars moiicaf uerfiisoricntetillud filr facit iicr
fiisoccidente:&ad lateraundc cauda quadoqjuer
titreab'unaplaga3dalia.[iippitercnratiiriio facit
frcllaiiiagna fine cauda ad modii Iunx .1 fra etia oia
fTunt per afpefliis ficut p coniunflionc fi centrali /
terferelpiciantin taligra.Sedoportctfi debeat fie
fi perfattirnuuelmarregrccntni illius fiti tali gra.
& fifeftpnfl'ibiie ficrialiqndiiasfteKasfimubuna}
pcrrat(irn(i& alia per marce:quando fiint in diiier
fisafpeflib^adioiie& foleinfiiafortitudine.Secu
dxautftellxquatu.g.fiintfpecies Sicori oppofita
iuKta numeniexaltationu fiunt fic.In de exaltatioe
liinz per planetas fuperidresibide, dicitur ut prius
dealiis fit (fella clara alba& magnacoma clara me
ra SC dicifargentiiexioppofitoexaltatioiscofifr
In exaltationcmercurii fit (fella pa/iiaclara ccru/
Icabcnecaudataqu-rdusafconataicff & in oppo
fito facitconfile. In exaltatioe iicneris fit (fella pul
chra6ciiiagna& dkiturmilesiitcredo. Inexalra
tionefolis&iciusoppofiio fit (fella coloris aiird
habens fimilitudinefadd hois qiixdidtur rofa &
elf finecauda. In exaltatioe mattis dC ciusoppofi
to efrelb parua & rubea cu caiidafurlil creffa capi
turcdcorfumpiiidentc.Etiitcredoelfilla Ifeliaqua
pcole.& hafr uocant matutina fiue aurora deq di/
ceriirinca.fequcnti.rncxaltatiociouisflCieiiis op
polito fit (fellaqiiafierefialiipbafim ignea dici
turcbluna:8i e(fiIlautcredoqiiaptole.& haljr uo
eant tenaciilii. In exaltatioefamrni et eiusoppofi
tofit (fella (inepariia cauda&magna aliqiiatiiltim
cerulea Si dicit oigra. Incapitedraconis fit quafi
draco ardens ad modii partice 8C dicif partica In
cauda ucrofit (ifr fed e(f tenuor & dicit' iieni. Tot
igtt' funt (felix fed a puteis caiie ficut in aliisshxc fra
ter De hisaiit (fellis fada mentione in ca-Iequenti
Nota mlcquxfit materia taliii. Vlteriits didf fra/
ter 9 materia horti c uapor terreus a qua fi timixt^.
ur polTi t hic lucere.hocad fenftl palent qa freqiien/ {
teriniienit' malli defiipcrcccidiireqcfiRsaqtixqiieJ
elf iiixta pifees coffosqti iftigidatur. nec lucet poff
cafumqtiiaimitat' congeriesquantitatis ut i ligno
putrido Iliceti fed miitnf'incondenrando aut rare
fadedocoquairatiirlux.Silfexquoofsaqiia lucet
hctmfeiitpatecfitno£feagitet' aquain iiafenigro
apparcbitluxfic dupla; fusiores dida materia agt
tantlucct Si no aliter. Erraneeergoponut q dicut
illaluccrcpropterardorcincofinioignisfupioris.
Oportet ergo materiahxcqiifitppras fugi nresde
trimetu.f.ratiirnu & marte neceilarie erit fequens
eosfoJmmotiieorii fcdq determinatio martis fit
debilis Si (fella ei^cu cauda eritaducrfiis cu ut p/
dicic'.Satum®aiitin coniundioneomnium trium
iic! fr duopt i tali gradu cii fortior fit quia altior ne
cellario figura fua fprimet di bii natura cogclabic.
Cuergoillxlfelliliccoglobef & fortiter petiit fu
pcriora&materiahoium& allii (it tenera erit ne/
celTecorda (icleiiari.EIeii.itio c nolle fubici fed po/
tiiisdnari;aiidefiuc^lia& fcdicioes.ha-c frater ibi
dc. Ex^diSis’patetcxqiiib°locisctrculi& qlitet
generanfcometxMm opinione fratris prxdifti,
Scdci^opiodegeneratioecometxcotrariariuidrf
opinioniapt .primo metheorope. & ^cipuei» hoc
9 dicit frater qicometa lucet ex hoc 9 cius materia
clfiiaportcrrcusaqcomixt^^agitatappras fiipcrio
res & no aliteniidelicet 9 no rucctppterardoreii
cofinioignisnecg.ipfiusmateriei inflamationeni.
Na fcif m fniam apt .primo metheoropt.ca.4.folrt
extera corpora cxleif ia approximata duobus ele/
mentis inferioribus tranfiiiiitat eas fegregandoab
eis Oi prxeipue a terra quandam natura fiiniofa; g
totacalidapartemficcamdC parte hiimidamado/
miniotameficcamihxcexaltatioa duobus cfisin/
ferioribus fegregata & a cxleif i corporei fuprema
regione aeris uri infima regione ignis elcuata fcd^
partesfuas iiincentes Si inimiditates fubtilitercom
mixta 81 fortiter ad uiice copada ex tali fiibtilico/
mixddeefRcif defaciliiflamabiriiindetalisexala/
tatio fit ab riisifcriorib^fegreg.ita& ad locii debi/
tii eleiiata-comixtaquocp Tubnlrd: fortiter spada,
ac et a cxlelH corge efFediue & a medio drciiftantt
cxcellentercalido&ffiamataiiocat' (fella comata:
imdet.iexdiuerGtateIuis^figurx.diuerraeis nnii
ipominfpntiniiitapi .prio metlieorop:.c.4.ubip*
impropriu tertiu falfa;^ oplonu degeneratioeco/
metxfmamiadida ponit dtpbatmiifefie. Etlifr
ficu tipTeapt.eode prio metheoro^ facis maifdlat
eodemd&exfitimaceriaficii^eneratio fit come
tz fiegeneraf oesalizffellzlc^zdifairretes iatre
fiueigniti6es& iflamatidesiaereapgeres^ter hoc
9Cometageneraf ilocofiigioriSf ex materia ma
iori& magis copadacpalizigniti 5 esiaere: 8 C io
alixignitioescitoextingiuif SCcitodiiroIuuuhpg
tenuitate .maicrix & pp motu aeris 8 C no nh durat
ficut (felix comatx.Ex his igif patet 9 oes (felix fc
cildx appetesiaereex eaptagitatioe &ifiamat6e
tioappet 9djre£feec6tra opi. didafrat.ficut fatis
appet. Cii hacopione^diaaape .fatis cocdrdatli
con.iqiiodatradatufuoquefcripfitdegeneratide
cometx q poff f propofitione falfafiiopionu de ipi
iiscometxgeneratioeponitpolfcaopioneppria)
(icdiccns.Cu ergo i regioneiublimiori nihil reno/
uantiirprxter(!tiim& eaquxcxfitiirenoiiato ac/
dtit ut eriipfis Si radiorupiedioneiuiribi!es.m^e
TraSatiis.i.
ftii cdfpcomctano cdMIanoiianccaligdnoiuI
ircGiceruaiiifibiiiiqiigifhiifioccometaeft no
iiu:crt Tcs cxns fubglobo limari.Palaaut cft g? cx
lucc& rplcndorccomcticontraxitgjcometail/'
Ia niliil aliiid cft nifi ignis:& ga fub liia 6C fiipra
nosnihiiaiiiidlucctautiplcndetnififoius ignis.
Ignis aritcdduplcx.gaaiite ignis manes nfinuil
ctlgcncratiirdcfincnsqlis igniscifuarphcraiaiit
cft cbniicio fumi acccnfi fiPeu generatione fiiadc
(inens:qlis cft flama apud nos generata. No e au
tem pofTibilcut trica nt ignis fifcuecncratioefiu
tra(icns:quia no liereC materia necTeqiicref mate
riaillfimotii cclidiumii necciTario c» fitterreftris
nocoplctarfiiblimata.NoncmuidemiisaliqiJOS
ignes ex materia tcrreftri i aere generatos diumr/
ncpmanereinccmotil cali fcquetes. rclingt’ ctgo
qj trica fiiic cometa cfl ignis manes no cugencrav
tioncruatrailcsihucautigne materiale eite de(ce
dete i regione acris a fphm ignis n pLietaiga no
defceditignisermco^uletiaaiua fphara leduir
tus tiii ci^defeendit cu radiis ftcllaji i fphera ignis
nec attingit ad fpharra ignis mot^irbulentus iicl
cx uio!etia.relingf igif trica iiel cometa e ignis
generattis cx materia defurfii ueniente fed a matev
riadcorfuucnientetnoncftpoiribile ut generetur
ignis hnsduitiirnit.itepmanentir nifi cum fuerit
materia fiibliniata Icparafaa natura terreftri &af
fimiIatanatiir®ca:lcfH.PaIaautefiq»tricaeignis
fiiblimat'* a nahira terreftri & aiTifat^natiirs csic
Qi.caagens& paties copIetxiadioeSC pafiione
alTimilanf ct1 prius fiierint ditTifia. Ca nero gene
rans fricx nce^ario erit uirt*celcftis.f. uirt^^ftellx
fix*iielerratics& tterifireeftgjimicuicg trica: ca
ePTeSiua fitppria ftella ex dirrao eius Cc mouef :
cu q appeti mudo uila.Cu aut tricz moiicaf mo
tu cali diurno. Patet gjuirtuscalieftpriaca mo
tiuacaRc£f obcdietiaqiubnttricxad uirtuteceli
prinnl fignu c clnngatoisca^ di fepatioisa natu
ratcrrcftri&alTimilatoisnatHrxcelefti.CrLoca
tioat corneti edireflo unius fteilxpluf^ alterius
noeritniflpmaioreairimilationeilliftellicdirc
ftoau^locatnr.imdcppterfimilitudineqiia bet
cu ftella eafubiimatranitfiraftella illaficiit ferru
ab adamanteihxclincon.ibide. Ex ^iflis patet
generatio cometa^ dC alia^ ftella^ fiximdape in
aere:d<agbiis planctis faifteUisprimisipfx ftet/
Ii fecundi generantur.
Cr CapitLilu .quid fignificet cometx Sc alix ftd
Ixcuapparenciaere&qliterfitpronofticandn
pereas deaccidentibiis mundi .
Oftcp in priccdenti capitulo detet
minatum eft degeneratione come
tarum & aliarum fteltanim fecun /
darum in acre. lam in hoc capitii /
lo intendo dicere quid ipfx fignifi
eent cum apparuerintiM qualiter
pereas fitpionnftlcindude accidentibus . Dicit
autem lincon .in eodem trafiatu quo prius .f. de
gcnerationccoinctxinfinc:gjcum ftella qui fub
limauircomctamquxdiciturquaff natura unius
planetarum.7 .eo gj omnis ftella Cc dicitur. natU/
raimiusconim planu eft gj cometa cftignis fub Ii
matus aftimilat^natiiri alicui® planctx.lnol eni
rc aplexioata terreftri fiit res fpiiales fcpabilcsa re
buscoplexionatispaflionecorpo^CEleftiii.Cu
qifithicfcpatioirdinqtiirrcscoplcxioata ifirma
aut corruptaiptcs at h®mudi fut wciliores 8c reno
lubilioresqlgtcsrcrtjplexLoatajelicettot^Hnld**
fit icorrupti bilis fc<Im phtlofophos; glibet tn co
plexionata corpafccfmcosfiitcorrupcibilia.Ex
hisagopatctq5comcta<5 cftignis fublimatus a
partcmCidifenfibilts fignu eft fccdentisfubiima/
tionis & fepatiois naturi Ipualisfcorporatx re/"
bus copIcxioatisdC aflimilatxtricx i natura fpua
!i; quapropter fignu c ifirmatiois & corrupttois
rene copicxionarape qiiib^dnaf pta aiius natura:
alTi milac'’ trica uiia: ii tpiira fi fiicrit trica de iiani /
rafolisuirtusficlli q fiiblimauit trica&fepauit
ea a natura temftri : fepabit Ipiis q fut i corgibiis
coplexionatis aftlmilarisnaturx folis & erit ifir/
matio aut corruptio i hoibns & aialibus & feme
tisqbu.sfol principatur iKlpricipafrdnatur .Si
mihtcrfifucritcomctadcnatiira martis patietur
detrimentu autcorniptioncqlutdenaturamaC
tis.Etfifr erit res per cxterosprasihxclincon.Ex
his uerbis fatis appet cometx cii appuerit figni
ficaiinn1domiutoscfeflusmirabil«.Etficutff/
gnificaf cometi:fic & oes alix ftellx feciidi q ap/
parenti aerei magno nilerolint fignificationem
magnafiip acentia mndi.Dicit itac^-ptolc. in cen
tiloqiiio.pponc.gg.qjfcintillatocs ftella 9: flCftcl
Ixcu cauda fut fc(Ic ftcllaru di nfutexeistexpro
pofitione.99.dicitprole.jiutdiciteius comenta*'
ror.fiuecxpofitor bugafanis.SCefttex.ptolemxi
fccSm iliu ametatorc.qjaluchezit.i. ftellx cadftes
fignificat ficcos uapores. Cu ergo fiitrit luna ptt
fignificatuec^afceacntesiunapte.etfidiuerlifue
rint omnes partc.sfignificabuntrcd!m textu .lixc
hali . Si fiicrintomncs eximapartc fignificabimt
fcilm tcx.bugufari . dimuitoncaqK.rficcitatefiC
turbarioncaeris.iicl fcifm tex .halifiglficat muta
tioneafjpt quiuiolcntregtoneSc Icge.led fcdm
textum.bugiifa.figntficantillcftellxexercitusue/
nientes ad illud clima. & requirentes regnu illius
climatis. Ite fcim tcx.ptole.queponitbiigufa /
nisicometx aiit caudas nntes fut illxiter quas 66
folei fut .ir.figna;& cn apparuerint hntesniiiltoi
crines ut cu fuerit appentes uel afeendentes i ango
lo regni alicuius regis morie^ rexiaut ho potes il/
liusrcgni.Et fi fuerit i fuccedetib® angulis deftnie
tui' ei®thcraur®; di mutabit cofiliatores: uellcilni
tex.holidctrimeDtupatief jftiusrcgniCubftantia
Traflatiis.f.
prstor.Et l<:'2ni tcx-biicmfari fi in cadentibus
fiicrintangiilis.l. ri^ni miiltiplkabiitur carceres
& infiriv.iratcsicritcpmorsS(’ maxime fiibitanca
r.latin maiorem parrcm.fedfcetm tcxtii haliin
finiiabir"' e''Mi:ppls& multi coje icarcerabut^Si
miiiiftri co^ morienr' c.v ffirmitatiba ficcis & mi
iiiiccTenliishofiim.Etkdinrcx.biigiifari. fi biic
riteometa coma ucl cauda ifiirgitcotra rege j'di/
tor iilbcrctic^.E t fcim tcx.Iiali eille dns terri uil
fcJni tex.bugiifa.fi hnsimacomaaboricteadoc
cidensiiencricfrtfm tcx.balihoftcsiiciiiet de Ion
ginquo.Siafitaboccidctcadoricscrithofl-is de
regno ipfoihaicptoU.iiilappofitiee.gg.centilo/'
quit fiiiroJm tex ,hali & buguf3.& ipfi i comeris
luis poniitcxcpla de multis appitioiba fideni dif
auTcnti li in acrc& cometa^ q cnit fignamitlto/
ni cfFcfliui magnow .fcd n iiacat ea cxcpla recita
re ad piietr Sed halii fincceciloqiiii dicit fie.pto
lema;usi hoc!ibrocoroct.as&cometa9r noiapo
nit (Ignificatioiics & cflvxfliis . Sun t igimr come
ta: qiuTd.ic.-rIclliacorporain tcmpoiiba diiicrfis
apparctiaqiianiiilguscomctasiiel crinitas appcl
lac& diciinf crinitai iidconicta;acrincncla eo/
nia eo q? qfi conaa' ii iicl crini tu caput appct.T ri/
caaiitdicfic adfiritudinctrics crinisco cp radii
Sii trica uel crine ex fc emittunt. Stella: eu caudis
udm q»J dicit ptolc.fut none q miidii mouet: ex
bis exceptis q fut.i? .qs ptobbic pnittit.Oenoue
aiietiii mentione facit, q 10^ noiaihoc libropo/
nic&fignificatioes.Priailla^ dicit ucni .Scciira
da cenaciilu .Tertia pertica. Qiirtamits.Quin/
tadnS;'lcona:.Scxta iiiarutinafiiicaiirora. Septi
maargcntu.OSaiiarofa.Nonanigra.Quanmi
qttuoipna;an.imi!ant' ftellis & oes fignificat bet
laSC terrores & magnos euct‘’i mudo!& ex colo
recapi cognofccr' maifi i inudo fiitu^: .& ex natu
nafigniiquo pri^appuerit ea^aliq feiet qn ill<I
malli erit. Et liappuenriorieteci'itcito:fi liero iii
oecidete tardabit'. CTMiles ergo ex coplexioe ue
neris c& e^V magnus ad modii bet crines
6: ladios ifimdit retro fe:& peragit.i i.figna cjuie
qnappiicritnoecbit&potetibatioiba 6C fiirget
lioicsinKidoquoletinutarelegcantiqi&rcs ad
ducet nonas & peior fignificacioopis eft ex par/
tccaudai.CiDrisafcontEertex coplexioemcrcu/
rii&cccru{eus&piuts& caiidaeiiisloga 6C in
ptei qua appuerit cauda fignificat morte regii dC
giicrras.CMatutiacrubca& Iictcaudambealo
ga&.' notaiitii cjua’.iidnsa(coni& ecxcoplcxio
nc martis q qii appiicritcaput Ifcriiis fignificabjt
paucitate aqiiapr & fame magna dC cobiiftiones
igncs& giicrrasitcirababiloniiS jterra arabii
& i' tegiptonfqi applicer' ad occides . CTArgentit
bet radiii pichni i;aldc& albii admoinargeti pii
riffimiiqano potdHiafpieii&qftappucritfigni
ficabitdnos fertiles i terra ubi hoc erit; 6i mcU^eri t
iouc i figno aqrico exntc.GrilIaq dicit' nigra di
cx natura farurni;& ci*’colorcmagts ccnileusi^
nigeriSi qn appiierit figificabit mortalitate inlt;i
&d!coliat6ne.CrEtiHa(^d icif rota cm.igra2i
rotunda & bet tacte ad modii liois dC color ci'-’e
ut color ai^gcti cii auro mixti q qn appiierit figni/
ficabit morre regii Qi diuitii & rautabiit res niii/
dani& iicnict& rucccdetilitsmeliovcs.Cillai^
dicif ueruc horribirarpcS‘’& uadit ypefolci &
fignificat imitatione frufi^pomoijc Scfi iiftusq
cx terra procediit & moitalirate regii & diuitiiin
C71 llaq pttea dicif’ het groflTi radiii di fignificat
p;uicitateaqiiaiu&defiriiaioncanon.ti&cim
coiuftafuciicalicuiplanetapi fignificabit aliqd
prer hoc.Si «i ucnerecoiudla fuerit erit mutatio
aquarii dcdeflrufiio annonx maxima.Siciimct
curio morieni!' hoiesiiuicnes& rapietcs-Siciilii/
namoriefpopiilus.Siciifaturnocrir mortalitas
grauior.Sicii criitgucrr* genere cppres& mortj
lifatcs p gladiii . Sl at cilione fiieiie ipc qcqd ffflii
cabic inrcgibiis&diiiitibiis apparebit. Hyclunt
diSa ptolcma-i& ha'i i fine centiloqiiii de fignifi
catioibuscometa^c. Etptolcmxiisi.t.qiiipani
ti.ca.ult.dicitgjMl rcaudatiuctos&acrisllcci
tate oflendiit!& fciSmliali ibidc.oes illte fiimt dt
fumo.Etdicitptolcmi.critqiilHiisquocI ex hoc
edtingie fortitudo fc^m natura fiorrituclinc cor/
poni fpaciidurationc, Et dicit bili q? fi liclla; cau
datatappanieritncbulofixfignificatqj fpifTifiido
cft pauca & fignificat iicnfos muiro.s & acris llcd
tatede (cdlmmagninidinccometiedurabiitucn/
tifcdlm tpsquoddurabitcoinctaihxcbali.Etdi/
cit ptolc.qi ficllaru iaflio & caru curfusfiab lUio
angulopc.i.abuiiapartcfuciitiicntope flac^cxll/
l.ip.irtcfuturoscelignificabit.Ethuiccocordant
Sci'ui^& V itgi Ii‘-’libro prio gwrgi. E t dici t pto/
Iciimisficxdiuerfis angulis apparuerintinordi/
natos ucn(usanminciabunr.S<aqiiatttiorangu/
lisuidcbiintiircircandarcaerchiemalc cx multis
difti;rentii.sindicabfitj&indccorufcaii6es toni/
tnia!& his firiaproiicijirc no diibitam^: liwpto
lemnxis. Et dicit hali q? anguli dc quib^lociit^dl
ptole.ihoc libro fiit illi quos dixit cflc iter Teptea
tiioncm & occidens 8i alii tres anguliihschali,
Et dicit ptolc.:.qdripartiti.c.9.comicmtutinfpi
ciam^’ adcomecasTeiificlIascomatascaiidatasap
parcteshoracclipfis aut aliq hora quaciiqietai
RttaaccntiaqcdngCitcuiufmdiriichaflamibilad
appet fiirfii mt^iia &fpifta &C ad qililldlarpicist
ficLiclac^aq; & aliii textiiuit {(1t illatqiiocit'
alcpfi.i.ptica&abocat.i.cormi:&iiachanl.i.i(J/
fc(5'’:a: aquus qijt naturx marcialibus & mcrcu/
rialib^natitrtsqs0diximiis:afni’an^ g .f.m.irs2{
nicrcu.opat' Iitcsguen'as& obH(hoesctrcs'&na
gnimoV^&fellini.&accutiaqorigiitpcos.i.p.u
hali.ifidia; iiiagc 5c fcirta & oia q monet oe j fp»
Diflinflio.rr.
6 ;
ad malcfaciendiuS: q acddiit p eas.Cmortalita
tcs fiibicas 6C febres acutas: 8C talia q funt de na/
tura martis & merairii . ( tem dicit Iwly gj qua:
dabVoiSgnaliiim fumtdcftimoficco;& qu.-c
dii dchuinidosquoru forma: colores &opacon/
cordiiiitplaiieticdnantiin mundo hora quaap/
parct.Sicciis ci^ofumiisaim natura martis ucl
nicrciiriicocordaCifumofitashiiida Clinatura io
uisacuenerisfi in eo uicerit teperantia . Sed cum
diftepcrantia fuerit & tempamentii exierit cilna
turafaturnicocordat. C^odlibetailt horiifi/
gnaliufignificabiteaqits accidet hoininibusibe
lliis:plantis:pifcibus:auibus:augmcnto:dctrime
to aquarinfiC erit eorii lignificatio fcim planeta
cocordantecficis. Couenit igit’’ ut lignificatio
planetarii teperaco^ cii oi teperametoiii aerecd
ttngcri cocordat cii natura iouis & iieneris.& H
cut pciii renuexal tatio dignitatii: fic ola alia opa
qucEdixicPto.dcioue& uenerc.Similiterc6iic/
nitutngnificatiograndinu&fortium pliuuaru
& frigorii ualdc inagtioru concordat cu natura
fatiirnilicfmfuaopaquacPto.narrauit.Quod/
libet igitur fignaliumaccidentianuilta fadt:(i/
cutfuntplanetxiqui fi multi fuerint nocent plan
tis& aialibusi&fipand ucl diminuti fuerit no/
cent eciiV.taleautnocunicntufequit^ defcdl^iiifiu
aliuifirmitatesctfiilutcs.haclialy. Coucnitigif
fciSmPto.nc infpiciamusadcometas quxappa
recin q^eeclipfisiaiic in tpibiis in quibus accidiit
fuaoga:& concordantfiia fignificationes cum
planetis qui dnautur: iudicabim^ fidm illud . Et
poteegjfignificationcsjearlide uariabutfignifi/
cationeplanctzdnantisicclipfullaliqfiellado/
minabit in ^e fiio quo ipfz apparent:fiue illaq
dnanturinecliprufiiieficperaliaeclipfim q eue/
nictifiiicp aliquod annuainentuplanetaru:autp
c6iimdLoiics:autpoppofiiiones:qiia:intpeiUo
crunt.hzchaly. Nota qjficutdocucrittc Pto.
& haiyiudicarep fccEasilellas apparentesin tpc
ccUpfisific oportet tc mdicarep fcd!as fiellas q ap
parcttpccuiufciiqjcoiundonis magnzliiicince
ptioniscuiufcuq3tcponlrcuolubiliii.<ErQuali€
aiit fiire debes ubi cucnict efFcdus fignificat® per
cometa aliqua uel fignalc aliquod ; fic qfi eucnict
efFcQiiS!& ^diu durabimt:& inquogeiicre repe
apparebut:iam tibi iuxtalniam altronomo^ de
clarabo.Dicit itai^ Lincou.in fuo traSatudege
nerationcconietse:^ qu ignis in regione acris dl
exiftes propter proximitate fui a terra; no appa/
rct ntfi in regione cx cuius rerrz uaporibiis fubli/
matun&inr^onibusfiibeodepalello no ap/
parebit.Hzc aiit cometa fignificationcliabct Iu/
per regionecx cuius uaporibns fnblimathfupni
qua terram fuerit llillans drea fortioris fit® £c ne
hementis im^lTionis in hac hora generationis co
luetxsiii eade naq; hora mouet fiella eade natura
fpiritualeafTimilatcnattirartcrrzincorporata rc
buscSpIexionatis-.tardiorcftgencrationc come
tzproptermaiore inobedietiareje coplexiona
tarunatura adionucxlcfiiu. Supra qua autem
regione fignificat[comcta de oibus regionibaexi
ftcntibusfiibeodepalello iionefadk dilcutcrct
lIiiedilcurrcre-.iiififovtcfiipiHafignificet ciii^ho
minii alos mouet ad affemonc aliqiiduitpoteiif
ad adiiuiationeuicl timore aut Itorroremuiel ad
amore. Vcrifilc nncpefi gy corii aioslqd.i pfagiai
ufiifiiopliiscztcrismoucntqeiusaffcflu ianiin
choatii poftea funt cenfuri.c6pletu;& ex fimilitii
dineafFedionisqua imprimit in mente iiidentiu
p6tc6iugi:&qualiterreuocec'cumsefi fignum.
nzcLincon.tbide. EtdicitPto. i" quadri. c.g.
^ (cientur loca in quibus accidentia ilia euenient
quz (cilicctfignificant'pcrfignaliaperlocaillo/
rum fignalium in zodiaco : & per loca figno/
ru inquonl ditedo fiella cometa exiiht.i.fcciidu
haly:accidescricin regionibus 6(ciuitatib®qiix
eide figno fuerint c6cordata.ha:c ille. Et Albu.
indcfl6rib®infincdicit:CuiioIuerispartcterr2
fcirciqcucnict acens : afpice ccnich caudzcome
tziiiqpartefitcxtefa;&icadeptecrLt. Etdicit
frater: q> cil ftclLc fectz fic coglobenfmt diSil efl:
fortiter petiit fiipiora : dC materia hominu 8C
aialiiifittencrainecelTcccuhoccorda eleiiari fi/
nnliter:eleiiatio ueroenoUcfiibiici fcdpoti®do
minariiunde fiunt plia 6c feditiones: fi igic' feiue
ris locii terra: corrcfpondentc; cogrue pronofti/
cabis. Dicit i gi^ frater qp necdTei Urna dnariin
aquiloncdaturnii ucro in aufVra : di hoc diiium
eorii erit propter influentia cali dC orbis nccelTi/
tate.planct-Tergo meridiei inlods mediis dnan/
tuf.&cudeterminatioeorufignificcc' in terra^
fignificattonecorpisprimiibiinfluenCis necefl^
rio (patiil potefiatis planetarii in terris no copa/
rabit' {c(£m graduspotentieeoru : (^ cudacrut
aqualia. Inucnimiis aiit ptate Innaiterraa gra.
aS.ab xqnodiali iierfiispolu ardiciiuifc^ adgra
dii.j7.quodefpatiii.8.gradiul.Ois igit' plancta
tniliabebitptateucrfiisaqnodiii aIima:Satur/
mis autpratcmhabcbitpcr.8.gra.abaquinodio
Spatiii authorii intcrrafc<Jm.7 .plahetasi.7 .cii
mata diuidedo optie aiienitcu cxpimctisirona
bilitcretiacoiicluditibideificiitoftcndic' fuperi®
per initiii figniliabes initiii effcQns. Cacer ucro
in difiantiafiia abequinodio nullius ligni initiii
habet fecum. Confimilitcr dico dc capricorno.
Cii cigo natura cancri fit pars borealis: & p con
fcques Capricorni meridionalis: atij in locis in/
ternicdiisfcmpcoucniimtinitiadiionl fignorii;
io ibi nccdTecficrt natura comixta. Verbi gratia
SagidariiisfiC aquari® quorii initia ineadedifi.!
tiarunt.Primijcftdcnaturaigmsifcditerra.Sc/
cundueft de natura aeris iofedi aqua; Adio auce
Traflatiis.r.
comunisacliotii ioitis optime coniiciiit qui grof
fiimfiibtiliat, Exliacformaconchidordiq di/
mata:qtiicqiiida[ii dicunt huieadIixreo:qLiiafen
fus rationi & ratio rcnfui iiic concordant. Patet
igit'in oinnipartchabitationis qiiisgradiisaiit
E arsciiiscorrclpondcatinc^lo. Ciligitur ftcl/
1 Eet: nide gradu inquoeft marsuclfaturnus p
qucnifittflC cofidera regione & parte eius (cdlm
partem gra.planctstet ubi fiipra apparebit ilclla
ibidem (iipra erit cffeflits. Verbi gratiaiQHado
fuitconiimSio ioiiis&maitisin coniundione
particulari in.j^.gradiicancri anno x^t.ijrj-ap
paniit (tella cii caudamulca:& necelTario appa/
niit in loco quifibicorrcfpondcC!fcotie& parti
fcptetrionali anglix. Efl.n, citas cboris fiib gra.
54.abcqnoflialiintegro.Parsigi^inqfuif aitV
Qiocorrerp6detterrxfdiftx.etqamars tucfiiit
retrogradus traxit fccundu motu uinflclla cauda
praccdcntcietiani monebat' apartcoricntali bo
rcairad partem occidentalem aiiftraUiio necefTe
fuitanglicos inconfliStii fcotixdeiiinci.Eftcni
terra fcotix in refpeflii tcrrsanglisinfitu orich
taliboreali.& hoc exemplum ualetubicB.CrDe
ftellis qux fiunt in regnis fiint qux dam alia pro/
ponenda. Simtaute regna exaltationes planeta
nimnindefdendiim ^aimeftcoDumfiio fatue
niiouis& marris in regno alicuiiisalteriuspla/
net£;timcincipitregnuhonriinnbiiibieft fignu
iri quo eft regniiuit in capricomo eft regnu mar/
tisibiinlococorrefpondenreibierit regnum in
terra fcciindu coniiinflioncm planetx.fiflr eft in
aliis regnis. Stelli aCit fiunt Iriciit ^dicit'. Idem
aiit pot fieri per Citumu & iouem quod fit g tres
fimul. Et nota qj regnum inceptiimnon impe/
ditu min^poterit confimiaii irifi fiierit prius c6
iiinfliocoiimilisinoppolitorcgiri.infirmari ta
men poterit per locum quem regit gradus in quo
cficoniirdio belligera ut prxdiciiiir. Nota etia
g>ficiiti'egnumiion omnino deleturnifiper co
iiindlioneinoppofitoregnidta exaltationis par
ticularispotcftasiion perit niCper coniunfiio/
nem fcciindii modum contraiiu in aliqua exalta
tionefortioriiautfortius ipedinietu requiritur.
EtnotaqjconiiuiQio fatiimi &Louis& marris
nel fatiirni dC iouis in cxaltatioibus fighifieat res
maximas ut initia regnorum & eoru deftni&io/
nesacetiamCe&amm.&boc^cipuein exaltatio
biisplanctarum.Coiiiunflioaute ioiiis&mar/
tis fignifieat bella rcbdlioncs.fed & rebellio
magis fitpermarte &(atiirnuin gradibus exal/
tationu&perafced^itprxdkitur fiunt coiun/
flioniij fimiliaty caiieaputeis.CTPrircreafci
to g> in climate primo & feprimo no eft poiTibi/
leregnamaximacu feflisfiiisinciperenifi.unu i
uno & aliud in aUo . N 6 enim fimt in calo ficiit
' prsdiatur nifi tantum unum lignum illifenCbi/
liter rcfpondcns.In uno autem ligno imum tale
eft ad plus.Intcrnicdus climatibus aliter contin
gitiquiacuilibet corrcfpondentduofignajcon/
ucrfim tamen quia initium unius (igni alterius fi
ne contingit. 6ific pcrconfcqucnsinfluutindi/
maaUarillud uidelicce ut initiu orientalis figni in
cipiataprincipio fui climatis uerfusmediu ciiif/
demietalterius initium contrariam pandatfefla '
Signu igiturqiiod eft ex pte cardinis oriaitalis e
in initio partisclimatis orientalis & {ignumrcU
qiiu ocddetalis per confcques.CTIn climate aut
leamdo no eft Icdes regni aiiaiiusplanetxneque
fefiafedmixtiim.i.rcdcscaudxmartis& iouis fe
cundumtocumgradus.CTIii tertio eft fortitudo
atqj fc£ia ueneris in parte orientali cft.qiiia fedes
initii cius' uerfus medium climatis illius in loco, g
rclbondctextrcmopifciu.Crinquartoeftfortl/
tiido regni folis in parte orientali fccimdumfor/
mamprxdicta & rius feflam iielicmetcr : cofimi
liter in occidenteeft r^nu cu fecla fatumi.CIn
quinto uerocftrcgnil cum fefla lunxin parte ori
entali &in occidentali mercurii.CJIu lato au/
teni reguiimniixtxnaturxucneris^ctmcrairiifd
licet cum dusfeflainqua eft natura ioiiis.Sicut
autem eft regnu mattis cum eius fe&at primo di
mate itaiouis eft 6117" .CTExnatiira at fignoru
pofrumuscognofcerenaturashominiictuntucr/
tb^ corpore qui funt I quocinj elimate. CSed
notandum eftquodquado regnum iiicitfortitec ,
& cius fefta tunc in climate fexto necccflecft mcc
curium iieneri dominari & quado uenitsi regno
gloriatur iterum mercurius minorat .oportet ti
mcnrefpicerequx coniimfto fortior fitucl quis
alpefi®torciusagit.<C’Confimilitcritaq)fcnrieti
dii eft in climatqalioquocuq] ubi regnum doiui/
aat'.GrScctaita<5 faturnieft laboriola et fordi/
da culturas agro^ diligens multum maliuolacec
rarftris pigra ipmdens faeibter aipida.GTSeda
iuLiiseft b^cniiiolaaut rationalis ab iniquis for/
dibiislatis remota: fciasdiligcnsmuIcumSi Ii/
pientta : & in omnibus temperata. CT Scft-iiiiar
tis eft furibunda diligens prxlia dC reditiones c6
cord iani refpucns preterm fubicQorum.CTSe/
dia folis eft maxime aipida r^no^e dC eo$i qm
ad ^elTeptinet & ehoncftadC fapies fede fortis
iialdc & multu agil' & mi^nanima.CSedla ue
ncriseoisgencrisluxurixhuidaitautquicqdliu
bet ifedaUUlicerepiitat' .CTSedla merairii oe
genus corporalis liixurixdeteftatur:morespredi
cat:^iritualiaplusamat:omnesiiirtutcsdoc<Cct
feias omnes addilcitctprxualct&crrores con/
fimdittuitiadetcftatur K i eius labore Si foUcitu ’
dmenoneftfinis.CrSeSalun.teft feftamagica
omnibus aliis contraria contra'omniaprxdie3S l
fimilando fedlam mercurii leqiii, fraudulenter qt |
eftbellicofactcupidalaudis.Hscirateribideai. |
Dirtiiiflio .ir.
CQualic fit jinoflicanciii deacddctibiis mudi
plcaaslkllasctdcmiitatioib^regno^ etfcflajj:
&qfiincrcda: omtiiti pbiictapiihmilitcr cicmii
lationibus rcgnopt di Icdapc per coniunfiiones
magnas di£tijcftindifti!i.:‘’.lii!i^ traftat^ca.f.
Sinnlitetdcdiucrntatcfccca^qiusfaciut plane
titdictu cftpri^indilbnctioiic iccimdac3.4.&
fimiiiter in difiinccioc prima ca.4. Etdicic ptol'.
ubifiipra.f.J^.qdviparci.ca.g.Ettpsqiio fignale
ipin duraucrit fignificabit qntu durabit effcd’fi
gnificat^iltcru&fciec etiii qiicfFcQ^^incipietcx
comparatione cius ad folem : & fecundum alios
textus ex habitudine autaffinitatc eius adfolein.
Namfimancapparucrit.i.liflicritonctalis a fo
leaccidcns apparcc&ucpluriniumcito cueniec
& cum in uclpcre.i.occidctalis apparuerit tarde
continget.Etdicichalyriuolucris kirequadoac/
ridet cfFccms ct quantum tempus durabitircipicc
ad horas qux fuerint inter lignale S^afccndens
ficutfacisincchpfi.Etgcnci^aliterdicotibi utfa/
cias in his flgnalibiis licut in edip&bus fecilb.
Et albiimarar indefloribus in fincdicit ^ho/
raqua apparebunt Cgnificationes erit quando
penicncritfolad fignfiquod fucritex liibftantia
carum figniiicarionumiaut aliquis plancta cuius
naturacftinppcrcficutnacuracucntusqui appa
ruit tibi futurus in codem anno . C Item dicit
ptol*mciis ubi fupra q> forma fignalis apparen/
tis monftrabicdcquaipcciepenicniet accidens fi
■ueefFectiisfignificat®!& lilterdcquogenererefe
eueniet.Vel feamdii alium textum frietur in qua
parte effectus ex zonacaudxfignaliset cxtenlio
ne fua.Scd gen® in quo apparebit effectus frienir
cx figno in quo apparetillafecundaffella. €7 Et
dirichalyifiuisfrircqitale erit acridesiinfpicead
formam & colorem iignalis:6C cum quoplane/
taconcordaiicritinainaccidenseritdenaturail/
iiiis planetc;& uirtusaccidcnris erit fccundu uir/
lute pLmctaiibi dominantis. HtCcille.CETSic igi
turpacctquaUterlcicimisubieiieniet effectus h/
gnificatiis p cometas & alias ftcllasfecundas qiui
do appjrebunt.Scd ciiiufmodi effectus ligni fice
tur per huiiilinodi lignale patet per ea quiedifla
funtpri^dc lignificationibD lignalium pridicto
nimcumappariierint.Ethociii iffocap.p nunc
fiifflciunt dicta.
• Capimtiini quartii quid fignificat cometa in quo
cuntp figno apparuerit.
'Aminhoc cap.detcrminanf qd
fignificet ffella comata in quocu
qj figno apparucrit.CDicit ita
(^albu.f.de coniunctioibus ma
gnis differentia ultima $ ft appa
ruerit aliqua ff cUa comata in a:q
66
difiantiafignidrictis fignificat multas guerras 1
regionibiisduicrfisetmnltaseffiifioncs lagutnis
ficcitatc magna; dolores oculorum fic inortetn
boum :& dellruftionc tn.ignatuin&cIciiatioin:
maloru&infimoru:& multas niiucrascx aigc/'
to &auro:& fuperflui tate calorisin quarta .cfti/
iiali. Et fiapparu.eritin pteorietisetroi aigdiftet
figno arietis fignificat illudodiiicadcrcint ciues
pfc& pliircs regionesobedireregi babiloiiie.Et
fiappanicrit in parte occidentali fignificat^ ma
iorgsmagnatu coleqiieturarcgibaiqiabhorre
bit dc infortuniisifiC cedes aduenict ciuibo i ocet
dctalibogtiboifigmficatctiapluuias&iiiridatio
nesfluminu&imics.Etdicitalbumazar inlibcl
lofiio dc floribus cap.ultimo-.gififueritffclla co
niataiinariete;&fueritapparitioei’iparte oric
tiscrit uelocius operi eius.& fi inparteoccidai/
tis erittardi'* operi ei^*. CTEt albiimazarquinto
dcc6iimfiionibamagnisiitfiipra.f.differetia ul
tima dicit : q) fi appamerit aliqua fteliarii comas
haberiij in aquidtliantia tauri lerutnuiltargucr/
rscaptiuLtatesce mortalitates in terris pluribaii
curriit iiomincs dolores ficcos ficut lcabic& pru
litiucrit mors boum fiC no fodicntiirmincra: SC
dcpopuUbif’ ucl cremabitur qdaps tena; motis
Eritipuchcmcsfviguscu corruptione mefliu fiC
cafufruefusarboni Scpaucitate cultura; ctplan
taiionum in tcrra.Quodfifuerit apparitio eius
exparteortentisictlolfucritsEqdiftansfignotau
ri fignificat timcrcregcmde inimicis fuis : di ca/
derebubonesi homines:& durare illud annis (e
quentibuscLim multis egritudinibus 'hominibus
contingentibusiiiquartaaiftLuaUciinimiamor/
talitate.EtfiappariieritapartcoccLdentisfignifi
cat multas pluiiias. Et in de florib^ubi fupra ca.
ult.dicitalbiimazan^ fiappanicrit cometa aliq
indiredo in tauro fignificatmalii hominum Qi
paucitate boni eop::iniurias& rebelliones inter
eos .Et fi apparuerit a parte orientis erit uelocius
opiciiis&fiinoccidctecrittardiiis.CEt,j‘’.de
coniiidionibamagnisidria ulti.dicitAlbu.qifi
apparuerit aliq ffcllaru comas hntiu indiredo
gemiuo^ifignificat generationem 'belliiacddiit
mltxi^ritiidicsctmortalicates etfamesictmors
pucroriuaboriiisprzgnantiucCmors auiiiidcue
nient tonitniai&coriifcatidesmulticSC multi Lie
ticalidicoburentesfruflus. Etindcfloribusdi
cit $ fi apparuerit cometai geminis fignificat Ia/
fciuias & fornicatioesihominib^ ct dciefliocm
rcligioforii. Etqnto de coitinfiionib® magnis
dicitq>fifiieritapparitiocxpartcorientis&fol
aquidiftet figno geniinotum: fignificat multos
magnates cadcrca dignitatibajliis di interfedio
nes rcgum.Et fiappanieritex parte occidentalis
fignificatmultamcaptiuitatecummultispluuiis
^.inundationibus. Et indefforibusiSC fiappa
ritcritapa«conc»tis:eritn«tocuisopeneiiis.Et
fi a parte occidcntisscrittardi^.CTEt dicit Albii
mazar.^’’.deconiiiiiflionibiisniagnisubiriipra
fi apparuerit aliqua ficlianim conias habentiil
in dirccio cancri-, fignificat bella Si niultaniala:
& niiilra mortaliratein liominibasSi efFufionc
fangiiinisinniltum nocumentu! CubmcrfionefiC
diniptione ; 3C mortem qiionindam fiibitoiSC
(igniiicac multas plituias: & paucos pifees. Et 1!
apparuerit a parteorieiitis-.& fuerit (bl xquidi/
ftans figno cancriifignificat angiiftias hominum
cum hoc q» parum obedient rcgit& uilitatem an
nonx in fine anni. Et fi apparuerit a parte oeci/
dentis:(ignificat rixam & malum cadere inter re
ges:&'quofdacoru ire ad altos ; & pace coni po
Kea. Etindedoribsiibifupra dicitiSiapparue
fiteomerain direfio cancri ifigiiificatmultitiidi
nemlocufianimidi detrinientunielTiuni abeis:
& cafum uemuii in triticum dC in exteras arbo/
resiSi paiicirateni frugum i Si miilcitudinemuer
tniuniin cis.Etfiapparueritaparteorientisicrit
uclocius operi cius;& fi in occidente erit' tardius
CrEt.f".deconiunfiionibus magnis dicit Albii
niazar:q> fi aliqua ficllanini conias Iiabcnciu ap
paruerit in dir^o Iconisifignificat pugnam in/
Ccr regcsiSi hoc in fine anni cum multa elFiifio/
ne fangiiinis a parte orientis; Si mortem quorun
dam nobiliimi.Si foitc accidet quibufda nomi/
nibusftriiguiriaidcftnon poffemingereiSCdo/
Iorcsuetris:Sicadetinliiposxgritiido:Sirabie3
in canes. Et fi apparuerit apteorientis;Si fol fiie
ritxquidifiansleoniifignin^nuiltas comixtio
nes Si ficcitatem & fulgura .Et fi fiicrit a parte oc
cidltisifignificatxgritudinesmultas^: Si fulgura
inpartcfcptetrionis cum fortitudine liiporiiSi
rabiecanii. ;Etmdefioribut dicit Albumazart
qi (i cometa apparuerit in dirccio Iconis t figni/
fleat impcdimcntiimhomimini ex lupis: & ca/
funi ucrniiu intriricunnSi defiiiiQioncm domo
ru fiibfiatiape . Et fi appanierit a pteorientisierit
opi ci^iieIocius.Et fi in occidct&tardi^^.CTEt j'*
de coiiinfiioniba magnis dicit Albu.qjfiappiic
ritaliq fiella^ comashntiu in xqdifiatiauirgi/
nistfignificatpaucas mercationes fieri cu magna
iniumciaSi iniuriisiSiincurrent homines mul/
tosdoloresstremores febrili miiilierefcp incurret
tictofitates Si miia ulcera Si pufiulas:eterutniul
ti aborfiis impregnatapt .Et fifuerit eius appari/
tio a parte orictis:Si fol fuerit zqdifi^ uirginiifi
gnificatgucrras .Etfi fiicritei^apparitioa parte
occidentis: fignificatpiignas ciimuUitudinefrii/
Etindefloribadicil Albiimazanqifi fiie
rit aliqua cometa inuirgineifignificat ablatione
bononim quonindam exdonie(ticlsdiuitiim-.et
mutationem eonim a locis eorum in alias regio/
nes qiiafi per captiuitatem i.fic ad reuercentur ad
cos bona in aternu .E t II apariieri t in parte orien
tiseriC uclocius operi cius. Et fiin occidentcicrit
tardius.CTEt.f^.dcconiundtioiubiis magnis di
dc Albumazar : qi fi. aliqua ilcllanim comaslu/
betiu apparucritnidiredloUbrxi^fignificatmot
tem qiiorunda regum in parte occidentis: Si mul
titudinem mortis in principiba Si nobiUbus:&
efFufionemlanguinis:Si abrcifioncnimcrciihcu
paucitatepliuiiarumiSi mulca ferenitaceSi iiali
ditate ucnconini:Sificcitatcfiiiminiim:Siddlm
dioncfiiiduu.Etfiappanicritin paitcoiientisi
Si fol xquidillas fuerit librx:appciabunc equiet
cameli cum guerris aduenieiitibus in terris roma
norum.Etfiappanieritinparteoccidencis:ligni
ficat bella Si mortem quortindam regum : Si fer
iios contrarios dominis fiiis:a1 nicdioaitatefm
ftiiii. Etindcfloribusdicit Albumazangjciim
apparueritcomctainlibraifignificaC extentione
latronum Si abtciloriimin ruribus ciimfradio/
iiecenfiis:Si apparitionem paupertatum in cor/
dibiis hominum diuerfis modis id efiniodocu
frigorcSi modo cum calore: Si prolongabif to
riim mora in hominibus. Etfi apparuerit in pat
te oricntis:erit uclodusin hocqii fig:nificac.htll
in occidenteieric tardius opcrieiiis.GrEcquinio
dc coniundionibiis magnis dicit Albiimazanj
fiappariicritaliquafiellanmi comas liabentiiim
indiredotcorpionis:fignificat illud quod occur
rethominibuscxdoloriba teiliculonmi Si kGo
neueficx Si cofiarum:cum rixaqux ocairretV
gibus:Si iratd quofdam fiiper alios: Si con%ic
tiir mulieres propter caiifas partus,abhorribilii;
et fignificat multas pIiuiiasnociiias:et ddlrtifiio
ncmfriuiluijexuehcnictiapniinx Si frigoris cu
tenebrofitateaeris Si hiimiditatis eiiis:Si patid/
tatepliiuiarumiSideficcationcm fliiminiim:£i
cariftiam pifciiim.Et fiappavuerit in oriente: &
fol fuerit zquidithins figno tcorpionis: fignificat
lalutein ciiiium babilonix (cx annis cum rabiclii
porumSCcanum.Ecfifiieritciusapparidoinoc
cidente:fignificat locufias cumpaudtate nooi/
menti earu. Etinde.fioribusdicit Albumazar:
qt fi cometa appuerit in feorpione: fignificat mul
titudinem guerrz:Si rebdlioneni regum: Si mii
tationcmnrilitumfupcrcosiSiinquifitioneeo/
riini ab eiscirmhoc quod non efi in potTe fiio.i.
petere impolTibilia. Etfi apparuerit in pte orien
tis:figmficacq>erituelocius,eiqiiodfignificat.Ec
fiinoccideiite:cardius.GrEtqiimcode coniiin/
fiionibusmagnis didt Albunia.q» fi aliqua tlel/
larum comas Iiabentium fuerit in diredo lagiSa
riiifignificacuebementiam regis fiiper plcbcm;<t
defideriumeiiisfiiper cogitatione pecimianini
Si deprelTione honunum:Si capere per uiolen/
tiani:iniuriasciimmortequonindamnobilja!n
£( apparitioue befiiiirum in pluribus p3rtib3:S(
DiitinSio.ir.
(>7
U£hsmenti;ica[oris;& paucitatem fmflificatio/
mspalmarit .Ec fi apparuerit a pai fc orientis: &
foIiiicrita'quidiftansfagi(Sario:(igiiificat mor/
tem regui]i:infortitudine:n iiifirniitatani& crut
mora cius tresmenfesarmapparitionepugna: et
timoris&Iatrocmir.&ciiiiii prauitntcin plitri/
bus partibus : & profpcritatem reddi tufi & here
ditatu. Et fi appanicrit aparte occidcntisifigni/
ficat multitudinem eorum qiix homines jimagi/
nantur infoniniistciim aborfu mulierum impre
gnatarum. EtindefloribusdicitAlbumazar;
fi cometa appuerit infagiSariofignificat de/
pofitioneferibarii : & caram anmillatione ati^
acceptionemeanimfiibfiantiaru:& occultatio/
nemearu cum multitudine tribulationis qui de/
fcendet fiiper eos. Et fi appanicrit a parte orietis:
erituelodus operi ctus.Si liero in occidenteitar/
dius.CCEtquintodcconiunflionibam^is di
citAlbumazanqifiapparueritaliquaficltarmn
comas habentium in rarefto capricoriiiifignifi/
catbclla inter r^es:&, mulca infortunia in parte
ocddecis:& regibusibiem drixas & timorcsiflC
rumores inperfia Si inter ciucs mcridicuqua; in
curret in hominibus ex dcnioniis : Si ex infamia
&oppre(ri6c:& abfcifiouiarani:& apparentia
latromu&deprefTione religioforum & fidcliu:
etmortemiuftommiS: nimios Ggnificat grandi
nesSCniucsutpIantx deftincntur:pr.i;cipuc de/ .
ftnietcrocum.Etfiapparaeritin parteorientis:
aC|fol fuerit segdiftaijscapricotno i fignificatim
pedunentaaduenientiaaliquibusregibusexini/
micis filis qu* en1 1 caufie mortis eorumiSi reno/
uattones regni quonmdam magnatonun : ami
multitiidineniuiumeC pluuianim:SC faluatione
uincarum Sc fniduu , Er fi apparuerit a parte oc/
GdcntisifignificacherbofitaCem annua abunda
tiamaquanim. Etindefioribus dicitAlbuma
zanqjfi fuerit aliqua cometarum indirefio ca/
pricomiifignificatcxlcnftDncmfornicationisin
nominibus in eodem tempore.Etfi apparuerit a
parte oricntisscriciielociorciusf^mficationi.St
fi in occidente erit tardior.GTEtqiimtodecou/
iiin&onibus magnis diciiAlbuniazanqifi ap/
paruerit aliqua ftellarumcomasliabcntium in di
rc^ aquarii-.fignificat morte regis in parte orie
tis:8< exitum utrorum qui qucrutr^mimiSC c6
trarietates inter reges propter illas caufas : & ni/
miam mortem in noibus:& bubones:8C lepram
Si cedem & pugnam inpartcoccidcntis i & du/
rabitlongotcmporeicumtcncbrofitatc aeris:8i
multicudinctonitrui& corarcationisSc fiilnii/
nis : Si 'mortem plurium liominiimpropter illas
caufas: paudtatem auiuni dC pifdum : Si uilitate
aimona:.Et fi fiierit cius apparitio ex parte oriera
tis:Sifolfucritzq[iidtftasaqiiario:ftgnificat lier
bofitatcni. Etfi merit dus apparitio expaiteoc/
cidentis : fignificatmiiltos rumores terribiles in
terra Pcifia:;SC dcprzdacioncs armorum regum
SCmultamcaliditatem. Etindc floribus 3icit
Alburna qj fi apparuerit aliqua cometa in aqua
noifignificatmultitudineguerne Si interteftio/
nis:& crucifixionis in eodem tempore.Etfi ap/
paruerit io partcorictisicrituelocius illud quod
fignificaf.Si fiinoccidcntetarduis.CJEtqiiinto
de.coniunfiionibus magnis dicit Albumazanqr
fi apparuerit aliqua, llcllarum comas habentium
indircQopilciu:fignificatmorceiii illius, plebis;
ami mulca cedein multis rcgionibus:6i hoc erit
caufa fidci:& fignacrunt& prodigia:6d iiitcrfi
dcntrercligiofiadinuicem:& multiplicabit in/
fortuniu:&contrariecatc.s:& faudetates:6£ hor
ribiliain hominibus: Si cadetmorsin pilcibus:
Sc abfcindenturproficiia aquarii. Etfi apparue/
ricinpartcorientisiSCfolfuerit itgdifiansfigno
pifciumsfignificat uehementia contrarictatis dii
cumprindpum®iim:& rebellionescoriim:
•6t ipfi capient cenfum rcgis:SC 'multiplicabit'’ ti/
morin pluribus climattbiis:ct fnfortuniumciim
fiipcrfluitatepluiiiarum.Etfiapparuciit in par/
teoccidentis:fignificata!igufHas homimuSC bu
boncs:&niortcmcadcrein pluribus climatibus:
& pra'cipucinoccidentc:8c uehementiam angit
flix&turbationis:& hocdiiraretribtisannis:et
erit multitudo auiiim Si pifciuiinundationcs flii
minum, Etindefloribus dicit Albuniazar:^»
fi apparucritaliquacoraetainpifcibusserit bellu
.maximiifuperamnesregis:Siinterfidentfeinui
cem:Siinimidcix cruntinter alios magnatos:Sc
erit abruptio manus’eoriimabobcdicntia ..Si au
temappanicritinpartcoricCLScrituelocius:fi ira
occideteerit tardius. CTEt Haliabenragd libro
fuo .S.capitiilo.iilcimo dicit s g? quando aliqftel
lacaditinariete Si dimittit fiuifignaletniorietur
rex xpianoru:fic erfu fortes guerra: Si interfedio
nes in terra babilonii. Et fi fuerit illccafus in tau
ro:mult* ciuitates depopulabunt' in terris xf ia/
norum;& erit mors in terra babiloni*. Sicect/
derit in geminisiunorief’ rex egypti:6c regnabit
loco ci^homo formofus Si appodcatiis ; Si crut
mortalitates 8c infirmiratcs,tn terraPerfic. Et fi
ceciderit in cancro : erunt interfeSiones in terra
medonmuSi filiusregismorieturinlitegraui:uf
ipfc.morieturrex. Etficecideritinlcone morie/
turrexrSiletabiintiirinimici eiusiSi exibunt de
climate babilonixqiiiaduerfanturregiiSi fadet
daninu.Etficecideritdeuirgiiie:rexa:gj'ptifiios
interficiet inimicos;Si accidmtdnuiltxguerra;.
Etficccideritdelibraipopulusfadctmalumrcgi
& proditionescoopertas. Etficecideritdc feor
pionc : erant multxcombiifiioraes acris : Si mi/
nuent' aqiix pluiiianim ira terra.Et fi ceciderit de
fagidario:crunt moitalitatesin terra babiloniz
Trafiatiisj.
& in terra baldacli oppiduiSc ibidcnioriec'i'cx.
Etficecidcritdecapricorno-.accidctitintcrris be
clic& halcaoz inulta mala perlites. Et fi cccide/
ritdeaqrioiinfiirgcthomoderifiis dtappodea/
bitdcrcgnoi&diirabitineomodicii : & pofiea
cnint mulfs infectiones & fortes. Et fi ceciderit
dcpifcibiisrexf4cictiiulhtiam& reSitiidinespo
t )uIo:ctfignificacfaluationes&nniltasaqs.Hxc
lati. Et hffc fiifftciii t ad prxiens dc fignificatio/'
nibiis coineraruniapparciitiii in omnibusfignis
CTEtAlbuma.qiiintodeconiunflionibiis ma/
gnisuildma differentia in fine dicit ficiCum fiie/
ritapparitio alicui® ftdlarum comas babcntiiim
in alccndetibiis radicum natiuitatum regiim;aut
in lignis p rofeSiomim i aut in afccndentibiis re/
uoliitionii aut in fignisdiuifionis : & prtecipiie
in ipfo tcrminoiaut fuerit ctimdominis aliquo/
rtim locorii iftoriim : fignificat multas anguftias
& opprciridesSt bcliappter caufasinfurgentiu
I cos:& multiplicet' inujdia Qc iniuria £i forfan
cedes eo^.Etfifutrirnat®cx mediocribus hoiba
ucl ex infimoordincifignificatmultos inimicos
eoriim;& gi occurret eis exaWiorribilibiis infor
tuniispropterillascatilas. Haicillz ibidem. Ec
przdtmuifficiatdefiellis comatis aliis ItcUis
fecundis in aere apparentibus.
C7IucipitdiftinSio.i2.6C ultima primi traSa/
tus de qiialitacib? Si naturis planetarum Si fi/
gnoruni Si partium circuli : Si de dignitatibus
planetarum eiTentiaiibusdC accidentalibusidC
eorum habitudinibus ad inutcebreuiter Si c6/
pcndbfe fecundum modum introduSoiii. Et
tunl occo capitula.
CTCapituIum primum dc qiialitatibusdc natu/
risplanetanuii.
uirmtem coiponmi czIeftiLim.Iamin iftadiftin
Sione ponam tibi fccudii niam fcu modii intro/
duSorii qualitates 6i naturas 8C complexiones
planetarum linorum .12 .pattiii drculi:6C digni
tates planetarum elTentiales & accidecales:& eo
ruhjmitudincsadiaiuce.Etnt mireris de hoc ^
infine illius traSatus pono introduSoriu meii.
Nafiaitfreqiicnter diflucftillzregulzquatr»/
dunf de rebus mundi acciitibadn hoc primo tra
Sam no funt particulares fed ules fiuc r^ulzge'
nerales.Illxauteqponii^ inhoctraSatu fecudo
hui®libripticiilares erut.Etiaponaindiftinfloe
hac parte introduSoriam libri mei & eorii q tn
dent' in hoc traSatu 2‘’.ad maiore elucidadone.
Et quia iiidebat' i principio Ubri determinatu de
principiomundi;6c qualiter diuiditur templis a
nuldicrearionciifqiadeiusfineidcindedeconm
Sionibamagnisidcinde dc cclipfiba:poftmodu
dcraiolutoib^annorumudu&defingulcomu
Sioniba opponiba & quadraturis liiniinariuiiU
f.eeCordo naturalpcedcndo ab uliba ad pticula
riaino pofiii illa parte introduSoria libri mdin
principio illius traSaCiisprimhfedmodo in fine
utfit qficopleSesiftuprimu traSatii & feclidu
traSatuineo.EtinbacdiftiiiSioequxponifps
introdiiSoriaiprimoponainca.f.pmo qlitates
& naturas ac eti .1 complexiones planetaru breui
ter Si compendiofe & cetera.
Ixititat^ Ptohin primo qdripti.
ca.f“.g7p!anet*bonxfiuc fortu/
K^^^NinzfunTlnpiteriien^etluna.Plane
J tzmaUuolzfiueiiifortuRxfuntli
tiirn®etmars. Mediocres ueroiiit
I ■ ■ IWfWl fol & mercurius. Aliiautaftroni
mi ficut Pcof.rcxa^)^ti in libro fiio que fcripHi
ad Ariftote. in principioietalii aftronomi^lu
res ponu t qi tiipiter Si ucnus funt fortiinz : & Ia
turmis ctmarsfmtinfortuns:6c ^foImeraiR^
et luna fmt mediocres. Vnde iierfiis: lupiter ati|
ucnus boni fiint marslati^ malignus.Sol &mc(
curi®cuIiinarucmediocrcs. SedAlbii.4".n]aio,
introdiic.dria.z.&Alkabi.dria.;. inde pandunt
iiirtutes dicetes q? iupiter di uen® fini t fortimzet
beniuoli:6( folpafpedu amicabilem ut dicit AI
bu.e 'trin®6i fextif. & g afpeSil qrtii cuiufinodi
fc(£iiiAIbu.eftcdmixt®fiueme^iocris.Sedpxu
£Honecftmaliuolus.Liinaaiite beniiioladc for
{una.E t i hoc cocordat Albii .Si Alkabi.cu Pto.
Satum® liero fefm eos Si mars funt maliiioli S(
infortimxiet merairius comixtus fine mediocris
Vnde maioffideseft adhibedaPco.& AIbu.ia
ifto ^ aliis. De ifta aut materia Si bonitate et ma
litiaplanetarumagisdiffiifeefttrafiatu prius in
diftin.io.ca.; .& ideo hzc dida generaliterfuffi
ciuntad pns.C7Itepmoqdriuti.ca.4.dicitPto,
coplcxionesplanetatu funt ilfc. Satum® infri^
dat& paru aeficcat.[iipit*calefadt6( humeSat
tempatei&io^aufioraetoruqrcsoririfadut
Marsuero deficcatetcdburit.Solcalefacitetpa
ru deficcat.Ven“fil'iseiouiordinc:tnconiierIun
gaparucalefacitctmultu hume3at.Mdcuri®de
&cat : humedat quocj equditcnprfmu non
multi 1 cl 5 gafafoIc.f«:ct 1 cIbgJiiicinat'Iiiiii;&l
aiiSor ucto^.Liina multu hiimc^at dC paru ca
Icfacit propter Uime q<f recipit a fote. Hac Ic^ni
Pco. Atii adt iiidetif contradicere hiiicfentetia:
y ptc.Na fc 5 m Alkabi.et alios taturn® cfrigid*
et ucctis: 1 iipitcr calidus ^ Imniidus tpaterMars
ftipdiiecalidusdcnccustSoIcaliduset HecussYe
nusreperatejfrigida& huida.Vfi tnPto.ponit
eacalida&huida teperate.Cii Pto.tenetAtbu.
in c6plexioneueneris4°.maio.incroduc.dria.2.
dices'cacecalida&hunudaceper%te.Vndeinea
ptepliiscredendiiePto.dC Albii.^aliu. iteui
tcrius dicit Alkab.dC alii aflrononii:g>merciiri^
indina^ p natura fiia ad eu cui cople&tur ex pia
netis dC t^nis.Sed fcdm Albu.ubi fupra mcrcii
rius eftnaturs cerrea fri^dus.f.&ticc^yiitdicit
PtoXiinauerodixerutAlka.& aliifr^daeeet
bumida.Et cn eiscocordat Albu.ubi fupradic&s
ec frigida di humid.i:NeclHoaIique'tenerecuni
Pco.aeconiplexione.ucru aii t ipfe iieru dicat uel
aliinefdoired^inagis uide^ crec^mdu ee toti coi/
tati aftronomo^t,! haepte. , ItedicitPto.primo
quadriparti.ca.6.9) (atiimus enatura m aidilin®
lupiteruero'ii}rnia(i»ilinus:& niars mafcLiIinus
ftfr Si Ibi Venus « luna funt fccinins. V n iia-fiis
Fri.nrfaCurntisfibliupitcralbiattidustMars ibi
ca.ficcathu.liinaucnLisquoqcYrigefcut.; Mercu
riii^fisett hisquibaafTociac' .mercurius e!l etia
pticeps iitriur<$ fex®. OesqiiaGaftronomi, acor
ciantcuPtor.defexuciiiufcucppiancCx’^tcri^de
merairio.NaAlka.dria.i.& Albu.li.4..drla.8.
dkut^meromuseftmafailinus. Ice^moqdii
parti.ca.7.dicitPco.q]iatum®eftplanecadiiirn^
dCfi&iupitenmarsueroeflnoSurnusifol diur/
nusiucnusnoduma. ScdAll<a.& multi alii ubi
Hipra poiiiic mcrcuriu ce plancta diurnu. Albii .
iiao4'’.maio.introdu,dria.9.indepadit uirtute
dices qi nierairius magis redpit Ggnilicationeni
diei q magis uindt in eo. Vn dicit q» qn'cft, orien
talis cif diurniis;& qn eli ocddentaiis df; noduc
nns.lndiumitateuero et no£lurmtate omnium
alioTuplanetaruamercuriocoiicordant.qli oes
alironomicupto.Hacautad pnsdidaliifridat
denaturis & qualitatiba diconiuSionibaplane
tarmeo 9 de ifta materia magis confiife determi
natueftprius diGin.4.&i.;.huius{cradatus
pertotum.d( din;m.9.ca.6.6ifimLlitci'diftin.io.
ca.;.dC.4.6( extera..
CTCapinilum^fccundiim denaturis & qualitad
bus duodcdmGgnorum.
Atu intedo ponere qitalitates'.na
turas&Jcoplexioncs lignoru,!!.
Ittundu opinionem diuerfonini
alhonomojt . Noia ueroji^no/
ntniutiatiscoflatoibus/unthxc
. Ancs:taurus:geniim:diQccc:)eo:
CS
iurgo;libra!lcorpio:Iagi 5 ariiiS!capricornurt’aq
riur:&pifces.<Ffcxliis.ij.figmsrefiiltac qttuoi*
triplidtace5:quarLiqIibctconcincctria{ign3.Pri
ma ante triplidtas cblhit ex ariete dC leone di ia/
gi 3 ario.Ecfc 2 niIbitetiaPco.diAlbii.Alka.di.
qGomniu alioruaftronomorfi liicpmaitripli/
citas eftealida ignea 6 C iiccamaiculina^quoe^ di
diurna. Sccuda iierotripIicitas'c 61 latcx tauro
tiitginedi.capricomo:& eterrea frigida[etGcca
fccminina quo^& noSiirna. Tertia ucro tri/
plidtas collae ex geminis libra Si aquario : di cil
tripUeitas aerea calida & hiimidaiSi eciamafculi
na di diurna. Quarta nero triplicuascoilat.cx
cacro («irpionedi pilcibus.di hxctriplicicas eil
aqiiea fri^dadi luimida:foeminea’quoqidi no
fluma. Secud1iPro.primoquadripti.ca.r9.pri
matriplidtasdlfepterrionalis pticipds aliqiiali
terdeocddeteppter domu marris. Secuda tri/
pliritase nieridionafppHencreptidpas de orie
tc'j>pterdomfl'Iaturni. Tcrriauerottiplidtas
ellorietalisypter fatiirmi partidpascu Icptetrio
ne y pter ioue q e de haiz fiiturni. Quarta tripli
citas eilbcddetalisyptcrmarteparticipascu me
ridiepropteruencre. Alii ucro aflronomioesa
Ptolx.f. Albu.Aika.& raeljinintrodiic.fuos fic
aliiqipliirescotradicutPto.inliacpartc.Dicunt
cni^ prima tripliciras eHorietalisifeciidacIlImc
ridionalisiterciaeftoccidetalis:fiiquartaefcpte
trionalis. Sed in aliis qaalitatibapdidis triplici
tatuoesc6cordatciipto.ViViierfiis:Priina'diiir.
oriensiraaf.ignea; triplidtas eft. Altera foeminaC
noc.terrea meridiana: Tertia maf, aeris occidiC
citep diur.Quartafcd efi aqueano fccmiiiat e bo
Tealis. Dcdnisueroiillanitriplicitatudiccrurin
ca.fequeti.Crrte feSbn pto.i'®.quadripar.ca,ij.
di fecudualios etia^Iurimos:fignoru qdd funC
niobilia:diqdat^erata:diqdacdialiuc bkor/
porea. Signa ati c mobilia fecundii co.s funt duo
lolfiitia.f.caccr di capricomu.s. NautdicitPto.
in loco pallegatotcu foladiftoriiduorii fignoru
initiaperuencriC uccfiis motu qui cIHn latitudine
cotraria motui quepriusbabebatiterii couertit.
Ciiqj/uerttin edero xflatcmtincapricornoiicro
hyemefacit.CrFixaaute'fignayiit dicitpto.dC
Cfr cti co cocordat alii allronomi': funt illa figna
qiiattuor:qduofbIftitiasdi duoxqnofiiainor/
dicfequuf.f. taurus Ico feorpio Qi aqiiari®:eo;|^
quattuortpmmutatoesqfolc ingrsdietc Iblfti/
ltia£ixqiio 3 iafignaprincipiufumutdi.fimt:cu
aer, ad ficcitatctiellMiniiditace: uel ad calore: iic{
adfrig^fiucad liccitatc mutat' Si fjgeitSC magis
apparebutqiiotienfcHcjjfoUnjhisrignismorac'.
aeris quo^ qlitas tuc naturaliter pura cxiflit.Na
propter, longa itlaru qualitatu durabilitate cani
i)ircs)apertiltimasrecipit. Itedicicpto.ibidc cp
duo IigDaa:qiiino 3 ia.r.arics di libra dicuntur U
TraSaUis.r.
peratcico^dumroleonimingrediat' initia no
flidic5ubiqicoa’qi[atiir. Signa iicro commii/
nautdicit ptolitmciis.iiei Tecundiim alios ilgna
bicorporcafiiiitgcniiniuirgo f^ifiariiis& pi/
fccs.&dicimt' comiinia fccimduni ptolsnieiim
eo qj inter mobilia & fixa figna coIlocanfiir:in
filis principiis ati^ extremitatibus, naturali fere
mutationi airimilantiirquximiciii^ diiarii qua
litat ii q dl propria qiialitatibD mobiliu aCcj fixo
nim.Vnde iierfus •. Fixa lco.fcor.taii.aqua.iBO/
bile can,capricori5.Tpa,U.ariesbicorp .gemini
uir.fagi.piues. CJSed Albiimazar in introdu/
fiorio fiio : differentia prima.& Zacl inintro/
duflorio liio in prinapio.&auflor libri none
iudicuni : capitulo fecundo dicunt q> fignorum
duodecim quattuor fiint mobiliaifmicet duo G/
gna xqiiinoflialiai&duo foUlitialiaiqux fint
aries canccrlibraSC capricotniis.Cui^^ratioelf:
quia fol in illorum quatttior lignorum princi/
piisqiiendamtemporumcomierfiuam mutatio
nem ab unanatiiraad aliam confiitiiit. Et fecun
dum eofdem fignorum rcfiduoriim quattuor di
cuntiir fixasfciUcet taurus Ico fcorpiodC aqua/
rius.Et alia quattuor diamtur communiafiiie
bicorporeailalicet gemini iiitgo lagidariiisfiC
pifcesipropter caufasprius poms aptokmeo.
CTIteni fecundum ptolxmeumubifiipracapitu
lo quintodedmo: quxdam funt ligna prxeipien
tia fiue alta; & qtixdam fu.nt ligna obedientia li/
gnis altisiobedientiafiueinfima.Huiurmodiau
tem ligna rimtillaqiixabuno&eodempimdo
. squinodii zqualiter di(lat.squalitereo zqua
lesbabentaI«nltonesin omni regione. Et illo/
riim fignorum illa diamturprxdpientia lineat/
ta qiiz funt in medietate zfliiiali zodiaci. Obe/
dientiatierofiue infimafunt in medietate zodia,
cihyemalilecundu Albumazarem infexto ma/
Introdu.difFeTentia.4.& fecundii Alka.&Zae!
in fuis introdiiftoriis.CrSignoru quzdam fiinr
direde alcendentiatfcilicetqiufunta principio
cancri iifip ad finem f^idarii.& quadam umt
tortuofe afeendentia: (cilicet illa fex qux funt a
prindpio Capricorni iift^ ad finem geminorum.
Etfeciindu zaelem & auctorem libri nouemiu/
dicuiinintroduSoriisfuisin prindpio utriufe^
fcilicet introdudorii : Signa direde afeendentia
dicuntur pro tanto quia latitudo imiufcutufi^
eorumeft plus longitudine eiusiS^ afeendit in
pIiis^duabiislionsaqualib^.Tortuoleuero afee
dentia dicimnirpro tanto quia latitudo uniul/
cuiufi^ corii, minor ell logitudine ; & alcenditin
minus duabus horis zqiialibus.Et fecundum At
kabitiii fignapradiSa tortuofe afeendentia obe
diunrlignisindirede afcendentibusibocellduo
rum fignorum qua xqualiter dillant a capite can
eri .1 d iicro quod tortuofe afeendit obedit illi ql ,
direfleafccnditiut.f.gcmini cancro obcdiiititai!
msiconis&licdc aliis. EtdicitPccJx.primo
quadripar.capitiilolextodccimoiqj ligna aqua
lia funtillaquaabimo& eodem pundo tropi/
coviim didant aqualitendc dicuntur fc afpiccrei
eo gi dies eorum fiint aqualcs-.ct fimilitcr noQes,
ab eodem punftoortimtun&finiiUter circii
toseofdemdefcribimt.Hac illa. Et fecundum
Ptolameii defecundii Alkabitium & aliosiduo
ligna quafunteiufde Idgitudinisaapite arietis
dicunt concordantia in itincreiut aries et pidu;
taurus & aquariiisigcmini & capricornusiSi iic
de czteris.Et AIbu.fcxto maio .introduc. differs
tia.ir.dicitgi ligna concordantiainitinere funt
duoifignaimiusplanctautariesfcorpio: q liint
domicilia martisitauriis di libra domicilia iieiie
ris: gemini &iiirgo qua funtdomicilia mcrcu/
riiifagidariusdc pifces domicilia iouisicapticor
niis& aquari^ domicilia (atiirni.unuqLiod9 b
ninifignorufccundu Albu.cd in itinere dntfiii,
Cancer uero 8C leo fiint domicilia IiiminariffiS
funt in uno itinereiqiiia unuquodcp illorii ed do
tnki[iufiudni.HaciUe. Item Albiinia.eoda»
fextomaio.introdu.difrerentia.4 .dicit: Sunta
lignis quadam leinuice diligentia : Si qiiada a
cis fe ad inuicem odientia fiue iiiimtcancia.Qux
etgo le diligunt: funt ea qua fe ad imiice in trino
uel Ibetili alpefiiiafpiciunt.odio gdelehiitialut
ca q fc iuiec quarto afpeflii afpici iit. Porro g (ibi
inimicant’ funtqfead iniiice per diametrii albi
ciunt.HxcAlbuma.ibideni. EtlecuiidiiPtolz
meuiibifiipracapitiiIo.i7.nbifignadiuifa8{ pe
regrinafimt illaquanuUo prxdidoru modorii
concordanttnecadinuiccm feafpiciuiic.&func
illa qua dillantad inuicem pcriinumfignuutlp
duo iiena.ItemfcamduniAlkabiriuctaliaspa
afcenfiones fignorum fiint quadam partes ina
lomaiores;& quadam minoresi&uocatLimc/
dictas circuli qua ell i initio Iconis ufe^ ad fineca
pricorni medietas circuli maximasqua ell medie
tasfofeoqiincipitabcotqafolmhacniedietate
habet principatu fiaitcateri plancta infuister/
minis.Etaliamedictasqea principio aqriiufq
ad finecancrimocat’ medietas minimai&eftnie
dietas tunaiquia luna limiliter habet in Iiac me/
dictate principatu ficutfol in maxima. Ecdieit
Alkabitiiis ibide gi medietas cali qua ell ab ini/
tio arietisuf(|ad finem iiii^is uocatur medie/
tas calida propter effcdiis mos in nobisieo $ fi
cit aRatem . Et alia medietas qua a principio li/
bra ufq; ad finem pifciii uocaC medietas frigida.
4 CItemdicitAIka.ibidem dieoncordantciini
eo alii gi quarta pars circuliqiiaeRabinUioarie
tis uf^ in fine geminorum uocatur calida Qi hu/
Diflinfllo.iJJ
5S
inida ucmalis 5i puerilis & fangiiinca. Et illa qr
raqiixcft ab initiojibra; ufqiad quarta fagiftarii
dicitur frigidafiC ficea:auu'marcalida nigra fiuc
mclancolicaificfiguificacinitiiidimimitonismc
diocrisrcftatis.EtiUaqiiartaqiiidlabinitioa/
pricorni ufqj ad finem pifaii dicte' frigida & iiu/
mida& dcfi:fhiia:hyemalis6i flegmatica. Et
dicit Haly fiip ca.ij .primi quadripartiti Ptolx/
meiit^fignorii zodiaci qiixddfiine ronalia aut
boa:uocisficuCgcmim;Iibra;'.iirgo:&primame
dictas lagiftarii Si aquarii eo ^figiirdliuana ha
btt ut ho aial a bonx iiocis & habet uiin maiore
in oriente: quiahomo habet magnam uim.Si/
gna ucro mediz iiocis fimt aries taurus leo & ulti
ma medietas aqriislagifiarii 3i capricornt. Si/
gna liero iiocenon habentia dicuntur cacertfcoc
pio&pifccs. Signadomefiicafuntar es taurus
capricornus.EtQlucftriafut leo (corpio: 8i finis
fagidarii . Signa inultoru filiorii funt cacer icor
pio Si pifces .Et l^napaucoru filiorii funt aries
taurus libra fj^Sariuscapricorn^ di aqrius.- Si
gnafteriliafutgemintleouitgo. Signaiieroplu
iiiofafuntillainqu(busfunt%naauui: ficut fiit
uuIturdCgallina. Etfigna quadrupedia funt ut
aries taurus Capricornus. Multaspliires rones fi
gnorii ponit Albu.libro.e.maiorisintrodudo/
rii:quc iio multiifaciutadpropofitiimalinhoc
libro .Sed harcqusfuntdidageiicralirerdenatii
ris:qualitattbiisSic6plcxionibusfignoru adp/
fensfufficiant.namindifHndioe feptima huius
libri magis (pecialiter tradatu ell decifdem.
C Capitulum tertium de partibus drculi mafcti
UuisdCfceminiuls.
aTdicitPto.priinoquadriparti/
l|ti.c.r; .qiquidam ab afeendente
Hl fexiis fignorum inapemntnomi
< nandoumimmarciilinu 6Caliud
M fccmininii: & iucepcrut a mafeu
_kl lo uclut qiiida alii qui fignonim
mobiltuputaluniEfigiiopofticruntinceptionea
cancroicoqrlunacitiusqjahquaalia^fiellanim
uariationerecipitmotus.Similifer naijfexus C/
gnoruiniriaabafccndcntecqjcriit ab hoc g> ori
enti proxima extitit ficordincc6fcquentc:ucliit
pr*aidiimefccutifunt.Etrcd!miPto.Cu prima
dom^fitmafculina:fecudafocminina:tertiama/
failinaiquarta '‘ocmimna.&itadciceps.fiaitpo
nitur fignu arietis dTe mafaiUnu & tauri fcemi/
ninu:6citadciceps.Sci(la efniaPto.ibide. Et
dicit Alka.in fiio introdiidorio dra.r .q» circii*
fignorum figuraf omni hora figura circiihqi di
iiiditur in quattuor partes :quas diuidit clrcilus
hcmifperiiSCcirailusmcridiei.&imaquecpiila/
rumpartiiimdiuiditiiritres partes inzqiialesfe/
cuaaum afcenfioae figai a&endetis at^ hoc ^luo
do diiiiditur circulus in diiodecmi partes qua; no
niinanturdomiis.Nominantiir qiioi^ aifpidcs
fiucCurrtsaqiplurimis.Principiuinucrodiiiifi/
onis efVhorofcopiis fiueafccndensciiiusiirititmi
eft fuper circulum hemilpcrii orientalis. Deinde
fcquitur fiuninda domus Si tertia: di exteae ufey
ad.i: .CEt dicit Ptokmc^ubi fupra capitlb.rj .
qj figna orientalia & m.i(culina quartae prims
dicuntur ca qux ab afeendente ufqtad medium
cxliconftituimturrctiam qux funt eis oppofita;
fcilicctaboccidcntcufi^adangiiliiin tcrrx.Du/
asuero quartas refiduas fcemineas 6C ucfperti/
nas fiiieoccidentalcs appellant. Hxcillc. Ethuic
fententix concordat Altcabitiusubifiipra dicere
do:qiqiiartaparsquxefl ahafccndcntCLifq; ad
mediumcxli quzcfi duodecima: undecima : de/
cimadoinusuicitiirquarta orientalis niarcultna
adiieniens;& fignificatinitiuniuitx: & iiocatur
puerilis fanguinea Si uernalis. Efi autem altera
parsqiixellamedioczliiifi^ adoccidcnsqux c
domus nona:odaua& feptima e meridiana fos
niincafiC recedens : SCfignificatmedictate xfla/
tis:Si uocatur pcrfcdlto.iiuicntiitisxfliualis,dd
colerica . tertia nero pars qux e(l ab occidente
ufq? ad gradum quart.x domus qux cfi fiipcrcir
culum meridiei fiib terra qux eli domus fexta:
quinta & quarta cft occidentalis mafculina 6C
adQeniens.& fignificat finem iiitx.& uocatur au
tumnalis mclacolica 8i cmediocris itatts.Quac
ta ueropars qux efl a quarta domo ufe^ ad afceii
■densqux efi prima domusfecunda & tertia cH
icptentrionalis fccminina Si recedens. Si figni/
ficotid quod accidit homini pofi mortem eius.
'Si uocatur hxcpars fenili.sl-l^matica defcfliua
liycmaf. t illx dux qrte qux fut a medio cx/
li-ufi^ad afcendeiis :Si ab afccndeteufcp ad qiiar
tam domum confKtmmt unam medietatem cx/
li qux HOcaMr medietas afeendens & reliqua me
dietas cxli uocatur medietas dcfcedes.CTE t qmc
quid fuerit fuper terram cx circulo .i. pars circii/
lifupcriordiciturdextra-Parsqiioqj inferior cir
culi dicitur finifira .CTE c afeendensSi quarta do
mus Si feptima Si domusdecimadicunturangti
li. Secunda ucro domus Si quinta Si oflauaSC
undecima uocantur fuccedentes anguUs.Tertia
autem fexta nona Si duodecima uocantur cade
tes abangulis.fETEtcii plancta in angulo iidfucc
dentefiierit:diciturproficere:8CfIfucrit incade/
ti abangulo dicitur'deficcrc.Hxc ille ibidem.
Item capitulo .i; .primo quadripartiti P colxmd
dicit HaW fic.Sapientcs infpexcrunt 6C inucne/
rantqialccndensfit principium quod exit pri/
mitusdefubterrasSi pofiienmt tpfiim pro do/
mino prindpii animx Si corporis. Et pofiic/
runtanguluinfibi oppofitum pro feptima do/
mo parium oppofitonim S( contrarioru Si pro
nuriris muHcrcs;& maritoriinrpronnilicribus.
Et iniicncriit anctiilii qit.i domus fileiiipu<3oqr
tialHiiatiico qj cii aiics fuerit afccndcs qrta 'erit
canccripofuenit cti prodotiiopatru & ei^ oppo
Gtuprodoiiiomatru.EtquiaangtiPqiiarta: do
mus e agnitis de 'iib terra pofiicrut ea pro 'domo
hercdiiatii lerrxSi rciy fecretarii : eo q^faturniis
liabet ibi polTc ruagnu qui efri^dus U ficciis:fiC
fifis naturi tcrra:EtqaUer’fo!c et dcciinadomu
tftfitkiido magnajqm cue in m^io csliiiirt^ei®
adoem parte exteditunpollierut decima pro do
mo regnoni BC miniGcrioru quibus uiiiit ho. Et
quiafemdauenitpoGa(c£des6C undeciapoG de
cima;pofiicrucfcciidiprodomofiil5a:'i!cl aberis
Sl auxiltatoruico q) fubGatis 8C aucrx SC aiixili
atores feqiiuturcorpus & ocprincipiu .Etpofuc
rutuiidccimap domo {pci'& 'fortitudine : eo ^
iiirtusdtiscofcquit' inrtutedccii^& uirtusfcciui
d.tiurtutef€qiiif''aIccdeti's.Etpoliierritoppofifu
fceudi.f.oSauaptodonio tiinoru & debitoru
& hereditati! mortuoru & mortisieo q>,e oppo
Gtafecudiquithabccnmilitudinecu iicnerc.ga
fecudaecanrusqedomusueticris.&ppter fimi/
iitudinci qua 1'iabet oSaua cu feorpioe qux e do
mus mattis .Etpofiieriitoppofitu linexif. qufta
pro domofiiioru & gaudiorn:& quiafemp e tri
na ab alcedente pofiicrut eit progaudio ueneris:
quia uenns habet cu corpe copleta aniiciciani .iin
decima uero afpicitdc fextili|afcedens : pofiieruc
eaniipro gaudioalteri°foit[ma;'qeiiipiKr. Poft
medu iiifoexen!ttcrtia& uiencrut’q>erat cades
a quarta doiiio £c fifitiidine magna q cfi domus
mcrcurii;emusiuttusfcmpcfic6nnxta:&.babet
cuifu filii fcnig circa foletpofucr iit ca pro .domo
fratrii propinquorii & mutatom! breuiii. Simili
terqLnaemrexaliabaicedcntcidfhabdfinnlitii
dinc cu lima in faciedo mutati oes fcfiinasipofiic
ru^eaprogaudioluni.Etpofiicriitoppoliti! fii
um.r.nonaprodomoitineru Idgomacjfidciici
cntlarijiquiahabetfimilitudinecu (a^fbrio q
c(ldomusiouis':d£ afpidtafcedes £ trino. Et git
uirtiis lutis e oppofita iiirtutefolis in hu eSando
pofiienit ea pro gaudio eius.Etga'ctia'fol habet
poITemagiiu in triplicitate arictisiquia aries e ei®
exaltatio 6( triplicitas fuai& t^oedomus fi:a:fiC
triplicitas fiia fagida .eius triplicitas efi fifis none
domui.Sifrqma iuenerut^duodeciafepaturab
afccdentei&eeades ab eo: pofiicrut ea pdomo
iuiniicoruSf Iaborut‘df egaudiu faturni qiiielu
bricus:frigid[is&riccus.EtpoC«ruteiusoppoli
tii &.f.rcxr3mdomH: eoq?caditafcptia& fega
tiir ab ea pro domo ifirmitatut & cgaudiil Jmar/
tis:eo ^ecdrraritis faturno.Etquia feptiavdo/
tniis parili SC.fiibicfH 'tclongaf a paribus tantnm
qu.itu Texta a oSaua elogat ipofueru t fex tap do
taofiibicooji.Etpofti^nelocuS^qui meroitiq
Tractatus.!^,
coiicniat nifi afced&:pofucrut ipm ^ro' gaudio
fiio.HscHaljribidcdcfignificationiibus.ii.do
moru:& multsalisfignificatioes domorii po/
niiturprtusidiftift6c.7.hiiuis libri.c.ij.qsopor
tetterefpifercumaciiifiishicpofitis.EtdicitHa
Ivubi fiipra:gj quia Pco.no noiat in libro nifira
aices flabiles fiuefiabilitatisinolaborauitidiui'
dedo lioc totiufedlociu^ fuit de illis ^Tiit fiip ter
raicoqjhntiiimmaiorcillisqfimtfiib fcrra.li«
Haly.CETPoftcp aiit fciiierisoes fignificatoes .n,
domoru debes infpicerc diligeter q fteiii in eifdc
fuerintitucadquaiitatcsdC naturas coru miTecn
do naturas £< qlitates coni cu domibus pdiSis;
cii Holucris de aliquo acci dete miidi iiidicare:fccu
du^docet Intius firmic^li.2.c.i:.{icdices.Ata<l
uertitcloca ipfaqus.iz.domos polTidcnticoditi
One ac diurnarii 8C no&irnarii ftcllarii diligeter
infpicias.fed.& qlia fingulis locis beniuolx fiellz
tefiimonia pbibeant: que uero hsc loca nialiuo/
Izflells radiati6cpaitiat:qiiecii<$ cni locubeni/
uoli ftclti rclpexcrin t; iielin code loco cofiimtz
uel de trigono iicl dc exagono oia q quevii tur fce
Iicitcr,pcrueniat.Siiiero finctclHmQniobeniiiO/'
kru fiellarii fols maliiiolsiaibidecofiituts: uel
dcqiiadratencldcdyametrohaeceade infecerint
loca pro qualitate ciiiufcuq; loci oia q dixiimfin
fingu lis uideredebemus quibus infortimioruca
lanritatcfaimiilat.Si ucro bcniiioli & maliuob
ftell» pari radiatione rcfpexcrit & felicitas minu
cturiinfortimiii mitigatur; & totaloci fubftatia
mediocrisqlitatisr6ncc6poit-&ama!iuolisno
cctibus bcniuolarii ftdlarii pfidiolibcrcnf.Infpl
ceetiaqiiiilc!Izi'qwoIococ6fiin!ta:ciiiiiSsftcllj
domiciliii ucl fin£S.i.ta-minospoll'idec: & fiiali
«nadomocoftitutafucritrcfpicc dominii ipfiiis
quelocii poifideat an boni in fccundislocis fuc/
cedetibus.i.pigrisSC caderibustan in altitudine
fiiaan in deie&onean in quibus gaiideat’figni5s
an iti quibus uaturali dolore trifietiir. Si cni dfis
figni bene fuerit collocat® felidter ipfiiis paitem
etia ipfa fietla de qua quzrimns ex oppoiitis gau
dio initiaf .Si ucro dns ipfius figni aliter fit rone
deiefius!& iamftelJa illa de qua qiizrimtis: licet
Ut in oportunis locis 8i ad prxflandu aliquid fa
cilifitronefirmataexdeiettionciftiusftelliinfi
gn.0 efldeieSionibus participatis ex iiocinipedi
turexnollrisartibus flatiin pofTumus colligere
ex rone fiii cui dnium holpitii gratia fueris igrei/
fiis 6( dns domus foelicibits fiibleiiaf augmentis
S( tu percipies fcelicitate ex illis tlocare enl gau/
dium hofpitii cui f(£licibiisnutricianim.Si uero
hoipes cillis miferx fit fqu^oris difForme & de/
icilhis efi; infortimato^t cafibiis implicatus etiam
et participare dc dolore atep infortii .tormenta
conficiiintficut'& ficllxllgnoru domini cu bene
(ueritcoUocatedaciiif & ad fui fiat® coiiertenf
Diftinfiio.ii.'
I
\
hicatorisat(5hofpitcdom®Iiiecomponur&ad
(ili ftatiis licctiacoformat holpitii prate.Hcc Iu/
liiisfirmic^ibide.CrEtiaribiiiarrabofignifica/
rocs dnopi angulopj dii fuerit pntes in aiigiiC.Di
cic iuq; Alka.ubi fitpra.g^pntia dni afcedetis in
afccndcntcfignificaicwsfortunapfcimttpfu &
per cius agfitione-Et cu fuerit in lept ia p coueti/
ones factores 8 C uxores : fiC fignificat p putia in
deda; fortuna p rege & niagifferia. p piitia ei^ in
quarta fignificat fortunam per hereditatcspcau
patm & productioes aquap: & p ppfationes
& piaiicationesSCedificationcs. i.cx rebus anti/
qiiis&radicaiib^.S^nificatquoqsdnsdeciepei'
pntiafua ineadedcciafortunaprt^emagnuiiel
pregnu& magiftcriaaltiora.Etfignificacppuri
am f ua i fcp t Ia fortuna p regnu dC ui^oria coten
tionu&cxpteuxoru.ppncia liero ei^ in qrtafi/
gnificatfortunaprcgml&castribiitopj & cult®
terrape& ediilcationesciuitatuipduSioesfluipi
nii 6 i ailfodiasciuitatu Sc exrcb^antiqs.Etpra:
fentia fua in afcedcte p regnu & fgenia 6 C p ifj? f
rate r^s ex rcb" uulgi .Pntia at’diu fcp tiei f^tia
fignificat fortuna p negociatioes Si conctoes Si
nutririoes quoc^ ac mulieres & fadlores.Et figni
ficat pntialiia mqrta perconiictioncs miilic^
& ncgociatocspcaspatru &i)ireditatu & nilt®
terr.e.Et piitiafua i aicedetcp couetioes Si ne^o
ctatioes luas p cas mcdidnir ae aft ronomia & p
opafpdliaati^igcnia&ccceraiitia.Ecfignifica^
ppntiafuaideciafornmapcouetides n^ociati
onesp uxores peas regni.piitiauero diii qrtz
dom^iqrtafigmficatfortunaexclbi terrZdifm
fiu p cas pat ru ate^ res antiqs.dC p pntia i afee
dete Ggnificac fortuna ex cultu terrz & frufiu a*
pingcniu&coiilii ^fiiditate.Et ppiitia fuaide
cia fignificatpfectu cx clhi ter rz cii regis & magi
fterio^.Ecpuciafuaifeptia fignificac fortuna cx
ailtu terrzp casiixorii Si faftop: SC n^ociatio/
nu.Hxclignificatdni anguloni perpntia luam
in anguli & lllr facies ppiitiadno^ czterap: do
inopi. fed io itroduxiin^tin diios aguiopi uCeent
excplaric-.eteris.HecAlka.Ethxc dcaUifFiciiint
adpnsdefignificatioib^doinoK circuli &eorfi
diiopi.CrSedfcdlmAlka.ubi fupraipn
inquorccitanfhccdcanter.ri.dom^pdiftas rir
culi. Anguli qttuor fignificat fortitudine Si pfe/
fiione. Ite ibide anguliSi dniagulopt fignificat
magnitudineibonorcatqsfortmidineSi exalta/
tioneielogationeacaCii.Dom*' liero fiiccedcntes
fignificat torti tudine&fortunamcdia.Nafliccc
des dede fignificat fortitudine & fortuna i ea:&
excapteiqeratfidiidai&fuccedesqrtzfignifi/
cathocpdoatioesdiucncratoesdecafiliopt.Et
fuccedes afcedetis fignificat hoc ex cl milirope SC
fubftatiz.Qm uero e fuccedes feptie fignificat h’
cx hereditate mortuop: Si ex rcb^ ocoilcis.Cade
tes ucro ab angulis debilitatedC detriinetii figni/ j
ficanc.hzc ibidem. Exhispaccc^fortioraloci n
inter, ti. domos fiit qttuor anguli: Si p^^mociuni ,■
fuccedeiesagulo: Si debiliora loca & magis ifor ;;
qinatafiudom^ cadetes.CSedhicorifdubiu: •
qui angulopt lut fortiores Si q debiliores. Dicit
aiic Iuli’ firmic'’li.i‘’.c.C7.EtAlbii.llLfiio deflo v
tib®inprin.&firrmli.cxpimetoperuopiiprin. j
&Aufior.9.iudicuiniti'odudorio librifui:& i'
filrcueiscocordatqfioes a(lronomtdicetcs:q»
fortiirimiisangiiluseafcedcssdeidcdcctadom'’: .■
deinde leptiaipollcaqrta. S Cliccttot afl ronomi ^ . - -j
hiiicalTentiat:!]! mihi tiida' cp r o magis e i Jtrai^ ctr/ •.i-g
fum iiideliceccpd edadont^nmltimitortiorlit^/T^j
laliqiiis a li us locus pra di 5 oru m TFortitli 3 o eni ;
CLiiufcu« anguL in czlo fiucahufcficy alteri® do
mus no uimif nec caufaf ex ppria natura fiuc cx
fortitudine iUi^ptiscxli i^pro tuc fueritiilla do ,
moaimpereandem domum quelibetpars zo/
diacitraiifeaci unodienacuraibergout uidetiic
fortitudo anguli fiuedom^cuiiifcim9 caiifaf ex '
narnrafitusilli^dom^pcompationeadhorizo/
tenoflnueo^flellaaliqhnsiillofitu compatio
ne ad horizonte: fortiusopcratiirin horizonte
illo ^exns alia in alio (itu fiuc domo aliq:ficuc
fatis expimentalif uidcm'’g>lVellz forti® opant:
in noftro horizonte cii fuerit in medio czli 9 cfi
fuerit m oriete uel in occidere flue in quacuqi p te
cxl t alia.dC boc fatis patet i afcenfione fotis q foc
tilTime agitcalorede Incc in medio cxli exns: dC ^
caderoeoesalilDlanetz. [teqd!libetagfaftim e
ud calore forti® agit p lineas magis redas & ma
gisinddetes^plineasmagisobliqsut pateti p
^edinaalaxe eeiieru SC expimetu lioc docecifed
fupcrezleflu^nt iniflainfetiora:SCtrafinutat
capcaIor6fiClumciitpatctpArill.i".inethau.ct
in.2'’.dcgeneratide:S( in pluribus locis.oeseigo
ikliz exntes in medio czli magis incidetab ague
cp alibi .&ppnsfeqf cp.io.dom^fitfortior afce
denteuel quocuqi alio angulo .Ite dicit Al b».|”.
tnaio.introdu.dna.4 .q» p aflioneet motione Iii
nsacciditflux®S(rdluxu5m3ns:necdeQnit aq
afcedesmouerineclpirarc^diu durauerit luna
aCcIdes d( petesmediucxIi:cri9imediocxlifue
ritaqicre(cedopficif:cu atiiiaamediocclirecef
ferit reuertif aquap fiiii naturam ad fiiii locii fitep
recefno:nirrucupucnerit Uiaadagiiiu occidetis
kipit accefTio ueire 11(9 dii uencdtliia ad imu cx
li:p®hocreualif aquaquoufqipiiencritluna ad
circulii hemifperiionetis.deiii reiiertif aqad file
qi fuerat. H zc ibide Albii.) Ex his igit' diflis AI
bupatetqiliinafortiirimeagit monendo mare
cufiieritin medio czlirefpedu illi^ maris initio
fuo fluetis:cigoiniedio csli Umacxiis forti®agi(
i ifta inferiora 9 i aliquo aiio loco : Si cade rone
qUbctaliaftdlaseq^o &catera. Itedidt Pto. anifteriAk
1
Tractatiis .i.
primo giiadriparci.capitiilou lrimojq) cum pU/
nctjs fuerint in mediocffliiucl cum ad mediu cx/
liaiccndaint crimtfoicifrimiigradacini cniin a
fortitiidincdcclinant fecundum cavum a medio
cailircinotionaii.Cmn cniin ipfo orientali pim
flo exticcviiit non cviintita fortcsiiti occidciicali
ucrominus.Oimfubterrafucrint in oppofitioc
medii ciliiuclinter occidente ad angulum terra
miniisadhiicforteserunt.Hacibiilfe. itempto
Igmeris tertio quadripa t ti..capi , un decimo iniie /
kigas loca qiii Uint apta pro IryUg,: facit conipa
tationc.tntcrlocafiue domos qui funtfupra ter
ram flcdicens-.Honim autem locorum fupra fer
ran\ fupplc illud quod ad pramittendum coniie/
niens eft & fortioris aufloritaf is exifbt id fltqd
cR csli medium fuper tcrranu&poRniodumil
!iidquodeRinafcendente:deindcil[udquod ad
cali mediii afcedit:8£ poftipfiiin quod cft in cx/
cidflcsdcindeilludquod caliincdiumpraccdtt
Omne autem qil fub terra inoratur non,cft in rc
tam przclara K,t3m excellctiprzmittenduilicut
diximus preter illud quod efl afeendensTuper tec
ra,&,appaniefit.Ha:eptolarmeus, Etadditjbi/
dem H ali-.q) uirtiites an nos ucirietes de cxlo df
defubterrafunt permutati debilitati propf
elongationem ipfanmi anobisifiue propter elo
gationcfciJmqiiaadnosucnumt.Hicille. Ex
nis cigo diflis latis liquet 9 locus medii citi for
tior fit quoDin^ alio loco in czlo alii aftro/
nomi contrarium dicunt.Et ratio huicopinioni
Didetur confentire .imde di co ciini ptolzmeo c»
B Led itca:beftfortifl*iniii.'ilnciiS!& cu par!^
(«bterraexiftentesiinnimc^ imtliipcri
, EtdicocttfteUaafcendens fiiper h or i^
r c ontinue fortiu s a git & fortius quoi il^
1 medio ca-ii.gC^oRq) dcf c cdcric a incito)
Icarii iiT^adoccidensiconcmiiedebilius di debt^
liiis operaturm liorizonte iLlo , V ncT e dic o faluo)
I judicio m eliot uq) locus ille qui duo decima
mus minciipaf fortior eRloco afeen den tis; colm
jplus accedit a d m edium ezli,& fin iilitcr iiii Jc ^
OTa dotn iis foruor clt duodeci maiet iQ Cijs.incdip
[cadienfoFtiirimtis .decimaqubqidomuscft fo^
^lor n onarbe nona tortior ottaiia ; Ot oCtaiia clH
nKrtiofT^^niaiSC intima fextaiNotnob l ^u^
^ q? ab atfrononns domus mortis appe lteturl Bo
( ^laxinie li infortunata. tortior eft ta^ Teptiii ^
Zdonnis qui elt unu 5 ^qiiattnorangnltS.^n ter|
mgo h:k fortit udine boc modo.f.cp itclbe K p W
melifinn nterfoit iusoperanturindfdelocisexi /
Sotcsificutpredtoum ejt. _Pico tamen qriiiali
quoiudicidprHcrenduseftlocusafccndentisiflC
Eminus eius loco in medio cxli.f.in indicio de
uitanati.6{ in indicio dcpolTc natiprafcrcndiis
eR locus fecimds domus.& iniudiciofratrupre
faendaeRdomusteitia: & fiedeextetis domi/
bus. E c dico cp non cR aliqua earum quin in ali/
quo indicio debet przfcrri uniiicrfaliter .decima
^Loc'* cnl medii carli et ctia loca q magis ad mc
divimcili accedunt fili- fimt aliis foniora propf
caufasantediftas.Si hoc cR ucrfi pro maiori par
te in iudiclo de accidentibus nnindiidequibusia
hoclibro meo determinatur. Nam cum uolueti
musiudicarede tcmperieacris pro aliquo certo
teporc.f.proanno aliquo fiiie pro liiiiatioc ali/
qiia.Primoafpicicnduertin initio illiiisteiiipo/
ris ad difpofitorem dnni illius tpisifi tiic in piti
cipio fuerit fortis in loco fiiosct tunc iiidicabim’
fortitudinem effeflus eius , di notandum cll fimi
liter de fortitudine cius fcilicet in loco (iiocu fiit/
ritintali lococxliubi fortius agit effeflumfuii
in iRainfcrior.1 prout diftiimeft perAlbumaza
reni! cum eum in tali cafu vclpicit fi in prin/
cipio temporis fuerit aliquis planeta in
dentcliabensaliquamdignitatemi&ipfiimtoii
ftituit dominum illiustcmpoiis.fcdciiisopiiiio
reprobaturpriusin diftinflione noiiaicapitulo
fcauido dedoniino anni. Similiter hac politio
cR contra mentem Ptolimci fcaindo quadri'
parti.capitulo feptimo : ubi imicRigat domini
eclipfis a domino lociiet deinde adoniino angii
li ptecedentis eclipfiimSd non relpic it primo ad
alcendensmecpraipoiut i^m aliis locis cali.Vi
in prqpofito magis teneo cum ptolameo cpain
aliis. btptolxmaisintcrtiodC in quarto quadri
paithreputat magnam fortitiidinemplanetzcij
elcuatur fuper eum i&iimltotiens ibidem intdli
git per eleiiationem planctam eefuperterram&
propinquiorem medio csli. Vndciiiiiidiciisdt
tempcriisannonini planctidoniini dlfpoliio/
res temperiei fortiores funt s & fortius dffponih
tempcriccu in principio alicuius tcmporisroio
lurionisin niediocxlt: ucl prope epinafundci/
te ul’in aliis locis rcniotioriba a medio cali pro/
ptercaiirasprediflasi&prccipiic propter arido
ritatcsptolxnieiriipradiflas. Iputamequipia
pomiiit afeendente lioc faciunt obiRam caulam
f.utp principia temporis alicui® rcuolutioniiui
dicantde tempaie totius temporis feqiientis',11/
ciic p afeendens & per dominos eius liiieper [di
netas cxiRentes in cis iiicipiiintiiidicarei&dicD
fiimimtdominumtemporisiqiiiaafcendenspti
mo oritur fuper terram in initio temporis riufde
Vndequia tales aftronomi,operanturpa afeto
dens Sc duodecim domos proiioRieaoo de itni
pericaerisi&dcpluribiis accidenti bus mundi,
Etfinnliterqapliircsrcperisrcgulasinlibristo/
rmn fuper fi^ificariones afcendentis.SC.ii.do/
morti mndatasiidco in liocapitulopofuiW
ficationcseanindemdomonimquxmihi iii 3 e/
bant^m^lsnotabilesiquasextraxiex loiteQtiis
diuerfonim aRronomotum.
DiftinSto.nJ
CC’C3pi4.denahmsgradmirGi' ptiu dmiti.
[Oll$ iupr*ccdmtibiis capitulis
buiusdifhndionisdctcrniinaciie
I dcnatiirisSCqualitatibiis plane/
tanim lignorum &.i:.doiiioru.
[ti hoccapitiilo intendo ponere
'qualicates&namrasgraduu pac
tiucircuItcarli.Vii primo fcienducllgj (icat uni
ciiiqiconliacq;lignainzodiacollmt.i2.dC unu
qiioiqj lignum in.;o.pattcs quales diiiiditurj
quas gradus appeliam'’. Quilibet etiam gradus
i!i.<;o.partesa:quaIesdiuidinir:qux minuta ap/
pcIIannir:Etquodiibetminutuniin.6o. fecunda
EtquodIibctfa:undunim,(5o.tertia:& fic dcin/
ccps.fllaruneropartititncirculi qiucnominan/
tur gradus mulcas diucrfasqlitaces reperis inii/
brisaftronomo^.Nd quida gradus uintmafca
lini:quidanifccmi(iini:quidalucidi:qiiidam te/
ncbroli : quidam fumoli : Si quidam funtplenit
quidam lijntuacuiiquidam liero funtgradus au
gentesfortunamiSiquidamfuntgradus putei.
E t Gmiliter fiinC alix natura: graduum de quibus
in hoc capitulo infradicc^’ Alii uero duiidut
fignaalio modo prout' dicit Albuma.j^^.maio.
introdufto.difFerentu.rS.Dicitcnudcm^an/
tiqui^alb^ononii lignum qiiodiibct in.re.partes
diiiifcnint:& aat omnis diuilio ex duobus gra/
dibusS: di:nidio:qua duodenariapaite uocat.
& pofiicrutnatiira prtmxduodcnarixede natu
ram ligni cuius iplaeet pars.naturam iiero feciiit
dxduodenarix pofucriitec de natura fecudi.rec
tiaucro tertii fignuficiicdeinccps.iUEtineodc
capitulodicit Albumazar^ Hermes Si alii an/
tiqui alhonomipoHienint qi omues gradus at/
iuflibet ligni comieniunt innatura alicui ligno.
Vndedixeriit qjprimus gradusaiiuflibet figni
cdnaturx illiiisligniciiiiiscllgradas.Seaindus
liero gradus ciufdem cdnaturxligni fecundi. Et
tertius gradus natunx tertii : Si fic deinceps.
CTAliiiicrodiuifcrut fignaalio mo.Na quod
(ibetfignuin.9.parcesdiuifcrunt:quas nonenas
appellabant. Primam itaqj nonenam arietis po
fiicmntclTenaturxmartisqm efi dominus ane/
tis.Seeundam noncnamdixcnintelTenacurxiie
neris qua: eft dominus lignifccundi.f.tauri. Ter
tiamnaturs mercurii dominitertii figni.Cgemi
noru: Si fic deinceps. Sitergonona nonenaps
arietisnaturxdominifagiSarii.f.iouis. Etpri/
nia noiiena tauri naturx faturni domini capri/
corni.Si fecunda faturni domini aqiiarii.Si ter/
tia iouis domini pifei iim;Si quarta marcis domi
niarietis.Sihocmodopofuxruntnouenarudo
minoslecandiim ordinem Si fuccelTione figno
rum. EtPcolsmaisprimo qiiadcipatti.api.
2 : .dicit ^ antiqui pofucnint fimiliter dominos
duodeoariosdnosdomoru.iz.fecuduruccefiio
nelignoru. Etdicitgtaliidiuiferutlignaalitcp
.f.g.io.parCcstSifccucifuntinhocordinemquc
ciialdci in tcrmiiiorumordinc lequcbantur. Ec
fecundum Hali diuifenint figmim in tres paitcs
xquaIcs:qiixuocabant''dcccn£fiuc decanico^
iinaquxi^illarimiparrium coiiCiiieC.io.gradits.
& ficdiuidctcsfcquimc' modum chatdeorum in
terminis ordinatis.Dantcniin primam dccena
afccndcntis domino afcendcnti;6i feciind.a do/
mino qiiiiica: domus :& tertiam domino nona
Et liuiufmodi diuilio fccundii Haliuocatur Dii
rugcii. Alia eft diuilio Lccundii Hali in partes
trcsquxuocanmrfacies:dando.f.prima partent
arietis marti qui cfi dominus ariecisilecunda fo/
liUerciam uencri.SC primam partem tauri mer/
curio:fecimdamlun£:terciamfaturno:6f liceo»
tinuandolmmditordinemplanefarum. Etdi
cit P tolxmeus ibide qi liuiumiodi diiiiliones no
habentaliqitamfirmitatem.f.diuilionemnone/
narum & decenaru ;nec etiam iuxca mentem fiia
diuiliones facierum. Sed PtolxmeiisapprobA
reuideturincapitulo.2!.dtiiilionem duodena/
riam.Sc fimiliter ipleapprobatincapitulo ciiil/
deinprimi quadriptiti.aiiiifioenitcrniinoriini.
fcd de t Tininis magis dicetur in capitulo feqiien
ti. Quodautc Ptolsme^uultapprobarc duo/
denarios terminos patet phocqdipcdicic ire
capitulo. ii.f.qjconncnit nos incipere in duo/
denariis Sc in terminisaquattuor pundis.r.rro
picoru & folftitioru.Sed diibiutuell mihi quo/
modo in terminis uel duodenariis erit incutio
ineifdepundis : ex quo Ungulis gradiba altigna
tiirfecunducercUudmem dominiaplanctariim.
Dicit tamc Hali ^ per hoc docet nos Ptolsme*
quomodo fciem^uirtutes cuiuflibct giad^ figno,
rtfaccipicdocosiincogaiioehoniqttuorpudo
rumifiaitfcimusuirtuteslleilanimin a)nipara/
tioncfolis.Etquandofciuerimushocpotcrimus
eosbencordinarehocmodo:^eiq(£fucritma/
iorisconcordantixdabimiisuimdom^.Si pofi
modii conlequentidabimiisiiiiu triplicicatisiSC
pollmodumexaltationisjfic ficin terminis duo
dcnariisSC per alios dignitates.Nam per hoc de
dic nobis P colxmeus iiiani qua Icianius pro cer/
touirtutem ciiiufiibcc gradus lignorum; &ai/
iufniodicocordanCiahabetcii quolibet planeta.
Hsc hali .(U Sed lioIo redire ad naturas di. qlita
tesgradiuifignopi.Etprlmo ponaeoriigraduu
fex^lmafculinitatc& fosmininicate.Dicit icai^
Alburna, quinto maioris introducto.dilFeretia
dccimanona:^ cti fuerit aliqua inceptio alicui*'
tpispiita natiiiitatisueIintctrogat6is:S(cadera
tioneincrotiocuiuftj accidentis miindi:& illud
accidens iiueiUa natiuitas iielinterogatio cuius
fuerit iUa inceptio temporis fiiecitmafcLiUnarSc
ticriat plancta; in gradibus malfulinis: fortius
Tractanis .t.
erit & tncIiiis.Eodcui modo fi Iiiuiifmodi incc/
ptio fiiciic fixniiiicaiSc plancti fiierint in gradi
biisfarminds.Siauteccontra acciderit debilius
Si pciuscjcnict: & inteiligo planctas difpofito
rcs.Etponatn tibi tabulam in qua ftatimlcias q
grad^cuiiifij figui funt malcultiii & q fceniinim
fecundi! Aibiima.iitfiipra.& Alkabi. differentia
primat&Haliprinioquadriparti.ca.ii^iiariit
in iftis gradibiisifcdplus teneo cum Albu.Na «
aliidiiofimilicer incifdcnigradibiis uatiantut
patet in tabula requente.
Tabula fexusgraduii circuli.
Y
mal'.7.
Iccmi.i. ltnal.6.
ifcemi.7. [mal.8.
w
mal.7.
fcemi.2. Imal.f.
1 1
1
31
toemi,6.
mai.ri. Ifcemi.?.
|mal.4. ltcemi.4.
1
£5
mal.i.
loemi.e. |mal.6.
Itccmi.i Imal.ir.
|fcemi.4.
mai.:;.
hl
mal.f.
fotmi.:. Imaf.S.
[Iccmi.ro. |mal.7.
1
nj'
fcciiii.r.
mal.c. Ifccmi-ir. |ma(.?. lfcEmi.7. 1
mal.f.
tcemi.f, |nial.4.
If<xmi.7. Inui.’.
1
ni
|nial.4.
f(i;ini.6. [mal.7.
[locnn.c. Imal.S.
llcemi.;.
(maf.:.
tccmi.;. [inal.?.
[tcemi.ii. jmal.^.
j
-h
Iinaf.ir.
tccnn.S. Imai. 1 1 |
Imal.f. |fcemi.7. |mal'.(5.
lfa:mi.7. jmal.s’.
1
X
Imal.io.
tccmi.io. |mal.;.
jtccmi.f. Imat.i.
j
CTModo ofiendam tibi alias qualitates planeta
rii quas ponunt Albuma.SC Alkabi. Vnde dicit
Albii.qiiintomaio.introduflo.diffcretia.to.g»
gradus lignorum fimtquattuor modts.Quida
cuitn fune qui uocaiitiir lucidi. Sccildo gradus fu
fci fiuc umbroG fiue fumofi t di ifti funt idem .Et
tertio funt gradus qui iiocantur uaciii ucl croceis
& ifii idem funt. Et quarto funtgradus oblcuri
ucltcnebrofi : 6c fimiliter ifti idem funt. E tfra/
ter qui uocat lepcrfcriitatoreni in fiio tra^latu de
temperie aeris didtficMimdiis indiget imbrib?
propter rerugenerationeinddconeccirecflut in
zodiaco fintdiucrfipartcs in quibus folniicfor
Tabulagradiiu circuli (atinduAlbumazarem.
tif nue forti® nucfortiffimcaqselciiaret.Etala
ptesl quibalblnuc clcuarctmucnoeletiaretinlic
iiix&nunc debiliter .quii» alTignanffexnoia,
Quifexnoiafexcoloru noiba defignlfficjlu/
eidum : uacuunuindifferens.deindeficinigmni:
tencbrofuni;umbrofum.VcIalitcrficpot«(iinti
tulatio ficri;albiim:cicrinu:rubcu.deindc ilcini/
gruin:uii'ide;d^ iacini2um.& fecundum parti/
cipationemlocifignificetcirpotentia folisinde
liando. Hiefrater. Etfequitur diiplex tabu/
Ia; Albumazaris primo : Si deinde lequitut ta/
bula fratris.
V
ifii.;.
tene.e.
croce . 3
luci. 4,
|teiK.4.
luci.f.
tene.r.
icr?
luci.7.
uacu.:.
liici.S.
[iiacu.c.
luci.;.
croce.:.
TC
]lumi.7.
croce.?.
luct.c.
iiactt.:.
|luci.(7.
ctoce^7.
ep
IfET
luci.y.
croce.:.
iaci.4.
Itenc.:.
luci. 8.
tene.:.
S).
lumi. 7 .
croce,;.
tene.d.
iiacii.f.
[luci^
W
to.t.
luci, 4.
uacu,:.
luci.d.
[tene.4.
luci, 7.
uacu.r.
di
|ltmu.6.
croce.c.
luci.7.
croce.;.
uacu.:.
la
iii.;.
luci.f.
uacu.6.
tuci.d.
i tene.:.
;ua.f.
croce.;.
jlunii .9.
croce.2.
Iuci.7.
tciie. 4 .
kroce. 7 .
■h
Fu, 7.
luci.:.
tene.f.
liici.4.
jcroce.:.
uacii.4.
kici.c.
s=
tenc.4.
Iiici.c,
croce.4.
Uici.8.
1 uacu .4,
luci.f.
X
luci .6.
croce. 6.
luci. 4.
[uaai.;.
uacu.;.
croce.z.
Diftinaict.ir.'
Tabulafratrisdc poKntiafoIiJ.’
71
V
luin.t.
tenc.S.
um,6. _
Ilu.20.
tenc. 24 .
llua.:9.
tene 50. 1,1 1
tcne.fi.
um.14.
uacu.19.
luci.io.
luaui.ic.
luci.18.
uacu.io.
1
H
IU1C1.7.
tcne.<4.
um.i8.
indif.io.
Iluct.iS.
um,;o.
2b
1 luci .12.
renc.r 4 .
um.i8.
indif.io
|luci.l8:
um.AO.
S).
Itcnc.io.
uacii.io.
um.if.
luci.^o.
Vf
lcenc.6.
uaai.9.
iim.ir.
luLi.17.
indit. 22.
tuaai.28.
nig.jo.
■
lluci.f.
uacu.io.
luci.:8.
tene.ir.
lllCl.27.
ucu.to.
m,
|tenc.;.
luci.S.
uaai.14.
luci.io.
tene.22. luacu.27.
rene.?oi |
iluei..?.
tcne.12.
luci.19.
indif.:;.
Iud.50.
>>
|um. 7 .
llio.io.
uiridis.f.
luci. 19.
tcnc.22. |uacu.2c. .
tene.to.
|tcne.4.
1UC1.9.
um.i;.
luci.2i.
uacLi.tc. ilud.;o.
'
X
|uin.6. illuci.12.
um.18.
luci.22.
uacu.it. llud.28.
lim.:tO. i
iriniitisemgradib) magnacildtfcordia inter
aftrononios.nani Aibu.dc irater inilHs tabulis
diTcordanCabinuicciii.iSdimiliter Alkabimisec
alii difcordant ab uCro(^ eorum. fed fufFiciiit ad
prcl^illzdua: tabulxAibumazans fiC^atris.
Et dicit albuniazar quinto maioris introduco.
diifercDtia-io.^cumplaneca cecideritin gra/
dus lucidos fornus Ggnificatbomunetforticudi
nem^pulchritudinem lucem at<^fortitnam.Et
cum ceciderit in gradus tcncbrolbs HgniHcac da/
ritiain:tarditatc: rcinhorribilem Si tencbrolain
atqioialam. Cumcecideritingradusfufcosliua
umbrofosautfuniofosautuacuoslignificat nio
dicu borribiliiatis .Hsc Albuniazar. Et frater p
.huiulinodi qlitatcs graduum nuilfum operatur
ijmoHicatoctepcriculkut patebit 1 tradatu.i'”.
f^Etincxlofimcquidam gradus qui uocantur
putcuquifecunduniaftronomos magnam uirai
tein iubentin illis inferioribus. Namdicit AI/
.bumazar quinto niaiorisintroda.dria.zr.^ cu
in cos aliquis plancta ceciderit quemadmodu de
bilitantis-.ablatLonempulchritudinisccarpcdus
{ignificat:&: aflgniiicatioelliadebOitaf.fortuz
ucro li in ipfoscecidciit ut narrauim^dcbilitaf
SiFr malim cis afuafigniEcatione debilitantur
& fordtan ngiiibcabiit fortuna accntale 3>pcec
dcbilitateei^Uip maluiSi forCtan contbrtabi^
natura illius maUctz.Etponam tibi tabulam de
puteis fecimdum fcntentiam Albuniazaris quin
to maioris introdui3orii;diiferentia.2i.d( imi/
noriinfine.& frater in tradiitufuo de temperie
acris.Etdidt frater qj putei feamdum' naturam
fanmiillccantSidcprimut.Qualiterauteniper
puteos fit pronofticandum dctcmpcrieacris fe/
cundumzquaUtatcnipatebitinfrcundo trafla/
tii.^^Ecaliifunt gradus in zodiacoqui dicimf
fortunam augeatesific hi gradus {imiliter habet
magnam uimin i(Hs inferioribus fecundum AI/
biimazarem quinto maiorisintrodiiflorii : dif/
ferentia uigefimafecuda-.^ aim fuerit aliquis ho
riimarcendensiaut fuerit folin die & luna in no
fle in aliquibus eorum'.& fuerit in optimo loco
ciradi.Etfi fuerinCpUnets l^nificantes radici
natiuicatisfortunaciipcrducitnatumad fublimi
tuemSefedemnatmitatisr^ni: doniinabi^
terrailc muUisciuicatiba Semulcis diuitiis. Hxe
ibidem. EtrecundiimAlbiimazaremiiiminori
introdudorioihifimtgrad^exccifiiiipartialium
Vnde &. ignobiles ad regnum pcnieniunt-Et fe/
eundum fratrem hi gradus fiint humidi s & ii t in
eis pluuia.Si uocantur hi gradus a fratre exalta/
tiones.fparticiilares.&coUigimturcx fentenda
Albumazaris quinto maioris introdu&orii ubi
fiipra.& in minori introduSorio in fine.8: fra/
trisquifruocatperfcrutatorein tradatufuo de
temperie aeris.de patetclare in illa tabula.
Sequitur tabula fratris.
Tractatus .r.
CTTabuIadcgraciibiispiitconifratris. €rTabiiladcgi'adib3augftib5forttina:’
ucl fctlin fraCK cxaltacocs pticiilares.
V
■'
17
24
29
Jv
1 19
1
<
1«
14
26
'ii
8
1
3r
i;
17
26
31
1 II
«5
17
j;
16
55 J r
I
14
a
tV
22
24
28
1 f
I
II
20
8
Li?^
16
II
40
np 2'
.5
20
£=
I
7
10
17
90
JT,
1 ;
lJ_
II
ilL
<)
'9
19'
TT
2V
27
m 1 1
20
t .
7
n
i^
14
27
20
1*
1 44
20
2
7.
II
19
i:b
1 II
12
14
20
ri
I
II 1 17
29
=
1 7
16
18
27
X
4
9
.4
II
:8
[:z
nr
20
CTItcm funt alii^radiis.7 .qui ponunt' infeciJda
rabulaillonini qui iib' iiocantiirab Albii.gradiis
aiigetesfortiina.Ecdidtiibi fiipra^ antiq dixe
niiit qj cunj plaiiets recelTerint a ftiis locis fortii/'
nanatifigiiificantibustet fueritlimauelpars for
ttini inhis gradibus qui fuerint ipfi grad^afcede
tesifortunaadaiigetesnati.SC fi fuerint fignifica
tes eius cafiimufii gradus niouet eum in aliquam
fublimationemperaliquam quantitatem quodi
motu. Htec ibidem .Et in minori introdu^rio
dicit Albuma.^ln funtgradus excclTuum ita^
{iineoscuiudibetthemarisdoniinusplaneta aut
horofcopuscecideritthematis fccUciratisibi for
tim.icxcedut.Et dicit frater cphigradusfunt na/
tura; media: inter predifios gradus augentes for/
tiinaifiueexaltationes particularcsidC gradus pLi
teos.namommalioplanetaprafiatiuimidinuc
licci-.E t hii dicuntur adiunftiones fine exaltatio/
nes comimesquiahumidi&ficci, Hac frater.
flTExaltationes comunes fcef m fratrem s uel gra
dus augentes fortunam,
y I ^ C zodiaco
H i T I ^ I 1 funt quidam gra/
tTl I 7,ar.9. I (Jus qui dicuntur
js I 20 I I f grad® a 2 emene.i.
gradus debilitatis
corporis fcdm Alkabi. Vti dicit Allfabi-gj a2c/
mena eft qujcdam debilitatio corporum tempo/
ris eo accidit ex tpeuit e cecitas furditas amif/
fiomembrorufiibiuufiiiodi:taliaaute^diu ho
uixcritbabebitfecumnifimiraailoferanef. Cu
ergo luna fuerit in his gradib^ in aliqua natiuita
teaefident nato prsdidaazcmcnafccfm fignifi
cationemloci 8C afpcfius& Tcdinlocaplaneta/
nim.Significantiirauteazcmenxpcraftradiuer
fismodis-.ficut inlibrisnatiuitatii inuenics.Hax
Alka. Etponamtibigradusillosin uiia Cabu/
lafcdbn opinionem Albu.
(TTabellagradimazcmenc.
Citem dicit
• • Iuli*’ firmicus
I li.4.infi.Sin/
G
7 1 8 1 9 1 10 1
&
9
8 i ul<x ad 29 1 1
Sl
18
II 1 =S| 1 I
mj
19
29 I r8 1 19 1 (
1 1 1 1
■h
UL
etu{c6ad29' |
19 1 1 1 1
tiini decani, i,
facies. Nam j
oJba. jo.ptas
eorum inucni
ri no extedif
fed p fingla figna trini decani qfda gtes poffidet
& cjuafda relinquiit. Plene itaqj tres partes &nt i
quibus decani iniietifiierint.uaciiz ueroad quas
partes niin^ decanorum numerus accedit.Qi^
cu<$ itac^ in genitura fiia fole & luna:& qn^ pia
netas rctrogradosin plenis habuerit partib‘’£rit
quali deus iiibleuatus pfidio maiefiatis maxima
(cd nun^potcritiieri in genitura hominisut fbl
ct luna di quin9planeta;in plcnisconfiituantur
partibus.C^i eni unam ftellam in plenis habue/
rintpartibaerutmediocres.quiueroduasadoia
genera foelicitatis accedunt.quitres ultra modu
percipient fcclidtaris multiplex ornameDtu.qiu
quattuor ad poteriamregixfcelidtatis accedet.
Vlfi-a hucmmiemm in nullis genituris planetas
fiellxpolTident partes.Hxc Itiliits ibidem. Ex
his igifucrbislulitfirmici patet qj partesplens
liiie mdiis pleni in natiui tat ibus magnu lignifli'
cat fortuniii 6i magnubonii .uacui laero econtra
fignificantmagnu infortuniu & nniltu nial(i.&
licut ell in natiLHCaribu.s fic eff in oibus aliis inee
prionibusaccidentiu mundi fiuein omnibus ac
cidentibus niudi uidelicetqr gradus pleni fignifi
cane fortuniu & boniiuiaculecontra fignifiant
infortimium‘& malum. Ec lecundii Rc^eriitm
Frfordenfeminfuo mtroduc-fortitiidoplanct*
eft ut fit i gradu plena:& debilitas ei accidit fi fiie
rit in gradu uacuo.E t finitur hoccapiriilu de na/
turis Qi qiialitatibusgraduii zodiaci.
Diftincto.i:.
irCtpitiiIu quinKiile dignitatibus e/tentialibus
planetarum.
Am uololoqiti de digniutibiispra''
riirameirenciAlibiis^accidetalibus
Sed in ca. primo determinare tinio
dedignitatib^planetapeelTentialib^
& poftmodu de eo^ dignitati ac
tidctalibus. Dignitates Liero pta^ efTcntialcspro
utdicimtafhologiriintdom^exalcatiotriplicitas
tetjiiinus & facics.Pnmo ergo dicedti c dedomi
biisplaneta^e.Didtitat^ ptole.i. quadripartiti .
ea.18.9ex iignis.i2.diiofiintfcpcentrionalia.itla
f.qiizloco zenith noilroru capitum funt uicinio
ra & liae deca generant caloreqiixfimt cancer 6C
leo diiob^ maximis digniorib^ej liiminarib® p
domibus funt atrributa:& leonisOgnumquod e
mafculiniim folis domii pofucnint . Cancrum ue
ro qui cl^ (iermm femininum Iunx domum con /
(bcuerunt. tdeo^ ciraili medietatequxeft aleo/
ne Lif^ ad Capricornum folarcm nuncupauerunc
aliam uero medietate quz ab aquario uff ad cati
enim limare appdlauerut.Etqafaciimus natura
iicereft frigidus &'calori eontrari^ 5 <eiusfphera
ealtior & remotior aluminaribiisei duo Iliaca
pricomu &aquariuquxfuncioppo(itione,can/'
cri & leonis aflignaucrut : obhoc.f.qi lixcdiio ii
gna Capricornus Si aquarius frigida funt & hie /
nialiasnxcptolemeus ibidem. Et dicit hali ibide
9qiiiahzcduo(igna domibus luminaritimfimc
oppodta&Iuminaria omnem generationem fa
ciunt&aerncntumrmimiopomiitgi hxediio
figna faceret comiptioaeAc minutione catequa
tis operi fatumt conuenitsundehac rationedede/
nmtfatumo pro domibus capricomu & aquari/
umqux ex natura fua funt contraria naturzlumi
narium.EtquiacapricomiisellhiematisSi nrrfa
nimus: & aquarius quia eft in medietate lunari
oportuit efrehuniidum!8£ pro temperando ma/
gnam fricidicatem fatiimi encaliaus. Etpro/
pcer hnc^icit dorothe® 9 fapientcsantiqiii dice/
bant9faturnusmrIiusoperaturtn aquarioli in
capricomoge magis gaudet i eo quia calori hii
miditas aquarii miilifi de magno frigore dC ficci
tateipriHS faturnt aufert. Saturnusetiam hume /
fiat aliquando per accidens aliquando .Simili/
ter quiafatumiiscn mafculinus Qc diurnus magis
nbiconuenitaquariu$9capricornus:hxc ibidej
hali. ExHsu^isltali 8c dorothei patet 9 illi
duo uolunt alTcrerc 9 aquarius fit domicilium fa
Ciimi principales» non capricorniis; tamen alii
allroingi tenent contrarium ncuclinconie,S( alii
moderniiSi eo9capricornuseft frigidus SC lic /
cusqueadmodumen (aturnus frigidus £!(llccus:
feddcnoneftaqiiariusiquarcSfc. Eididtptole
meus ubi fupra 9 iuppiter eft complexiois rempe
ntt d(fub,fa(uriii IpWafdtur. duo figna
funt, circa aquarium capricomum quz funt (a/
gifiariusSC pifces ci funt actribiitaicp 911 entosp
creant & resoriri compellunt: funt9 a domibus
luminariuinlongicudinetrinaqLizeli longitudo
concordix& fortunii: li.tc pcoienieiis. Et dicit
ibidem ct hali 9quia fagifiariiiseft adeordatus
cum natura folis luppicerliabetineo participa /
ctonecil foleific iiricerqui.apircesc6cordatcu na/
Ciiralunz Iiippicer habet in eo Hgno participi/
cioncmciimluna. Etdicicdorotlieiis 9 iuppt/
ter magis gaudet in fagifiario qi in pifeibus : quia
iuppiter eu marciilinus& diurnus (endensniaj.il
ad naturam roIis;& fagifiariuseUhiiturmodi nx
turzihzchalt. Ex his ergo paret 9,(c£m dorotbe
umfagifiaruiseftprincipaledomiciliumipiiistpi
fces domicilium eius fccundariu ; in hoc concor/
dantalii. Etdicitptole.iibifupra9marsnatLi/
raliterdcficcat & ei^fphera fub iouisfphera uol/
uif 6 i ideo(ignaduotenetiafecuduob®iouisho^
fpiciis:ei'dederurantiqui quz funt aries ScTcot/
pius: quoru longirudoaluminariii domib®e(i te
tragona finit caliditari dilnifioric Sicotradiflo
riccouenitqiiicnaturxmartis alTimilafihzcpto
leme®: dC hali ibide qa fcorpiiis efi contrariusdo
niui folis coniienit ut fit frigidus & hiimid® p mi
nuendo danuficcitatis marris. SC haceade rone
efi marsnofiurnusifimiliter aries quia cfi contra
ruisdomiuliin.xconiienit etiam tit fit calidus. £(
ficcns.Etpropterh6cdicitdororlie®9marsgaii
det in feorpionemagis^^in ariete quia eil nouiif
nus ficut & ipfe & cius natura temperat' icoihzc
hali. Et ficiiidef fc^ni hali & dorotheu 9 Icor
pi^efidomusmaitispricipalis & aries fecCdaria
Cchocdiciintalit & ficfuntfciSmhali. Etdicit
ptolcmeiis ubi fupra 9iienerisfpheraqiii.a eft c 5
plexionis ell temperate & fub marris fphera circii
.uoluituraimduobiis lignis quzmartis funthabi
tacula eius domicilia fe tenent eo q> res ori ri faci/
imt dC funt taurus 6 C libra qiianimlogitudo ado
mibiisUimiQariuefifextilisquxcfi longitudo fi/
militiidims&touenietiz.Etquia ctia^uea^nu^
elongattirafolein aliqua duarum partiumpliifql
in duobus ficnisihxc ptolemeus. E t dicit hali 9
iieniisremperatae conuenitut domos habeat cii
domibus luminariuconcordante’Similiterqali
braefifignumeqiiinofiiieum animalibus iiegeta
bilib^ftomnigenerationeconeordat.Similiter
qmataiiriisefil^numinqiiotempusiKrisconfir
matiinconueniensefihisquz dixim®:6chaera{/
tioneconiienit ludiiz domusiienerisfint.taunif
libra propterconcordantiaquzc(linurea'&
diiolumtaria conuenit etia9librantmafcuijna
calida & diurna ficiit' ad folem pertinet £c 9
taiinisfitfeminimisd(nofiumusK frigidus fi/
cutad lunam pertinct.Et dicit dorotheus 9 iie'/
nus gaudetin lauro magis dpinlibra propter c6/
cordantiam quam habet cum natura lunz fcdm
k r
Traoahis.l.
tU;Patet ergo fccCm hati& dorotheiitn taurtis
fitpridpalisdom^uenerisfl£ libra dom^ei^^feJa .
Tii lineo .in tra^iatii fiio de teperie aeris & ptes a
liiprepoluenmt tibra;eoq;pliis couenitnaturx
iieneris<^iuaeil figtium calidum dC hiimidiim;&
ueniiseficalidadC hiimidaproiic dkic dorotbc/
usifed taiirusfignumen frigidum & Hcctim & mi
niisconueniensnaturz iphusucnerisquare. Et
dicitptole.iibi fupra g? mercuriusin neutra da»/
riimpartitinafolenu^per unius (i^irpaciume
longamndCquiaifcrioreftaliisplanetisdata fiit
(iduo ngnareliduaquxcu 3 locis luminariumlo
caitirfiCkint gemini&.iiirgo haec ptole.ibideni.
EtcouetiitdicithalyiitdOiu^mercuriiilntmedia
n*tntcrfomma& infortunam.Ettnterconcor/
dantiamdCdifcordantiamiqa lignum geminope
noncconcordatiacu Capricorno qmlcnonalbi
dimtfedconcordatcutn IconeafpeSu fextilhn/
iniltcer lignum iiirginis non habet concordanti .1
«im leone quia fc no alpiciuc : propter hoc no
efl uirgocontrariz natiirzroIis& gemini contra
riat naturzliinx. Vnde:dicit dorocheus y mer/
Curius in uirginegaiida magis cp in geminis pro/
pcer cotrariecatem iiirginisciini natura.folis quia
inlfemperelt hrmusiftaturuo&mcrciiriiis not
hzchaiy. Ex przdifiisergo patet recolligendo
domus foliseleo.led Iunx domusecancer.Sa
turni domicilium principale ell fcdm haly & do
rotheum aquari^ dCfeciindariuni eius domiciliu
(11 Capricornus. Sed fctinilincd.i traflatu fiio de
tenjperie aeris & feSm pluresaftrologos moder
nosdomiciliu principale laturniellcapricomus
ficrccudariumluic acci dentale el> aquarius Jouis
tiero domicilium principale eilfa^fiari^di fc^a
riuinpifces.Martisuero domicilium prlcrpale e
fcorpi® & fciJarium eiusdonriciliii eft aries. Vc /
nerisdoiniciluim principale fc<£in halidt doro/
ihcitmcfltaiinis&fecundarifilibra. Etlc<Im lin
to.Si alios modernos libra elldonuis iieneris pri
’ dpalisdt raunisfc^aria.Mcrctiriiuero domicil^
iint principale fcilm omnes e(f uirgo fc^ariit uc /
ro'domiciliumcftfignugcminoru}.Vndeuerfus
Cap,aqla(urno.fag.pif.ioue.fcor.aries.mars.Ii/
bra.tau.uenerimer.11ir.ge.rol.leo.lu.c3n.hali ea.
Ubra'dacaq capri. ciidorotlieo. Ex^iSisp^q?
iuxta fcnteniiahali & dorochd fiCcoeordat eunt
cisalchabittiis & rc^erius crfordenlis in fuis in /
trodufioriis in quiburdamprzdidanim domo/
riiin planetx dicunt' gaudere fine gratulari licut
latunius in aquario. luppiter in fagifiarioiMars
inrcorpioneiiienusin tauroimercuriusinuir^ne
Etduo luminalia infuis domiciliis gaudent pro
ut dicit Rogcnuserfordelis ubi fupra: hzc ergo-
funtgaudiaplanetarumfcifmafhologos. Ex §
di^is patet quxlunt domus pIanerani;.Etfc^m
fentenciani alfrologonini fignaoppolitaprzdi /
fiisdomibus dicuntur cotum exiliainquibus cu
fuerint multum lforttinaiitnr& debilitanf .Vg
cum fuerint in fnisdonticiliis fortunaturdcTont
hcantiir.Vndcquodcut^fignii} fuerit domiisali
cuius planetx lignum oppolitiim elleius exilium
GciitcancerdCleofuntugnaraturni raqioppoli/
tafuisdomibusqux llmt capricomusfiC aquari®
fiCliedciceps.lCRcIlaCmodo loqui deexalcatio
nibusplanctariitn . Sed prlo aduertendtim eFtqdl
quida allrolc^ Gciit iulius Grmicus & lineo . Sc a
Iit dicuntplaiutam maiorem dignitatem habere
in exaltatione fua quam in domo fua.Didt enim
iuli^fimiicus libro.2.c.4.q:aItiudincs Huc exalta
dones GcHani lingularu funt ille i quibus naturali
terqdafublimitate Si magitudie$etigiJ^:&(o;it
deiedioes Gnecafiis : funt iquib^coGituteopprtf
(i audoritatefua Si ptate minuancMn altitudini
busgaudetes&collitute&tuncmaxime feliciter
decerniintinGgnisquodens genituris iionunum
niaximaiilariimparticularisaltitudinisruxrigna
polTidcant-.tuncuero homines infeliciterinfortu
oiisoppriniunturqiiotiens Rellarumparsniaxk
tnainhisconlHtutaGgnisin quibus humilideie/
dione multum defuaptate dimittet .Vndedicii
iulius pollmodimi q> nosfeire debemus hac inlli
turione fortunati oes Hellas melius clTe inalrttuV
dinibus liiisilp in domiciliis; hxciiilius. Et.linco/
nien . Gmpliciter preponit exaltationem domui
itradatu.i.detempcrieaeris. Vndedidtipf($
plancta exillens in exaltatione alTimilaturuiroc/
xiHentein regnofiio& ingl^fua.EtpIanetaexi/
Hensidomoruac6parat'ueroexiHdeidomina/
cione fua. Et plancta exidens in triplicitatefua cil
Gciit iiir i honore fuo Qc inter auxiliatores.Etpia
netaexiHensin termino fuo & GcutuircxiUensi/
ter cognatos Tuosde genereluo.Erplanetaaillts
infaciefua e Geut airin magilieriofuo.Etinhic
fcntentiafimiliter concordant plures alit allrolo
gi. Item adiiertenduinedqrptolcmeus pnnio^
dripartitica.i9.dicitGc.Etquidam dixerutqtpo
tentia domini triplicitatis feqiutiir potentiam do
mini domus &i in hoc concordat doroihe®:hac
ille . Oes tamen alii adrologi quorum' lil»os ego
iiidi preponut exaltationem triplicitati nec ui«o
aliquam bonam rationem quare doro{he®& pto
Icmeas preponunttriplicitati exaltationi. Etpio
lemcusdc albu.& aliitnuhiaHrologi preponuol
domumexaltatoi.Vndeineapartepfusaeden/
dum cH eis$ iulio fcilicetdC lincon.Et Gmiiilti
renendo cum maiori parte aHrologorum.f.9e/
xaltatiodebctpreferrt triplicitati gc^ddicutpto
lenieus & dorotheus pro iic mihi uidetur
conronai«uericati.Patet ergo 9 rationabiliter in
dignicatibusedentialibuspunetarum domus di
berpreferriideindetriplicitastdeindetermin^tSC
t ioliea facies : & hxc Iwteria maioris partis aftro
ogorum. Vndepoftquamlocutuscudcdomo.
Dicendum el^ nunc.de exaltatioc pto quo TcUb/
Diflinuio.r!.
dum dluixta r<ntmtiam albu.f .maiorisintrodu
fiorh'difra'entia.;.& iuxcafeQtedaalchabi.idif'’
ferentia priiT)a:& (tmiliteciiixta (ententiamma/
ioris partis aftrologontm.Satiirnusexaltatiirin
libraXin.Jr, gradu illius Ggni.Iuppiter exaltatur
inj), gradu cancri.Marsiieroin.iS.gradu capri
corni.Solin.r9.gradu arietis? uen®in.i7.pif.mer
curiiis in.rf.uii^iiiis.Lunaquo<pexaIcaturin.^.
gradu tauri. Deftnidides etiam planetarum eoru
deruntinconfimilibusgradibiisatq;miniitjs fi/
gnorumfuis exaltationib^oppoiitonim.Caput
uerodraconisexaltatur in.^.^adLi geminonim
&deprimitur in.^vgradu lagifiarii. Cauda au/
teecontra: nec alibi nabentqciic$.Hocpatetiu/
xta fentendam albu. Cc a(cha.& umiliteriuxta fe
tentiam aliorum aGroIogorum.Et dicit albu.ubi
fiipra gr hermes certiiTima ratione de exaltationi
bus planetarum traSauit fed de ca gra.exaltatio y
num mentionem non fecit haic albu.Sed prout
didta[bu.ubi Cupra difFeTentia.7.ipfe hermes po
fiiit planetas omnes exaltari ex Ggnis pncdtdis?
& uniufcuiufqi planett exaltationem pofinteiTe
in-if-gra-figni (mteo^maior fortitudo ell pia/
netzimcdio G^i Gbieoncordante.Et introdu /
fioriumptoiejHimoqtudripartiti ca.i .dicit
exaltaiiofatumieGintotoGgnolibrzdi non ta
tu in una parteeius. Similiter exaltatioiouis e in
totoGgnocancri:&Gcdec«eris-Exhoc uidetuc
g?Gtrationabile:namnu!lamrationeuideoqua/
rcexaltatioplaneCxeiredebet in uno gradu tantu
modo . Sed mihi uideturg? difhim hermetts Gt
rationabile. C. g? planetz maior eG fortitudo i me
dioGgniGbi concordantistVnde uideturgr ra/
tionabiliterGc tenendum tam pro pattecum her
mete.r.dieendo g> totum Ggniiinlibrz eft exalta /
rioCatumiiSC magis exaltatur i mdioUbrz qua
in GneucI in principio dusteo ^ibtd^ exiltitma
ior fortitudo eiusut dicit hermestSC eodem mo /
do totum Ggnum cancri cGeXliratioioiiis magis
tamen exalcacurimedioeiiis quamuerfus Gnem
uel principium eius & Gedeinceps. Et albu.f.ma
ioris introdudorii differentia.7.ponit rationes
ad conGrmandum gradus exaltattonam prius re
citatesiCed ut mihi uidetur eius rationes quas ibi
ponitiuntualdedebiles nec fundantur Giper Gin
damento folido : fundatur eni rationes fuzfuper
hocrdlicetg>.if.gradus cacriGiit afeendensi pri
macreationemundi&id ponebat'primu gradu
dTeexaltationeiouis.EtCcdlmg^alii gradus exal
tationii iprzdidi aCpiciebant alcendens ponunt
eos pro exaltatione alio^t planeta^t prout^magis
uidebatur Gbi conuenirenaturz aCpeSus.Verbi
gradaaquoipcima mundi creatione fuitafcen/
dcs.(;.gradusancri.r9.gra.arietis'Gieracimedio
cztii6conueniensfuitutr9.arietis eGetiexaltatio
folis.EtproptercooGmiWrationcsponit albu.
reGduosgradusprzdifioselTeexaltationes pia/
ncta^ afioge. Sed Illud fiindamentileins fuper
quo fundat rationes GiaseGiGrmu ualde.Cgi.rf.
gradiiscancrifuieafcendensinprincipiomundi,
ctnGiiGrcti!legradus.r.arcendensiRunohoriz6
te Gue,in una parte terrz Gc tamen no fuit in quali
bctaliaparteterrzGaicconGatinecdlaliquaalia
ratioquareplus debet aGignari exaltati oes oktm
planeta^pcrafcendensilliiis horizontis cui^.rfj
gradus fuit aCcendens^per afeendens cuiulcu^
alterius liorizontis.Etio no iiidesqualiter, ratio
nes albti.inca parte debentcocludere. Vndenoi
nento aliquam Grmitatatemi przdidis gradibus
exaltationum quos ponit albii.6C alii aGrologi.
Etioniibi uidetur gtprzdifia poGtiofumptaex
poGtioneptole.ee opi.liermetisGtmagisrationa
bilis. C^are aut£ p tole.Sc alii aGignant exaltatio
nes planetarumi pTzdifiisdCquoniamiam tibi
monftrabo.Didt iracp pcole.primo qiiadriparti
ti ca.to.g? Ibicum in arietis Ggno fuerit ad altio/
rem drciili medietatem 8C (^tetrionalem muta /
bitur.Ciic^ librz Ggnum Igredietur ad iferiorem
cirailimedietatem & meridionalem propriu ani
maduerrinquapropter arietis Ggniiiqiiologitii/
do dienini'eorum calor naturalis augmentum in
choatfolis exaltationem porueriint:libram uero
propter przdiftanimoccaGonum contrarierates
eiufdemcafumforedixcriithzc ptok.Ethalyibt
dcmdidc g> uirtus (olis & uisfua magis in fepten
trioneapparet.Etquandofbl intratanetem inci
pient dies longiores Geri & in populatione terre
caWcrcfccre naturalis dC uadit alcendendo uer /
fiis augem Giam.El ideo pofuenintantiqui ariete
eG*e domum exaltationis ipGiis& libram efTe do
mum cafiis Cuitquia tunc incipit nox longior Ge/
ritcalpr qiioc^ minuitur dC frigus fortiGcatiir : po
pulatione terrz: di uaditfoluerGis depopulatio/
nemtetrz ft ueriusdeprenjonem fuaquz eGop/
poGiafiraaugiihzchai)'. Etptole, ibidem g)eld
gatio Camrni afole Gt oppoGtaelogatio propria
ramdomoramcG:gnibicreIdtcaloribi miniiiif
frigus 6c econtra : ergo libra Ggnum pro exalta/
tionearietemnopro caGirecepitihzcptole. Et
dicithal^gjelongatiooppoGta ueleG elongatio
corruptionis ueIconrrariecatis:d( propter hocgt
ubi frigus indpitminuatur calor .f.in libratdCgt
ipfa Gt cafus Colis & exaltatio faturnitSi g> ariei
GtcaCus fatiirni ita q> tota natura Colis Gat contra
rianatitrxraturni Geut iampoCuerunt in omnib*
rebus. Etdidtpto!e.g>cum limafueritifl ariete
iiindafoliquieileius exaItatio:qtioniapoG hoc
priiisapparebitintauroinqiioinitium Cdiaug/
mentumCuiluminiseritquodeGprincipium lax
proprie triplicitatis GgnumidC eft dusprincipiit
Ccdm naturalitate Gtc^ exaltatio in tauro. In Icor
pioneucroquzeGin iGiusoppoGto formatur de
Ggnaturei^cafusihzcptoIe.Et.Dicit haligtpoG
^uictuslunx Ceguituruirtutem Colis Scdus do/
TraaatKs.i.
ni!is'firiietarcudomoriia:coniiet)iCeti3Uteins c/
xalcatio liccu fua exaltatione. Etdicic ptole.^
Iiippitereftaiifloruento^rcpcetrionalulqiu ns
oririfaciuntSCqm culmaiorideclinatioefcpte/
rrionaii fuerit infualatiiudineqiixeflin cancro
ipius.propria iiis apparebit ibidenientos 9 fepte
trionafes effici t-.ei cancri iignu exaltatione & ca/
pricormim cafiim antiqui attribuunt haicptolc.
Etdicithalp^culiippltermora^in cancro for
tificar' multu opus eiiis & uirtus eius ppria in fa /
ciendo nafddC crefeere omnes resmcceflin fine
feptltrionis Ggnu aliud nili gemini & canceriEt
domus quae eft fagidarius Si in.4.pif^t cancer
coueniteis magis propterliind: quia temperame
mnaturzIunxe(fc6ueniensnatar%ioius:Ec ma
gnuscalorSt ficcitaslconisfibin6'conuenit. Vn
deconucnithis omnibus rationibiisiit exaltatio
iouis Gtcancer;& eius cafus Capricornus hitcha/
I)r. Et dicitpcole.q) marsquia c(l comburens 6C
maxiinecum in Capricorno fuerineogjeius decli-
natio tiinccGinpartenieridionaliincapricomo
iouis exaltationi contraria fublimaturliueexal/
tatiiricaditancemin cancroibxcptole. Et dicit
iialy-qrparsmendieiquiaeft calida multum non
coDuenitnaturxmartisquiaeflcomburensrnatu
ra aurem in iioc uoluittemperare naturam niar/
tisquiabzcparsdepoptilata ei&gdnaturamar
tis c6 traria e naturz iouis . V nde his duab^roib’
coitenit g» exaltatio marris fit capricorn^qiii e fi/
nis meridiei Si quodeiiiscafiis (ic cancer ut eius
naturafitnaturxiouisinomnibusmodiscontra
ria:hxcha!y. Etdicitptole.gipofii^uenusnatu
raliterhumedat maxime aut iofignopilouni in
quo lien® bumedatur flCprincipiriappet Inlidita
tisiierisieiiirc^iiirtus naturafiterincipit crefccreti
pifeibus exaltat'’ & in iiirginecndit bxcptole, Et
didtbalyquandouenusigrediturpifces.appet
propriaujmiseiusqiiianaturalitcrconcordatcu
pifdbus quoniam eIl,fe'mininu^noditmuni:S(
m eo incipit tcmperatauerishumiditasappare /
re: 5 ^ eiusnaturacocondatcuioiiequiaeft dom®
fuatSC terminus eiusexaltationiselldomusluox
quiduoplanctx cu iieneris natura concordant:
ichac ratione .conuenit ut fignupifeiii elTetexal
tatio uencris & uirgo cafus qiiz pifeibus ell cotra
tiaquoniaficcaefinatiiraliteribzchaly. Itediy
cicptoie.gijnercuriusdeficcatperfei&inbocefi;
contrarius tieneri Si conuenit ut eius, exaltatio
iit infigno iiirginisin quoaiitumniisqui eftfic /
ciisicipit apparerecii eis ite^ propria uisat^ iiir
(uscrcfcitiin ucrecontrariutefietiam mercurii ca
fusifignopifciii.Hzcptole. Etdicithaljrgrmer
ciirius magis operaturin deficcando^inhume/
dando St niagis cum fartiirnoqua cucn iouecon
cordat G< cfi folequamcum]una:quia dux dom®
mercurii funt bono afpcdu cocordes cum duab®
domibiisfatiirni.EtfimCcontraTix illisionis: Et
quiaciirfus ciiisefifenipcr circa folc Si uirciisdiu
comifcetiirciimuna uirtiite.Similitdquiaautu/
misfcmperincipiciniiiigine:&: efi ficois St qua/
doc^frigidus&quaridoqicalidtisfcil; naturam
mercurii.Etquia etiam fortitudo merciirii&ei’’
opus p.iopric apparet in'iiirgine.Et quiafol cum
fuerit indomofuaappareCin uerpcreqiixelliuir
ginc:& qui femper eft ipfius 'mercurii domus: his
ergo rationibus coniienit utirirgofiteiusexalta/
tio&pirciscarLis;hxchal/. Ecniccfttotarente
tiaptolc.&hal)'de’cxaltationibus planetarum.
CJIamreflatloqiii detriplicicatib^.Siicaiittripli
citates qttiiorprout prius didum,cfii.2.ca.hmus
difiindionis&fiiiiiliterea^ rriplicitatumnatu/
rxdi qualitates in codcca.dcclarantur.Sedia di
cani tibi qui planctz ipfis dominctur. Prima au
cem triplicitasproiitdidu cfi confiat ex arieteleo
neS: fagidario quzfut figna mafculina.EcfcdiD
ptgle'.:.quadriparriri ca.i9;bxcfignarimtfolisip
Ilis fli marris domicilia. Yode hanc triplidcatem
foli&iotii reptiKo marte dederunt :.co$niars
efi alterius haix ^ fol ; Imius autem tripliritatis
primus dominus efiin dic fol: in node Iiippi,/
lerhxcptolc. Ex hisiicrbis ptole.patcc9ibre
excludit maitema dominio hm^triplicitatisiled
jdicit haly ibidem ^manifefiu efig> ptole-ponit
mars efi particeps folis & iouis in gubernando
hanctriplicicatem.Ecaliitcnetgjfaturnuscfipar
ciceps quia credideru t gi hxc triplici tas fic orien /
talisifed ptolcmeuseam dicit efie feptetrionaiem
Verba autem ptolcmei m^is credenda funt quia
iieniimtperexperientias multas cum naturaliUis
argumcntis:hxclialp'. Sceudaiierotripliritasu
cfibiisfigtiisfeniinis.f.Cauroiiirgine&capricor/
no.colleflaproutdicitptole.iibifupralunx&iie
^ncriafiignanturquiafiintnodiirneiquiaellhaiz
iunaiiifiiusuerotriplicitatisgiibernatorefideno
.delunadedieuentis. Tertia nero triplicitasqux
ex tribus fignis mafculinis,f.geminilibra& aqua
no colligitur Si fcdni ptole.iaturno& mercurio
attribuitur cogrinilla domus eorum habentuti
liutiis autem diurnus dominus efi fatiimusquoni
amefidchaizdiehnodiirnusuerodominuscui®
efi mcrcurius.Quarca tiero triplicitatem faciunt
cancer fcorpio Si pifc.reftat ergo ut ait ptole.j
inarti donec' Si u t ipfc in ipfa dniii exerceatieo 9
fcbrpioeftci®domiciliu.alfocianf’cpci i diiiopp
iiaiz: Si cogil^xc ligna fut feminina: inodeqde
luna:idieucrouen®:hzcefirniaptole.dediiistii
plidtatu.i S;albii.imaioriicrodudorioli.f.dif.
14.& fifralcha.i itrodudo,ruodif.pr!a£crirr qfi
oesafirologi quodamo cocrariant ptoU,in iiac
materia. Dicunteni^duspriztripUcitatisiqdl
tnafciilinap dieprim®efbl deide lupptten&is
.nodcprim®dns luppitertdeide.fol-.faturnoidic
$C node illis coUite. i.uero trjplicitAtf ga e^i
Diffiiifiib-i:.
prim^dns elien^pdie& poi^Iiin&&inno3e
cc6tra:marce illis perdici nodem participate .
Tertizuerotriplidtatisqiiiaenurculiiiaprimus
dominus eAraturnusdcdiei&pofteaeilinerciirt
iiS;{edinnodeecontra.[ouei[iispe^iem& no
dccommimic;Ue.Quarta:tripIi£itarisqiiiaeft fe
minia domin^prinuispcrdiemcfliienusipolica
luna :& in nodeecomicrrociim participatioe Iu
na;indie&.no3e.Ethzce(iren(ei)tiaa1bii.&ha
liabcn.&llmilitermaioris partis adrologonun
dedoministnpIiciCatum.Sedptole.inparte di /
rcordatabeis.uRdeua(us.Pnadmr.fo[enoc.io.
dapartid.fatur.Altcradatumercdicnoc.lu.par
tidpat.Mars tertia dacfatur.dicnoc.mer.partid
patiup.Q^rtadiur.uenre noc.niarsepsquo<^
iiina.EchzcdidafufridacdetripIidcatib^pla^ .
GT Reiiat ei^o loqui de terminis planctarum .
Didtitacppcole.r. quadripartiti, ca.:r.q7termio
ru duo (iincmodi: quo^ unusefl fd; egipdacos:
alter rc(£mchaldeos.Etquirc<£m^ptucosp0/
nifmaxieadomopediusacdpitur.Chaldeoru;
auc terminojt modusadais (riplicUatu accipit' :
fed de terminis chaideopendutedo hic loqui fed
tm de terminis ^ptioyt & de terminis ptole . na
egipeio^ cerminia maiori coitaCeaftrologorum
approbanf .ptole.ct mulcii approbat terminos il
los.Et io folii deiitis duob^niodis termino^ ite/
dohicdetermiiiare.Dicitpto.ubirupraq»mod^
egipti^termino^; no fempeft in ordinib® dnorn
dom^rnecin uniulhiiafc^ terminope quatitatibus
illud quod pro tadiceepolitu generaliter i termi
DO^e modis ueradter imitat. Na ^ptii primo i
ordine quadoc^domo^ dnisqnqt tnplicitatum
qtic^ uero cxaltatonn dnis attriiniut: ut ilibrand
a uenerefed a ^turnorin arieteuero non a marte
fed a ioue inceperu t.Si dnos.aute triplidtatu non
alios fecuti fitt curacapricorno & no auenere fu
pferuntexordiii. Itelidnosexaltarionu SCnon
alios (ecuti funCcur icancro & amarte & no aio
tieinitiaueruc. Riirfus ii i hiscu lerminisnd feqiie
bant' niii plks quopt ples iintpradido^ dignita
tu fortitudicsctir i aquario prkipiufecerut a mer
ciiriorqa folii hecieo (rtplicicate:& no a faturno
gdomii atrj triplicitateibi pofTidet.in capricor/
noetamerairio g nullahetdignicateibi incepe
nint.Reliquoru uero termino^ ordo adbuc mo
du referi fiue p huc modii iwerit'.'In quatitatib^
terminoru nullu ordine obfmiare uidenf . Nam
inhoptoium terminopenuerogunicuii^plani}
collr qua et multi cu nuero anno^ pfe eiulde qua
dta tis ee denundat nulla eft ro qus fc^m numere
hunc (ita terminiscolledu .uitatquantitateefle
f )robet':ac G dixerimus & coceiTim^qr qui idecoi
igic'.iierior (it numerus aut egiptiiis affirmat' in
cifdeforGtannumer^colligipoiret licet termino
cuqiiatitatesmulrisiiariif^modis uarient' Xab
^ coin6quiponit'alregiptiis:hxcptor;ibide. Per
has ctgo rdes QC pfes alios redaiguit p tol.termios
egiptio^:fedifine^difiica.dicitptoI.Gc:ac i(lo/
ru duope modo^.fchaldeo^ dc^iptio^ mod*
egiptio^e magisiieritaticocordat.Ecalbu.f.ma/
iorisirrodudorii.dif.S.djcitGc.InuenimVtanti
quos excrciiilTe terminos egiptio^ maxiei iudict
isaflrologo^:i6qafutcertioresfiCid qa gradus
tcrmlo^ uniurciiiiifcf ple acordat cu fuis anis ma
iorib^iharcalbii.Hicce^o patet qj termini egipdo
ni a plib^^allrologis func approbati . EcpatenC hi
termini in tabulalequcnti.
GTTabuU continens terminos egiptiorum.
Y
ZC 1 6 1
2 6
5
8 1 cf 1 f 1 b 1 <
V
"£TT|
S i 6 I ^
3 1 i-riTTd^
5
xc
S 1 6| 5^ 1 <5
a
? 1 <? 1 7 1 I*»
6
&
d-l 7 ra '|:6
s
Cl^l7lh_U
a if
It
7 i 5 U 1 tf k-
111'
Si 7
2 1 IO
4 ! c? 1 7 i t) 1 :
h\6\
7i s kun
"U d' 1 7
a 1 4
S
■WTTTSrk
2 1 c
2'
4 1 It 1 f 1 c?
4
il a 1 7
V 1 7
2
■Sil, l4l J
4
S 1 7 1 S 16
V
TRTJTF'
S
x
V \ 4
1 ( e? 1 9 I b
4
” Ofltisterminisegiptioru . lamintendo
loqde terminis ptofemei.Dieiticacppto
le.prioquadripartiti.ca.ir.q)qahtqli/
Bros copoitierunt termino^ ordinenoconicri/
pferunt necin aliquo librorum fiiorum numera/,
ummt ncceltario dubietates deceptiones in e/
isreperiuntur.NosauiteutdicitptoIcme.in quo/
dam libro uetiiGiffimo cuius pars maior pre uedi
(latenimiaconfumptaerac& perforata cermios
inuenimus tnquo illud quod cxordine&quan/
titate terminorum cotinebatur rationabiliter fiie
rat ordinatum. Item in eo predifia^ natinitatu
gradus reperimus fic quot etgtudus haberet umif
quifq}pIanetaru;c6cordabanC& cuboc qde ili
brisprimoru, Erat etiam m eofcrnioualdelogus
inquoipGniultisprobabantiif rationibus fed p
nimiam dusuetu(iatemd( crebram eorum per/
forationem eum eonicribere nequiuimus : eius
quoc^ratioesnobisdifficiles&oblaireuidebaf
partes tame terminorum quznos ad hoc intelli/
gendiim iiuierunt circa Gnem libri integer di abf/
qj leGoneremanferuntihzcptoie.Ecdicithali a
ptolemeiis iiult dicere cp illiid quod in libro illo i/
lieni t eratlcffm r^ulam&rem naturaIemS( q»
hoc experti erant fapientcsantiq.AmpIiuset qs
concordabant hi termini cum terminis egiptio /
rum Si concordabant fummagradmi; cuiiillibet
planetzcumannismaioribLisilliusplanetzihze
'hali ibidem.Et dicit ptolc.ibide^qjqiiicqiiid illic
cx terminis illis inlibroinucnimitsinoclocofub
iungitiir.Ex hisquz difiafunta ptolemeo patet
q^ipfenbnrcprobatterminos^iptioru fed quo
Traflitiij.j.
diimodo eos approbat:& 'quia termini quos ipe
magis approbat non fuerunt termini fui (ed atio
mm.patet ciidenter in tabula.ifta.
ITTabiilaptdlemei determinis.
vl
TT
2
1 S
VSTT
b
U
TI
Tl
S
7
b 1
>1
cP
uri
Tl
ij
TT
Tai7
5
Tl
b
|6
«51
il
6 1
V
Lz_
rrT7
9
11
b
Ii
7T
2
TT
i d' It
2
it
liPl
9
61
2
1 6
lyi t
cP
6 1
d'
T-. 1
TT
2
TT
1 inT
6,
d'
u
>IL1
d*
AL
2
1 7
lati 8
5
6|
b
1
6 1
2
TT
TsTt
TT
cP
' c
^ 1
6 1
5
1 6
|t|7
b
61
cP
Is
b i
6 1
2
1 6
ifT
ar.
c 1
d'
r?
'j '
« 1
S 1
2 :
TT
lih
d'
JJ
b
-Ul
Vod ifti termini non fiierut termini pto
lemeipatetppdiSa haliiibi fiipra.Di/
citenim haliqjiftiterminidequib^plo/
!emeiis1oqnitur&pn fuerunt fui quia (i elTent fui
nonpreponeretdcnninucxaltatioisdomino tri
plicitatis&dnodomus. Nam omnes aftrologi
concordant cp dominus domusqueiili propo
fuerunt omnibiisrimtpreponenditfed quia inue
ti fitenuit per hunc bon (i homine inHIIo libro an/
tiquoappofiicriintiprosei .f.alii poderiores: qa
fdueriitnomefapientis quifecitiibrumihxchali
Et dicithali ibidem in edmentofequeti q; foli 8C
Iunx non dederunt aliqui fapientes antiqui par /
temterminis propter dignitatem quam habent i
duabus medietatibus zodiaci:hxchaIi.Vndc di/
xenmt antiq q; folquadoedi medietate fua 6 i Iu
nain medietate fui deqbus tociitii eftprius (igni/'
ficatio cuiufciiq ipforii e(t xqualis (igno in‘imiiis
euiufqi planetapz quini^in eo^ terminisexiden/
tiu.EtptoIe.in hneeiurdecapituli.2r.dicit'(ic. In
ordine nan cp conGderaban t in iinoquocp figno/
ru dominu exaltationis tripIidtatisacdomustSc
quicunt^eor/i diiasidanim haberetin Egno po/
tedat<s:& fi foret infomma prxcedebat in ordi/
neifediiinodiisinfortunaru non iic inueniretiir
i.(inon'acdditq)infortuna habeat duas dignita
tesiiine(ignoruordinabat‘:dCtueiteru precede/
bant dni'exaItationu deinde tripUeitatu ii pod/
modu dni dom^ fubfequebanif fc^m (ignoru or
dineQuidic^ uerpiniigno haberet duas 'pore(hi
tes & habenti unam potedate in ordine prepone
baturpreter^iaieone0(caneroquifLint Polis dC
bmxaomidliaquibustermimnoattignaifiquo/'
ru duorum'&gno9t pritiiu uniufcuiufc^ (igni ter /
minu altetiinfortunacu arcripfecHt. Nlprlcipiu
cancri terminti marti leonifc^ primu terminS fi/
turnoadignauenint.rdo^quoqi duorum!r.i'for
tunaruorqoin hisduobusEgnispreibatCoqta
omnibus aliis ipfi locabantur extremi-Ethocmo
pofucrut tcrinioru qiiantitatestcu eni; alicui pia/
netaru nec in iodedgnonecin fequentib^ufcp ij
quartu(ignudiixpotedatesinueniebantar(ieret
aliqaaduarufortunapequxruntiuppiter ii uc/
misds./.gradusadtgnabant.Siuero fora infer
tunapt aliqua qux fiint faturnus ii mars.;. grad*
cis'donabant.Mercurio ante quia edeomixt*.^,
gradus attribuebat qui funtEnis.;o.gra. Et quia
quidaeoniiaduas habebantpotedatcsut uen’^
in tauro dom(i haberet & triplidtate: augmen/
taturineaeiiispotedasi&ideoquialunanMha
bet in terminis unus eiusgradus:eis lic (e habenti
bus fuperaddimr fiue in eode ligno (iuein fequen
tibusufcttadquartiimperordincalioru.llleeigo
gradus qui termino planetx duas habent dignita
tesTuperaddilfaredduis planetarii terminis uni
fola dignitatem ibidem habentiu auferebatur mi
ximeafaturno&ioue.PrimQ qno<f afatumode
inde a ioueTurripiebatiir eo q> tardus edeoru mo
tus:hxcptoIe.Etdicichabibidemq>ft bene intd
laidiiierba ptoleun terminis idistfeies rationem
additionis & diminudonis: Bi quare prepofuc/
runt & podpofuerunt. Verbi, gratia.Satumushi
bet in libra duas dignitates exaltationem 8f tripli
citate addiderunt ei gradu iinu & luenint,^.6(fi
pofuerunteum quia dominus exaltationisepre/
ponendusdominotripUeitatis ii dominus tri/
plicitatis domino domiis.Sigmim liero feoindij
ed fcorpi‘’& marshnbetineo duas dignitateq
funtdomiis 8 i triplicitasidd propter hoc addide
runtgradiim unum Si Eierunt .6. Si prepofuerut
eum quia fortunx debent infortunis prepont . Et
teitium (ignu a libra edfagidarius!& habetiup/
piter in eo duas dignitates qux funt .triplidtas K
domus.undeconuenit ut addatur ei ibidem unus
gradus duo'prepofuerunteum'proptereius'taRiu
motum. 3 t quia quartum lignutn a, libra ell capti
cornusiSi ueniishalKt in eo dignitatem una quz
edtriplicitas& nonremanferuBCexpIanetis niG
uenusde mercurius:necdegradib^ni(i.io.K met
curiused dominus triplicitatislibrx de noSe
uenused domina triplicitatisqiiarti (Igni prop/
ter hoc diuiferiintinter eos decem graduspunu^
atquale Si pr^ofuerun t uenerem quia ed fortuna
&dominadomusidC poruenmtdatimpodeun
mercuriuteo 9 de node habet potedatem ilibra.
Etiam pofueruntiouempodmercurium quia ha
bet in libra maiorem dignitatem qua iupplrert H
quia fortupx preponendx funt in fortunis mane
inEne omnium pofueruRttSd fc^m hancregula^
feccruntin aliis ngnisihxcbali.Sie ergo patetqui
liter a(fignanirterminiptoIe.&iEneilIi^ca.2i.&
dicit ptoIe.qrbitcrmiaificordiiantur txquilMi
Oiftinfiio.r:.
76
in unum retlafiislkhirno.^ia/rignantur 'gradus
icNii,79. niarti.6^.ucn<H .8:. &' mercurio .76. qui
GmulcoIIe^i.^60 .gradus confHruunt. Eclimili/
terifHidctn numeri iam poOti colliguntur ex pHs
i terminis egiptiope : quaritates tamen terminope
Ite riantur i terminis ptolemai & terminis egiptio
ri m prou epatetia duabus tabulis prius politis
Ododicendu elldefadebus p(a
@1 iuliiisfirmid’ lib .
aF^^®K!i.ca.^’.decanos nominat eo g>q
Bl libet decanus ex.ro.gfadibus c6
S^gtj^Ksmituinir.Etdidtiuliusibideni^
decani lingulisllellis &pla/
neris nnguIisdeputatiir.Et fi cum ipo decano flcI
Ia fuerit licet fitinalieno domicilio (iceflbabim/
das quafi i luo domidlio cdfHtuta di fuo enim de
rano habunde collituta hxc eadetnperfidt qtix
infuofigno conflituta defeernit tharciuliusibi/'
dem. Ex hu uerbis iuli i fequitiir gt facies fit tan/
Ia dignitas planettelicut domus: led alii aflrolo/
gi omnes ponunt oppoEtum ideo plus ds creden
diimcllmhaeparte. Etdicitalbu.f.maiorisin/
trodudoriidirrer^a.rf,quod unuquodr^fignu
in eres partes eqiiates diuiditur quanim imaquem
pars cR.io.gradiium l( facies appellatur: fed & U
gnoru fadespris attribiiuf. 7. Arietis igie''priafa/'
desarietisdno.i.marri attribuitur : & kS.» foli q
marteiordiefuccedintertiaEieneriroIefiiccedcri.
Tauri liero pria fades e merairit :(cd!a e lue: tertia
cfl fatumi.Scifmigmireirculopep]anetape&(i/
cnonim ordinem datefuntfaries planetis.pto/
umeus uero non loquitur de ^ebus planctape
nihilominusin.t.qaadripaititia.ir,diuiditunu
ligBu in.;.partes& earudempartiu ponit ^
litates non tamen afTignat illaspartespermodu
fadenim:dCprecedit ca.de fadebiis.
CTTabuladefaciebus planctarum.
I Y I eT I 10 I Q I IO I S I to ~~
\ a ! S? I 10 j D I :o I It I
■| H I ?;,[ IO I <f |jo_l 0~1 ;o
1 gg I g I ro [ g j ;o [ I) I ;o
i b l io I y Tto f cT I
Lnr I G I «o I g g r
r^n D i'ro Tb l io I a: 1
I I’!’ 1 e‘ I 10 I 0 Uo t 2 I I
I ril I ^ -i IO I H I 10 I b I V’ I .
i $ I I ro 30 I 0 I to I
f -e I g I 10 I g i .-o I D T ao !
I X I b 1 if> i y ) to I ef ) I
CTEtalbu.ubiriipracap.ig.didtgtindi comie/
neruntcumcKterisdoSottbus&iinunqiiodr^ !i
gniimintrespartesduiirerunt SC nominauerunt
unaquaqi ptedoruge. Sed & domini facieru fecu
V duindos.non itaordinanturficut alii eos ordi/
Daueruut.aaaipritna- ligni faciem domino ligni
attribuutfic fecundi dominoqutnH (igni ab illo
ligno firdlm fuccdTionc lignorum: & tertia facie
domino noni ligni atcribuut.Et ligna refidiiaper
facies duuduncc 6 {imilimodo:t)£caSbu.Sed mo
duspriorcll magis farnofus eo qtphires allrologi
eu approbant:& ideo teneo cii eo : bxc ergo quae
didafuntruffidancdefacieb^^planctaiti .ct hac
qiiz didafutihoccap.fut planetarii dignitates ef
fcntiales.Vndedicutaftrologiputa hncor/ieu.fiC
alii moderni qrdomusbabet fortitudines quin:^
cxaltatioqiiatiiortriplicitas.;.tcrinin’’.:.& laci/
esunam.& domus habet in fe fortitudines facieit
& lie de aliis iuxta quantitates luaru foi ticudinu .
Et pona dbiunatabula notabilem 1 qua Hatim ut
dcbisquotdignitateshaberplanetaiqiiocuqtgra
du cuiufcuc^ugni fuerit.Nam figura lignificans
quinc^ ilgnificabic ribi’domu:& Ii iuxta lilam fi /
gurlimieneris punditi eleuaiti lignihcabit tibi do
mu planeta;principale:S( ft tniieneris pundii de/
premimlignificabicdomuplanetzrecundariarn.
Item Ggurade(ignans.4.fignificabit tibi exalta/
tioneplaneiz&mbillafiguraluenicmus quis fit
gradtisexalrationisilliusugnit&ubicunt^inue/
neris figura (ignificate exaltationeeuerlani lignifi
cabittibiibideforedeprcirione(iuecariim& po
netur gradus deprelfionis fiib figura. Et eodenio
doubt iiieneris ngura donul ligificate eiierfa ligni
Hcat fore exiliu pix liuedetrimetu. l te figura ligifi
cas.^.lignilicabititibi triplicitati pfx: 8 ( ubicuqi
iuxta illa Gguripudi^eleuat^ fuerit ligiiificatq>,ii{
latriplicitate dnaturplanetadedietaiibi pomf
deprefruspunfiusinxtafi^rll^nificantetripli/
citate lignificatgyiillairiplicitatedhaif pladeno
fie.Sed li iuxta pdidii figura ponifpudl^nmplex
(igniGcat pticipatione ptx i illa triplicitate de die
&denpde. Itefiguraligriificas.t.ngificabitribi
termtnupl'x& quatitas terminorutngradib^po
netur fub illa figura. Elnotaqi termini qui pone
tiiriniffa tabula erunt termini egipriorumco.9r
maiorparsaftrotogorumconfentitieis.Sedlino
lueris operari p terminos ptolemci iiienies cos pri
tisinhocca.inquadamtabiila. Item notag^do
mini tripIicitatumqiiiponunCurin hac tabula fiit
illi quos ponit niaiorpars alhologorum. Itetn
figura delignans unitatem lignificabit tibifaci/
em planctz.Et fi iuxtaitiam figura ponatur pim/
£l‘’eleuatusfign!ficat ibide fore facie.r.priinailU^
ligni iquofiientillafacies.Etfiiuxrahancfiguia
fuerit piinfiuslimptex.f.neceleuatus ncedepref/
fiis lignificabit ibidem fore faciem fecudailliiis fi/
gni.bt fi iuxta hac figur.i fuerit pundiis dcplTus
ngnificabit ibidem fore faciem tertiam illius li/
gni.Nominaiieroplanetarum ponuntur in capi
te tabttle& nomina lignorum ponuntur in fine
cius. Vnde in hac tabula iucnies omnes digni/
tateselTentiaUsprxdidlas cuiiifcunc^planeix 110
' lucris ia quocugi ligno uolueris in concurfu dua/
! Tabuladignitatueifentialinpknttii^
1
'r'b”
ro
S
1 D
R- 2
^21
i43’>
i I
V
't- 26
I
21
>9
7
>3
0
!»
6
2C
i: i
20
•
5* 2
lT-3-i
2 r
V5...
if
28
o
I
9
5
V
22
s 30
8
f4
!■ !
2 !•
I.
I
f 3’2
ir
IS
. 7
i8
15
I
0
6 12
24
17
6
2
4' 2.
3-2
5'21'
2 !•
55
If 20
V 1
o
8
14
^0 i
26
728
12
19 •
a
3*2 1
r
2J.
If 1
s- ,
7 N !
0
iSi
6
?o :8
rr
24
2
2
!■ =
!•
Vir.
T-42t
5-
f!P
29
i8
22
rS
Ifl
io
21 S
28
[27X7
4j-2r-5*i I.
2
|S'I
r ■
rT
29
f
22
7
6
21
20 S
2r 1
,s
24
1
2
f.y2
V2t.
:
}. t'
m
20
I
1
8
12
3
24
7
tr3
'’9
i-ll
r3*2
I
1
2
2-
22
I
17
26
12
30
■7
II s
2 1-
j;-!i
r-
3’ 2
2
V-,
h
J}
8 i
2827
‘S
I
26
14 if
30
22
7
sj-
3* 2
I
n
3-2
rr^
—
I-
ir
8
2
- ;o
2o|:c
[?
7
.? 1'
J.2I.
i-i.
|4 3'2
2 t:
5 . .
X
29
1}
20
o I27 r
■7I,S
3>
iO
16 1
23
1
■ 12
19
CCapituIumfextum dcdigniratibus accidenta
Iibii5 planetarum .
OHtisdignintibusplanetap: etTen
tialibus.Umnololoqiudeeo^ di
gnitatibiisSc nmilitcrdeconim de
bilitatibnsacddcntaUbuscuiurmo
di fant orientalitas occidentalitas
direfiio ftatio . & retre^radatio & plura alia
de quibus loqiiemuciRhoeca.EipriniouoIo]o/
,quide orientalitatefic occidentalitate plancta^.
Orienialiras aurem plancta; fcdm ptolemeu pri/
moquadripar.ea.6.edupIex.f.rerpedti Tolis & re
rpedu horizontis. Refpedu igi^ Tolis fiint plane
Ubticntales qiiiprecediint Ibicm (dlicet qui Tiint
inter naduT: Tolis & Tolem Tecundum lignorum fuc
celTicmem.btoccidentalesrnntqui TiteritiiHatiM
dictate circuli uelczli fequetes Tolem fcilicctfolan
& nadirci^.Scdmagnadignitasplanetx elipro
tit dicunt allrologi quando exit radios Tolis:^
iituideturriflaoricntalitascfi roriilTima.Relpe'
du uero liortzoncis.prout dicicptolemeusubi lii
prafiint planctx orienitale.sab orientead mediii
exIi exeuntes iie! vxiRentes i quarta circuli cziiop
po(ita.f.aboccidetcu((^adnedjricrra&ire'iqs
quartis occidentales.bt platietx orientales fc^
hos duos modos runtmarculiniioccidentalesue/
roTuiitra-minini.Ethzcefententiaptolemeiibi
dem. Ecdicitalchabiti^inTiiointrodiidoriodif
Terentia tertia & cum eo concordat 3lbu.7.niaio
risintrodud^orii differetia Tc^aq? planetz altio
res tres quando exeunt de fubradiis& incipiunt
appareredemanc & exireradios;hoce[lcumlii(
riiitpropinquiores circulo hemifperii orientalis
donec iieniantadoppontioneinUiocaniiiroriai
tales 6C dcxcri:& exquo tranliertint oppoUdonl
donecitenimiunganturToli uncantur occidenti
Ies& liniUri.Venusuero&tnerairiiisexquOife/
paratiiraliquiseonimagraduToIisin mediore/ i
trogradationisTuxdC apparet donec comburas |
tur a fole i Tua diredione iiocatiir orictaiis. Et et
quorepataturaroleindirefiionefuadoneciterd
comburatur iiocaturocddentalis.Etaim luerint
orientales meridionalesuocantiir dextri dedicti/
Mr cfremafculiniiSC in occiduo Tuo uocaturithis
(lri&dicunturcfrefeminioi& tunc runtfortiO/
res. T res uero altiores ex quo exeat de! Tub ndiis
uocanforientalesdt uocanturaiigmentatiiToni '
dine uf(|iad.;o,grad.aTole:& uocaturpoHhnc
ufq; ad.;o.alio5gradus orietales di Tortiores.Et i
cum tranlicrunt tblcm.£o.gradus.uocancurp]a/ I
n;tz orientales aintes addebilitatemdonecuc/ *
nimtad retrogradationem.Etitenimuocaatut .
orientalesdc retrogradi donec lint in oppoiitib/
netpodhocerunr occidentales retrogradi.Et3 '
tranlierint ^politionem donec pcnieniutad d '
redionem.ccdeindeadiTedioneiifqtdumToUp
propinquat eis rpatio.6o.gradumdicantiiroeci/ ‘
dentales euntes ad fortitiicnnenudeinde donec (it
eorum longitudo a fole.^o.gra. poti diredione
dininturoccidentales euntes ad debilitatemideia
de fiunt occidentales debiles donecintrentfubn
diis (olis. Inferiores uero donec feparantur a Ible
di ipti recrogra4i iiocantur orientale debiles Dc
g elTe non defiUunt donec ueniant ad diredione
am.Deindefiuntorientalcsfortesdonec lond ‘
rudo eorum (it a Tole licut erat longitudo Tolis ai)
ejsinfineretrogradationis.Demde fiunt orienla <
Usdebiles donec opprimuntur radiis Tolis & tue
(Uituniti.Ocindeount combu(h euntes adappa
titionem quoulAuideantur.Et exquoTqtann/ £
turaToleindireaiancnfifin horam Tuzretrogra J
datiooisriuitoccidencalesfortesiKpoIl^fii^
DiftinSio.i!.'
retrogradi ctim (blemintdebiles. Etplaneta cu
exicritde fiibradiis (olis 6 C nulli planets itinStis
diciturq* Ht in lumine Tuo & hoc eflelTeplaneta/
rum cum luininarib^rciln} alchabitiu . Sed alba
tegni ca.2£.p6it.9. modos figuraru . Prla
autem maneriesdidturortusorientalisfeu matii
tinalis quando (lella oritur cum fole :& hoc iit tri
pliciterueihocfit (imiil cum roleomninouel mo
dicum prius uclmodicu pofterius. ^.iiguradi/
citur czii medium orientale quando.r.in ortu fo/
lis (it ilella i hnea meridionali fiib iiflupra dC hoc
accidit etiam tripliciter lA pri^ .Tertia maneries fi
gurarumCiie tertia figura occaTiismarutinalisdi/
citurquando.f.arcendeBterole(lellafiieri(m oc/
fcefu .Quarta niancries e orictalis meridiana fub
uFfupra & utcrcp tripliciter dicif* utpri^.QuiBta
figura eflmeridtes meridionalis quando.Ulellai
meridiefuitfole endente.f.in linea meridionali
tid rubiielfupra Qc utra^efl Criplidter.Seata &gu
ra cd occidentalis meridiana ut-CddlaocddatTo
le exidentCiin linea meridionali dib uel flipra.Sep
timafiguracdue^ieitinalisaleendiiuut cum fol
incKcidente&R^inorieDtefiierit. O&uafi
gura roeridionalis uefpertiiia didtur.fcu foti oc
dddite&ftella in linea meridionali fuerint fub
ucifupra.Nonafiguradiciturocddcntalis uefp/
dnaquando.r.datim podoccaliim fotis della ap
paruerit in occidentesspparetquo^fVellzprimz
n]agnitudinisindidantia.i;.gra.a foIeStcllz ue
ro^£z magnitudinis! didantia fere unius figni
bere ahatffinus. Tot ergo funcfigurzdeliaruin
cum fole Et patet fimiliter ex przdidis qnot mo/
dis accipitur orientalitas & occidentalitas dei/
larum.Vnde dicunt adrc^ogigjDiBgna dignitas
edpianetz iliie dellz aim fuerit orientalisa fole
Rjncfortiusoperatur.Nadidtptolemeusprimo
quadripartin.ca.t>ltimog> dellz cii fuerint orien
tales a !ole& eoru motus proprius augmentatur
erunt tunc ^fortes edepoteruntifedd) minuitur
eorii motus occidentales funtta debiles fiait eite
poiTvmt.Sed prout priusallegatii; edab alchabi
tiomenu$& mercurius fimt fortiores quando fut
occidentales 9 qiiado fiint orientales.
Od($ determinatu ed de orientali
tate ^ occidentalitate planetarum
& dc eorum elTe a (ble iam dica ti/
biquic accidat quando^ planetis
reti^radis exeoru retre^radatoe
&dicefiione.Dicitita<$ltnconien.itraSatu fuo
de teniperieaeris;8( hoc ide uidetiir ailerere ma /
ior pars adrologope qi omnes planetzin fuperio
riparteruideferentisi&ftmiUterin fui direfiioe
fortiore in idisinferiorib^effeflu habentfSC aS6
nequam exidensinpartc inferiori (iii deferentis
tc in fuaretrc^radatione.Et hocprobat lincon.
Per hoc q>in p&rtefuperiori dii deferentis flc in
(uadirc&ioQcueloam monetur proutniagis dif
fiifcodenditurpriiisindiftmSionc.to. huius Ii/
bri.s.ca.Scd fcifm alchindum in epidola flia. ca.
primo.fortioredcaliditasplanetaruquando (ut
retrogradi quia tunc propinquiores funt aeri. Et
in dneillius ca.dicic (ic quando fuerit plancta i(ii
mocpidcli fiii:& cum hocetiamin (umo eccen/
tr id bu:& fiieritin prima quartani circuli illude
dnis debili ratis caloris fui intantu 97 non appare
ac i n terra effeSus cali dicatis fuz imo frigiditas .
Quado Itero fuerit in quartadrculi (ecuaa:& ca
hoc fuerit infiimocpicicli fui & eccentriri tuc erit
fumumcalidicatisfuzihzcalchindus. Patet ei^o
fc(f m atdrindii q}planct.t fortius agunt cum fue/
rintretrogradi in idainferiota ^quando funtdi
refli.Sedhicpoteddicitenendocu? alchindo^
fortiusaguntcaloremcilfuerintrctrogradi etia$
fortius agunt frigus & hneperaeddens cu dierit
diredi!& hoc fuppk cu ipds partib^quas ipfe ad
iuogitquietii recitantur prius.Sedhuicreipon/
nonipolItthicobid.Mot^edcauGicaloristetgo
iiplanetzuebcuismouenturcufiierfcdireSi pl*
ergo tunc calefadiint.Sed hiiierefpondef q» hzc
cofequentia bn ualerec (ifolu ageret calorepmo/
tufeahocedfalfumexpcrimScalirerdefbleeo/^
plLiscalefacitperlumen^permoCu, 5 ( dede ali/
ispIanetis.Eadeergorationeednun^ tn dmpli
citer fortius agunt in terra planetz cu fuerint dire
fii aut cu fuerintrecrbgradiatiCcu fuerint in auge
epieicli autin augeeccentricifuiuel ioppoEto an
giueoriidenefdoseoginobisedubiu qiiauirtu/
tem aut fortitudine fiifdpiatpraexidens in auge
cccentrid fui& epidcii propter eius propinquita
ti fpherz nonz& odauz . limiliterfiiper hocqs
fulcipitineorudemaugeexidens eariidem augiu
oppo{itu}*.nihiIominusratioakhindied fortius
ualdequzdindatur.r, qr omneagensfoTtius^t
Cbi propinquum ^ tn remotu. Vnde ex quo ra /
lio fortitudinis edex utrar; parte cius dubiis reli/
quo illud e^erimentatis . Qualiter aute planetz
a^mtqualitatesprimascaliditatefrimduhumi/
ditati (iedtate in idis inferioribus (c^ eoru di/
uerruDicireinruiseccentricis&eptdclisrinfuisdi
regionibus & retrogradationibiisdi^m edpri
usindidinSione.io.ca.t.&dmilicerqitzdtdire
IHo planetziquz ei^datio:& dmiliter qiiz dt ei*
retrogradatio:pateCpereaquzdi£la(iincpriustn
hocca.Vndelincon.ubifuprabreuitcrdidt3ror
tus planetz did tur cum exit de fub radiis & mani
fedemundo apparet non impedientefblisfpien/
dore.Occafus aute plaoetz. ed introitus diis ! cof
demradicjs.proceflionem fiuediredionemdico
quandofcnubiliter mouetur uclociiis drmamen/
to.Stationem autem dicc> cum diu permanferit
planeta in eodem gradu duemiDuto: luce tineo /
niends.
ll
TraSatus.i.
J .AmdicStibieaquaacciduntprttf in.4.afoIe8C{n.io.aliina&riippitcrin.5-.aW
{tnfcm<cipinisreumfnis efTenHis. i6Cin.9.alui]ail3turniisin.<7.ar6le& in.S.alim?
j Dicititaaalcliabitiiisubi fiipra Sicitaqslucraturplanetauimicamngnamacfid
) dCconcordacciim eoalbu.7.ma/ fetin domofiia propter parricipationem quam
I iorisintroduc.differcntia prima. hentdom^riizcudomib^Iiiminari(i:Hhaliibide
HTSignificatio planctarfi ifetnet CTAUaenpIanet.-t dignitas qno; dicitur dufio,'
ipfiscftiitdtplanetaalcendensin circulo ftixau/ riaudfecimtasplanecxdcqiuloquiciiralchabm
eisminoriiimineSc magnitudine at(pcuriu.i.CLi us ubi fupra dicens qjdLid^oriaplanetzfitciifue/
fuerit interipfum eius aiigetn minus.96. grad. rint inter planetani orientalem & foleni.to.gn,
ante&retro.Si autem fiierintinier eum dC auge fc^mquofdam. Etdicitalcha.qjhoeellcutti&K
90.gra.eftequalisinlumine& magnitudine at/ riepIanccamTuobaiziicImaliquoangtiloniina
qtiecurfu .Si uero fiiait extra hxclocaerit de/ Icendentis&aliquodliifninariiim.SimilitermC
Icendcns icirculoaugis& apparebit inaiorliimi miIiloco.i.tn quadrate in locoangulorumiita^
nefiCmagnitudine&ctirfiKielocior.Etfiportio {itplaneraindiedudoriarolis.i.orientalisafde
fueriteqtiataeiusmmus.i8o.gradibus erit auges &mnoQeindu^orialim<T.i.mnodeocddenta
numemrn.Siiueritpfus erieminuens numerum. !isaIima:hscalcbabituis.Etptole.:.quadriparti
St uero fuerit poitioeiusex.i3o.ucl.^()0.gra.erit tica.2;.dicie9;rplendorriLie iliuminatiofitcuin
necaugmetationecdiminucio.Etliaddafequa/ fuerit plancta in fuo haiz.iaGmiliei^exlodsl]bi
tiorupermediiimcurrum dicitur augens nunic^ comienientibusuelperaliuni textum in locoha/
Etfi miniiititrcquatio dicitur minuens niimc^, behticoncordiamcumeodem:ha;c ptole. Et di
EtnaIiqnisplanctarum,f(iperio^u.idjtplusme/ cithal)' ibidem haizclfq; plancta mafciilini»
diociiriu fuo dicitur augere currum.Etfi minus nidedicfiipraterraminfignomafctilinoun no/
uaditdidrnrminucrccurfum.Etfiuaditequali/ fiefubterraiEtpIanetafcmininusinfignofdni/
tcrdicitureiuscurfnsequalis.Etquandoaliquis ninodenofIeriipraterra& dediefubterra, Eti!
planetanitninferiorumuaditpluscurrufoliscrit ludquodeflhaiznmileeliq;fitplanetama(culi/
augenscurrum.Etquandoiiaditminuscritminu hiis in ligno marculinot& plancta femininus i»
cnScurfumtEt quando Had\t tantum tunc curfus flgnofeninino.Etquodplaneca diurnusdedie
di equaUs . ElTe autem luminarium in curfu fuo Ut liipra terram & nolumus de nofic fiipra tet/
eflficutelTcplanetatutriuruperioruj.GrFitquo t-ammocenimellinquoallrologoriimcoinunl/
qjplanctafrptetrionalis tranfiiiitgenzaarfuiim. tasconcordat.Etdicitptole.elTehaizquandoiR
i.ciim tranfiucrit per uiam folis erit ameridie in lococouenienti ell fibi cii quo bab«^ concordas
feptetrtonemillecranfitus.i.abfci(loillacirailo9S tiam.Etdidtqjilliquxfuntinangiilisiielinfuc/
dicitur genzaar.Cuergo traliueritplaneta difii cedcntib^fiintaduenieces.Etquiicadetibusfunt
ab(anonem.& G fuerit interplanetam&abfci/ retrocedentesi&hicacccpcruntdufforiaplaneta
Conemminus.90.gra.erit plancta feptetrionalis rum Si hoc c(f q/ fu plancta in fuo iiaiz inali/
arced^. Etcumfuedta.9o.in.i8o.entplanetare quoaag(iIo:& alterum luminarium in fuo haizi
pcetrionalisdefcendcns.EtciimtranGiierit hunc fiioanguIofolucrodedicdC luadenofleihzcha
niimemm fiC-cum habuerit plus iens ad.270.e/ ly^ibide.Etdicitptof.ibideiilteri^q/qnheataliqf
rit meridionalis defccndens : & cum tranCucrit pFaduas digitates iicl pltircsi aliquo locodieutqi
huncnumerumad.j^.erit meridionalis afeen/ lilocofuigaudiuielhonorisr&tiiceoptuircsaS
densiEthoceCeirepfa^infemeCipGshzcaUha. gmetafeo^lignaiqb^fuerituircscoruadiimatt
CAliaeftetiamdignitasaccidetalispIanetse.Si dicuturetiajpIanetargaiidcrcIiceiGgnisinquib’
aliqtiisplaneta edi almugeahocedutdicitpto/ fuerintprxdido modo non alTimilanirifedpIt
Ic.prin]oquadripartitica.2;.utritinterunrrqiie/ netx quifuerintex eorum haizipGs locis altnni/
qtplanetarum 8C fblcm&lunamex longitiidine laniiir quxGmilitudo licet Iit remota e(l tamen
i^imedinteripfiusdomumdcdomimirolisuel aiiqua:bzcptole.Ethal}ribidemdicit(lc!p[aneta
lunxexlongitudine.Veliitiiiuenuscfleti fextili gaiident&fortiGcanturcum habuerint partici/
alicuius luminaris itaq/afole occidentalis uela pationcm.funusciim alioqui fecuni concordat
lunaorjentalisforeti&illeellmodusin almugea coiicordanrianattiraliuelaccidciitalii^iisno Ct
iiniulcuiur^f dcilan]m& planeranim ciimlumi/ planetaperfeinGgno conLienienti& econuerlo
naribiisilixcptoie. Etdicithalyibidemqr con/ nam&tiincminuimrdedatiifuo planeta&de/
ucnitutplanetehabeantuiiitRiaioremquandoe bilitaturquandoparticipationehabiicritcualio
lif:f.interaliquemeorum8CaliqiiodUminatiiim planetallbicontrario,peracddenauelpernafura
tantalongitudoquahtaedinterdOmiimruaib& nxchaly.Etdicitptole.ibidem.Cum platietxia
dom&lunnnaris imedietateaiiused domus ipfa locisexnaneisfiueperegrinis.Cinhaiziibi con/ ^
VerbigrariaCmercLirius in .i.Cgnoa fole fic in irarisinueniuntuneorumuirespropnedecrerciit “
n.aluaa8(ueaus,in.3.arole6(.ii.alunaS(iuais UAidciEttuncIliateommcoaiplexioneseoatn/
DiRinaio.r!. rS
r{e[iaIde(oin{>Icxioni (ignoram inqnibus fuerit
Quapropccrfiatcx hoc opus ex duabus naturis
colIeSunuIiicptole.Critcmdicitrogeriuserfo/
dicniis in fuo introdudorio gaudiaplaneta^
in figura c.xIirunthxcqiixdicam.Namgaiidiuni
faturnicR.ii.domiis.Gaudiiim ucro iouis cflin.
ii.nia'tisin,6.foIis m.9.ucneris in. ^.mercurii in
afccndcntcibmiintertiadomo.Et in hac fenten
ciaconcord3ntnmiIiteraIchabi.& alitquam p!u
res.Vndedidtalchabitius differetia fcaaqjhxc
gaudiaplanetammfimtdignicateseonim accide
tales. Alia tamen ftint gaudia planetarum quxfuc
inngnisdequibu.sdidu cica.e.huius diRinflio
nis&ilUgaudiafuntdignitateselTenrialesplane
tavii. €7 Amicitia uero & inimicitia planetarum
ad inuicem CcaccipicbantiiixCarcntentiam ro/
gerii crfodienfis ubi fupra.Etfimiliteralcha/
bitius.Dicimienimqjfaturni amici fimtliippi/
ter (bi & liina& inimici eius funt mars 8C uemis
& ipraucniispluscii odio habet. Iiippiteraute
diligit omnes planetasSi ipG omnes amicantur
cipretermarte. Martis nero amica eft uenusdC
ceteri 'planetar odio habetipfum:& plus odio ha
bene ipfum Iiippiter & fol. Solis uero amici funt
Iiippitcr&iienus&eius inimici funt mcrcnrius
& luna. Veneris quoq; amici fut omnes planets
R omnes diligunt cam prstcr laturnus. Ethier/
curiiamici funt hippitcr £C ueniis SC faturnus. Ec
inimici cius funt mercurius R mars. Capitisdra
conis amici fiint.IuppiterRucnusReius inimi
ci faturnus & mars.Caiideucro amici funt fatur/
mis fic mars & iimicici® fol:& Ifia luppiter & iie
nus. Etdidtalchabiti^qjaliafpedes inimicilix
e(i cum fuerint duo planetz habentes domos fiias
oppoGtas inter illos.Tertia uerofpecicsinimici/
tizediiitcr duosplanetas habentes exaltationes
oppofitas.For[iorquo(pplanctani5amidtia’eft
utconcordatpbnctacumplanetain naturaRq
litatc&fubftantia.atqi potcftatesficut concordat
mars cum folc qiiiautcrq; concordat m calore SC
ficcitate 6C acuitate & lenitate & cft domin® exal
tationisehisin qua apparet ciusfortitiido.Etco/
cordant ucmis R Inna i frigore R humiditate R
dVdominacxaltationis eius.Cumcrgo concor/
dauenmtduo planctxin natura RfiibRantia uC
luppiterRuenusfuntamidad inicemhscalcha.
GTERifiipcr magna, dignitasplanctxiit unus pia
neta cleiietur fuper alium R precipue (i Gc eleuen /
tur ut unus Gr fupra terram R alius fub terramelG
utercp fueritfiipra terram^umis Gt propiquior
tnedioc^di. Item unusfupraaliumeleuatiirge/
umfiiperatin potentia.Dceleuationeuero plane
tarum omnium fuper alios R quot modis dicitur
eleuarifatis'difium elfpriiisin didinfiione.^.hii
iuslibri.CTItequxdam dignitas acddcntalis cft
plancts qpod domiaetar in die uel 1 hora aliqua
Et ioiam intcndopbnere dominia dierum R ho
rarum rc(£muiainalchabicti alchind(,R'albii.R
aliorum artrologonim.Dicititacj alchabi.infiio
iiitrodiiSoriodifFerentia feSa ca.ulCimo R eunt
co concordat albii.ltbro.6.differentia ultima ^
nfiieritaliquadicsnelaliquanoxalicuiiisplane/
ti R eritprima itora cius planetx-.fcda hora pia .
net.cqiuhabetfiicccdcreinordinecircuIorum:&
tertia ciusquiGcGicccditeiiRGcdecetcris. Verbi
grati.t prima hora dici uener is cGipGus:fc(£a mer
curiiitertialiizt quarta famrni quinta iouis fexta
martisfeptiafolisoflaiuttcruucncrisnonanier/
ciirii decima Iunx undcdma faturni duodecima
iouis ecce iam habes horas dici duodecim ins/
quales. ItempoGhashorasdehorisnoftis pri/
mahora fcqiientisnoflis cfl marcis ciiiuscft nox
illatotailiora fciacR folisitertia ucneris:quarta
mcrairiirqnta lunxslexta faturni feptimaiotiiso
fiauamartisnonafolisdecima ucnerisundecima.
mercurii;duodecitnalLmz:Cc habes horasno^iis
duodecim incqiiales s R incipit dies fabbati cui®
prima hora eft faturni RGmilitcripGus tota ertil
ladics:RGc per ordinem numerando iucniesdo
minia horarum dierum R noStum . Diciltur cci
amhoi'xqu.T:dani mafciilinxRqmdam femini
ns. 'Prima autem horaciiiufq^dicicmafculinaG
uenofliSifimilitcrfccEafcminina tertia mafciili/
na Gccpfuccedimtpcrordinem una mafculina R
alia feminina ufepin Gncm diciRnoSis hscal/
cha.ibidem.Et rogerius erfodieGsin fuo introdu
Sorio proportionat quafdam dignitates prsdi/
£iasadmicem.d.q7haizplanctxeR dominiu pla
netxinhoraRplanetxindie. item gaiidiu pla
nctxRGmilircrdilcflioGueamicitiaplaetxqui/
libetipfarum dignitatimieiltantadigiutasplane
tx quanta ell dignitas faciei qux tantum unam di
gnitatemGue unum gradum dignitatis obtinet
uCdi^umeGinca.precedenci.
CModoreftatloquide afpeSibus planetarum
Rpartiuin circuli ad uiicem.Vndcfc^m albu.7.
maiorisintroduSorii differetia quinta RfctJm
alchabi.differentiaprimaRfcdlm lineo. tradam
fuo detcmperieaerls R Gnhliterfcdm multos ali
os.Afpefiiislkitquincp.f.afpeftusconuindus G/
uecoiudiofextilis trinus qrt^RoppoGt^. Afpe
dus ueroconiundusutdicitalbii.eficudnopb/
nctxfucrintin uno GgnoR dicuntur tunc conia
di:feddeconiundionib®p!anetanini'magispac
ciculariter dcCcrminabitiirin ca.fequcnCi R Gmi/
Iitcr determinatum eft de eis i diftindione decima
f.ca.Etinexafenondiciturq^afpcduslextllis ell
quando inter duos planetas Gint duo Ggua R il/
le dicitur alped® felplene amicitis Giie medio mo
dobonuspropterconuenientiam Ggnoraminal
tcraqu.ilitatc. QiiartiisueroafpefiuscRcufue/'
rinciatecduos'pUnctastria GgnaRelt.afpediis
Traflatus.’^ ^
malax propttreoMtrarietatftniutra<5qiialttat«. riosKfiiltatunuscfFefluscommiJctiisfbrtisexu/
Nam fi fiiCTintpIantt* contrarii imdi^ patebit triiiftyaftiocj&interfortunasqiiilibetafpeaus
eontrarieta$:fi nero limiles unus impedietur a c5 fortiinatiis^ inter ifoitiinas arpcdiisfottuna
foitationealteriiisproptcrcontrarictatemloci. Iiisminusifortunanirquamquilibetamifcreos
Trinusiieroarpe^sequadointerplanetasfue iformnar. [temiuxta fententhim iiiliifirmiali,
rintqiiamorfigna:fiC«ftafpe3’forti(Iimiis pro/ 4.ca.it:6{albu.7.maiorisintrodiifloriiJifFcKa
pter<6iienientiamngnomm:qiiia fi plancta! fue tiaquinta. Afpefiusaliiiscftdexter.-altusfiniller.
rintfimjlesmuitiimadiiuiantUmiceniifiuerocd Sinifier uero afpe^iis Textilis quarnisuct trinus
trarii ifortiinatits «rii tunc alter eorum & non fciJm fiiccelTionein fignorum. Dexter afpcaia
multum impediet reliqaumfortunacumproiuc. quartiisucln-innscomrafiicceirionenifignoruin
Afpefiusoppofituscftcumfueritplanetain na utpatetin figura fequenti.
dir alterius planetx 8C efi afpedus multum i mpe/
ditiiiusicotrariisSc multii conforta in fifib^dC
maxime fi planeta impedies e in fi/
gno in quo eft fortunatus bec ibi in
exafeno & cocordateu^eo lineo,
ubifiipra. Etdicit lineo. g>afiro
logi ponunt coniunfiionetn ctTe
afpcftuni fortiiTimum : nos autem
dicitipTeinnenimusmiiltoties op
poiitu Sc trinum afpeflii efTc for/
tiorc. Vn coiuiHocarpefl^ualde
fortisieouenietib^dC mft* turba/
tionisin contrariis impedietur ta
fuen cotiirbatiosquia alterco^ de
bilitatu ra loco libi difebnuenienti
H non dicitur bonus afpefius no
Samen poteilimpedireibidea Tuo
contrario quantum potefi promo
neri a fuofimili:hxc lineo. Exuer
bis autem lineo, iiideturfequiqrco
iunflio non fit fortiffini^arp^iis
tamcnaliiafirologioppofitum te
nent. Tenent enim qi tortifiimus
aTpeff^oium ccoiudiodeindeop
pofitioideinde quartus: deinde tri
nussdcindcTextiiistEttntelligeha/
bendnrefpedtl adlocade quibus
fitafpcaus.Etfifradplanetasproutpatctcxpe/ CTItemdidtalbu.ubifupracuiieritaliquispIi/
rimetaliterdeduobusluminaribusmamutuide^ neta in aliquofignotuncradii eius funtinillisG/
comunitermagnaefimutaiiotepcriei aerisineo gnisqusarpiciuntilliidfigniiminfimiligr3.at(^
nim coniundioncidcindein eorum oppofitione minuto: iwfi aliquis planeta fit in primogra.arie
deindein eorum quadraturismiultitamen diciit tisfii in primomimicoerunc eiusradiiin prino
trinfi elTc fortiore & qrto&opp6ne;& lioc i/ gra.libra:& inprimominutocinsgra.f.oppolL'
telligi potefi fi fuerit interplanetasconuenientes loarpefiu&ficintelligeinaliisaTpefitbiishaca!
cogjtunciiiafpcSiitrinontrobiqjeftconiicnien cba. Etfcitoqiprohoraproquadebentredpe/
tia:fedalitcretiam&pre£ipucinterpUnetaseon reradiationesrequirunturquatuoranguliprind
trarios&difcoDUcmentcsinnatura& quantum palcstotiusfigura::&fimiliter«ter*domusre/
admutaiionemaerismaxime: tunc enimta op/ quiriinturetiaafcenfionescirculi diredi& fimili
pofitio quartus afpefitis efi fortior ttinoseo tercirculiobliquiadlociim illumadquem fiitrii
9>in maiori eontrarictateaccidatmaiorturbatio fadafiguraifKfimiliterrequirituraraisdieiiUiut
aeris-.&plurcsafirologidicunthoc.Ecnotagjin gradusin qiioefipIaneta.Eth%6iproiediond
terplanetasconucnicntcsinconiiinfiionequili/ radiorummultuj dcfeniiuntadtaliaiudidaqiii
betafpcausiuuat:& inter contrariosquilibcta/ fiimtpercquationemplanetarumin.rj, domibus
(peattsimpedit utriu%adioneni naturalem ex queadmodumfunciudidanariuitatis&raiolu/
biisaaionibuspropriisifedintercfrcaiis contfi doniimnatiuitatumft iudiciaedipfium&fimi/
liain qtiibuseftmagnaprmnooperisifcdaddi/
fpontionetn aeris CiilTiciutalpe^usaccepti fctfin
g^radiis Iinc£ cdiptice-.rcd ii uolueris operari p di/
aasradiafiones planetarum uidealiam differera
ciam.7.Iibri maioris introdudotiialbu.ubi fdcs
qualiter inueniesadproiedionem radiorum. Et
nota pro temperie aeris oportet te iiidcre i pra;
di&sa(pc6iibusplanetarum li continent radios
intra medietatem corporum Tuomm mne enim
multum lignificanl^pantionenieffc^usilliusa
Ipedusmerbt gratia ratiimus& Itippiter polito
q^afpiciant fede trino a^edu-.& Ut faturnus in
primogra.arietisstuncuterq;ijfucritdillasapri/
mo gra.leonis per medietatem corporum fuo^
Si non per plus durat lemper alpe^s (c(£m q> di
cuntquidam& nonampUus.Medietas aiite cor
porisiaturni continet.^.gradiisrSC medietas cor
porisiouislimiliter prout diduedpriusiodilhn
dione dedma ca.f.& ibidem fcies quantitatem
omniumcorpomm planetarum. Vndequotien^
cu (p faturnus fuoit in primo gra. arietis QC iuppi
ter non obllante <p non &erit in primo gra. leo /
nis{itainendilliteritaprimogra.!eonis folump
i8.gra.(iue per minus uueanteprimum gradum
leonisEuefrallfemperduratalpcdusiileiter eos
maxime enim fortis afpeduseu cum fiierit lup /
piterinprimogra.Ieonislaturnocxillentein pri
mocra.arictisut didiimeftprius.Et fcc£m alios
durat 'afpediis eorum quamdiu didant radii eo^
perquatitatemunius (igni&lic operabituriom
nibusaliisafpedibiisomniumaliarum planeta/
Rim.Etlicfinicutboc capitulum de dig^tatibus
accidentalibus'. ^
CTCapttulttmlcprifflum haHtudinibus planeta
runi ad iuicem,
ni Nhoccapituloiioloponcrebabi
llj tudinemplanct.i^ad iuiceqscol
1^1 legi ex fentetiaalbu. zadakiia. SC
mI audoris libri, ^.tudicii: &txfcnte
Mi tiaalioruadrologonu&funt.if.
Iiabitudinesin numero dequib’ ad prefens uolo
loq.f.applicatioicoiudiotUpatioieuacuatio cur
riis:feralitasttran(1atio:coIUdio; probibitio: pu!
Tatio naturx.puITatio fortitudinis, piilfatio utra
<^naturara}t piilfatio depolitionis. Redditus cu
aptatioe: redditus cum deilrudione.Refrenatioi
AcciddaliseuentuS.EuaGouel frullratio.ablci /
fio luminis. larario uel retributio . RecelUo accef
fusrccelTus & follicitudo.Tot funtergo babitiiy
dines colledeex fcntenciis diuerforum aftrologo
rum uiddicet zael in Tuo introdudorio poni 1 1 a/
tum.rf.SCaudorUbri.^.iudiciimponittantumo
i6.6i rc^erius erfodielk in Tuo introdudorio po
^^it tantitm.iS.fed & hi omnes tunc habitudines
^'(anetatumcomiUntutfortitudjnemdldcbilita
tcmeanimdc.quibus dicam in ca.feqiicnti.Habi
tudinesiieroquasponohicextraximaximeexTe
tentia albu.Sc alcha.addendo qualdam alias ha /
bitudines politas abaudore libri.^.iudicu quas
non ponunt alcha . Si albu.r.acceirum Si recelTu
£cTollicitudtnem:Omnes tamen habitudines qs
prxdidi allcologi in filis libris ponuntpona hic
propolTemeo & incipia; abapplicationc.Dicit
itac^ aiidor lihri.^.iudictim ubi fupra in ca.de ha
bitudinibusplanetanimqj.Applicatioell Icuio/
tis ad grauiorem propinquatio utcii lenior pau/
eorum litgradinimhxc ille. EtlicdicitptoIe.pri
'mo quadripartiti ca.iiItinio inprindpio quando
planetz iiadiint ut aliis appropinquant dicitur
applicatioeorummliabeisftierintmultum eloit
gatitranfeimdo medietatem corporum fuorutn
nue Iit applicatio corporalis liueper figuram ali/
quam pradidarum liucarpediim aliqiie harepto
le. Et dicit haly ibidem qt planeta teuiscllqui ap
plicat&uimdonat&ponderoPeft illcquiiiim
recipit.Etapplicatio eritqi!ando‘cririntereosmf
nus medietate corporum fuonim leiris adpon/
derofiim ciitedC cum fecum equalis fuerit igra.8£
uimntis applicatioell completa SC cum in pluri/
bnsgradibusfueritcll feparaliis. Et dicit ptole.
ibidem qiiitilcell in applicatione conttmSiona/
itfatitudinemarpicereplanctanim& limilitcr in
fepararione contundionis . Et dici t hal^ fi pia
netxfnerintilaritudine,medietatecorporum fuo
rumeritintereos applicatio Kfirnagisnon erit.
Et ulterius dicit ibidem ptoleme . gi in aliis ap/
plicationibns qiiz funt per figuras ucl alpedus
didoscofpicerelattCiidinem fiipcrflimnieft:qiio
niam omnes fui radii ufe^ ad terrx medium fent /
per extenduntur iibtq; & ex, omni parte coniun /
guhtiiiiEt'fi:<{tn hal^ribidemfitiina commixtio
diiufiibet ttjhlth per fe. Et fimilitcr in eodem ca.
dicithaljr gjptole.tenet gj quando fuerit iter unS
planetaifi & alium fiueper corporalem coniun /
dionemfiueper afpediim Textilem trinum qtiar/
tum ueloppofitum quantum efimediii fui cotpo
risquod applicet ei:hzc haly.Qiiantitates iiero
corarum planctarum patent in difUndione de
dmahuiiislibri ca.f .fatis diffufe.Et recitanf hic
quzdamdtda qiixibi dicebantiirde ptole SCde
baly. C6iundio iiero planetarum fitmiiltis mo
disproutdidiim efiindilHndione decima ca.c.
Etproiitdicitalbn.7.maiorisiatrodiidoriidifFe
rentiaqiiarta.Planetzdicuturconiungiquatido
fuerint luno fignod(eo foitiorerit fignificatio
cdniundionts eorum cum fuerint iter utrofi^ .tf .
gra.uelinfra.Etaperrior eft fignificatio coniun/
dionis eorum quando fuerit inter duos illonin)
fotum quaritates dimidii corporis unhirciiiiifc^i/
pfonim uel minushxcalbu.hzcuero materia de
coniundioneplaneta^multumdiffufe tradatur
priusiilloca.f.difbndionis decimxhuius libri.
• j
Traflatits.!.
[jcm coniimSio planctarum clldiipfot.f.coniu
Sio longinidiisis & coniunSio laeiciidinis.Con
iunSio uero [ogitudiois prout dicit alclia.ubi fu/
pra differentia tertia cHrcuo) fuerint dux planetx
in duobus (ignis afpicicntibiisfe & fuerit leuiorj'
ilgno fuo minus gra.quani fuerit ponderofior in
fignofuo;fuerintqjintercos,i6.gra.urinfratiinc
dicitur gileiuoriiadit adconiiinStonetn ponde
rodoris & cumeo^ gradus &ienntequales pficit'
cope coniun£ho:8( cu cranHeriteu erit feparatus
abeo*.&hxce(lconiunSiolongitudinis nzcal/
(diadbidcm. Sed albu maioris itroduc.diffe/
rentiaquinta.Dicitqr longitudinis coiundio Iit
duobus modis.f.coniunflio qux fit iii uno figno
&c6iimdio qiix fit i afpeau.f.in duobus fignis .
Coniundiona^in unofignoell utfint.a.pianc
txdirediiiindiiniinofigno&fit (eiiioreo^nii
t)iisgra.qua tardior tuc^diu duraucritleuiories
ad tardiore eritiens adconiiindione ilfiusp uni
tatem figni ciiqtfueritcu co in uno gradu perficit
iinamconiunftonecum eo.Etinitiumconitin/'
dionisinuno figno 8c coplexionatiirxconipn/
fipjieftcufuctintintereos.if.gra.&quantoma
gis unus eopi alteri appropinquauerir tanto for /
tior eriteo^ coniundiodonec iiingantfs&boc
erit cii fuerint in uno Hgno.Cu aute in diuerfis li/
gnis fiierint & inter eos pauci ftieci nt gra.noD uo
catur eade coiundio Heut illa qux fit in upo ^no
fcderuntcompiezi perfiianaturacoplexionede/
bili.Etcuconiundus fuerit unus planctaplurib^
planctis indiuerlis gradibus di fuerit qui coniun
dus fuerit ille qui cooiungitur aliis Icuior: Primo
iung^iur illi qui Gbi propinquior extiterit:cuqi le
uUad tardioretrannuehtperunu minutu iieinii
nus iam ab altero feparatuncu aute feparatus fiie
ritplanetaabaltcro per coniundione qux fit in
unofigno & non fueriritmdtis alteri eritiinusin
natura (Iii focii^diu fuerint in uno ligno, in quo
coniungimtur: & fortior erit coplexio naturx Co
tumcQfiierintinunoterminonodutnprolonga
ri p quantitate dimidii orbis illius qui fuerit min^
gra.Cti^ exit unus de termino in quo iundifunt
crithoedebiliusad copIexioneeo^.Etcu fuerit
cu hoc prolongario co^ plus quantitate dimidii
orbis ambo^ erit coplexio naturx eo^t debilius,
i.debilioreriteo^ coniundio.Si autem pbiuaue
ritei cufeparaf abeoalter planefaan^ua exeat
de terininoin quibus fuerantautantsqiia prolon
geturaplanetapriinopquaritate orbis fui ex gra
□ibus erit (ciiisplanetaiquanatnrautrarfique pia
ncta^u illius .f.cui iungif 6 i iUiusaquo feparatur.
Cu(^rq>ai'atusfiierita planeta.!.porbeeius erit
elTeiliiuscueout cffeilliuscu planetaprimo qui
fq>aratusfuerit<ibco.Et fi coiundi fuerint plane
txnumero& fiierintiiinograduacqiminutoaut
fuerintppinqiu gradus; erutparticipesp natura
fiia:8( UDufquifi^eo^efijfqrritudmealtcriusdq
necplonget' abcop quarifate dimidii fui orbis:
cu aute fuerit coiudioeo^ ifinefigni erit forrim
doeo^ dimidjiorbisifignoqdfuccediiei.Cuc^
mutatus fuerit leuioreoriide ad lignu fcdm non
dcfinitcfieinatiirafuifociidonecplongefabeo
pquantitate dimidii fui orbis.Sedille modus co
iundionis naturape cope e(l debilis:& forte erue
iiter;^ pix i coniundione retrogradi aut un^eope
retrogradus &alterdirefl^:crit9c6iun6ljo uni*
eopt adaltepc& feparioeop: ab altero pretro^
dationd Coiundio uero atped* plongitudine
clluc fintplei fignis in quib^afpidiit fe adiuiccez
aliquoafpedu.f.fextili trio.4.aLitopporito&cu
itafiieritt&leuioradcdiundione tardioris i^
erit donec leiiiorfiti fignofuo ifiti gradu.atqtmi
nuto pix tardioris i figno i quo fuerat tnc pficiciic
eiuscoiudio.Initiu autecbiundionisafpcd^ell
cufuericiterutrol'<^.n.gi'adusfcdpalcha.i6. Ec
dicit albu .quato magis appropiquaiictit un*eopt
fuo focio p alpedu tato forti^eri t & forte erit im*
pia iens adconiundionealtert^plkpconiundlo
ne iielafpedu fed no ptingit ad eu incode figno;
donec mutant' uterq; ad fignu fuccedes. Si uero
jTuerintduopfxIunogradu.atcp mimito&iun/
defuerit eis ali^pfa uocat' pii^ilU^oiudo illi pizq
fiieritifignopulfantisplus dignitatib^ex domo
aut exaltatide au t triplidtate termio iielfaciepoii
lioceritcoiundioabaltero. Etcucoiundifuc/
rint.2.ptxabunogra.at9minuto alicui pFz alte
riillcqui plurisdignitatisfueritifignoplx redpi
entisputafdignioricadecoiudoci&tucdustri
piteitatis pponit' dnis temiinope &'aliopedigoi
tatiimfiequaliscopc dignitas.Etcum fuerit piale
Ilis in fine ligni curfii iiaciuis:iacpexiuit fortitudo
dimidii orbis ad fccundu; fignu abeo Si fiunt ra
dii alterius planetx tardiores i inicioeiusfigniad
quodmutaturleiiiorcu ipfifenon arpiduuterit
tn iter eosmodcratnconiundioperfuasnatucu
&leuisputatureireconjimd° tardiori donec mti
taturad aliud figmu&du mutatus fuerit&eum
afpexcrit erit tunc leuistardioriconiun&s.Etis
hisomnibuscii tranfiuerit iimiseorufodufuum
per anu minutii aut magis feparabitur tunc ab eo
ied erunt abo coplexi per fiia natura.Si aute noa
obuiaueritleuis alicui planetx corporaliter aucta
diis eius in eode figno no cefTabit uniufquiff co
nimelTetnnaturaalterius quamdiu dutauicieo
demfigno& fortiorcfinatnra complexionis oa
turxeorumdumfeparatiir.i.antequamfeparatiir
abeoper unumgradiim.Si uero leuis obuiauetjt
alteri planetx in eodem figno corporaliter aute/
tusradiisrtunccuniperledafucriteius coiundio
cu altero fqjarabitur anatura altci ius planetza
quofq>aratusefiperafpcdu:&critinnaturapla
iietxciiiiungit'9ae(rcprxc6iun&ionisqfpcriti
unofignoediucrlaacoiiidioeldgUuduiispFaf
^Decoiut^ioc uero iittitiidisplk^ lo^f uuid.
Diltinfito.i:. 8 r
cha.SC albu . Dicitac^ atcha.iibi fupra.^siudio
laeitiidiniscHuc duo planctsiungan^per longi/
tudine fuctincc^i uno iigno& fuerit latitudo co/
ru cqualiscna in una partesuel flierit coiufiioop
politionis uelfiierinteorulaHcudinesequales ita
iiclacitudounius litarccndcnsinTeptentrione &
alterius defeendensin feptentrionemcl unius afcc
dens in meridie Si alterius defeendu 1 meridicifiC
ha;ccc6Limdliobtitudims-.hscalcha. Sedalbu.
ubirupra.dicitfeo.ca.q>c6mdiopr3^ ad iniiiee
fittrib^modis.Prio in uno ligno accidit coiudo
iit.f lint diiopfxcoinndi i uno ligno & liteoni;
latitudo! una ptecirculi & obfcurabit un^eopt al
terti .Sccudo,n)odo e coiudio oppoif ut lint duo
plxoppoiuidf lltun^eo^ a{cnsilq>tentri6eauc
im^eo^ afens imer(die:& funteo^^grad^eqles.
Tertio mdfitcoiimdiolatiiiidinis utarpiciantfe
plarde aliquo afpedu.r.fextili crino aut qrto.Et
lic un‘'co^ afens !reptetrione& alter defcedcns i
feptentrioe.Htstrib^modisaTpidf ille qui fiierit
paueoru graduu ilatitudinecupuenerit adgra/
du finis ipfi^ latitiidinisquacum pertingat ex gra
dibus latitudinis alterius planci qui fuerit snaio
ris latttudin ts.Si fuerit grad’ Icuis min^ gradibus
poderoliorisiungi^ cipIatitudine.Cu fuerit lati
tudoei^lifislatiiiidinieiurdeptziacueopfedeiu
git' .Etcfi plus fuerit ei^latitudoia; feparaf abeo
platitudinedf no definit un^eopteei fortitudine
alteri^^cxpartecoiundioislatitudinisqiiadiu du
raueric iiterqi pfx i pte q coiund^fueri t un^eo^ al
teri.Cuuerodiue'-(i fuerint in partibus inceperit
umiseoru a(cendere& alter deuxndcrtiam fepa
ratus eftumiseoruafordmdinenatura! alteri u^
lacicudinc.Etquocpconiudionisplapiperlaticu
din£.almsmodusbaxelfuta(pidantiu'ute'9pla
netxli rearpexcrintaugebunturgrad^iatinidims
fepcentrionalis fuperlocuin quo fuerit:grad%e/
ro latitudinismeridianx minuent aloco d^par
re in qua fiicric. Poli hoc afpicicur quot grad^lin t
inter eos per longitudind&ft fuerint iter ponde
rofum 8C Icue min^^o.gradib^lciiiscoiungif p6
derufo.&cu fuerit icereosfifehop: graduu quos
diximus fc^m hoc opusperficitur eius coiundio
cu eo.EtfifiierjntintercosXplusialeparat^^ab
eo.EcforteconiundioplaiietzericcHuno pia p
16gitudine& cu alio, p latitudine: Si fortior erit
coiudo 8C fepatio n fuerit cu dno fui termini aut
cu dnoliizdom^autexaltatoisauttriplidtat; aut
fadd. Eteoforti^cu fuerit coitido logitudisdc U
titudinisiliiuiilcuunopla.tuceninoerit diuerfa
Cgnificacioeo^t. Ecetellaliafpeciescdiunddis
Si (eparadonisnaturalis.Etqindaantiquoit per
(a^.r.& babiloneliu 8C ^ptio^ narrauerunt ca
ifuis Iibristfic fit duobns modis.f.ex natura gra/
duum lignorii in afcenltonecoDCordantiu ut ari
espifds taurus & aquarius Si gonint capricom^
fi(,caoc«ifi^idariusleo,lb:>rpio librat uirgo.
Cii ergofueritplanetain prtmogradii arietis erit
depraqiii fueritiuiilrimo gradu pilciii^&ipfe et
coniundionenatiiraliconiungittir.Etcujfueric
plauetainfra.ro.gra.arietiseritiensadconiiidio
nem per naturam gradus planetxqui fiunt in.io.
gra.pifdu donec.io.gra.complear.Eriterli perd/
detur eius coniundiopernatiiramgra.pUncCcg
elfin.2o.gra.pird.per concordantia; graduu eo
riimin afccnfionibus cum fueritin.n. gradu arie
tisiam feparatiisdf a natura planetxqiit cratieo
dem gradu dceritconiiindiopcrnaturam plane
t2quieifinpir.minus.:o.gra.doneclItplaneta9
cOin line arietis in natura planerzqiixeli inint /
tiopifdiim.& ille qui eff in initio tauri in.ir.gra/
du quzelf in line aquariii&plauetzqus e illicio
gemino^ in.ii gradu planetzquieftin fine Capri
corni. cu(j.i2.gra.tran(Ierit ia feparatus eli ab eo
&efficuurinatiirapIaneta!quiellminus.iS.gra.
in Capricorno: &:planetaquielfinegeminoriiin
erit in natura prxqell in initio capricorni:& pia
neta qui eflin initio cancri i natura pfzqiii e in 6
ne fagidarii.Etplanetaqui eliin initio uitginis i
natura planetzqiiifuericin finelibrz. Secundus
aute modus eli ex gradu lignorii in horis diei con
cordantiu quia plancta qui fucricinultimo gra'
diigemino^ eritinfortitiidineplanetxquifucriC
in primogradii cancri qui i.i2. gradu gemino
rum extiteritericinfortinidinegra.planctx^fiie
rir in.i8.geaducancri.EtpIanctaquifiieririnini/
tio geminoru erit in fortitudine gra. plarictz qui
fucritin fine cancri.Etillequi fuerit iinitio iouis
erit in foititudinegra.qui fuerit in, fine'tauri. Et g
in line arietis in fortitudine grac! us planecxq fiie
titin initio uiiginis.Eclicdeommbus aliis lignis
coneordantibiisinhoradiet.Namomniahzcp
di& dkitaIbuma.ob hoc eueniuntquoniam ilii
gradusiniongicudinc boriirum dierum limul c6
iienitmt.coniungiturigiturplanetapergradus g
fuerintin geminisplanetx qui hi erit incapricor/
no:uel qui fuennt i n initio fagi darii cum illo qui
fuericincancro.fil qui in ariete fuerit ilU qui, i uic
gineextiteriOdCqiiiinlibrafucritilliquiin pifei.
exticerit:&'hxcconiundiouocaturnaturalis op
politioilimiiiter qui fiiericin geminis coniungi /
tur illi quifucritin tauro. Etquifiierit in iiirgtne
illi qui meritin libradc licdealiis.Et hxc coniiin
dio didturfextilis naturalis. Echzcfuncdida al
buma.dcconiudionib^planctaru. GTSeparatio
ueroeo^patetpcrprxdida.naci];planeca leuis
recelleritaconiudioneeiuscu tardiori didftuc
feparatioliue fuerit coniudiologitudinis fiiieco
iundio latitudinis litieconiutidio eo^ in uno li
fluepopponcliiiep alpedu.Vnquotmodisdi/
citur coiudio tot modis dicif lepatioacoiudoe
put laris did ii e pri^.C 3; fci^m alcha. Si aibu .
ubi ftipra& Gfrfci£m alios li fcparef uniispfa ab
altero & nulli alccriiungat'^diii ieode ligno fat
ricdicit'uacmi$airru.(CTcralitasueropa9ti>ut
Traflatiis
dici( afcba.SC albu.eft iit:p}antin aliquo {Tgno &
non afpj^iat eii al(erplaneta omnino cu ita fuerit
iioeatiir fei'alis&hocra;pcIansaccidit.PomtLir
wciviscokindio tuccudnisalio^-termio^iqb^
nicrinqua diii ergo fuerit i termino alicui^ plkpii
tac',i«gidno termini eiufdetcutj ab eo ad aliii ter
minu‘exierit feparaf ab eo di iiigitur.doo jl!i^ ter
tniniadquem mutaturtd( forte iiiceritmodiiscd
iundionisSifeparadonismplanetaqfueritCHt
ruiiaoius.
Crr ranOatio quo<^ luminis fit duobos modis (e
(undu albu.£( alchabi , V no modo ut feparc^ le/
uispbnetaaponderorodi alceriiungaturi&tiic
naturam eiiisaquorepaTeturtraniTertad illii cui
iungitur.Seaindo modo utiiingaturplaneta le /
iiisp]anetzreponderonori;& illeponderofusal
tcriadhueplanctziiingatiir-.tunctranljferat pia/
netaponderofusnatiirainleuisadeunvciii iungi/
tur.Et dicitaudor libri noiiem indicum in ca . de
hirudinib^^planetarii qi eii alia fcdm alcliabi.traf
lationisfpedes cti uidelicetalia inter utruoq; me/
diatrixextiteritgrauior inquam utfupradidum
e lenioris Si leiuor[ graniori ea tn graui certo gra
duumnumeroru& a leui totidem dum grauis^Se
leuisuUufteUammrcfpeduslocum obtineant
hzcqiiafi ^plicaHonismaxim^tranilationismo
dusappellatur.CJCoUcSioquotf lumin»'.ut di
cit albii.eflut iungatur uniplaoetSif^udo utpla
res :coliigat<$eoru; lumina & recipiat eorumna
turam.CTRedditiis autem luminis rc2malbu.ct
akhabi.duobLis fitmodis Vno modo ut (i unus
planetaucldaoqusfuerintfignificatores noiun
gatur unus eorum focio fuo nec fe afpiciant fed a/
fpiciantaliquem ptaneta):aiu iungatur eiialpici/
atqtipfe plancta quemalpiciant iiel cui iungatur
aliquem locumczii & ibidem diicitiumen iplbp:
ad locum quem alpicit.Sccundo ut Htdominus a
fcendentrs 6c dominus i)gnificacoris6( ut fearpi/
ciantauclintreparati:g;ntran{KiIetitintereos1u
men aliquis planeta reddi t lumen unius eoru; ad
alceru.CTProhibitiofitdiiobusmodis prout i^i
mctdicunt.VnomodoXexconiunfiione hoc e
IU (inttrcs planetzin iino fignoin diiierfis gradi
bushieritc^ponderoiior plus gradibus; tunc ille
quidlmediusprohibei exteriorem ilbim.f.quie
minus gradib^dC neiungaturpoderofiori donec
tranCeat eum. Et fecunda prohibito ell ex afped u
hoceft ut Cnfduo planetx in uno fignot {j t le /
uis'iundus ponderofo& alterplaneta iungif ei/
dem planetx ponderofb per afpedum. ille ergo q
fiieritinunolignocumeo prohibet afpicientem
& dellrui t coniundionem eius Ii fuerint eo^ gra
dusequales, Si liero fLiermtgradusafptcientesp/
pinquiorescontim^ioni ^ gra. illius qui ei con /
lun^ur erit conigndio afpiden tis quia iungimr
dante coniundionem alterius. CrPulfarioiiero
naturx ledmalbu alchabi. uel dominum natu
rxfcdm auflorem libri noiiem indicum .& fcjia
albii.& alchabi.di ut iungantiir duo planetz do
minofigniin quo fueritucl domino exaltationis
uel domino termini eius iiel domino triplicitatii
uel dominofacieieiiis&piillabicnaturaniejufde
planetx ad eiim.Pulfato fortitudinis Icdmakha
bi.5i albu.huedominu planetx Si uirtutis kd;
audoremlibrinoueiudicumell utlitplaneta in
propria domo& in fiia exalcationein fuo terni/
no uel in fua triplicitaCe uelin faciefua Si iun^f
alteri planetx & fuam naturam piilfet ad eu. ni|
faiio utraruc^natiiraru foXm albiufit duob^mo/
dis.Vno modo ut Iit planetain ligno in quo ha/
beat aliquam dignitatem Si iungatur alteri qitie/
tiam in eodem ligno dignitatem habeat ut uenus
(i iiingeretur iouiin pifcibus.Sccimdomo utpla/
netaiungaturplanctxqui fuerit in fuo haizut II
planeta diurnus iungatur planetx diurno uelno/
fiurnus nofiurno.Piilfatiodirpofitionisfcdjal
bit.ucl dominum conlilii fcdm aufiore; libri no
uem indicum elluc planeta iungatur planetx qua
cuncpconiundionchueconiundionein eodeU
gnoliueconiundioneperarpedumpulfatperfu
am dilpplitionem adeum $li fuerit ex lexcili iid
trino afpedusfueritc^ inter eos receptio erit ipfa
pnlfarioconcdrdlX&diledionis:uelfc<£^ audo
rem libri notlem indicum bonii libi prxlhbitco/
niiiim.Si uero fuerit exconiundioncut didt al/
bii .6C fuerit inter eos coniimdlio erit etia contor/
dix&dileSionis.Sedli fuerit ecouerfo hiiius^
diximiiseritpuiratiodifpofitionisabfqiconcor/
draueldiledione.CTRcddh^uerofit duob^mo
dis fctfmalbii.df alchab. Vno modo ut iungatur
planetaplanctxfubradiisfolisd: non polTit reti
neri quod recipiCabeo& lic reddit ei .'Secudo'ut
iungafplaplxretrogradorcdditcpei q(i recipit
abeo ppterretrogradatione hia. Itemfortecric
reddi t^cil aptarione aut forte erit reddit^eicu de/
trimeK). Reddii^uero cu aptatoc fcdm eos fit tri
b^modis. Vno mo ul Iit planeta cui pulfaturred
pienspuIfarionem.Sccimdomodo utfitcuipul/
fatur currudireiifajs& adqiiempulfatur combu/
IhiS uel retrogradus uel etiam ambo lint in angu/
louclinfequentiangulo.Tcrtiomodoiitfiipla/
neta combiihus uel retrogradus cadens ab angu/
lisi[liim.r.qiiem diximus receptorem Si planeta
pulfans in angulo aut in fequenti angulo . CQ ue/
rores fuerit ita & receperit cadens iiel combullus
au t retrogradus dirpofitionem definiit rem: nim
autem reddiderit receptor piilfanti Si fuerit pul/
fans in loco optimo aptabit rem priusdehruda ,
Redditus quo«$ eius pohddlrudionem ut dicit
a1biima.fit duobus modis. Vno modo ut fit pul/
fans cadens Si cui iungitut retrogradus iiel com/
bulliis lic in angulo uel fequeti angulu ch recide
Ht pulfantt qd recepit ab eo pp ec rctrogradafois •
iieleec6bufti6is deftniif' res poIl$ fuerit direfla, r
Diirinaio.r!. S i
receptor cadftes iiel cobiifli red jetSei g>redpit
ab co ppter efTc rrtrogradationis illr aut efli illi®
riibradiisdeihu^laeiiisdirpoijrione&nonpo/
terit piilfanscim eadem res proficifei itenini il/
gnificat 9 eidem rei non Ot initium nec finis; hzc
albiimazar.
CTRefrcnatio utdicitalbtitnazar.& alcbabi.cd
ut plancta iungatur alteri fed ante<^ nenia t ad cin
retroeradabituripreabeo&anihilabitureiiisco
iiindio.tTAccicunTaliseuenMsIetfm albii.nue
contrarictas rc(£m alchabi. SC ut llt plancta leuis
miilconim graduum in ligno dC alter ponderofi/
orillo & minus gradibus.Tertiiis uero lenior p /
didoleuioriuolens iungi eidem ponderofiori ;
fed ante^ iungatur ei fit rerrogradits:ille leuior q
habctplurcsgradus& jungitur eidem pondero/
Hori 6i traoiiensilluDi ficconiundio eius cu ter/
tioqui leuior e(f & leuiorconiungitur retrogra /
doreponderoflori&noncumarioponderofo:
& ficdertruiturconiunSioilliusprioriscupon/
derofo.GTEuallouelfhiilratiofcifmalbnnia.Sc
alchabi.eft utiitplanetaicnsad eoniundioneal/
tenus planetz fed ante^adeum penieniat muta
biturillecuiiungebatiiradiignum alterius 6t cfl
plancta alius in paucis gradibus afpiciens tpfum
fignum&enmt radii ciusin initio (igni.Cunqt
cxieritfequensplancc3dc{ignoprimoiunge£'irti
arpieicci & iaanullaf eoiuneSio quam babuiteu
alio fcilicctprio.CTAbfcifio luminis fcimquof
damefitribusmodis.Vnomodoutaliquis pia/
neta petensconiunSioncnialterius fuerit in fi/
gno fecundo a ilgno illius cui iiingitur alter plane
tailedante^iiingaturdpriusfitiUequiell in II/
gnoreaindoriurogradu$:eoniitngicur<^ei St ab
icinditlumcneiiisaplanetaquiiiolebatei coniu/
gi.SecudusmodiisefiutUplanetaleuispetitco/
itmSionem planet* ponderofiori& ante^ per/
ueniatplanetaleuisiimgaturilleponderonoral/
rerilepondero(iori& tranfeateu & abfeidat lu/
meneiusaplanecaprimoleuiori. Tertius modus
c(I ut iungatur plancta pUnetxquidt domin®rci
auciimgatiicet plancta quitranfferat lumen eius
ad alium planetani quinon Iit dominus rei .
CrLaigitioiicI retributio fcdm alburna, cftut fit
plancta in puteo aut in fuadefcenilone 6c iunga'
tur ei planeta uel iungatur ipfe flbi planetar amico
ucldominofiixtriplicitatisautalieuieoruni qui
habeanedignitatemin (Ignoauteritpul&nti aut
recipienti leflimoniuminfuofign'otue murabit
& rauceteu deputeoueldefuadefcenlione&e/
ius erit debitor donec cadat ipfeplaneta qui laigi
tus ell in puteum aut in fuam defeenGone an t iim
gamr iimiscorumalreriieducetc^eu deputeo aut
defuadcfcennone:&eritquafIiam retribuens ei
fuam largitudinem 6( quali feruansftbi fidem
per hoc: & forte iiocabitur dominus exaltationis
llgniplanetxdominuslargitioniseiiis.
CrRecepriofc<fmalbu.2acI&aui2orem[ibri.‘7
iiidioim elicum plancta iungimr planetx a do /
mofita uel exaltatione fiia uel triplicitate ucl facie
lici termino uel recipiat eum:& ficreccptorconiu
flionisindomopulfanris ucl in ceteris dignitati/
buseiusquasprcdiximus;& forciorhis erit do.'
minusdomusdcindcdomiiscxaltationis.Etfe/
eundum zael quando plancta iungiciir planetx a
domo fiia di exaltatione fua tunc recipit eii bono
aninioSC pcrfe£la receptione. Verbigratiatit fic
luna in ariete cxiflens iungetur marti qui clidomi
nusarictisituncrccipiteam marsquiacfti domo
eiusiaiitillunaiungereturfoliin arietequi cfi do
minusexalrationisfuziatiteiretinrauro iungere
tiiriieneriautin geminis & iungeretur mercurio
Etdicitzaelefialiareccptio infra iliam& efr mi
norilIa.f.qiundoplanctaiungiturpIanetzdomi
no triplicitatisipnus uel domino termini & fa/
ciei.i.qiiandoiungitiirplanetz qui habeat in Io/
cofiiodehisminoribusdignitatibusduouel plu
res & tunc e uera receptio . Si uero una tantumo
do babiieritnon eritreceptio.i.fc<fmaIbu.eritre
ceptiodebilisnifiiimganturduabus dignitatibus
quiatunceritperfeSareceptio. Icemdicit aibu.
q? planets recipiunt fc per afpeSumabfcp coniu/
fHoncsfcd receptio coniunfiioniseft fortior: cu;
fueritigitur unufquifq; planetarii in trino uel in
fextiliafpedualtermsiuel induobiisfignisquoru
diei longitudo fueritunasaucin duobus Egnis ^
fuerint uniusplanctxirecipit unufquifq focium
Ciu per concordia naturs noril (Ignoru ad inuice
propter temperamentum nature eoru . Similiter
mars&faturRusfeimiieemrecipiunta coniudo
ne uel fextili aut trino afpeSuElizc aIbu . [te zael
infuointrodufiorioubifupradieitq; il luna in
hac Gmilitudine fuerit iuda alicui planetzdC ipfe
planeta iiindus fucritalicui domino domus in q
elllima aut eius exaltationiserittucluna recepta.
Et ii fuerit lunauacuacurfu &pofr hoc traniteric
ad aliud (ignu di coniimfla ftierit dno primi ft /
gniaut domino cxaltatioiseius eritlunarecepta.
Et (I iunda fuerit planetz qui non fuerit domin®
primi (igni autdominusexaltationiseius impe/
dieteumsiixczael. Etdidtaibii.qirecepttoqux
dam efrforrisquzdam mcdia:& quxdam minor
fiiiedebilis.Rcceptio uerofortis^iusiica ible't
lunam quia recipit eam ex omnib® (ignis co ^ fit
lumeillius ex illo ied receptio idius ex oppoiltio/
ne'efr horribilis : cum autem fuerit coniunfiio in
illo ligno i quo ipfe habuit digni tatem erunt diiz
reeq}tiones.Receptio.f.naturzdi receptio fignj.
JMercuriusquoc|aim recipit planetaminuiigi/
neeritreceptiofortisqiiiaibieiusefrdomus&e/
xalcatio.Receptioueromediaefl receptio plane
ta^ ad iuienx domib® exaltafrone SC termio
TraSatiis.t^
aiiftripIicitateautraciefTciim duobtis debis iiel
pi’a ‘coiieniat '& iinufqiiifcp eoru; receperit foci»
ft)il erit receptio forcis. Cxteraaiitemqus dixi/
musiitreparatioairfiis 5C huiiirmodi fiint infra
hasrcccptioes & debiles ciTcexiftimamits: harcal
biiniazar. EfdicicaiiSorlibri noiiem indicum
tibi/iipra q^icdlrn alchabitinm receptio quattuor
modisfieripliibef.Primoquide dum alter alte/
riiisdomuuici(Iim& amiceoccnpat:domudtco
q;,uter<^ alTumit quetn pra;cipuc diligit’: & cui
maxinieeongaudet quali cum familia & filiis at/
(^pecunia ad alterum tendet. NibilominuE,qui/
dcin in utriu^ regno au t in alterius digni tatis lo
co lioc idem accidere potefl. efficacius tamen ia
domo aut in regnoifecundarioquidem in termi/
no trinarioautfacie.A!mdrefl:erccepti6isgenus
cllaim alteralteriusputeiintinbabitat Qi quail in
nitens excogitans iirerqjquziibiadinuicc ad
miniculari uaIeanC:undcanncorumuitam gerere
iiideantiir.Qujc quidem receptionis (pecies ecu$
HeKa applicans inpropria domo Gue conferens
ea cui confert fimiuterfuam obtineat.Etigituro/
mniaqiia fibiiniilcetn fubuenire & propria ad /
miniculari gloria atejauxilio nituntur . Hbnini
itac^dicutapplicationes&auapplicantinuice^
fubuenirc& mutuum ferre auxilium. Alia demu
receptio [imiliteteftcamutcrtjinapplicantisdi/
gniratecomicniat. Optima ergoomniu receptio
eftdctrigono.Tctragonalisnanrjtardat & pro
prietatem differt . Exagonalis qiiide trigonali e
lirnilisaliquantotamen debilior .'OppoGtionis
uerorcfpcdusaduerfitatemexprcfram inducit.
Coiient^quoc^ in uno tantum pranominatz re/
ceptionis genere accidere potcltnmpofllbileee/
nimutranqtflelbmdCcimdeDigradumdiijalrer
alterius domum poffideatobtincropoflunfra/
menin eodem fiibUdere gradu dC uterq; alterius
dignttateniqualibetpcragrarnhzcibidem.Erza
elinfuointrodufioriofupraficdicit.Locaiqui/
biisndbtiierareceptioneccoiufliofLithxcculii
nafcilicetaiU dominus afeendentis iimdiis Sierit
planerxqui non habeat in loco lunz uet domini
arceiidcniistelbmoniumideflaUquamdignita/
tem:tuncnoncognofcit eum nec recipit. Simili/
terGiunSafueritIuna aut dominus afeendentis
plinetx in defeendente fua eritiqiiafi qiii ueni t ad .
eumdedomoiniinicorumruornm& non rcci/
pit eum ncc diligit.Cuius exemplum ell ut fit lu /
na in ariete & iungatur faturno:autmcancro cd
iungatiirmarti:autin uiigme&iungaturueneri;
aut in libra U iungatur foti: Si Ealiquis, figniGca
torfueridindercenGonefuaideflindomo.iibi ca
dit8( iunfius fuerit planetsqui non habeat in lo
(0 eius GgniHcatorespreter domum (cilicetiiel ex
altationem (habebit eu; pro nihilo ac fi alioii que
rcatidarcturuefiimentumincognicum.Etfifue/
fit plancta iun£{iisaltcri planctx l dcfccfione fiia
autafccnditipfeplancta puiraosfaciteunidcfcea
dere& minuit quod c6ucnicteLcxhoc:hzczacl.
CJAccdTus uero plancta: prout dicit auSor libri
nouem indicum cfl quotiens in cardine (iuepoH
cardinem decurrit.RccclTus plancticflcumire/
motis locis fituat' . CT Sollicitudo ut dicit aiiflor
noueiiidicu 5 ibidem cftquotienslunauelalia Ilei
laitainceditutnecrerpc^anec iunda fitabalia:
Si dicitur in Iioc genere luna: corpus elfeociofu.
C7 Capi tulu .odauiim de fortitudinibus & debi
litatibus planetarum.
Oft^ln procedentibus determi/
minatum eflde dignitatibus efTen
tialibusdi accidentalibus planeta
rum 8c eoru} habiiudinibusadin
uicem.lnhoccapituloultimohii/
iusdiflindioHisiiolodicereforti/
tudines&debiliratesplam^arunc&uitialunafi
uedefeduseius fcdm diuerrosafirologos : 8i pri
mouoloponereplanetarumfortitudincs.PIaoe
tarum igitur fortitudies fine forrunzut potefl ex
trahi ex rcncentiisa!buma.& alchabi>zael&aii/
doris libri nouc indicii in fuis introdufloriisubi
fuprafunthzc.Primonr(jntpIanet.T: in fiiisdi/
gnitattbus elfenrialibus.f.domo exaltatione, &c.
deindeutdntin fuis dignitatibus accidentalibus
quas numcraiii iii cap.;.hiuus diflindionis. lie
titfintin bonis locisabafccndentc.f.inangiilisul
in flicccdeiitibus angulorum . Item ut planeu
fitinafpedu benoru; . Ite ut mali (int cadentes
abeo. lremutfcpcrcturabono.r.fortiina&mtt
geturfortunziaiicfitQbrceitus a fortunis uelrorii
radiis.f.q>f!tintcrduasfortunas uelintefdiiosra
dios eorum. Item ut fit cum fole i iiiio gradu tue
enim utdidtzacl fortuna^ augetur fortun3;6(
maloritm augetur & confortatur malum . Item
ut litinbonoarpcd:uafole.r. trino iielfextili, Ice
(ic f(cibonoafpedualiinad( ipfalunafuericfot
runata felix aut celeri curfuincedensauclumi/
ne crcrcens& corpore. Itcmutfitplanetauclox
CLirfu SC augens lumine& motu. Item ut fit ifuo
haizhoc efl fetim albuma.prout didumeflpriiis
tit fitplanetamafculinus in ligno mafculinoigil
dibiismafculmis & indiefuper terram & in no/
derubterra:& planeta femininiisinfigno femi/
nino Si grad.fcmininis:& dedie fiib terra & de
node fupra terram .Lumiaria quo^ cum fiierint
in dignitatibus fortunarum.fiintqtialletfentip/
priisdignitacibussfimiliterauot^runtforcuneeu
fuerintidignitatib^luiariiunoealbu. Iteaeddic
fortitudo pfs ut fit i fuo gaudio. Ite ut fit i gradu
DilKiiaio.tJ.
lucido. ftemiitafccndensfitinfeptentriDne uel
Tcptcntrionalis. Ite; ut (it aPeendens tcirculo fue
augis. Iteiicfitinllatfoncrcaindaliocdl lit pfa
dirigaUiraretrogradationeinAarione. Item ut
Gtexiensdcrubradiisfolis. Itemntfltinngnofi
xo. Iteiirnoniungatiirflellzcadcntiabafccnde
(eaut ab aliquo angiilo:autndiiinganirfle!Iz exi
(icntcindercenlionefua. ItemutUnt tres fitpe/
riorcsorientalesafole. Etliafextilieosrelpexev
rit Pol erit hocillis adhiuamftu fortitudinis fc^m
q) diciit alcbabi.& aibu . Item utueniis tnercuri
us 8( lunafini occidentales a PoIe.Etut (tnt plane
tx maPailiniiquartis maPcuIinisex parte aicede
detis di nicdiiczli hoce a medioexii uPcb ad aPee
des & a qtta ufi^adfeprima: dC dicunt' feminini
aPeptimainmediiicxlidCabarcendcnte in quar
ta . Et dicit alchabi .9 fol cii ftieri t in quartis nu
fciilinis aut in lignis niarculinis efi fortis nifi ficio
libraquiaibidecadtt. Iftzcrgofunt fortitudks
plancianimPcdlmiiia albu.alchabi.zadqucxfflC
aufiorU bbrt noueiudieli .Sed ptole. primo qua
dripartiti.ca.u]timo.ponit quafdam fortitudies
planctar u l!c diceQ$.Manifmu cfl etiam q* omni
umpianetardmresinuefHgaRdxfuntex eoru na
ttirispropriis&exijgnisnccnonSCexiigiiris qs
habent refpcfhi iblis & angulorum fef m q> locu
ti Pumusin omnibus i(Hsrebiis.i.prout di^u; cfl
priusin hacdiftinflione.cap.f". Et dicitptole.
ulterius in horu autem uiritim quantitate feire de
bemiis qi cum planet z fiierint orientales a fole Sc
eorum motu^ropriusaugmentabitur erunt tue
cft fortiores die poterunt. Ideeisetiamcontin/
f icPcdmPuoru norizontu.qualitate fortitudo.
•lam aim in exii medio fuerint uel cu ad cadi me
dium afcenderintcruntfbitiinmufed fortes dicu
tur cu non ex hac Ped ex alia figura aliqua; habue
hn t cti afeendente Pocietatem .i .fctlm nali.cu fiie/
rint in Peptima uel in tertia uelelongati a duobus
pundiszquinodiii tantum quantum clongatum
cfl aPccndens.hzc autem cfl lententia pcolemei de
fortitudinibus planetarti .
Vnc reftat loqui deeortim infortu
niisfai debilitatibus fc^m opinio
n nem a!buma.alcba. zacl. dd aitflo
ris librinoiiemiudiaim. Debili/
tatcsquo($planetarum fc£n cos
funtprimouidclicetutfitplanetain conRarioab
ciusdignitate Puxdrentialis.P.in exitio uel depref
Gone fua aut in dignitate elTentiaU alicuius infor/
tiinxputadomouei termino. Item utGt in con
trano fuarum dignitatum accidentalii. Item nt
Gi cadens ab angulis uel in domo adentis . Ite;
ut fit m coniunfiione maloru uel in oppoGtione
corii aut in alio afpe&ii eorum. I tfut Gt in ter eu
& infcTtiinauel radiis eius minus termino plane
tx. Item ut mali fint eleuaii fuper eum a. 10°. uel
K.uel ab eorum luei$: S< multo deterius didt al/
cha . efl fimali non receperint eu . Item cu; fue/
rit plancta obfefTus in ter duos malos: feil m al
bii.dd alcha.ubt fupra . ObfefCo iit duobus mo/
dis. uno mo ut Gt plancta in aliquo Ggno 6Ccu co
maliisuelradnciusanteredC malus uel radit dus
poflfe:aiit feparetura malo per coiundioticuel
peralpefium SC iiingatur tali modo alteri malo .
Secund^modusobleltioni5en'iitGtplaneta{aIi/
qua figno & malus per corpus fuu uel radii eius
Gntin ilgno fecundo abeoialterquor^maltis Qel
cius radiii primo ligno abco.Siniilircrde Ggnis
didturq>runtob&liaq7Garpexerintfoiiuna uel
fol eundem planctam obfeniiinuci lignum ob^
fum a trino iiel fextili afpcSii Gierit inter eii & co
iundionem uel radios fonunx uel fotis minus
7.gra.rolueturipramaIiciaueiobfefTio.EtGmili/
tercxhoc utoon fit plancta rctrograd^ uel fub ra
ditslblisconibiifhi{autcadensabalcendente.Et
G fucritplaneta uel fignumobfefriim ex fortuniis
ent hoc exfortitudinib^digniorib^shficalbu, 6 C
alctia. Iteex debilitare maloru e}>ut didt albu.&
concordatalcha.utfintineodengnocu(bleauti
oppoflioaut qiiartoafpeduilliiis: aut fuerint cu
ca^ibuseomm genzaaniieleorii caiidx.aut fue
rinticapitcuelicaudadrac6is:funt(^ iccreos Sc
caput uel eauda.tr .gra.uel mimisqiita time eninc
iteru io nodoeorum & maxime efl ex ifortunio
Iunx fi fuerit a capite uel a caud.i per. t ! .g'ra.uP m!
nus: 8 i fol tiic impeditur a capite uel cauda cfi fiie
rintiiiteriprumttunuquodcpeoru.4.grad.3nte
uel retro. 1 te ex debilitate planetx efl ut Gt in tna
loafpeSuafoledduna. Ite;utGrtardiorturfii
’&minutuslumled(inflationeptima:&hoc efl
quandoflatutretrogradus fiat. IiemiitGcre/
trogradusfit rdrogradatio deterior efl duorum
|>lanetaruinfmorum& proprie ducum ftia re/
tFogradationed>mburanttir. ItcmiitGt in eon
crariDfuxhaiziiutplanetamafculimisGt ifignp
Sc gradu feminino in dieqaoc^ fub terra 5 Clno/
Se fupra tetTatti:& ut plancta femininus Gt eeon
tra. ItemutCtincontrariofuigaudu. Iteutfic
m'gradutenebroro. Iteutplaneta recq>rus rece
dataredpiente. [temutnonfitrecrorusuelfq^x
ratus a plancta qui eum recipiebar. Item utGtde
fcendens in meridie uel meridianus. Item ut Gt
dcTandens in drailo aii^s Gt z. I temuc Gt fub
radiiscombufhis. Itemuriiingatur planetzca/
dentiabafcendenteuelabaliqiio angulo . Item
utiungatiirplanetxexiGenti in exilio fiio aut fiti
ruadeprelTione. Itemuttresplanerz Giperiorcs
GntocddentalesafbleaiitiquartisfomintnisniG
Gnt in domo qua gaudet . Od>ilitas quom trium
inferiorum ell ut iintorientalesafbkidcRquan/
do apparent in mane aut Gnt in quartis mafculi/
nis. Itemmagnuminfoituniuafnagnadeb Ii/
taspIzcflcuiuleut^&Runeiuxucfitiiiiacdbu/
bofuXio.gradubtmufi^ad tmium graduua
TraSato.'!.
(corpionb.Et dc hac uia conibufla magis deter /
minatum c(l in decima di(i!ndioneca.<9. Ite de.'
bilitas planetae eft iic iiinga^ plancta: retrc^rado
autcadett abangulo aut quaUtercuq; impedico,
[femutfitmfiia alienatione&cograaiiis iifue
rit iiaams SC nonafpexcrit eum plancta fortuna.
I tem ut Ht peregrinus & ante foletn dC generali/
ter debilitas planetxeft fiin aliqua dignitate fua^
eiTentialiu & acddencalium non fuerit (ed in eius
contrariis extiterit. Ifte fortimdines&debilita
tesiamdi£t3extrafla;Gintex{enteciis albu.7.m«
ioristntrodudorii, differentia .f.&alchin.ifuo
introdufUoriodifFerentiatertia&exfentetiis z»
el Si auQoris libri.g. indicum io fuisintroduSo/
riis ubi loquatur dchac materia. Sed Tcdlm ptof.
primo quadripartiti ca.iiltinioquando<^ minui
turmotiisplaneta^ocddentaleli^ fuerint erunt
tamdebiles^eepolfutidCgradaCimeciamafor/
litiidinedecltnantrc^meo^ acxii medio remo/
ttone t cum'enim injiproorientalipundo 'extite/
rint horizon tis non eraiit ita foites in ocdden /
tali nero minus.Cu^fub terrafuerit ioppofitio
nc medii cxii uelinteroccideatem Si au^iliim tec
ra; minus adbocfortesexiftent : ha» ptolemeus .
GT Reflat md loqui deultiis & Ipedimentis luna:
fcilm albu.zaelSC auflorem libri. 9. indicum .Pri
tnoergoiuxtafententiameorutd impeditur luna
cli fiierit eclipfata a folciaut fuerit eombufta a fo /
le diflansper.ii.gra.anteuel retro dClimiliter in/
fra Codde gradus ab eius replexioncanteuci pod.
itemcum fuerit cum malis aut mali eiim afpc/
xcrintaiit fuerit obfefTa inter duos malos (epa/
rata ab uno &iu3a alteri eoru. Et dicit auSoc
libri noue indicum ubi fnpra. qr nouiiTimiim Iu/
nz uclcuiurcuc^ alterius OcUe uei ifortiinatiim tii/
detur quotiens inter ambas ffortiinas inclnfa ed
ut.f.ab una recedat 5 i alteri quo^ applicet nec 11/
nius alterius dellz interim fiimcn inrcrueniat du
illiambp icaCbusfuls exidaDi-Superomnia tan
dem hocinfortuniuinucninuisdiciit tai^ea nota
dum fi ab uno feparata gradibus infra.7- accedat
alteri.Vcrbi gralia.Samrn®i.i8.gra.arictis.Mars
m.io.cancri lunaiieroi.i^.librzdemartetctrago
no ad oppofitione f^urni accedes: hzc ille. Et di
cit albu,um Tupracp impedimentG ed Iunx cu fiie
rit ,E t didt atbu.ut fupra qr ipedim^im ed Iunx
cum fuerit in.i:.raturnluel marris, Itemfcd!ni
eos impeditur luna cum fuerit a capite uel cau/
da draconis in uno C^o infra.iz.gradusab eis.
Itemutdtia.tj.ligno a domo fua.f.in geminis.
I (em ut Iit in uia combuda tunc.n. maxime im/
peditur, rtemutdt in.9.domoabarcendenteq>
ed oppolitu; gaudio fiio . 1 te ut (it adens ab an
eulisfuisaiitiugaturplanetx cadenti ab angulo.
Item ut fit in calu ftio uel applicet planetx exiden
tUncafu fuo. Itemut £tin/ine(ignorum.Nam
finesfuttermminialoru}. {um.utficmeridiana
defeendens. Item ut nteurfu tardioriit.ritadal
minus CLirfufuo medio. Item.Etnotafc<fin.ta/
clSCaiiSorc; libri. g.iudicum ut Tupra^Iunaiii
principio meniis dum .Caugmecaiiir ed alida Si
ninc impeditur a marte (i avexerit eum a 4.^gna
uela.7.qutamars edcalidiis&tuncnon impedi/
turafaturno quiacdfrigidiis:£i( cum fuerit minii
talumine.f.i fine menlisfic edluna frig^da^ tue
fatutnusGafpcxerita.4.ufoppo{icoimpediteain
&non mars. Item fatiimiis indiedcininirio/
tnends & in (ignis mafculinis minus impedit Iu /
nam & in noae & in fine menfis & i (ignis (mi/
nisplus impedit. Nam mars itero econcradomit
nionzcille.EtrufFiciuthxc de ipedimentis Iunx
hzc liero qux didafunt in hac didin£Hone Iiiffi /
ciantadpropo(itiimmeum pro parte introdu/
^rii libri mei.Nam de partibus nihil icendo io
g eo ^ his fe puto ualde firma. Sigificatioes iicro
planetarum quzfimtadpropolitum meumpo/
nuntiir priusin didin^one quarta £Cqiiintad£
limiliter in capitulo .6.di(Kn3ionis.9.a!ias (ignili
cationes planetarum quz non (imc ad propofitu
meum inueniesinintrodu^lorioalcliabiciidjfre
renria.2.&in.7 .maioris mtrodudoriialbu.dijii;
rentia.9.Et{i uolueris operari per partes infpicc
albu.S.maioris introdufiorii & alcliabiciiini.4.
differentia ubi ip(i deipfis pertrahant fatis diflu
fe.Et finitur lizc didindio.12 .
CTrafiahis primus Siimx iudicialis adrologie
de accidentibus mundi per regulas generales, Io
hanni s efchuide in ea arte iudiciali peritilliBUui
riangUcifmit.
ir
' 1
Traflahis fecundi.
Prohccmium.'
ITTraflaftisfeamdttsSiims mdidaKsaftroIo/’
gixidcaccidcribJmiidip regulas griculares.i.de
qiiolibctaccntcjjfcfoaniseicliutde { caartciiidi
cialipicillmiiuiriangliciincipLt. Prohccmiu.
Iciit dicit Arifto/
ta:!cs,:‘’cthicoru.
c.S. Sermones ge
nerales planiores
parriailares ante
fiint ucriores.P**
qiergo intraSa/
mpnmohiu^fu/'
mx iiidicialis de
aeddentib^mudi
traditi futfermo/
ncsvrtstexqiiib®
indicia viiadeipfis accidentibus elici pnt.Necef
fceft in hoc traSatu fecudo termones qnofda fai
regulas partiailares de eifde accidentib** ex diiier
fis atkologope libris coUigerctneuidcarinanircr
proferre ea ex quibus copilationismex feries ce/
norcp dbeat procedere . [ftegdemod^pcedcdi
g'eabvrib®ad parriailariairquaai^copilattoe
&i qiiocucp libro philofophko (ume utilisefiC
nccdTari®pi!CexauSorLratcAri(T:otcl’.f5.deaia/
libus.c.i.tarisliquet.ubtficdicit.Ncce(rariu aiit
>fiaex’natiira prius diccrciautmultotiesidedice
resphiic ctia modu adfinci tetu deucnic': Sed qa
coftatnullaoRarionecopletacffcfcii gfefla pri®
^finisdusintentusheatur.Natcdmintentione
Ari(lot*t'& C6m&atoris:fcaidophifico^.c5/
meto.ij.Hitofinciceffatopatio.ct Arifto.tpri
mo libro magnopt moratiii i pridpio Perfeaiis
atfinisequoadiienictcnulloaplPidigcm®!& cti
iiifcuqjcfinisrhuPca agit"’ quod pri^e &qipo
fieri**. :®pliifi.c.r7.& finisccaaiP gratiafiiit ali
3 2** philico.c.f .& z^mctaphi.c.f.Finisno c j>
pter aliud confcqucnstfcd aliud ppter ipni inot
opatione.Sollicitcigit' ftudeiidufadfineintcn/
tu ptingerc:8c ^cipue quia finis melior coibus q
fiint ad fine.Dicit eni Ifidor^ in libro tbliloqo^e
g> finis plus habet honorisiinoi re finis intedif:
extrcmaquxruc':mcliorc finis cp principii! :melt
orcnouiiTim^Termo^prim^.hxcillc. Et Ari/
fio .tertio phificopt .ca. 4. Finis no e otno tiltimu
fcd optimii . Ec primo phifico.6.c.Fiutsebonfi
alioni itedeui® pricipiu poterit ec illi® poterit ec
finis.Cumigj^hocopiisin primo traaamincc/
ptu efiifiC ihoctrafiatu feciido itcdo ponere fine
opi inceptomo nouu codensopus fed,ueteracol
ligensdifTipata.Nonaiiintedoprout in prolo
go primi traflatuspteftabar aliqua fniam deno
uo codcresfed antiquo^i aftrologope & moder/
noni regulas dcaccidctibus miidi in una fiiniam
• rccolligereiquiaquotiesahgddenouolfccaiin^
sy
totiens iudicannir.Mitcraetcntfortiinacicuino
fituIlainiiidia.Hinccq}uifceranicafrigcrcut:8e
tenet me trcmor:tii quia adeft fere nemo qui afi®
pofierio^ noiudicatecuitia-.tuquia r^ulasan
tiquorunomiiltutucxptusmccregulis eope ali/
quid audeo tiipaddcre : tu eria quia eoru regulas
adeo fentio ceinumerabilcsiq; ipfasoes & fingu
lasfcribcrcnofufficio.Quis crgocgofuiautqin
'mc facultas ad ifiud opus magmi quod eget alii/
dua exercitatione & experienti a no modica. Vt
mpropter exercitui propriuiquiaingcmti uluiii
natur & exercitio teperato acuif :& iicin amore
fcietixalliciaaiosaudicorulsquianihi pfiancius
eeiiidct'^houimnicntestencrc& audienti ii al/
licere uolucates: ac ctia releiiamenitnmenfts txdii
6C laboris in hac (eia proiiofticandii dc accideri/
bus miidi:huius opis tkrcina benigniter milii at/
fiimpfi:& regulas particulares de accidetib^mff
di.f.rcgiilasiiniu{aiiur<}acciderisp feiqiis in di/
iicrfis libris aftrologo^ fparfim politis recolli/
gcndo:& rccoUcfias in hoccrafiatit fecudo libri
mcifcribcndoopiisunclioatupropofTc meo fi/
nalic' adiplebodcoanmiete. Sed nete txdcato
tulcflorrcgulanipartiailariumultinido no tin
copiofa-.ucnictiaoncrofamiultactcni^uis ucra
fint:crcdcda Cii non funt; nili qux certis indiciis
coprobanfmLfiquimanifefto cxairine couin/
cutiir:nifi,qiia:ordinc iudiciario publicane'. Sis
ergo expimentator afilduusidi regulasquas pro
maiori parte ueras ee cognoueris in corde tuo te
neasiin mente tua frequcterrciioluasmec te tede
ant. 0 leSor qu*da regulx que in hoc traflatii fe/
cudo ponunt pluries in codeiq 5C ctia i primo re
citabant" .Plures eni aftrolom cafdcm regulas po
nunt in libris fias fub dtuerus tame formis: 8i eif
dc regulis plures afirologi 'diucrfas circunfiatias
fupaddunt;5£ io nullu incoucniens cfi eas] in di/
iicrfislocisfcribcrefeamdudiiierlas auflo^alle
gationci. Hasigif regulasquas inhoc^traSatu
fecudo recitabo etia nonindeliberate uilip&ias:
non easimpetiiofc reiicias:(^plures cnfcani 6C ti
primafadeinutiles oino appareanriexpimetato
ri tfi afliduo indicant' ce fatis efficaces. Has eigo
regulas diligerer infpice:& hiic traftatu fccudum
frequenter rcuolue:ficqiioqiplurima picula atqe
infortunia qiixex maliuolarufiellaru dominiis
potcriintcontingerefrequcnteriiitabis.Et fiea/
dem picula fcu irortuia omnino cotingere opor
tiieritica mirius actoIcrabifiusfufiinebiSiEtillee
filiis iftiiis fcientis aftrolMia:.Ifteeftfinisintc/
tus de quo pri® diSum cftitcom q? ei® caufa agi^
q^priusefifii q<f pofieriiiS:&qii cfi ultimum
bonum eorum quafiuntpropter eumiproutpa
tet exf diflis.CTEt teiro qi totafdcntia jinofti/
catioisafirologix in quattuor partes generaliter
diuiditur prout atrerit_afirologoru_aiiftoritas .
Qiianinidu^partcstiit nobiliores & pottores
deqtiib'’ loquitur Pto.fecudoqiiadrtpartiti.c.r.
fic dicens. Pronofticatiofteilanlidiiaspartesdi
iiiditiir:qiiifuntmaioresat(^ potiores.C2i!am
priaiactiamquarmagiscvniiierrafparseft iqua
Icitur quid in regionibus feu terris futiirii fiC:uo/
canir pars tiniuerralis : &dehac parte foliimo in
tendo loqui t Iioc traSatu Icciido huius fiima: iii
dicialisdcaccidentlbusmudi.Secuda iieropars
nobilioraftrologispronoIUcatioisIcim PtoF.
tft iftaqiiKedenatiiiitatibiissdequa in hoc libro
meo non intendo loqui propter eiuspronoftica
tionis difficultatem s& magnam pracifioncni
operis’ qute ad ipfam 'requirantur prtEcipiie
quiahoraconcq>tioms raro ucl nunquam po/
left perpendi : qutr ad pronofticationti natiuira/
Ulncceffario requiritur. Aliaiierodiiarptespro
nofticationisalirologta:qusignobiliores liitSc
minusiitilcsiliint qiiclHonu & clcflionii prono
Il’icationes:deqaib'’Ioquit'’Haljr fccddo quadri
partitiPtolarmei.c.r.diccns.QucfHones SCele/
fliones funt res debiles fatisinecrem naturalefcy
quiicur nifimiilcil aIonge.Etprout recitat haly
abcnra.libroprimo.c.f.Dorotheus dixit ^qo/
nes funt res debiles & qnicritas e in natiuitatib*
Sc fo^autureasinueritateeledides. Etubifupra
recitat haly abenra.^ Pto .dixit : qp nec quemoj
nec cIcSiopot remoneri illud cpnatiuitas&.1ni
reuoIutiodemonlVraiierit.Etio dicit Pto.gjqo/
n« & elcSiones nihil (iintifcd fu t mendacia I g-'
biisno eueritas di quxeeno pht. Propter illas
caufas pluresalias no intendo loqui in ifto Ii/
bro meodceleflionibus ncede qonibus : nec eti
amdenatiuitatibus propter caiifas{5taflas. Sed
immihifupcftpertraflarcin hoctraftatiifecudo
huinsflimjeiiidicialisdcprimo nobiliori & utili
oripartcfcietixpronolh.catidis afirologiic: qiiK
cftdcuniiicrlaltbiis accidentibus mundi ut pdcih
eft.Iftcqiiidetraflatusfccudus in tres partes diiii
ditur.Cjrin prima cui partepona regulas parti/
culares accidentiii mundi qux apparent i regio/
ne aerisiciiiulinodiruntcalonfngusatqjgcliiisflc
citasquoi^&Iercnitas aeris:huiaitasdCc.Etcaq
exhuoregencratifscuiufmodifntpluuiaimibest
nix 8d grando; fiC imiuerfaliter oes liymbrcs,: ac
etia de.uentisitonitniis & conilcationibusinca/
dem prima parte huius traSatus fecudi pertracta
bo.Ethicparscotinebitfepte primas diflinctio
nes huius fecudi tradatus. CT Infecudaparte po
na regulas particulares accidentiii mundi quatap
parent in terra Si in rebus alatis qiiz Itint fup tet
ramrcuiufmodi fiint terra:motus & dilmiiaipelH
lentis difamuliuccaridiaatqjftcrilitas annona:
guerra&ctiacobuftiones.Etiftaponfiriirinqt
tuor diffinflionibusfequentibus. G In tertia uc
ropartehiitotraflatuspona mo4u pronoftica
dideacddenrib^mudipbesregiilastam imiiitr
faies ^particulares poficas tand trafiatu primo
^in rraflatu fccudo huius librr.Et faci j rclatioes
intcf regulas primi libri dc fccudi:& dicaqus re/
gulz funt magis ronates in imaquaq; Cepaie: &
pona etia conditiones cius .f.qui in hac Icia debet
pronofticare:qius& qualis debet ce. Et harcoit
ponentur in diilindione ultima huius traSatus.
CTltequia afiiuapallluisfucdigniora: prius in
tendo determinare de qualitatibus adiuis ^de
qualitatibus palTiLiis: Icdquiaduanl qualicatuin
a6Huaru:caliditasuiraIignificatiaiatis& nutri/
tioneifrigiditas uero ngniheat iiitz corniptionl
&natiirsdifrolutione.rn prima diftinflioehu/
ius fecudi tradi tus determinabo de caliditate ae
ris.Etinfecudadefrigore fiigclu. Etin tertia de
fcrenitatcfiCficcitatc.Ecinqrtadepliuuis&ljiii
ditate.Ecdcindc de aliis accidetibiis nuldi fc^ni
ordinqprztaflu ulterius determinabo. Et fic illi
libro quifiimaiudicialisdcaccidentibiis mundi
intitulatiinfineimponadcoauxiliantc.
CPro pleniori declaratione fcquitiif traSatiis
huius in capitula diftinQio.’
:rfitp/
idii deae
s miidi
;r rutilas allro
giz particula/
s:£C qualiter Iit
;:andiint
1 ' iiennoqi{ 0 (|ac/
Icidentemudipet
fc.EtdiuidituriftetraSatus in .12 .diftinfliones;
ficut tractatus primus huius libri.Diftindopri/
ma erit de calore aeris. Secunda dc frigore aeris.
Tertia deferenitate&ficcitatcactcmperantiaae
ris.Quartadc pluuiisthymbribusmubibusi&d
hmditatc;acris. Quinta de niue&grandinc.Sc/
xta de uentis & tefeftatib’’.Scptimadetonitnio
& dorufcatione& fulmine. Oftjna de tcrrsmo
ru& diluiiiis.Nonadeepidimiis & pclfilentiis.
& corruptione aeris.Decima de carina & feni/
litate annons.Vndccimadcguerrisfi(combulK
onibiis.Dillinclioduodccinia di ultima demo/
do pronolHcandidc accidentibus mundi per re
gulas politas tam in tradatu primo ^mtrafla/
in fecundo hui^^libri.Et qui rcguli uniiifcuiufq|
temperiei fint magis rationabiles. Et aiiufmodi
conditionis debet quilibet c^equi in haclcientia
uohieritpronollicare;^
t.
Diftinflio. .i.
S6
CDiftiSopriadccalorcacrisi&cotiet.j.capfa
CTCapitiilu.f.qitalitcrcpronorticandu decalo
rc acris p orbes magiios & per coiimfliones
magnas pcrecliprcsluminarium.
Vmdecaloreacris fccfm regulas
a aftrologoriipronofticarc nolue/
ris:Prtnio procedenda c ad dntn
orbis magni 5 qtio fiicritiiuxta do
Srinarradita intradatii primo:
diftinctionc prtma.c.a. Si ergo p
drim orbis &pcr figml pfeccioiiisorbis fiticafcc
dens eius fignificet’’ caIor:acrei'i indica calore per
illum orbe code modo (Idiuifor fuerit calid®pla
neta.Erfirrfigradusprofcerioniscaiorcfignifi/
cetuiidica calore tepore diiufionis (eu profectio/
nis.Deindeproccdasad coiuncrioncsmagnasifi
enim p coninctionenugna aliqua fignificcturca
loracfis:iudica calore perrepas coiimctidis feu
duraciouisiUius&ciuscfFcctus.Conlifrfacics (i
«liplls aliqua lignificet calore bocrcircdcbcfpcr
dum orbis magni 8C coniuctionis nugnx Si ecli
pfis.Qiialitcr aut fries horti dnia:patct in tracta
tuprlo:indi(lincti6c. .5, fatis diffufe. C In
hocergoc^.i.huiusdiftinctiouis ititcndopone/
re regulas pticiilares dccalorc acris fiiptas ex do/
miniisorbisniagni&coifictionismagnxacctia
eclipfis Itmiinariu.DicoergogjfciJmfniamAl/
bu.c.decoiuncrionibus magnis dria,;.&lecun/
du fniam Pto.i^quadripar.c.S. Si mars dnetiir
eo modo quo dictu e in traaam prio in orbe ma
gnotaucfuerit illius orbis diiiifor:autdneturic 5
iunccionealiquamagnaliuein aliqua eclipli lii/
minariu modisquibiispraKiictueaccidunt calo
res magni dC uenti calidi aepemptorii. Et eofor
tiusnipfcniarstuncfucritinaliquadignitatu fu
arum elTcntialiu IIueaccidcntaiiu:fiuc fuerit for/
tts in fuo loco:aut fuerit iu (ignn igneo aut aereo
Icefc(fmPto.ubifupra:6C fcd!m fniam Albii,
ubi fiipraidria, 6. Mercuri® huius obtines dniuni
ficoniunganir marri ; aut iplii afpcctu amicabili
afpexcrit:aiitfiieritmaliqtiadigiiitati;ni marris:
&prarripu'inciusdomo;auce\alt.'itioncauttri
plicitateicalorem aeris qiicadmodu dC ipemars
fignilicabit.Item hocfortiuscritfiialiqiiadigni
tatepropria fuerit &ibidequocpfortiscxciterir.
Et dicit Albii .quarto maioris itroduao. dria 4.
qi folcLim flierit eius motus in locis quibiifda te/
peratisitempabitur ibidem acr & fit bonxeom/
plexiois. Nam netp in sftacecalortneci n’hycmc
frjgusabiindabit. Etdirit Albu.ibide qiantiq
airiniilaiicrunteiusconificrionecu planetis dire
V crionifuarinlocisin quibus fui caloris grauitate
aialia& femctapiirit .Aliiueroplanetx amarce
N.. & a fole cu dnantur in orbe inagnotauc in cdiua
ctioibus magnis aut celipfibiis:autcupfiicrit.in/
noiielquarcx auni:nocfficii1tcaloreplct'cjfo^
Iiipacrides&inaliquib®cerriscafib®. €7 Vnde
dicit Albii.qiiitodccoiuctionib® magnisidria.r.
gj Giturn^^cufuciit in ariete &rpdictu dniiim Iu
bucrit:& fuerit cius lati fudofqMctrionaliSifigiii
ficatiiehcmifi.1 caloris & parti boni, ite (1 fiic/
ritin gcminis:& fuerit mcridionalisifigniflcatil
ludicic. Et dicit haly in tractatu fiio de exifVcria
planetarij:8Cdcfubradiis;raturnusiiicacro fub
radiis folis:calidos iientos facit. Item Albti .ubi
fupra;fifiicritfaturnusinfcorpi 5 e& fiici';t cius
latitudofcptetrionalisifignificatididem. Item
cu fiicrttinpifcibiis:fignificat uchemetia caloris
tepore fuo . CTItelcim Albii, iibifiipratdria.
cii Iiipiter ^iriu dniuni habuerit:& fuerit i aric
te:fignificatuehemcntiacaIoris.In principio qr/
rxautunalis.Etaimibidefucrit latitudo ei®lc/
ptentrionafjfignificatiichemctiacaloris.Etciifii
erit iiipiter in tauro aggrauabit’’ calor in qitaau/
Ciinali. Itcctl fiicritincacro: erit fifr nnilt^ calor
in quarta autiinali. Et fi fuerit ibide latitudo cius
fepcctrioiialis:rignific.-itucbcmcnfi4mcaloris &
niultinidineucto^ calido^' uenenofo^. Itccil
flierit in uh-ginetfiguificat uchemetia caloris i qr
ta autiinali. Itemm fuerit in libra^fignificatca/
[orcin fincqiiartxhycmalis. Itecii fuerit in fcor
pione:& fuerit cius latitudo Icptctrionalisifignl
ficatuelicnietiacaloris. Itecii fuerit in fagifla/
rio:fignificatidc.f.itchcmcriacalorisinqrta xfii
iiali. Ite cii fiierit in pilcib®:fignificatide.f.caIo
rcuchcmetcmqiiartasftiuali. CTMars uerpefi
pridiflii dniiim habuerit: fignificat calore acris;
iitpdi<Suc:& peipuefi fuerit in lignis igneis. Et
dicit Albu.tibifupra:dria.5.g?niarscii fuerit i gc
minis & ^iSii dniii obtinuerit: fignificat calo/
rc aeris & ciusquictc.Et fccim Hal)r ubi fimra: fi
fucritibidciiefptin®:calidifrimuscrit. Et ii fuerit
ibide rtarionarius: calidus dC ficcuscrit. Ite (ecu
dii Albu.iibi fapra:mars cii fuerit in cancro pdi/
flii obtinens diiiumfiatiortarius fiuc rctrograd*
dC fueritciiis latitudo rcptetrionalisifignificat ue
licmcntia caloris.Et fcdm haljr ubi (upra:fi fuerit
illicfiatioiiariustcaliditatefignificat. Et fi fuerit
in Iconcfubradiisicaliduseric.Cr.Sol ucro pro
utdifli1cperciusc6iuclionecujjlanctis:figni/i/
catcaliditatecxcellcnte&graiic.CVen^quoqj
fc(im Albu.iibi fiipraidria.c.ciiprxdiflu dii iuni
obtinet & fuerit in arictc:& fiierit ei® latitudo fe
ptcirioiialis fignificat caiiditate aeris. Itefcdni
Albu.ibidc;fifuciirucn®inacro:& latitudo ci®
Icptctrionaiisifignificatuchemctiacaloris fiucac
ris caiiditate. Itcfcilm Albu.ibidem:fifucritin
Iconcifignificatidc.f.c.ilore.ltciiifctJni halyubi
ftipra:ucnusmIeoncfubradiis ardorcfacit. In
aquario ucroucfptiuaicalore Si uctos fignificat.
in j
Xrafiatiis.2.
Ite AIImi. dicit eu fuerit iiipifcibus ; uclicmctcni
calorem iigiiificat.CTMcmiriiisaiitccumprxdi
ftnniobtimicric domiiiiinnoiignificat calorem
proiitpriiis allegatu eper Pto.& Albii.nifi fi itV
gamrmartiMiitipmamicabiUafpeduafpcxerit:
aut fuerit in aliqua dignitate martis: & peipue in
cius domo :autin ciusesaltatjonc: aiiciraei^tri/'
(tcitatownccum calore ficut St mars fignifica/
it.Scdfc(SmAlbii.iibifupra:diff’crctia.S.qiiaii
domcrciirit»spr.TdiQuobtinetdomimu Sifiie/"
ritinaricteifignificatuchcmentia caloris. Item
fcim eundcudcciimfiieritincancrosfignificatil
Indide.Etcumfiicriteiiislatimdo fcptecrionalis
fignificatucntos calidos. 1 teaim fuerit in leone
& fitriiliter in uirgjinefcdm aibu.ubi fupra: figni
ficatiieliementiacaloris.Etfcim halyiibi fupra
riCTCuriurin aquariomefpcrtinus calidus cft.
<FLiina nero prsdtflumdniutn obtinens : non
habet fignificare calore naturaliter na fccuduni
Pto.iiccfccudil albu. EtdicitMcfia.leprafua:
c-9.q? tres fiipcrioresciini fuerint coniiifti i figno
igneo:fignificanl:caloreBt&ficcitatc.Crya po/
nam tibi Tegulas particulares de colore aeris fum
ptas cx fexto libro deconiunfiionib® magni-s al/
tHi.&ponuturctiamhatregulatpriusin gntadi/
ftinfliOncpriini traSaWs.c.^.buius libri. Et fu/
tmmturh.T:rcgii1*cxcUtiatione planetaru fupec
aliosin oibus fignis.Vndeiitpriusdifiumcipri
niufignu.f.arie> corrcfpodec regulis pofirisipri
madriafcxti libri albu.& fccudii fignti correipo
det regulis politis in fauda differetia eiufdem Ii/
bri:5£Ccdcinceps.Didt crgoaibii.qjfaturn^lji/
pramaitcinarietejfignificatucntoscalidosietfa
hirniisfuprapdiSum martc;fignificatflatoscaIi
dos in geminis. Ite raturti^ fupra marte in leone
fignificatucntos calido.s.Ef in fagiAirio hocidc
fignificat.Itcminaquario &pifcibus faturn^fu
pramartemutebcmcntecalorc fignificaf. Satur
nus liero fupra folcnngeminiifignificat tichemc
tiam caloris:& tn rcorpioneide.f. ucheincnriam
caloristeporc fiio. Itcnifaturnusfiipra iiencre
incancroimultucalorcmfignificat. ite fatum®
fiprameroiriuincancrotmcdiocrccalorefigni/
ficat.Criupitcr qiio<^ fupra martein pifeibus: fi
gnificat calore acris fic eius ficcitate. Item fupra
merairiuin gcmiiiisifignificatucntos calidos.
^Mars liero fiipraniercuriu in uirgincifignifi/
cat magnCi calorem tpe fuo . E t i n capricomo fi/
gnifkatmagnucaloreteporeconitenienri & dii
rabjlitateyus.Marsfiiprafolei ariete : fignifiat
paiiciCatccalidiratisaeris.Intatiroiicro & gemi
nisicalidirate Sc ficcitate fignificat.In cacro: cali
ditatemuchcmcntc.ln libraitepcratia aerisdali
nante ad calore & ficcitate. Et in aquario uche/
metia caloris & ficcitatis fignificat. Mars 'nero
fupraiiencreintaiiroifignificat niagnii calorem
in quarta afiiuali.In cacro ucro & iiclKiiiciittm
calorc.lnuirgincctiiimagnucalorc.Etin capri/
como magnii calore fignificat tpc fuo. Marsfii/
pramcrcurininarictemagnucalorcfignificatin
quartaaftitialiiln cacro ucro magnu & ucheme
tem calore dCdur^c.Etinleonc fignificat uebe/
mente calore tpc fuo. C7 Sol iiero liipra martein
in aricte-.figirificat magnii calorem in quartaafli
uali.Inlibra uchemente calore tpefuofignifiat»
Sol fupra mcrcuriu in geniinismgiiificat inultitit
dinciientorucalidoru.Inc.icroiiehcmcnfe calo
remtpcfiio. In leone uebemcntecalorcm&dit
rabilitiitecius.Cr Venus fiipramartc in uirgine
facit iichcmcnte calore. Venus fupra folc in Ico/
ne facit uentos calidos. Venus fup mcrcuriu id/
croifignificatmagnucalorc tpcfuo. In Icone eli
am fignificat itehemente calore, un cancro& in
fcorpioncfirrlpcfiiocalorcni iichemcntc fignifi
car.CTMercuruis fuprafole in cancrouichcincte
calorc fignificat. In icoiic uentos calidos fignifi/
cat. Mercurius fupra ucncrein leone: uclicnienfe
& foitcmcalorcfignificattpcfiio.CrLanaucro
no fignificat calorcfiipaliqne planctam nififiip
mcrcariu.Lunacni fuper mcrcuriu ileonc-.figni/
ficatuehemente calore. CTTot ergo modis figni
ficatiircalor p tranfitus planetaru fiiper alios. Et
has regulas notabis j> calorc acris p magnos or/
bes:8iincomfi5ionibus magnis & alipfib’f!c
reuolurionibus annoru inudi:& in initiis qiiat/
tarii anni:££ infingulisconiiidionibiis oppo
fitionibus&quadraturislLiniiiiariu.Et in initiis
quorucimq? temporii rcuolifbiliu .Et fimarsiid
mercurius code inodoquopr.-Ediftucdncturia
lococclipfisrautin angulopraccdcntciiclfcque/
tcalipfimfignificatcalorccxccllcnrcmptcmpiis
duraiionis effedus illius cclipfis.CUEt Ic^in fen
tcntiaalbu.quartodeconiiidioibusmagnisdif/
fercntiaprimadicif.cimifucritgradus alcendes
Iiuelocus aliaiius magna; comufiioistielcclipfis
inpartibiis fcptetrionalibiLS arietis: aucpuenerit
ibidcdireSioiiel profcflioiaut fuerit ibide gva/
dusprofcfli6isorbismagni;aut'fiiei'itibidcal/
nnitaz:fignificatcaloreacris. Item fciSmaibii,
quarto deconiildHonibiis magnis: differetiafe/
cunda.Cumtaunisfueritrigniim profedliois or
bismagni:aut fucritlocus alicuius coniundiois
magnx:fiue alicuius cclipfisluminariinauccrifiie
rit^afcendcnsaliaiiusteporisreuolubiIis:autper
ueneritanniisad ipfumalocoafcendentisalia/
kisinceptionispnecedcntis: aut a loco alicui^ co
iufiionis magnffueleclipfis:fignificatcalorecir/
t* haemalis .Etcumfiicrit aliquid eoinm qprx/
dixi,in ultima tertia tauri:fignificac ueliemetiam
caloris. Itcmalbiwibifiipra:drlatertia.Cufiie/
rit aliquis eorum in partibus meridionalibus ge/
nuQoriunfignifkaicaloremdi ficcicatem. Item
DifHnflio- S?
Itimalbii.iibi nipradriaqiiarfa.Ciiiiifiimtali/
qiiid eorum iii alnma tcrtiacaiicritrtgnificae ea/
lorcni.ieris.Et fi aiin hoc fiicrit in partibus fepte
rnonalibiisifignificatuehcnietcm calorem. Ecfi
in partibus mcridioiiaiibusifigiiificatilliid idem
Itcinfcim albii.ubi fiipradria quinta. Si fignti
Iconis fuerit aliquod eorum qurt prardixierituc/
hcnicns calor iquarta xniuali:& fi aliquod iiorii
qua: dix< fiiericiprimatcrtialeonisifignificacue
ncmenteealorein&anguftias.Etfi fuerit aliqcE
conim qua: dixi in partibus fcptctrionalibus leo
uis:fignificatmiitacioiiciii aeris fiCciuscaliditate
ltemrc(£malbu.iibifupra:diffcfentia fexta.Si
aliquod corfiquipridixifiierit in prima terria
«irginisifignificatcalorcm acris. Item ferini al/
bu, differentia o3aua.Si feorpio fuerit aliqii eo
rumqiixprxdixueritquaita uerna!iscalida.Etfi
aliquod eorum qua: dixi fuerit in ulria terria feor
pionis:fignificatmollicicmaeris:ueIcalorc cius.
Et fialiquod eorum fucritiiipartibus feptetrio/
nalibusfcorptonisfiiiein partibus meridionali/
bustfignificatcalorem acris. Etfc^malbu.ubt
fupraidrianona. Cum aliquod coiu fucritin ul/
timatcrtiafagidariiifigD.ificat calore aeris. Ire
tcilmalbii.ubifiipraidria decima. Cii capricor/
niisfueritaliquodeoniniquxpr.i;dixitcritcaloc
in quarta aiuiinali. Item fi fuerit aliquod eorii
in prima terriacapricorniifignificat calore aeris.
I tem fc<£m albu.ubifupra :dria undecima. Cii
aliqiiodeontmquipradixifucritiiiaqiiario;fi/
gnificatuchoucntiamcaloris in quarta aftiualit
noc eft aim dcclinatidc ad calorem in quarta au/
tiinali. Item fc^m albu.ubifupra:dria.r2. Si pi
fcis fit aliquod eorumquxprxdixiifignificat uc/
lienicntiam caloris in quartaadHuali. item fi fu
critalLqiiodcorummulriinatcrtia pifciumifigni
ficat cti.i calorem .CTQualttcr aut Icirc debemus
ubi:qiV.&in quo genere reni accidet calor fignifi
cams per dum orbis magni: & p coniiifbocs ma
gnas & p cclipfcsrpatct i tractatu primo faris dif
fiifc.Ethocfufficitadpiisqiianttiadrt^ulaspti/
cularcspcalorcm acris indicio orbis magni ii in
coniiimonibiis magnis & in cclipfibus.
CCapituIii.i.qiialiterfitpronoflicadumdcca/
lore aeris per rcuolutioiicmannoni miididip
introitus quartarutuanni.
■ Odo oftenda tibi regulas parti/
culares dc calore acris fuptas ex
rcuolutioncani mundi &exi!i/
troicu qiwtxanni.Etnoca qjrc
gukprxdidspofitxin capio p
cedenti dednioorbis magni :dc
coniu(fiioiiibusmagms:dc cclipfibus: funtfenid
dx in hoc caplb ad pronolticadum dc calore ac/
ris in reiioliitionc ani & inqbiiK^ qrta ani. Sed
in lioccaplbopottctadhucalias regulas fupad/
dere. Dicit ita^ Albu.qiiarto maioris itrodufio
rii:driaqiiinra:qicu marspfueritanno abfqjfa/
turni radiacioneexifies in lignis meridionalibus
in xftate abudabit calor multus:& in hyeiiic tpa
bitur frigus. Iteidciiiincadcdriaquinta.Mars
efi fuerit afole in xflatcabrqjalpcfiufaturniiaut
alteriusplaucts:&in fine figiii:coqj fines ligno/
ni fime termini nialoi^taiigcbit in xftatc calore:
di in longitudie dC durabilitate a:Itatis: co qi diu
durabit:itaq>alaliapibiiiic5crcmina:&eofor/
tiiis fifucrit alccndciis.Et fi fuerit licinars in liye
me fit hycms teperata. Quid airt fignificer’’ pliiic
termim1cealblepatccindiftin£lioncqrc.trra£ta
msprinii huius libri. C.7.& in Exaffcnori dicitur
gjmarsiniftadirpofitiociborealib^niitig.ir li/c
mes di auftralibus xftatc exalpcraf.Et quito nia/
iorisintrodiufiorii dicit' drialcxta per Albit.qj
mars naturaliter combi!nt:ctim fuerit i capricor
no:eiiiscombulKoaugmccabiti[r. [tealbu.ubi
fiipra:dri3quinta:9ifilunapra:flicritanno prx/
dicto modoiaut inquibufda tcmpovibiis nili foli
permixta fucriticrit priiiuqu.irta anni folico ma
gtscalida&haiuida:Sirccundaquartaaniii uia
giscalidaScficca.Etalbu.io dcfloribus.c.defi/
gnifuationcniarcisdicit qifiniars fuerit domi/
nus anni 5i fucritin ligno acreo:fignificat pauci
tatem pluuii & graiiicatcm caloris. Qualiter au
temfeies rcuoiutioncm annorii mundi & domi/
mmianni:pat:tindiftinflionc nona traSat^prt
mi.c.r.&.i .Etalbii.i libro fiio^t cxpinictoru.c.
icaliditatcfiC frigiditate dicit; qjcu in reuolutio
neanni dcfcendcrit marsin triplicitatem igneam
augebit naturamcaloriu&co fortius fi pri-fue/
rittuncanno. Itemibidcdicit' ^fimiliterniars
cum dcfccnderit in triplicitatem aeream cogj fi/
mtlitcrli.i:ctTipfidt.iseca!idanatura:augcbitca/
lorein. Item in eodcUbrocaplb dcdfioannidi
cit albu.Cum iupiter fuerit dominus arini flC fue
ricinpifcibiis:figiiificat calorem graiic inarftatc.
Itcmibide-.mars cum fucritdiis.ini defuerit in
arietc^figntficatfiipcrfiuucalorcm acris. Ite ibi
dcm:Simavsfucritdiis anni Se fucritin cancro;
figiiificatcalorisgr.iuitatc. Item ibidemtfi mars
fu«ritinfcorpioncifiepfueritanno:pliiriin^cric
caloriii allate.Etfccudodccoiitiiflioiubus ina/
gnis:differcnriaoflaua:dicicalbu.Si mars fuerit
in rriplicitatc arietis retre^radus fie in angulo &
fuerit dus anni ; fignificat durabilitatem caloris
quoufcp pmutctiiraloco Cio.GT Etdicit Alluif*
& ponitur infuiclibri.g.iudicu.IncoiilSiocucl
oppofirioncprarccdetc introitum folis i arietem
utaequodfigmumiendicaucritlatiirmis ill.-ilio/
ra:ficiiimcaTiduoccupaucrit; fignificat calorem
CJIteiucumfolfingiilasquartasanni ingredif.
IU ;
Traflatiis.ii
Jiipitet'notaflt]Scft& indicabis pciMpfl! horaeo/
iimflionisiicloppcjfitioiiis pnrccdciitis introi/
nl Tolis iqnartiicode modo iiaitpritispcr fatur/
niim.CI tc ibidem nide dnos conumflionii iiel
oppolitioiiil pr.tccdeiitiTi introitum anni & qr/
timcctiodiiosomniuconiunSionfiucl oppoii
tionu per aiiiiu ac duos aiceiidentis anni dt quar
tatnanni. nide quibus time fiet applicatio aiiulli
bet illorii dnomm;& tepus illud erit natiirx iiii^
ftelk ciii faSaeapplicatio:& prscipue fi dnip/
difli fuerint locati in terminis iieldomib® feii di/
gnitatibus ficllariimqiiibus applicant f^iindiini
Alkin, fiapplicaiierintfoli calore &ficciratc p/
nofiicabis:& caderatiocfiappItcaaeritmarti;(l
gnificatcalorc. Itcmfeciindu Aomar &poni^
infinelibri.g.iiidicu.&fccfniAlItin.infincepi/
ftoli fu 2 .f.c.u!ti. & fcdni haly^abcura.ii .8.c .:s.
& fiiniicneris niarteliora coiiiflionis ucl oppo/
fitionispccdciitis introitii anni in angulo afeen/
dentisiaiitmaliquo angulo angulomdiiiafcen/
dentis collocatu lifniu & in aliqiiadignitatii Tua
rum:6£ maxime in angulo mcdiicxli: augmenta
bitur natura caliditatis!& hocfifucrirtepus cali
du:Etminae.urnaturafrigiditatis.&fiflieriCte
fri^dii . Et incliabitiir natura teporis Ii fiierit
tepiisiqiiale .f.autun^iiel aer ad calorem. Etqii
mars fuerit in angulo a dfio afccndetisiminor 8:
debilior erit fignificatio fua: cpqfi erit inangulo
abaicendente. Itemdicunt Aomar: Alkind^dC
Halj>aberagcl:ubi fiipra. Afpiccfupra mercuriu
qiiufieuiuenerisamediocHi ab afccdctc coiu
fiionis:& fuerit in aliquo fignoru aercoru & ali
qiuifortunafucritin aliquo angiiloruipfi®mer
curu;fignificatdiuerfirateinaere& multos tteii
cosdanabiles.Ethocmodoiudicabis qninucne
ris aliquodfortimimn inatigulis a mercurio : 5C
merciiriuin angiiloaforCunmqiiialioctantu ua
Ut quantum eum infortiinarfunt in fignisconiu/
ftioiiis. Vnde qiieciincp planctam innencris in
angulis ab afcendcnteconiim£lionis;aiit in fiic/
cedentibus. Pratponecreo illum fignificaiorem
Deinde afpice ciiiiifniodi commixtiones habee
cumfaturno&niartct&ficu imienaismixtuni
cumartedequadratura autoppofitioc ticlcoiu^
fltone:&fiieritmars in aliquo fignoril igneorii
crefcct calor in teporccaloris&mimieffrig^tci
t >ore frigoris.E t fi arpeS^/iicrit de terno iielfexti
i & marsfaeritiu fignisigncis:fignificat qil di/
fluni efttfed no taiitii . Et fi ipfe fignificator coni
mixtione habuerit cum faturno de quarta aut de
oppofitioncuclc6hinftionc:&&turmtsfueriti
fignis frigidis & ficcistaut frigidis &huidis:cre/
frit frigus in tempore frigoris&minuefcalorin
leporecaloris .Et fi arpeet® fuerit i terno uel fexti
lisdC faturniisfuerit in fignis qiixantedixim^tfi/
ginficat illud ide quod.diximustred no tatii . E t fi
raturnusfiieritinfigniscalidis&huidis&liabu
entconuxtionccumfignificatorcdeoppofitio/
ne aut dc quarto nclcoiiindionc : fignificat aere
temperatu &L bona: coplexionis.Et fi luccom/
mixtio fuerit de terno ucl dcfcxto:ipfoexifiente
in figms prardifiisifignificatiociit niaior:& aer
ericniclioristeperiei&coplexionis.Etfiniiliier
fi mars habucritcomixtioiiem cum fignificatore
defueritin fignis frigidis &,ficcis:autficcis&hu
midis:& coniixto fuerit dqito aut oppofito&
coniudionctepernt acrc& facitillil bonorcople
xionis.Si ucro albeflus fuerit dc terno ucl fextib'
ipfoexiflentcin fignis pdifiis : temperantia erit
maior&crefcccoisvcsqurrgcncratiir.C7Etad/.
iuuareinboe^artc aeris &iientopt:& faceam
participcamifignificatore.Ecfifaturninidmat
temiiiiicncris cum parte ucl corfidnosiitidica ab
cis ficutdiximiis ante per exifientiam copt in an/
giilisfic in afpcflu fignificatopt .l-Iancaute parte
accipicsaGra.mcrai.fin6liieritidomo fm iifij
ad gradii dni domus in c|uacfl8t adde ftipcr hoc
gra.afcedentis pioiice.ibafccdcntc;&iibifinic/
ritinmierus ibiepars.Etfi mercurius fiieritido/
niofuataccipcfiiofmet gradus addendo cis gra/
du,afccndetis l3c proliciendo ab aicedentc& ubi
applicucritubiepars.Ethoc idefacies in introi
tibasfolisin.i 2 .figna:&lioc fctfmAlld.aoiiiai
AChaly abcn.ubiHipra.CritefcicndufcdmAb
!(in.ibidepautopoft.6< (cd’ni Aoinar,& haly in
capitulishnediatefequentibusiinintroirib^folis
in iiigcfinnlgra.fcorpionis aptaafiedes & angii
(osrcfiduos:& icies benelocaplanctaru cadelra
ra:& pofiea afpice niarte:£C fieri iniienerisinali
quo angiiloru & maxime in medio ca:li:& in ali
quo fipiiorri aercoru. Et fi habuerit aliqua comi/
xtione eu mcrcurioifignificat tonitrua: coriifeati
ones&pluuiasdanabi[es:&forteucnictimaho
ra8cpofieareccdet:& fignificat locuflas&da/
num in aerc.E t fi mars fiierit in angulo terrx iaii
quo fignonim terrconini:& fuerint fortunx re/
motx ab ipfo& mercurio rerpicientemartem:8C
finiars habuerit cdmixcionecummercurio:(igni
ficaCtcrrxmotu & apparitionem igneam in aere
& resexpaucicendas & damim in mineris terrx.
Et fi mars fuerit in angulo terrx & i fignis igneis
fignificat combuflioncminaercSC in terra com
burenturmclTes.Ecfifiieritmarsin angulo terrx
& infignoaqiicoiin aquis diminutionemfigni/
ficatiinanimalibus & in aliis rebus cxifienhbas
inaquis.Etfifbrtunxhabuerint combufiioneni
cum eo minuent di prohibebunt damnum toni/
tnioruni,8t conifcatiomimmilloanno.Etfifor
timx cum illo nullam commixtionem habuerint
tonitrua di conilcationes facient & multos radi
os&daninailloanno.<]7EtfimcemartisfiieriC
inhocfaturnusidi fiieritiii medio edi
DifKaflio. .r.'
88
quofigiionimaercoriTm & habuerit commixtio
nem ciimmcrciirio & fortim* remota ab eofiic
riiUifignificat damnum in aere & multas pliiiii/ ,
as damnabiles durabiies.EcU faturnus fiieriC
in angulo terra: ficutpridiximiis fiCinCgnis ter
reis & habuerit commixtionem cum mercurio :
Si fortunsabeo remoti fueritmccidet tetratmo
tus:& apparcbuntruper terram aqui nniltz &
niagnz.ctfifucritinfignis aqueis & in angulo
tcrri Se fortimi abeoremotz fuerint : & habuc
rit comniixtioDCCum mercurio : minuenf’ aquz
in puteis 8C in omnibus aquaticis animalibus de
trimcnWm infert. Et ii fuerit in iignis igneis : 8C
fub terra in anguIo:& fortunz remotz fuerit ab
eo:& liabueritcommixtioncrricum mcrairio:<t
gnifiat damnum in terra in proprietatib^ 6C mi
neris eius.Et limcrcurius non habuerit comixtiy.
onem aim eorcrunt iignificationes przdiSz ta/
men minores & leniores. Et fi iwbuerit commi/
xtionem ciimfortunis fignificatoris anni tempe
rabiuir dC minuetur malu & damniini quodprz
diximus. (C^Etfeias g> quilibet ex planeri.s fiipcri
oribushabetuniimftatuinSCpIanetz inferiores
habentalium;qiioniam altiorcs fi.mtficiit fpiri/
tusunferiores liero ficutcorpora.Etmilla genera
tio fitinmiindo nifi per applicationes & com/
mixtiones eorum unitis cum altero: & fuperiopi
cum infcrioribus.CT Has regulis Alkindi: Ao/
marflj Haly abcn.Oportct teferuare in aliis teni
poribiis aeris tam in calore qi S£ in frigore. Sed
poftm ponuntur hicinon oportet eas recitare in
aliisdiftinSiombus.GrEtaicicAlbii.qjcumlu/
naappliaieritcummcrairio inratoliitionc an/
nicritniibcspaUidaaloriffumofi.EcdicitMan
for inlibro capitulorirm fuonim: q» fi mars fue/
ritcumfolcin fignisfepteirionalibus eritmaxi/
muscalor.Et MelTa. in libro de coniunSionib^
planctarum. c. 4 .dicit:g> cum pluresplanctzcon
iunaifucrintinrcuolutioncanniin fignisignris
faciiit dcftniSionem & famem ex ficcitate & ea/
(oreiSCinhocidcmiiidica inqiiartisani. Item
dicit Meira.ibidcm.c.6. Scito introitum ani aut
quartiutrumfintfigna planctarum ponderofo
nimcalidaautfrigida.Sicalidaifaduntcalorem
in zfiatefiC temperantiam acris inhyeme .Etifi
neepiftolzfuzdicitAlkin .qjfccildu MelTa. in/
fpicercdebcsinrcuolutioncanni ad afccndens:
& ad angulos 8C ad loca planctarum & tranfit^
fuos sK prohibitiones operationum fuariim :SC
proieftiones radiorum fccundii qijfignificit in
omni climate fuprafubfiantias aniniafium & ite
getabiliiim& feparationem nodorum fuoruni
actranfiiolucionefolis in fignis& naturas fuas
in mutationibusacrisinqiiattuorrcmporib'’aii
ni:S( quid fignificant fignain naturis fuis. Cum
enim marsmanreritinl^no igneo aut aereo ad
det in caliditateaerisifaturnusaiitem minuet. Et
quandolatiimusmanfcrit infignoterreoaut a/
qiicoiaddetfrigiditatiaerisi.marsucro minuit.
^Ethz fimtpotefiatesCttiirni SimartisinlT/
gnis cumminent jnds: &quiliberp!anctaqui
critinreuolurioneannifiibradiistfigmffcabit le
aindiim dcbilitatcinclimatis fiii;& Iccundu coc
niptioncmniodorum fiionim.Hsfc Alkindus.
Et ira debemus obfeniare ficut in accidentib^niu
di .CCR cftat pertradare decalovc aciis per om/
nts quartas anni.Et nota qj plurima rcgulzqua:
ponunturpriiis in hoc capitulo dercuoUitioni/
biiSanni debent habere fignificationeni in quar
tis annorum. Ptolzmcus ueroi tcciido quadri/
partitimon ponit aliquas regulas partiatlarcs <£
calorenccdcaliistcmpcrkbuspcrqiiartasanni.
fed foliim pcrri^ilasgeneraicsquzponunfpri
IIS inprimo tradatu .Tamen abeis poteft elici
una regula particularis uidclicct fiplanetzqui
dominantur in lococonitinflionis iicl oppofiti
onisprzcedcntis introitum foiis in quartam an/'
ni:6ifimilitcrquidomiiicntiii'i!j angulo fcqtic/
tcCipfipIanct.efueiintcalidi fiiinfignis c.tUdi3
cxritcrint&pr*diclalocaprin.cip.iiia fuerintci
lidaiSi cum hoc przdifri domini fucrinteoniu/
£1' cum planctis ucl llcllis fixis calidis nelafpiria/
tiiraplanctiscaUdis:& fiicrintin locis c.-cli calt/
disifigmimeft caloris per illam quartam annitSS
fi oim hoc concordauerit natura illitis quirt.z. Et
ita regula fimplicitcr debet itelligi in qiuilibetco/
iimSioneiieloppofitione Scquadratura lumi/
nariiimpertotam illam quartam pronoliicado
calorem aeris. Item Alltindiis in cpiflola fua ca
pitulo quarto dici t gj cum fuerim: plancta; cii fo/
leinquartauna&przcipucplanemcalidblupre
ma eritcaliditasetualdefottis&coburens.Etfi
fiicrintretrogradi inquam prima fimiliter erit
ica. Itemin eodem capituIoiiifmedicitAIkin/
dus qj dum comburitur aliquis planetarum Icui/
um in quarta zfiiiiafi fignificat calorem: d^qiian
do comburuntur planctzponderofieadcmcfTn
gnificatio huius nifiquia cfi debilior. Et dicit her
mes in libro fuo de florib® qj zftiuo tempore fuo
quo folingrediturtermimim mattis fita-fiiis: d4
in h)'emali tanpore fit ficcitas Si paucitas pluui/
arum. Et dicit Alkindus & ponitur in finelibri
^.iudiainuqrinquartaanniK afeendens fiatiia
tur:& centra. iJ.f.qiuponimtiirintrafiatiipri
mo:di(Hndione dedma-.capitiilonono.IUaccn
tralunzdicicAlkin.zqua metis sfidcMtoe nota
toiLimaergoin quolibet illcnim centrorum: fi
inferior quilibefliiperiorcm oppofitam afpexc/
rittfifpricipucfilimaab inferiori ad fupetiore
oppofitam niediatrix applicet quid ipfius na/
turzconlentanruni fuerit accidcrc tcftatirc. Vn/
deScintaliadmiriiftrationcfolaercmnuncigiic
•m .[
TraSatiis.2.
fciicaloremiinc frigore' mmc mibib^alternatim
inficic. Etdid t Alkindiis in cpinoIaTiia : capitii
lofcciindoigjcniando plancta: rctrogradantiir 2
capite cancri ad caputlibrxi&fucrit Ibl cum 'A/
lisitjcadeniqiiartaitiiccritfiininiiiscalor in pac
tcrcptecrionali:6Ciienictadparcem %tcmona
Jein uentiisconfiimcns calidus & conuimet dige
ftionem frudiium & comburet herbas ufej in fi/
ncm.Si autem concordauerii q;) fuerit in fundo
eccetriconimfuonim;eritcaliditasforeioT;&fi
fuerint illic quafi diremi orientales : erit illa zflas
dccoraiquiatimcdcbilitatur calor fuiis & infi*!/
gidabitur nox 5 £ tnicigatur aaruIafita.Quando
fuerit fol in angulo terrz:& cum fuerint illic di/
reSioccidaitalcsieritilla fignificatio debilior j>
ptiiqiiationefua ad teitamiqiiiapofi Tolis occa/
fiim appropinquant cenitb capitii : Sc ideo iit ad
fincmmitisaiira.Et qtudo fuerint retrogradi a
capite cacri ad caput libra: SC fuerit fol a libra ad
capricornum::& foltunccongclaueritpartcm Ce
ptecrionatcm:tuncdcbilicaturcongelariofua:qa
iftiplanctEretrogradifoluuntcum motu fuo&
caiidiCate quod congelauit fobdC tunc erit illa qr
tauarians complexionem fuam & declinans ad
caliditatem&i cnmtuentifeptetrionales frigidi.
HzcAlkindus ibidem. Item dicit Leopald^tra
datu fextorq» mars in principio anni & quaitx
Jifueritin fignoigneo fiueaereo:calorem K ucn
tos a dextris iignificat. Itcmibidemdiclc Leo/
paldus^inconiunftioneucloppolitionc prx/
cedentis introitum anni iielqiiart3:fitunc mars
fuerit in angulo terrz & in figno igneo fignifica t
combulHoncmterrz&reminum. Siit infiipcr
quxdam partes czlicircaquas ratione Hellaruni
fixarumquzineisrituantunfignificant calorem
aeris:ciimipfxcedeni parfcscalituncfucrint lo/
caconiimdiomimmagnaruni iielccliprnimtaiic
a('cendenttaeorum;auccimi ilU partes exIi fuerit
locaconiunfltonumueloppofitionum lumina/
riimi prxcedcntiumiiitroitus annorum iielquar
tarumannijiicl fuerint afcendentiaeanmdemco
iiinSionum iicloppofitionum pracedentiu & e.
autaimfueritafccndenseonim autquartani an
nitaut generaliter cim^fi partes czli fuerint ait
qualocaprincipalia.fljDicititam Ptolzme^ fc
eundo quadripartiti;capitub Lmdecimo;^ulti/
m.-epartcsfiueextremzfigniarietis comburunt:
& mortalitatem eigmme:acetiam partes eius fc/
ptctrionalcscalcfaciunt& definiunt. Itemfccil
dumhaly'ibidcm:lllxpr.'edida:partesariecisrue
de natura martis. Item lb:undum Ptokineuni
iibifupra. Tauri fignum ad caloris fignificatio/
nent proc(uiiusefi:& partes cius qiixcircaAldc/
bara in cius extremitate ponuntur: fune ignez.
Signi ergo gcminonimpartesnicridionaTesfunC
ignes Qi comburentes kciidura Ptokinciini
Halj' funt dc naturapiartis. Signfl cancri fecu/
dum Ptolxmciim generaliter facit calorem & fe
rcnitatennprimordiaeiusqux circa prxfcpe b/
canttir calidum aut turbidum aerc:n reddunt. Et
feamdiimHaly^ibidcnuillzpartesfimtdcnatu/
ramartis& parum fatiirni.LtfccundumPtoIx/
niciim partes meridionales cancri lunt ignezCC
comburentcs.Et fecundum Haly funt de natura
manis fiCfolis. Etfecudiim Ptolxnuum iignii
leonis, ..calorem & aerem turbidum facit. Et hoc
idem faciunceiiisparcesprxcedentcs:& Iconis le
ptetrionaliafiint ignea &comburencia.Etreci1/
dumHalifLitdcnamramartis. Virginis etiam
fecundum Ptolameum primx partes calorem fa
ciunt dc definiunt: Qi funt de natura martis fecu
dum haly. Et fignum (corpionis fecCidiimPto/
Ixmcam efiigncum;& eius feptetrionalia com/
biirentta.Etiecundiim Haly. tam totiunfignum
fcorpionis ^ciiis feptetrionalia funt de natura
martis. Saginarii uero ultimz partes fcciidum
Ptolxmeiini funt ignca’:dC funt de natura mar/
tis fecundum lialy., Capricorni etiam pritiripiii
{aiindumPtokmeiimcomburitifeciindumlia/'
kefide natura martis.EtiiItimz partes pilcium
fundum Ptolxmeiim iimilitcr comburunt, Et
fecundum haly funt natura: martis.HxCPiola:/
nieusdC haly. GTCoiicnit etia iit infpicianiiisdi
ligenter qtix fiellx fixx calorem faciunt prout d/
bi modo monftratiir iiixta feiitetiam P tolimn;
indifiindione fextatradatus primi huius libri.
Vnde fialiqux ficllz calorem figiiificantes fuerit
coniimdz cum planetis dnantibtis prxdidist
autfucrintinprxdidislocisprincipalibus inul/
tum addent in iTgtuficationecaloris.Eteodemo
do cum nolueris pronofticaredefiigorc;opab«/
ris per fiellas fixas facietes frigus. 1 11 pronollicact
onectiamdepliiuiaopcrar^crftellas fixas &ci/
entes pluuia^ huorem:& (icopabcris inoibus
aliistempcriebiisaeris.EtPtolzmcus iiniisdere
gibiis xgypti iminolibroqucfcripntadArifio
tele dicitgi.a^.dicfeptebris equus apparet ;£c6e
calida mutato aeris.& leciida dic Iiilii orphe^ap
paret & fit caliditas in acre.Et hzc fuificiiitdeca
lore acris in reuolutionibus annorum mundi :dC
in initiis quartanmi anni .j
ITCaprm.j.qiialitcrfitpronofticadu de calore
aeris p oesmenfes di medietates & qrtas mefiu
aOlit is regulis pticiilarib® d calore
il|acri5p reuolutdne anopt mudi Si
IJlg introit^ qitaru anni. Reftatnio
^ ponere regias ^ calore pfingulos
1 mefes Si medietates di qrtas nien
y fiu.Et d& feire ^ an tem indicabis
de aliquo nicle aut medietate aut qiiadratiirbne
fls.Prio ifpicerc ad qtta ani & ei^ qlitat^i Si
Dirtinflio.i,'
diimani-na penes hociiariabisiiididaniai quo/
cuqi mereilli^qrtr.iji addes iirmintics(J calore:
& fic facies de quadratura qiiaamcj alia tcnipe/
cicaerisproutiatispatctpcrPtolOTicu Si Ha\y
(«iidu qiiadriparti.capitiilo duodecimo. Vnde
Boliattcntarcaliqiiodiudicium de quarta mcn.'
ITsmcciudicabisdcaiiqiiomcnfimiifcias priiis
qualitatem quarta: anni cuius fuerit ille menfis;
ncciiidicasdeqiiarcaanm niG prius fetas quali/
tates& dominum illius anni. Etillccll natinalis
crdo hidicandidequocunq; accidente mundi.
Etnota fcamduPfcrf*mcum& HaliiibiGipra:
gj fi quarta annifuetitconiiinfiionai’ per totam
illam quartannrcfpidendumefl: ad coniunflio/
ncs;& ad habendum qualitate menfis illius qrtar
SitKroquartafueritoppoIltionalis-.quilibetmc
fisilliiisericoppofittonar.Ethwomniairmr ler
lianda dequaciicp tanpericaeris uel aaidete nn1
di. CumautcmiioluerispronoHicaredc calore
aciis perfingulosmenfcstetper medietates&qr
tasmenfiiini:6< fciucrisdominuanni&quartxr
VidepriinoifiamrOTilamqiiielieiturcxfenten
daPiolimd Si Hart.z^.qiiadripri.capitulo.t?.
&qu.itibipofuipriusdcqiiarta'aniii.5:e{l ifba:
Siplancwqui dominanfin foco coniildiouis
iiloppo titionis au t quadraturis ItmiinariunnfiC
ctiamquidoniinanf' in angulo fcqiieiitc qiicnili
bet pradidontmifiomnes illi fuerit calidi in [fi/
gnis calidis exiilentcsmcl maior pars conmi : Si
fi loca principalia prxdifta fimiliter fuerint cali
daJ&aimhocfuerintprxdiftidomintconiiin/
fiicuniplanetisudfteUisfjxiscalidis ircI afpidu
turabcistfigmtmeftcaKditafisin illbnicfiaeris
uet medietate men fis iiclqtiartarfi cum hoecocor
datnaturatemporisuelanniqiiarta.&eofbrri®
fi dominator &Ioeaprincip.'iiia anni&quMtx
annttfignificcnc illudideni, Et lixcrcgnla Ftola:
mei eft nobilis. Item notandirmefigj locus op
pofitionis cfilocus luminaris exifientis fupra ter
ram fccundu^ magis dicebat' c-xpralle pritisiii
difti(5toncnoiia:capituIoquinto.& fimiliter Io
cusquadraturzluminariucfi locus illius qiiifue
rit fupraierram.fad fi uni? eorum fuerit fiipra 8t
aliudfubtiielnciitcr corti fiieritrupraucl fiibiqdf
frequenter contingittiocusillc alterius lumina/
ris qui fuerit magis fortis erit loc® qiiadraturzmt
f.fi focrit locus unius luminaris in angulotuelin
fuccedentctudinhaizfuouicl in filis dignitatiba
etTcntialibusud accidentalibus: 8C aliud lumina
ce fuerit indomocad&eiuelincdcrariolocofito
haiz uel fuisdignitatibusdoctisipfius luminaris
gfaerit'tucmangulod(ca;teni-.8c magis fortis e
przferendtis ut fic locus principalis illius quadra
turiluminariu.Et hocpatetpriusintradatiur.
ubiTcribi^ magis planc.Etiadicit lafcr capitulo
fixto de pluiiiis:^ cuiuluaa fucrk in coDiiinSio
S?
nciicloppofitioneiiclqiiadratiiraaliaafoleiicl
inaliqiioccntrorumprxdidorfitfiipfatiiiicap/
plicuerit marti:mibescroceos:ruborcm:ucIcan/
dorem dcfiipcr liabcntcs atep calorem acris prx/
tendit. EtAlkin.incpiftol3fiia:capinilo texto-
dici t:g>in hora contundionis ud oppofitionis-
ainilunatiincfucritcu mcrciirioicritnubcs pal/
iidacalor!sfiimofi:& ticjitusboniis&calid^cil
pliitiia. Item debes obfemare in coniunSioni/
biis ucloppofitionito Si quadraturis luminariu
tegulam illa quapriiis tibi dixi de apertionibus
portariimiSfefiint iioraconiunfiionisuclop/
poricioisudquadraturx aliquis plancta inferior
planetamfuperiorcmfibioppout.i afpcxcritidC
prxcipuefi luna ab inferiori Si fuperiori oppo/
ikam applicuerttqif ipfius natiirx confentaneu
fuerit accidere tcftatiir. Vnde ex tali adminiftra/
tionefolacre mutattnuncigneriitecaioremibis
alternatiniefficit. Itcniobfcriiabis oinnes lias
regulas pri^pofitas incapiuito prxccdenti dedo
mino anni & quartzuibi.fponitLir ^ dominus
anni fumi debet ex domintooppofirionis uel eo
iundionispnccdctitis. [teoblcniabishicrcgii
laspriuspofitas in capitulo prxcedentet&.allc/
gatas ab Alkindoiquzponuntitv in fine libri no
Item indicum; Aeetiam pro maiori parte omnes
rcgulaspofitas inpriccdcnti capiiulode calore
anni obfeniabis.liicin iftocapitulo adynoIH/
candiiiu de calore mcnfis:& mcdietatis:& qrtx.
CT Capitulum quartum qualiter fit pronoflican
dumdecalore aeris quolibet die.
Vmiiolucrisfcircqdfiti quolibet
H diede calore acris :& quodic erit
caioriAccipefigiiaafoleproiit di
cit Alkindus in epiftola diaicapi/
tulo feptimo:6Cproiccdefigno Iu
nzad fatarnunr:& ubi terminabi
turniimcriisiVidequisplanctafiieritin illa do/
modomimis.fi enim fuerit tbl ; erit dies illa cali/
da. Et(ciasq7p{ancta;calidifiintniars;fol‘.& ii
militcr‘captttdracoiiiscft calidum. Itcmqiian/
doobiHabitiiinacumflcllacalidaiaccclcrabitue
tusdi^calcfictaer. Item quando fuerit luna iit
principiofigniiuidequis planctarum afpicit ea:
6Cindicacalorcmfeamdumhoc:fignificabit eni
fiipadditamtu fiue aliud. Si ergo foTul’ marsaipi
ciiiiic cam : fignificat iuxta AIkindum calorctn
aciis. Itcmodiisaliiisproiudicit Alkindusubi
fupra.f.quifignificabit' exparte luminariu in di
Mcrfitatcmodorii fuopeinliocqiJeftintcr conia
flione& pleniUmifunqdraturapriniauelfccu/
da.diqn erit medietas corpisIimxilluminataSC
qdratura tertia fua ; Si qrtaqdraturx : & qnTuc
ht i trino & fextilia fole Si afpiciat ipfa ad plane
tasilUmhorit:d(l6^riudepartclummariu SC
Traflatns.2.
afccndcnriu & angulos riios:& atpcfliisplaticta
riuSlapplicationcpartisco^iCupte.Etfcicscii/
gniorc iigniflcatorccoji: fcciidu natiirarii fiiarti
qi]a 1 irat(‘i:dk uim & coniplcxioncai ui plancta/
nim & lignoj?: .& fcicc' quid accidet in acrcdcca
loreS! frigore iientisfiC tonitniisacaliis accide
Sibiis.Et stia figiiificabic' cu ftclUs fixis apiidorie
taticatc&occidentalitatcCiia-.&nnitabiiracra II
cut luna cu fuerit in angulo: 6 ( flgnificat fup gene
rationepluuii: niuis&ucntiK nubiumicaloris
quoaet frigoris.E t nouilimiu & abfeofio fua fe
cundii quantitate inclinationis ad fmtctrioncct
meridic& occidenteS: oriente ; 8 C latitudinem
pattisadpartldeptcqiiartaru circuli quibsinell
uentuslnimidus & ficcus.Hac Aikin.ibidc. Et
nota 9 illxregulx Alkindi debet obrcniari tn oi
*pcacris.& ideo non oportet eas alias rccitareiti
diftinfliombjfcqucribuspoftcptraditatfintbic.
Etin iradlatLi de apertionibus portaru dicitur
fic!Siinconiu( 2 ioncfolis& lunxuelinquocuqj
alio tgeliina fuerit in domo niartis iiel folis:calo
rcm&fercnitatefignificat. Itenifcmpdebem®
obferuarc regulam aliam prius polita.f.cu fuerit
altquisafpcflus inter planetashntcs domos op/
po^rasill tunc luna recedet abitno £C atteriappU
cct;&pra:cipueGreccdctabinferiori& applicet
ftiperiori ; difpoRef tps fecundu natura plancta:
aiiftadmimftratio.Vnficiit prius allegatum eft
ab Alkindo;& in traSatu de apertionibus por/
lanmi : fi liiiiiifmodi adminiUratioafcribat'’ foli
aernuncigneriuccalorcmimcniibib^alternatim
inficief. HtLin.con.intra£latiifuodetcmperic
aeris dicit fic Cum calore excellente pnofl icare
uolucris fiiruruiplanetarti calidopt plura cnnciir
rentifl teftimonia confidciabis t & feies qcf qris:
& maxime fiinfigtiis igneis fiicrinrScin trino
alpeflu fc afpcxcrint. Et in ExafFcnon dicit fic
Cum calore cxcellentepnofticarctioluci'is:con/
fidcraqn piuresplanecxcatidi concurriitiiel bil
fe afpexcritin trino arpeftu:& maxime in anno
in qiiomars elldns uel aliqs alius plancta calid”
& in hoefigno calidomel medietateuicl iquarca
anni calida.quiaficut dicit Ptolemeus in centilo
quiomponcrnatiiratpis comifeericum naturis
planetaru & extera. In quocucjtergo tpelixc p/
diflainuentafuerintipro eodem tpe calore acris
pronoflica fecundu doflrinam tradita in Exaf/
fcnon.Vndeibidem ponif exemplum deanno
cliri(li.j249.in quo fuerat mars diis anni.Cuin cr
eofol.tf.dicliiliihora.rvinxquali ingrelTus efl
Sgnii leonis.; .gra.ptf.afcedentc.Vndctunc per
{tquationem doinoru imientiiseftnurcurius do
mtnusmenfisiqui acddcbatin.7.domohabes te
ftimonia.j.quia ergo ttmcfol fuerit in domo fua
intriplicitatc fiia difponit fenipoi'a!& ponit qii
tummlefiiitin{igtiocalido& iicco.&hoc regi
mineduo anni qui fi1cr.1t mars:& fimilitcr r»i/
mine mercurii quifuitdnsmcnfis:ncc.i!iudc fuit
impcditus.Vndc.accidcbatcaIorexcc!!cns;itag>
homines autlralcs multo Liguorc interiere. Hoc
ibidcm.Pcr hocexcmpluniporcsfcirc qualiter fe
cimdii doctrina traditam a Lincon.iuExaffcno
iudicabisdequacuqialiatcmpcricacris. EtHcc
mes trimegiftus libroqiiartotcapitulofcptimo.
CumuoUierisuttcnonlatcataliquidcx rebus ce
poris.Scito iitnim funt fignaplanctaniin ponde
rofonim calida uel frigida.Si calidailigniticatca
lorem aeris iiiaftate : & temperiem in hyeme. Si
auteplanctsponderofi fuerint in lignis frigidis
fignificabiintfrigus in liycaieicCtcmpcricm aeris
in sfiate. Et iflxrcguk debent obferaari prout
dicit Hermesrfblciiigrcdientcqttuovpunfkcar
dina!ia.f.arietcm;libra:cancriim;fiC capricornii.
Et dicit Hermes in finccapitillniecundiim hunc
modum mobilitas rerum geritur infaioru fccun
dum perpetuii ordinem fupcrioriiin. Item libro
primoicapituloprimodic.it Hermes trimcgilliis
gi fi in hycmccii ible fuerit plancta c,ilidiis & fic/
cusifitliycmsmin^frigida cthtirnida.Siiicrofue
rit in a.-ftatc cum folc plancta 1 lumidus & frigi/
dus ficxffas minus ca!ida& licca. Ideo dicit
HermcsiCuilibctfpcculanti qualitatem tempo/
nimfempcrfapicntiscftprouidcrequafignalia
beat fohSc quis plancta cum eo conioratur ibide
ubiiplcfiti&quxeonlfitcoiuunflioucl oppo/
firio s & quis fit eorum horolcopiis.ficcigo reru
naturas cogno(cct:fi qualitatem ucl mutationes
temporn cognoiicrit. Et dicit Hermes pauloan
te:q> liyems in principio cllmagis fi igida& mi/
mis liiiniida:& in fine ccomicifoun medio neto
xqualitcr.Vcrdrin principio magis liumidus et
minus calidnsiin fine cconucrfoixqualitermniB
dio. Aeffas in principio efl: magis calida & miti*
Cccauti fine ccontraiin medio xqiiplitcr. Aurum
nus liero in principio dl nugis ficciis Si min* fri
gidusiin fine uero cc6tierfo:in medio ucro xqua
liter. Etnotaiibi Hermes dicit: .-eflasin piinct/
pio eft m.igis calida 6 C minus ficcamon debet in
telligiqjxftas in principio fit magis calida qt in
fincciiisiciun diSiim fit prius in traffacu primos
difHnOionc decima:capitit!oo£fauo!qj fiimm*
graduscalontin totius anni eft infme a:rtatis,f.fo
lecxiftcte inquintodecimo gradu Iconis : SC fiim
musgradiis frigoriscllinfinchycmisfoleexifte
tcinqntodccimograduaquarii.Vndcetnon de
bctintelligi 9hyemsin ciiisprincipiolit magis
frigida;&ifmeei*min°fiig;ida.fedHermcsmilt
intelligcre in prt^ofito 9 sftas in principio Iit
magis calidacpnccas&ficnonobltatqumma/
ior cahditas xfiatis fitinfineeius.Ethociieriim
efiutcomimitcr.Similif milcitelligci'e9 hyeius
in principio fit magis fiigida 9 humida : Si
Diftinflio. 2 .'
90
fic no obftatquin maior /rigiditas hycmis Qt in
finecuis.& (iirhoceflLicrutEtiiiiaciicis conlide
renf regnis tmiiicrfalcsqponcnt^priiisin trafla
tiiprinio.£( fictlmciirlioc capitulum.
4FCapituIii.;.delignispnoflicisca[orisacris.
B jl Olitis rffiiilis particularibus calo
il is acris mmptts cx naturis flcllapc
|| dC parriiJ ciratliiModo intedo in
Ijhoc capitulo ponere figrjajinofli
jica caloris aeris. Etprinio pona
— j tt bi ligna pnolHca (irmp ta ex Rcl/
lisrecudisinaercuitfimtiiclIzcoinatxS^ Itdcra
difciirretia.Deindc ponam tibi ligna fumpta ex
nubib^paraldletuirgis et aliis c6filib'’q apparet
circafolcmfiC lima.Etalia fignafumpcacx aiali
biisirrationalib? Si aliis cffcflito bicinfeiiiis.Ec
hunc modu intendo obfeniarcin oib>d!lHnfiio
mbusfequcntiba. Dicit Pto.i^.quadripti.ca.^.
(p fldkrecudzqapparcntinacrernrut caudatx
lidlsrSi ctidaliz buiLtrmodi;& ca qitx apparent
circaliiminaria:li fuerintcolorisrubciuiel adni
bedinem dedinaucrintrlignificibuteaq fiuit ex
na tura marris. Cum ergo niarsllgnificettaliabii
iufmodi (Tgnalia (ignificabiit calorem & liccita/'
teacrisrqiii iitdidt Hali codeca.color rubeus ni
miu calore et liccitatc fignificat.SUrcaudats tlel
(suclcomctsqiixapparcntcoioris rubei fcciidu
Pto.ibide fimtdc natura martis:5i lignificat ca/
lorcm 8C ficcitate. Item dicit Hali.i“.qdriparti.
incode ca.u(ti.Et qbbctlidlanl trabitad parte
lliafiimolitateconcordantecunaturarua.& qit
apparuerit hzcfumofitas mulcainptealiaiiiisH
lonufignificatq^iiirtusiUiuslidlziiincetrSi feie
Iiirqlcaccnscritpcilorcfumofitatis. Hsc liali.
Ex iierbishali fatis patctrqj fi aliqua fidla feciin
da:6i prsciptic fi ftclla comata fiicrit generata a
tnarteurabaliqaliafidladcnaturamartis.f.cali
da di ficca : tid fuerit talis lauda lldla generata i
ptemartisuiel alicuius ftdiscalids Si ficcz-.figni
ficatdominiucaloris& ficcitatisinaerc.SC hoc
tdcmfignificabitficalorisriibci extiterit. Eteo
demmodofigeneret'' indirefloaliciitus alterius
planet.euclUellsrligniiicatiUudacciis mudi q<£
cocordaucrit cil natura ftcllz:5t cii eo loco iftiiis
fignalisaimquo generata fuerit. Et dicit Hali
infinccentiloqmiPto.qjiliacometaquzdicitur
matrica dirubeatSibabctcaudarubcamSiloga
ct 011 de natura &|C6plexioncmartis:figniGabic
ergopdiSfi calore aeris cu apparuerit. Etdicic
albu.f‘’.de coniCiftioniba magnis:driaulri.g> fi
appanicrit aliqua licUa comata in squidiUantia
figniarietts-.fignificatfupfluitatc calorisin quar
tazfhuali. Itcibideubifupraifiapparucrit aliq
fidU comata in dir e^o geniinopi criit multi ueti
calidi combureres fniS*’. Ifcidcm in libello fiio
defioribus:a.iilri.ficomct.'i apparucritin libra
fignificacapparirionc paupertatis in cordiba ho
mimnmoexfrigore Simocxcalorc. ltc.f‘’.dc
coniufiionibiis magnis ubi fupr.i:fillcliacoma/
taappanicritindireflofagidarii facit ucbcnien
tiam caloris. EtibidcmAcitalbu.fi cometa ap
paruerit in dircftoaquariiict in parte occidentis
fuerit cius apparitiomgnificatmultacaliditate.
Etdicithatiabcnra.li.S.ca.ulri.q) ficadat aliq
fiella afcorpioeiSi dimittit im« figmncnmt miil
tscomburfionesaeris:& minuent' aqfluuiOK i
terris. ftelbIoriens:darus:mudus;rinc nebufet
re aliq ipm coopientcdarfi diem fignificat , Hzc
Pto.iibifiipra. Itefilblluna& ficllziialdecla/
re appareant Si no obIcim:fercmtatc fignificat.
Virgifin geoigi .It.i.in finc.& hocmaximeueru
cfififalcsinco^ ortiiflierintueloccafii. Plini*’
itraflaturuodefignispnofiic/saeris. Solpiir^
oriens tC n5 fenies ferenu diedcnuciar:& fi ctia
occiditpridicfcremisficiit8ioriturc.itofereirit3
tis certior c(l fides. Itcfcrcniisoccafusfcrcnitate
fignificar.HzcArillo.mdeyblcumatib3:ptic«/
la.ifi. Ethzcoiaficontigcrintinzflatecalorem
acris fignificant. Item fi fuerit nebula: fiC ipfa ca
dat; Si no afccndatfupiusinfilitudine nubimfe/
renitate fignificat.Virgir.ubifupra.6C hoctdem
cftfignucaloris. Itefi nebula fucritSC obtineat
afole:6Cfic cuancfcat:phoeeni in zfiate multo/
ticnspnotaflercnitasrSi calor futur® defigna^.
Itcm'Arifio.dicit:ppruinapamainautuno QC
uercmaneapparentelcrenitasilliusdici Si calor
multotiens defignaf'. Itein zfiate fi aurora fue/
rit frimdior Iblito hzccade defignat. Ttc fi poll
occamm folis fup aquas Si pallu^es Si prata ui/
deatur fiimus fiue uapor albus; calore Si Ikenita
teincra(Hnodefignat.et hoc idem fignificabituc
illodicfianteortufolisiltchuiufnioAu^or ap
paruerit. Itecopiaroris ininancucluclpere in
quacucpparteannifucritfignificatferenitatefu/
tura did.Si liin allate ccddcrit:iielin fincueriss
aut in prindpio autuRi;caIore illi® diei fignifica/
bit.Hzc Arido .in de y bleu. I tc auftet calidior
cd cp boreas. I tem cunis calidior ed cp zephints
Arido.ibide.Scd mtelligedu eboc dercgioc ubi
nianfitaridoteIcs.mrcgionibustnnoftTis zephi
ruscaiidiordleuro.ZephirusfercmisSi delcdz
bililTimuscdiientoK.Aridotclcsibidem. Item
fiiuxtahorizotefulminaneritfinctonitnionuk
laiicl modica ibide pceptanebiilaiiel alibi fuerit
aliqu fercnitatectcalorefignificabit futura, ito
cant®coluba^ fiUicdriu:caloi'eet fcrcuitarc figni
ficat. Ite qn comi qfi Uti cxdctr.a^iionc phima:
terucl qtcriiocifcriin&fufoliisludut inter fcfc
renitateSi calore lignificat. Ircqii conii dfilau':
terfingultitfercnitatc. fignificiit;£i. hocliir figni
TraSahis.i.
fleat calore. Ite qn corni qfiftandocotrafolcro
ftra .ipiiint: figiiii cft caloris. Ite qn niilui luderes
& quali Ipadantcsin acrcalrciiolaiit:fignuni cft
caloris:nccicacis;& ferenitatisaeris. Item quaii
doucri.}ti]ioi)csc!ti'’& in maiori copiauolancdc
iiefpcfolitoilisnii ed caloris & ferenitatis & ficci
tatiscrafl:ina:iJici:& hocidcmintelligcdcftiabo
tuba. Itcquandopariianteoccafumrolc lucere
miifc^rccogregacinaltucoftituctcs qfi quodda
gracilecampanileifignificatcalore&ficcitate in
cradino. Ite iftas eft magis calida et ferena aliis
partibaanni. Iccutc5mimiterniefis maiti® eft
magis fcreniisfiC calidus 9 menfisaprii'. itein
finefeptebris ucl in principiooftobrisfolcbat ce
ca[or&fcr«!iirasn6miiItudiir.is;rcdqii per qn
demi & tio ainpli^. Vn dicit' a uuigo q; fciis Mi/
chacl habet a;ftatcfiiaucIantcfcftuiicfpoft. Ite
qda regiones qroncfitusfimtiiiagiscalid^rulfri
gicia. Multaqdealiafigna caiorispne adduci
dccalore.Na pro maiori parte fignaynodica fc
renitaris in adatefere iignafimtetia calovis.Si/
gnaiiero ferenitatis pomi inaliadidin.^.liiir-^tra
£latus,Qii;cctiam oportet tcobfcriiaredecalorc
aeris & Itccicatc.Et fuiiturbscdidinSio prima.
CTDidinflio.i.qualitcrfit jmodicandiide fri/
gorc & gelu per orbes magnos:& per cciipfes
iiliiiinaruin].
Odqiin pcedea
ti didinflioc de
terminatiicd de
calore aeris:m5
itMoponcrerc/
giil.is pticiilarcs
ie frigore aeris:
adegeliifeciidii
)piiiionesdiucr
bru adrologo/
il.Ca liero qre
^iri^ dcccrraiatfi
eft de calore et frigore qj de iulidi tateet ficci fate c
qiiiacaliditas ct frigiditas fiintqualitates adiurc.
Siccitas Si inmiiditasruiit qualitates padiuxsS^
aSiuaco^pairuiisfuntdignioraifimtpfereda.
Eccuiufciinqjaiatiuita procedit excalorcicorni
ptioucrofiucdidblutio eiiifdeaiatiyccditexfii
goj'C! NecciTe fuit lii didindoc prima hui® tracta
tus determinare dccaIore.Etconfequetcr in hac
didinctoe fccii da de frigore & gelu regulas pticii
larcsintendocolligere. Cii igit' de friare acris
iio[iicrispnodicarc:oportctteprimofcrcdomi
nifi orbis inqiiofueris!& figtiri pfectiois orbis:
diiuforeqiioij & gradii pfcctiois. Oportet ctia
ut fcias dnniconifictionis m.ignx:& dominum
ecliplisriliabueiintflgni&cationcaliquariipaa
nofuo inquofiicris:& inquotiolucrispnoftica
rc.H.tc aut pr.tdieta tradita fiiiir tibi in tractatu
ficcdcri.CHisautpr.-chabitiscx fignificatioibJ
dnopr dilpofitogidc frigorc& gcliiiudiciii tuu
adiimcs. Dico ergo q) feciidii fententia Ptolar.
i^qdripti.ca.S.&fccundil fententia albii.f‘’.de
coiiiimctiomba magms;dria.!.Saturn®cufucrit
folusdnsdifpoiiis orbis magni tuel diuifor aut
dris3iimcti6ismagiii:autccUpris:aut fueritdns
afcedcncis sitidois magnsmcldhs angulop: pce
dentis uclfcquetis eclipfinuaut dusalicuius tpis
reuolubilis-.erit gciieralca dani qcEacciditpropf
frigiis;& criit magna frigora cii glacie & gclu:&
criitmagmcniucs .in fluminibus quoqj&in ma
ri eriIrpericiila;6C fiibmerfiones naufragatibs ac
cidiit-.li fiicritalccdcns in cis & aer hyemalis. Et
fi&tiirmistunc fucritinaliq digiritatefuaijieen
rialiufiiicaccidetalui:eo fortius hoc fignificabit:-
aut cu fuerit fortis in fiiolocoiautinfignofrigi/
do.GTEt dicit albu.iibi'fiipra;q> fi faturiPliiiiiil/
modi dominiumobtimicrit:& fuerit in arictext
fuerit latitudo ei^ineridionaUfignificattielieci e/
tia frigoris & gclu:& nimifi & muitii rore. Ite
fc(imalbii.ibiae:faturn®crifiierititaiiroet^ih
dntii obtinueritifienificat tichemcsfrig®:et muta
tionc lieris a fuo c^orc. Ite fcd!m albii.faturn®li
fuerit i cacro fignificat gelu . 1 te dicit Hali in'tra
datu fuo deexiftentia planetarii de fubradiisiSa
tiimiisfifiicrit in libra & fuerit' matutimisiligni
ficatfrigidosSCficcosiictos. Itefecundiialbil.
iibifupraififaturn^fiicritinfcorpionelnmifmo/
diobtinesdomiiiiiufignifieat iichcmeijtia frigo
rishycmis:&niiicsdcfFruentcsnidfes, IteHalj
nbi(iipra:faturmis infeorpione uelptinusifigni
ficatcongclatione:matiitin®ncro feptetrionaliu
di frigidoptiictopeeftfignificator. IteHaliiW
dcim^tarniis matutinus in fagidario fignificat
frigiditate 5C cogelatione. Ite fccundii albu.iibt
fupra-.fatii rn® in Capricorno exnsifieiMS latitudo
fucritfeptctiionar&dncfficutprius: fignificat
miiltii gclii:6( niultii frigusidc iiiultu niue. Item
Hali ubi fupraifaturnusincapricornoudptmuS
frigiditatdmatutinus frigida boream fignificat.
IteHaliibidemifaturnus in aquario fiib radiis
Iiyeme facit dura:et matutinus ibide exns hyema
lem facit aerdfktionariiis iiero ibide exus cllgU
cioflis. Ite fecimdu albii.faturniis in aqfioretro ‘
grad‘’!fignificatiiiiics&iichemettafrigoru. Ite ;
fccEm albii.ibide:fatiirjiiisipifcib3huiiifm6iob/
tinesdfuiimfignificatiiehcmetiafrigoris^eCio
IFlupitertierocnprsdidu dominia obtinuerit ;
no fignificatfricusgcneralitcr fcamdii fententia
Pto.SC alba.fedtcmgantia& bona coplexionc
acris.lpetrnupiterutdicitalbii.iibifiipradria.2. ^
qj cum fuerit in ariete fignificat uchementiam fii '
goris in quarta hyemali : & flfiierit eius latitudo
Diflinflio.’.'
ibidcnicridionalisliocidcin fortius {Ignificabit
Itcfcciiiidil albii.ibidc:iiipircrin tauro fignifi/
catuebcnics frigus. Itcfedmomdeibidciupit*
iii geminis Rgnificat uclicmcs frigus quarti hyc/
nialis.Etfiidcfiicrit matutinusuclorietaPiignifi
cat uchemes frig® I te Icif m albu .ubi fupra iupit
icacrofignificatcaiiditateflifrigiditatetpcfiio.
Itcmiupitertniconefeciindij Albu.ubipri^fi/
gnideatudtemensfrigusinquarta hyemali cum
pauco frigore in medio dufdeni qiurtz. Item
fcdmAlbii.ubifupranupiterinfcorpionefigni/
ficatucliementiafrigorisinpriiidpio qrtihve/
malis iifc^ ad mediu ciufd^. Item icaindu Albu.
iibifupranupiccrin aquario fignificacaehemen/
tiii frigoris in quarta iicmali .<£■ M ars ucro pri/
didudominiii obtinens fecunda Ptof.fiC Albu.
ubifapraplus habetfignificarc calore 9 frigus:
tii fecunda albii.abifapra:diffcrcnHa.;.marscu
facritiqmdiftansfignogcminOKjfignificatue/
hementiam frigoris. Itcfccuda albii-abiTupra
ibide:marscu nWrit in fcorpione fignificat mirf/
tii frigus in quarta h)'emali& aiitunali dC xfriaa
li. •.Itcfccuda albu.ubifupra:iiurscfi fuerit dfis
in fagiSario multiplicat' fiigiisinquai-ta bycnia
li. Icefccundu Haliubiruprainiars in capi icor
no matiitiii^ hycmales dies p loca facit. C7Sol
ucro iuxt.a fententia aftrologopc efl pater natura
liscaloris:flCcfignificatoruita;:rrialbu.inmaio.
inrroduc.dria.6 . dicit iqjancig aiTilaiierutoppo
fitionefolis uirimx remotioni eius alocis cius in
quibus per ciasabfcntkim frigas nimiu:& aialia
confumitet femina, CrVcnusaiitlttundu albu.
ndrignifrc^multufrigusifed bonam temperan
tia aeris.tn fc£n albu.ubifupra'. difFer&ia.f.uc/
n’cufiicritiarictc:&fiieritd.uslatitudomeridio
nalisifignificatachementiafrigoris. Iremfcdm
albu.ubi iiipra: aenus in uirgine fignificat aeris
comixtiondet forte declinabit ad frigus et ad fic
citate. Itcfccundumalbn.ubi fiiprauieniisin li
bralignificat bonam complexione acris cii frigi
ditate cius. ItS fctfm albu.ucnus in feorpione
fignificatiielicmentiam frigoris. Item fccundii
Hali ubi fupra-.iicmisin fagi^laviouefpertina ue
tofadl:& frigida. ItelicundumHali tbidfruc/'
nusincapricomofubradiisfolisgelLdaenidC ue
rpertinanonfrigidaeft.flrMcrciriusiicro cum
przdidudominiuobCinuctk fccundii fententia
Ptolzmci fic alburna, ubi fupra: Si tunc iimgac'
alteri planctz uf^xafpedu amicabili:fiC forte mi
fccatnrgencraliterconcordabit&coaptabif na
turz illius planeti; & faciat talia opera qlia pia.'
netz uel frellx fixx quibus applicet : fiC fr nulli ap
pticuerii-.afTimilabitur opus fuu parti figno^ in
quo efr.Tu Gxundu albu.ubi fupra:dinerltia.6.
mercLiriusciifueritin cancro ngiiificat frigidita
temaeris. ltciareciindualbu.ubi,fupra:differe
tia.(;.mcrcuriusin feorpione Hgiiificat uclicmcs
frigus. Itcinatbu.ibidcnumcrcuriitsinpiliibus
fignificat multos ticntos frigidos. CTLima uern
no fignificat multfi frigus aeris fccildu fententia
albii.fed fignificatbiimiditatc. Tn fccudii albu.
ubi fupraidiffcrcntia./.lunafifucritin tauro fi/
gnificatiichcmentiamfrigoris.CErOcsaucepla/
netzdebilitcrfigmficant frigus pterfaturnu tiii:
tn iiuiant faturmim ad frigus in cafii quo ipfe do
minatur .Et cii alii fibi conipleflunt’ fiair accidit
incoplexioncratiirnt&marcis:dcquac6plexj(r
neloqui^ Albu.7.maio.introduc.& ponitur in
traSatii.r.ifliiislibriidiftinuo.ca. f.Vnmarsno
obfrante gj fit cxcellcutcr calid'^ i n liyemc; tu miil
Iu iuuaf ad gelu p fuam ficdtarc;cu copleditur fa
turno.faturniis eni p Iccft cfFefliuus gelu in tpe fi
bic6ueniete:6cficn6 cfl aligs alius plancta.Vii
regulzpriiis pofitz dc frigore £SC gelu funt magis
cfFicaces.Regulz ti) fiimptza dominiis aliorum
planctaru multii iiuiant ad frigus incertis cafibo.
C7M6 pona tibi rcgiilasdc frigiditate : fumptas
cx cleiiatocimiiis plancti’ fup aliu. Dicit Albu. 6.
deconHmQi6ib3magtiis;dria.:.q>ratiimus fup
niartciii tauro fignificat frig^iichcnics. Et nota
Q7oesregulzpofit.zdcelciiac6cuni®planctzfiip
alios in ariete ponunt' in dria.i. libri. i.ficut pri^
diflu cfiifld quz.in cacro in dria.i.ponunt':& fic
de aliis. Itcdicitalbu.ubirupra:ramm^fiipmar
teinuiiginefignificatdefini&onc magnz par/
ti.s tcrrzcum uchenreti frigore & durabtli:& ^i
pue in tRibsconuentecib? Ite albu.ubi fiipra:la
turmis fupra m arte in Capricorno fignificat uclie
ni en s frigus & durabilitatem eius. Ite albu .ubi
Cipra-.laturnns fupef iicncrcm in pifcibusfigmun
eft magni frigoris." Itc&tiirn^fupcrmcrairiuin
Iconcfigniflcatuehcmesfrigustpefuo. Ite fatur
nus fup mercuriu in uirgine fignificatmultu fri/
glis. Itcfamrniisfupcr mercuriu in capricor/
no rnultu fignificat frieiis. Ite fatiirniis fup mer
ciirifi in aquario fignificat nniltii frigus.CTIte iu
piter fup martein ariete fignificat magnu frigus.
Itciupiterfupermartcin leone fignificat nclie/
mentiam frigoris, fte iiipitcrfupcr martein Gi/
giffariofignificatmulnim frigus tpefuo debito.
IteiupiterfupcrmeraifiDin capricoriio fignifi
cat iiehemcntiam frigoris definietis. I tciiipiter
fuper mercuriu in aquario fignificat frigus. Et in
pifeibus fignificat frigus iicbcmes.CJMars uero
fuper fatiirriu in uirgine magmi frigus fignificat
tpe liio.E t iu Capricorno fignificat frigus magn ii
tpe fuo. Itemarsfuperioucin Capricorno figiii
ficat frigus uehcmcns.Mars ucro fiiperfolcm in
libra fignificat multum fnjus.Mars etiam fuper
mercurium intaurofigniflcatuch.emcs frigus in
quarta autiiinnali & hvcmali.SC in Capricorno
mars fuper metairiiiiii (ignificar uchuues frigus.
TraSatus.i.
CT SoUicrci fiip planetasno fignificat frigiisfixu
dii Albu.CCVcn^iicrofiipfatiirnu inpifoibaJi/'
gnificat iiehcniciis frigiis. Ite iicniisfiipcr mercti
riiim iiifapricornosfignificatiicbmens frigus.
ftem iiemis (Iipcr nierciiriii tn Capricorno figni
fiatiichcmcns frigus tpcfuo.<ErMcrciiri®qiio{g
fuj? fatiinui in tauro fignificat frigus uehemcns.
iiiitii^incecianafignificat frigus iiehemes. In
aquario ucro fuperiaturiiu fignificat muitii gdu
Mercuriusfiipioucmiii capricornoSC aquario
fignificat frigus multii, Itenrmacutiiisfupmar
teigeminisfignificatfrigusiiehenies. Mcrairi®
fupucnCreicapricorno fignificat frig^iiclicmes.
C7Lima liero fup niaitcin tauro fignificat 'frigi
ditatemiilca.Hie funtrcgficalbu.de frigiditate (u
ptidccleuatioe planetarii fupalios.CTEtdicit
Mcf.ili.fuo dc siiiflioiba ■. cp cii trc.sfiipiorcs fiie
rint ?iudli in figirntcrrcoifignificaf nuiltitiidiiic
frigorisdi inipcdimcntu eius. Itciiixta fenten/
tiam Mc(ra.iibifupraca.io,& filriiixta fentetiit
AlbiM^.decouinfioibDmagnisifi fuerit conniu
flio magna fatiirm&,tonisinfigno tcrreo&fa
turmis fuerit forriorsfignificabit malii dC defini/
flionefeminfi cxfrigorc& fame. Itcmca.ir.di
cirMefTa.qjficoniudiomcdia.f.fahirnietmar/
lisfucritinfigno terreo fignificabitniucsigcliiict
fortitudine frigoris. EtdicitMe(ra.inepfa fua
dcconiiinftionibaica.f.tpcu eclipfisliinx fuerit
in figno frigidoifignificabit fortitudine frigoris
Et fcamdii Albii .^“.decoiiimSioniba magnis
differentia.r.cu fuerit gradiisarcedcnsfiue locus
aliau®coniunfl:ionismagna:iiclcclipfis in figno
arietisiaiitpcruencrit ibide direflio aut pfeaio:
aut fuerit ibidem gradus pfeflioisorbis magni:
aut fuerit ibidcainiiirazliiic dns fiuc dilpofiror
alicuius tpis rcuolubilis: fignificatuchemcnriam
frigorisin iipcmc cum niiiei& prrtrcipuc apud dc
fccnfum fnlis in figmiin libra; lignificat.CTEt ibi
dem dicitAlbii.fialiqdlcopcqdixi fiicritinptib?
meridionali baarietisifignificat frigiditate acris.
Itedicit Albu.iibi fiipradria.i.qjcu fuerit ali/'
qiiodco^ in tauro qdixiicrituebemcs frigus in
qrtauemali;8£ fimiliterfignificatmagnii frigus.
Et fi aliqif co^ q dixi i n tertia qrta tauri cric inul
tii frigus. Et Albii.ubifupradria.4.dicittq?cum
fignucantnfucritaliqico5i> qdmfignificat fri
gidicatequarrxucrnalis& uehementiam frigo/
risin quarta hpemali. Etidemubifiipradria.f.
qjcufiicrintlconifignificationcs qsdixtifignifi/
eat mediocritate quarta; iiemalis:& propartede
clinabitadfrig^cuiiiii!tofngorequart.xhgenjaf
Et fecundu Albii.ubi fiipradria,6.cu largo fue
rit aliquid cope q dixiifignificatinregionibaetd
iiitatibsin qiiibadna^ uehementia frigorisin qr
taliycina'icfi nentis fcptctrionaliba. Etfccimdfi
A[b'ii.ubifiipradru.8.cufuerintfcorpionifigni
ficationcs pdiflaiifignificatfrigusinbyemc in re
gioi)iba& ciuitatibaquitodiiac fcorpio. Etfe
cundii Albu.iibi fupradria.g.cii fuerint fagifla/
rio fignificationes pdiflarxrit quarta hyciiial' fri-
gida & liunrida in locis iibilagiflariusdriat . Ec
Albu.iibi fiipradria.io.cu Capricornus fiieritali
quodcoriimqiiidixiieritin locisubi dominaf
mediocritas frigoris in principio quarta 'hyema
lis cum conftrifltonc frigoris in fine eiufdcm qr
tx. Et dicit Albuma.iibi fupra diffcrentia.y^j
n fuerit aquarius aliquod eorum qiiadixiierit in
quarta iiernali mediocritas in frigore. Itcmfecu
dnm Albu.iibi fiipradifferctia.n.fi fuerit fignu
pifciii aliquod eoruqusdixiicriint multa frigo/
ra in quarta bycnialiiintclligcndiimcft in regio/
nibus dc ciuitatibiisin quibus dominantur. Et
iftic regula- particulares fiifficiat ad prafens defri
gidicace dc gelu fumpta; ab initio orbis magniidC
adiiio ciiisictacomiindionibiis magnis & eciir'
pfibiis.Ethasrcgkilasprxdidasdcbc.s fimilic fet
uarccumuolucrisimiefiigare dc frigore per rcuo
lutioncs annorum miindiidcperintroitusquar/
tarum anniidC per coniundiones dC oppofitio/
nes [liminarium.
CCapitiilum fccundit qualiter fit pronofiican
dum dc frigore dC gelu per rciiolutiocsanno/
ru inundi: dc perintroitusquartaru anni.
Vm iiolttcrisynofiicaredelHgo/
rcdC gelu per rcuolutioes annop:
iintndiidC p introitusqrtaruanni
Oportet tc primo fcire dnm anni
.■,ctqrta!.liacatitfcii-c.debesexhisq
tradita fimtintracratu.t.diftinc.g. Quo habito
nidelccundiifenientia Albu.4‘’.maio.intro.dria
^ .qn faturniis pfucrit anno abfq? mattis afpcctu
ud alterius plancti calidi : tunc erit frigus uehe/
mensinhyenicin oibarcgionibiisdC ciuitatibus
leptdrionaliba-.SC eo fortius fi fuerit faturnVee
densinmediocirculifui angis dc corriipiinf ani
maliadc fcmcnta.Inrcgionibusaut fiipcrfliie ca
lidis rnimict' calor dC fiet aer tcmperar:&com«
iius cu fuerit faturniis detcedens in circulo fux au
gis.ltcni in eadem differentia dicit Albu.Satur/
miscii fuerit a foleablqjalpedii mattis iil' alteri'*
planetxcaIidi;dC|>nefiieritanno:dCfiieri(infini
busfignoijiiaiigcr in frigore hyemsdC durabili-'
tate'.& niftiplicaf uet** fepcetrionaffrigid^nimts
dCerii dc[lrudioai3liii& feminu:dCeo;peius fi
fuerit afccndens in cirailofiioidCpridpucinrc/
gionibus fcptcntrionalibushoccuenict.dcficon
tingat hoc in xfiate erit aer tem peratus. Item Al
bumazarubifiipra.Liinacuprxdidamo anno
prxfucrit aut foli in aliquo temporeannipermi/
xcaexticeriteritccttiaqrtaannifolito magis IH/
DiftinQio.j.'
92
jjida&ficcai&qiiartaanni ultima magis frigi/
da&hiimida.(^id aufcmfignificctiir per iftfi
tcrminucfrcafokpatctpruisindiftin.^.tradat®
primi: capi .7. E t Albumazar in tibro de fioriba
in principio fere.SaCumiis inruiolutocanni im
peditus & infigno aereo exiftensiiignificatgra/
iiitarefrigotis&gelu.Ec ibidem ca.dcCerrzmo
tibus&diiuuiis didtj^lbumazarilcSaturn^in
raiolutioncannifui.r.aim fuerit in ligno aereo
facit niues& frigus ctl tenebris acris.Ite inExa/
fenon dicitur iic: Saturnusin quLbufdam lignis
fuis.f.amicis:lirrborcaIesl!3tu5 cxafperatet bye
maIefrig°auget:xlHuucatoreminuic. Marsue
roecotrainqiiibufdafignis amicis borealefrig*
niicigat:adHuaIes calores accendit. Item dicitAI.
biimazar.i^.de coniuflionibus niagnisidiffcre
ria.S.Satumiis (i fuerit dominus anni:& przfue
rit in reuoludone anni & in criplicitate arietis re
trogi'adiis 5 Cnoninangit]p: 6 ( afpexerit alcen/
dens:d( receperit dtfpoutionetn Iiinz & martis:
figmim edmagni frigoris perimens bdHasJi fi
illtc fiierit cadens :& non afpicit afeendens^Si!;
faeritdire^s : d( m^s cadens aloco : lignificat
idem quod, prius. Itemlilaturnus fueritin gc/
minis iicl in cius triplici tate in angulo & dircA®
&fiicritdomimisanni:(ignificatmagnu frigus
hycrois.ct G afpexerit illic & no fuerit i agulo feii
aipexerit afccndcnsSC fiiGitdircAusvGguiGcat
m^nii frigus liyemis.& G arpexerje afcedcns 6 C
fucritdireaiisibidcni (ignilicatmagnum frigus
in regionibus Ggni in quo fuerit. 1 te Ii farnus
fiieritin cancro uelin eius triplicitatcin angulo
direAiis-.gi mars cadens ab eo dC fuerit dominus
anni:GgniGcatm!^nufrigus:d( Gibidcmnofrie
rit in angulo fcd alpexerit afeendens direfli nir/
fuseritecia frigus. ctfifiicritdlic retrogradus 8 C
afpcxcricfcciunmarte: & fucrintfominz abeo
cadentes : augincntabitiir frigus. Hzc Alburna/
zaribidc. Item Albu.oAauodcconiunAioni/
bus magnis:diffcrentia prima.Si Cmiliter Hali
abenragcl libro. 3 . capitulo primo dicunt:^ fila
lurnus i reiiolutocanni habuit dominiii:& ipfc
feueiiisradiifuerintin Ggnisacrcis:£China Gie/
titinfortunata abco:faciut niuem & grandine
& frigus uehemens. Item Hali ubtprius capita
lo fexto didtigj fi falurnus fuerit dominus annU
6C erit impeditus £c dmatus:erunt multa frigo/
ra. Item MeiTahalla in libro fuo de con iunflio
nibus magnisica^. dicit Gctcii pliires planctz co
iunflifucrintinreuoliitioneaimiinfignis frigi/
dis flgniGcatgraiiitatem frigoris ectemperame/
tiimcaloris.EtAlbumazarin libro experimen/
torum didtfiociimdcfccnderitniarsin triplici/
tate igneam in rcuolutione anni:auget naturam
calorum .& cum defeenderit fatumus in eam mi
nuitcaloris naturam, & ciidekeaderit ratui'nus
intriplicitatem tcrreamatigefnaturam frigorist-
& cum ibi mars defeenderit minuitnatiirain fri.
'goris.EtciidcfccnderitmarsintripIicifate acre.!
auget caIorem:& laturnusibidem minuit. Et cu
delccndcritlaturnus intriplicitatem aqueam au
gctfrigusid^ mars ibidem minuit. Etineode Ii
bropauloantedicitAlbumazangjcu lunaprz/
fuerit anno & libera a malis:multiplicabunc^ plit
uiz & erit frigus. Item ibidem cum przfueiit an
no’{aturnuserit annusgrauis frigore. Ite ibide
fleuhocfuerit fatumus retrogradus grauiiis fi/
cnificatfrigiis.ltcibidcfaturnusfi^fucritanocc
luerit i gemuils u fi ei^triplidtatc 8 C fuerit dire A®
&iagtuogenerabut''uetietfrig®£c tiirbines:d(|(i
Jiierit remot^ab angulo generabif frigus hyemis
Itemibidemilaturnus cu przfuerit anno 6^ fuc
rit incacro dC in eius tripUeitatc:& in angulo di
reAusetnona^exeriteum marsigencrabitiirfri
gus&minueturcalor.GautGieritremotiis fatue
nusabangulo&non alpidaturamarteeritetia
frigus.dC fifiicrit latumus retrogradus & ,mars
alpcxeritcum/ortuuzquoqifiierintabrentes ab
cogcncrabiturfrigus. Ecinalio, capitulo fcque
ti dicit AlbumazanGfucritlatuvniisiii fcorpio/
nc&doniin^ anni & fuerit ei coniuAa luna Sc
marsicrit nimiufrig^&dcftriictio melTiu.fnu
pitcrquocgciim fuerit dominus anni & in aric/
te Ggmficatmultumfrig®tnhyemc:6i fi fueritin
geminis fignificat grauitate Iiycmis. Similiter li
fuerit in leone fignificat frigus hyemis: & [peipue
infineci®. EtGfiieritin iiirginefrgnificatniues
& frigus in aiituno. Etfifiieritin libra fignificat
frigtisinprindpiohyemis. Etfi fuerit in fcor/
pione fignificat frigus in initio l)yeniis:& grani/
tatcmfrigoniminfineh/emis. Etfifucricin fa
gictario fignificat temperantiam acris in prind/
piohyemis&frigiisinmcdio& finedus. Etjfi
fiieritin Capricorno fignificatgrauefrig^in fine
hyemis. Et fi fueritin aquario erit ucr frigidum.
Etfifiierit in ptlciba fignificat multitudines fri
goge in fineanni.CTMars ucro cii fuerit dns ani
& in fcorpi 6c fignificat grauitatlfrigoris in hye
inc. Etfi fuerit in fagictario fignificat frig®a quo
definient' arbores & annonz. KacAlbumazar
in libro expimetonTfiiopi .fTQiiaUtCT aiit fdes
rcuolutione anni mudiiet qualiter habebis dnm
anni patent lizcin tractatu primordiftin.g.ca.r.
et.i. Alkindusuero ponitaliqiiasregulasdere
iiolutioc annimiidiifiC ponunt' in finclibri.9.iti
dicam:difFcretia.i5.inconiuctionc ucl oppone
pccdAcintroitiifoiiarieteuidcqiSfignniicdics
iicrit fatum^,illahora,fi cni' uaiicaucrit fignu fri
gidu:frig®illi%ufignificabit. Ite dicit Alki.ibt
deSol du finglas anligredif qrtas iiipif notad®
di iudicabispipmhoraaiuctibisiiropponispce
d«is itroitu Ibf i qttacodemo Ccutpii^p fafni
TraQatiis.j^
Item ibidemiiidediiosconiiinfliomliicloppo/'
Ctionii pedentia introit» anni & qrtsannieius
ncenofiidnosomni» coniunflionfuiel oppofi
tionu carii.fiirctiani driosa(cedentisanni& qr
tanimanni.& nidetimcinqnibaiiat applicatio
cniiiflibetillorndno^ttetcrittpsilliidnaturie il/
liiis (IdIjE cui faSa eft applicatio; Sc ^cipiic fi dni
f didi fuerint locati interminis fcti dignitatibus
ftcllaru quiba applicat. Vnfccimdii Alkin.fi ap
pliaieritfatiirno : friGUSdi grandine flt nebulas
fignificat. ItefeamduAomar:8cponit'in fine
libri.9.iiidia1.rtefcainduAllkin.lneprafua;ca.
ulti..8C fcciiduHaliabenra.Ii.S.ca.i^.diiieriitas
aais totius anni in calore & frigore Icicd’ ab afcc
denteconiiiflionisiiciprxiienrionis Iiiminariu:
& alococoiiinflionisiiclprxiientionisquxfue
rit inteintroit» Iblis in arictc:& aloco lumina/
risi figura:6{ a locisfilV planctapc .C Vii fifatur
nil initeneris ialiquoangulouab afcedente : aut
in aliquo angulo^ dniafcedentis fimnim in eo
dem Ioco;aiitin aliqua digmtaturuaru:& maxi
mc in medii celi an^ilo : lignificat diiierOtate in
aereiflC damnu:SC Cenebras:8( in tpc caloris mi/
nuit calorcfiC in tpe frigiditatis &dt magnu fri/
gus.Si uero remotus fuerit ab angurerut tpa fta/
bilia xqlia:iiait elTe debentsCu faturn‘’Eierit i
angulis a ano alcedentis minor-.et debilior erit (1
gnificatio fua cp in angulis ab afeendente. I tedi/
atnt ibide Alpice fifr niercuriu:fi cu inuencris in
tsedio cxli ab arcedenteconinnfiioms:fiC fuerit
in aliquo iigno^aereo^tet aliqua infortiinafiie
riein aliquo angulorum aniercurio:lIgnificat di
uerlitatcinaereiSC uentosdanabi!cs.& hocnio
indicabis fi inuencris aliqiiainfortuna in aliquo
anguloruamerciirio^ctnicrcuriiiinangiiloafor
nina;q[tia tanc» ua[cthoc'qiiant»cuinfort»nc
riinrinfignisconiundionisaiitin'fiicccdentibits
Pone ergo iQufignificatore:,pofimodi! infpicc
ciiiufmodicomixtioneshabetciiraturno&niar
tc.Etfi habuerit comixtionec» latiirno dequar/
toautoppofirioncaut coniuSionc; & faturnus
fiierit in fignis frigidis & Cccis:aut frigidis fii hu
midis:crefcct frigus tpe frigiditalis:& minuet' ca
lortpecaliditatis. EtGalpcaus fiieritdc trino
nelfexto; & fuerit faturnus in fignis antediSis:
fignificat idemq^fdmtfcdnotantlj.Sedfifatur
nusfiieritin figniscalidis&hiimidis-.qfuntge/
mini & ei® rriplicitas;& habuerit comixtionecu
fignificatoredeoppofitouelde quarto aut con
iiin&ione:lIgnificatq) aer erit tpafusfic de bona
coplexione. Etfihxcconiimfliofueritde terijo
liclfextilii^o exiftentein fignis ^idis:ipfafigni
ficatiocritmaior:& maioris tempiehetmelioris
c6plexionis,Hxcibidc.<rEtficiitiudicasdeaii
gmcntationcfiC diminutidecaloris&frigoris p
c6mixrionecu(aturno.ficiudicadea»gmeto:di
minutione calo^ p comixtione fignificatofit c 3
marte.Et fi faturnii iniieneriscu parte illadcqua
lociitu eflpriusinprjccedcntidilKn.ca.t.q.f,acci
pitur a'gradu in circulo-.iudica per cum ficiifante
diximusperexifientineiusjnangulo:8Ctnjafpe^
fiiifignificato^. Itepeordeca.requeti.f.:7.ubi
fupra:hora introitus folis in.io.gra.fcorpionis
a|)iceuenere;ioue:&mercuriu : Sl feaindupofi
tione coTu tudicabis qualitates aeris fi tunc !a
Curnus luerit infigno ignco:& in aliquo, angub
ruT& prxcipHcinmediocslt:& habuerit comi/
srtionecii mercurio : fbrtims ab eo rccelTetint
fignificat danLiinaere;Scprxcipueexfi'igo[eid(
multaspluuiasdanabilcs. IteAlkin-in^eepi/
flolx fuzdicicq? fccundu MelTahallafarumusin
reuolutoc anni fi manferit in figno fiigido & tet
reo aut aqiico addet in frigore:mars ante minuit
ibidem. Ite Almanlbr in libro capitulo^ fuope
dicit :cu fol ineatadfaturnuinfignismeridianis
erit frigus maximti. Item Meirahallain cpla (iia
ca.fi.dicit 5 Signa planctaru ponderofor» fi fue/
rint in reuoluti 6c anni aut in quoc»(^ tpe reuolu
tionis figna frigldaieritin ]iyeiQefrigus:& tem/
f ieramcntu in xfiate.lTNuncrefiat ponerer^
asparticularesde frigore per quartas anni.Vn
fecSdu fententia Pto.4" .quadriparti.ca.ii.fi pli
netsqiiidnant’ in loco coniimdionis ucl oppo
cedenci^introitti folis in aliquod qttiior pudojB
eardinaliii.di filr in angulo gdnanffcqiicntelo
cu contimSionisuelopp6]its:& fuerint frigidi?
et in fignis frigidis extiterint. Et loca principalia
prxdifla.f.Iociisconiu( 3 ionisuclopp 6 nis;etan
giiPlcques fimilif fuerit figna frigida-.& fi cu hoc
prxdiaidniconiufli fuerint cii planetis iiel ftel/
lis fixisfrigtdis:uclalpiciant'’abcis:&fiierintiii
locis cxli fr^idis:figini niagnfi cfr frigoris pdia
quarta anni: fi cu hoc concordaucrit natura illi*
quartx.Ethxc regula fimilif debet intelligiinoi
coniu 3 ione& oppofirionede quadratura lumi
nari» per totfi ann». Ite Hermes in li.defloriba
dicit:^cxconi»QioncfoIis&fatiirmfit frigus.
Ite Alkin.in cpFa fuaica.q.dicit fic:du comburi
tur aliquis planetarii leuiu in quarta autiinali di
fuerit direSiisifignii eft frigiditatis & gelu.& cu
comburit in quarta hycmali fignificat nebula di
iientosmeridiano 5 .& qn cobitrif inquarta iier
nalifignificatniibila.& qncomburitnrin aftatc
fignificatdecalorc&frilgoris & tonitruis.Scd
n comburunt' ptanctxp6derofi;fi]nC hiiiuDno
ifignificatioismifigjfunt debiliores. Elin fine
capitulidicitficAlkin.qiliinaindcdinatoeme/
ridionaliqnapplicaf cu planetis diredisserit fi/
gnificatio ficcitatis:& mouef acr ad fummufri/
giditatis fi fuerit minuens in lumine. Et didt AI/
9;
kiiidus libi fiipraica.: .q? cum fiicrint dircfli pia
nct.i;.icapifccancriadcaputlibrs:critgcliiact fii
niuitiiiic cniiialdcdebilitafcalorplard.Etqnil
lic{'iicritrcti'Ogradi:& foifiicriracapricorno ad
arictcifo! tunc diiToliiit gcliimifi timc multiplice
tunirnrifcptmtrionalcs.Etqiidircftia libra ad
rapricormi & folaini illis:& crimt occidentales
crittimcfummu eduapartcfeptetrionisict quie
fccntiicntiamcridie. Itefainidii fcntcntiaAl/
bu.qiiiponiCin finelibri. 9 .iiidicii.& iiixta fen
tentia pofira in traciatu dc apeioiba portale .&
fcciidu filiam Aomar.i finclibri.g.iiicli. Et Hali
aben.Ii.S.ca.: 8 .f.inr^iIa pofira ab cis dc aper/
tionib^porraruiqtii ponebat’ in traftatn primo
diftin.io.ca.^.Sc filrponebac in diftinftoc pcc/
dcntcica.z. St ergo in illa regula fiitcin apcrttoc
portarii afcribaturadminiftratiofatiirnoifigni/
ficatgrandincs;nubcs:& frigiis.Etaccidit aptio
portarii jiiitdiftii efipriusqn inter planctas lia/
bciitcs domos oppoutas fuerit alpcftiisifli rcccf
fcritiiinaab iiifcrioriietapplicueritfiiperioii.ht
fciimhcrmctciitrccitathalpabcn.libro.S.c.q-Si
fuerit inars luftiisrii uencrcin introitu anni ui qr
taifignificatiiiiics & frigus. Alkin.icpillolafua
c,<>.dirit:fiinrciioluti 6 eanniltiiiaapp!iaicritcii
inarreifignificatniibciintcrcifis&gclu.EtHcr/’
inamisintraflafiidelipinbribiis: qui fic incipit.
Ci1 nnilfa fic ii.aria &c:dicit gj in introitu foiis in
libr;iiicmis.'intcfol£pIiircp. 5 o.gr-i-difcuiTes hpc
mis principii! frigore rcdudabit.Suntinfiipqiue
daparcescdiqiixrdnefi-dlarufixaru qua: inds
Cnianfifignificantfri^ditatcinaercicufuerttlo
ea cdiunfiionu magnarii autcclipfiuaut afcidc/
tiacarundcc 6 iud;ionuucIoppofitionuaut afee
dentia anmiautfiierintlocaconiuSionClumia/'
riii aut locaoppofifionu copt incisanteintroitri
anni autqiiartiiautfucrintafcedctiacarundeco
iiinflionii ucloppofitioiiii aut aicedens anni aiil
alicuius quart.eani.-autgcncralitcrcuipfepartes
cili fuerint alia locaprincipalia.Dicit itaqi Pto.
fccudoqiiadripar.c.ir.qjpartcs mcridionalcsari
ctiscongcIant&infrigtd.it.EtfciIm haly ibides
fiintdc natura iatiirni.Tauriueroptts nicdtsut
dicitPto.hilcSantSCinfrigidat.Cacri ueropar/
icsfeptetrionales frigidiEfiit.Aquariiiicro fignii
generaliter infrigidat.Pifciufignu \ Ir infrigidat
& iicncosgencrat.HicPto.ibidcm.
CrCaplm. 5 .qualiter fitpronofticandu defrigo
rc& gelu goesnienfes 8C medietates menfiunu
&quartasmenfiimi.
Vm nolueris pronoflicarc dc frigi
1 F^^^^^iditateaeris p oes incnfcs & medie
jl^^S?^itatcs& quartasmenfiu& fciiictis
'll ^Mvydidnnimcnfis& medietatis &quar
txciusuiideftdmCiiamPto.fccu
j^^i^Sido quadripar.c.i 2 . Qualitates di
naturasplaiictarildnatoru qiiidnantiirin loco
conitidionisiicloppofitionisuclqirartsniciifis
aiitin angulo (cqiictiqiiclibctdidorulocoril. Si
tnocspianctjtilli iicl maior pars coni fucriiitfri
gidiiiifignisfrigidiscxifietesj&fiiciint coiilfli
cum ficHis fixisfrigidis:& fi loca principalia pra:
diiila filr fuerint frigida.Et fi pdicli diuiiing.itiir
planctisfriwdis&cosafpiciantafpcfiu forti fiC
aniicabili.-fignuefrigoris acrisiillo mcfciic! me/
dietatcaiitquartie mcnfisificriboc concordauc/
ritnaturateporisfiiieqiiartaanni:& eo fortius
fidnatorcspiancta:<3C loca principalia anni: &
quarticiiis frigus fignificancrit. IteAlirind^in
eplafHa.c.6.^fi iiicoiuflioncucloppofitioctil'
quarta luminaris luna applicuerit cii marte: figni
ficabirnubcsaimgelirinterci&s.Itcalpicicndue
ad regula prius pofitadeapertioneportaruin 01
coiiTiimSioncucloppofitioe&quadratiiraltrmi
nariu-Siergoialiquocorudcfiicrit apertio por
tarii & fiaferibatur adminifiratio fatiirno: frig®
fignificabirproiitpriiisallcgatu cab Alkindo 5C
ab aliis. Citem proutpatet in traflatu dc aperti
onibus portarii Sifatiirniisafpcxxritdrios aper
tioniS:iicl fiicrit cu cis coninneius & fuerit indo/
moaqiirr.i.infignoaquco;fi-igus6Cnubcsfig,ni/
ficabic.Etdcbciniisobfcruarchasrcgulaspri^po
fitas in.c.pccdcti & allcgatasab Alldndo:q rcgii
Izponiitiirinfinclibrilg.iiidiciisAcetiaobfcrua
rc debes in hoc caplb oes regulas pro maiori par
'te prius pofitas in capio pceded de frigiditate ac
ris & finit hoc capitulum.
CCapfin. 4 .quaIitcrfiepronofiicadu defrigo/
re St gelu omni die.
B [ Vm uoluerislare quid fit quoli/
betdicdefrigorc &gclu&qn&
quodiccritfrigus. Accipcfignua
|foIcadfaturnuproiit dicit Alkin
Idusincpla fua.c.7 .Scppoiicei fi
gnol unrc&ubiterminaf niimcr^suidcgsplane
ta fit inilla domo dus-n-i fi fuerit domuslaturni
critilladics frigida. Etdicit Alkind^^igjfrigida:
plancta: fiiiitiupitcrfatiirn^&ucn^. Itedicit AI
kindiisibidenuquandoobuiaiieritlunaciimftel
lisfrigidis:ucnirucntus Iente:& infrigidatur aer.
Ite ibide ni:uidcqiiado lunafiierit in principio
figni:quisp!anctaafpcxeriieam;flciudica {«un
dum hoc. Significabit cnifccundu additamenta
fderia: rerum acris. Si cigo fatiimusalpcxcric ea
iil’aliaftellafrigida:fignificathixta didii Alkin.
frigiditate acris-& rccolasfodc regulapii^ data
deaptione portarii. Si cnifucrit aptio portap; i
aliquo dicmefisi&afcribat' adnnfiratio pdifla
faturnoicritfrig^. Et dicit Hcruian^iiitraflatii
dc imbribusjqiii fic incipit: Cii multa & uaria &
TraSatiis.?;
citcratcpcapricorni tTgtifi plushabctfrigoiis 9
pliiiiia::ipni ci^o efticit frig^^cu fuerit aliqi co^i
qdbfim^priiisin primo ca.hiii^diftin.i.cu fuerit
alios loaisprincipahautfiicritaltquafkllafigni
tiaiisfrigiisincouuccniaddctcicfrigor^. Itcfe
ciidii fentcntia Liucon ,iii traftatu fuode tanpie
acris;& j)iitponU'ctiaiiiExafFen 6 .Ci 1 excelles
frigus pronofKcarc nolueris unde & fcufl” terrs
niorttficenf : nide telHinoiapUnecaru frigido^
conairrctia.Vd fixundii Exaffeno iiidcqfi ph/
netsanno ufmen&conairrutiquifuntnaturarr
frigiditficutaccidebatannochrifti.njj.faturno
iftc cxiUente in Capricorno .f .in domo fua : & .f.
anniscontinue fuerit ibide;8C in aquario filr mo
rabaf.difpofiiircigo.f.hyemesin magno frigo
rc:& iHatcs frigidas fecit propter afpcilu ci^^op
pofitii ad folcp a:flatc:& ira impedierut fniStiu
maiiiritatcdC erataiituno^ tpa frigida& perni
dofap.j.liinatiocstdf circa plenilunimtucetialc
fit nites in primo flore t & fniflu arbores priua/
iiit:& macnaspcfHlciUiasgenerauitpquattilem
arpcfliiadmarte & mcrcnriu.Scdfecimdii Liii/'
con.ibidemimiebac'trimiiltueffe£t^faturni;q 3
mfiu diftabat acenith capitis noftro^ : hec ibide
Et didt Hermes trimraft® li.4.ca.r. Scito iitru (i
gnaplanetaKpoderolopefintcalidaulfrigidaut
tc n lateat aiiqd cx rcb? tpis. fi eni illa ligna fucric
calidalignificabutcaloreiafiate :& teperatiaae
risiliicme.&fipdcafignafiicritfrigidai^nifica
biit ecoiicrfofrig® i hieniciet tpantia aeris i iftatc
Itcli.c.ca.r.didtjSdia®Hcrmcs!g)fi!nhyemc
cufolcfiicritpUnctacalid® etficoisifitliycmsmi
niis frigida & htimida.Siueroin adlatcfueritcu
folcplaneta frigidus cchumidiisifitaftas min^ca
lida&ficca.fodiritHermcsoilpeciilatiqlitatcs
tcpo^fpcpiidcduqfignarolhabcat;dC qs pia
nctacu eo ibide iugaf & gsllt coj> horofeopust
Sic ergo reru qlitatesSc naturas cognolcet fi q!i/
tates & mutatione tepo^cognoueriteu flatu SC
tepicaerisi&cuqlitatib^^r^onu&climatiuhic
illc. Itefraterq Ic iiocat plcmtatorein trafiatii
fuo de reperie acris in eoclufionc fiia fccuda detee
minatdcge[ii;gradinc&miie.Vndedtcitibide:
qigradusputd ffit maxime frigidbdeinde cxnl/
tationcscdnnincs.f.gradusaugmctates fortunat
quos ponit AIbii.inprioiibro:8( exaltatio mar
tis& oiumplanctarucxaltationespitcrfut frigi
di:&cxa!tationes particulares qiiaspoitAlbu .
gra.augmctantcsfortunainfecudoiocoinfcxto
maioris introdiiflo.dria.Ji. Ite dicit frater:^
nulhisplanetanlpcerlatiirnu in puteo facit gelu
nflilunapcr puteos tranficnsfit infra radios ali/
aiiusplaneticcfltii frigus fi fit aliquis planetarii
magioru.Et fdtoqt gelu fit pcrplanetasdiiosifiC
fi nonfeafpiciant &funt iu puteis fere ficutqfi
conwgiif . Sol in tcrniloniartisipedicgcluoino
nififltinputcoi&nifiincoiimSioneuelarpefiii |
iouis cii (atiirno : Sol i exaltatione permittit gra/
dinc ee fcd no gelu nec niuc . Si fit t tcrinio marcis
illud ilocismotanis.In hycmcucro fi folno fitin '
termino martisoisplaiafpedlu adfaturnuipu/
teis farit gelu prxter luna qux no habet mora td
co:& timcilludquodnodc cadit erit congelatu
ad modu extremoru flraminu:& caditciun quo
damlbnitufubtili.Confifrois alpedus planetx
ad plancta in puteo fadt ge!u:& quicqd tiic pluit
imotanisnris eflnix.Intaliaiitformafcdmgra
dus exaltationis aiiaii^fit grado: minor eni ci fii
giditatisfacitgradinet^niue.K intelligo fi luna
habet mora in afpedu ad ^tiirnu aut ali ii plane/
tani.inputeo:uthahetcontiniiequantu fitdepu/
tcoinpucemtiiucfit etia peream gelu. Saturnus
ctia follis in puteo fi fol no fit in termino marcist
continue facicgelmSCoetunccadcns efl nix-.fed
alii planecxno fic. Ite cii Ibl cflin puteo tunc iti
na infra cius radios in aliqua exaltatione facit ni
ueinmontanis.6C fic facit cum aliis planctis fecu
dum exaltationes aliquas. Sl. ifls funt rcgulxfu /
pra de gelu Si niue & grandine. Et fufFidut illx
r<^lxparticLilaresdegelu frigoreifumpte cx
qualitatibus dCnatutis planetarii & aliaru flella/
rumSefi^oruSi partiu circuli SC figura.
I^CapUuIu.^.qualiter fitpronoflicandu dc fri |
gore & gelu flellas cau^tas in acre. >
, Odooffendamtibifignaquida
jpronoftica frigoris &geluifum
I ptaex flellis fecudisin acre: cuiuf
modi funt flcllxcomatx& fide/
I ra difctirrcntia : etiam alia l^na
Ipronofticafiipraexfignallbiisq
apparcntcircaluminaria.d^ aliafumptaex aiali
busirrationalibus.& ex aliis effefiibus hic infc/
rius. DicitPtols.fcciindo qiiadripartiti.c.5.5
ficaudatxflellx SCaltaTigna apparentia in acte
hora eclipfis circa liiminaria; & eade ratioeqiia /
CLinqi alia hora fuerit coloris nigri uelqiiaficolo
risuiridiseaqiixfaturmnaturaimitari diximus
fignificabimt .Cii ergo diSiim cft 9 fatum® ma /
xiinefigmfic^frigiis&( gelui aere:fequiturq>hii
itifiuodifigualiafic collocata : figniiicant idem .
Etiioc idem pacet ex haly ibidem: didtt^. G^loc
niger fitpptermagna cobuftioncin. & miiifdlil
cfl^resquzcombiirutur multu redeunt polica
ad natura frigidam.autcritiugrcdojptcr frigus
multii & magnu .Et color uiridis fit propter ma
gniifrigus.&ex/quoitaciexpcdit^cobriiiridis ^
& nigerconcordantcumnatiirafaturni.hxcilie. '
IcemaUbiincodc.c.9.dicLthaIy.q) qn dmbif
ulrtiisaliciiiusplanetxingubernatiocmudicoa
iiercit fumofitates iflas adllii natura & cius color
Diitmaio.j.
eritconcordatiisfignifiationi natiir* copicxio
nisilliusp!ancta:qvudomina«nr:& ideoaccipu
acolorc nf nificationcm plancti. Ex his fatis pa
tct gj fiftclliconwtiautillaiignaliainacrc ap/
parentia fuerint coloris nigri & uiridis figmficat
frigus in acrc& alia accidentiainnumdoqiiefiic
dcnatnrafatiirni.CCltcm haliin fincccntilo/
quii dK’t:& allcgathocaptliolomco q illa co /
iiictaqiia.dicitiirnigraed!naCiiraratiirni£i( cius
folorcllmacisarulciis^niger.illacrgofignifi/
cabitfrigiismaercutpraxliftucft.Etillafimilitcr
fc<£n)lialii5gnificarniortalitatc multa & decola/
hnncni.Et Albu.f.dc coniimSionibiis magnis
difFcrctiaultimadicitgifiappanicritaliquartcl/
lacomata in taiiroeritudicmcns frigus cum cor
ruptionemclTiu.Et Albu.in libro dc floribiist fi
appanieriteometa ilibra l^ificat apparitione
paupertatis in cordibus hominu diuerfis modis,
f.modo cil frigorc:& modo aimcalorc.CTEt.f .
dcconiiinftionibus magnis 1 'bifiipra dicit.Siap
paret cometa in fcoipjonc fignificatiiehemesge/
lii&pniina;& fr^ora. Item fcd!m Albii.ibide .
fi appanieriteometa in Capricorno fignificarni/
ues grandines &frigus:ira ut plantcdifinicnmr.
Item ptholcmcuj.t.qdriparriti.capi.ukimo.di
citgj quando folnigcrontiiraiitad iiiriditatcdc
clinans aut fi eu nubibus occidat aut circa ipruui
imus iic! d.io circuli fueritifcu nubes qui folcs ap
pcllannirhabucriccan '19 mibitim radii fi decima
tes ad uiriditatem uel nigri fuerint aerem hiema/
lem.& phuiias indicat. Et dicit hali ibidem qi fol
quando alcendit uel occidit fi apparuerit niger
uel uiridif demofirat qt fiimofiras quzecirca eu
cftdcnaturafaturni^eigo illa fumofiras frigus C/
gnificat. Item Pthclcmaisiibifupraiconuenitt
fiiihlicerut alpiciasad luna fuperaie tertia : ante
coniuflionc;& dic tertia antcprauientionc&to
tidcdieb^antcciusdimidietatcminlucemecnon
& tofidediebus poftiias lioras ciuf<$ locii tucob
feruare debemus. Si ergo lun a tue nigra apparuc
ritautiiirida aut fptfia hiemale aerem & pluuias
fignifeabit. Item fcdrn hali tunc fumoutas cir
cae.icritdcnatiirafaturnu& perconfeqiiens fi/
gnificat frigus. Item fi in hieme fol rubicundior
6i clarior apparet in occafii tpfolcbat flante bo/
rcali uel aliouetofeptctrioali frigido ifequeti no
6 egelu fignificat;& hoc expertum eft. Ite fi in
hieme denofie (lell* clariores appiierit: radii ei*
quoij appareat fcintillarefignum eftfrigoris&
gelui&nocfimiliterefi expertum. Itemaereexi
rtente claro intenfius frigus fite^ fi aer exifti t ne/
biilofus. ItemArifto.inprobkiiinatibusparti/
aiU.tf.didtin aurora eft inteulius frigus qj iiie
fpere. Item Arifto.ibidc particula, ifi.senti fri/
gidi funt.Ite ineadcniparticulazcphirusuento
nuiieftfrigidiffimus. liem fi in principio gelw
ucutiis oricntalisfiicrit ilLi qunq: plagam flabili.-
tcrtcnuerircxperimctaturilliidfignu qigclu diu
durabituiixaiitautnuqrin illis regionibus ell hi
cnisc-ii gelu diu permanentequ permagna parte
illius hicnusucntusrcneatplag.loricntaleAjc.tii
iibifiipraponitiicntiimorictalc calidiorem efle
Hcntooccidmtalufcdhctcinrclligcndumcflj» re
gionefua luctamen cotrariuellcxpcrciun. ftein
borciisfngidiorcfVqiaiiflcr.NadicitA^.ubifu
pra auflcr in libra frigidus e ficut apud nos borc
asifcqutt' ergo qiborcasihiemc gelu fignificabit.
Exhisauteinuerbis Abi. fatis patet qsidc uenti
non fu* magis frigidi apud oesummo alii nenti
aliis habitantibus frigidiores exiftimt. Ite exper
nim cflqjfi in tepore liiemali & plmiiofo res fu/
bito dcficceiitur qu.-c folebant defacili poli tanta
plumam humectari ntlutpapinisfic pergamena
&fimiliafignuiiicflgelii. Itcfiinprindpioge/
luhumtditasfiipcniencritqiiz fitnixuel grando
uel pruina & non piiuiia cotinuarione gelu f gni
fiearicthoccfidictummiIgi.Etfinixfueritiliahu
miditas & partu cius fiicrincfubtilcs fortiusfi/
gnificabit gelu: magnienim & lata: partes niiiis
cadcntcspliisfignificatdilTolutioncgelu.Etf p/
dicta huuiiditasc 3 dcnsfiicritgrado& dus par/
tesparua fuerint albi quoq;& graciles & etia ro
tiind.! figuificat continuationem gelu . Magni
enim partes & oblongi & minus albi diflblu/
rioncmciusfignificat. Itempluuiaipfius gelu fi
gnificat diiroliitionehacomnia patet experinte
taliter. Item multotiens prilcif gelu p frigidita
tem non cofuetam in extremitatibus hominii n5
calcfacicntitimfcad ignem . Itempatientesmor
boscronicos frigidos multotiensgelu prifciimt
eo qj tunc magis patiuntur.ht habentes morbos
calidos qu.idoc^eciaprifciunt quia tiic minus pa
tiuntur&fetuncfenriantaleiiiatos. Iteofiaho
minum fracra&aliaiuilneraeoru antiq quipri
us fuerint fanata qi gelu multii dolent. Itefi in
prindpiogdiiuolatiliaaquaticaquaTantmagna
aquam non cogclabilcm propter fluxu maris flu
entis ad aqua illam fignificar q? illud gelu erit ma
guum & diu durabile. Ite fi paniiaucs in prind
piohiemis congrcgaucrintfei magna multitudi/
ne & fuerint diuerfaru fpccicrum & aliqiiado uni
ti fpeciei tn fiomnes fuerint parui ut palTercs &
huiufmodi & rucilliaiiescogregatiitampoin
modicadifiantiaauiUaibidequcruntdbuugnu
ell frigoris 3c aliqn gelu aliqn etiam tcmpeflatum
ualidarum. Itcgcluplusacccidit inhieme^ialia
parteanni. Itcpluricsacciditinoftc^idie. Ite
fiitregioncsquir.iiionc finis frigidiores funt&
plus habent dcgcUucuuifmodtfiitilliqui futp/
pinqiiiorcspolo&fimilirerlocamotuorafutma
gjs cclida dfi loca iux ta mare; hac fut fignapnofH
cah'igoris&gdufuturi.Miiltoticnscti.apr.i:fcit'
Traflatiis.
in prTfcnti fi gcict p congcfatioiicpanni linei aq
ImincfacHftirpenln.icrcc.MradonuI tucgclii ni/
mio >gclatiir. (te illud idc fcitiirfifiilla: penden /
tcsadfcctfidoinus nodiftillaiicritplufqjpriiisdi
fiilUbant. Ite in tepore frigoris &pcipiicgtUdo
iiomoqiiilibctaiiclitufiiu&rmiilitcriinclitualio
nipocellmcli^iiidcrc^ialiotpe. M6 rcftatdi/
«re figiia ex quibus fciemiiscxcclTu niniiii frigidi
tatis & gelu pteriti : fle hocfignu niagnu efi niiilt
ti fenes poft frigus ficgclu moriat'. Itcmulta^ pa
rictiminiinapoftgcliiciusexceirufignificat. Ite
gjinultopaucioresfmtaiiesqifolcbatqucitgege
Uteapumt'utpairercs 6 Calaitdx& filia. lc*q>poft
gcluaialiafiiiiellriafmcniagismacracaufistn ali
isqbufcuqi amotis . Ite iiccxtra (blitii pululatioes
fczctfi & licrbape inarcefcat.& hocigeiiiexccllen
tifrcqucfi^acciditt.ifmcnitieqcuniuc. Itcnota
ipgdiifinc niiicmiilroticnscllea qrc ta fcgctcsqs
prata min^fmciificiitqjfolcbat.Itcm fi liliis mul
Ium iifitatisfucrintpoftdilTbliitionegclii multa
lacii mariad: y ftindiora qj (olebat & plura (ignit
cdilliiis gelu dilToluti . Itc qjuafa xncafmccapa
nafaeiliter frangant'. Iccfihumornoconfuerus
gclac & qj aqiis afuetscogclari congelet' ampli
us q) folebant . Ita gi uUra folitu glacies fmt ma /
gnx&fpifrx&maximcfiin paniotpeboccon/
lingat. ltefiarbores& platifiC fegetesihiemcftc
mortificenf icautexindccaridiamagna fru3iu1
piieiat ccrfilTimu fign fi-c excdPmagni frigoris &
gelu in hieme. Iftalignapnoftiafrigoris&gc/
luliifFidfitad jSlcns . Plurimath aliapofiutaddu
ci ligna (Jfrigiditatcacrisabfqs gelu qui panenf
indilKccioc texta iqdetepcftatib^dctcrmiabit'.
Crineipitdt(l(cto.;,dercmtatc&ficcitarc&bo
natcperantiaaefis. •
CTCapitulu.r.cIlq liter iitynodicandu de hiisp
bes mmnos & p coniunctioncs niagnas'& p,e/
N hacdiflinflioc
j.Intcndo ponere
n^tiiaspardcula
res de ficcitatc 8 C
! fereitate & boa tc
Ii pcracia aeris quas
l' extraxi ^diiicrfis
libris aftrologoje
Caufa autem qua/
rclliacdiftinfiio/
ne intendo deter/
minaredebonate
pcranria aeris una cii (Icdtatc&fcrcnitatedlhxc
l3onacni tepantia acris line tcpatacoplcxio cillit
cditer; accidit i fcrcnirateci^& plusi ferenitate qi i
hiiiiiiditate,eiiis:acc{dir.n.frcqucr£rtcperatiaiuc
ciratctcnipata. ut cii fuerit aerneqt excellenter fic
cusncqi excellenter huniidiis ncc excellerer calid^
exccllctcrfrigtd'’. Vhriiiiis qlifatib^adcoplcxio
nc temperata dccUaucrit bona temperantia aens
Cuccopicxioiie equaleIiercuidef’.hocautmaxic
aceiditifcreitatc&ficdtaccei'^tepcrata.Cuciutn
aer fuerit nubilofus di tmiiid'’ab cqlitatc splexio
msc'’rccedcrcuidcf’cogjipfcdenaturafiiafitliin
pidus fed cii fiicritfercn^& ccmpateficc^d^jplc/
xo tepatac&dcicdabilis.Ergo ut coiter i (la tria
coiddiititcpatafcrenitas & boa tepatia acris fiue
jcqlis coplexio ci^.Et hac de ca itendo detenniare
i idadiftindoede irtis tribus.f.ficcttatc & (crent/
tate di bona temperantia aeris 6C primo de cis de
terminabo per orbes magnos 6i coniunctio /,
nes magnas & eclipfesltiminariumideindcprc/
uolutionesano^ &pintroicusqrta^ ani.Etdei
depc6iun(3iones& oppofitiones& qdraturas
lumtariu Icilm modii jiusobfeniatiiiduabusdi/
IHnflioibus pcedltib®.C7Cu .at uoluerisynofti/
care de ficcitatc & ferenitate Si bona tcmp.itia ac
ris p orbes magnos Si p coiunflioes magnas &p
eclipreslunuariuaptaalcedcns&qtuor angulos
in initio orbis magni;& (hora coiundlionis ma
gnx& edipfis iuxta doQrina traditam traflatu
primo di(hnftionibus. 2 . 5 .& .q.extrahedniun»
uniufcuiiifij copcquib^pliabitispipfos doinios
difpofitorcsco^iudicabis. Dicu ergo^fc^m
letecia ptolcm.ti.t.qdripartitica.S. Si iuxta fen/
tentia afljii . f .de coiundionibns magnis differen
tia.i.iuppitercufolus fuerit domin^rbis partis
magni ueldiuiforanni orbis-.uel fuerit dominus
cdiunflioismagni uclcclipfisiautfifueritdomi
nusafcedctiscoiundois magna; uel dominus a»
giili^cdendsucircquentisccIipfimautdommuS
alicuius tpis rcuolubilisifadtgencrarroesrescre
(ccrccritq aer tempatus Si faliitifer £CmuItopc ue
toru inmiidope qui acti (ciSmhaliiiit faniores qa
difroIuiithiimidicaterpilTa. IrefiaictVrriefcdm
ptotemsii auguitabuf&crutralubrcsniarisna/
uigationes & fruSusferrreatep omnes res pfccti/
biles augmetabut' noceres iicro miniicnt':niciUe
CEt dicit albu.q.maioris introdiiflorii dria .6.
qjquiafoKtcmporibusoperaf’ aliquib^^Si quia
copofitioncsnofiutnifiiiocisfupqiioscmsnio/
tusteperaf & gafolfignificat uitaimiuerfalepo
fueriit antiqui ipfu eeforttina.Ciiij fueritei^mo/
tusiIocis(quibufdatcmpatisrcmpat'ibidc acr&
fitboxPpIcxioisthxcille.Solei^ofipdidu duiu
ribincdicaucrittenipantiaacrisbonafignificabit
fiTltelcdinptoIemxu ubifupra& fc<£m album.
5 ’.dec 6 iiiii£tionibus magnisdi(rei'entia. 4 ,uenere
pdictii donuniu obtinete erit tempantia acris Si
gencrafr operabit' caqluppitcropabat' Si fi erit
eius fignificat io i aere crut iieti tenipati huniidi nii
mcabilesmliu.f.q faciet crefcercSC erit aer limpi
d5bon^& clar^CTCu ueromarsdiiuiobtiet^i
ftu fccfm aibu & ptoicniafi ubi fiipra difteren .5
erit ca dcciimcci {'ucnietis ex ficcitatc gencralitci;
Dzftin flio.:.
Itclccfm ptoI«m*u & albii.iibifiipra differetia
<.mcrciiruiscft3plcxi6isftfcefelbnimot®co9?(b
liadit cu folcet rrtrogradat fapiiis fiio ciirfinunde
fc(Jm cos fihuerit dnifl ficcitatc auget &'ft fuerit i
altq digitate pra?^ ficcoij; 6i qn afpicit fccu cis &
fortadios intrat . Expdiftiscigo patet q> mars fle
mcrciiri'’ ut coiter ficcitatc liipfliia acrisfigificani
fcd cx fili natutabonatcpatiiaerisnfaciatnifip
aecns.f.fnilgafpiisfugfluchuidistcpadoeopr Iui
morefed hippitcrfolnen^natiiralrfaciut bona te
pe.aeris ^ETEtdidtalbit.c.dccoiiiflioib^magnis
driai.gjfi Saturn^^^ifludmuobtuicritSi: fuerit
in ariete fignlficat pfpera aeris cdniixtione.lte ha
li i traSatii fiio deexn tia pla^ defiib radiis.Satiir
niis in ariete matutinus bona comixtionc oudit .
Et fcdm albii.ubi fiipra fatiirnus fi fuerit i tauro
&ei*’Iatitiidofcptltri6a['fignificatbona aplrxio
neaeris:Et fcctinhali ubi ftipra (aturnai tauro fiib
radiis bonaaniixtiom.fle bonii t^ figifieatiiefpti
uits atit ficcitatefignificat.matutin^iieroautorii:
talisbona codicioneflcfanicateiTgnificat. Item
fcd!m albuuibi fiipra .Satiirniisigeisfi eius latiru.'
do fuerit meridionalis ficcitatc aeris fignificat, Et
fc^mbali ubi fiipra (atumusigeminisrubradiis
ficcuscft:iiefptin®ficcusfl< matutiniisbonarcoplc
xioiscfi. Ethali ubi fiiprifatumusicacro mani'
tinusuroricta!‘scritbon!cccp!cxionis. Etfcdni
albu.tibi fiipra faturn^ilconc paucirate fignificat
pluuian: 8 t uchemctcficcitateiSt fc<.{in hali fifuc
rir ibide fiib radiis autuclpcrtin^fignificatficcita
tem acrisimatutin^quoij bonacomixtionc 6i fla
tiflariiisficcitatcefficit. Etfcdlmalbii.farum^cu
fuerit in uii^nefiiiefuerit dus latitudo feptetrio/
naiis iirmcridionalis fignificat bonaaeris comi/
xtionc: fle Ictfm hali fifiieritilltcmatuti^figificac
ficcitate . E c fcd m albti .fatum'' i libra figificat bo
na coplexione acris. Et fi fuerit ifcorpioeflC re/
irogad^fignificarficcitatc aeris. Icefeifmalbu.fi
fuerit i fagid.crit boa coplcxinacris.Et fciJm ha/
li fi fuerit ibi iicfptin'’ ficcitatc fignificat. 1 tedicit
haliraturn''ipifcib3 matutinus bona^plexionefi
gnificat. <r'luppiterucro 0difludnu'ihns bona
rempcratiafignificat.lte (c^m albii.^.decoiudio
nibus magnis differetia ,r:. luppiter iicro fi fuerit
in ariete ^idiidninu habens fignificat fanitatem
corporii & conterbona tcmpati.i acris.Scd fcd m
liali ubi fupra.Iuppitcr i arieteoccidetalisfeu oric
talis fereitateaeris fignificat. Ite fcdm albu. ubi
fiipra iiippiteri tauro exiflensfignifiataugmcta
tionc caloris fic ficeitatis i.4.autiinali 8C erit.4.1/
iliua!isficcafl;tepataflCcaHda:d<fif<ieritill!Cci'’la
ritudo feptctrioalis bona amixtione acris figificat
Itehali fi fuerit illic fiib radiis folis mcdiocrita/
tem ani fignificat. Itealbu.iibifupra.iiippiterigc
minis tempanriaacrisfignificatiu .4.autunali.
Itcfcilm hali fi fuerit illic fiib radiisbonacoplexio
nc fignificat. Ite.d.hali icacro fub radiis traqlli/
tatcmmarisfignificat :iicfptitt'’quo<| &imtiiti''
bona aplexionem fignificat & fimitatem. Irem
haliiuppircrilconCHefptiuiis bona aplexione fi/
gnificatmiatiitiusuronentalis fortuniu oUcndit .
Itemfcdma'bu.iiiirgicfignificattemparia acris
in.4.ucmali6c bonitatcacris 4.tfHuaIis. Si fuerit
citislaritiido feptctrioalis fignificat bona acris c6/
nrixtioeni. Itcfcdnihali.iiippitcrfiiirgiciielpti/
iiiis bonaaplcxionc fignificat. Item albu. iuppi/
tcriuirgincrctrograd^fignificat paucitatem pia
uiaKcuboitateacris.Itedidtalbu.ubipiis iuppi
terilibra fignificat bona tepatia aeris ucrisflC de
cUnationeciiis ad frigiditate. Et fi fuerit retrngra
dusfignificatilliididcm. ftchali iuppicer ibbra
fub radii s figni fic.tt aerem bon* aplexton' s llatoa
ritis quncp bonii tps facit 8 l firmat. Item hali iup
pitcrtfcorpioeiicfpcrtinabonacon: ixtioncima/
tiitinusbonutpsflacoariustraqtiiKitatemflCquie
tem farir. Itealbiuiiippitcrlfagittario retrogra/
dus bona tcper.itia acris irftatis fadf & niltas ner/
bas.ltcm hali iuppitcrifagiftariofiib radiis boni
^Icxioncmiatiitina fercnifatcaddiidt. Itcalbii.
iuppitcri aqrio fcptetrioal' i latitudie fiiaficdtate
acris fignific.it.ltc hali iiipitcri aqrio fub radiisbo
nam aplcxione fignificat Etdiciralbu.luppiteri
f )ifctb3 boni acris coplexione fignificat. 4. aiitiina
i.{tc hali iuppiter i ptfciba iicfptm^onacoplcxio
nc fignificat. manitiVSglitate i man flati6ari‘’uc
roboni flt tepcrataaplexionefignificatiCMars
ucro put dictu e^us cu ^idii dniii obtiuerit ficci
tatem de fui natura facit (edno teperatafed exceiTt
uaTn albii.ubi fiipradiatcfi fiicritiarictcSCei^Ia
titudo fuerit f^tctrioalis fignificat ficcitatc acr|flC
fi mcridonalis fignificat tep.itiaaeris. Ite hali mars
i n ariete fub radiis Iblis ferenitati fignificat . Ite ha
liubi fiipra mars 1 taurofubradiistpsfadrfineue
to ucfpertin'’fcrcnitatem fignifiear.ltcm hali mars
in geis flatioarius Calidii 8 C ficcii Qc ferenitatem (i
gnificat. Itemars icicroflatioarius fiidmalbu,
caliditatem dC fiedtatein puollicat. Item mars in
Icoc fi fiieritcuislatitiidofeptetrioalisfiedtatcni
acris fignificat fle etiainit^ne. Item hali mars in
iiirginefiationari'' ficcitatcm.ltemfcdm albu .fi rc
trngradTucritiUiciuirginc ficdtatcfirr. EtdidC
hali mars fi i libra flac6ari''calidus 6c ficciise. Ite
albu .mars i fcomione fignificat miilta ficcitatc ac
ris Si ^ipue fifiicrit eius latitudo i^tcntnonalis
fed fi fuerit meridionaftemperatia aeris. Ite fcdin
albu.Sifucritmars in fagiaarioet fuerit latitudo
rcptcntrionalismultii flatu uento^ cu fiedtate flC
paucahCiiditate. Itcfcdm albu.fifueritmarsin
Capricorno fignificat pa.ic tatem pluui* cu ficd/
tatcacris.ltemhali niarsi Capricorno fub radiis
nutrituiefpcrtin® bona coplexione fignificat. Itc
albu, mars in aquario pfperaoplexione acris Si fi
fueritdiis latitudo fcptcntrioalisiignificatficdta
n 5
Diftinflio.i.
lini aeris .(tcm hali.Si fuerit ibidem fiib radiis fi/
ginfiataridirate.Etalbii.marsipifctbjfignificdt
I'nn;i3plcxi6iii:fedf£cfm hali marsipifcib^figifi
fataridit4K.(I7SoIiicroiitdiflijcciidniiidifli1
nlitiniieritKpafialcertocafiifignificariitdifliic
fipraCTSifrquoqtfiiiicn^ut ^diftiieboiiatepe
nri.iii ei^fcrcifatefignificatcriipfacodniddna
tiir.ircdicitalbii.f.de coiiifloibamagnis dif. 4 .fi
itcn^iadifludinii obthicrit&fiicritiarictefignifi
catficcicatcacriscudimiiicioe plmiia^e & tena
tegitia aeris . 1 tc (ctf iii albu .fi fiterit ncn^i faiiro (c
eje ficcifatcacry. Et fi fuerit c^latinidofeptetrioar
{ignificatbon.iacris3mixttone,rtehaIi iicn^itail
rniicfprinarereitatcmaturiabonacopIexioneSC
iicilitatefigificar.ltealbii.iicn^igcis-.fi fuerit latitti
do e^mcridioalis ficcitafefipjficatite liali fi fuerit
ibi fib radiis nimis(jfiecat. [te albu.fi fuerit retro
gradacaliditateSC ficfitatc . Ite dica!b.tien’fi fiie
Tir t racro bona tepatia acris figificat.! te liali fi fuc
rit ibi fiib radiis rcpari.i fine neto uefptiabona c5
plcxioncmatutia(crlitatefactt.ltealbii.nen®}Ico
jic foria bnnaaerisaplcxionci&G fuerit eiiislatt
tudomcridioaftepantiaacrisfignificat.ltehalifl
fiicritibideniatiitJabona?plcxioncdiicit.ttedL/
citalbii.iien®iuirgU{ignificitaeris3mixtLonc:8C
fortedcliabit ad fricate fi fuerit illic feptetrioalis
ci^latitiidobonaaplexiongfignificat.Etfcimha
lii uirgic fub radiis fircitate uciptia bona aplexio
nefignificat.lrealbu.tien^ilibrabonatcpantia li
gnificar.ltebali fi fiicrit ibideiicfpria bfi splexioa
taerit.ltc aibu.tien^cufuericifcoipionccritforte
boacoplexio acris . 5C fierit ibide ei®Utittido Ic/
ptetrioaiisfigiiificatficdtatc.lteafbii.iien^ifagi/
tariobonacoplextoncacris fignificat:& aliqn de
clinatadbriiditatcfupfluaSf aliqnad magn.i fic
citatc.ltchali lien "i fagi dario n]atiitiabona3pfe/
xionefignificat.ltealbii.iicn^i Capricorno figniff
catbonatcpantiaacris.ltcalbu.iicn^iaqriofigni
ficit bonaspIexioneaeris.Et fi latitudo ei® ibide
fuerit feptccrioalis fircitate fignificatfi< paticifa/
tcpIiiuiaf.Etdiciralbu.iicn^ipircibafignificatbo
na3p(cxioneacris.Etrcd!mha{iiicn®ipirdb3fiib
radiis fignificatlcrcntirjSs.Matudaucro bonaco
plexioem (ignificar.&eramia & frufliisniitrit,
Mercuri®ucrovut dii^fi c fiedtate fignificateu p/
diflu diiiu obtict fi idienifatib®pra^ ficco^ fiic/
rinaiit.ibcisarpiriar’ uelciieiscoiilgaf.Scdfcifj
albii.r.dccoiimriioib^inagnis.drlj.c.mcrciiriiis
figificatpaiicitatcpluuiaw Kiieliemtefiatuueto
ru.ltc liali ubi fiipra merniri®! ariete. uefptin®bft
3p!cxi6.at3marurin'’uclorietal{sfignificatmiidu
aerc.ltcalbu.ubi fiipra merairiiis in tauro ^didfi
obtines duiu bona aeris splexionc fignificat.Et fi
fuerit illic retrograda fignificat illud icic.Et fi fuc/
ritlaritudociusCeptetrioalismcdiocrc aeris 3plr/
noiic.lt6liaUfifucrit illic ucfgtinJ bonp matiiti/
nus liero roridus erit & niildus.Itealbu . mcrcuri'
usigcis fignificat bonaaplexioneaeris.Etfilati/
tudoci^fueriCmcridioarficcitatedeniiciat.Itefe
cudubalififueitucfptin®illic(Ificcabit;matiitin®
liero bonasplcxionefac.ltefc^m halimcrcii.fca
crouiefprin® traglhtatc fac matuti^bonaamixrio
nl&fanitateiducit.Itedicalbii.mercu.l!cone;S
latitudoeiusfueritmcridioalis fignificat bonaco
plexioneaeris.Iteliatififiieritillic matittimisiiel
orietalislcretiitatcfigtiificat.ltcalbu.nierciirius i
uirgic fignificat bona comixtoncacris: & ^pue
fi fuerit cius latitudo meridionalis fcd fi feptetrio
naiis ficcitatcaeris.Ite halififucritillic iicfptimis
fignificatficcitatc:matutin®uerohi1idtis&bona
Dplexionc.Itcfcdm bali mercuriailibrauiefptina
eilbnaplexioatJ.Itefcifmalbii.mercu.ifcorpioe
fignificat bonlamixtioncaeris .Etfi fuerit latitii
do eius (eptctrioalis.fignificat ficcitate acris. Etfi
fuerit mcridioalis figificat bona amixtionc.ltc di
dtalbu.mercii.i fagit.bona aeris amixeione figni
ficat:& peipuefifucriteius latitudo meridioalis
Etdicitalbu.mcrcii.icapricornoftipdeftruftto/
necomixtioisaeris8< i^m declinare ad ficcitate.
E t fi fuerit eius latitudo feptetrioalis iiel meridio
nalisfignificatbonaaeriscomixrione. Ite albu.
mercu-iaqrio fignificat bona aeris coniixtione.
E t fi fuerit ci®latitudo feptcti idalis fignificat ficci
tate. Ite albu. mcr.ipifciba bona aeris ^mixtione
&fortedcdiabitadficcitatc.Etfimeridi6alisfiK
ritlatitudofignificatmcdiaaplexioneaeris.ltelia
lifiiie{ptin3bona3p(exionclignificabit:Siniatu
tinus trangllitatcabonacopicxioncfignificat.
CLuaucrofcdni firianialbii.iibifupra.ficcita/
tcnaturalr ii figificaf.ft j3difl» dniii obtiuit.figni
ficarhiliditatc. Itedicitalbii.iibifupra.dria-.ij.Lu
napdidiidniufibiuendicas.fiitaiirofucritfigni
ficat nimia ficcitate & trifiitia.Et fi fuerit i cacro
erit fames & ficci tas i hoiba, CTM o ponenda !ul
rcgulxdclus fcimclciiatiocsplbptfiip alios, di/
cititaqjalbii.ij.dccoiiiflioibamagnis.driapria.
Saturnafiipioiiciarieteficcitatcmagnafigificat.
Etnotaqjolsregiilicq poniit’de elciiatioc pfaje
fiipaliosiarieteponufipmadriadifli libri;&q
itaiiroponut'' detaiiroi.fofa.&ficdcaliis.Iteal
bii.ubifupra.Saturnusfupioueitaiirofignificac
ficcitatenimiaipliiribaclitnatiba.iiiii^eiterofic
dtatecnpauritatcpliiuiaptiaqrioficcitate pluri/
ma.Satiirnsfupniaitcin tauro ficcitate nimia ca
famc&mort.ilitatehominufignificat.In libra iic
ro teperie aeris. In fcorpioc ficcitate aeris cIj pau/
citate Iifiiditatis:ltefatiirn3fupfolci'cacroficdta
tc i uirgie ficcitate et in libra ficcitate nimia. In ca/
pricorno aqrio&pifcibusacrisficciratis.Itefa/
tiirn®fupuencreic.icro&feorpiocpaucitatcplii
iiiaijz .In Capricorno aqrtoide.ItefaturnJfupmer
ciiriu in librft ficcitate nimia & fame i pfiba clima
Diftiuaio.s.
tibiisJicfafiirniisrupcr lunam in Ii bra nimia fic/'
citatciu fame in pluribus rcgionibus.ln capri/
corno aquario. pifcibiis paucitatem Immiditatis
CTIfcin iiippitcrfupcrfaturniiiaricte fignificat
piorpcritatcniacriscuucntis temperatis . In iiir
cinc &cancroficcitarc& paucitate huniiditacis.
' n leone bonitatem acris & iicntortini. In uirgi /
ne paucitatem hiimiditatis.in libra ficcitatem
niiniani . In fagifiario temperantiam acris . In
Capricorno pauca humidiiatcm.In pifcibiis ficci
tatem. Item iuppiteffiiper martem in geminis
paiicitataii hiimiditatis.in pifcibiis calorem &
fiiccitafaii. Itcmiiippitcrlliper folcniin tauro
& in cancro ficcirateciimmultisitcntis calidis .
In gcminisflccitatem.in iiirgincidem. In libra &
feorpione nimiam ficcitatcm.ln capricorno tcni
pcrantiam.ln aquario & pifcibiis nccitatem . Ite
iiippitcrquocpfupcr limam in cancro paucitate
biimiditatis & pliuiiarum.Inlconc bonitate ac/
ris. In libra Si feorpione paiictehumiditatcs.
CJMars liero fiiper fatiirniim in ariete fignificat
bonitatem aeris aftatis .In tauro ficcitate. (n leo /
neficcitatcmnimiaciimfortiuento. Item mars
fuperfolcmiarictebonacomplcxioncmacris.ln
taiirocaliditafcmdf ficcitatcm.ln geminis idem.
In cancro iichcmcn tem calorem. In uirgiiic ficci /
tatem aeriscii paucitate hiimiditatis.in libra tem
peranti.! acris declinantem ad calore & fiedrate.
Infcorpionccapricorno&aquarioficcitatcmSC
caliditatcm. In pifcibiis idem . Mars fiipcr iienc/
rem fignificat pcftcmcx ficcitate acris. Ingemmis
paucitate roris & hiiniiditaCis.Incaucropaudta
tem humoris & ctia in feorpione, In aquario fic/
dtatem Sc carifHam anonz . Ite mars fuper met
airiiim in uirgine fiedtatcni & multii annona:.
Item mars fuper lunam in geminum cancro 06
leone Iwmiditatis paucitatem oim fiedtate .
e* Soluero fuper faturnu in geminis bonitate ae
ris& temperantia pluiiiaru .Solfupcrioiicm i fa
gidario ficcitatem acris fignificat . 1 tem fol fiipcr
iiencreiaricfcficctaris i tauro fic cancro idem, In
fagidario i Capricorno fli aquario fiC pifcibiis fic
dtatem. Ite fol fuper mcrciiriu in uirgincficcitatc
eu pauca hiiiditatcfignificat.SoUupcrlunditau
rohiimiditatcmfignificat.ln gcirinis paucitate
bumiditatis fic aquarii-ln cancro & iiirgtncinli/
bra paucitate hiimiditatis.in fagifilario fiC capri/
como idem .C7 Venus fiig ioiic in agrio ficcitate
cum paiidtateluimiditatis .Venus fiipcr lunam
in tauro in geminis bumiditatis paucitarem .In
leone idem .In libra tempcrantiaaeris& pliiuia
paucam.ln capricorno himiid'tate pauca. In pi /
fcibiis tranquillitatem acris . C Mercurius fiipec
fatimiuin Icone nimia ficcitatem Mercurius fii/
perioucmmarictctcmpcrantiapluuia^ fiC aqua
nim.ln libra fice ifatemriimiicntis iialidis.In fa /
giSariomagnaficdtatcm.lnaqiiarioctiam fic t
pifeibus fame fic ficcitatem in regionibus qtiibuf
da.Mcreiirius fuper fiilcm in ancK temperami /
am pIiKiiarucum mediocri augmento aquanim .
In geminis ficcitate multam-McrairiiisfLipcriiic/
nere in tauro tcmpcranfi.a acris frequente. In ko
ncprofpcritatcmcu hiiniiditatc mediocri. !n Ia/
giflario tempcrantiapliiiiiarfi 8c iicntoru. Item
nicrciiri^fup luna in geminis ficcitatcnimiii.ln pi
fcibiisiuimiditatispaucitice.CJLuna liero fuper
ioiici tauro pede £c ficcitatem . In uirgine cti.i fic
citatealiquando, Itelima fiipcrfolein igcminis
figniflcathumiditatispaiidtate.lnlconcidc.Lu/
na fiip uenert i capricorno & ficcitate £C paucita
lefcminu & mefrm. Luna filr fup nicrcurui ican
ero figificat ficcitate flimiinu cii pluiiia mediocri
bleonefiCcapricornohuiditatispaiicitatcfic fic
citatc.boriz6tis.ba:calbu.<ErEtb:crcgula:furre
gulaalbu.dcficcitarc8clmmiditate& bona ren»
pcr.mtiaacrisfiimpti ex clcuatioHC planetarii fu
pcraliosindiiicrfisfignis. Et notaqioportct te
obfeniareoespdidasrcguksihacditUnclioe de
(ignificationibusplanctanim in reiioiiitioiribus
annorii mundi & initiis quartarii anni & in om
nibiis coniiidionibiis fic oppofitionibus'fiC qua/
dratiirisliiminariiiciideficcitatcfit feraiitatc &
bona temperantia acris in cifdcm temporibus uo
lueris pronofHcarc.dTItcm dicitmcirallaincpi/
ftola fua de coniiinflionibiisplanetanim.cap .9.
qjtrcsfupcriorescum fuerint coniimfiii in figno
igneo fignificant fiedtatem acris.Etciim hi pia/
neta: fuerint in cxalrarionibiis futs fignificat bo /
num.i.aptationcm tcmporisSCnuiltitudinincm
comotionisacbcUorumfic oftcnfioncm miracit
lotii. Si ncroconiiinfli fuerint in defecdentibus
fuis fignificat detrimentum comiptioneucl ficci
tateSc famemnififucrintfortunati.Etin eapitu
lo fcqucnti.f.capitulo.ro. dicit melTa. afoice lio /
raconuiflionisfattirni&ioiiisadafecdes & ad
planctas.fic fetas illiimqiiiiiindtin figura .Qui
fifiicritfortunafignificatbonii & coaptariocni
teporis.Si liero fucritmalcis fignificat detriiMetu
& cornipt6ncficcitatcquoq)& fame& giierras
Etfcitogj fi fuerit eorucoiu&oiCgnis igneis &
acrcisfignificatficdtate&graiiitarefbrc.lcc ica.
f.fi fanirnus & mars coniimgimf in fignisigne /
is fignificat dcflniflionc flC ficdratei lucnicf. Ite
albuma.2.deconiunfiionibus magnis differen/
tiaoSaiia dicUgjconitmfliofaturnifiC mattis i
cancro ficcitate lignificatiomnib^horizontibiis
fore. Itcm.^.dcconiimfiHonibiis magnis diffc/
rcntia.;.c6uin£tio ioiiisfiCmartisfignificatco/
ftriftiones 8C ficdtatcs in finctemporis fignifica
tionisciu[demconum^ionis.Etmc(r.ubirupra
opiriiln,^*,c?icitq)a[ipns[tin.T:ciiin fuevit in fi/
gnisa''i!aririsin.Tlbtc (Igiiihcat tcmpcramcntii
acds.^ETitcm album.qiurtodcconuinfliomb^
iiiagni^uiiifirrtiuUpriiiia.ciim fiiciit gradus a/
fcciidcntisflnc lofiisalicuiuscoiiinfliois magna:
iK*Icclipfisillgtio.jn:tis;aiit fuerit aries fignfipfc
iTdois orbis magni aiitfiicriticogi'.Ki-’pfcdi6is
iiiagniraatpaciJeritibidedircctioaiitprofeftio:
aut Ci1 fuerit ibialiniit.12 fiiicdiisdirpofitorali/
ciii'’fcpnKrci!ol'.ibiiiu: fignificatteperatia arris
inquarcaa;lliua!i;&crit aiitiimmisfimilisciiqua
litate. Et fcitmaibiinia.iibifiipra & ciwcopi
aliquod qiixdixifiicritin tertia arietis fignificat
mediocritatem acris. Item cum fignuin tauri fuc
rit.r,iquod eorum qiia-dixi cricanmis mediocris
& fortecricficciiStameeiimbonatcpcratiaquat
tieaiitunalis. Scdrcitmalbu cum .aliquod corii
fuerit in tertia media geminorum fitmificatbona
complexionem. Ht fi fiiedrin partibus meridio/
nalibiis i['i^ f gni lignific.it iTccitarcm & calidita/
tcm. ltcmrcd’in.ilbiim.'ifiieritcanccraIiqtiidco
riiiu quaidixi eritfa!nes& paupertas propter fic
ciMtcmi&critmcdicKritasacris in quarta alHiia
li;& fi aliquid coruqititdixtfucritinterriamedia
c.incrifigiiificatpulclirain acris comixtionem.
Ite (lin tertia media konisidem. Item fiiiii^o
fuerit aliquod eoruq>ii dixi profperabit^aer in
jcrtatc;& erit quarta aiitiinalis mediocris . & etia
principium hiemalis qtiartaimcdiocre . Et fi fuc /
ritaliqiiod eorum in tcrriamediaiiirginis fignifi
eat b‘ii.i complexionem acris.E t fi fiicrit aliquid
corunj in partibus meridionalibus iiirginis (Igni
fic.itboii.iacriscomplcxioncin. E tfi fuerit libra
.aliquodcoriim qiii dixi erit rcqualifas quarta: au
ifmalis:& mediocritas quarta: hicmalis.Etfifiic/
ritaliquodcoruqi!.^dixiintcrfiaprimalibr.cfi/
giiificatbonacoii;j>!c.vioijcacris:& hocidefi in
tertia .2 .cius & in tertia cius ultima fili'. Item fi
fuerit figmifcorpionisaliquod cora quaidixi e/
nmticfljs 6i aiitiiuii.s tcpcrati.Et fi fuerit aliquod
coniquadixi in tertia media 'corpionis eritbo/
na complexio acris. & fiiii tertia iiitinia fignifi/'
catmollicicS: ariditatem. Itcmllfiicritaliqitocl
eorum in tcrtiamcdiaragiSariifignificat bonam
complcxioiicacris.Etfi fuerit Capricornus aliqiS
coriimquff,dixi fignificatbonaaerc iqiiartaa-fti
iiali.Et fi fuerit aliquod co^qu.i: dixi in.;. media
capricomifignificatbonam acri.s complexione.
Item fifacrit*^ aquari aliquod corti qitx dixi erit i
[ittoremari.snijniaficciras&a^ritiido.IteGitcr
tia media aqrii fiicrit aliqd com fignificat bonil
coplexioneacrisv Et fifiierit {igniipifciu aliqtJ
eoriimqnxdixifignificatmcdiocritatcm acris in
qrta aiitiinali. Item fi fucritaliquod eopi in ter/
tia pria .pifciti fignificat mediocritatem acrisibsc
albit.4,dc'c5iu£li5ib’iiiagnis. Etnoqipdiflai):
regulare ilkq fi':t et fignificatioc arietis pomit J
differentia pviaillius praidifii libri qiiarti:& qua:
fimtdcfigiiificatianetauriponnntiii' in differen
tia fecunda eiurdelsbri. Et quint de fignificatioc
ceminovuidifferentia tertia cius. Ethie regnis
(litobrcriiandaiiii tcuolutionib^^annorumuudi
in introitu quartani & in omnibus coniunSio /
ntbiis &C oppofitioibusi tjdtaturisluminariii fiC
de ficcitate & ferenitate & temperantia acris bo/
na ad pronofticanduin .
CTCapttuliireaindu qualiter fit pronofticandii
deficdtatefcrcnitatc&icmpcrantiaacrispcrre
iiolutiones annonim mundi & per introitus
quartarum anni.
Vm nolueris pnofiicarcdcficcita
tatc& ferenitate & bona teperan
tia acris per rcnolntiones amiotu
mundi 5i per introitus quartarii
anniioportet te primo Icirc domi
niuanni & qiiavtsprout oportet
inpronofiicationcalioruaccidcntiumudi.Do/
minii ucroanni& quarta; annis hic feiasex his
qus tradita fiin t tibi prius traSatti prio diftinSo
iic.9.ca.i..2.&.c.DicU itacjalbu.qrto maioris i/
trodndoriidifrcrentia.c.qnandofaturnus fuerit
domimisannimrcgionibnsiiltramodu calidis.
f.anftralibnsmininturcaloracris:& fitaerteirpe
ratnsiconfortatlturindiuidua animaliu & femen
ti1 & temperatur corii complexio: & temperatia
fitomniiiiqiiodaiite nieli^apparcWtqiundofa/
tiirnusdcfccndcnsfiieritibi. Itcalbii. ibidem eu
fiicritfatnrmisafoIcia’ftafcin quibtildacomple/
xionibusabfqiaipcflumartisnelalicmus plane/
ts alterius ad cosin fincfignoniicaloradlatis mi
nuetur ficirfiasabbrcuiabitun&niaximefifamt
nus fuerit de.fcendcns:& ergo tuiicin mftatetem
perabitur acn Si erit tcpcratiis calor & pnccipne
in regionibus ultra modii calidis. CTltc albu.u/
bifiipra.iwppitercii fucritdusmmii&fifoli ficiiE
diSueflcomifccatiinfiC fialitindenon fiieritipc/
dirus tcperabituraerpercalore&hiiiditatccaii/
fantc& cfFicicnteifiC multi nenti fcptcntrionalcs
tuncteporisflabuntiquitepcfatienits&confor/
tanturaialiaSi fcmcta.fErMarsucrociidiisan/
ni & fuerit afblc ihicmcaquibufdacdplcxioib®
sibfq; alpcflu faturui ad cosin fine figno^ aut ali
ciinisakcriusflclLtfibicotrarirEerit hicniscalid®
& brcius& teperatus:& pcofcqucscrutieomrti
ncntimcridionalcs. Itcfcquiturhixtafiiiamal/
bu.ubifiipra.ctimars fuerit domimisanni eo mo
quodiftiicftgjinr^ionibusultramoduSCnia/
ximefrigidis mimieturfrigus&fictacr teperat®
£( temperabitur complexio hominii aialiu U
DiflrnSia:.
fc incnt iJ proiitcJififi efl prius de faWmo q i regio
nib^exccllccerdC maxiealidisteperaceaiore^ eo
diiante.OuidaucGgiiificefphilcterininKeea fo
Zeifinib^ngno^ipatetpri^iprio tradatu;.di(lin
diioe.g.ca.^.^ItefccSin albuni.ubifiiprafolete
pcraf-^&eiiispprieeopustcpope 6C fignificatio
iiicxLifisniUfucdtpafpedusaliudcipeditiis. Ite
iexafcnodicif^ca.f.curolfticricdnsannieritt^us
multa iiariatiois cares ftabilitate nili fuerit inan/
gulo aliquo ani fuccedeciu.GT Ite albu.ubi fupra
dicit uenusqn ^fuerit ano &^di£Io md pmixta
fuerit foli £c tuncbietnSfueritaiiCuererittepcra/
mentii acris & Iiuiditate adducit. In xllate nero
Si iautunoGccitatcmimiinSCpconfequcs ineif
de temporib^teperatia facit eo qt illa duo tepa X
xdas & autunus dint naturaliter Gcca.^ET Mercii
rhis uero cupfiieriiannoproLit dicit albu.ubi fu/
pratli foii permixtus fuerit ! dnio fuo Gc adducet
RiiiaHudeimpediaf iilloatino aer inultus Sidi/
uerfis ueatorii corruptionib^corrupe^ ex Gccita
teuentofanafcente:ei?oiuxtarniaiD albu.ficcita
te iillo ano Gccitate adducet .Cite dic albu.ubi
rupra.luacuprefueritano eomo quo didueautt
qbufdaatiitpibusfoliSCpmixta fuerit qttuorqr
tis anni dirponicfc^mqaalitatequaTtarufux Iu
Dationis.undefcdm albii.quartaanni folito ma
gisfacitcalidaSt (Icca .tertia uero magis frigida)
Cinccafolito.€[7[ce3lbii.lib.8.deconii:id6nib^
magnis.dif.i.&hali haben.Ii.8.ca.!.$ anni ari/
di fteriles funt i qb^fatum^dnat' (upcoiundioc)
uel oppone ^cedetis itroitusani ueT reuolutione
perplures dignitates & predpue Glatumut dncif
afced^ti uel ipfum ifortuoct suiquo arpedu;aut‘li
fuerit fatum^taliquo anguloru aut ialiquocetro
ru aut locoru principalium:aucfi dns qrtx fuerit
ddnat^abifortimisSCmaximealjitumo S( plus
hocqnequidiftatiieliiinga^ merairio.EtG fuerit
farurn^i angulo coiunaioisuel puentois pdiSx
auret G fuerit t cetris lunxuiit qii acciderit q» fue
rit (eeuda dom^Si pars fortiix & afens ifortuari
adnoparcisfortunxaddefinarieteilixcalbu.et
hali.Exhisoibusaigiiifalbu.qrhaliineifdcmde
Gccitate Si GerilitateSicariGiaqux poun/indi
GinaoeprimahuiiistraaatuSiSieas oportet bic
obfemare.CEtdicicmc(rai.inepl'afua.cap. 4 ,de
coniunfiioib^pFapiaptaiarcendcshoraintroit®
folisinprimii punSu) arietis Si equa pra5.7.pro
iilahoraiSi fciioipfum qui habuerit domil fuper
ipfam Gguram.Sienimfueritfortutra Si eritmu
diis aptus Si bo.Gmiliter fac inqrtis ani Si i meG
bus Gfr.Et fcias q> cu fuerint planetx plures coiu/
fii in Ggnis igneis i reuolutione ani GgniGcat mul
titudinedefl^aionis Si famis ex Gccitate Si cali
ditate. [teca.6.dicitme[ral.cu)iiolucrisq>n6^
lateat aliqd ex reb’cgts per totu annurfeitoutru)
Gnt Ggnaplanetaramponderoforu calida aut frt
gidaiqr G Gierint calida GgniGcabunt caliditate t
xGate Si Umperai^ aeris i hiemeXed G Gterit &i
gidaGgiffcabutfrig’ihietncettegatiaixft.item5
ecouerlo . Et dicmeGT. Et fcito gi plxpodcroG cii
fiierincindireSoalicuiusregionisGgniGcant Gc
citateSi&mr.Etcu fuerint plogatiabeaGgniG/
cabucmultitudinepIuuiaperSiitelligopproximi
tatentruntiGgnisieptetcioalib^rSi pplongatio
neutGntt Ggnis meridionalib^.lbidedtcitinell’.
Scito gjpfxpodcroGcii fuerint orientales oes G/
gniGcatucciiatc Si cii fuerint occntalcs GgniGcat
multicudincplmiiaru t ineme Si i^eranai xGate
Eteu ortifueTuGgriiGcdcaptatione aeris i hieme
Si multitudine GccitatisixGateihxc meif.Ether
mestrimegiG^(t. 4 .c.i . poit calde regias iarecitatal
dtealbu.lib.expim&o^.circaGne.lib.7.de do
mbioanidicit.Si i reitolutioeam ^fuerit iiippi/
ter Si fuerit liber abipedimetis.erit an^lecuritatis
etqetiidinisresapteerutSi habudabit bonii foi/
bus . Item G fuerit iuppitcrdris anni Si i rauro G
gniGcatteperadaihieme. ItcGfueric igds tepa
bif xGas.Sifneritiuppiterdusani Si fuerit ileoe
GgniGcattepametuaerisSiclaritatcei^aerSC cU
ritaserit i fecudamedietateliienris. Et G fuerit i fa
gifiario (empabif aer ininitiohiemis . Si fuerit i
Capricorno Ggni.tepametuhionis Si xflatis. Sii
aqrio xGas erit apta Si Gabit uec° meridianus.Gt
Gnasreuoluttoes ano^ mitdiSi dniu) dni i diGiii
fiioe.g.traSatVrimihui^lib.ca.i.Si.t.CItedi
cit alchin.8i p6i/ \ GneG. 9 .iudicu .In eum uf c5
uetu uel oppone pedere itroitufolislariete afen
tisafens Gatuafi q^ciiif etgoGgnu eadehoraue
dieaiteritfaturn^reiurde natura an^imirari uidef
NaG uedicatieritGgnu Geeu Gccitate GgniG. ItS
ibide GfolGnguIasqrtasani igredif.Iuppirerno
tad^eSCiudicabispi^inhoraeoiudiois uel ^iie
tioisScedentisitroic^rolisiqrtaseodemoGcpri
uspiaturnu. Iteibidedicitqrducat^qrteSidu/
caraniedGdcratiofaflaSferedxrdisiieritate ex
bibebit, Itednmcouet^autoppolsaniprincipi
umautqrtxpcedctiscuqiioGat applicatio nota
bis:ipG’eRi Gellx coicario put fupra didu e fada
qux Gitura funt exponit.Non minori igiturfunt
attentione curandi cum quo afeendente couetiis
airioppoGrioaGiendentisanm domini Gatappli
catioteonim nac^oiambabitadiferetiocqux ai/
cedarutiGnuaticouent^itac^opponisdniin uno
quocp menfe.Nota^ ad eo^e natura Si modu eo
ru q futura imtnec Gac relatio apli^gradts aut him
briu aut Gccitatis dux Si dator mens Si ani coue/
tu aut oppone refeictes et ipG* ftell* applicatioc
fada q Clinatura fequu f GgniGcat aut Innent ^
pueitermioautidomoipG^ciii applicat natura
cdfentanea.Notadiiitar^uide^qnfoi calore SC
caliditateiducit-.hxcalchin.ibide.Etronabifr ut
mibiuidef marseciiGocafuGrrcalorc Si Gccita
te hetGgniGcare.Iuppiteruero Si uen^tepantia;
aerisGgniGcabutputpatetexeo^eopIexioib^Sf
naturis.CItefcdlm aomar Si poi^ i Gne iL^.iu/
dicu^Si rcdlcaakhih.1 ep&fua.c,ul. Ecbab bibS.
Traflatiis;».
Ii q.c.ifv.Diucrffrasattis totius anni Gctab afan
dcntccdiu^ioisiielpuetioisluiariuqfueriUbTin
troitu folisiancte:& alocLsIuminariii i figura
fimilitcralocisplanetarum in figura. Vndefi in/
nencris ioiitm iienercmaut Itmam in aliquo angii
lorum ab afccndece aut in aliquo angulo^ domi
ni afccndentis firimun eodeloco:aut i aliq digni
tatu ftiap: dC maximein asgulo medii ca:liixqua/
bit' aer K mitigabitur c6pIexio Tua 8C crefdt quic
quid fueriteode tempore platatu aut feminatu .
Etrcienduqtfcdmeofdeubtfnpraqjfihora pre
cedentiscoiimdionisue! f ultionis iintroitufo/
lis in ariete inuenerisfaturnu remotu ab angulis
erunt tpa flabilia & equalia licut e(te debent Ite
dicitiirubi fuprafituncitieneris faturnii i aliquo
angulo^ abafcendente aut in aliquo angulorum
domini atccndentisSf firmuineodiaut ialtqua
dignitatu fua^ & niaximei angulo medii cxii te
pore cabrisminuet calore dcCacit temperantiam
tifieodimodo iueneris tunc temporis martem
iieiit de fatumodidu fuerit tempus fiigidu
minuitur natura frigiditatis 6 C equabit' natura te
poris. Itcfcim eosiibi fiipraafpicerimifrmer/
curiuquia fi euinuenerisab afcendente coniun/
diomsueloppo(itioni$pr3»iide:&( fuerit in ali/
qnadignitatufiiaptitunceritiprcmeratrius figni
(icator-.deindeafpice cuiuGnodicomixtione na/
betcuraturno&cumarteNi (ifamrnus fueritt
fignts calidis 8chumidis& habueritcomixtioni
cufignifiutoredeoppofitoautde..].aut de coiu
dione lignificat bona temperantia aerisifi hzc c6
niixtiodettmouelCextUiipfo fatiimo exifientci
(ignis pradifiis (ignificatio erit maioris^ mino
ristcmperiei:& melioris compIexionis.Ec limirr
demarte fihabiierit cdmixrionecu Cgnificatorc
& fiieritiGgnisfiigidisdf (icdsaiitfrigidisdC hu
inidisaiitfiteritconimmiode.4.autopp5ne:aut
cdiudionetlperabitaere&fadtiliul»na:c6ple
xionis.Et fiafped’ fuerit de trinoufde luto mar
tccxiitci fignisprzdidiserit meliordt crelcetois
resqgcneraf bzcaomaralchid^&balyaben.ilo
ds^idis. Aliasetiaregulasipliponucibidede
(epie aeris qs te optet hic obferuare.Sed ponunt
pri’idifKdi6eprimaca.2.hui° tradat^. Ire di/
cichermes& crim^fi^in li.8.balyaben.C3.4.qn
fucri t lua i reuolu tione ani applicas ad fortuna fi/
gni ficat fdi ta te i cordib^ holum jC teperatia aeris
ficciratc quocp di ferenti di cla^ t^s. Itnnfcilni
aomar&:ponit'ifineIibri.9.iudicu.Etredtatha
iyaben.[i.S.ca.;.Arpiceueiierl luna&mcrctiriu
i reuolurioe ani.Sieni iueneris eos oes coiuSosi
ariete tielitaurofignificatq^an^’ ille erit GceusSc
pauca^: pluuia^ 6 i idiges.flTRcfiat md ponere
regulas pticularesde fiedtate d( ferenitate& tepe
ratia acris p itroi^ qita^t ani: un (c({; (nta ptole.
l.qdrijHicica.ii.fiplanetigdnanfilococoiu
quite tocu eoiijSioisul oppois pdiSs Gierit ols
ficci ufmaiorps eope££ifignis ficciscxritericlC
filocadidaprkipaltaXtoc^coiudioisucIoppo
nispcedlris&agulusfequlsfueritrilrfignaliccat
& ficu hoc^didi duicoiudt fuerit cu pTis uelftel
Iis fixis fieex cdplexioisuelafpicien^ ab eis di fue
rintetiaibciscirculi ficcistfignnmagnulficcita
tis&rereniradsptotaill.1 qrtaani&p niaiorcp
teei^ G cubocconcordaueritnatura ilU^qrtx.Gt
bzcresfirrdebetitelligiicoiudone & ^uentione
fKqdraturisluiariup totii illu anum.€ljUcrcd!m
ptole.ubifupraca.fi.filiippirerfididuduiu obri
nuerit tlpaif aer SC erit Calutis. i te alchind^i epfa
(iiaca.j.fifuerutprxdirediiqrtaluemali ligniG/
carbuiditateaeris fedfino retrogradaf aliqspia
rusneceritinaturisfuisaliqsdeptetpumfiio^efi
gniGcas biiiditate erit riccitasquouf^ retrograde
tur aliqs:dc forti’* i decitate e qn lixc figtficatio e/
ritiqrta drculi autunali exifienrib^illisfigniftca
tionib’diredis.Quiafi nienerisiilla^rla pfetas
illos retrogrados aut.;.aut.2,autumi poft^ diri
gun^ i ^rta hiemali erit fiedtas & fifuerit naturx
ficcxieritficdtas fortis (cdm naturaeo^q retro
gradan^iqrUautunali.Si uero olserut retrt^ra
di i ea dirigunt olsi qrt a hiemali erit fiedtas (iim
fna i dimatib’ mudi oib^ hxc alchid^ibidls un &
illoca.loqiii^alchid^de qrrisaui huidis&dcds
cxptediredioisdCretrogradationisp&^t.Vnde
dC pponit ibidi alchid^ hiemale qrta ut ipre dicit
&deuialiasqrtasad qrtasSt fieferutabi^demo
dtsmotuuiqrta autunali. Itldicttalchid^ubifu
praca.4.qfi fuerit qrta clliuaffignificat huiditati
«retrogradatioepfape & tpumfiio^e tfpiciacoiu
dionetpumluiariu.Si enifueriteoiunaioubifit
applicatio cu retrogradatioe fignued (mnitatu
£(iopp6efua.Sirr!8(iqrta hiemali tfpicii retro
gradationlicoifidonefua.SienifiiaiiiuaieoiB
dide fua i citro a fote di i pus retrogradis erit fil/
marei&fortiordgfficatio erit^fint.^.retrogra
diappIicaticiifolerEtfi cdtigeritqjfto' fediones
pfas retrogrados ille ptes .f.qdicuffetracuafcnte
cliatu eritpluuiaifumo fc^^qt affirmat uisqrtx
& natura tpispla^t fignificatiu dt lux.EtC fuerit
deduob^minuutfc finequatitatistdC GfueriC
deunomittiletia.Et fi no erit aduno iffo^! citro
ruialioneritaligd nifiiilt^mitisft huidaaurai
uere:& frigidat hieme.Ecimedioilli^qrttca, dic
alchid^Libi fupra tii qn fuerit pfx cii fole i qrta una
ericlaliditasualdefottis&edburensiScfierutre
trogradiinquartaprima & fiierintrctrogradiin
declfatione meridionali erit aura mitis , Item
dicit hermes in lib. de fioribtis qt tpanria aeris eit
cdiudidefoltsA iouis cdtigit&maxiecii fiierit
coiudioifignisaereis. iteiuxta fiitamalchldi^
ponif ifinelibri.9.iudicu:& aomarq ponif etii
ibi.EtItradam deapertionib’’ porta ptponitf fi/
militer.Videfifcduentu anniaut^rtxciusfuerit
ali^ aptio poita$e illate ^ ponunf t locis ^didis
&qiiarponeb.?r'magis'aptcicliftin5oe.roprinu
trafl.it''hiu’ca. 9 .& lilr i diftiflioc .r.h^twfiatii?
ca.: . Si crgoi iilaaptiocportaru adiminidratio
Ioni afcribat’ tcnipcric acris iiciitofcp afiniflro.i .
fcptcntrionalcs & magis icancro fignificat. Sol
iicro in tali cafu i infimocirciilo & ciim planctis
inferioribus fignificat pliiuiam fcd in mperin/
ri & ciiin planctis fiipcrioribiis fignificat fere/
nitatem. Itcdicitalkindiisineprafiiacapinilo.
f.fi fuerint oes pltc figurantes pars eorum par
tein cum natura &cricparscoru aim parte de
centris pridiflisifiC fifucrinti *(htc retrogradi
iiujtra alHualiscircuIinocrit fignificatio luper
aquamfcdtimccritficcitasfuminainclimatibiis
fcptcntiionalibiis&adcofortisgj itcrficiatpo/
piilosSipr-teipuccos quicmiupropctequatorc
dici. Etqtiado fuerit fignificatio pliuiialisduopc
planctap: & fucritfignificatio cofunicsdctrib^
plactis no erit quicq; & qu fiicrit fignificatio plii
Hialisdc.’.planctisaut. 5 .aiit. 4 ,isftafecrit fume
mitis aura illius .tHatisSC paniscaltditatisnicc
erit aqua mPta nifi fit fignificatiodegbiifcucp pln
netis. Etincodclibrodicitalkin.iiuispnofii/
carcdcpluaia in eadem ratione Icim qimcunq;
temperiem fciJm uim Si debilitate ennfidera pri
nio naturam temporis & uim fiiam Sc debilitate
Si enim fuerit natura fcmpori.s tui in feimo frigi/
ditaris 5<liiiiditatistuc fortior pUnctanim ligni
ficatioyphetabitcii fortiori fignificatioe pltuiia
nim.Suicrofiicricnaturatcmporis tiiiinxqualis
frigiditatis &buiditaCistucniagi.s(ignificat6fua
icafigntficabitrupra iiircsle^m fignificatione a
qui. Eteum hocfduerbinfpicead natura iicne/
ris & martis fi fuerint frigidi & bumidi au t calidi
fliliumidi S£ intercos litappUcatioaboppoIitio
ne aut ab aliquo ccntrorum:& erit illa sqjplica/
tio latitudo eorum una-.& cnintcontinuiciim Ib
lectiinus conmr.coiifidcraappliationclunicS
folc 8c centrorum prinommatorii & coeordan
tiiim. Si enim fuerit limcc natura fimilis naturas
illorum illud cfl figmini aquar. Et fi fuerit barc fi/
gurainbicmc autin autumno & non fuerint re/
ivogradi critaquadcbilisdiflillansdiirantctem/
pore & multitudo ficcitaris. Harc alk i ndus ibide.
Alias n^ulasdctepcricaeris ponit etiam alkin/
dusin eodem capitiilo.^.cpillolifuiquas opor
tethicoblcrHarcs&fimilitcrponcntiircidemrc/
giiliindifiinfiioncfcqiicntccapitulo.i.fifinco/
dem etiam capitulo magis exprimantur ifii regii
lariamdifii. Itemiquadripartitoabbrctriatoca
pimloifto dicitur: qimars i introitu anni urqrti
iadomofatiirntcxiflcns ficcitate fignificat: Siit
infuper qu-idam partes carli qui ratione ftcllape
fixarum ineisexifientiufignificantficcitatcui di
ferenitatem Si bonam temperantiam actiscu ai/
dclicetfucrintlodcomunflioniimmagnavu aut
cdipluiinautafccndcntium eorttm:autfaerintlo
caconuiniSioniiniiieloppofitioniim luminanti
pnvcedciiiium itroitii anni aut qrt.eaniii i cistaul
fucrintafccndcntiaearundcm c6um(56nu& op
polItionu:.iutafccndcnti3aiinonmi aut quarta
nimannorum:autgcncralitcr cuifiic parces edi
fiicrintaliqualoc.aprincipalia.Dicit itaqiptole/
inarus.i.qiiadriparriti capitiilo.ii.qj media pars
figni arietis e temperat* coplcxionis.fiC Iciii ji ha
liibidefiltdcnaturaiouisfiCuenris. Itcmfcctni
ptolomi.ibidcmtaiiripartes fcptcntrionalcs file
fimilifer teiiipcraticomplcxiois Si fccjmbali fiit
denaturaiouis. Itcmfciniptolc.gcmio^ifignit
!miucrfalitcrfacitteperic& media cius pars tepe
ratacfldc natam iouisfccEinliali. Medietas ucro
Iconisfcdlinpfolemar.&Imlicfitlperat* coplc/
xidis & fcdmhaUedcnatiiraiouis. Virgisucro
media pars fc(2ni p tolcm* . efr teperata: copicxio
nis6t fc<£mhali deflatura ioutsuideCur Se frcfnt
ptolcinar.ci^^parfes meridionales fimilttcrfuncte
pevatiLibriucropartes priarSemcdiifiinttcm
pcrata:quarcpcrptolcm*.flCfc(Jmhalifut dena
Euraiouis & ucneris.Scorpionisquoqipartcs me
di*tcmpcrat*funt6{ de natura iomsfciJm ha/
Ii. Itefagidarii Si Capricorni fimilitcr partes me/
dia:tcpcrattrpcrptotcms.funt£cdcnat.ira iouis
frdlni hali.Aqriiiicro media pars fcimptolcm*.
ell temperata Sc de natura iiencrisfc(£mhali. Ite
pifeiii partes primsper ptolcm*. per toni fiint te
perat* complexionis Si (ci^ hali fiint de natura
ucncris :lixc ptol.fie bali. Et dicit hali ibide Con;
uenit ut ut itelligas ex difiis ptolemsi g> iibi dicit
tcmpcramentiimquod denotat illud q? pertinet
ad tempus illud prontprobatg.iiicn‘’ucldenotat
temperatam uerain uel temperantia in coparatio
ne ad altenini.Et fic dicimus q> homo cfi tempe/
ratus in coparationc per copicxionead Iqiorcm.
Et ifiistribusmodisicclligitptolcmxiK tempera
mcntu;h*chali.&f!nimrhoccapituIiini .7 .huius
dilhi^dionis terti*.
CTCap.j.qualitcrfit pronofticandu defiecltatc
ferenitate & temperantia acris per omnesmen/
£< pet medietates Si quartas menfium . |
I uolucrispronofticarcdcficcitate
Si fcrenitatc&bona temperantia
acris peremnes incfia medietates
ac quadraturas mcnfiu anni opor
tec etiam tefeire primo dominium
uniiifciiiiifcf corum.f. menfis oie/
ditatis ac quaadraturxcius domnCi fc^tn fnlaiii
ptolciuii, 2 .qdrtparri.ca,ri.hoc itcrufdcsfupra
dilhnflionenQnatraQatiisprimi huius libri c.t.
Tra<3atiis.!.
.f .fati*: difFiiIc.QHo habito iiidcfcvfmfniani
tibi fupra ptoleni-ti . qli tatcs 2C naturas planctaiji
dnniin.voruiJi .f. qiialiratcscoj?; qua; dominaii /
tiinu!ococ(iniim3ionisiic!opp6nis iid qiiartx
iiKlIs auri aiigitbrcqnri qcElibctdiflorubcoiji
Si ciiff^csiliiplanct.vduatorcsudinaiorpscoija
fdcrtUxciauttcpcr.it.tconiplcxibisifignisctfic/'
fisatittcnipciMiis paitibuscdicxiftcnrcs& fiic/
nnt couincii cum rtdlis fixts ficcis aut temperatis
& li locapnncipaliapdidafiniilitfrfucrintficca
auttciiiperata t Si riciimhocpr.tdididomimdif
pofitovc? iungantiir planctis (iccis iicl tcnipcratis
uelcosalpidantafpe£iufoiTi& armcabili fignii
hccitatisuclfcrenitacisuclbonattcinperantbrae/
risiHnismcnfisautmcdictarisaut cjrcsillPmcfis
fi cum lioccocordaucrit natura tpis fiucqrtat ani
& co forriiisft pic dominatores & fmiilitcr loca
principalia & quarta: ciushocidcfigniticaucnnt
E t liabcas i memoria illud quod didiim cRin di /
ftindioncprimaliuius tra£iat'’.:.f. ficoniiinflio
pcclTcntmtroitriqtiart.T;aniq7qiuIibctmenfisiI/
ii'’qi-tx.critc6iiinaionalis&fipra:itenrtopr^cef
fcritinoitiiqrt.Tqjqtiilibetmefis eius erit przucti
toalisiSc hxcefhia ptokmxi. ubifupra.EtIcctni
fententiu iafar.in hbro fiioca.;.5£^ ,& fccJm uid
alkindi in epia fua ca.6.8£ (imiliter prout poni^
in traftarudebimbribusquificicipit.Sapietesin
di Sic.In zodiaco Gmtqiiardamantioncs humi/
dx qusdam ficcs qusda teperatequ* magis ma/
nifefte expriniiinrirpriusin diRinffione.io.tra^
ftatiisprimiliiiiuslibrica.-^.undcfcimfentcntia
Iafir& aliorum in omni coniudtionciicloppofi
tidcfiC omniqitadraniraluiiiinariii: & f>c puein
coniimciionejacedcnteintroituanni&qrtaanni
iiidcinqiiamanfionclunadiCnirrat.f.huidalicca
uel temperata. Si in ilcca.i.in ficca parte.zodiaci
Rgnificat ficcitarctli in iumiida liumidifare. Si in
temperata temperantia acris fignificabit . itedi/
citiafar ubifiipra ea.;, luna titaficrut indi cufola
cande occupans nunfione cacomicntus manfio
nullam proai! dubio cfFcflus retinent diicatil fed
IimapoRi.pper.r^.gradus & tertia partequafunt
qiiatitas unius mallonisreceircritRellx alteri ap/
plicata iilcoiufta tota fignificatiois cfFicatia atep
potciia folc liinafit manfioncabicSaprorrus rc/
linquinir.Vnde&ca.q.diciciafar inquirenda cR
diligenter cui planetae luna poRconiicntum eius
afolcapplicet.Siergoiiixta fententia ftiaipfa in
manfionc ficca aut temperata difcurrens Rella:
ficctautteniperatre tuncappliciientficcitatemui'
temperantiam aerisfignificat, Et code uio facies
inpuentioneucl in quadraturis luminariil iiixta
fentetiam carum . Deincepsquocy dicit lafar cate
rarum ftellarum tam loca eanim^mafioes lU fa/
du cR dc luna attende teperie aeris hiimida £{c .
EtiiotaqjindiRiudioncfcqiietemagiscxfiircdi
citurqualirerfitpronoRicandudetenipcricacris
f.dc bimbribus & aliis temperieb^g mafiones Si
cen'ra lunsfic p tranfitus luna p planctas. Item
dicit lafar ubi fupra: capitulo .q . Luiia cum folc
applicatiohimbresinfigit & perbibet Rcllanun
quidem fi finttcRLmoniaiquoruniqiixdam fimt
innexu &qiixdaminmanfione humidaiSolau
tem iniocisiibi ncc dignitatem nec potentiam ba
bet faturno autmarti applicet pluuiariim Ia/
pfus uberrimos & aqiia^: inundationes porten
dit nubes etia croceas & qiic difToluan^ tunc gc/
ncra& poR modii aeris ferenitatem facit. Item
poRmodii ineodccapitulodicitiafar dtiluna.
loui &foli applicat' cum fit inter utriiep aliqua
configuratio refpeSus uel applicationis ncc liim
bres manebunt: luna nanqi tunc demum eric in
loeooptioftib aliquo uidclicct locaccntrorubu
ic fignificationi dicata quia fortunata efficitur p
priumcairatfiietiaperucrticducatudil iainfor/
timataaliq cofiguratio rcfpodet: h*c lafar. Ite.
In quoda libro detemperie acris cuius auiloris
nomen ignoiatur lueni fic . I » coiundionelumi
narium confiderafignu afccndentis di eius natu
ram & dequa manfionelimafitt& natura domi
ni fignificat (in quo eR:SC naturaspfapt quxfiint
i afccddciielcu domino ei® ucl in eius afpedufiC
qux funt contundi Iunx Qi ipfa afpiciut di i qua
domo&manfionelitluna&qteRimoniapiia/
luerint talis erit limatio ufqj ad tempus opponis
Siigit'tcflimoniaprsualiierintfupriccitarc&fe
renirateSC bona teperantia acris hanc cade tepe/
ricufqjadtpsopponisfignificabit.Etnotabanc
reguli I diRindionibus pccdcntib® &{lmilitct in
diRindionibiisfequcntibiisluiiusrradatuscu uo
lucrispronoRicarede alia tenipei'atia acris. Ite
in omiiiconiundionc di oppofitione & quadra
Curaluminariiiuidefifiieritaliquaapertioporta
rii m fcdm modu frequenter recitatu ab alkindo
& aomar & aliis in fine libri none indicii. Sicr /
go IciSm eos I apertioeporfx adminiRratio ad /
ininiRratio aferibaturioui proutdidii eRin^
denti capitulo temperie acris ucntiis quoqja fini
R ri s & magis in cancro {ig;nificat. Sol ucro i tali
cafii in fimo circulo di cum planetis inferioribus
fignificat pluuiam.Scdinfuperioricirculo&cd
pknetisfupcrioribusfereitateflgnificat. Etnots
Q7 duo tcRimoniaficcitatis di ferenitatis i liieme
minus funtql in xRate unum. Itemnota ipin
ifk) capitulo debes obfeniare omnes regulas pri®
poGtas in ca.pccdetcdedominioani & qrtx ani
Vbi.f.rupp6it' q> dniil ani uel qrtanaSumi deb«
cx dominio aiudionisuel opponis pederis eius
itroitu.ltcobfcruare debes hicr^ii!aspri®poCtas
ti i ca.pccdete allegatas ab alkindo q ctia poncf i
TraSatiis.:.'
finclibri noiieiHdicil.Etbwiiifp maiori pteocs
regias poitas i^cedeti ca.debesfi obfeniarecude
ficcitaCc & rcrenitare& bonacepaciaaerisp oes
moifcsucinicdietates&qitadraturasmenriijto/
tiiisanniuolaerispronolhcare.& fic finitur boc
capitulum.
CrCapi.a.qliterfitpronoIKcanduoi diedcGcci
tatererciiitate Qc temperantia acris .
S lfcirciioliieris qlrcrit oidiepno
ibeandu delicdtatcSi ferenitate
& bona remperatta acris fcdim al
kinditmi q)lafiiaca.7.accipc fi/
gnu afolcadfatiimu&picedcli
gnoliitrar & ubi terminat numc
nisuideq-spfa erit i illa domodns di fi fiterit do
mus iouis eri c tlla dies ferens Si mitis G mercuri^
crititdiis fortis &irpicias hic r^Ias alias prius
pofitas.idiOifJdcprimaca j.qsponitalkindiis
i code ca.7 cpPe fiii.Et i traSatu a agtoib®porta
rum dicit' ficfticoiuflioUj^luinariuuHquocikp
aliotpclua fiieritidomo maitisurrolisca.&fe.
(igi ficat . Ite Ip debes obleniare iGa regula pofita i
caplis.i.imcdiate^cdctib’’deapt6nib3 porca^
qucilcp fuerit. i!iqaptioportc.ltcitra 9 atii qdade
tepie acris ciiioauctoris nom e ignotii iuci una re/
giilaCmile regul*pri'’allcgatcabalkindoi£pifto
lafiia C 3 . 7 .&ibidc dicit' ficimancuidequatucp fit
a folc c laturn» & tatii alio loco lun* coputet* fiC
fi apiitatio finiat' idomo martisiidrolisfereitate
Cgnificat:mafio at notada efii q finif emutatio Q
cG ficca ud htiida Si Icilm hoc iudica. Si cigo fue
titficcangnificatficotateba;cibide.lterc<{mfnia
iafaritradatu fuodeplnuiis ca.;.&.4.Et fc^tn
alkinduicpfafiiaca.^.fpellrelbiciedui^mafioe
tuadifcurritSCqb^pris luaappIice^.Sie^ofma/
fidc ficca ipa aut tepatadifcurrensfiellx iieexaut
tepats applicuerit ficcifateiiel ferenitate idicabit
Et fc(£niIafaradm.ir!oncs&crta alicae praBtfifr
rcfpiccrcdcbcs&jp easfirruidicarc.ltclincon.i
tradatu fiio d tepie aeris uerfus fine dicit g> fi abfi
datia pluiiia^ feiredefideras bunie£Iatiu pfa^ co
ftderabis tcflimonia& locupletius & extfmescofi
derationc facies ei maxiefi terno alpefiu afpcxe/
rint fc 8c in (knis aquofis-.hoc aiite diSfi lincon .
hetitelligi fi fucrirpiuratefiimoniabumido^ pia
nctape ficut patet p illiidqddicif iexafFend i fine
NaiHeUberfucntcxtrafl*’dtrafiatii pdiflolico.
dicif ita<$ in exalfeno cii pliiuia habud.itia Pno/
fHcarc tiolueris p Iimx coiuSionc & p tota liimia
tione p" iiicftigabis hora aiufiiois ucre & p eads
lioraidc uidc gd nta(ced&& adeqbis domos p
eodeSC extrahedniuilluiatiois.Ecfihueritte^
moiii i huiditate & aauTti t pfe hiiidi & i tepieani
hiiidofcias ^mfiohabudati^ accidet^ putabas
eade ronc fi uedtate di ferenitace magna 6 i bona
tepariaacrisTcircdcfidcras.pIanctape ficco^ fiue
tepatofie pluratcftimoiasfidcrabis.Etfitiicsciir
tuntpIuresplanetaficcLfiiicf^ariifignis ficcisfi
iietcpatis& ficu hoc qrt.ii acordaucriteritfignu
ficcitatis & ferenitatis uelbons tepatii acris iii/
xtafetctialincon .& eiusg copofuitexalTcro.lte,
didttnefr.iIibrofiiodcc 6 iu&i 5 ibusca. 6 .& her
mes trimegiftus ca.p" libro.4.ai uolucrisucteho
bteataliquid ex rebus tpis fdtotitnimrintfigna
pla^ poderofo^ calida uel frigida q> fi fuerit cali
dafignificabutcalorciscftate&tcpamtii acrisin
hiemc.Siiierofucritifignisfrigidisfignificabunt
frig^ilhemc&tepamtfii xHate & frig^ i hieme ,
[tedicitiibifuprafipixpoderofi fuerit,! dirc 5 ali
cui^rcgioisfig^ficatficitate & fame &c.calia Sica
plogati fuerit ab ea fignificdt multitudine pluuia
ru & itclitgo.p pximi tate ut fint i fignis feptetrio
nalibus&pplogatione utfintifignismcridioa/
libLis.Itedicutg7pixp6deroficufueritoesorieta
lesfignificatficcitatedf cufiierit ocddetales figni
ficatplituiapt multitudine ihienieSC tepamtii ae/
tisitrflarc.Sifrcu orti fueritfignificit adaptatio/
neacrisihiemc& muititudinefccttattsinirilate:
hacilleibide.ltc hermes trimegift^ubifupralibro
f .ca.p".Si Ihicmccu fblefucrit pia calid® & fici^
fithiemsmrfra ficbiimidaifi uero in sftate fuerit
cii folc pia frigidus & hiiid'’fit 8C minus calida &
ficcaiio cuilibet indicanti qlitatcs ^is cftneceilari
iimmdcrcqfigna.folheat&qspfa mouefcu eo
ibide ubifit&gsco^coumaiouel oppo Si gs
eo^ horolcop® Si gd faciat fi fup his canones ci»
plaetisc 5 fd'at. Sic ergo qlitate & natura Si muta
tationd tepo^ ^cognofeer unacu flatu Si teperie
aeris 6i (ufRciut ad prcnsifis regula paiticularcs
de teperie acris fi una ct'i cis diligetcrafidercs rega
lasimiuerfalesqux in primo traSaCii huius bbri
craduttir Si finitur hoc capitulum.
CCapi.f. de fignis pronofticis ferenitatis Ccci /
tatis Si tempcricacris pcrcomctasdi ficUasle/
cudas in acre..
» lEfiatmlcpoaere ligna pronoftica
a ’ ficcitatis & ferenitatis & bonte te/
ipcriiacriS!& piioficutjdillifioi/
, buspccdcntibsponafignapnofti
'caficdtacis& ferenitatis fupta at
* fecudis ftdliss uicit itaqjptolame^
fecundo quadripartiti.capi.4. gifignalia in aere
apparentia circaluminaria hora cclipfisfme alia
boraqcuc^eaderde &caudatxllelbed( alixflcl
Ix fecudzi aere appetes cu fuerti t caloris albi :ea q
futexnatura iouis ngnificaredicu^.Sedcufrcqn
terdiSiifitpri^giiuppiterteperantid aeris bonu
fignificatih^moici^o fignalia fic colorata bona
teperatiageris fignificabut. Et hoc ide patet per
TraSatiis.
diflniiali.ibideiindedifit^foloralb^^qpapt tc
ditadcrocfu niii albus fiieritniniiillignificat te/
pcranti.b&rptci-Iioec6i:orclat cfi natiira iouis
Iteprnlcma^didtiibi fiipra.Si fignaliapdiflaad
nibedinedcdinaucrint fignificatcaqritcdcnatii
ramartis.Sed mars pii t fatis patet ex prrediflis fi
gni{IfarfaIorc& Ilccitatem. Et dicit balicpcolor
nibe^fignifieat calore &ficcitare;Sppter hoc co
eordatcijnatiiramartis.Itcdtcit ptoiamic^^ibide
fi ^ifiafignaliat aere fuerintaurei coloris ca
q ueneris natura leqiuinf iiidicabtit.Sedtieniis fi
gnificat lemperantia aeris ficnt&iiippirer. Sicut
&freqiietcrdifluefi.Etfirrdidtha!iubifiipr3 q>
ifie coloraiircusefi color CTOcciisfpledidus:&p/
pterhoc dcmofiratt^erantia&cocordatcu na
ttiraiieneri^jfianalialiciaereappar&iah^colons
figificatbon.itcpatiaaeris.ftepto!’.icctioqoppo
fitioc.foo.ait qi ficlkcadetcs fignific.it ficcos iia
pores;& fiocsfiieritcx una parte fignificarptex.
ptolcmffiqiicponitbugafarus diniimitioesaq^
& ficcifatem. fteiialiifinecentiloquii dicit epilei
la comata q dicif miles cft magna ad modu luns
& hctcrics& radios fiiditretrofe: & pagrat. ii.
fign.i:& dl ex coplexioe ueneris. Cii ergo ipfa ap
paruerit tepentia aeris fignificabitfecEm hali: ga
hocidc fignificat iienus.CTltcfcdmhaltcometa
q dieif matuca e nibea & het cauda rubea longa:
&ecx coplexioematrisifiCqnappanuritiorierc
caput inferi^figtii ficat Ic^ m hali paucitate aq^t 8C
fama magna-.& fictit patet ex^idiscii ipfa appa
nierit fignificat ficdtatc:«a&marshocidefigni
ficat. CJftecometaqdidfargeteabetradiupiiI/
clufi ualdc & albu ad modu ai^enti puriffimi: SC
qu apparuerit fignificat anos fertiles l terra & me
lius eritioiiecxntcifignoaqrico.ipfacrgotii pcc
colnreci®tiidpcoiicnienti.i ciiisf natura cil io/
iic fignificat CM.ippanicritbon.ffcmpcr.itia aeris
ficurp.ircfcx pdidis.C.lIaueroqdidt^rofarccii
dii hali cfimagna & rotiidai&hct facie ad modii
l)ois;& coiorciusargenticilauromixtucrgopp
dicla ipfacu appuerit erit natur* mixte ex natura
ioui.s & ueneris: & fignificattepatia aeris. CCilla
ucToqdiric'’ pticafeom halihetgrolTuradiu& fi
gnificatpaiidtate aqte &defc 3 uanon*: &pc 5
feqiies ficcitate.<C’Iteptolcmstis.i.qdripar.c. ii!
nmo.dicit 9 nell*caudat*uentii flCaeris fieeita
tcoudilt.Et fcdmhali ibide:olsil!*fiutdefumo
ficco.fte ibide (cifm ptolemau & illius gicxhoc
cotingitfortitudolccfmilla^miiltitudine & ip
faK fpatii diiration?. Ifealbu.f . de coiiiflioibiis
magnisdria ultima q> fi apparet llella aliqconia/
ta i ariete fignificabitficcitatimagna.ltcdicital/
bii. fialiq cometa apparuerit i Icoe a parteorietis
& fol fuerit sqdiftiis Icoi fignificat mftofies amo
tioesfic fiecitate & fiiga.Itealbii.ibidecu aliqua
cometa appanieriti libra fignificatpaucitatcpli!
iii.i^ di riccitate& nimiafercnitareSC defirudo
ne friiduu .CTltc ptolems^.e .qdripartiti .c.tilti/
tno. dicit fic.cii fol orict uel occ det £i clarus fiic/
finita cp no tegat' ab aliquilv^niibibTcrcnu tps fi
gnificatdicilla. Itcmfciim hali fi fuerit folclarus
qn occidit denotat node fercnii.Ite ptnlemi^dt
citqradrcienducaqacddLicdie:uidcdu eliqua/
fccudit & ca q de nodeuidenda filt qn occidit.Et
hoc ide patet ex iten tioe p tolcmai ibide: dicit eni
fic.iialet qdem ifignificationcparticulariulpno
flicacioe fignalia q fiit circa folc & ftcllasobferua
rc:& coiicnitiitilpicias ieoqi aedditex hoc ad
foleqn afeendity {ciendo eaq fiit dcdic;& qu ac
cid itp fdendo ca q fut de node. E t lioc d idu pto
IcmSti notabis ldi(hnfii6ib^pcedentib'^!& ctia i
fcquenfibaquoticnspcrortii & occalii folisdeali
qua tempcrieacrisiioliierispnoflicare.Item dicit
ptolemauis ubi fiipra.Si circulus foiis in eius ortu
iicloccafiidiuerro^icolo^cfiierifiielad igneii ni
borcmdcclinauerit:aiitfifolis radii qfutdrcaip
fu rubei fiierir.aiit fi nubesq folcsdiciit' i una pte
ipfi^appanierlt & colorem nubiii ad colorem ru
beudeelinanriuhuiditatemeiiif^ radii ilogucx/
tcnfi fi fuerint; & ab luicem extra drailii nubifi le
parati ucntosfortifrimosfignificabut:h*cptol*.
Sed ex ^didis patet 9 pter uentos fiedtatemetia
figni ficabfit eo 9 color rubeus cfl de natura mar/
tis & fignificat ficdtate put didii ctl. idem’ patet
perhalii eodem cap.iiltlo:fedjdiqdripartiri:iibi
dicit 9 fi circulusfblis fl£ ctia t adii circa cii fuerit
nibei ondiit 9 fiimolitas e(l dc natura martis; Si
ctia niihesq dicut' (oles qn tendiicad nibcdinem
fignificat ctiii 9 fiimofitas elide natura martis dt
etianiibesqdiciirToIes.Sifrfiradiilolisftieritex
tcnfi&ldgidcmoflratfumu ficcu & logum, hsc
eigo per dida non obllan tC9 fignificant uentos
fignificatficdt.iteinaerisficutprsdiftueil. Item
ptol*mc®;iibifi!pradicitcoiicmt utilpidam^ad
luna & ad ei'’loci1 tertia dieancoitiflioemulop
pofitioem;& ter ia die an eius dimidiata lucem:
iiecnodc trib^dieb^poIlhashoras.Cueigoap/
puerit fi rubtilis& clara &nitidaqiuideatur 5 (
nihilfiicritaqiiodrciidcffercnutps fignificat.lte
dixit 9 fi fiibtilis fuerit & rubea totuqi 9 n illma
turexeacla^ fiicrii & qfi nioucri iiidcaf uento/
ru flal!:iex tila parte uerfiis qua ipfa fiimofitas de
cliatiicntosfignificabit.fcdhocnoobfiatefcifiii
hali ibidcmt& ^didaptale colore ficcitate ligni
ficat.Dicit.n.haliibide9rilljaappuetitrbtilis et
rubea fignificat' 9fumontasqn*edrcaeue(fna
tura martisificdtatc.IteBcdalibrodetpibiis.di
cit fic:lunaqrta fi lunatio corniclb madbfanigre
fcit pimiiofi men fis exordiu :fi in medio plenilu/
tiiii ferenu fignificat. Itcptolem«isiibifuprat
coiienit et ut cirailugcirca luna format' cofidera
mus quiafiim^fiieritac clarus ac paulatim abbre
iiiaturfiiiedellniafiiracris claritate fignificabit.
Sed dicit ibi hali 9 rubedo ciraili denudat farno
Diftindtio.?.'
Ptarccfcn.Kiir.tmarfis.circiiIiisdlitcrcifiisdcnu/'
riarmntafiimnlitatis^&pptcrbocfignitlciU uc/
tn<;forrcsifcdqiiiacftdcnatiiramartis fient dicit
Iuli ficcirarccii hacfignificat. Itcptolems^bi
fiipiM gjcirciili qiii funt circa planetas & ftcllas fi/'
xa'liiccntcs demoftrat rcsJcordatescn colorib®
ipfis circniom & a1 nami iscas comphcdctibi is .
Etdicitlialigjqlibctlklbtrahitadpartefini fii/
mofitatc cocordantcmcu fua namra.Et qfi appa
nicritbrrcfumofitasmultainpartcaliciii^eop: dc
ni6nrato'i!trtus illius ftdliiiincit.Etlcicmtisqlc
erit accicicns per colore fnmofitatis. Exhisiier/
bis haliTcqnitiirgicirailiappentescirca Joiic 6i
iiencre Cgnificant rcrcnitatc:& pcipiic fi fuerit co
lorisalbiifif coloris mixti cxcolorcaiirifii argen
li&Hiridifiaitpatetcxpdiflis. Itcfcqiiifq) cir
ailiis apparens circa marte figni ficabit ficciratem
aeris & pcipiic fi fucrin t coloris rubei. Ite pto/
lemi^iliideqriris «1 i fereris fpib^^appiicrit aere
hicmalcfipnificabiticnitpifa^iicHmb^pIiuiiofis
formabit' fcrcnitatcfignificat.Ethbciaem dicit
A9:.;.mc»hcorope.ca.i. rtcdidtVirali^lgcor
^cis filis Iib.i.ifincg>foI lima & ficlk fi ualde da
ri &n6 obfcuri appeant ferenitatefignificantiSC
hoc nuxime cRue^ fi tales ico^ ortu iicl occafii
appiierin t fiait patet p ptolcmxu ex pdiflis . 1 tc
dicit plini^i traaani Ino dc t^eric acris qi fol pii
rasoricns&nofeniensfcrcniidie fignificatiScfi
Cc ocdditpridicrcrcn’fioit& oritur tanto certi
orc fides fcrciratis.ltefcrd occafiis ferdratedenu
datA9e.idcprobIci!atlb^.pticfa.:6.Ite Vircnibi
fiipra o fi Kina qiiartodie pofi coiitndiotie Sierit
pura a dara fignificat qi totus ille menfis careb^
Inuia. Item dicitplinius iibifopra.Si quartodic
ina exorta puronitorcrefuKerit fereniRUem de
nunciat. Item A^.&pliniusdia]ntubilupra:n
halo nppanicricdrca lima uelfbleiita qi paulati
&c6tinticctiancrcacfcrcnitatcfignificat.ltcpfo/
lemanis dicit ubi fiipra.8c A^ metheoro^. qi
halo circa aliqua .'ilia fiella apparens p media do/
muCaitcircarolc & lunafignifieat.ctdidtA^.
ferenitas^bet cnid&ia inin^forte. Ite qi fol rece/
ditaplagaillaaqflatiiet^iiclradiataplaga illa i
q ia m fol »cl 5 q ftati erit fol feren itate fignificat :
& hoccxptue. Itlfiioccafiifolisitdp^iietiisfiat
amarifmucfcrenitatisi&botfifreexptujiiitq
da dii t. ue fi nubes appeat i aere ac fi eent qdn plii
tnseqdidfmonicrexalbcdie.f.parua^ nubecula
fu & hoc (^cfteitate i acre ferei tate fignificat .Ois
ccdiuifio fai fepatio nubiu fignificat illiid ide:fii'r
n'iQ tpepluuiofo nubiii fegregatio & dif^^atio
qpri^ndfueritindpitapparercplnuiaiceiratone
denQdatifiC maxieli fuerit Iioc iiixtahorizotc £c
iptcillaaqfiattiet^Claritasettpfi^aerisfifneric
f pter nubiu firidura fiueppca^t cHanefeetia ide
fignificaC!& Imfilt expta. Itl fifiicrit nebula qca
dat r 6 afcedit filitudic nubiu feraiitate
fignificat fctfiii Viigi.iibi fiipra. Ite Plini.iibi fit
pra.fidrcaocddentcnibefoitnubes ferenitarem
futiiridkiprsdicant. Ircmfintibcs ab ortu pd/
lant'! occafii tdc fignificat. liclifaeritnebfaqob
tineat' a foIe& ficciTanelcat p hoc i allate multo
til$pnocat''fcrenitas&calorfuniriis& didtiira
milgo. Itccopiarorisi manciicliiielpciqcimcp
pteani fuerit ierenifate futuri dici fignificat. Ite p
prini:ipteiaim1no& ucrcmancappcntclcrcni/
ratcilli^did& calormItoftcsdcfignat':&harccx
ptafiit. ItcA^. in dcpbiciima. particula. 2 J.ue/
tidcficcatnoobflantcqifintfrigidi. Itciicti pl®
dcficcat qi fol. Ite ois ii^isfcrenat ilocoa quo in
dpitflarcBorcasficciordlcpaiillcri&zcphirus
^cunisZcphirusfcrcmis&delcdlabiliirim^cue
toruAiiflcrminorlcreniordl$inagniis& diu/
turniorfitncbiilofiis. Iteiienribore^cs magis in
Iiicmcfiitifrigidislocis iitcircapoluarticu&nc
buIorefutextcri%cro.i.extrahicmc&c;4traloca
pdiflafcrcnifutfrigidihacApt .ibide. ItS-iiftus
borcalTcrenatA9t.& iiirgi. Ite Ajii.prio mctlic
oro9i.ca.6.caligomagnaCccitatefignifieat. Ite
fi iiixtahorizotc fulmiaiicrifabfqi tonitruo nUa
iiclniodieaibidcnubcpccpfanccalibifiiturafe/
renitafc fignificat &coiovc hoc fatis eexptii fiC di
dt uireili^igcorgi.ubifupraqjficoniiqfi Icticx
detcrminationcpliimctcriitqtcr uociferet& cil
foliisUidatitcrfcfercnitatc fignificat . Item fi no
filia pofloccafum folisnon iiodfcret hoc iden»
fignificat dicitmrgilius.lteqiillsauesq alchioes
uocant i maris litrorcalas fiias noexpandatVir.
Ite fi oifus alauda ileqc' : hitc fc^m Vir. fereitate
fignificat. Ite fciSm Pli.iibi fiipra ficorui qfilsti
qda lateri figiiltu fingrfatfcrcitatcfignificat.ltc;fi
grues p filetiii fublime uolat ct fcim Pii. fcrcitatc
figificat.ltccat^coluba^ filucllriuidcfigificat.lte
fi miliii liidctesqfifpaciates 1 acre altcuolat. Ite fi
iiefptilioes&itnagnacopiauolatiucfpcqjfolc/
b.it.Erd«llrab6ib%ocidcitcIligc.Iteqjparuan
occafii folis Iiicctefolc mufoc pua Ic cogregat i al
tii afHtuctes.qfiquodddcapnilcgradlenscoiafe
renitate fignificatputfatisecxptu.Ethffcfuntfi/
gnaJinofticafercicatisexaiiib^^T' Sednotadii ^
Serui'’fiipli.gcor.Virgilii.ubifiipra.diritqiVir.
monet diibitationeacccrriniaiubidocctynoflica
repaues detepicaeris.Cur.f.hoks qiioscoflatce
pnidetioresaialib^pfenofcntiatqlitateacrisfa/
turd fcd eamagiscxaliis aialib^colUgiit . Ec didt
Scniiiis qiVirgiliusfoliiithacdubitationepboc
quod dicit homines pnidctianauirale habere &
fuoiiididopofrcuci Ictos uel trifles elTe qiix res
iiihxcanimalia minime cadere pofTimtquxni/
hilnififiiaqua hentoaturaacris l^uufmostxro
fiClcriceinternubila pofTiinuis&ifercnitatcfol
licitis harcSenii®. itcmfiltcinporcualde fereno
foIcntapparcrciBacrcquafiquxdamminiitauo
lanriacuucnto quinonpcrripiuntirr utcoittii /
I
Traflatiis.:.
nittruifi ultra di^bnriai.l^n.^piJislIlli^I.';;& hoc
crttintcrpartiiripcs&nioiitcdoniiimiiclfiliiani
CDCxid-cntihus latcraliter iicnto & folc. [tc g? acr
ficapparernioiicrcciiniucntopropc horizotcm
inter pcrcipicnrcmnntciicKiliiiircrcnitatcfigriifi
cat;&cftcxpmu. Item dicit Plinius q? fi cacii/
mina montium piira&fcrcnaflaiitfcrciiabit.
Itcncbiila-dc montibiiscadcntcsfcrcnitatepro
niittiintdiic Pliniiis.ltc dicitur a iiiilgo 9 pluiiia
iiel tcinpcfiasqii* accidit in diefabbati nim^ aut
raro duratiifcn ad diem t>inc:& ideo anautis mi
niistimctur. Ite Artfto.indcproblaimatib^^par
ticiila.if.Acfiasmagisrcrcacqihicms. Itciftas
calidacft& ficca: Autun^iicro frigidus 8C humi
dns.Ptolinieus primo quadripartiti. ca.io. Ite
coiinimtcrmardusmagisficcuscftSC fcrcmis &
calidiorq':aprilis:& hoc cft expertum frequeter.
Ite in fine Icptcmbris ucl i pricipiooftobris fre
qucnteraccidic fcrcnitasquatiii paruduransqiia
fi per lepriman.i iicl per qtiindenanvuel iton me/
dicr.itcampli^.iindcdicituraudgoqrfand^Mi
cliacl ante fcftiimfui ucl pofl: habet silatcmfiiam
IremArifiotc.indcproblciimatibus.partkula.
jf.dicsftmtminuspluniofi ^nodesjfiC tamen
noflesfvmtfcrcniorescpdies. Itelmcdia nofie
8Cniendiemaximefitfera)itas. Itededie maior
ferenitas efr cy de nofie. Arifto.ubi fiipra . Item
nota qjregionesqdarocfitiisfiintficdores qui/
dafcrcniorcs.N.iutc 5 munitcr!ocam 6 tiiourut
niagtspIiuiiofaq 5 plana.Etinpartib®mcis.f.ipar
tcbcrrcali anglii qiii intercipitur iter duo maria
uidcliccc oriente &occidentc;nosqu habitam®
fupermarcoricntalc.f.nonhumbriafrcqiicterha
bemusferenitatem fianteuento occidentali quaii
do hi qui habitant liipcr mare occidentale in par
tibushabcntibiistcmpcflafc flantecodentuento
& ccontra ipfi Icrcnicatcm frcqucntcrliabcnt fla
tenento oricntalimosiicrotcmpcfiates ualidas:
nnde & nobis iientus occidentalis cft maxime te
pcratusullis liero frequenter pluuiftftis. Hut^au
ijpotellcciquiaiienttisoccwn talis propellet cis
a mari occidentali tcmpcftatcmqiiiattingereno
pofTuntufcjiadnos.Etucntusortcntalisccontra
propcllittcmpcfratcnobisamari noftro.f.oricn
taii qui tcmpcfiates ad eos nonperucniunt.Vn/
deS: nobisuentus orien talis eft magis tempera /
tus cis liero cc 5 tra.Excc(Tiis nero ficcitatis freque
tcrpcrcipiturfi agricola ex duricictemarabiliss
fuasulti-a(bittufr.ingatcarrLi!'as. Itefifcminafc
niiataproprcrdefcfiiimhtimiditarisnonconfiat
[re fi in uallibus ucl pratis ubi aqiixabtindarcfo
lcb. 5 t appareant Iii.itus & fcifriirimaximi.Serc
nitasiiero aeris mmqimdcturcxcedcrencc noce/
renilipcrexcelllim ficcitatis iunfiifibi.Mulra et
alia ligna ficcitatis & ferenitatis pofTutafTumiex
priiutionc uel ex contrariis figno^ pluuii & Iui
miditatisiquiquidcm fignaplimi.rdiccnturidi/
ftinfiione fcqueiitc.Na Icdlm Virgiliu ubi fupra
indicamus frequeter ferenitatem fi nofiua 116 can
tet pofl occafiim folis. Item fi alcluoncs alas fiias
inhttorcmarisnonexpand.inr. irem fi liics ucl
porci manipulos fcui uel Tegetis iiioreruodilace/
rautiielnonabfcondiiut. Itcfimibcs fimiles ucl
Icribuslaninonapparcaiuinacrcfcrrii tempo/
re ad hoc dcbitoihicaiit omnia rcd.’m Virgilium
figna fuc ferenitatis ucloci^ipfa fiit cotraria Hclpri
nationes figiioru pliuii.! di humiditatis aciis.un/
de & eode modo potes elicere alia ligna ficcitatis
& fcrcnitatiscxcocrariisalto^u fignorumpluuiz
quiponcntiir indillinfiioncicqucnti.EtfiniUir
lute difimfiio tertia.
Crincipitdtfiinflio.q.dchimbribirspliuiiis mi/
bibus&hiimiditate aeris.&liet.6.ca.Primude
gcncratioc hiinbriii pluuia^ & luiiditatcaeris.
Nhac difHnfiioe
i q.huiiistrafiaPin
1 tedo ponere regu
I lasparticularesde
htrnbribiis &pb
'uiis nebulis & de
huiditate acris de
pridiflis.Scdpri .
mibiu & plimiani
CTEtfccEni plioiu opi.coi?r generatioes manifc/
fl-arc;& quo iter fcuarianc'’.Ethicola dicentur in
ifroprio ca.hui^diftinfliois:& deindede regulis
particularib^aftrologicishimbriupliuiiaru nubi
um & biijditatu aeris itedp gtrafiare: Dicititaqj
iiermestrimcgiftiislib.q.ca.i.qjhiniber eft^ps
aquidefliixios&cuco cdcordatBedadctpib'’.
lib.r.dicens q> liimbrcs ex mibiu cogreganfguttii
lis dii maiores ftillascoiicrtimt aerem : ampmno
fercntenatitrauuincucntoipcllctc micToledilToI
iietcpliiuialitcr ad terras dclabiif . Sed IGdor" .15.
ithinioiogiaijt .ca.io. dici t qj hibres ad nubes &
adpluuias prinetdifiiautagrccouocablbqitec
r.i inebriant ad germinadil unde oia creantur. Ite
ibidcdicitphuiiidifiifuntiirai^fluatqfifluant
NaTcunc' entdetem & niansannhclitiuqcual/
tius elcuati fuerint aut calore folis rcfoluti aut Ili
uentojit coprefTs iHllant i terris. ItcGiulc!m*de
cochisi phiafua. partialia. ^.dicitpluuia^ diuer
fifimtcaiialiqn nanc^fpilTiis fumus dc htiidus
eiiaporat ex terra iiel aq hic dii afccndit in mimi
tifTimis guttis reuioliiitquigroirtores&grauio
resfafiicadiit &fitpliuiia:aliqimdoueroaerex
frigiditate terra di aqui ifpiirat trafiti^ i aqa (ub
Diltmflio.4.
tiam que a calorc folis ut gladcs ab ignedi (Toluta
^aoimincfolis penetrata pars ciusaparrel^a/
ratiirquibiis feparatis naturali graiiicatcpniinu/'
tiiTimasgiirtascadut&fitpliiuia.Cottngttetad
nittrimetil fui fole luimorfattraliere qdaut i eo
liquidius c(f lignea tradtrttbftantia: fcd 91 graui^
ell deorlu cadit. Vndcpoftaaiciirtrau calorc ui/
dan®c6tingcrcpluui*inundat6ne. Quarta ro
pluuiarucqjueniselcuashuoredefluiiiis & lacu
biis:indcc(fq>ranuculi&pilcescupliiuiauiriruC
eaderc-Cucniutprardixim^aq ii«ofubleiiat'’c6/
tingit cpranuailos&pifceslecii eleuac: quib^ex
naturali grauitatedeTcendentib^Ihipent ignoran
tcs.Niillu cni tempus anni ImuneeftapluuUiin
quolibet enim tcmporcuci fumus humidus eua /
porat uclaerexfrigiditaterpillatunufhumorad
nutrimentum folis attrahitur uel uento eleuatur.
Ilepluuia quandoa plus rolitoinfpiltata& ni/
mio calorc acecnfa fit ad modu fanguinis fpilTa
& rubea qt^uidentesphinca ignorares dicuclan
guincpluere.Vnde uenfimilceit illuddidii elTc
iieru^antefme huius Imili gutta: i^giiincaica/
dent & ($ debeat feculu ex ufHone finiiiiut telba^
feriptura dicensiignisin edfpcSu eius exardefeet
&c.Etatibiquctunisciiidicareuiuos&morTii/
os Si feculu p igne:hax Guilclm’dc cocliis iphilo
fophiafiia.Eri quadam aliaphilofophiahuicco
fimiliicui^aiiSoris nome ignoraf did^ gj exma
rinubilofus furgit uaporinaercquiin nubes uer
tifuiaporatillccil acrcfrigidocircudatf & par/
tes concrentes coercet' autplauia:fiiHit:hzc ibide
CrEtalbcrt%b.2.nietheoro9:rradatu.i .capitio
l^.didtCc.Nuncyexnubeaqiiafrigida congela
Cur niH in loco ubi mibesfiunriilteaiice cft locus
medius aeris qui inter omnes ei^magis 6igidus.
Exilio autc loconubiumddcenduntadterram
triacoiporaquxruntaqiispluuixnix degrado:
Quaximqi enim abacredclcendut congdata de
fccndutaut 116 congelata. Si cogelata aiitfutcon
gelata (lniul& conuerTa in aqua aut funt prius in
«quam conucvfa & pofteacoi^elata.quecuq; au
temdeTcendiit non congelata iimt ficut pluiiiade.
que ddcendut congelata limul ex conuenione in
^uafuncficuc nix.queautcdefcenduntcongcla/
taiita^congclatiolcquebaturconueriionc funt
ficutgrando.Etcorporaddcendentiaabaerep/
utdifiudlqiixdadeicendunt duidalioc eflnon
congdata uel defeendunt terminata hoc dl coge/
lata.CTEt caufagenerationis omniii illorum dl
frigidu .ffiigus umpiidter uel fngus cxccllensifie
licaplura nuero hieniiratur huiufmodt:, tamen
corpora reducutur fc2m forma ad praidicta duo
eu diuerfitas coni omniii non dl niu iu piudtate
& raultitudinetih: quia nix& J^niiBadiffenmt
tantufcdmmoliHem&durideifimiliter ros dl
pluuiapaucadfpluuiadlrosmulu gue aonftt
no
ex iiapore multo qui ffrigt datus cd : 8C cai ifa illi*
e tempus dclocus & frigus: tempus quidem quo
nia remanentia uaporis roridiin altoe dies unus
quiain dieeieuamr tempori fereno & i noflede/
fttndit.Etfimilc edeuapore pluuix . Sed uapot
plimis&niuis remanent tempore pluri qa diu
agitindscalorelcuans&frigiisinfpilTansm nii
bem & conuerrens nubem inaqnam uel etia con
gelansinglacie.Similitcrlocusgcncrationis ro/
risftrifliiscftquiainfcriorloais aeris pro tanto
ftrifluscftquianonmultiieleuaturdctcrra. Sed
locus generat6nisplLiuix& niuisquielocus me
dius ubi dilatanirfrigiis e(l amplus dilatatus.
Similiter frigus temperatu generat rorem :fed in/
tcmperaru& non excellens gencratpluuia.Exccf
lensautgcneratniue&pruina.Ciimautemate/
napluuizputdidralbert^iibifiipracapituIo.i<9.
ell nubes aquofa frigido medii lud inl^ilTata. Et
nbifupracapinilo.i.didtalbertusqt caula efftd
enspluuixi^frigidumipiiiruminnubea dreu /
liante calido:& ideo in tempore frigido non plu
it.Sed pluuiapollgelu fignii edrdblutionis au /
rx.Eilaute Calidii illudin toto aercdilTufu 8i no
cd in iinaparrcdiis;& ideo unditp eius a feexpet
litfrigidii qd!tunubeuenicscomprimitnubctt
propter expulfione cum impetu aefeendit aqua
luuixifeduehemctior cfl impetus in udate ^ in
iemc:quiatiinccaliduuehementiusexpellit fri/
eidu ^refoluit nubem in aqua: & ideo etia pofl
Urenu tempusimpetuftores fiit nubes^aliote/
pore;& quiaimpetuofis pituitis plused de frigi/
ditate expuUa ab acre:fr^idicas autem e qualitas
morti£icatiua:& ideo uchemetes pluuiz nonbe/
neconueniuntplanris. Sed potius pluiiixfiiaues
fuie uioletia dacendentcs:quia in illis cd plus de
calido &i61imi!esllintiori Quia at pluuiadl
generata deuaporemultu habente de terrcdntio
cim fuauiscdaliquandocii cagenerantur plura
animalia aqiiaticaficut raniicuU Si uernies& ali
quandopifcesparui.Cuiuscaufaed quiacalidii
quod e(l in nut^cu euaporare incipit freu trahit
fubrilehumidu quodin fchabct:deliibtiU terreo
benec6inixto;& ideo elluifcoriim. unde & reda
dtur ad aerem & incipit durefcere&condare SC
uertcrelcin pellem quand.1 in quacontimic pul/
fanscalidueflidclpumcuiadditurammafenlibt
lisuirtutedellarum:6i tuncfitanimaLEtruthu/
iufmodi animalia aquaticaquiaf tali pluuia uin
dtaqua.^Ecicapitulo.ii.ubifupradicit alber/
tus q) locus generationispluuixcddupicx.fcdp
per fe& peracddens.Perreqtiid^ocus genera/
tionisdusedlocusmediuslcJminfcriorefuila/'
titiidine co caliditas uaporis noncllmultu ma
gna.Adillfienimloaimimdii^expdlitur frigidi
tasquecduertit nitbei aqua.Per accidens tn gene
taf pluuia dc in iferiori loco cu frigiditas fupiot
Traflatiis.i,
flcprimitaril->idcm:qtua autciiaporpliiiiixqiia/'
fimcdiiiscft&fjcilioris'cIctiatioiiis9aliiuapo/
res liiiiiridi:idcofreqiienriiis pluit qaaiidoappa/
rct aliqua a!iaiiuprcll"io:& ideo etiam liccipref/
fiO primani qualitati'! habctelTctantupoft: quia
in liiaiicpluit & in iicrc&in aiitiino. Caiifa au/
teinqii.irediutiiisc5timiac'’pliuiiaqjnixiielgran
do cft: quia propter facilitate fua;elciiationis ua/
porpriiisclciiatiiscotinuemitrituraiiaporecore
q'.icntcrciaiato& pltuiia prarccdensemateriafe
qnentisiquia cx precedenti madefeit terra qua ne
cetreeftitcninicuaporarccx calore radioiumfo/
iis.CJEftcmnonpratermittedumilludqiioddi
citalgazclq»pliuiiagcnerat'5 locoinfpiiTaiJtc ua
porem cxlioc ipfo cp locus ille frigiditate fira rc /
Acciit uaporem in fc ipfuni non permittens ipffi
ulteriusarccndereui'di(gregari:&proprcrhoccp
aliquacalidirascircimfiantis acris frigus expellit
in nubem: di luiiulinodi excniplil dat in caldaria
plena aquabuIiente flCcoopcrtaqjnon propter
frigus fed propter rcAcxioncuapopead coopercu
lil plimas generat guttas icaldariadiftillatcs: ga
uaporphibit^exirepeooptoriu aucrtifi guttas
iicl aqiia:ficqiiocp accidit de u^orc illo refpcSii
frigiditatis fuperioris . Et ubi fii pra capitulo. :i .
dicitalbcrtuscpfiguraguttariipltuiiigcncraliter
ell rotunda -.cuius rotunditatis aliqua alia caitfa
noncftnifigramtasaqu!Egencrai*exmibe:cum
cniqusiibet pars gutta fcftiiiCtdcfcedereunamo
itcf adaliaqiiatocitius Sippinquiiis poteft; no
igitur unadillat ab aliapcr anguis qiliatuncma/
gis diliarce a centro gutta qua cft i angulo cp qua:
cft in linea angutu concludente 6C io oportet ro/
tundari guttas.Magnittido aiit & paruitasgiitta
mm caufent cx rnibe calidiori iiffrigidiori i quia
calidionindiqjdatintFoitu fiigori io coniicrtic
in guttas niaiorcsiMimrsailtcaliciano fic patula
cfl'frigori:& io coniicitif in minores quia illa cft
rpilTior&diutuistcnctcalidficlcuasqlfubtilisSi
f.ilid:i. Et incapitlb.tS.ubi fupra dicit Alber. g>
ciitt.T magna fiunt tcmporccalidoabaquofanii
becaltdacvcalorcundiqifrigcfactJc locuprrebcn
tc incroitii ficiit 6i grando.Sednubes illa plus ha
bet de aereo ^ nubes grandinis nec fit frigidita /
tccxpulfa ad unum locum ficut grando, fed fri /
giditate quafi qiisabiindatin media r^oneac/
ris . In tempore aurem calido fitquiatunc frigus
contractum ad locum fiiperiorcm non tn miil /
rum cxpiilfii cdgregat partes nubis magnas & ue
hcmetcrstniiiitcas dcioatalinube dcfcediitma
gna-giittx&dcfceiidutcu ipetueogiuelociterco
flringmitiir qiiiaaliquantuiri fugat' frigusacalo
rccirciinllancisacrisqtuuiisnonitaficiitin gran
dine.Et ficut ingiaiidinc frigus partes fingulas
adfc conueititipfuis iiaporis ficutadquoddam
centrum in quo eftoperatio cius itactiamficigut
tis magnis propter hoc qj no congc!.inir.IA.caut
gnttx magna: non fokntiicnircnifiin uercucl in
Ecflatc&qiiado iicniiit: aut ucniutlb!cl!iccnte6l
tiincuidcnturalbxucmexs ad modum paniarii
ftcllarum uolantiiunproptcrrefplendcntiamfo/
lisfupcrcasiautucniiit ante magnas & tempe/
ftuofaspUnuas ucl grandines qiiiaiftcfiunldcua
poribiiscalidis&a principio noii ficunirit eas
frigus nifi particulai iter & conuertit partes illas
quas magis imicuit fibi dantes uiani ad ingre/
dicndiim in guttas magnas . C Signum autem
cius quod diflum cH iain de gcncratioiicpr.tdi/
ctanim^ttarummagnanim accipitur cx hoc^
cum impetu defeendunt guttixiilKproptcrCiili/
dum expelles & liit gutta: ill* calidiei tactu -. quia
nubes calida non fufeipit defrigorcnifi ad coii/
iicrfioncmnubisinaquafiCnon congelationem
Etharcfimtdiccaalbcrtidepluuia&dcciusccne
ratione & de ciuscaufa materiali & cfFicicnte&
inquibusIocispliiiiiagcncratiir& in quo anno
& in quo tcmporc& de figura guttarii & dc nia
gnitiidine& parilitate guttaru. ScdAriftotcleS
primo metheorop: capitio S^^.qiti fic incipit.De
iocoafit pofitione i*’ &c.dicit qjpluuia fic exua
poredeuato ab aquis & aterra humcfacta iifi^
ad mediam regione aeris & a frigiditatelocicon
denfato calore etiam qui duxit iiapore rcliiiqiien
tc cdireao ad fiiperiorcm locum ucl extinflo p/
pterfufpcnduilongiusiaercuaporiiifpiffatusp
pterdefectionem caloris & propter frigiditatem
loci fit 3qua& pliuiia & ite^ feiTiir ad terram 8C
pluit. Et dicit Am. ibidem q? uaporinlpilTatiiSin
aquamquandoq; dclccnditinpaimsguttis&di
citiir tiTcpcr fc cadens: quadoqj iicro dcfccndit in
niagnisgurtis& tuciiocat'’pIuiiia:h*cApi.dcee
ncratiocpluiiiaiiSic ergo patet qlitcrpliiiiiagenc
ratiir.CTScd dtfferetiacflintcrnimbii&pluuia
proucdicithermes trimegiftusubifiipradicitem
cplera&iugisdeAuxiopluuiadidfipraiccpsau/
tcninimbiisappelW.HiECiftc. Sedifidorusxt^
inologiaru ubi fupra & fimiliter beda de tepori /
bus iibiftipra hanceandedifferetia ponut intee
nimbos & phiuias :diaintcnim ficipluuiasuoca
miislcntas & iiiges:nimbos aut repetinos & pra:
cipites:h2cillc. Sedfccfm ifidorii ubi fupra iiim/
bus eft denfitas nubis intempcfta obfciira : ifido/
rusucroputdictiicfatisfiifFtcicntepofuitdifft:/
retia inter himbres&pluuias dicens hiberd^ad
nubes & ad pluuiaspcinet.rtagjipfciuiltitel!ig<
rc qj nubes & pluuia: & omnes h^moi fprelTio/
ncsqiix terra inebriant ad germinandu himbres
appcllanfjuitdictfieft.Nnbik uerofeim ifido/
rii ubi fupra dicunt ab obnubedo terra id efteoo
pcricdorerrafiiicqjmibcsiioIasfaciatExalatenJ
ualles htimidx nebulas Scfiuntniibes inde nubi/
Ium dCdciiidcniucs.nebulxautimapetutcu fere
DiftinSio.r4.
BlfascnriipracunubiItuli*cifo(3onij.Et fcitn
albcrtiim.i.iiicthcororum tra^latii primo capitii
lo,;.ncbiilacftreliquisparftufiibti[ionimqit:E,f.
poftip rcfoluunnir in aquam caligo funt magis
calidi& iicca:uaporisroridi& pluuio(is& iio/
catiirnubes niibulaab Aji.qiic fignu cft fcrciiica/
riscii indetur. EtGiiilelm^^dccocliis ubi fupra di
cit ficialiqn acr cx frigiditateterr* & aq inlpiiTif
& trifit iaqiioGi fubflatiiq fpilTimdic fiianoftros
Cangitoculoshac nubi iiocannis.Et beda decem/
poribus iibifupradicitfic nubes coafiogurtatim
acrecoglobaciirquacfiiali Iniitatcni iiaporc aqua
nini dc terra mariquefuliollcs df; diu in minutir/
iimisgiitris& IdiUiscofiilimcriiaiii fuOoilitin al /
tuniquauelfolisigncdccocti iiclacrisitinerc mu
tati diilcelcut utmarinani aquam humori dulce
maniis herbis rcfijdcntesic6trariufolcmiistr.ir/
ferre faporem hzc ibidem bcda.Exhiisquxdidia
funtpacecqualitergeneracur nubes plimiz & nii
biU &q«aiiccripfodifhiigm'lf abimiieem. Re/
flat igitur ponci-cregulasparticularcsaihrologo/
rumpcrquasdccispoterimuspronolhcare.
CTCapitiilu.i.qualitcrfitpronofticandudehim
bribiispIuuiis&humidicatcacrisidCqualitcrllt
pronoilicandudchispcrorbcsmagnos 8i per
coniundiones magnas .
l Vm uolucris pronoRicarc dc him/
ibribus pluuiis nubiilis & humidita
!tc aeris .Primo oportet te iinicfHga
I redominium orbis magni in quo
fueris iiixta dofirina cibi traditam
in traSatu primo ca.q.fnuelHga/
bis etiamdiuiforem ani tui Sc lig niiprofeflionis
orbis magniacetiagradusprofeSionis prout di
fiunicfl ttbi iibt fupra. Si etgo domin® orbis ina
gni acetia dominus afcedenris orbismagni fiic/
rintplancta: humidi&plmiiofi fignificabithabu
dantiam himbrium & pliiuia^ per totum illuni
orbem. Er co fortius fi (ignti profefiiois orbis fiC
afcldenscius fuerint fignahumida & plmimofa
£C eodem mo indicabis itemporediuifionisper
diiiiforcs ISC per gradum profeIHonis. Et nota in
prindpiocp plancti pluuiofi funt uen.ismcrcu/
rius d£li!narciXmrcntentiadorothci 6cieigis in
capitulis luisdetcmpcrie amsqus ponunturin
fine libri noiicm iudicum&fcijnifcntentiamal
kindi in eptafuacap.6.fedfc(£m tetgis ubi fupra
potiflfimc fignifieant pluuias uenus & merairi^ .
ctfci&u ptolz.i.quadriparcitica.S. fc&i'albu .
ii^de coiudionibiis magnis differetiapria. fatur
nus fignificat cempeRates uabdas i aere & pliiui/
as.SCmibes&tencbroficace aetis.Iuppiccruerofi
gnifieacbonaCc[nperantianiaeris.& fiin aliquo
(au plus fignifidtillzpbuizerut teperatz
roi
bres. Signa ucro pluiitori proutdidt hernia/
nusintradaturuodeiiimbnbasfimnircrqsdo/
mus ratiirni.f.capricornus & aquanus.&corum
oppofita.f.canccr& lco& pifccs proptcrriiios
quos habenti fliimina-.ficiicctiaragirrariuspro
pter maria qui in cisconfillunt & fcorpio ypter
fiw h.Tchermaniis &cu co concordantplurcs alti
Et dicit icig. ubi fupra. gj cacer Icorpi^aquari^^SC
Icofunt fignapfuuiofadi pricipue aquarius di
Ico.Etaibu.iii.C.maiorisintroduSonidiffcren
ria.:4.dicitqi figiia aquatica funt cancer cum
fiia triplidraterfed cancer fol^pluuia fignificat dC
fcorpi^aquari^^Sc pifccs figntficataqius& pcon
feqiicnshumoreacrisfignificabut.Ethalifup pri
mo quadripartiti ptolcmiica.rj. dicit q’ figna
fiue figuripUuiiofi incilo fiintiilainquib'’funt
figuriauiuutuulrur,& galina&huiiifmodirfic
fimilircr fignaquadnijjcdiautaries taurus & ca/
pricom^. Poftqiautciciiicrisdominiiiorbisma
gmoportcttcprocedercad coiuflioncs magnas
trii[nipiancta5i:fupcrionim& inucfhgarc domi
nta eortl iuxta doflrinam traditam in tradant
primo dillindionc.i.Sicnipplanctasdnmtnaii
tes in loco coiundionis nugniautinafccndete
eiusfignificet' pliuiiaucl humidicas acris, ludica
bis habimdanti.ipliiuiiuclhumorispcrtoturps
duracioniscfFcdusillPcoiundiontslicutcxprcG'
fuis patet in tradant primo diftindionc.i.ubi po
nitiir modus pronofiicandi p coiimdioncs ma/
gnas. Hiis autem prihabitis procedendu cft ad
cclipfcsliiniinariumiaptabisquoqiarcedens ho/
ra cctipfis & .4. angulos di inueftjgabis dominiu
cclipfisiuxtadodrinam traditam a prolomi. in
a.quadriparriticapitulo.S. Sientm per planetas
dominatores in locoeclipfis di in angulis, f.prie/
cedente& feqiientccdipfi fignificce pluuiaurhii
miditas aeris fignificabit habundanciaiu pluuia:
& humorispertempiisdurationisilliuseclipfisfi
cut patet exprclTe p ptolcmiu ubi fupra ubi poni
nirmoduspronollicandidcaccidentibus mundi
per cclipfcs;& hoc idem habet in diftindionc.5 .
iradanis primi hui’libri. Ciin^hicomniadi/
ligcnterinucftigaiicris procedesad rcuolutioncs
annop: mundi extrahendo dominium anni & cx
trahasctiani dominiu qrti. prout tibi dicapoft
in hacdilHndiociDeindcproccdasad omnes c6
iundiones & oppofitiones & quadraniras lii/
minariuextrahendodominia coriidem &ppl3
netas dominatores omnium pndidonim tem/
ponim reiioliibtliu pronoRicarcdebcsdchibri/
bus pkiuiis nubiilis 6i hiimiditate acris in ‘littoqt
temporum predido^. Et iuxta ordiem prius po
fita indiftindionibus preccdcnribus primo inte
do regulas particulares de himbribus & pUiuiiS
&nubulis&humidUatcacrisfupcasadnis orbis
□ugni di coniundionis magns di edipfis.Dico
Tracluttis.r.
e«o Icilm frifaniptolomci, ’ .quadripartiti c.ipi .
S.dCfc^mfnumalbi! .^.cicconiunSiombiisiihi/
Cnis dri.i pritn.i.Silatiimiis doniinctuv eo mo/
doquopra-difiu cft iii traftatii primo in orbe ma
pno:auc luerit diiiiroroi'bisma£;ni:aiit fi domine
tiirin comuiaftioc magno : auti alia eclipfi itimia
riuni modo quo pr.vdiflu cft & fuerit fignificatto
ciiisiacrc: inipilTabitiiracrniibibusenintqima/
gntnubes & magni ticrti:crU& aer bieiiialis.Et
dicichali itraSatiifiiodcexiftcntia planeta^e dc
fiib radiis (j fatiirmis i ariete liib radiis folis facit
piiuiiasS^ncbiilasmultas.Ecdicitalbu.iibifiipra
S.tliirniis eu fuerit i tauro & pdiclii duiii obtines
fignificatniues&pliiiiias inecfTatcs.ItefoJmal-'
bii.latiirnusingcminispr.tdiclu obtinens domi
niiim fignificat multitudine pliiiiiape & corrupto
nem agricultar.r.l tem fcdm albu.faturmis in eam
cropr.Tdiduobtincnsdominiufignificatmiilras
pIuiiias.Et fccJin liali.Saturmis i cancro liib radi/
isobiciiros dies facit. Ite dicit albii.nbi fiipra fa/
riirmiscu fuerit in fcoipione & prardiftii domini
iim obtinuerit &fueritnicridionalis ligni ficatml’
titudincmplmiiaj: & humiditatii. Et fcd!m hali
fifiiericillicllationarius faciet obfctiros dies Itl
fcdm hali.Saturnusifagictariofub radiis piiiiiia
& nebulas fignificat . Ice fcdmalbii.iibifiiprala
turnusin capricorno pdiflii obtinens dominiu
fignificatcorruptione^ricultiirK&reddit®hcrc
ditatum propter multasaquas&huniiditates.Ec
E fuerit latitudo eiusTeptentrionalis fignificat nif
titiidincm humiditatii . Etlcdinhali fatumusin
Capricorno fiationarius ticl lub radiis fignifi /
cjtobrciiritatcmacris.Etdicit albti. Saturnus in
aquario pr.cdiflii habes dominiu fignificat mul
litudincni pliiuiap: & nindatiomi.Et fi fuerit cius
latitudo meridioalis fignificat multi tudincmibiu
& fiipcrfluitatcm pIiniia^.Et fcdm haltfaturmis
inaqiiario matutinus pluuia & hiemalem fignifi
f.Uacrcm. Itcdicitalbu.fatiirmisinpilcibiispra:
difiuni obtinens dominiu 6 i meridionalis figni<'
f eat, multitudinem pluuiape & augmetiim flumi
nuni. Et dicit hali fatumusin pifcibusucfpertimis
epiuuiofus. e Iiippiter iiero fcdm ptolc.iibi fu/
pra & fcdm alfaii.ubi fupra diffcrctia pria cii prie
diflum dominiu obtinuerit fignificat bonam te/
peratiam aeris & no fignificat pliuiias nifi tcnipe
ratas &profeduolas 6 ! uentoshiimidosqua: res
oriri faciunt. Etdicitalbu.Iuppitcr in ariete pdi/
Gimi obtiiiesdominiii fignificat multas plmiias
Si iniindationesdc aquas. Etdidthaliubi fupra
Iiippiter farictcfiib radiis facitpliuiia uefpertin®
ncbiilasfpai^it. Irefcdm albu.iupiteri taurofi
gnificat miras piiiiiias & i initio quarK hiemalis.
Etdicithaliiiippitcri tauro uciiarin^lignificathi/
bres. Itcdicicliali.Iuppitcrigcisftibradiismatu
tinus ticI orientalis fignificat pliuiias multas Si
hoc idcdieit.ilbu .Etdicit albii.fiippitcri Icone
prxdidii obtinens dominiu fignificat pliuiias &
lifucritciiislatitiido illic meridionalis fignificat
liimiiditatc acris, Ite fcdm albii.liippitcriuirgiiie
prfdidudominiiiobtmcns fignificat multas plu
Ilias &niiicsi.4.hicmati.Et fcdm albii.Iuppitcri
libraprsdiSu obtinens dominiu fignificat in. 4.
afhiiali pliuiias deferentes pane . Ite fcdm albu.
luppiterifcorpiocfignificatriiultas plumas dc/
finientes ioibus partibus & grofTiore acre eu nil
tiplicationenebulapi .Etdicit hali. iiippitetifcoc
piocfiib radiis frigida pluuia fignificat. Et fcdm
albu. ubi fupra iiippiter f fagictariopdifiu dniura
habes fignificat micas pliuiias.Etdicithali .itippi
teri fagictarioiicfptin^pluuiasmultas fignificat.
Et fcdm albu.fi fuerit illic retrogradus fignificat
multitudincpliuiia^. Itedicitalbu.iiippiterica
pricoraopritdidii dominium obtincsugiiificat
multas pluuias.Etcu fiicrit eius latitudo feptetrio
naiis figificatmuItashuiditatcs.Etdicithali.Iup
piter i capricorno flibradiis huiditate acris figiii
ficatuclgrin'’iicropIuui;i fignificat. ItefcdmaU
bu .iuppiter i aquario f diflfi obtines dominiu li/
gnifiat multitudine pluuiap: Qi nubiu Si multi /
plicabiinf pliuiix & uetif.4. autunali di initium
niemiscritmultaptplmiia^ & multoptuento^e
SClifiieriteiusIatitiidomeridioalis fignificat mf
tasnubilas.Etdicithaliiuppiten' aquario uefgti
nus fignificat mriapluuinifiatoariusplimia&mi
trimentucofert. Itedicitalbii.iuppitcrfpifdbj
prxdiftii obtines dominiu fignificat fupfliiitate
plmiiape 1.4, hiemali & corrupet pUmia arbores
& mcffesifie fifuerit illic meridionalis fignificat
mlntiidinepliiiiiapi&aiigmtafliiminu.EtfcJtn
hali fi fuerit illic Ilationariiis boiia& temgatam
pluuia figiii ficat. CTMars iicro pdiflumdniuop
tines fcdmptolomx . ubi fupra & lcdmaIfau.uDi
fupra dria.j.nonfignificatdcfiiinatiirapluuias
nechimbres fcdpoti^ficeiratenififit p aecidesitn
fcdm albu .ubi uipra mars i tauro pdiflum domi
niiiin obtines fcdm ptolcms .ubi fupra& fcdm
albu.fignificat fuphabudantiapliuiia^. Ecfifus
rit in cacroflC fuerit eius latitudo feptctrionalisfi
gnificatfcdmalbu.calorcaeris&hiimiditateei*
fi fiieritciusIatitiidomcridionaUs fignificat il
tiid idem. Itedicit hali ubi fupra marsi libra uel
pcrtinuspIiuiiofusell.Etl<:duialbu.marsi aqua
rio ^diccti obtinens dominiu fignificat fuphabLi
dantiitpluutapr& niiiesidl firru fucriti pifdbus
pdictu obtines.dominiu fignificat fcdm albu, ha
bundiitiaplmiiajic & niuiu . Etfifucrit «i^Iatitu
do meridioalis figificatmftaspluuias'. IT Solue
ro pdictii dominiu oblincs’lcdm p tolomx. & al
bu . ubifupra n fignificat defui naturapluiuas,ni
fi p accides fcd ronefitus ciiis & rone figurareiiis
cu luiia& aliisplanetis. Sed^iitdiciif i ezafeno
Diftin3i‘o.4.
io:
eum fol dominae' cfltpsmuttariiariationis&ca/
rns Hal^ilifatc nifl in initio rpisfiicrit i angiilope
aliquo unfiiccedcriCTVeniisucrocuipfapdido
mododomiat'fcdm. tolcmz.ubifiipra&{c<£m
albu.tibi Cupra dria.q.iigniticatplLiuias multas 6(
hiiiMi tatcs.Et dicit albu. ubi fupra ucn®i tauro p /
diflii doniiniu obtines fignificat multitudine hi/
brium& pluuiaji.Etfifiicritingdsfignificathu
niiditatc acris Sc corniptionedus.Et dicit albti .
ubi Hipra ucnusilibramatutiaudorictalisebue
dans.Btdicithaliuemisiicotpioneirua latitiidi
ne meridionali {ignificatmultitudinepluiiia^ .
Et (ctJm hali fi fuerit illicfub radiis finepluuia eft
uerptinusueropIuuiofaSc matutina eft multa?:
pluiiiatu.Etdidtalbii.ucn^ifagictariopdiflfldo
minili obtines fignificatfupfiiulnimtditatc &p
ripiic fi fiierit ci^latitudo mcridioalis.Iteiclni al
bu.ucnus in capricorno fittnificat muldtiidinetn
pluuianim &pra:cipuefi fiierit eius lati tudome/
ridionalis.Ecfcdm haliiienusin capricorno ma
tutinacfipluiiiola. ItcfctEinalbuuicn^^inaqua/
rio ^iSu dominiu obtinens fignificat miiltitini
dinem pluuiap: & nebula?: di qnclongaf aion/
cimdie fiia longiori a folc fignificat multas inun/
dationes aquaK.Ef dici t hali iienus i aquario fub
radiis fit ncbniofa.Et fcdmalbu .ticniis iaquario
rerrnsradA fignificategritiidicsliomniil propter
huiditatcs.Etdicitalbu. ubifupraiiemisi pifeib*
pr.tdiSum obtines dominiu figuificat uchemen
tiahumiditaris.Etfifueritmcridionalis fignificat
inultas pimiias CMcrcariusuerofcdm doroth.
icrg.Si aikindu efipUmiofiispiitdiSuefl prius
fed Ic-Im pcolemai.ubi (iipra 6t firdm albu. ubi fii
pradria.f. Mercurius cu pnediSudomimu ob/
tinueritfituccomifcea^ cunamraudcurignificii
tidc alioiiiis alio?: planeta^ generaliter cocorda
biteu natura illi^planetz.t.fccEm hali faciet talia
opera qualia plancta iicl ficllx fixx quibus appli/
catiuclfi nulli appliaicrit alTimtiabiCopus eius
parti figno?: i quo eftihschali.Si ergo applicue/
rit ud comirccatur planctis iiclficllis fixis aut par
tibuscaIihi)idisfignificathumorc.f;fc(Jin pto/
lom 2 .ubifupr.i.Mcrcurt’dc fui natura eft doplc/
xionis ficca: . Sed dicit hali i tra&atu ftio deexifie
tiaDlanetan: defub radiis q> merctiri’ 1 tauro fiib
radiistcpcnntofuscfifiCunibrofijs.Etfcdmalbu.
ubifiipra.Mercuriusiuirgincprzdifiu optinens
dominiu fignificat habudantiapluiua^.Et dicit
hali.Meram^iuirginematuriuseft hindus& co
plexionatus. Itcdicit Albu.inlibrapdictudomi
n;u obtincsififuerir eius latitudo (eptetrionalis:
paucitate pliiuiarii & multas nebulas fignificat .
Itehalhmerairi^inlcorpioneabudantiapluuia
rum figiiificat.ltcfcdmhali ibide-.fi fiient fubra/
diiserittcmpefiuorusuiefoerrinusfitiepliuiia ma
tiuinus ucro pluuiofuj. Ite Albu.mcrcuri’ pdi /
fium dniuni obtinens in fagiSario paiidtateplu
uiarum fignificat (cd niues.l te liali ibide ; fiib ra /
diis multas pluuias. Itc Albii.niercuri^in capri/
cornomultaspluuias. ftemhalydn capricorno
fubradiisfcmpplmiiofus. Iremercuri^in aqua
rioni.ntutiniispluiiiofused.Ecdicit iialy: mereu
rius in pilcib’ Uib radiis tepefluofus c 5i pliniLo/
fiis.C. Luna iicroiit dicit Albu.qrto maioris in/
trodiifloriitdria.6.h(1idacquipfuanatiir.ino/
flic6iicnit:& dicit «pipfaccicteris planctis Ini/
nndion&pluscrEtcrispUnctishiiidifatefignifi/
catiquaproptcrciti^^aplanctaaii^copleSifcor/
niptioneliilcipit. ItcAlbii.qntodc coiunflioi
biismagnis;dria.6.Si luna^didludnium obtimi
eritrfignificat multas pluuias & huiditates: & niF
tas inundationes aquanudC peipne fi fuerit i arie
te. ItefccFmalbu.ibidc.Lunapdifluduuim ob
tinensfifiieritincacrofignifiatmultaspluiiiass
Et fi fuerit in gemis idc fignificat.ldc in uiigicHn
pircibiisfifrrtninuirgineniultitudincannonr.
CTModo ofienda tibi regulas pticiila res depili/
iiiis:liymbrib'^& nubiiF&hiiidifatcacrisftiptas
ex cUuatioiiibiis planetarii fiip alios fccfm fniam
albu,6.dec6iuftionibiismagnis.Et nota g> oes
regula: de elcuationcplanctarufupaliasin ariete
poniitiirindriaprimailHiisfcxti libri: 6d regul*
dccleuaticcpUnecafu in tauro poniit' in dria fc /
ciida illi^ libri fcxti:& fic dciccps. Dicit itac^- AI /
bu.ibidc.Saturmisfiipiouein pifcib^: fignificat
multitud!ncpliuiia^&niLiiu& aquaru fiiper/
fluitate. Ite fanirn® fiip martein cancroifignifi/
cat fiipfliiitatc pluuia?: di fixioncca?:. Ite fatur
misfupfolciarietcidc.&inlconcidccupfpita/
tc.inlibrafiiperfIuitatepIiuiia?:intpcfuo. Itefa
turnusrup iienerciarictc: mediocritate plimiaru
fignificat.in leonccofiriftiones & huiditates . in
inigincyfipitatcpliniia?: & hiiiditatu.in pifcib’
fiipfiuiratepliiuia?:. [tcfaturniisfiip mercurio i
arietc:fupfluitafcpliiui3?::in tauro mulcas inun/
darioncs.iniiirginepIama?:fupdrfluirate.in ca/
pricornotaquario di pircibaunultaspliuiias & te
nebrofitatehorirotis. Saturnusuerofiipluna i
arietefupfluiratc pliuiia?: & tiHiamentil ca?: .i le/
oncprorpiratcpluiiia?:.inuirdcniiiItaspliuiias.
i libra liuiditate di bonitate ei^:in fagiQariopfpi
tatehiiiditaris&icelTatoncci® CTIuppitenicro
fup fatiirnu in tauro: fignificat multas huiditates;
ingeis hiiidirate in pluribus tcrris.in libra pluiit/
as dCpulchrueemeffii} .in Irorpionc liipfliiitate
pliuiiau.inragiflariomtilras pluuias &tepantia
ca^. lupptccnierofiipmarteicancro fignificat
imiltas nubes. in capricorno nebulas & multas
pluuias & aquas, luppitcr fup folej ariete; figni
ficat J)fpitarepliiiiiaiu:mleonepIiiiiias5C pfperi
tateea?: fignificatinfagiflario mult.is pluuias &
inimdationc eo?: .in aquario taiebroutate hori
Traflatiji.
rnntis. Iiippitcrfirpitciicrcirniirofignificat Iri
niiditatc.iii cancro hriiditatcniulta.iacjuariomf
ta^aqiia^& tcncbrcifitaCcacris.rnpifcibiis fiipcr
fliupkmi.i&aqiM. [uppitcrfiip inerat. in ariete
fiznificatmiiltasplmiias.iraiiro modicas & paii
casaqiias.in c.kromiiIcas pliuiias eu paucitate nii
bilis.in leone inuicaspln.infcorpiocplii.rupfliia
tpef.io.{ii]agi3ario pln.jncapricornoplii.rupcr
fliiacu augiiicco meUiu .in aquario niibes & plu.
inpiicibiis nttiUas plu-Ognificat . luppiter fup Ui
n;i iaricte multas plu.in tauro mcdtocritatepln.
in scjumis6diuii^inc;ruplluitate.infagi3a.mc/
diocritatehuiditatisd Capricorno multa Iiuniidi
tatccufiipfliiitateaquajii.in aquario liumiditate
nHilta.inpifcib^liuiditateniultamiplu. patiam .
CTMars liero riipfatiirniiinarictc.in gcmisiic,a
croiinlcorpionclignificarpluuias.icacro tu me
diocres. in aquario multas pluuias.in pifcib'’fiip
fluaspIiuiias.Mars fup ioiie in tauro multas piit>'
Ilias fignificat.incacronuiltas.inuirgicfiipfiuas.
inlibranitiltas.mpifcibiisplu.fiipfliias. Mars
iicrofiipfolepIiisficcitatcligificatqtpliuua.Scd
inarsfiipuencreinfagiSa.figni6catp!ii.riipfltia.
Marsfiipcrmercu.in tauro nniltaspluuiasdCnu
bcs.infagiSarioctiamultasnubcs SC plu. in ea/
pricorno inultas plu. in Une quarex Inemalis: cii
multis nubibus, in pifci.plu.fupflua 8i mediocri/
tatem aqita^ dC fluminu. Mars nero rupitmii in
iiirgincpluuia fiipAiiacii multis liuiditatib® ligni
ficat.CrSolucrofiipf.turnuiarictcmultaspIu .
in tauro iiiiidit.ire acris.igcntis tpantia pluuiaK .
inc.icromcdiocritatcpluuiaru.inlconcfupcrflui
titepluuiaru&liuiditatii.in uirgincmediocrita
ttmplu.inlibrarupniiitatcplu.infcorpionc nia
gnamudttatchori 2 ontis.mragifla-&capri.mul
tas plu. in aquario huiditate horirotis.in ptfeib^
hfiiditatcaeris. Solliipioiieintaui'n& gemis:
(ignilicarluiiditateacris.ine.icro liiiiditate acris
rorisciiis.inuitgincliuiditateacris.ilibraplii
Ilias rparas.iii rcorpionehiiiditavc acris. in capri
comolniiditatchorizotis.in aquario& pifcib®
lifiiditatcfigiuficatacris. Solfupmartcin tauro
fignificat liiiiditatcaeris. in cancro multas phiiii/
as.in uiiginemiiltas hui Jitatcs.i libra flcfcorpio
ne liumiditate acris liorizontis.iii fagifla. fiipcc
fliiiratcpliuiiarti.incapriccirnO!& aquario hiiidi
tatcucns.in pifcibus pluuias multas & fupfliias.
Solftip ucncreilcocfignificat multas plii.iuirgic
fiipfltiiratcplii. i libra militas nubilas fcd paucas
pliiuiasfignificat. Solfiipcrmcrciiriuin cancro
figmficatrupfluirjtcpliiuiaB;.& etiam ilibra.‘ln
fcorpione liumiditate luperfitiam. in fagiflario
pliniiamfupcrfluam.ln capricornopluuiam me/
dioacm . In aquario pliiiiiam inceflantem, In pi
fcibiis hiitniditatemcdiocrc. Soluero fup inna
in omnibus lignis ptcri^inpifcibushiirniditatem
paucam fignificatircd in pifcibiisIiumicHtatc mc
diocrcfignilicat.Critcmucmis fuper fatumfi in
arictcfignificatnulirasaqs.lnrauro miiltasplu/
iiias.Inuirginc'plutiiam& luimiditate.In libra
mult.ispUmias&humiditata.Infcorpione nuil
tam Iniiditatc. 1 n pifcibus pluuias fiipcrfluas fi/
gni ficat . Venus fiip ioiicm in ariete mulcas plu /
uias&augnientfiniagno^ flutninii.In geminis
tenebrofitate acris cii humidiratis multitudine ci
plmiia^-Incancropliitiiamct hiimiditatcfiip er
duam.In libra multas pluuias Sc luiniiditatcs.ln
fcorpioncpliniiamfupcrfluam.In lagiSariolu/
perfluitatem aquatu et plutiiaru .in pifcibus miil
tashiimidiCatcs fignificat. Vai^fupcrmartcm
ariete fignificacmulcasjplutuas .In tauro multas
aqs:& pluuias fuperfitias, In geminis inultas plu
Ilias. In cancro hiinnditatecumfupcrfliiitatc in/
undationii. In Iconcct uirgine multas pluuias.In
libra liumiditatefupcrflua. In feorpione pluuias
fu perfluas. In fagiftario & capricorno & aqrio
& pifcibus pluuias fiipcrfluas fignificat. Venus
fuper fokm in anete fignificat multas pluuias. In
tauro temperantiam pTuuiamm . In geminis hu/
miditatem aeris. In cancro:uirginc:libra;8t Icor
pionepluiiias multas 5C fiipcrfluas. In fagiSario
capricorno aquario pifdbus multam humidita/
tefignificat. Vcn^fiipermerciiriuinarietcfigni
ficat nubes.In cancro multas pluuias & nubcs.!n
nirgincmultaspliuuascCi magnitudinefluminu.
tnlibrapliiuiamfupcrfluaminuiltas etiam aquas
& inimdationesfluminii.rnfcoipionefuperflua
pituitam S< inundationes aquarum. In fagiSario
pliuiiit liipcrfluam. In aquario pliniixmediocri/
tatem fignificat. Venus fiipcrlunainarietemiil/
tam liuniidifatem fignificat.In tauro, iiiimiditate
f rt cancro multas pliuiias:& fiiperfluitatehumi/
ditatis.lniiirgincpliuiiamfi!perflluam& multa
liumiditate.ln feorpione plLuiiam& liumiditate
Inf3gi3ariomiiltamhafniditate.lnaqiiario hu
miditatem. In pifcibus multas pluuias fignificat .
CTMercuritisltiperfaturDiiihbrapluuianifupcr
fluam. In feorpione etiam pluiiiainfupeif[ua.Et
infagiSariopIuiiiam mediocre: Si multas aquas
In aquario pliitiiam fiiperf luam.& fimiliterin pi
fcibiis.Mercuriiisfiipcr iouetnin ariete temperan
tiam aqii* & pluiiianim.In tauro multam humi
ditatc.In cancro multam plittiiam.ln tiiigineplu
iiiasfiipcrnuas.Incapricornoiichcmcntcpluuia
In aquario & pifcibus pluuias fignificat. Mer/
Curius fupcf inartem inleoncbumtdicatemfigni/
ficat Si pluuias fupfluas.InlibramultanubiU Se
pluuias.In fcorpioncmultasnubcs Se multasplii
Ilias, In aquario fagiftario Si pifcibus pLuiias fit/
perfluas. Mercurius fuperfoleminarietxSi tau
ro fignificat temperantiam pluuiarum.ln uiiginc
multas pluuias.In libra fiipcrfluas bumidicates'.
Diftinflio.4.
105
[n fcorpioc (asiflariofapricoftio & pifcibiis plii
iiiasfiipcrfliiasfignificat. Itcm mcrciiriiis fupcr
iiencrcniin aricteflgnificatiniilfasniibes& plii/'
uias.b tauro Immiditatcni magnam. In geminis
magnam pliiiiiam:in cancro nnilras hiimtditatcs
& nctmlasdn leone hiiniidirate mediocrem: in Ii
bra&fcorpioncpliniiariipf[iia:infagi5ariopIii
Ilias tenipatas; in capricorno niTra mibila & piti
tiias mulcasiin aquario Sc pifcibiis pliiutas (iipcr
fluas fignificat. Mcrairius fiip Iiin.a in ariete &
intauroimultasplimUsfignificatiincacro IiiiLdi
tate acrisiin libra melioratione pluiiiieiin fcorpi
oncplutiias fupfluasifirr i fagiflario : in c.ipricor
no magna hiiidtcate & iniindatone di piunias G
gnificat.CrLunaiicrofupfaturniiintaurofigni
ficatmultasplH.in geminis &in cancro pliuiias
Cipcrfliias;inIconcmuIt.iplm!i:i&Iiruditate: in
uirgincpliiiii.ifiipfliia& miilr.1 hiT ditate : Htbra
et fcorpioc fi:pfli!:i hiimiditatcdn (agiflario plii.
liipflaas : in capricorno & aqrio multas Immidi
tatesun piCnba plii.fucfliias:& multas liumidita
tcsfignificat. Liinafupioueinarietc flgnificat
pluiiia tcpcr.afaiin tauro multas pliiuiasiin cerni
nbkuaiiditatcmagnaiin cacronuiIr.is rores: in
Iconcmu!tosrores:inuirg{ne miilr.iplii.in libra
liiiiniditarc fupflua : in feorpione plii. fiipfliw &
nnilras ac’s;infagi^iariohun'idifatc miilt.i etfiip
fluir.itcaqn1:incapricornnctaqriomiiItahunii
dita'c.& in pifcibiis fu perflua plimiam & aquas
fignific.u. Liinaftipcrmartcinarictedc intaii/
ronitilrabiiiditate (ignificat:tgcmisctic.icro mf
tas plfiias: i iiiigic:Iibra fagit.aqrio & pifci.miM
haiditatclignificat. Lunafiipfolcinaricte: (5/
gnificatplii. in cancro uirginc& libra hiiiditatc
multaiiii Icorpioncpliuiia fupflua: in fagiSario:
Capricorno Se pifcifausmultabiiiditate ficnificat
Lunafupucncrcinaricteifignificatmuftas hiii
ditaccs:& pcipiiein qiiata aftiuali: in cacro mul
tas huiditatcs:in leone p!ii.&liuidifates:inuiigi
ne multas hriiditatcs:in libra profpi tate pliiniajic
£c nuild buiditate: in feorpione pliuiia fupflua:
& multa huidirateiin figiflariohuiditatc & piu
iii.a.inaquario&pi{cibuspluuias& Inimiditate
fupflii.i. Limafupcrmcrairiuinaricteniultaplii
uiaimin tauro mediocritate plmiianr.in geminis
pluuiatpatanuincancropltuiia mediocre: in uir
gincpliiuia & hiiidi tate mediocre: in libra mul /
tasViumiditatcsSc imindationesiin fcoiqjiocplu
iiiasfupfliiasfle miiltasimindationes.& in fagit.
aquas& humidicatis.In pifcibiis plii.rupcrfliia 6C
inundatione fliiminufignificatharc albu ubi fu/
pra.Etdebes feruareoes regulaspndicias in hoc
ca.deCgniflcationibiis plancta^ fuphimbres plii
liiasnubila Schiimiditatc aeris i rcuolutionibus
annoK niimdi:& i initiis quartai^ anni. Et in 01
bus temporib^ reuolubilibiis qiiado de eifde
temporibus line accidetibus nolueris jnoflicarc
CTEt dicit mcf.i libro fuo dccoiiiclioiiibiis ea. S.
cp fi mali pknctx fiiciintaiiicti in fignis.iqiiaticis
figificantcorniptonecxpliuiia: &!ca.io.dicirg7
ef*. magna fatur. & iouis fi fuerit i fignisaqticis fi
gnificatcorniptioncm ex pliuiiaSi multitudine
aquaru.Etdicitalbii.iibifupra dccoiunctionib®
magnis dria.S.q- fi fiicritaiiiflio marris &f3furm
1 fcopioe QC fuerit iiipif &[na cii cis figi licat miras
plu.ipfibolocis. Itealbii.q.dcaiufloiba magnis
driapriacii fuerit gra.afccdcs (i iicloc'’alicuius eo
iiifliois magnmel eclipfis 1 arictc:aut fuerit .irics
fignuyfcdioisorbisiaut fuerit) eo gra.pfcfliois
orbis:ai!t pnen erit ibi direflio aiityfcdlioiautcti
fuerit ibide almiitazfiiie dnsdifpofitor 6 i alicii/
ilis tpm rcuoliibiliufignificabittcpantiaacnsin
qrfaarfiiiiali&iqusrtaautunali. Itc-nlbii-ibide
fi aliquod cn^ q dixi fuerit i ptib® IqMctrioaliba
arietis lignificatcalorcaeris&huiditatecL^. Ite
albu.ubi (iipia.fi fuerit aliquod C05K q dixi ifccu/
da fcrtia tauri fignificatmltn hiiiditarc& frigidi/
tate. Irefcimalbii.ubiliipra.lifiieritftgmigcmi
now aliqdccruqdixinnilriplicabiinf pliiuiiin
qm hiemali. Et fifuciitaliqa cob; ^ dixi in tertia
pri.ircminom aut pueniut ibide: j’fcfiio fignifi/
caMt huiditate acris. Item fi leo aliqd coru qdixi
fiicntcrrirp!iuiiiV&; fruS^iqitaliicmali. Itcmfi
fuerit aliqd’ 1' tertia ultima Iconis (ignificabithiii/
ditarc&rore.Etfifiicritaliqiiipriba meridiona
libaci^fignificathuiditatcacris. itcfifiicritfignu
iiirginisaliqtf corii erit aer tcnebrofusfucccfruie.
& quartaucrnalis multari) plmfiaru&iiuiUi. Ite
fi i tertia ultima iiirginis fiierit aliquod coru figni
fic.it hfiiditatc acris. Ite fi libra fuerit aliqcf coi u
obfcurabit' aer fucccfliuc & fi in partib’ meridio
naiibiis libra fuerit aliquid copifignificatmiilti/
t.idincmibilaru. ftefifueritfcorpioaliqd co^
erunt mulReplfimi&^ipucihicma.Etfit.j.pri
ma cius fiicritaliquod cope crit.q.iiernalis multa
nuii hiinbriii & pluiiiajc & 4. hiemalis frigida SC
humida.Etcti fuerit aliquod coje qua dixi in.5.
primafagifla.fignificathiiiditatesacrisi&fifiic'"
rii’ aliquod eop: in partib® cius mcridionalib® id
idemfignificatEtfifueritaliqdeoi^eqiiadixica/
pricor.crucnnilta:p!iuiiain.4.i!crtiali.Etfifucric
aliquod eoriiqusdixiiparribus feptctrionalib'*
Capricorni fignificathumiditateacris.Etfiipar/
dbusciusincridioiialtbusfigniiieatid ide. Itea!
bu.ubtfuprafiaquariiisfiicritaliqd! corii qnxdi
xi humiditate fignificabit;& pcipucfialiqil cops
fueritin.5.prla ci^:& fiiptib^d^mcridioalibiis
fucricaliqacoKddixifignificatmuItitiidine mi
biu. Ite G fuerit figmi pifaliqil eopt qdixi erunt
pltiuia& aqSt criiti.4.iiernali. Et fi fuerit aligd
coptq dixi i.5.mcdiapif.fiuclptib^ meridionali
hiis figificabithuidicate acris hxcalbu.ubifiipra.
Traflatns.i^
KotacjipJiaai^ rigiilnrv' tI(cq(!ltd'(?gnilIcatoc
.irictis poiifit' in prima diffcretia libri. j. albi!, dc
magnis coiuccoib'’&qd!figificar6c tauri i.:.SCc.
& llcdciiiircps. Itclias i'cgiilasrcruarcdcbantis
in rciioltirioibiisannnii; mfidi & i mitiis qrtapi
anni & ioibiiscoiniflionib^di opp6ib®& qdra
turis liiinariii ci1 dcliinibrib^fiC phimis nubilis bi
luiidimtcacrisincifdctpibusiiis proiiofticarcSC
finit hoccapitiilil.
CCa.;. qlitcr fit jmoflicadn dcliibrib^plimiis
& dc huiditatcacris p rciiolutiocs anno^ bi in
troitiisquaita^.
I Ym uohictisjmofticarc dc liibrib'’
jplimiis nubilis & buiditatcacris jj
rcuolutiocsanop: infidi & p ittoi/
irusqrtafn aniio^ircpri^apraiealce
Ides & quatiioraciilos inuclHgarc
iicralocaplaiictai^ioiiimieifdeho
ris.Dcindcapovtcttecxtr.ilicrcdriiiiani& qitte
iiixta docfrin.niradit.iidiflincli6c nonapritra/
flati!S;& Tcdlin bxcduiajinofticarcdcbcsdeliini
brib^plimiis lifii. nubilis acrisp totii annii & p to
tam.a.am.fiTDicititaqulbii.q.maiorisitrodii/
cloriidria.^.qjciiiiipifpfucritanoabftpafpcSii
altcri^q poterit ipcdirc & fuerit cii folcin gbufda
oplcxioib^ tpabi^ aer p altditati bi liiiore cante
& efficiente & nnilti uctiri^tcntrioalcs flabiit g
tepari erut&cofortabiinturaialia&feia.CIte
Pnialbii.ubifiipraciiucmispfiicrit anno mo quo
dictii cfl6C fueritpcrmixtafolifituchicmsfucrit
acris tpanietii & hfiiditatis .adducet: iadtate ucro
6: autilno (iccitatcminiict. Cltefcdm albu. fu/
pr 1 fi hmapfucrit ano aiici qbiilda tpibu.s anifoli
pmixt.i fuerit qttuor qrtas ani dilponct Jc<E} qua
litatcs qrtaK uiahlatioisfctfmqipoificxafeno
& cocordatalbu.prima qrr.idnifacictfolitncaii
diorc& hiiidiorc& boccii iu1iditatcrccuda& Ic
mcntiua.i. liero. q.ficict iianiralr calidiore & fic
ciorc. frigida &ficca.^. frigida Silinida pltisfo
liro fiicict . (]^iiid ante fignificcturpcr buc termi/’
nucircarolciiixtamcntealbu.patctpri^indilHii
fli6c.4.traftat’’pmi.c.7.Cri£e dicit albu. e.dcco
iiinftionib^niagnisdria.S.qn fatiim^fucrit in di
reflo arietis aut triplicitate ciiifdefigniircuolii/
lioneanimiidi & ipfc fuerit almutaz direfl^taii
giilofignificat mulus pluuiasiillo ano. CJDoro
thcusucropoitqiiafda ragulas fiC pomifinfinc
libri .n.iiidicu. Vndcdicitficqiiotiesnofccuoluc
ris utrii in ani prfnuiltar pliuiia;.& i extremo paii
ciorcsfiitiir.tfintautccotrafolisircorpioneigrcf
fudcjabcnlbqucinlocuucmisobtiniieritattendc
orietalis naij multas i :iin principio liiinbres di
paucos i fiiicdcmiciat:occidetarucrocc 5 tfa . Sot
ctiaincodefigiyj coiunflaanL&mcfis illi^iquo
aaciiit pricipia liimbrib® manat: Quod fi dc uenc
rc aliter accidatdumfolarictis exordia ingredic
oriente 3(liciitocsctcrirqicardiiitb%matis.Std/’,
1.1 q orientalis tucdonnnluucndicaucritlracplii
uiapcbcncfichi p totii ami adindfir.it. Veneris it*
qi mercurii aut Iiinxaut parces alterius cii cade ap
plicatio u:l coiicntiisdu hs. 5. ficllic niorcnf . iii
fignisaqiiatieis hia alteri ca^ applicante dii nulli
carc applicet himbres multiplicat. Mercurius aiit
amartccornipt^autfub adufiiocafifics&liiaeis
applicas prio paucas i medio multas n tii -fine fui
gorc& tonitriiis & acris corruptioeadducit plu
iiias.CRurfusco anophi.rorcsfutquoticnslua
cii marfc fuerit: autapplicctcidc uenus aut forte
fitadiiflaluatuccufolcautcumarteiaiicfimercii
ri^raturnoappUcetiaiitluaaltcricopciani princi
piopliiuix redudant Lnfineau(mimuit'nubiu de
fitatcfafiaiacrccorrupto.rteioucifignoaqtico
cxii tc dii nen^ bi luna eide applicet eo ano mfras
Sc falubrcscxpcflaptiuiias& bibres. Itccooc/
cupatcCgiiii igncii & fi fit mercuriscu eo applica
tuspaucxeruthibresiampliusorictisdnsqe.lpe
toto ano hibriugaudctdnatuicardicfortfiat^ap
plicas totuanfi rcdditpluuiofu-.ipcnaqi cii marte
corruptus lilcu eo fignii obtines dii tn lima marti
Mplicctniibilib^m]tis& paucis manabithibriba
Signu quo<5 q"<6ucniu t fi fit acreii & Iiia fit eide
applicata rores mt’tiplicat& nebulas. CT Quod
limctcuri^bibrinfriiaturdiiioSC ipfe corruptus
fiieritgraucsfli manifefias nimdatpliiuias fic^
corruptio exuetis 6 C nubibus ganerat'. Si afitliic
fuerit I uppiter quauis corrupir & fi paiid fuerint
nulla tn aeris erit corruptio. Vcmisaiit haedigni
tarem obtines & marte infelici aiitcobnfioabf^
hibriufiiirncbulasaugctct rores. Marsateapo
tiRdiguatcpIuiiias& rorcspaiictorcs acridiicit
Saturn*^,itidc& fipaucisiiiiefletliibrib^nebulas
frcquctcrmilccbit infignodifcurrensaqticomo
dicas pliiuias adhibebit. Ad hic pferipti diribe/
iiiiiolcntia hibribiisacccditnonullaquot^ indu
flria ucnctcin mcrciiriii di luna corruptione pdt
fioscfteftusacccdcrcnccclTccialtcrnanatj eo^
applicatio rores multiplicat aut detrahit luiiaii
appiicatiocciifortunisdf ifortnnisdephefahibri
115 gdeyhibitio amar.6< fatur.8c foIcPcediit.Sa
turmiscmiaqticis pluuia iducit.Hicdorotheus.
CJItc hermes didt & ponif i. S- libro haiialbcr.
ca.f.Qiiado ucmis.mcrcu.&hi.uiugfif iarictein
rcuohitioeamcrutmimitcpliimiicpfcfluofe.Et
qn iiippitct ucnns mars &lua fuerltcoiiinflii tau
ro eriitaq multa:. Etqn fatur. & iicmis coiuguf
iniurginceritaugmctuaquapi.Etqiiiuppitcrfol
&luaireiioluti6caniiugut'ilibracrutml'cxplu.
& nubes & erit danatiof acrc.Et fcifm fctenria
.bi alberti in libro prio de pprictatib® elb^s
libro prio traflatu.i.ca.i.pficoicatfbliinopa/
tioib^fuisi tralrutaiithuiditate liie calore fuorme
ridieqii declinat ad fignamcndioaliai&hocgd
pit' qacu nilus ucniata meridie iigiptuplus iiin
datnil^i^qnpliictifutimeridicdracapricornu
104
no {iitibinmjndatio enim eius aliqncd ma
lora!iqricllniinor:fc(fm hoc q» plus deftcliis cft
iti meridie ucl minJ.Et qii*daftcll^ficut nens SC
liiapliisfaciur iniindari6esqialta;uipiores.Qtia
docnimfolc(linrcptetrionc!& fleUaruagcfut iii
mcrtdictucpptcrcalorisdcfefliitrahentis miiltu
hiiorc minorant' & abfeindutur phi.in meridie
& minorat’niliis.Quadoautfo[efiinmcridic 5 C
plancr.tciicotiicmultipliuiii fiutppfcr calnrc
q trahit hiioremultii fiCnt magna iimdationili .
Etqhph-efStcrifblej fcptetrioc miitrip!ic.it'plii.
inicriaic&nnildpIicarcxtcfioinnilo.Niluscni
folc exhte in cacrofcmcl inudat qn foleti in ca
prifornoite|K inudat. Et dicit abrahama.iezere
inli.fiiodcrcuolutioib’ ano^niudi ca.n.qr.Ia
cob aihin.dixitafpicecoiuSioneuclopponciiii
nariuqfiicritantc^folintretarictc&in quodeu
qi ali J fignii .Si fiicrit (ignu afcedKdcfignis plii.
lioc fignificat ruppluuias q dcfcedit inillaPiiiflio
ncuel Mpp6nc:& co magis fi locusoiiiflionis ucl
opponis fuerit in iinadonionim cadentiu iiidira
q) no defccdctpluuiain toto mefcillo neqs in ma
ioripte totius ani. Si autfignuaCrcdcns fuerjt de
fienisaqisSednsfigniipfilarpiciatlixc cft figni
ficatio pfefla fiip pinui.! & fi fuerit almutaz i afcc
dete tuc eri t magts. Si fuerit .iliinit.iz eu luiari tfic
eritplii; iaiifqiadbabiidaiitia. CT Itefi uolucris
fcircdie iqiiacritplimiadcbcscoicifiuraredic in
qiijrucnitliinaadafccndcstuccnicritplviiiia.Et
ego abrahani dico qj ucru cft fi fuerit figml Afcen/
dens imiiscx angulo^: ligni tcrr.t ucl fi afpiciat ip
fiiniquocucpalpcftii.N.ifinocctita crut qiiida
nubes fiuephuiiaAdhucdicitiaphari hbro fuo
dcpliiuiis & iioc eft «pertil q? pKi retrogradi fi /
gificat fup plimii & magis iferiores & co magisfi
fuerirfiueifcnorcs fiuelljpioresciVfiieritinfignis
feinininistSc itcre cfigniinjagtsclarit fieritfignfl
frigidii fiucterreu fiucaquxu.Siqnu nero aquarii
cfifiipaqiias pptcrficlli qi!.TcfFiiforappcllar'’:SC
ad hocaia fignificat fignii leonis fiipcr aquas pro
ptcrfiguranaiiisqcfiibi. Auct.irat.!ritait lemp
dns domus oppofit^lafupenoriseftribiclanis.
i.portani apertio, Claucsiiacpratiirni fiit Uiina
rui.Vndcfiiugaflunaucldcdcritiiiinfiui Qtur/
noin qiiaciiq5c6iiicHoncuclopp6nefciasq;inil
lomefecritpliiiiia. Poteris quocpdieplti.frircfic
Coputabisenigradus arqualesitcrlocucoitiflio
nis & opponis & locii afpcStis fatiirni coplctos
&qnc 6 pletiirniimeriistotdicriitiinceritp!iuti 3
& magis erit tcfhmoniuclarmScrenip coicclnra
re debes fi fiierit'prarctrngrad‘’ij)pria domo hive
eni figni Scabit pitiiii. fortitudo nancppr.tquicft
indomoppriaeftGaitforti«idodniaoimis;lv«
lubrah.iibide. rtcbabrahaia.pcniil.ubifupra
dicit.dicutrapietcsindiqn lua i principio melis
fiicric <n nli q manfioe huida amiciat ea plaucta
retrogradus & forti^fi ipa fuerit i iTgno fccminlo
aut in aliquo ligno aqo.tnc fignificat plnuiam. Et
debes quolibet nicfein pnVipio c iis f6fidCTare&
magis in pricipio mcfisiqno fuerit itrnitns lolis
in principiu arietis & pnfi i ciicril & pofl in libra
& apii usicapricorrtu:n;iiftis. 4 .|iiicibiis mutant'’
tpaani!i.'ccbabrali:i. itcalhii.4.dcc6i[lA6ibus
magnisdria.S.Siratiirn"fticriticacro & iei’tn/
p!icitatc:& fi fucritdnsani no in aliquo angu
I0& fiafpexcritafccdcns& fuerit direfli nirfiis
crut miilt.T plu .& aq miil tce & frigus 1 inultis lo /
cis terra:. Et fi coiimgenf' ei fortiic diminuee illud
malli. Itclialiabcnr.dicirlib.S.ca.ro.Silu.afuc/
ricdusani aut quartiV . & iwbiiciit coiiiOionc cii
ioiic& iicncrecnmtil!oanoucIq;iart.'rpluiiia: 5 c
niucsmiilta:. Itcdicitcodc.S.ca.:.& aibu.dcco
iunflidibaniagnis.fiipradnapria.Quadofiierit
niarsinrciioliitioneaninnidiin domibs laturni
fignificjrpaucitdtcp[i!uiapt:&li indomiba fiiis
fignificat muItinidinepIiuiiapc:diinreliqs,domi
bus mediocritate pliiiiiit. Ite hali ubi liipra .c. 6 .
qfi luna fiicritdnaani potens & in bono loco
falua ab infortimis fignificat iiiiilr.piu ,pro fertili
bi!srf;iba apris &cnintp.uica:ifirnntatesfii mu!
facibana-.& fiiiifortunatafiicritcritccotra. Ite
ibide fi faturnusin rcuoiutiocani fiicrit alir.utaz
debilis & ifbrmnat^fignificatpliiiiias tenebras
frigus. Itchaliubifiipra.ca.r.fifatiirniisdns an
ri fuerit in fignoaercodanatuscritd.!niicxpltuii
is & tenebris. Item alburna, in de floribus. ca. 2.
lib.prio dicitifi latumusi rciioliitionc .ini fiicrit 1
pcd‘tiis in ligno aereo fignificat nebulas & corni
prione acris & inipcdinienui de multitudine plii
iiiai?:. Itcipcdietiacufi'itmai'Spc6itinSionc SC
afpefln & caiidapcoiilflione. Iteibide iuppitee
ircuoltitiorani ipedit^i figiio aereo ficificat plu.
pauca fcdcormptione aeris. Itcubifupra ponit
albii.una regula generale. De folciienere&mcrcii
rio & limauiidelicet epaliqs eoae fiicrit I rcuoiii /
tionc anop: madi in figno aereo Ipcditiis erit Ipc
dinicntii cxliisq fut i acre & deftiiiefqiiicqtiid eft
cxfiibflatiaacris:& fiippon qjboceritcxbuidi/
tarcfiipAiia. Ite ibidcca.de pluriis dicit albii.^
cii fiicrit marsircuohitiocanii domib'’ filis erunt
multi pliiui.r.Etfi fuerit! domib^faturni erunt
panci .Etfifiicritin citeris domibus ex liocerit
iiidicii'imeiiocriratisco^.C 7 (tealbu.li .ultio ca.
pcniil.iibifuprardicit.Si latiim^ireiioliitioeaiio
rimi nuldi fuerit 1 tauro Si fiicrit orietalis fignifi /
carpliiiiia^nuiltitudincSC ifirmabunf hoies ex
hoc. Iccfifucriti cacro SC occidctalis fignificat
miiltinidinc pluuia^e Sf cornipt Ione & ipedime
tum rea: orictiu . ! te fi fiicrit licorpionc 6. fiicrit
latitudo fcptctrionalis fignificat multitudine phi
iiia^ & aquant babfidaiuia & fliiminu 6: com’/
pcionc co . Ite fi liieriv i Capricorno dc latitii/
Ti'aflatas.1.
donicrlJitMiali^figiiiflcit tenebras aeris i hierae
Se multitudine nubifi & t 'rigiis. I te Ii fuerit in aq
no & latitudo fcptctrioiialis multitudine pliuiia
1 11111 grauirate frigoris & g;clu;£< fi fuerit latitu
dfi mcridiiSalisfignificat paucitate aquate fontiti
&Riiiniiiu.<L'Itcibidcfifucrit.liippitcricancro
in rciioliitioc:iiii;& fi fuerit ei® latitudo nicndio
iialis figiiilicatliabildanclapliuiia^&multitudi
iKiiiaqiia^fontiii. Itefi fuerit tuiig,inc&fiicrit
latitudo frptctiionalisfignificiitniuititudine plu
Iliarum &pau.tonitniuddfulmiiui. Ircfifucritl
capricomoSc latitudo fcptetrlonalis multas plu
masfignificat. itcfifueriti aquario & latitudo
ciiisTcptctrionalistcncbrasaerisdCpaucitateplu
uiiEfigmficat.Inpifcib®& latitudo feptetriona/
lisnniltitudincaqiiapi:fontiij& fliimiiiijifimcri
dionalisniiiitasplmtias.CTIrcubifupraft fuerit
marsirciioIimoiie;uHmi1diintauro& fiicritci®
latitudo fcptetrionalis fignificat multa pliiiiid 8C
bonitate lierbaR:. Itcfiniarsfiicritingcmis&la
titudociiisreptctrionalismuUd pluuia fignificat
&:fi fticritmcridioalis paucitate aquapcfontiu&
flumim'iPcuificaih«alfau.in libro de florib^.Itc
albii.ilibro expiiiierope fuo^i in ea® .de dominio
anirdicit q> eu tnercurius fuerit dns aniiicldomi/'
nus afcedetis S: in feorpione afpexerit eui & (ue/
ritcuhnclibcraa malis luna nniltiplicabtf plu /
iiia&frigiis. Iteciipfiieritmars & fuerit ipedi
tus eritanuspUiuiollis.Etfipfuent fatum® erunt
mult.cplmiia-fi fuerit ipcdinis, Itc{aturn®cup/'
fuerit .ino & fuerit in cacro & i cius tripbcitatcre
mntiisaniartc de no afpicics cil miiltipliccu/ plil
uii de aqua-.Et fi fi!critretroarad®6< nurs alpc /
xeriteii &formnxfiicriutabretcsab eo multipli
eant aqux.CIteiuca.fcqiicrc dicit nlbii.qjtamr
nus Cii fucritdns.ini & in tauro & ciicncritecli/'
pfisluxfignificatmiiitaspIuuias.Etli fiicritigris
fignificat multitudinem aquande inundationes
fiuminn d:fiibmcrfi6cs. fte lifiicriticapricor/
no rores di multas pliHiiasIlgnificat.CIiein eo
dciTica.luppitcrcu fi!critdusatii:& iariete figni
fleat miilrmidincpliiuiai,e& inundati oesfiuuio
nim.Ecfi luerit i t.uiro fignificat tpamcntii in bie
me & multasplunias iaiiiilcontmiiltas pluuias
& [urigine multa pliiiiiaptotahicmen fcorpioe
niultitudincpluiiiiiuerciicapricorno multa plu
Iliam iucre & tgametu i affate : i aqrio erit uerfri
gidiis Se aqu multa^ erit: inpifeib® mita pluuia
ijiimtiOiini.<I7Itcmmarscu fuerit diisani etfue
ritintaurocrimtmultX|pIiuiix& nubes. Iteili
bra& fiiitincafati!rn®liabundabiitpiiuiia:& ne
bulx.In fcorpionccritpliuiia & frigus in liicme
In Capricorno niiiltipiicanf pluuix.ln pLfcib® erit
mdtitudoplutiisinieridic.Criteibidecfi merci!
riusfueritdiis miidC fuerit i uirginenuilciplicanc'’
pliiuii.SiifcorpioncpIiuixn5u!ta;eriit & niiies
Sii&gi&arioide.aitt erit aer dcnfiis S( modica:
eriltaq. Itefiipifcib^multiplicanfiietifiipiorcs
quocpaq.CritedicitaIkidus& ponifi(i,.).iud{
cum uidebis hora aiiidiois uroppois pcedetis in
troitii folisi ariete q^ fignu occupaiicrit fatum®
eaboraNafi fuerit fignuln 1 iduliiiidicatemrt;ii!(
lodiiooficdit. itcdufolfingnlas.4.aniingrcdif
iuppiter noc 5 rfus eftflc indicabis jj ipm liora con
iuoioisuelopponis ^cedetis itroitu .4 .codcnio
utpri®pfatamQ. Itiibidciiideduoscoiildonu
uelopponii ^edetiu itroitii .ini &.4.nccn6 do/
minospnimaiuSionfi nfopponii p anu aednos
arccdcntiuani:& etiaqrta^ ani: uidctilc quibus
fiet applicatio ciiiunibet dno^e & tps filf coiicni
esfieritnacurs ilIi®ftdlscuifafiacapplicatioSc
pcipuefidm^diflifueritlocatiiterminisfcuido
mibiis feti idignitatib® ftclla^ qbus applicat.Vn
de dicit alkid® gi fi j^iSi dn i applicaticrit iicncri
hiimorefignificatlgib®couciiiciib®pd!disdrais
E t fi applicuerit famrno figificat nebulas & acris
obfcuritate. Iccdicitmeir.& recitat alkind®i fine
cprsfiixcpiupricipioaniucl.4.fatiir!i®fucritifi
gnoaqoaddcthnore:marsiicromuietea. Itedi
citaomar& ponit'ifineIibri.g.iiidicu& recitat
alkidusfultio.c.cplxfiia; &lialiabenr.li.8.ca.:iS
fiiucnerisfatumutpeaiufiioisiicl opponis pce/
detis introitu aoi i agulo afcedetis aut i aliquo an
gulo^ de agnlis dni afcedetis collocatu firmii Se i
aliq dignitatu fua^ & maxlei angulo medii edi
acrctrafmutat&corrfipit et corruptione indu/
cit in tenebris fiiis. Itcpcofdc ubi fiipra iiide qn
fol itrat.:o.gradu fcorpio. & afidera iicucreioue
&mcratriufifitcritautoccidctalesaiit tardi kef
fiisautrcrrogradifignificat mitasrores&plu.mf
fasi illo dic uel ano :& fi fuerit orietalcs aut dire/
fliautiiclodsiccfrusligificatccotra. EtmefT.ili.
llio dcc6iufl5ib‘’.c.4.dic(pcupl’cspfx3iuflifue
rit i rciiolti toe ani i fignis aqticis figificat mita plu
iiiaiilbano. Itcibidefifuericmar5dris.4.x(liiia
lis& fueritialiqdomo^ mercurii fignificat mul
tasplti.& pefies. lteca<;.cufucritccTipfisifignis
aqticis fignificatmulcaplu.& maxic fi adiiuierit
tps id cfi fi fiierit liiems. Si ucro fuerit xftas ftgni/
ficattpametii aeris. Itetbideca.^.dicitmeira.qi
cupfxpoderofi fuerit ifiguisnKridi6alib®multa
plu.. Uecupoderofi fuerit nes orictales fi^ficat
multa plu.ihieme& tpamCuacrisixlfatc. Iteca.
7.ide melTa.ft fuericedipllsfolis i fignis igneis aut
aqticis liignificatmtlitiidmeplu.di ipcdiiiitu.lte
C.9.& fupiorescusiudifuerltillgnoaqtico figni
ficat multitudinem pluuiaru.Etcadcm cfl regula
ibidc.c.ro.dcc 6 iu( 3 L 6 efatiirni& iotiis in fignis
aqticis iiidclgqi figificat multitudine pluuia. SiTr
ca.io. qi Dilido faturni dfimartisifignisaqticisfi
gnificarmultitudincpluua^c.Iteca.iJ.dicitqjco
iudioioiiis&martisfigificatfpa[reiiet®qfititcx
pluuiis& nubib3& corniptocaeris.Itcca.S.di
cit mcir.Iiicgi oiiidio triu fiigio^ tiFcclipCcs luia
Dlftinc
hu ciiTucritifignisfixisfignificat ftabilitatelini:
tpcircrnali.Etctifticritifignismobilibusfignifi/
cantinftabilitatc.EtifignKCoibiisfigmfidt me/
diocritatfincifdcm.Etcu fortun* iiicerinC figni
ficacfortuna; & ciim {fortiinfcinfottiina; Sc lioc
fciJmlubflantiafigiiiiiiquofumeilla contuftio
ul‘illa cclipfis. Etioliancs bifpalcnfis ifiio quadri
partito parte priuiaiprincipio,dicitg5inc6iun
dionciicloppofitionepcedcntcintroitufolis in
ariete uidediim efV qiiomoflteritine plancta ad
que per coiun^tione ucl alpefiu uadit luna p con
iundionc uel oppo(itionc:& quomo bene feba/
bueritudnialeilicplanctaiiccnt illeanniis. Ite
iibt fupradicit eu uoliicris fciregencralr an an" fu
tur^fict pliiuiofus cofidera i anirciioUitioe^Sa
f.ihorac6iuSionisiieI,opp6nis pccdcntis and/
gnii afcedeslitaqueu:& nunliolHnxfitaquofa:
&Gcuisdnsntaquofusueli(ig;noaqiioro uel in
mandone aqiiora:& natura ligni coiundiois ucl
opponis&naturo.spfa^exnttiiin ^didis loeK
iicUrpictetiu gi fi fiiit fignaplutiiz & pii plmiio
Ii erit anus pluaiofiis.C^nudera et fatiirmi iqiio
Cgno eritjnafiin hutdo ligno buid^erjtamis;&
iiinliccoliccuserinSi licdealiis.&etmifceas en
natura figni natura termini in quo e fatiirn^fiC na
tura termini imiulcuiiifqiprumifceaset cu latuiv
nonaniras plane q libi allbciant’ ucl du afpiciat
Sie iiidieabit dioiic&aiudiocucloppoe^edc
& introitu fol s i' alique aliajt qrta^ zodiaci :.8C
liccfi iudiciu uencris & mcrairii i oicoitidiocucl
opponcmefisciiiufcLicp. Itcubillipraicofiderct''
iicntis Iblc itrate i ariete q (i fit i figno pluuix & jit
fub lucefolisoccntalis:erit i principio ani pliiuia
multadnfineautpauca-.SCfiorielaliseritecotra.
Notafignapluuizniukz fimtfigaa aquea.f.aqri
IIS & finis Capricorni aries taunislco & oibafor/
tiora fut aqri^& pifeisSi Icorpius. L;ina:'ueFo
fiat^d5c6fideraria'ucipit itrarcialiquaportam.
Narc^mci^fiatucrittpsiifcpduitrataialiapor
ta.Etquoficsraciirn*’iugif foliiicl lunzuelarpicit
cosifiiuppitcrucluen^uel mcroiri^niartiappli/
cas figni ficatplu .futura & pomaptionc.Et fa/
turn’fignificatpluutatu frigore-Iiippitcr aeris tc
pcric.Mars itetos adcxtro:& calorcm.Solcalo/
re & ficciratc.Vcnus hfnditate:Mercuti"uentosj
LuaucroafllimityprictatcsaplisqsteiTzattri/
buii. Indicabisquoqspariterdcacris mutatione
lici aiiifioc folis Si luz.Cofidera q(£ lignii fit afcc
i ilU terra-. cui^fitnatiirxiSc an fu mafio hu
mida uel ficca aut diis (igni aut fit pluuialis natu/
rx & q pfz fint i figno Sedete ud cu dnoei^^nic!
co^earpeSut&fifrqfintcoiiidi lux ucl afpiciat
ca & i q domo & iq mafi6efit'ipfalQa.Quod fi
plura tefiionia fit pluuia^&figno^ ^co^tplii
Ilia dllamedialuatioufi^adtpsoppoiseritplu/
iiiofa-.^fi pntc6uciatilcrenitatecritferena:& fi
a^cs erit idiffcrcs.I te luna exute fub radiis iid in
lio .q. 107
opponcnota ITgnu quodrucoric'!! fuerit doimis
Iunx ucifolisiieiranirniudaliquis illorum fuerit
inillotid in aliquo angiiloiiclafpexcritre ucl c 6
iiinxcritcrit pluiiia . Nota etiam manfioncin
liix & latitudine cius&tps: 8 f qiin una terra piii
ct Si iiialian;p 6 t clTc uel qalignu unius terrx in
ipfaiioraplancta liabcat pluuialc & alteri^ terrx
figniiplauctuheatfcremiuidqiiiain hora coiim
ftiois iieat aluid afredcs.hxc iohanes hifpalcnlis.
Et hermes 1 lib.dcfidlis Iicrbis Si lapi.r>'.dicit.;Ci1
luna fuerit i alcahy^a ubi pWadcsfitiianf' & afpc
xaitcuiicnuscx huidaniauocTccIintpstcftiino/
niifolis;& fueritinafccndcteuclimcdio exIi cu
alcabya!& niarsudfolcaafpiciaicxoppofiio fi
anificabit nubes & grauitates oculo^ : hxc dicit
tiermcs.Etall^athaIiabcnr.Iib. 8 .ca.:.qn i reno
limoeanifatnrnusmars:icmis& lual Icorpionc
iugunffignificatmultaspluiiias&icrcmctriaqpi
iteqiifitireuoIiitioeanuungunC'. Sanim%ppi
ter&mercuri‘’& luai f^fiarioerutmltx aquz
cunfesTub terra. Ite qii i rcuolutiocanni fatiirn^
mars & lila iungimc' iaqiiario fignificat diminu/
tionepluiiia^ Si augmcntiiaqua^'fontiu. Itei
quadripai'ti.abbreuiato ca.prio didt' g> mars i re
uolutioncanimiidi idomofiiafignificat plimias
ldomoraiiimificcitatc.& iquohbctalio modio
critatc.Et hoc ide dic iohanes liilpalcfis Si addit
f.qj uenns i primo gradu cancri fignificat plimias
AUcidus liero icprafua.c.C.dicitlic.Culbl fuerit
i.zo.gradu fcorpionisicofidcraapplicationc lux
cu p.us.Si enim applicuerit ucncri& mcrairio fi/
gnificatmultapliUii.jiilloano.Etnfiicritueniis
cu mercurio in ifia liora i figno aquofo fignificat
pluuia i principio ani.Et fi fuerit ucn^fid mcrcuti
us orictalis aiitoccntalis &i aliquo figno aqueo
pluuias multas fignificat ipofiremo ani. Et fi fiie
rit alterco^ orientalis& alter occfitaliSiSC ita g>
ambo fim i figno aqueo fignificat gcncrationcni
pluuia 9 eiprindpioani&ifinc 8 i pancaficcita/
le.Vidcetaiicpapplicef luacraicnercautcfi mec
ciirioautcii orictali aut cu ocddetali.Si fiieritap
plicatiofuacuoccidetali pluseifine^inprinci/
pio.Gcu orientali {ignificaciprincipioanipimiia
pl,uf<$i fine . E t e alius mod'^qn merairi® applicat
cfimarreeritpluLiiaicetpalata 8 C ucnt^^fiilgiu;
Etqniicniis cuiouecritpliiuialaigadclc^cspii
dcns.Quado luacu fatiirno fignificat nubes ni/
gras cbculcatasunaps.f.eritcoculcasalia . Etqn
cu marte fignificat nubes It erdias cum, gelu fiil
gure tgefuoi&forceappebit arcus ueceritplutiia
c 6 is.Qiiadoucroluaapplicabitcumcrciirio'erit
nubes pallida colori, sfumofi&ult^bon^^cuplu/
uia.Quado ticro Itiaapplicetcu tienereSC cu ioue
erit nubes alba & ros magnx utilitatis tempore
fuo. Item dicit aomar Si ponitur ui fine libri 110
ueiudrcum.fihaliabenr.Ubroofianoicapitiilo
Traflatiis.2.
t.arpiccfignififaforcplaiii.T Sificiimimicneris
noraintroitiisfolisin.:o.craJfircorpionis iiitra
tcmaUqiicangiiIort'i:&infpicc planttas qui fi/
gnifi(;antpIii.i]loanno:fifiiciintrcccpti 8 C fpnir
aiiinaqnfiicrintcumcaaiicinquadraniraautin
opp6edil.n.b.tcficfcheanteritplii.&fifiierttfi
rcrcccprioceritplii.tn notanta.Etqufignifica /
torfiicritiaiigiiloutpdixi& corgaltteriuct^Iiire
fiicritfignificatmultatoriitnia&conifiratioesfiC
terremotiisfiC flRa. Itelialiabcnr.lib.8.c.5.p6it
alias regulas dc raioliitioibJano^ dicens. Afpice
luna uenerc & mercuriu fi.n.eos oes imicneris iu
fiosinpircib>iuhorareuoluti6is anifigificathui
ditates plu,& nubes inulras in illo anno .Et fi hoc
fneritin ariete uel tauro figiiificar qjanniisille erit
liccLis di paiica^ pliuiiai^: .Et fi ucnus applicuerit
ad ntcrcu.dcaliqiio domo^e nicrcLir.figmcatmul
tasp!ii.diirabi!es& fixasi illoano. Iccfiiu.ifue
hr!r)ppr'fitofolis& iicnerisdc nicnru.fignificat
imilrasplu.niibcs&tenebras.EtqniicniisdCircr
curiiisiiiganc uinotcrininocrut nugna^plii , Et
ficiilioc fuerint ifignop[uiiiali:&luaafpexcntc
os detcrnocritplu.fortis& durabilis & durabit
donccumiseo^ cxcatab illo termio.EtqJ facit
plu.fortioies fiC diirabiliorcs c qn i rciiolutocani
mercurius applicuerit inui di liia farurno & iicna
marti-.qa qlibct hop: plarc expedit qd recepit ab
alrero eo qi dniniis ci^ oppoit domui fiiat . 1 1 qn
tieniis fuerit ah Cole fignificatqjamtsilleeritma/
gnaw inibiu roris.fii Inuditatii th paucan pliuii.
Ecfiuenarctrogradeflblcexhtciarictcuclintati
roerutinillo tpepluiii*mult.t&ucr.illiusani.e
ritcopletii^uberrimu & militarii boarii pliuiia
rii ,Et fi retrogradus fuerit incapricorno nqrio uf
ifeiba miue?p!miixiiicrc8f eriit multi inicdio
ternis & erit illa hiems nuiltuhiiida.Etqnmciv
oi.fucriiftatoarius&podcrofiisiqiiocuqi ligno
fircontingiti[lotpcluiiditasin.icrc& pliruia’ SC
nubes fcdm q> fignificat illud rps. Et qd maiores
faci r pliuiias & fortiores qh pbr pluiiiafi’ iiigumr
ifignispluttiofis&q'iicn®fitppricft.iti6an3:qa
iicn'’eniagisappodiata& magis fignificat plmii
as&huiditarcs.Etfinici'Curi'’ruenri figno ficco
fl Ilia di ucmis i fignis pluutofis erut p!u. teperate
Et fifaturmis aspexerit easa figuo fro eriit plu.cii
fncorcforri&eriittencbrit&l gelu. lafarueroi
libello fuodpIiiuii.s.c.q .poitalias regulasdehiin
brib.’pliuiiis&c.preuo!iitiocs ann^eficdicens.
Siibhora coiiet^iicl opponis ahqi fol arietis uclli
braiprimii piindlu ingrediffole&liinacx^ffiiis
collocari tief refiificari nccefiee : indnpe th atiqui
lasrubipfiusIibraringrcHlu&diim fol ipfe.io.
gradiifcorpicisrabulatbjEcfieri pcipiutqmlm
ligna horas hmibrit! i climatibamedtisyfefto de
ruciatireflificarc icir' cande Iole & lunam ad has
duashorascouet-iqtiieloppoisueUd prxdiSa
duo 4 s.f.cirailimafioncsobrincatfumo'ITiidios
aiadiiertcveo? qdfic poterit difcerni ut pdifiucft
f.in traflatupiio.dillinc.io.Vndiritiafaraprio
arietis puflo ufqiad gradu cdiiet'’ ucl oppdisgra
diisirqlcs .'ifliimcrc o;:& qi fingulis nialloibJatti
ncc.it. uidcliccrgra.& tertia uni’gra.tribi:cre me
mcnroifcd q.tcaputarictisi.S.rphcradi(lacaIoco
iquo fuerat tpc ptol.p.i$.gra.i dnoxpMjao.pit
exptus ccxpictianiagiia.nportcttiicadderc toti
dcgradii.s,ad!oci'i capitis aiicris.in.8.fphcra.& p
co'cqiics ad locu principii tiniurcoiufcpmafionis
iit,lieac urnis Inc^ei^t.S.fphcra.Etdicitiafarcade
ode niafiocdc^hcnra; an biiida fit ucl ficca uel xq
liter rchhsnntudusc.Dcindcllcllapic.TtcraR; Io/
c 1 f.triiq} mafioes fient delima attende qb^tande
ccitarngnitocaRtiSipoftcaciiiiiia pnft cciictiim
ar>:i|ircrcntrequircndus:fiin.ip(ac,ih iida man
)/')cdilcurrcs:^itiirno pariter ihiiidamanfione
eMue;&! utero; fiibeodcnexuucl ficllaaliaeoru
su/plicatioc (iciiq; figur.t impcdiathibrcscogni/
os S-: oiiinos & afiliccosmiienasct nubes & nb
fcuras toiii acrom oreupntcs poi redir . Si tiero di
inferiores odiflo arpcr'‘uapp[ic;itcsruaadliibcat
tcfiiinoiapdiflaoinadaugcrtqjficiiilliscudene
xnfiucpntiusnodiiobtinc.ir pliiiiia^e rtdudaria
domoKrtriii)ias;& fiibucrfiocsimiitcctimcdas
Ilia ergo ImidadiicatualTiipro qua hora hocacci
drrcdcbcat& applicatioes gradus idubitucrcx/
poi-.it.Oiiot fuecigograd^applicatois aiitcoue
msauttctragoniauropponist&qfuthiiidi dep/
hcnfo ad coK n ticR: toiidc horas aut dicsqiioiii/
q; pliiciv icipiat frer cc ncccfTce.Si aiit rcfpeiS® de
coiierfiiio aut bierrreo fuerit horas na rcfpefliiS
dcfirmodic^pfeflit.sinfinuatrcleriorcaiitqiiide
t rdii cuecii fciro iiia’curfii luar & augmctii fccudi
ropnfitiaur ipfiiisalkardei.r.c.iirfusautih^modi
loris oppolltispfri?odifccrnit diibr-c itaq; fefe
heaiir& cui [unapplioat'.!!!! horam dies Ggnifi/
caefli tardirateiducir.N.ifi beiuolipprioi fatur
mi bito rcfpeflii ex radiis creihsppi-io i fuisdigni
taribadifcurfiialtcrnareilidcant'' dilatiois & tar/
ditatis figniicopttnuuqijod.n.efi luafatiirmcor
pus di tctragonii tiel oppofitii cofcqnteifie.n.niil
laeritdilatio dilatiois |naq;faeitfacit; & iudiciii
quoties necfaturniis nec (Hrlla aliamodii ucl man
fionepofiderithiiidanecifertoristefiimoiofo/
itcanf’ :his nanqurt fiipra diSii efi fic felifitib^nec
liinarfignificatioiialebitpiiciTi: & iieradicentcm
laus Scploriainullateniis effugiet. Ite dicitiarob
filiiisalkin.&ponifitraflatu dchimbribj.qfic
tncipir.Cilftibftatiaiicueris&c.Qiiadoliinain/
trat aquariu atireapricornu aut feorpione in ho/
raf.itiinii;qiiahora eritmiiratioacris.Oimeigd
pars planetarii rriimi aqiia;.f.uencris mercurii &
lims critiaIiquofignoriiaqnar& dirigetur iilb
abiidabitpluuiaf: multitudo ita.$ nocebit ppib
IO7
Mod’iicrbali^poir‘ibidcadfcicdijqt1e pliiiuai
an multa an pauca infpicciii reiioliitioc ani dnitl
ei*’& lima& ptcfonua: &dntiicP6£ carcagctil
a gsliuitdnirifupcos.Nafifatiira^^aucn^njcr
Dirius a luacrit nnilcd plu.in ano illo: dC pcipuc
fi fuerit i fignisplmiiofis.f.i aqrio & i fine captor
ni;i t.uiro^ in prin‘’.!c5is & aph^cii illis fcotpio
apif. Etiniienicsptcfoituikdmptol.a albu.
a alkin.hocmo.Sifiicritiudiciutundcdiccopii
tef oe> prad^tcqualcsa locofolis fine gradu tifqj i
gradii Ifii fc^ni fiiccclTiocm fignop: & nilcr^gra
duiipueiu addat' gra.arccdctis:^ incipiat copii
tatio ab initio figni afcedctj dado iiniciiitj figno
rii .50.grad'’(i:<Jm fitccclTione fignop. Na ubi fi/
nicriCiUa?put^o:il:H erit ps forCiix. Sint iiidiciu
tiu'i fitdcnoflc3p!ttef ocsgrad®a'q[csagradu In
n.tiifqi ad grad'’foIis fcd m fucedTione fignopcdC
dcfupnue^ puenicte addar' grad^q afccdetutdc
figno afccderis:dcindc3putndoab initio fignia/
fcedetis 8i unicii-cp figno dado.jo.gradPi tcrniio
illi^apiitatoiscritpsfortuar.Ecnotagjidicpsfor
tr'<ciiocar'afccdesliis:qaficutIehjdedieafccdcs
figuriS folisficfcbjdediepsfortuatrcfpeSulii
ni.Scd de nocteps fortu*uocar'afcedes folis qa
ficittfebj dcnocreafcende? figurarrefpeclu lua;fic
fc li; dc nocte ps fortiii rcfpcctu folis. Iftcmodus
inucnicdi ote fnrtun: p; p pcol.flC hali.i .qdript .
c.ir.&: palbii.S.maiorisitrodiictorii.dria.f. Itc
pallvnbi.dria.f. S5ptol.aliqrruariatabalbu.&
alkabicio in hoc q? accipit pte forttiatdedieae dc
noctea fde i luna & addit fiiplioc gra.Ggniaicc/
detis picicdo ab initio fignii afcedends ad pteot
dinatois figno?:. Ca autqi cptoi.ficopat'eIfini
haligjfoIhctduiufupreliduasfteUasiioncceeuc
dedicdC noctcafccndcs fit afcedes folis gae prin
dpuiacccptuic6pati6efolisfolnni6i& iodj ac
cipi ps fortiiide dic & dc noctea folei luna: h«
halt . T unc redeamus adypofitu nofiru dicital
kin.ubifupra.f-ifinccptifuarifiueiillo tractami
himbribj.g ficicipir.Cu fiibaucncris 5Cc.Ec fi 110
lueris feireautiprin^aniaucifineaut inedioabu
dat phi .infpiceqn foUtratlibr.T fi fuerit uen^iub
eo occidetalis fignifreat multi plu.f prin^ani. fi o
tictalispaiicaiprin“fi<m.iItaifine:GfucritocciV
talitas Ilia pofi illa liori p menfcSC dimidiu figni
ficat multa plu.in medio 3nni.Et nota qi quanto
pluseritucnusfub radiis tanto plus murabit' aec
adpiunia.hxc alkiii.de rcuoIutioibDanojcmudi
CTRcftatnucponerc regulas pticulares dc hibri
b^pluuiis huiditatiba aeris p itroit“ qrta j: ani.un
fcdm dorotheu & ponif i finelib.^.iudieu. Sole
pridpifi libri &eapricornt puSu igrelToidC eade
roe arietis & cacrtioricsfirmef no minus fiella?e
quocplocapfcnitarinccecgba diligeter pgfitis
Cqfituenerismcrcu.luiapplicatioi&et nurtis:
& CLiiapplicet notadu e :hibriu.a.obdud6 dC ro
rU i»ifiau pluHiaraqi mod^iiixta coe^ficlla?: ap
plic4tlone/raitdcprm"arjidifluepotcrit dephe
dithicillc. Itcptoi.;.qdripar.c.r:.iip6it aliqs
regulas ptiailarcsdcplimianccdcaliistcpicbjpi
troitJqrcan; iniircdiblu regulas generales: qpo /
nrit'pri^{difiinc.9.primifraclat^.c.4.tncxcliQis
ptol.&lialt.ubtfiipra.porclici talis tf^lapticula
risdcplii.&hui.acrisuidclicetiqi fi pligdnan^
1 loco aoiuflois ucl opponis {Scedetisitroitu folis
i qrtiani SC filt i agulo Tequte fuerit oes huidi: uel
maior ps eo?: i tignis huidis cxtitcrit:8C fi locapn
cipaliapdifla fuerint tucfignahuida.& ficu hoc
fuerit pdiftidniaiiifii en pTis &(lcllis fixis hiiidis
autabcisafpiciat' fignii e hili.i illa qna.ini.fi cii
l53cordaiicritnaturailli^qit*:&firr illa regulae
notadaiqlib; aififtioe&oppoc&qdraturaluia
riuptotuanutidcficd.9dccaIi.frigi,6C hili, ut
fi oia ^ida ucl maior ps eo?: decliaucrit ad ficci
lateeueniccficdcas:df fiadcaliditateaicietcalor
£cnadfngidi.euenietfiigus5Cc.&hic e regula
ptol. IteaIkin.icpfafiia.c,j.didt.Sifiierinto£s
pfidiredi iqrtahiemalidC fiieritcu Ibie aliquis
pFa?:iilIaqitauide4acapite Capricorni ad cap
arietis.Scfueririllcplaretrograaf&hmdiCas pa
iica.Cfueritduo pii crithuidi.puaformola.fi. 5.
crithiiidi.addcs.fi.4.erit iuiiditasfifis dikmio:&
forti®fifiicritiqrtaucmali:auticapitccacri.Siue
ronrctrogiadat' aliqsplanecflicritdc natisfuis
aliqid ptetpjfuoRillgnificis hiiiditatc:erit ficci
tas quoufqj rctrogradet'aligsco?:.fichacr^ula
filr itcliigei aliis qnisun magis itelligenda eiqna
hiemali SC uemali ^ i aliis. Iteaikin.tibi fupra. i
c.4.didt;qtifueritqrtaiftiualisfignificatdehui/
diratearetrogradatiocpra?: 5( tpmfito?e.rn(pi
das qnoqj^iudionclufariuifi.n. fuerit siRdioauC
applicatiocu retrogradatioc fignii cfcrc.fiC i op/
ponefuafifr. Iteiqrtahiemaliifpidasiaiudioe
fua retrdgradatione.fi fiieric Kia i aiiidioe i certo
a fole& pfis rctroijradiscritfumii rei 6i fortior c
ntfignificatiog»fiBt.f.retrogradi applicati culo
Ic.Etfiatigeritgj fincitcrfe& oes pias retrogn/
dos illiptcs ^ uocaf* cetra di alcedcttba elimatu e
rit pluuiai fiiino fcifm qi adirmat uisqrtz:& na
tura pta^e figtficatiii 6i liii.Et lifuerit iduo
b^minutisfcdmfinccptitaris.Et fifiieritde uno
miuto d.Et fi n erit dc unoillo?: cetro?::5c ialio
n erit nifi uct^mitis 6i huida aura! ucrcdC ffa 1 hi
eme.DcidcilpiceqrieritafolefciIm.r:.cra.&fi
tiiceiitaligspla?: & incctro erit (urna plu.lcd^ni
gjaffirmatnaturatpisdcuiriba&debilitatibafu
is. 5C fifiicritdcaltcroeoru erit huiditas acris fot
tj idcidecti fuerit a folc fc£; ola alia cetra feriafiSC
fortior llgificatio ^co?e erit ^ fit lua i logiCudie
pporimimiesin luicfuo. itefiiugaf lunaaltcri
pia?: retrograda^' 6c (Itaddesiluiefuoeritfignu
plii.fctfm g> affirmat t^sdl uirtute& dbilitate &
^ fit i cetro foLs 8C pfa: retrogradi .qn g^aiCicca c/
tUlHaS<eritmiiniuminuecidide.^qricrutp&
TraSatijs.i.
rctroprav1i:lucipna qi fi circuli erit figml pliuiia
& forti^qii Itlacrit afciic di a pii? retrogradis t p/
didis ccffis.Erqneriitrctrngradiircciaqrcaciiv
culi i lucnicaiit ucre aut aittfinn eri t figificatio for
lior.E t qn i tertia qrta circiili erit fignfi magis di/
mitiutrialifc^multinidincqih iicntiis nicridioiia
lismuitiplieabitiirillic.Etquandoerimtretrocra
iptcfcptetrioali crifpluiiiacilu.ctisrcptctrtoalib'’
Etciimfucrintdircai [ptcfcptetrioaliaiit retro/
gradi i pte mcridioali figmi gradis & fulguris. Et
qn critlioc in priaqrta circuli erit fignii iifiiditatf
aprisrctrogradisirpicicm®’ica flcutiqrtaliiemalt
2Ccccrispnfitisluna:.dicotiicu fiicritltina addes
ikncfuo.Cuucro retrogradi fuerint eu folciqrra
iinacritfortioriqrtafccudacirciiliauticapite ea
eri autimcridieqnqjqm multiplicat' uait^mcri/
dioalishuid^.Ecqn fuerit roliqrtafccddacirci>li
& fi fuerit fignificatio liiiiditatis ifpicc cetra pdi/
cia:& deinde pFasretrogrados&addetesin luic
fuoobliocdcbilitabiifct&minucicsiliriefuom
fortuabuf.ucrutnqnfuCTftpriCCufoIelqrta un.i
critealiditasiialdefortis.Etfi fuerit retrogradi in
declinatocrncridioali critmitisaura.&qfiappli
cabi t Ifia illic plis retrogradis t cetris noia tis mo/
uebif auraadqUtatchimbriu gradinis Stfulmis
Et eu erue illic direSi debilitabif fignificatio . E t
eu flierit fol i qrta tertia circuli!8£ fuerCl t pr* retro
gradi: 8c ialiaptc erit fignu huiditatj & Irara plii
iiiiqnin?reritiuain'difliscetri5afolet& coftat
figp.ificatioq’ pii fint retrogradi gseo^ppinq/
or rcrra::£c applicet' pscorcptitJmno aut.g.aut
qrr.raitt icctrisdifiis.ErtnpJienit retrogradi i
pte fcp tcrrioali Si fignificatio fortior qt'i iiigctur
eis lur.a Bi erit fol icetris diflis:& cii pFa: cnit ad/
dctesiliuctucfi fuerint plidireSiipfe meridida
li & rctrogradat' pfa i' PtcfcptctrionaIt:& appli/
caf eu eo pia & luna erit minues i luic tiic fignu e
plu.& niuisitucqaplanctardiredncdgclatptcle/
ptcriionale.EteufucritItiaicetrisaptisrctrogra
dis fi fbliicrjt donec fitliia in cetris : tucdiftillabit
cdgclatii ifcdcil fuerit lunaaddesiliiiefolu tue id
ide.Etnoracpforti^^cetroptluxcftapria qrta uf
q!quolitfiipracapul.9o.graduu&fiip.i3o.& fii
pcr.:ro.!)a:ca(kin.ubifupra.ca.4. Ire alkin.6£
ponicMfinccap.lib.noue indicii licoueta Ini &C
qrta^.afcedcs ftatiiaf n min^cii pii5a.Tl4U irq me
tisattetioe notada, fiitcjii Iric coniiet^oppo Si at
tai'b:v.r.t«ragoni & tetragono^ qdrates& ante
coiret^ &opponiscopIcmctu, 12, gra.&poftco/'
riicoplimetu totide.lunacrgo in quolibet illoje
f. inferioris qiibctrupiorifibioppoGteappliciic/
ritfeualpexcriti&pcipiicfilunaabifcriori ad fu
piore Gbi oppofitl mediatrix applicet qtJi^i® na
tura confentaneu fuerit accidere tcfiaf : iiu fi hac
admiirifiratio mercurio aferibat' pfer himbres uc
tos producit. Si ucncri himbres multiplicat : Si fi
faturnogradincdimittit&nubcsiuliiplicat. Ite
lunahimbriumulticiidinccIfidr.Soldeniqi acre
mlcigucnucnubib^alternatinrifirit. ItcitraSa
tudeaptionib^portagcdicif q?cumcrcuri^arpc/
xeritdnosapertioisportaRcmclfucritcueiscon/
iuct^icoiiiQiocfolis&lunxiuclicopc opponefi
gnificatpliniiru&ficuapcvtiocportaij; fuerit pU
nctaretrogiadusfignificatplu.magna. Itcalki.
ubi fupra duoic rctrogradatio aq^: abiidantia fi
gnificat. Itei traSatudeaptioiiiba portajj^ liia
pluuia fignificat'.& foHinfimo cirailo & eu infi/
niisplis pluuiii Ilgnificati hxc pofita futpri''»'! ui
pticularesregukdchimbrib^poncrcnfifia: regu
Ixhicrecitat . Itealkin.Rponif i finelib.g.iii/
dicii plu.tps aut hora dno ficlla^ I^c fanxitaliii
abhisqua fignificet himbriu retinet recefTus & in
fcrio^afupioribjremoiiodefcribitlima.EtiqC
tuorcetrisftat^uidelicetacardinib^rcdufla.acris
qualibet qlitatealccniat&confiicuitiiariarc.Sol
gd.a fiir fcd lunapotcti^.Hiic itaq? niodS rcliqus
imitant fiellx.foiis tn cffeff^ciiidcriorappct; ftd
Is qde I cifde locr fi cifdc fol amicui’ fultidf
ipfiuscfficiria iiniianf & hop: uirtus e occulrior
nerbi gratia nulli diibiufoleinfupcrio^abfidiis
iiclclftagionloco aut iferioK cu afii alias obti/
ncrcutres.Si ergoftclix veliti cofimilibuscxiftet
locisroliseffrcatiaqicx ypriafublimatiocud.de
pfrioncuendicauerityculdubiofeqiiuf .Ampli®
iinaqcp fcptctrioncdifcurrcs ypric fignificatiois
&' ducaruseffcdus exa^erat : in auftro qiii^de
bilius in feptetrione afcedcns & poti^quidefi in
codedcfcedat.Eadeiinoinaufirudcclinas rcraif
fiusqliseeodecotingataiccfiis. Itercgulsificp
maiori pte ponunt' pri®{ effefiu & fentctialitec
fcd rpter utiliratccapc 8C copendiofitate eas hic
recito. Itealkiiidusieprafua.c.a.qnpfsfucrint
rctrogr.idiacapitccacriadcapudIibrs&foIfiie
rit a capite arietis ad clcrii i fortimabif hiiiditas,
Etqn erunt retrogradi alibra ad capricornu;&
fuerit folcii cis multiplicat' hiiiditas I>pter cloga
tione folis.Et qii fut retrogradi a Capricorno ad
ariete critfumahiiiditas.Etqucrut iilicdircfli&
fol a Capricorno ad ariete erit dinutio hiiiditatis
Etcii fiicritibirctrogradi& folabaricteadcacru
critfignuhfiiditatt.Etqnillicfuerlta capricomo
adariete & fol eficii illis fignificat hiliditates. Ite
alkin.ubifupra.ea.f.Siuispphetizarede pluuia
fo{muini& debilitare pam & multil.Confidera
prio natura tpis & fc<£m lua iiiniSC debilitatefe/
cudii qd dixi degradibn natura^ tpis£^ ciuitatu
Si fiierit natura tpis tui i fumo frigiditatis & huL'
ditatis tucforriorfigntficatio plancta^ ypheta/
bitctifortiorifignificattoepIuuiajii.Si ucrofue/
rit natura tpis tui cii sqlitate frigoris Si huidita/
ristiicmagis fignificatio mediocris erit fug uires
fc^m fignificationlaqua.Et cu hocfciueris infpi
ciasnaturaiieneris&niartisfi fiierint fiigidi Si
liuidi aut calidi Si huniidi:& incet eos fit appli /
ca tio ab'oppo(Tfo'aut aliquo ccnft^onim & erit il
laapplkarto Lidtiidoconim una. & crut conti /
niiicumfolcaiituniis coriim:& confidera ap/
plicatiotte luna; cii folc 3C cciitroj^ pnoiato^ dC
cocnrdantia.SicnifiieritnatiiraUinx illis nani/'
r.Tiilomfignricaquxifcduisrua&dcbilicasnco
cordaticnt iliis duobus in figura & no erue retro
cr.tdi:& erit illud tpsucmalcauta:ftiiialc:critcni
aq niulcii fortis;& eu hoc tonitriui fiilgiir grado
iient^mitii: & critmultinido& paucitas firilmp
pinquitatcniuapop: tcm&frigiditatis & uera
n Se caloris fedm cocordaucrit latitudo ItlzdC
mado fua a fole & pars & natura tpis.EtfifiieriC
iixc figura i hicmcaut au tuno & no fuerint retro
gradi erit aqiiadcbilisdilhllas diiratetpe&mul/
titudo ficcitatis.Etrifiicrintrctrogradiilatitudie
fcptcntrionali & in tpciicrisautzftatis cniniin
nere i fumo huiiisqiidico: itrifate niin^^y fortit-i
diccaliditat; ruxiacrcpmoduappropiqtoisfux
terra: aut erunt Ifiido ccc&ricopt uio^t: aut fi fue
rint i dcclinatiocfeptetrionali erit minus qidi /'
co:fcd idcclinatonemeridioaliplus & calidiores
fi crut retrogradi & i fundo eccetrico^j. Et fi tue
fuerit applicato luscii folcab oppofito 6i duoK
p|j!’cta{i::fimi!ifcriucrecritfinisrci6iil.ienic&s
jaiitiuionnnuct'’ pavum.Etfiicoiucttoc plancta
ni fuerit duoplanctz atiniii un^alio ab uno cc
trogeifiC natura lunifiicrit fifis illi» & erit in nere
& iiicnic : id cfigniim pluuia^. Si fuerit i ucreS;
!.'c(larefigniicftfrigiditatis& tonitmo^ multo
rucruqua-Etfifiicrintduo plaiictzc6iufli&cu
(bleincentro& cdcordaueritillisluna inatura;
id erit fign ii pliiuizfiait dico: ird centra IxJpa
qn figiiranf udrpsuel Inna adiuuaiis natiirafua i
fifucricplanctaaliusifiritudinenaturxeo^ au/
gmerabit' resipfaiitagjfitqfiqddadiluuiu.Etli
fucrintocsplanctzfignificantcspseoje pte eum
natura:&critparsco^ depte in pteteen tristi
fus. Etfixordaucritq>fintretrogradiinbicine
autautiinoidcelinatioe meridionali erit de rori
bus 6C pliiuiis q^.icerficict populos & duitates 6t
climata ptcrpauca.Etfi fueritin zftate& ucre&
rctrogradiiinclinationcmeridionalieritUrrnifi
qj no coieabit rescii oib^lods & eriit cii hoc toni
tnia & fulgura & grando fortis. Et fi fiiericiqrta
stlatis circuli retregradiin tpexftiualincc critfi
gnificario fup aqua fit ficdtasfuma i climatib® fe
ptlcrionalibadCcalorforrisgiinterfidecpprcsct
^pue illos qui enitppezquatoredid.Cu fuerit
figiiificatiopluuialisdiio^ plaiieta^ & fiicrit fi/
gnificario cofumens dcrribaplanctis nec erit qc /
^.Etcfi fuerit fignificatiopluuialisdeduob^pU
ncrisaiittrib^^aiif quattuor izftate erit fume mi /
ris aura d( pauca calidicas i afiate nec erit aq mul
£a:nifi firfignificato dc.f.piacris:Scdmrd’crrore
in quibiifdn locis S( climatib^flip iila propter ob
ro7
fcimtatc&graiHtatcprocctTus iiotarionis hora
pluuix & illcEcqn planctzcrfit in fitmo ad figni/
cationcrupcrflii.i:& luna fifr i loco fignificatiois
& applicationis gradus ad gradu dcccntrisafo/
!c & pLietiscu afcedccibacliniatu 6C crut atcefios
fiip horizotealiquoR: & illcf critfigmihorxplii
uix inillo fup quod afccndit . Et fi flaucrit uent®
apartelq ateendit fupradircdti&no accidit i!
Iis ucnt’:8{dl in fiimo figni ficato illi cui cqt liia
i illa hora : i angulo tcrrxfiixqn fuerit cfi piis fup
quosafecndebatin linca:Xqui diilantcxquatori
did.Etfortcfuiriarccndcnteafcedesfup borizo
tealionu&hocfifucritabtcifio fiipra punflum
quod afccndcbat cii Iiinain fignopt circulo & cii
fiierit fiimiim fimiliterno fiicrit lima in medio cx
Iifui& fifolnincfiieritaicendens res multiplica
tacrit.Etqn fuerit aliquis planctap: in angulo tcc
rxfuxaut orientalis autocddentalisauti medio
cxlt& fuerit res durans donec cadetplanecx figni
ficatorcsciiadiunfiionefiiaab anguiisfui5.4.de/
bilitaucritnifiq^hiimiditates duraueritqrdur^
luna aut fol aut planer.tfignificatores applica/
ri parscoK parti 3i erit resIciJm niime^ plancta
nitnad an gulostcrrxfuxtiincqn ceciderit ctiiidC
luna& planct-xaptc & dc gradibus dii malcrint
planctx & fol di limai angulis Ciiis.4.n5 erit ali /
quod nifiappUciicritdC fiicrit flaitilla natura plu
iiialis&enitin digniori fignificarionegraduseu
gradu planetx&IbldC luna i aliquo angiilo^.4.
& fimilitcr illis plagis niti qi ob applicatione^
diiscii gradu & niimcnis plancta^ ad angulos
fiios non erit fcifni gjpriiis fiicritres deuiribus
fcdminormultu nifi iiifortimct' fignificatioalia
abilla &eritipfainrc. Eteu fiicntfolin hora
priripii fign ficato nu i medio cxli fiii debilitabit
res& minet. Erqnfuericlocaclciiataeritfigifica
toforiior&qnd^reiraeritresihtitditateSurns
diimcoplcacur naturx £i fcindantplanetx&lu
na acentris^difiis. Eteu fucriti itora applicatio
nisgradiisciigraduplanetxdc luna caderes ab an;
gulis horizoiitu aliquo^ debilitat fignificatio a
pud eosi&tnccrutnubcs.Etcu fiieritfolinhori/
zotitcoricntis& luna& prxfignificatoresihori
ronte occidentis fii*:&hinainhorizotc orieris
& aliquis plaeta^ iangiiloterrx fux aut i medio
cxli fui ihoraappIicatioisfignuepIuuix.Etfdas
qi debiles fignincatoresno fignificat nifii littori/
bus maris pptermtilcasdqirdriones nilirores 6i
nubes figmhcantf locis orientis itei eleuatis.Etcu
fuerit fol & luna &planetx pars eo^ cuparte iti
centris plimialibus pdidis i bora applicandis gra
duscii gradu eritpliuiia: di qnfuerit.aliquisplae
taruciilunafigniiicntcs ialiqiio angulo^iealigb®
pUs fifolutu fuerit fiiR zenith fiiii debilitat' figniff
cario.Etfcias ^ qn fuerit fignificatio pluuian ali
quo loco^ ncc erit i aliq^loco illic dii ucncrit iiet*
Traflatiis,:.
& rcpfctrionlis ad meridie fiipra popiilu. feiet q)
lignififatio critiprcreptciitrioaiiabillis.Siaiitc
ncnerirabofddcrcad oriente Iciciugi in pteoed
dentis A alifrnfafa ("e: qfuicro ab oriente ad oc
ciddcfeuntqjcx parteorjcntisrii.t.aereniroliiif
ad parte fn jida&; iinida coftiida dcpartecalo /
ris.fapptcr dicit albii.qn crraiiit modus proplie
tixe» «entis fcdmuiin modi & derorib’& plu /
Iliis prophetae» ioiic&nierairio.Siemfnerit ea
lidi & hiiidi aut frigidi 6 C huidi:& erit iter cos ap
plicatiodcccntris&defo[c&lima!& cocorda/
uerintapplicatiocspsptelhora tpis un^dcqrto
& altus aetrino. 6 £ fimiliter tfoiimSiocillaho/
racft plmiix.Itidica in illisfli uiriba &C debilitati/
busfiiisfiaitiudicaldi(Eiicnere& roartcifimilitcr
indircflionc&recrocradatioc&paiifationcfiia
partis a parte & hora fignificatoisfusiiods nili
qifignificatmin^tpniars&iicniis.lUnnipice fa/
tiirnii& fuleSinatiirasfciasifi fuerint frigidi &
hiiidi aiitcalidi & hilidt.Iudicacu applicatioib*’
& manlionib^fuisficiit en ioue & mercurio aini
licuere SCmartenificp illud quod fignificat mi/
nuscftqtqiiiippiter&tnerairius.Dcinde inlpi
ccquoflibct duos fimiliter & uires fignificatiomi
maioraiit fignificatio fie fortior eftqh tmifignifi
catioiaddut' aUa::iitfiflierintqmiorfignificato/
res aiit.e.aiit. 6 .Smilitcr erit res addensqh ufqiad
7 .utdiducft.Erl!ciasg)fignificariotriuc 6 is cftira
oiloco.fimiil.4.e.(j.7.nec fallit unc^atribus uf^
ad.-r.&rutniresfiixfcirnimoduelongatioislod
ab .Tqiiatore dici. Scias qj fortior fignificationu
fortededpicttema;ftateiptcprophctiiiIoctsiii
qba futaqua:& iucre forte media [ignificatiofed
i autuno debilior mlcp fallit nifi departe roris ad
horaiin parteuero gcncratibis no meticc quicq?.
Et feiasq) fcilm ftudiu de locis zodiaci & appro
pinqnati 6 is& elogatiois fiia: a fcrr.i & niodusin
additione dC diminuti 6 e& latitudicdC feptetrio
nc5c meridie & euafi 6 caradiis& Jcqiitateangu
lote, 4 , uelfc^ni latitudine loci apud principium
applicariois cu centris grad’ ad gradu cftftiblimi
orde longtoruicfHgatiociiccrritudieilla^ hora
ru pltmiofa^e fcdm diminiitione illius fclarcii in/
tcntioefignificationis&horaifsSCeritifumo in
fingularitatcpduaslincasifil ferenitatepuna Ii/
neicun)mo{fignificati 6 e.Etfciasq 3 fignii roris
&’ pluiiia^ eftqifltin horiscoiudionisliuariii fi
gnificatiopliiuiaf: & iiliidffortiusoimcnfe aut
hora ponis folisicenrrisqcentraniutattpsdena
tura in natura. Si itero fignificattofucritpluiriofa
illud ed fortius inoi quarta q? facit mutatio ad a
liiidt^.hTcalkin.illoca. Itcdicitalkin.ca.j.q»
fapientes dixerut qiVfol & iuppiter & fatum® fiit
in aliquo ilgno^ aquatico^ & caudacii illis aut
ueiusitimendu efiiilla pte figni de multis pliuiiis
eu torrentib’corrupentib^ciLiitates; & cu adiiicU
fiicrintihiemcfirrinrefiatcSCcritnubcs grando
aut acres eq.ictantiu'.& hoc critfcdm mallocs lii
ns in iilis.Et fiiiifliis fuerit fol cii fatiu'noioiic2c
niartci uno fignoaqiico erit fignuplmiiK&tor/
rentu & noiiarn pliuii aru . Et forteqh adiungef
cu fole &i martei figno aqueo ficiit oftedi tibi : flC
ajpieitcasfanirniisaqrtoautiungci! eisfi fuerint
lugno.io.infpicciicnercqh in trabitfub radiis fo
liserit & tunc pliniia nuiitaicft eni fub radiis liait
mulierfiibiiiro. Itealkiii.& cftfignudifludo/
rothei & ici^.& ponit' in fineltbri none iudiai .
qjprargcncratespliuiiasfutucn^mercuriuslunai
Veneris ucrorubft;itiacpluiiia:limfeaqiia:nicrcii
riiucntusipropinquiortn & fortioriprelTiohui
ditaris aqiixinobiseftalimaicoep circulus Cius
cftpropinquiorterrautdifliiefictaliolibroiK
ha-epomme' Clr 1 uno ti‘a£tatudeliimbrib®.g Cc
incipit.Crifiibfiatiaiiencris&c. Itedicitalkin.
ubi tiipraiqj fignificario faturni cft fignificarcfiip
plimiaSi eftmibcs nigra marri.s nubes crocea iid
rubea cii mixtione albedinisimercurii nubes pa/
lidaaut /umofastma: fingularisalba & nuiltiaq
& acr calidus .Solis nubes crocea uen®autc ntibes
& rores huiditafes fng nebulas & croccitate actis
&ucntumice. Etdiciralkin.ubifiipra.qneritue
nusmcrcurius&lunaialiqiiamafiochuidaqiias
prius pofiii & funt.ro.fignificatimiltapIimiaiK
qnlimaeritimanfidehuidanecafpiciereauemis
nec mercurius non fignificat pliuiia: 6 c fi cocorda
iierint ucmis & tncrcuri®& lua in atiquaiftaj: de
cemanfionufignificatpliiiiiannilta.Sciaspofiea
loca applicationiimcrcurit cii trib®fiiperioribus
& cii Clio applicat di aqiio fcparce'.Sicu fatiimo
erit iiciitiis fortis; fictenebrie magna ficpliiuia. Si
cii iouc fignificat uentii mitem finepImiia.Si cum
martctientucaliduifi cii fole ncntucalidiicucor/
niprionc.Sitienus applicuerit faturno fignificat
pluuia & forte erit grando cu cagiia di ^fipiiluis
filis pliiuisndrefidesiea. Lcopa!d®i!eroi!i.Cio
traSatii.tj.poitregrasptidaresliibriii&pliniiaji!.
per reuolutiones ano^ & itroiftisqrta^ anni di
cens. Sole itrante ariete ucl qiiodcucp fignu cardi/
nalcuiide fi faturnus fuerit in huido figno tiiccni
figuificathuidttat£:fedfanirnus magis fignificat
nubila & frigus. Itefitucfaturnusiieniis merni
ri®& Ilia dnenturpliict multn & maxie fi tiicfiie/
rint I fignis p!iuualib 3 .f.i finecapricorni & iprin
ctpio aqiiarii.ifinearietis:&: i principio cancri itf
Iconis. I te iuppiter teperie fignificat & netu a fi
niftris.Mars caliditate & iientosadextris.Ven*
merairius&luaplimiasfcc^mnatiirafigniciiiad
iimgit' aligsco^c uelqi .nfpicit foli fiiperiori me
dictate eccctridfiit ferenitate facit, Marsueroe^
flcitpluiiiai introitu ani autqrtiifimars in figno
y prio fiierit pliuiia multa; in domo fatiirnt parf
I altis mediocriter, I te dicit leopaldiis i coiudoe
Diftm3io.4.
Hclopponcpcc^crc Itroltfi aniaiit qiiart*. fi luna
prius afpiciat (atiirnu i fignohilido cxiis & fi nO
itcrdpiac afpcSiisioiiiseriit nubes nigri & plii/
ilia [cnta& durans. Etfitrcsplanm inferiores
fatiirnutiicirpicianteritpIiiLiiamaior&pIusdu
rans. Ite io itroitu ani aut quarti fipartes pla^
pluiiiofopt .f.ucncris mercurii flt limicadiit in lo
cis humidiscritpluuianoceot.ParspIuuiaracctpi
nirindieaucncreilimam.innoSeeconuerfo SC
j>icit abarcendctc.Etficaditiloco humido criit
pluui.i miiltz:& di ad locu illii puencrit Iiina plu
ctfiniilitcr. iKCufolintrataiiqtS fignu tropicii
fitucuenusdchiiido alpiciatluna i humido erut
niiiltipluuiitfitucliianocftihiiido uclucn*’crut
pliuiii mediocres. Itcfiiprincipio aniucl qrts
[unaafpkiatucncrcuclmercuriu&ambofinto/
rictalcs erii t plimii miilti:fi oceidetales erit ccon
tra. Ite fi mars de fcorpioncafpiciat iieneri plu/'
iii.iabudabut.CufoIelHarieteuel tauro 5Cuen°
tiic retrograda aer erit tiicpluuiofus tialde.Qua/
do lua e eu ucnereucl cu mercurio in figno huido
& magis cu utroc^pliuiiz abudabut.Cu iua cfi in
fcorpioc fiCmars i ancro erunt liuidiutcs & plii
uia.Cii Lina&marsfutifigno huido fir& alter
iferio^ foleifpid^marte : nebula; erclt terribiles
i;ip.adcs & tonitrua& grado:& ^ipue fi mars a
ipidatratumuuclioiicuelfole. Itealibiincodc
trjftatii dicit lcopaldus:fi fatum^iiippiter & fol
^caudadracouisautucn^fuerintcoiudi fkdilt
torrecesqdcfinuitciuitates 8i magishoeaeddit
i hieme niarte refpidetc ucnere uel lunai fi racrai/
ri^illuuclillacocomitrferuthimbrtscum ^ttis
gtolTis.Cu {blitraMS.graduIcorpidisfituciien^
ciaqueoerutpluuixmrtz.Culbleiaquco figno
& ruercuri^ & lua applic^ ueneri ud opponaf* ei
fiatim pluetsfi uen^retrograda uel oriolis ii fo 1
fucriticapricornoaqrioucl pifdbusunuere dat
liimbres paucas i prindpio liicmis multas & abfi
dates.Iteucn^ihicmcdireSaucIorietalis.inprin
cipiohiemis dat pluuias paucas H i fine fupfiuas
nili ficlla qbus difeurrat foli approplquat. Itcdi
dt alibi icode traflatu Icupaid^.cu fol itrat libra
fi t uc uenns e cii co ifra unu %nu erut pluuix mul
tz 5i magis fi fuerint orietal^ & fiib radiis tpria
dpio ani ucl quartz. Ven^ angulo in coiu&onc
udopponcIuiariscertuindiciu^pIuuia^.Etfill'
Ctucdns afcedetis fuerit i figno aqueo i angulo .
pluuiafigificatnniodica.Has regulas de himbri
cide reguiz ab aliis allrologis i diuerfis locis. Sut
tfup i czlo qda ptes quzronc lleila^ fixa^ in eis
figBificathimbres & pluuias & hunroricu .f. fue
rint loca magna|c coiudionu aut eclipfiu aut a /
fcedeseo^ autfuerintlocacoiudionu uel oppo
nu luiariu ^edentiu introitu ani au t qrtz ei» i eis
aut cii ipfz fuerint afcedetia anoje aut qrUft ani
loS
aut fifr cu ilfzptcscxli fuerint aliq locope princi/
paliupdiftoje.Didtitacpptolc.i.qdripartiti.ca.,
ii.gjpridpiu arietis pIuuiaefficit&uefos.Tauri
liero initia-.& niaxicquzcircapleiades fut netos
6 C ncbulasfadfit.Eius liero medietas liiie^at.Gc
niiojt pricipia fiit Inlcflarionii & dcftructidnu fi
gmficatiuaj&leilinhalifutdcnaturafatcirni.Ca
cnprinc!pj.'t.r.quzfutdrcapffpccalorl& turbi
duacrefaduC.Etfctfmhalifut de natura nurtis
Si pani fatiirni.Leo fceJmptof.calore & turbidit
acrefacit:8i eL‘’ptes^edcteshocide,faduf.Sc fi/
militer mortalitatcsiSifcifmlialifiint de natura
folis&martis.Extrema aero leonis fut hiieSetia'
& Icifm hali funt de natura laturni. Partes et cius
meridianzhiieciaC fiC ddhiiu t-.& fcifm hali funt
dnaturamcrcuriicu ucnere. Virgo fcim ptof.uFt
huedat&fcdmhali efinaturzmixtziieneris &
merairii.Et ultiraz ci‘'ptcs'fu t aqricz: & fc<f m ha
li fut de natura laturniXibrzfcamptele.ptes ex
tremz& pces mcridioales hiimediat SC Icdlin hali
rutdenatLiralaturm.Scoipi6i5etfi;d!mj>tol'.ptes
meridioales hueaattdc fcdm hali fiit dc natura fa
turni.Sagictarii ueroprindpiufcd!mptolc.huc/
ctat&firdm haUedcnaniraiieneris.Etctiu ptes
meridioales hucctati&fcimlialiiritdcnaturala
turniqii ein loco huido.Signii capricomi fcilin
ptolc.ninnshuectat.Eiuspartescxtrauipluuias
faciut;& fcdm hali fiitnamrzlunz& mercurii.
Etpartcsnierickonales&&ptftrionales.f.capri/
corni fcdm ptole.humectat fiDrtitcr:fiC fcdm hali
futdenaCurafatiirniqniucIlocoaqo.Aquariifi/
gnueaqiiaticucui^iDitiafutu^dehuida. Pifidu
et fcdm ptole.ptes extremz & ptesmeridionales
huectat:&lcdm hali fut denatiirahinzihicpto/
lemaais&haliv itedidtptole.rexegyptiitracta
CuqiicfcripfitadApc.qj.ij.dicfiqitebris arcutu/
nis appec cu (olis ortu H aer mucaf . Et dieferui^
fuppriogeotgi.Viigi.qptaortus^ occafiis acris
cempdlatesgraui(rtmasfignificat& fadt. Item
ptolc.ubifupra.didt^fcptimadieoctobris zdi
^petuefptini&fitmagnaWbario aeris.Etdic
oenii^ubi fiipra. ^ auriga q c i finifira manu fimt
hedostaiortu^ ioccalufiiofadttepel^tes, Ite
ptoIc.ubifiipra.didc^.r5.die oCtobris uigil’.cu
fotis ortu appent:dC fitturbatoaeris.Et.g.dieno
nebris abfidis& lucidi^appct£c icipit obfcurari
aer.Etpriadic decembris tion j.auis appet & fit
turbatioacris.Et.ir.dlcdufdeappetaqiiiladCo/
rion Si cridan^pltiuius appet Si fit turbatio aeris
pofiimu die.Et.i^.dicianuariiaquilaapparctSC
corleonis occiditmatutina Si turbatur aer ante
tres dies. Et.'.i.dicmarcHequ’appet& turbatur
aer .Et.if.die dufdecqnoctiunt&turbafaer.
Ef.i.dieaprilisple/adesappetfictiirbac^aer. Ite
4.dic mali lira appet Si mutat aece.Et.7 .die ciufd
tezio cii Iblis ortu appet idpit aer obfcurari .
.TraSatiiJ.T.
CCapitiilu. Qualiter fit pronoflicandiimdc
hiiiibnbuspcr fiiigiilos iiiefcs& p medietates SC
qiiarus iiicnfiiim .
g Vm uoliieris indicare de pltmia SC
himbrepcrfingulos mefts &mc/
dKtatesdCqrtas menUsuidcrcgiila
illa q elicit' a fcntctiaptolc. &;hali
2 .tjdripartiti. ca.i: .K qua tibi pri®
pofiiidcqrtisanii&eifta.Si piae/
ta dominantes inlococoniuflioisijcloppofitio
nisiiel quadrature luminaris & in angulo (equen
ti & ctiaqiicnlibetdiSonimloco^e G illi plancta:
omnes fiicrint liomidi & in Ggnis humidis ui'ma
ior parseo^ & fi locapridp^a fuerint Ggna hu
tniaa&cfihocfacrintpndiQi domini planetis
iiclftellis Gxts humidis iiifiiutel arpiciatur ab'cis s
figniimefthiiniidiratis i mediomcnfisiicl quarta:
ficuhocconcordaucrit natura temporis anni
copius fi fignificatores 5i dni & loca principalia
ani & qrti ITgnificat illud idc.Etlticc regula cfi no
tabilis iialdc.Nofa qj locus cwpofitionis 'clt loc®
luminaris cxiflesfiip terra fcam ptolemau.i.qua
dripartiti. ca. 2 .& fimilitcr locus qdratiirajerit lo.
cisluniinarisextftencisGipertcrramfiunum ifto
n1 fiicric fiiper & aliudfiibifed fiutrucp fiierint fu/
pta iiel fiib quod frequeter cotingit locus ille alte/
riiislummarisqinfueritm^s fortis 6c fortunat^
eritlocus qdratiirx iituideficet fifiicrit nnu liimi
nareinanguloueli fiicced^teethaizfiiofiC aliud
in cadcte& ! loco c6 trario fuo haiz di fiede aliis
forti tiidinib‘’& debiUtatib^q ponunt i primo Ii/
broilocus illius luminarisqui fucriti angulo ma
g?s fortis eft prxferedusut fit locuspricipalisiili®
qdratiirx. Si auteuoiueris habere cognitione de
himbribusgfingulosmenfes fccEm iiia dorothei
& ponitiirin finclibrinoiicmiiidiciim ubi dicit
Solis SC lunxcouetiis & oppofirionishora ori&
firmand®eftella^ quocj locadiinx nec non cu cs
'tcnsapplicationiilocaatteti^pfcratarccacigio uc
neri autmcrcurioapplicantcfigmini cftplmiix.
i^d mainrebiiiiiscuidentiacinotandumq? luna
cardines {grcdiesiiencri& mercurio applicas i^a
dicplu.inducitnififortein prfcipioipiusalmar/
tc&dafueritappIicatioq>fialiter accidet fulgu/
ra auget atep tonitrua paucastndemmciat him/
brcsnifinirfil!uaiopp6ncco(lirerit.Etfiiuafor
niiiataapplicetafolcrcccdu fprlamefisptehim
bres effilditno modicosinoalitcrquocp circa op
poneoriercfirmatoluafortificataapplicascii ab
oppqfitioncrccdTeritaIter.imenfisparteimplc/
bjthimbribus.InconuecunaqjueloppoGtioeea
dem cum iicnercfatumo fignuaquaticuobtinen
ti applicatur hxeduo locamiiltishimbribusrc/'
dimdabit nili forteide in igneo comoretiir figno
Martis ergo cfi fatumo applicatio nubes & ucn
tosrnlhplicacbibrib^dmamcaeraconiipit.Mer
.carius hora conuentus Si oppofittois ucneriap
pltcanspluuiai^ inundatione gaudebit. Iteal/
kindusinepiftolafua ca.6.& ponifiintraSatu
dehimbnb® qui icipit.Si cu fiibftatiaucneris &c.
&operaredicitAlkin.pinanrioneslmta5mcnfe
f.in coniimflionc Si ofitione 6c duobus qua
draturis: dirige itacp akcndciis.& Lnhiis, horis
cum cquationcfolis & Iunx dC planetarum & fci
es afpefhis eop: & complexione & applicatione
qiiiaquado Iiinaerit in figno lr.imido & plancta
amicit cam aut uingitur eifignificaC generatione
p&utx&pnxipucfi arpexcrit Cii aliqua tnfortu/
naautiungetureifiinfortunaafpiciet enuel ap/
plicueriteilimaad eam qn luna pcnieiieiit ad ea
erit hora pluuix.E t Iu na qn fuerit cii faturno aut
quandoafpiciatcaamafionibuseritpluuialcuis
moras . E t fi fitcri t cu marte figntficat pluiiia toni
miu& fulgura atqjgrandine.Si cii mercurioerit
pluuia & uentus fortis & plimia interpalata &
multxuariatioues. Itefifucrintluminariainea
dcmmafionefignificatpluuianiagnacu magnis
guttis hxc ibide. Itemdicit lafar in libro fuo de
pluuiisca. 5 .prohimbribusfignificat{onchumi/
daconuentus d( oppofitiois horas Scetiaiitrinf
qj tetr^onu fiC utriufcf tetragonfi media & etia
aliacetradiligenterattende.Indoru tamen pars
maxima conuentu &oppofitionc& utruneg te
tragonucentrispoftpofitis fumpferut. Vnfiait
iam paulo antedtdu efiabalkindo Qi ficutiapa
tetcxrententialafar.ubifiipraiiftis.j.tempori/
biisoperandljeft gmanfioncsliinxliabendo ref
pedii ad loca plancta;^ di afpcdus eope ut didu
ellVndcdicitiafaribidcqjlimain manfionehu
mida locata dum ftcllis rores lignificantibiisap /
plicetautinca?: coniienfu moret' nubes manare
profefto conflabit, [teibidedidtdumlunaima
fionibusroridisdifcurritftcUisroresflgnificanti
bus coniuncca fit aut cifdem forti applicatione
accedat himbres portendit futuras. Item iafat
( ■ ‘capitulo fcquentefaturnus in mafioneficca mo/
rante luminaris fada applicatio dumnecin eo'/
dem figno difeurrat nec iferioris teftimonio poti
jantiir nubes alTiduasTcd abfqitchimbrib^oflcdit
J Si ucro ex locis fimilib® Ina ioui applicet & in eo
demmodo&]iumidam.iGonc pariter nioretut
uenerisqiioq?& mercurii quocuij teftimonio lo
catiroresauthimbrifi fpcciesperfedo ocairfant
ho^ quide teftimonio negato iitpltiuiafit& ro/
resci) nubibus denegant' nifi iupiter nim faturno
tuncdemumapplians eoriicj didafantpartein
induxeritdiinauetocofimili modo applicas mar
ti&fubnominato^ teftimoio teftificato &ipla
innodo &manfione qiix humore portenditlo/
cata nubes in uolutas & comixtas tonitrua di co
nifcationesdC ftil^ra etia ut plurimu line himbri
biisoftmditnifijn^ mattis iplI^cu,fiuurao fit
DiltinSio.i'
ioiie<3cprehcndafappftcatio:(iccniniapp!icatio
nisdcaii&plu.ibierunt.Hicctianotaiiau occiir
rit qifi niars deqiiolibct refpe&i hibriu llgificatio
ncaiigcC.Liinaqiioq] di fiella aii applicuerit igt/
ncrddoplii.Qto adiuuat.iili enidfdcppric&prin
cipaiiter applicante indi dilatio . 5i ucro aliter
accidatlignificat nichihtiel idem corrumpit nu''
bcsaliqiias marciales idudCnatiir:r crocea; defitp
rubore ii6 fine candore habentes: Innaris item cii
fole applicatio hibresifringit & phibet Ilellarii q
derumiinttefbmoniaqua^ qnaida [ nexii & nid
fionehiimida.SoliteinWisubi nec dignitatem
ncepotetia hcaC faturno& marti applicet pliitiia
rum lapfus iibemmos& aquae; inudacoesporte
dit nubes ite croceas & q cito dilToluctnr generat
& poUmodn aereferentim facit. Liinaiiero terra
gono.fic foli applicans; n3dcoppofirionc& co
ucn tu nullatenus applicatio uocaf.Notanduptc
reaqm lunarciimmaliuolisapplicatioin ipfacb/
domadapliuiidlarginbeniuok atilli^ifomlata:
roris ctcfficacidqaolibetalpcftudilTbLiut&phi
bent&horafiiairefigni6cadonispiierciint.Eiiis
quoqi horas certasdi inuiolabilesetimis luna ci
demmaliuoie c6iuda& hac inuefhgata pfeSo
rcdiicit-Lunaam^ tieneriapplicds& in codenc/
xii & t fignis 8i in niafionibus hiimidis himbres
nuciat futurostncchoc poterit fruftrari fi ftclli fi
pioresiforttiiadicopropricrcfpicidt mercurio at
teiVitc.Si nero nechisfupiorib^applicetgaipa tc
titforrunataliibriutuccairac fig^.Ven^auttucdc
muTupioriftcllarduicodc nodo fuerit applicans
hlbres niaxios di aiTidiios afcitniec i tienere dil ca
ficfc lieati aliquo eop: erit falIatia:ea.n.fortuata
exii te ncc luar] certa eritpmilTio du nec i eode no
do nec i ftgno huido ncc i manfionc hit ida como
re^.Nd ft luna cifdem applicet ifta lic le Ii&tnt
hlbres & rores &d a nebulas rii abfqphibrib^idn
dt. Quotiens aut ficiit diximus fic fc liabuerit SC
limaponcommixtionelatarni&marcjsacccdat
nimiapiuuiz inducit ingruentia. Iteiafareode
C3.IunafoIi& ioiiiappltcantedu (it inter iitrucp
aliquis refpediis dico iiclapplicatois cofiguratio
nechimbrcsmanabutncceilc crt. Limanai^tuc
demu i loco optimo fub aliquo iiidel jcetroi^ lo
cohuicGgnificatioi dicatisga fortunata efficitur
PpriucalTat&qfipuertic ducatu dii ia forcilatis
aliqc6figiirat6ernderit.Has igit^uniuerlosocca
Coes notare necclTe e nubes et q tiic generant' can
did* rores multos&incoftates portendit. Siiic/
ro luna mercurio applicct'liib code nodo di man
GonehumidaeonMcnsccIcres di cotinuas prs
figurant himbres; Venerisqiio^adicSum tefti/
moniumpluuiaru redundantia profedo inducit
Merciiriusquocjcu'fteUisfupiorib'’uraltcricaru
applicas propluuia^ redundantia:& affiduitate
fiSmerfioes Prilias adnioct timcdas^uistnncc
nicrcurialis cu 'fiipiorib^lit applicatio & pluui*
eruf. ItenirrMSmcrciiri^poftqVucncri acccflcrit
maliuoIisapplicansfiibmcrno& ruiiiaSc hibriil
affidiutascftrimcda.Merciiri^^ctiicneri de figno
aqtico&mafioeliuidarelpidisaiiti eode nodo
iiel nexu Iocatiis& pliuiia terminu excedat . Si at
didi relpcd^alitcr^fiipra didti effle iiiit pliiiiia
nldcnoraf mcdiocritas.Merctiriiisnirlil&firo
restitiamdixtmushabeatiudicarc fl beniiiolosi
fiiisterminisai!tdignitatib®rclpiciatciiifdc gene
risefredus;& caje naniriadniixtiisilunanecclla
riocft'icitmendace:ciiisquoq?diicaffi puertit Si
efFcd^idiidtaliosiqueadmodu & eftiictoK mul
tiplex rabies iindiqjab aere depellens eritq; nento
rum quantitas fc^m ftellipotcntia aiiiisgcn^ di
ipfeaiTiimirmccgemiicifcllz cirailu pattrantesli
eisuidelj lua applicet medatiopolliiut' fcd ucrira
te potius gaudcbutfiC promilTa oiocxoliientnifi
inquantu ea^ fiattis Ibli & ioui ut fiipradidij cft
aliquo figiiratiols genere ^ricreferaf : (Tc.n. lii/
na: pmi/Ia olo tramnit.it . Eojic gdampcfttp liia
dfdcaceeircriecufatiirno& marteapplicacionu
^ mendax effidf iicpc debiti & alTidiii ducat’ au
gmcnctiindiiciudupIuLiiasexaiigct rores inducit
&ncbla5.Siueroqdcpluuiishicdicf3riiti!ariare
pfiimantmon tn nubes dcnfiffimas & acris hiio
rcualcbutperucrtcrc.iicpr d nebulas generabitfii-
uapores in acredcliffimos fubleiiabic. Ite i n .c.fe
quenti Liidelicetca.f.dicitiafar luaihuida mdfio
nefoliuaga.dt.aboibiislfelliscadcnsid^ ab eifde
folitaria in centro^ aliquo c6flftens:& in fiii na/
tura SC occafionc lingularis nubes indiidt dC ro/
resmultiplicesaerehilcctathibrcs iiictlTimcofere
nniItimodosnebiila:fcruct:cxgb?repIef borizo
uentoscodtat diucrfos:cx gba tonitrua comifea
tiones fiilgiirapcrcant tonitrua flc «eiit®. Si uc/
rodeinccpsftellaappIicetqpdiSxft-cilagcn^ob
tineaufiin^fortiiata fuerit pdi3a dilToluit. Ma
liuola qiioqi exilfens dupla cp «tene ftcllx ppria
exhibet efficatiu. Vndenotadu eft gj dii foliuaga
difcurritinprxdiftopc foIiitioncfortilTima iiic/
nieciir. Exprzdidisqiizdamanifeffiieqmliina
eu beniiiolisaiitin co^ hofpidotauteriacitm ffii
lis quzfoitunatxfunt applicata niillateiuishim/
faresdenfidauaimmaliiiolisniitpecontrario dif
curres pliuiias generat uniucribs nat^ lunscu ftel
lis lingulis ducat’iit ialellina id e couetu expones
niisquznecelTarj3mdebant'‘ad 'huiufmoicognt
donem habendaquxGipradidafimt ordine co/
gruoadinuciii.hzciafarcap.; . Itemca.feqLiea
nuidclicctca.6.lunam manfionibus squalis c6
plexionisaut fiecitatisdifciirr< ddneeps ffcl
lis inferiorib’ quz loca fiit roris aut fi i fignis aq
ticis fiiperioribusapplicetpliuiiai^ in maxima
ptefit iditiu.Sutautfignaqii* rores idiKiltaqua
iica& huida.Capricorn^fcorpio di aqri^.Std/
P
Traflahis.i.
l*afitqna:ror«spor{cn(Ji1t& humore fiintliina
& mercurius. Si igic' luna deh^moi rcfpkiantfi
gnis aut criipfa morent' limactUeisapplicetde
locis hamidis Iiinibnrs innuit timendos . Et Ii dc
locis ticeisuel aqualibus applicans uct refpiciens
oiopliiiiuis inducit mediocres. Luna item lingii/’
lari &ppria natura ncbuIasSC mibcsaffcitraras
& c.!di(m. CT Anniigit' pluuioli llat^abigreilu
folis in libra iifqi ad.io.gradii (corpionis no ini
niiscjicx liiari applicationeciicatcrisftellispo/’
ti{rimcdcprarhcdat.SteiIa‘ergo cui luna applicet
orientalis exns fine anni ud menlls aut feptimas
mofirat pluuiofu.Occidetalis nanqr prardidoru
initia bimbriubnficiodccorat.lixctn^plicatio
propriecuuencrefafiadCmcrairioq ^tda fui
inuit: altera nac^ orientalis& altera occidentalis
du luacifdcapplicet coes et p totu anii nccno ma
ximasdcniiciatplu.himbriunanqimultitiidodu
Hcniis & mercunus feorpiii capricornu aqiKiriii
& piices igrcdi fcihnat ^ipue manat: Sed ic eops
cii liina de locis humidis no fincrerpedu applica
tio qiuTcu itafeheanegencralefpliiuias nec non
inutiles ofienduntiLunaquide alteri applicante
dii altera refpiciatluni-.^iu tefpedusibieritdo
nec abeo fcpef nechibriu aberit multitudo. Lua
cii faturno applicans molles pluuias & fiiaiies SC
getas ondit & nebulas obfcutas Sc nigras. Si au t
marti hibres tonitrua coraifcatones apportat Sc
ut prima petra gradine£C nubes croceasirubo
redcriipd£ candore luitcs.Mercuriusqiudehui^
airuptoducaiopiuuias udoriic^ rabies eoruqia
(berrimos nuciatdirciirriis:nubcsdic6tinuasd{
dirperlas& croceas &fumicolore habentes in/
diicit.SoUuth^moiducatiitenens nubes croce/
as& guttas grandesportendit .Venus et eodem
alTupto diieatopliuuas molles arcp cotiiias rores
niltasmibcs nebulis pledo illijsgcnerat.luppitcr
acraferenu fieri &uenroslnppicios.Nonalifcc
qiioqsllcllaru cateraruad inuicecociiniitasfada
liiicadrmxriocommunemiitfupra dictum c(l ex
lubet clTicacia.Sed deariide ducui^ alternos per
nubium calores Hi aeris uariatidesliis primir c6
penfatispertotu anriiioldifFiculrateproculpofi
tafpcdaielicebindchzcfiintdidaiafiiribiden).
CTEtiohantsliifparifuoqdiipart.gte.i.uerPiff
ndd.Cdlidera i 7|udi6e (bl'd£ iiiz-fignu alcedes
& ei^^natnra & dc^ niafioe iuxfit:« natura do
mini figniinquoipeefii&nacuraplanetacu qua:
limtiniplb afcendcnce&ciidnociusuelei^aipc
du&quifuntconiundilunxuelprorpiciant SC
inqdomo&eiiismanrionefitlunai&qiixtefii/
monia praualiierint talis erit (unatiouf<| ad eius
oppofitiois tempus. Quod fi fuerint tdHmonia
aqualia erit indifferens. Qi|od fi tu tura e pkiuia
tunc pluet cum contuncta fuerit luna alicui plane
ixpluuiofonielafpexerUiidintraucric ftgnu plu
niofu: qi (i no c pluuia futura pa$e imu tarepnt a<
rc:3uicti6csuFalpcctusplanctapc di luna Altera/
tiir ctacrfiqiiisplanctanitranlcatadcxtromft/
nillrum:tielcconucrfo:ucldciiclociiacc ad tardi/
ratcniiiiel dc augead oppofitum augismela dire/
ctionc ad rccrogradationeicu deorien tali fiat oc
ddcntalisuiel lixc omnia ecomicrfouicl intrat ali
quod fignii uelegredianirmain his contingenti/
bus frequenter acr clarus turbidus efficit' ucl cco/
uerfo-.fic ficiit indicamus dcconiunctione ad op/
poneper afccnd^ Si cius dominium ficd iudica
tnuspet horam oppofitionis iilqiad comuuetio
neSi fcmpmoppofmonc;confideramusgra.exi
flente fuper terram.Quod fi luna cll fub luce ali/
ciiiuspluuiaLs planetx uel per coniunedone iid
afpcctii in hora coniunaionis ucl oppofitionis
per quocgra.timcdiflatabeoplanetaad pfectio
neconiiuidiottisuei oppofitionis tot diebus fini
tis poli hor.i in qua ell coniunfiio uel oppo luia/
riuincipirpluere.Pr£tereaniaxicilludp[(mizte
ftimonincll:& poifetiaabalkido icpiftola fua
ca.7.ut in oi mane uidcaCsquanCu efi a folc ad fo/
tnrnu Si tmalunxloco computet': & ficonipu/
tatio finiat' in domo Iunx. i .i cacro uel ueneris.i.!
tauro uel in libra pluuii notat. Si dl i dotno mac
tis iieliouis ueatos.Si mards uel folis ferenitace.
Siin domo iaturninubila.Manfioet notandae
inqiiafiniturcomputatio:ficllhiiniida uel ficca
Venus elin Capricorno uelfcorpioc uel aqiuno
{unzpporti6a}’notatpluuia:ric& tresplx iaq/
tio iimdinotant pluuia. Itenotandii elhempo
rezfiacis diioteilfoniapluuixmin^ualdcpunui
hieme: fieduo tcllioiiia icrenitatisin hiemcmin’
iialaic qnmuixJlare.Et qiLuiiaterrapluitialia
noipoceeurgaihoracouerfidishcat aliud afee/
dcns:tielqui3fignu unius terrxipfahoraplaneta
hctpliiuialc&i alterius terrxfigiui habeat uel pia
necalercnu.hxchifp Itedicitalki.iepFa(ua.ca.^
i;finc.Infpiccinhoraconiundi6isuclqppofmo
nis in quarta prima ad liinaiSi in qrta ieciida cu
quo applicuerit i illa hora:fi cii uenere & mercu /
riofignificatgencrationepluiiix iilla feptimana
Si hora illius eritfcifm quantitategraduiim que
funt tunc inter luna Si planetas Si quib^applicue
rit ponas.f.gradus dies Si minuta eius horasi
cij eigolimaconfequitiir gradus illius planerxcui
applicet &c{luenusinfcoi‘pione Si capneomo
aut aquario erunt plunix multx. Similiter quan/
do mercurius flat in aliquo ifiorum triii erit plu/
iiia:& qiiado uenus hient dimercuri iis i li
gnisidc luna t^pofitaautcoiunctaille aut iqdra
turafuafignincatpluuii ItemodusalP.Cuitn
bit luna cancr li in liora folisiauc iiirgine horaHC/
nerisiaut fagittariu hora Iunx aut geminos hora
mcrairiiautcacrii hora inaitisaut leone hora io
uls aut et libra fignificat pluuiadi uetu fidm natu
»m (igniant ^eritdefubdantia (iia: &dc fubda
tiaillo^e figno^ praidiflopi eritfimiliter. Ifeali
iisniociiiSiColideraduearcedcscoiufiois meCs
arabii Si q.?pra^ cibi.Si fuerit fortuna fiducia c
ritdcpImiiis.St ifortuan6crit,Si!rdcaliisangii
lis afccndJtis.Sifr ifpicc qfi Itinaerit i aliquo gra/
dtialcendetis c6iudi6is& afpiciteaaliquis pia/
ningi(ici!iiupliiiiiaeritplit.hxc alki.ibide.Nota
gjiiU tres iiltimjerffiuLtpntponi iter regulas dc
quotidianis hinibribus 6c (ilr multa: regula; q po
minfdccoiildioibauelopponibaluiariupnt uc
rificaridequartisanni&dereuolutioe ani &c/
c6tier(b.& h^cliifTiciut depIuuiismenCii medie
tatu Si quartarii menfiii.
GTCapi.^.qiio (it pronofheandii de qiiotidiais
lumbribiiSiSf aliis biimiditatibiis acris .
Votidianos nero hibres: ut ait do
rothaisi&ponifi fine libri nouc
q iudiculimarispllngulafignapro/
prelTio manifcftat. Tpri^:gtur i ar
dineingrclTus ; eti.i cL^cu tienere &
merairioaut reliqua^ cuiplafhlla^ dii aiheftia
traniicaut 0t oppofita ^pliratiocognitionc no
fiieiat.Signanaffiaquofainerediu & prxdifiis
fiigiat.Signanac^aquofaingrediu 6c prxdifiis
ftdlis applicas ipa dieplimias generat. Ad c.ii^rei
maiore ciiidcfiafignaaquofafcircell ncccihiiida;
n.natur.Tluti'en^nicrcii-6tIua.Expiri^mq'imcr
Curius itenusliialiinibres augmen tat . Venus ita
<5 illoia quodltbct ligno^ obtines aut lunir ibide
appiifis liinibresfignificat. Vendite cu mercurio
& (irrcfiliiualfignisaqticisTfedifinc Cgni alteri
cote applicas.Et fi multas profitefhimbrespau/
ciorestii ^iprincipio.Lunaitecu ucnerc abfqt
mcrairioi (ignis aqticis idefignifieat.Noaaliua
qiioc^ luna cum merai . idem auenerqremota effi
cit. Ampli-isliina in h’m6i fign 09 £ qlibct ueneii
£C mercurio applicas dii figna pluuia^ obtinet
pliutia^ notat cofiantiaquoLircpluaabeifde re/
aflerit. Ven^itenicrciiri’ lua nec nialiuolisap
pticatcsnecdrdecoiimdxdiciUapIiuius (ducilt
applicates.n.autcoiiifli negat. Vendite cilfolelo
cata dii uterep lux & mercii.iugat' eadediebibres
redud.ittMerciiriusautuen®capr:eorni occupas
<iaitauroautfcorpi6e&pi(cib3ide (igificac.
Ite pdifia^ alterat capri.&luairauroautiiirgie
uencriautmercu.tSoppdeappIicasilludipmhct
^ipue dii liiai tauro cil cauda moret' & a faturno
recedat & uen®cu ip(a.SiFrni3rteiaqrio& mer/
cu.ipifcib^autcapricor.eadiehibriba ctlKr one
rag Nec et pf npttedu opior du ftellx dc figno ad A
Cgniinircat pluiiias iminetes ipfiiirqi horx ori» - P
certifTimedignorcere.St.n.fiicritfignu aqticii plii
uiasdefignat-.meltusqde fignu h^moi [una polH
dentepluuia^ etadminifirat ducatiim aiiainc^
lunaapplicabicfiellx.Vrinotanduiiidctf & luna
& fiella applicans uel cui applicat ut dies & et ho
r.t pliiiii* (min ctis ualeat gs difeern ere abfqs errd
re.Quoticseni luna ca cui applicat fte[i.T cofequi I
turpluiiiaK iundatione innuit. Ventisrur fus atq? )
mercuriiisquoticsutcrqjiielalter fignu aquaticul
porridet& luna eifdeadiuifia hibres exauget nifii
lortcinialiuolo a(pe£lii nel coiunfloc cdmorcif. i
AmpU'’Ii]acancrrihoraro!isigredies uitg;ine ho \
raueneris:ragi£l.nifihoramcrctiriistaitrtimliora
martis:libraiicro& Icone hora iotiis fubitrasno
folii hibres fed et uent^^attj fiilgura fignificat . Ea
cr fcorpiois nirlii fignii hora raturnitgrefTa iicfos
. nnciaC frigidos & etipfi^iaqrio&pifcibs qciiqt
hora igrcftlis aerecoturbat fic oio piicrtit . CTIte
dicit ierg. & e ultimii libri noue iudiaim.ca.rotii
quotiens ingredif tropicu figniinicn^i figno aqti
coalda extra aquaticudirciirrcterefpcflu eo tpc
modicosifimiathimbresmadeaqtico rcfpiciens
cop; porteditredudatiam.Velaliter:Soleu 1 c.i 8 .
gra.lcorpioisoberranteuen^Iaqticisiifij ad (ub
merfionepIuuiasgencrat:ihuido figno exnsme/
diocresificcomoaicas.Lunaitetilcamatteded
densillo dieplimias eciamuit ifigno^ipueaqti
co:pfinglbsatdicsplignaqhibrib 5 dicateritdi ^
nuioncno cotpiingiosatcucspiignaqniDriDJ aicacencoi ,1
: pntdifiia fcretio.Siitat pliiuiola cancer fcorpi''aqri^&IeO'f^’'”
Adc.ii^rei &pcipueqdeaquarius&lco. Itepluuiapefigni /uf-
icccihiiida; ficatorcs:Vcniismercurius&iua;poti(rimuucii®
i^tnqlmcr &mcrcim^.Venusttcquodlibet figno
Venusita riiaquaticopeoccupasidueai extremo figno iiel \ '
lunxibide medio cdmorcf.Liiaitetiicffgnaaquatica pme.^ \i. [oiV
imercurio andofi ueneri applicet cadie pltiuiape (nuit redul
Ggni alteri dantia. Venus ite & mercuvi*’du h^moi figna p/^
nbrespau/ ambnlat& luafirraltenitraapplicas&fine ligni
:nerc abfqt obtinespImiiasprionbJtnmioresadduciit.Lua
Moaaliud ite tue & uenus ifignis aquaticis mercurio remo/
‘emota effi toabeisplmna^lintidiciri. Nec aliud dum mer
ibct ueneri curius & lua ad h^moi lignapuenerint licet uen®
pe obtinet ipliuiiofonopambuIatfigno.Lnaitcih^moifi/
oeifde re/ gnisueneri&mcrai.appliciisdufifiagradi.it'auC
atiuolisap cueadcdilcurratdonecfuaabeifdereparee'pIuui
lias (ducilt asrenoiiatihxcicrgis.CJftcitraSatiidehibribs.
:e cfi folelo q incipit-.cu fiibftatia neneris dgc.dicicr . Cu uolue
ediehibres risfciredieplimi.treuoliieanutiirjoicoiu£ioefiC
ni occupas opponeabitroitiilblisicaputlibriufqi ad itroi
le (igificac. tu cius (caputgetopeiSC accipe i tefiimoniil diliu
oautiiirgic gra.coiufliois&opponis&iicnere&merciitiu
iidipmhct &raturnu:&iiidcapplicatdemluxfi(itcu parte,
^aratiirno pluuiapeaqdc! (ignis aqacddetpliniia apud xq
io & mer/ dillantia . E t fifucrit i fignis mobilibus tiicp^niie
tetiKrone rugraduudiesduocorpaadcofumationecucor
3 c figno ad / \ porci&hocqfi fueritxqdiltanriappinqiiiormic
horx ori» - P ' rograduu.Nuenisuerograduuypingorcdiun/
I aqticii pIiTi Qioecorponl. Signa mobilia fignificant ueloci/
tateiScfignabicorpea mediationeifixalongitiidt
ne.lnfpiceet cetraluxinhoracoiuiltidisadcon/
iudionealiaqnluafueritialiqiio cetrope qs pFs
cu quo applicef :dC fiqde afpiciat anurqfi^ eoru
P 1
Trailatui.:.
domii Incii fiiiiairt ambo donifi aftcri^aut ambo
aboiudoniostaut Iinariaafpiciantcosacciditplit
horaqua pucnict liia ad pfam & hora abfco
fiois fi!a:qiioiiiq;erit sqdiftas applicas aut niinii
eiisicoqd!cin(cril[a dcniticabilibus.Siafpexerit
cu marsdf mercurius aut lunaqh fiieritde natura
n-iartisaccidcttonirruu:&qrifiierintfires&a!pc
xcrint fblc& piam fignifianrcpliHiiacrit tumui
lusfbrristc uenti&nubilaiqhfiierut {fignis mc
ridionalib^aucdnisuocu.Etcu fuerit mercurius i
loco martis aut mercuriiisiloco fiio & de natura
marris & fuerit ambo fcim qucddico de marte
& mercuriopcipiiei fignis ablatis caretibaiioci/
biis erit plu. duras & aer tencbrofusnecerit in eo
motus nec nox .(ET 1 ce i alio traflam de hibriba g
icipit.SapietesL'idi.ifincdidf.C6fidcradiligen
tcrpquotgrad^& minuta diftctfinguli pii a ca
pitcarietisihorapcififllmecoiiiflioisud oppo/
nis& iqbjinafioibafintfingulipla.Regreetad
queplanctarcfpcfliim heacrccedcsaminutogra
diisiqitofuitcotuclioucl oppo.Quodlialpexc
ritlanimri& utcrc^fucritiniafioehuida &nn6
ficipedit^ latumiis ab afpcdiiiouiserutnubes ni
grxmagnspluia: leCz & durabiles, Siplitferio
res.f.ucn’& mcrcuriiisafpexcritfaturnu eritplu.
maior&durabiUor:&hffigdecc6nderatio ad
( fdedupluiiiasani. Etfifrcouderacoiudtoes 8C
oppoes & qdratiiras i lingulis mefib^ad fctendit
pluuias men fnu & ad fdendu diem in quo pluere
icipicc.Reqredillanciagra.c6iuQi6is ul' oppois
iicl qdratiirtt pterita: ad gradu pl2pluuialis.Etli
fiiericluaifignomobilidacuicuqjdiftatixgrad^
hora.fi in firmo cuicuncp gradili diem di fi in coi
&medutatcpriafmgulisgr..dibad!csf[ng(ilos:lt
fecudauniciiii^graduidie unii & ubi termiaf di
ftnbutin in eodcdicuelhoracritplimiafuicplii
Ilis imtiu.SubciIifllmiiiido^ cofiderat tarditate
£c uelocitacc pluui-e icdlin aclociracc& tarditate
ciirfus Itix:& fccfm augnitu luisipri‘’dicetesuelo/
otate & aiiamerupluuisfcqiii fi placui lunauim
dat fit lifislux in acciitib^pdidis poligradib?
interiaceniibjltma&piamrotidcliorasfiipputa
bisiiielocitate&(ardiratc& imiiiiitoecocidedi
csiitiieniatpluiiia.Quodficupdiflismarsa^c/
xentCatur.ntmaiortardatioduccIiiaad iocu fa
nirniucniat:ucladei^opp6emueiqdratura.Erli
fatumiis fuerit imafioe ficcaSc lunaciuim det
neuter ifcrinpt pta^ eualpiciat enit nubila abfqp
pluuia.Etfiluadcciiimioiiiutroi^ cxilieteiman
fioc ifer iori alteru tertj ioiic alpiciat ros erit uf ne
bula tiii .Qij od fi lua & ioue fic pofiq neutro infc
riou iouea{piciat& ipfcafpictatfatur.erit plu .
Etuliia marsfinti'mafi6ib3lu'iidis:& alteru /
teriferio^martcafpiciatrcqurit'’ nubila terribilia
SCtonitrua Si grandodc l. 1 padcs:& no pluet nili
Hiarsafpcxeritioueuel.ratur.iixc ibide. ltc.alki<
{ epla.c.fi.Cu nolueris Icirc gd fit quolibet die de
tonitruisplumisueris& gradinibaiaccipefignaa
folcad lacur.& pice de figiio liia; Si ubi cermiabi
tur niierus uidc iiir gs pia ent in illadomodns.Si
fuerit doni^ fatur, ent illa dicsfrailliouis fcrcad;
mitis!Rmarrisucnt*’tbriis:fiiblis diescaUda:fiue
neris pluuiolaifimcrairii uariabiiisililuxpluiuo
la.Etfdas gipfx calidi fiitmars loi dpiridra/
conis. Frigidi uero fiit: fatiirn^ iirppiter Si ucniis.
Etqn obuiauericluacu ficlla calida accelerabit ue
tus Qi calefietaertqn fra ueniet netus lentcdl infri
gidabifacr.Infpiceetadptesdic^.f.afpicca gra
du folis ad gra.latur.d( pice dc gra. lux uerfus or/
tu folis totu die.Ecfi ad hanc ptemercuri’ afpcxe
riC:aiitaccedetmercu.iUadieerituetus:d( fortius
fignii e(l fi, fic lua cu eo ^cipue fi pcicipaucrit ucn^
Et cte dec6plemtodired6isaic^dis.Etqrilf]a
fiicrit i prio milito fignimidegs pla^ afpicit ea,
Si indica fciS; hoc.l!gificabit eni fiipaddiianictu
fcix roris acris.CTJVlod^airfignificabiE' dc pte lu
minariu i dtuerfitatenodo^ fiio^ i Ii‘'q<i'c inter
Tiudione Si pugione i qdraturaprla uelin.i.Et
qn.eritmedictascorpi$Iux££ inftiaqrta.Etqn
fuerititriplidtare&lextiliafole&ifpiciatipaad
pf3S.in ipfahot a& Jlia loca dc pte luiariu & afee
dentiudi anguli^iosSc afpcdupla^ Si appli/
cationeptis eo^tcu pre.Etlciasdigiiioremeajc
&figntficationelc£m natura fua caritate Si uitn
oplexione^ liia cu iti pla^ Si figno^ifcief gd ac
cidet 1 aere de ueto tonimiis gradincinotiuut ge
te.Et etfigificafcu IfeUis fixis apud oriaalitateCC
occntalitacefu.i&mutabutacra{iciuaqiifuerici
agb&fignificatfupgencrarionepliiiiizniiiisdC
ueri.Etnouiluniu& abfcdfiofuafcifmdecliatio
nisq^titatcadfcpcdrionemcridieoccntedCorie
ted! latitudlem ad pteptis departcqiiaitxcir/
cuiigbaincftuent^huidusacficcus.Etbxcfutdi/
Saatlcm.c.7. lteIiraSacudcapti6ib?portarui
diciffic.Ciim nolueris Icitedicpluuixconlldera
tps coiudiois (olis & lux:dl nide quot fut gradus
) ter luna Si pximu plancta g pluuia fignilicat -.Si
p quolibctgradu dieaccipe iccfmfiiccellidein fi/
gnoru;& mdeporraslux:d( gs pta afpicit luna f
iiidus efi ei.& exhocldes die initiipluuix ii /
nis.Et quot fut gradus xqles iterlble Si latur. ui/
de & totide gradus copurabis a loco liinxdf quo
pueneritibi cftpsplmii.xqfifucricidomolrixiiel
iteneiu figifica t plu. Si > domo mercurii iicl ioiiis
fignificat uen tos.Si i domo manis uel (olis fereni
tate.Siidomoraturmmibila.Sdredebcsg>plu/
(lia qnc^ efi in,ipra coiudibe uel oppone luiariu fi
fitnincaptioportapc qn^dilatat. Cuius rei cam
ignorare no dcbcsifi ita(} in aptide porta^ cu fo
lelfiacdiugif uelopp6it':&fueritipfalualangu
lo,io.& in ligno niobiliitucincoiudioe uel op/
pone critp[u.fi.n.fueric in angulis aiiis uel in ia^
pf!!! nel pnft Sgiibs tardabitplii .fcdifl ^ fu erit iu
da i mobili Ilei i fixo uel coi li jno:6{ tuncexpedU
pliiiiii magna. f.cii Ifia piicr.erir ad oppone figiii
afccJens i opponencl durabit pluiiia
icd!in g? lua pueniet ad afpedil dC ad ligna
pIiuiia.fignjtic.itia.Ali.tctrc^iiU poniitiir ibidi
qiio?6mittoiaqapom'if prr.\balkido& aliis.
Sc.i i line trafiat^dicif q^cii liia fiicnt i ^ 4 .fcemi^
oina ic i ligno focmiido & a'picit d pia rctrogra
diis i ligno focminio ncceilario eritplniiia: Et ap
tioportaK didfqiidnsaffendcntis afpicitdrnn
fcptictielcllci bilicius b.Kibide. Etlinco.icrafta
tii fiiodctcpicaerisdidt.Oiiadohabudatiaplii/
iiiaKlciredeliderasplayi hiimcd;itultclHonia c6
fiderabis & locupicd^cfjextimasoccuretqdqris
& maxie ll.;,afpedii aibex cr't& iaaiiolls lignis
Iceiexafcriopnniffi^iilubiidatid pliniiipiio
ftca^e nolueris p liiecoiuclionc & p tota liiatio/
dnemprioiiiefligabishnra coiiidionis nere: &p
];'eaieboraiiide afctdes & .i:. domos & extrahe
I diiin limatiois fcdmmodn^didliii^edeci tra/
3a(ii.Et lidns iiiatiois habuerit rerthmu i huidi/
^ tatCT& cociirrat pf-t hfiidt 8 C i tpe ani inii Jo nilto
habudatiiis accidet biiiditasqnapntabas.Eteode
DIO (i e(ireciida.4.Iiiar6is.Et fiir qlis erir.;. uei.4 .
psd^repoterisphacaitc utphatpt.nli-.m.T. in
cctiloqo. itedirt ibidefie Sinespr.eligificates
lniorciiienisb‘idis 5 ciirrat 8 ci. i.anihiiidacii l?
na figiiificatioc huoriseric habiidnna pliiniais .Si
atic ccci Ierit ’ n-ft.i te cn'. t qde'.ieti hiiidi no tii nif
lkiplmiiori.(I7ltehcrnicstrimcgift'’li‘’.4.ca.prio
dicit.Sip!'.tp6dero[ifiieriti (ignis aqisnnilritit /
dinepliuiia^ fiCcfirniptioneaerisin hiemeflC irt
aftateccperiecnmiiltitiidineroris.Ecnntaqjpr.e
poderoli riitfariirn® liippircrmars& fcl . Itccfi
prrp6derofifiiericidiicdoalicm’regi6isfignifi
cabiit (irdtate 64 fime & lifu-Etcu abeo liicrirj»
16 -ari plimiaK copia i eade : & ifelligo ppiqtare
e.^in li 'nis feptetrionalib® & plogatione (i/
gnismendioalib'’. lrcpr.ep6dero(icn fuerit ori
etalcs notabiit (icf ita:e: occideta’es iieropluiiia^
cr^uihie.ne &tepericia:fl:ate:icaqirci.impperii
iimordine fupio^ corpoKmiitabilitas rerc geri^
iferiopt. Itcdidctrimcgi.li.^.ca.prioqjlii Inc/
mccii fole fuerit placalid® 6C ficetis fit hies mffri
gida& hiiida.Si nero i illate fiicritcu foleplane/*
tafrigid^& hiiid®fitillasmv’calida& licca. lte/>
aiilib; fpcculati qlitates tepo^t fpencem fitiiderel )
q ligna li-)locc‘.ipat:& qsplacueo moret' ibide
ubifit&qeo^ coinflioiieloppo&qscn^tho/'-
rofcnp^& qlitates qrt.t ani. Et dicit pauloate q?
biesipricipiocmapisfr56Cmin®ln1ida &i fine
ccoiierib:imediosrqli-.Aellastpricipio magis ca
lida 64 min®fi«a-.i fineecouerfoii medio aqliter.
Aiitiin’ipricipiomagisficc^&min'’fr£is;ifinec/
coiierfoiirnedioaqliter.Veriieroiprindpioma
gis liuid^niin^alid^d fine ecotcatcic a^qlitcr Ime
dioilurctrime^.ibidc.Crrtcfratcrgiiocatrci^j
pfcnitatoreitraftatiifuo de tepie acrispoitnii/l/
tasjesiiUs pticii lares dehibribus. 64 nota qi iple
imltp^fani fupiorcifcriorcrcfpiccreiregiiUs fuis ;
& noccotra.NccfiifFicitqjradi^ifcriorfitrubra
diis fiipioris.AIitereni nihil appebit r6« coican/
tii radioK utriiifq;pr.eadiiiicc:iia i regulis plii/
iiizdatis papplicationeliini adpfam aliqiie in
termio hfitdofciJmqxdiritprcniratonnoreqrif
gj ambo pii fim iinco Inudo fcd alter fine luna (I
iicpla ali^& hoc ircllige in climate iflo .7“. i quo
dnafliiaifcd 5 ahocIim.itc fit aliter fcifm naturam
plidiiantisniccreqrifircgiilispliuiiip termios
daris q^plit applicati ad luna &cctrri radio|i: fic
ilniidoterniio.f.gjgrad^qcifracL^^radiosfititer
nifolniido: 64 ttlc cfi cctrii luar iieit ibide flati plu/
et.Etdicitpfcnitatorfiaitplanctafacit fpherant
proic^lionisradioriinuircafeilocoinquo c ira
f.'citdrcalocuqitemarpicitceti'iimcorporis fui.
Ite feim cu oes exalratioes pla^t q pri^poniinf
in tradatii prio pter qua martis fiit huidi.Oppo
«ero exaltarionii la mart s q: aliof fiit Inii da:. De
indepoitplcruratorrcqtilas pciciilarcs dcpliitiia
qfeqmic.GTl te 'liaifra radios fatiirni qiioctiqta
fpiiflii if<rmioioiiisiicIiiencrisfidficatp!ii.Liia
cii ioiicf termio ioiiis iie! nencris iic! mercurii ml'/
Pim pluit Liiacii rnarte filH termio ioiiis ucliicne
ris nniiiupliiitnififol fit ifVa radios raPirniul’ lo( . ,i
Ilis. Liiacii fole filV i termio ucncrisucriouisU (on _
fit ifra radios faturniur martis multii pluit Ifitr cu
tienerefil'ritermioioiiisiirMen.aiitmap.inltiVpIii
it.Liinacii iiencre llFr i termio iienerisiiliomsaut 1
mercurii miiltii pluit Deideidc penit iiniamcta
64 ipedimetapdidap’ regia ge.d.Soldfi cfligradi
biis lucidis ioppocdirpoit iitliiapltiirpterniios
fifiitdixtm®. Itcciilblcfiiuaciiisfirrdifpoitnifi
fuerit inarsi termio fatiir.tiic eiii ipedit Uia ut plii
ot.Sol etiidifFerctib^difpoitfirrnifimcrairi^fue
riti termio mar.uet fattir.qa tiicipedif’ lua . Ite fo
Icexntei nigrisnp!iiitlua(ciJ5t£rmios.Soletin
rcnebrofisfilrnill fucrieueii^i termio uenerisiqa
tncp6rliia pluere ucpdixim^.Solcet itimbrofo
filr ipedit' £c no pluit liia iiifi uen® luerit i termio
ioujsudueneris. IredicitqjfutctrcGiili pliiiiia
ru pexabattoes pticii!arcs& noiilcs.btfiiitqiicj
p5iu(3io:ieiicl p afpeflii 64 qnep abfq; iitroqi. iiii
ficu inite fituen^iiel mercuri^autluacorparrirali
gra.fitplu.cdtiniia & magna.Siniiliter fitfi fir in
fra radios iouis talis grad^aiit alteri^grad^ pradi
£109: fuerit ibi ubi cflcentru pfa rcfpicietis pluit
multn .Si etiam infra radios iouis fit exaltatio iie
neris mar.uelfolisficibi pltrtmultu.feditelligeq»
cfi iiippitcr 64 marsitaligra.cotiigafiniinoera.
n6pluit j'prerhoc.Et 3 (li'rutcod<ro!ccfiic)uc :64
delaturnocuiniieidedicolicet latum® fnttc no
CtleodegradufcdiuxtaitautiuppUcrrittradiis
P 5
TrafliitiiS.3» '
t'1:cnnpcditii!ppitn'’n'cp[iiJtfciIniopationctm
mil'Hs:5c idcfitiarpccliiilciitiMiicUonc corpo;
rali. Itcilcftiiippitcrct ifali gradu fotuitclali/
qiiisdc tribas ifcrior.b^& fuerit aliqsali^^dcillrs
;.i'Zrj.CLilHis natur, e& llncafpechi fit pluuia;fcd
optet q5 cetril ei'’ arpcflubcatadalkp plancta q e
lupr.irc.C.iicl ad cerni ifti^piiuielgra.iqdratiiris
irra ci^^radios.E t afilr dicc dcmcrcurio ad iicnerc
Stad c.Ttcrosgfut fiiprafe.f. iicladcetriiilli®pla
nctvi:;urgrad'’iuxtaifrad'’radios:afirrct del(ia£C
iiierni.& aliis q fiipra fefiit. Si at iugafaligs illo
n1.;,cualiq‘’piaita!i gra.fitplimianiagna& c6
cini!a.Lun3qdcp!iiitiraligradu& fine afpeSu
quoticsaligsplaeigra.cofili-.Velfiiicn^fitin ter
niioucne.& foli tenebrofis. Vel fi fol i iitnbrofis
SCiien^^itermioiicneris iiclioiiis.Sjdicitpfcruta
tor qi pliuii.-ciftop’ gra . ftit pticularcs & hic poit
ipic^iencrc&Jiinaechiiidosfcd fiipAiiudico Io
uc. Itcdcpiitcispoitrcgulasfeqitetcs.Dufoleft
ipiircoabni^ar'pliuiialua:lc(fmtcrmios. Ite fi
Itiaficipntcoaiitcetralitcraipiciacplam exntein
puteo neci illo gra. erit pliiiiia p termios neci cic
ciiftantib^nifi ibi circiiftct exaltatio aliaq no ell
piicc'’ i qiioquoriicfiq! pfap: ucl et arpeflu aliquo
talisgrad'’notatphuiiaftcri & figradiiiillicorref
podes fit exaltatio .Et nota hac regula. Quia quo
denfcuq; alius a iienere pta luna efi i puteo & ue/
nuseftipiiteo.Notaetqilaturn^pa^efiumaxi
mcirpifratacrecu groffb terrecadde.Etnota g>
idecfFcft^^cotigitfi alf grad^fitexaltatiocots.ltc
notagjlciJni frciiifutcticalo.g.ftellstnbroraq
hntqiiodanio natura puteopiiEtfutalii.y.ftclix
Bcbiiiofcillis quodanio files iquajit loca Ion
gititdinc&laritiidineponuf' bicp additione. iS.
gradiuV.fcdloca ptol. n5 cocordat cii locis fratris
fcd forteexeplar eius fuit fallii. Addoetia hic ftcl/
las cercasq no intrant ntimcniifi qs noluerit cum
cis operari. Erpatcthicrabiila.
'JciiebroirriKil.i:
longi.
liti.
1 -ptes
Alg")! 1
jo
I 20
1 40 Se.
r
&
tiJ
IO
1 2;
1 20
Vrfa 1
55
:-l
IO
1 10
1 40
maior |
i/
O
lO
■nr
40
1
4
lo
1 IO
1 ~
r4
20
1 20
40
Equus !
M
29
■nr
40
nnnor 1
K
40
1 2C
o
1 =
16
O
) 2!
20
Ncbulol* 1
V
K
40
flo
' 40 Se.
Orion |
lE
0
1 ”i6 '
40 me.
Prsfxpe 1
iS>
:S
20
1 0
1 40 Se.
Cauda Icor.j
IO
IJL
T ic me.
S^itta r
■h
i;
IO
I o
I 4S Se.
Trica 1
itL
12
40
1 IS
' o Se.
qhijma, 1
ni
16
;o
1 If
40 Se.
CTDcftcllis ncbiilofis & tnbrofis feSj ip? dant*
ctia tales rcgultt.Si fignificct pluuia p termios aut
P exaltatioes aliquaspcr duos pias & alter fuerit
in iatinidincgra.ubicft ftcllatcncbrofa ipeditur
pluuiaoio nifi alter gcftlibcrpoflctpluercgfe.
Iteficut tencbrofaillcliiE P li: oio ipediur phiuia
&fcim termios & fcdmcxaltatoes.itaqnq! ftcl
ancblbfixphuuasiuuatqlcrcuqjifubtililumuro
Icmcadete. Itc-ifup regia: fiit^ exaltatione' coi
rtalcssiuppiter in^tali gra.no piiict nifi uenusmet
cari^^luacctralitcrillugradurefpkiat uelibifint.
Si autiuppiter no fitibi nifi fciJj radios ei®:& ce
trii marris uelfolis cibi, corpalniclgalpeSupa^
pluit. luppitcribidecQ ficco.f.cu laturnomarte
uelfolcno pluit.Dcucncre.1t mercurio auclua di
citur R fiait fupra.deexaitatioepticulari fcd ]ia:c
critdcbilisopatiomultu.Quado'autun'’ gradus
illoti eft i quo debet fieri opatio luna aer igroiTa
tur rpifilis multii 6i ficcadit fed feper dicitiiuidos
cctralVculicco npluereiniooptetradiosficci ce
ibi fccEjIatcra coijt cu cetra hiiidi : hiiidi dico hic
ucncremcrairiu&Iuna.Cauefphic&.iibiqjpu/
tcosficutpri'’dcexaItationib‘’p!'apifugi®;diSue
qi fut hiliaz pter marte.Exa[tacio ailt uenetis lic j
fit pLitc^^pencsqda q alibi dicent’:e tn ptatis,aq'li
cut citeri & plus aliis .Oia ica<g q pri^dixi de ex/
alrati6e'pticulariuerificanf deexalcatiocplanini'
quodamodolicetdebili^ihaifutregula: plcnitato
ris dehibiibiis 6C plinuis . Ite iafar in libello fuo
ca.ii.dlcq? piuuiasqueadmodiiexiftimatidilLia;
cu maliuoUs applicatio fcclicib'’oioadiierfis idu
bitatcrefficit.oiuerofortuatis applicet' aiitmali
iioIisqiioqiiom6iueftigac'iiecpluuiicrut.Fortu
natx cni ftellxacra foluiit 8c rarificit & fubtiliaC
& qccjdgrofliiiaporis fnpi'’alccderit ex^medo
aufcrrit.Maliuolo^ qdenatura ca^ q cu uapore
filitudinisa/finifasaGuafgrauitatcjdiicitnifiuic
tutis augmetu pfta tes tande cogelat . Venus tn cii
unafitde beniuolisqus nimio buore redundat
fiiquamaliuol^^iueftigai: 8C aliquo cofiguraciois
gencrecisnocorrelpodeat plmiias portedit.Sic
ijfupiorehac dcc.1pluiiialesfo!etuariareuapo/
res.CTHerman'’ i traflatu fiio dc hibrib^q icipit.
Cii multa & iiaria fi(c.ponit multas scgulos de hl
bribus & pluuiis quas mcintendo recitare. Dicit
itacp Hermanus gj fol in hemifperio auftrali.i.in
capite libra: ad caput arietis SCuenustimcrub ca
pite ei‘’cide luc ticneri lua applicate ipa diehibres
idicatfuturosmonmimis etiaincrcurioaduftoG
lilaciapplicetauteideoppofitaifcorpioc amore
turihocideetmartis&uenc.fubftorpioecouet*
iudicabunt.Soleitein aqrio lunaeiapplicateaut
ineiusoppone loata fi uenus ibide comoref in
ipradicpUiuixaderut. Icide Iblisad ucnere&
Hcncris ad folcapplicatio SC liia i eo^e oppofitio
ncaut rfetragono dilcurrw dti uen^adiifta fuerit
certu de plu uiis facit iuditifi; fi coucniat uf c6/
milicct 6; mcrCHri^cucis pitcr difairrat hibres co
t;niios & netos cade diereportatikuns & iiidcli
cct iter cos afpcft^ no bibres facit. Solauc in libra
iicn^ifagiflarioliiacileissicantci^ dic plmiias
inducut. Solei aqrio& tua ilcoefolisiqii.i domo
uel falte ipIl^r^no.f.ariete cade dicmr-^Iiibriii
adeft difciirfus.Sii IcocpotifTitnc ad ipni qde i fa
gictario pg ipfi® fluniia di Icoisniibesihapt n niil
l* in arronc.i.i exordio tauri pitercoiiftut.Mars
liero iblercrpicifaSC Iiinadu uen® & merciiri^ha
beat aut iltCi comimicenf hibrespfetes & groiTas
ifiniiac guttas.Silrquo(^ i donioiicneris aut mar
tisaricris.f.&icorpi5cftilla:gr.idies toimia&co
niicatioesgenerat^Solnirfu ipifei . iicUrietedtly
airresluaiuirgicautlibraautfagitrario coniora
tciuaporofisiiidclicctlocisipadic hibriii cofeit
afliietia. Ampli^^ucn^dC mercuri® in eifdc loris cu
folei domo iicneris difcurres& etialila himbrid
ftillasgradiflias toitma & cornifcatocs portedit
Inleoeticro pi(cib''&arictclibra&:lcorpi6c liia
quoqj&irolisopponcautcu uenere dirciirrcns
riillas no finclapadib®& toitriiis & fiilmicimir.it
Itideluaquor^i leoclapades fulgura & tonitrua
ccnerat.Pariquotjmd iregi6ib'-^arqnodiali luic
fubiefiis.f.i.:.c[imate:& i.5.iicl..4.haKieritmc/
diocrirasiho^i.^.&.tj.rcmilli^.Marsquoqirc/
trograd^ilcuafpcxcritliia fulgura cadiirurctia.
Liiaqdciniartis bofpitio.C.ifcorpioe&marsm
fuidomus oppoitodifairrcs.Solctiaiaqrioucl
pircib'’dicipa plimiap: notat redudati.i. Sol qdc
inpila.aliia&amarterelpefio fulgura erut
toitruaipluiiia^uicirTim afluma&ilgiiralapfiis.
I d ipfu etia fol i Ariete & Scorpioe.folc exnte Si
luaileoc&fagictarioautifoliscoueni ^figurat.
Solauticapricomo luaitauroautiiitgieaurpi/
feib^ aut fcorpiociictosgenerat frigidilTimos fiC
no mi^cade i Capricorno & potilTimu i aqrioexi
ftete du fatum® i oppoitoeo^ difeurrit & alteru
lua rcfpcxcrit Anip!L®etia fub ani couerfioc mars
infcomiocucnerc refpicies hibrib® emanat. Na
lien® i (corpioc exns a marte cc rcfpeSa ppser ma
riaqfcorpio bet pluuiapt facit.iad’ciu .Si ucro
niartiscareatafpcciu ex relido ducatu no ni!'ia tii
brii1 erit ubertas Ven®«lu3 atcpmcrc.fub ani c6
iieriioeilodspUiuia^c ii difciirrat ea cotinuatio
pluiiia^ afTeritredudatia. Siitaiit loca pluuia^
iitrt^dom®faturni canl^oppoita.f.caccr&leo
dcquo^n«ero& pifccscrutyptcrriuosquosha
bet&miia fiait&fagida.gpmariaqici^cxtre/
moexiftutiSd fcorpiopgfuamariaLtiaitaq) uc
neri i eifde locis applicas hibres portedit. Siit aiic
paucapi hibriu figna taurus gei : uept et tauri prin
cipiii larietisquoqi finis ppternubes quos Fient
luuiasiducut.N6mi®qiioi^uirgo8C libree mo
ilitashntpliuiias!capricom®autp!u,'ihetfrigo/
riscppluuiicinec iipafumtbibrcsnifilua deipfa
Itella aqrit refpiciat. Veti®& mcrairi®fub Ius mar
I I!
tifep refpedu tmars ipfelils Iiimc ab cis rercrat &
pbibet nili iqu.i conctus fit uel oppofitio: fic cni
pliuiias aufert. Amplius fub anui coiuicrfionc
pspIuuia^notadaefiiEaiiaqridiealuaad uciie
reni & i noflcecdtra afTupta & a iblcfiipto exor
diofubnueri termiatioepfedo occurrit. In loco
jgifaqp: regtaanuindicatpluuiofi1,.Lua qiiotp
dii ad pte piiencrit hibres dic ipa pfcdo aderiit .
Nccdcucnerc aberitiudiciu. Ungulis rurfii me(I
bus oriciiitcconftitutofolis8<luscoiun(flio flel
lane notat' cduetus & applicatio caeni pliiuics gc
ncrathiemalcs.Hocetiafuniopc notudii occurrit
gj ucn®fub radiis foiisliibrcsportcdit & rorcsiiie
ncrisctia cu marte; mercuri®cuioiic:Iuscii fatur/
no applicationot.ndaeft:mai®autiudidufolis ad
rores ptinct!Heru( 5 iieii®porta mattis; niercuri®io
iiistluafaturni quoties wcniiit uel alterno fruiic’
afpedii roresfluerccogu^.Vencregderctrogra/
dafoUarictcatitrauroiicrindicatfnuuiofu . Icc
etia ipfa retrograda dfi fol i capricornouel aqrio
nioref liiems iftapaucapj erit liibriil: hscoia fub
antigrclTu notiidaoccurriitmaduipra iicn®ut ia
didfi cfl retrograda fuerit ,& fol i capricornoper
abuiatueHaqrioueIpirrib®oricta!is { uerc fada
hibres iducit paucos Icd hicmispricipiu mlVis hu
inedat plmiiis.Na fi hiemcorietaUs exiftat ei®ini
tiarore;uUiaiicroplurib®pluuus redudabutmiff
ftella qlibct foli difcurrataffinior cui de pliiuiape
eudu ut fupradidiicimutareiudiciu. Veneris q/
dcntiori«cueUcardicquoIibetdifcurfuscertu&
forte pluuiagi facit indici u tDiix etia fiib oppofiti
oneuelcouetufolcal^icieshibreseQluit multipli
ces. I te lien® fub radiis fub quolibet rcfpcdu ptes
cardinudifcurresliibresmrtiplicatgrauillios .na
qiiotiesluaeideapplicatpluuiasfacic&dcfolein
hucmodfi firniillimuqdcialiq parte ipri®cardis
fiue{nei®oriete!dusqiioq 30 ridis ifigno aqtico
fiibduriscduetuiieleidcapplicas ad i^m.Nafub
eiufdead lima rgreiTu iicn®an fole mi5.?o.gra.dif
curres Sc directa hiemis pricipia nuiltii iiuniedat
pluuiis; fi ucro nec ad iiiice difhterit circa fine ipj
Pmittit.Si liero maior qj ij.graduii fit diftantia
hicmisprincipirifrigorcfedpaucis hibrib®babu
datdonecitcricdu^atiii ad minore redeatquan
titate.Quotiensaiit fub diredo igrclTii min®uno
figno accedenti erit diftatia anus ille multiplices
hcbitplmiias.Maiorequoqi hibriu abudatia fof
& lien .i eo<£ figno giiaroccft’''. Stella nirfu i qlib j
domo riufde natiirsdifciitres SC receptadii rcci/
pieiis bonfi obtineat locii debit® oiocofequit cf/
fediis.Optimfiqdc&maiordcelficatiaccrtita/
dofiinipli®naturapftitcrit:Adlnicaiitlunacu io
iieucncreautnicrcu.cxcadeptcapplicans hibres
generat sfiiualcs ; in aufiro gde lubrib®magiso/
portumuicncrepotifiimu «iciie recepto. Et cu
luna gradu folisic6uctiicua(crit£atiirn®tuciii fi
gnohuidopliuuasefieminic contradiciti& hoc
P 4
TraSatiis.i.
niodoiiiIiimIms’appIieatione«ritexcqucndiim.
Si liero in cadcni partcconiiingatiir dum inferi/
rr fub fiipcriori morctiirciiiufmoi Hint mcrcuri®
Iiippitcr aueniisfiC marsltma fiiTarumiisquo/
ticni aniba: cuilibet inferiori applicent poft^
inferiora fiipcriori fc emerferint rores arlhiarc
necciTe cIl. Notadimicfi dumfoliprciiigeflmu
gradum Icorpionis perambulat gradus lin /
gulis quocp annis oportet firmare ftcllas ccriilTi /
inc& lun* loaim attendere diligentiusoporte/
bit utrum etiam luna ueneri applicet ati^ ni crai /
rio uieiicris igif . & orientalitas magnas pluuias
liib anni principio occidentalitas fub finelai^f.
Luna aut liiie addes &conipuro.i.m 1 crohibriij
redudatiaporrMitiitriiqsiicrodirciiiTesremilTi^
Porro aftrope pitifTinriloca q portapt aptiocsno
minat at Cedere curaiierutqiio^baccdcfcriptio.
Quoties luaaiicnercrcccdcs niarti applicet aut
a niartc recedit du ueneri applicet.ficeniplmiia /
rum (IgniGcationcpro/cfioinducit. [tein a mer
ciirioreccdes&ioiiiapplicansautccotrarioiaut
fi a faturno recedens fbli applicans aut ccotrario
non aliudprccftat iudiciiuhicautefimtfingulaijs
ilclla^ quafi quxdammanatio quxpoitare ap /
tiones faris congrue nominanfiha^ itaqi ftelia/'
rum oppofitio de tertio nel,de.4.cliniatead per/
tenrauftraU & ad alriore terram d^rahenfa pro
priis emanatpluuiis.Etin^ inter.M.fcorpionis
&. 19. tauri commorentur. Ite himbriu exparte
aiidrali tiincdemu certa occurnincfignaquoties
a.i-).tauriad.i9.fcorpionls gradiantur. Ad hxc
etiam lubpunflo roiisad.4.tropica arietem di/
co & libram & eanerti & capricornii in ingretTu
anni fic 8 i tenipo^ notanda cfl coniterfio . Ex
hiisnai^qrcisqtfapud itniucrfasrcgioncsioricrc
r,& occidente Icptcntrione &aiiflrorenoucc po
terit deprxhcndi.Orienteigit’ adiixcpdiiflaini/
ti.i firmatoqiio lila difciirratutril tiidelj fignaca/
lida SC liiiniida atitealida 6c ficca aut frigida Si
hiimida aut frigida &liccapanibulctdiljgcntius
attcdc.Sicniinaiilunaapplicetratio coariSatur
maius quidem pliuiiaK eritiuditiij.Siduocirai/
liqiixpoftluniinarc locatur applicet potilTimn
luna nirruni aufiTalisdcrcedensfiellxauflralid;
dcfccndcntc applicans binibres portendit multi
modos .Ea etia marti applic.is au t fi ab eode rccc
dcnsiicncriapplicetp!tuiiasefFicit& rores. Eiuf
dcmquocpaiouercccfrus&cu mcrciiriofaiSaap
plicacioticl dum Iktiimu relinquat foliapphcaC
nonaliuddabititidiciu.Potiusqiudemeaqux p
diximiisdeoppofitione&dcfignisqaquasfigni
ficanffaflaapplicatioaiiiifmoi fiitaquariusleo
feorpioin gtadibus.r.eorunde:illiididem cfiige
minis & in fagiflario coniicntu itaqj aut refpedif
forti deprxhcnfoiScIunainppriadomofaturno
applicansaut in pifeibus ueneri aut in aqrio cu ue
Bcrc& mcrairlohibrcs utiEores& multiplices d
ttus inducit.Notandiietiamqurolad fcorpiois
primumgra.perucnerintifi mcrcuriu & ucncrc
orientales clTe contigerit pluuias inaniprincipio
fucuiasniilla fit dubitatio . potius quidc fi luacre
fcenslumineinaiiftrumdefcendatucncre& mer
airium rcfpiciens aut faltena dii ab altero fcparrf'
alteri applicet.& tindiq; receptaific enim in ani
principio indubitaierpluiiiasidiicit : utruifif nic
funioccidcnt.aIitas di limacum utrocp uel falce cu
alterutro applieaCio: & ipfa occidentalis dum iii/
delicctfubmcnfispricipioadfcptimuuelodaufi
die afccndit dC poflifoletiadicad occafum:& ipa
ettamdcfccndensciirru iiclox di lumine crefeens
bimbresin fineanni portendit futuros.Si itero
luna debuiufmodi fielle a dominis domoniin
ftiarum autrcgnonim recipi contingat ex multi/
plidhimbriiimnec mutili redundantia friift^flC
uifliialiumfaluariit ubertas.Eftita<5 ifhrumpoc
taninniirtus optima & fignificatioutqLiadie
hora nubibus K pUuiiisaerincipit uariari perfin
gulas triones duitates ac urbes fiibprimo liini/
brium uel giittanmi fiiliicidia oriens etiam lo/
cuslimsfcdctiam cui luna applicet fuperioribus
autinferioribusfuniadiligcntiapcrquiraturinec
minusquoqian ealuna: applicatio de exagono
fiatauttetragonoautoppofitioncaut conuentu
autetiamfirecepta.Adnxcrurfum ciit lunaap/
plicet quoto gradu conftiterit ticlox etiam fi fiie /
rit autcardaaiie media in aufinim defccndcnst
aut in feptentrione confeendat : quibusomni/'
btts certo ordine comprxhcnfis lunaris cum
ftcilaqiiadicprimoindpitpluere applicatiocec
Cimi dc himbribiis per lingulas ferias :dabitiii
diciiim quoiifqiie ca flella di ad aliud figniiin
tranfcat.Ea tamen aliud figniim ingreflii deplu /
uiariini indicio tali ucI tali dieniillareniis t przfii
mendo erit donecliina eidem applicctperfeSc
difcernes.Si autem applicatio himbres prxmon
firataliqiiasitixcaiprum modum di numcril de
muldtudine& paudtaCereferendumericifedetia
iiixta illius figni naturam fi humiduni.f.fHcritucl
ficcumiidmcdiumididemqiiocpftella cum qua
lunaris fic applicatio confiderabis . Nam di ea
diequa himbres expeSas Iunx airfiis ceienidtac
duseiiifqiinaufirumdefcenrusautinfcptentrio/
nemfiiblimatio notanda iiidetiir. Et dc flella aii
hxcapplicecinliuncniodum. Namexflcllxhu/
iiifmoi flatu diurnahimbritimmanat aggregatio
Lunxrtirrum ati^flellx latitudo pariternotanda
e(l. Vtra cp enim autlralis di uicifTim cxillens af
finior & latitudo firrcadiepluiiiap: largit' ingni
etia latitiidie qde diiicrfa . St uero n alTic receptio
prxtmdit Heriles autparumfcccundos. Ad hunc
1109 modii in qualibet regione urbe au t uilla.Si
eluQX applicatione autreceptioae aut cifdejn
"5
prxdiiflis locis finiictiadcnaturaflgnoruaiiap/
p!tcatcaqii;tdiximiisrepcririconfingifnon ali/
uddcfiiriiidiciuniHinqtm flclLc alteri nclociori
applicer aut in cuisqoniiencif fit : omnifi igiturfiC
hicqdiicaru ymeniitiiixtaciuspotctiariiircs &
debilitates erit refercndiiigradusquoqjconiietiis
& oppofitionis per fingiilos menfcsciii ctialu na
applicet donec adfolisredcatconiiento iicl laltc
aboppofitioneJcparct*:niillatenusobIiiii6is tol
Iat'inc6niodu.na fi mercurio iiel tiencri applicet
fiibeodeconiicntii uel oppofitioncplimiascffiin
dit.Si iicrode figno aliquo de exagono aut tetra
gonortrigonoetaiitoppofirionchma iiiderisap
plicante ficlla cui conuentii iicl oppofitionc reli /
dis ea applicat iiixta citii curfuni iicl tardu defeen
fiim& aficenlTuncc mimis qunijlc^niipfiiis Io/
cinatiirasS: fcetm lims& ipfiiis ficlli latitudine
iit iafupradidn eft mundi Icmita teneatur . Si ent
in cade parte ad cardinem ouclibet difctHratrac
fteHa cil qtia lunaris fiet appHcariofiibterra mora
turdeantedidislacitiudicium.SiiicroeaftclIao
riens non refpiriat quando quilibet figura td rc
/pexerit laimbriu Icquifiir renouatio. Ad liurqiio
qtmodii limi in oriente ad ftellam ipfam iofn ne
gato refpcduidii tamen pliiuias defignat abfqilit
bii.imobf<iirati6erubitusWmbriuadcrit diftiir
fiis. De manfioc qiiide iiini indorn aduerte (en
tentTamiiidclicctaiitficcaauthumida: (ienim uC
indonieflfidcsliinainliiimidamanfionc exifle/
te plumas ofiendit AppIicas.pocifTimu qiiidcli
irreodcmnodoconftircrint&humidogjfi indi
iierfis & humedantibiis dire.imint:& fi nonge /
neralespIuiiiimncenint.Eaquidefic locata fie/
{imediocrUficIocata Qi inodounoapplicans
pandseiHiiit himbribiisquoru initia fincfiiofbr
tiora erunt & initia fine.Luna iiero in medio eat/
Ii exiftenfcdsi tamen euifdemftclLiin biimida iif
initno nodo exifiente fiat applicato. & fiincxor
diomimisinfinctamenniltiplexadcrit redunda
tia.Poro fi cande nucobrineat nodii himbrium
mediocri tasplerfiq5& nubes ocairmntled fieri/
les.HirunTrcgulfhemianidehimbribiispluuHs
nub»lis& humiditatcaerisiq^pliircsfamen eorS
pofirrtfiitpri^ihacdifiinflocabaomarfiC ierpis
& aliisXenpaldiisiiero in traftatu Texto libri fui
poit alias regulasparriciiIarcsdcIiQjtibus q ab ali
is fili" ponunmr.Dicir enim Icopaldus q> nim lu /
naintraraquariiipifcespcrtnrbataercm & mu/
tat.Cum luna inei CLirioadiifio applicet ei de (cor
pioneuelopponatiirplimiamfacit.Cuucn^mar
ti applicet in fcorpionepluet fiatim.Ciimfol iic/
niis merairiiisfiint (Tmul himbres continuas faci
imtifio dieietiafilimaarpiciateosaliundc.Cum
luna fiierit in feorpione & marsi oppofifo & fol
in aqrio ueli pifcib^pluuizabudabut. Cu folfue
tit i aqrio luaa etiam in Icone pluet illo die , Cu
lima fiicricin cardine tiel loco aqncoapplicct ue/
neri uel mcrcurio:& fi domincctir applicatio in
locis iiaporofisinilladiehimbrium erit affiuen/
tia-Ciimlunacfiinoppofitolblisautaim iiene/
reinpilcibusarierclibraautfcorpioneeruntlam
padesfiilgura tonitrua. Venus intrans cancrum
pliuiiasfacit.Saturmisiuppitcr&mars coniun/
fii pluuias faciunt & torrcntes.Cum (atumiis eft
in auge Ilii circuli & luna fibi iiingitur in fine me/
fisfignificataugmentuhis qucfignificat fignuio
qiioefi.Cti lima applicat foli nubes enint & hira
bres.Cumuencri nubes candidxinmbresmedio
eres & nenti Icncs.Ciim mercurio nubesiiarii .C
croceiSc nibicundatntgra: pallidi & glaucii c«
folceritdiiierfitascolorumnubiu&interruptio;
& erit himber.Cum fatiirnoerunt nubes nigria
/peritas & uenti fulgur & pliiuiauicifrim.Cu io/
iie nubes calidz erunt & quali ad inuicem fiilpert
fie lampades himbres tonitrua & himbres: & qii
qi temperantiaaeris.Cummarti nubes nibicttn /
di& pallidi & trishiemsquo^ in principio bo
naicumcalorc.Ettuncfrigiaiisplanctarctrogra/
diisuiqiad oppofitionc (olis plus fignificatpiii/
Ilias qi cconuerfc.Luna in figno fccminino fi re/
fpiciatplanetam retrngradu in figno fccminino
fiatimpluet.LiinaiiuiSa planct.irctrogrado in
augmento dusericfignitm pliuii.t Etdicitlcopal
dus g} indi diem pluuix fciimt per difiantiam
comiiflionisueloppolitionisluminariu&qdra
tunad gradum planctxpluuialiS'. ita qtfilunae
in figno mobili dantcuilibet gradiii unam hora
in fixodiem:in coniuni & ieiusprimai medietate
die&irecudahor.in'icpluet:& fitiicmarsa^ice
retratunnimidifferturtunc plmiia quouTc^Uma
altbi alpiefat latiirniimoppofito uel quarto a(pe
S» in ficcotuel fidat iotiicxiftenteurroqi in humi
do & aliaii inferionim iouem afpieiat nebula e /
rit.Liina& ioiieficfehabcnteuidclicetfi neutru
inferionim ioitemaipiciatifedipieiuppiter fatue
nuni aTpidat pluet . Et nota qj er.perftim efi quo
ticnfciinqi pluuialepli fuerit fir&^puc ifigno
fiucilococzli hiiido fignificathuiditateplmiiam
Et i pnofticatioe tcperici debes comilcerenatiira
ipiscunaturispRi^&fignopi gafioespFzfigi/
ficates huorc i figno huidocociirratifuerirc^ mcn
/jsiKeiifiatenidiaiitunoerutiietihuidincciiidi
cabistucpluuiacertitudialirer.Siautihiemcuel i
uerelixccotigerintcupuahiiorisfignificatioe nif
taeritpliiiiia.Ethxcregiilafunupotabalkindoi
eplafuafnialircrimultis locis. Et hirffiiilx pti/
culares de hlbrib^pliuiiisniibilis& huiditate ac/
ris ad pus fuffidiit.Rcfiateigp ponere fignaf/
nofiicadceifdeni.
Cap-^-defignispronofiiasbimbrlupIuuiapt QU
bium&< liunuditatum.aeris.
Trftatits’:.
Ixif'ptor.;.qdn[}ri.ca.9.^fi flgnalia i
d Bercnppcriadrcaliiiaruhoraccltpfisfl
u€qcik^;a!ialinraaliciu®c6u'i£li6i<:nia
pnxfade rodiora fccptioisalkiii^tpis rciiolMbil’
iilVciioliitois.Si tiic (Vella caudata iiel alix fVelk (c
crida: iacrcappcntcstilctpisfiieniunigri coloris
iicliiiridiseaeifatiimi 11 mira imitari dixim^figni
ficabut.Scdfcimfniamptot.ibidcca.ficcdcti f.
ca.S.S pi!tfrequeterdiadepri'’ratiirn®figificat
mibesfpi(rasnities6Chibrcs& netos fortes & te
pclVates.h^oicrgofigaaliaficcoIorara bxc ea/
defigificabut.Itcdicitptol.ubifupra^fi pdifla
lignaliafiicrit coloris albi caq fut ex natura tonis
figiiificare dicuc .Et fi aurei coloris fint ca <} natii
raiienerisfeqnrit' iudicabiit.SedfrcqueterdiSnc
& allecatum aptol-& aibii.& aliisqiiiippiterfli
iicn®figificatliuiditatetcpata& pliiuiaspfedno
fas;crgo& h'’i fignalia appcntiamrc cade llgirifi
eat. i cciialifuDcetilofliiptoI.i fine dicit cometa
q dicit' nigracdenatiirafaturnii&ci^^colorema
gis cemleusqntiger.ergotpfacnappiieritfignifi-'
cabitea qfilccie natura fatiir.f.tcnebrofitatc aer]
ptunias&rcpfnatcs& nubes, [tcbaliibidcco/
netaqdici^milcscdcnattira nciieris&c magna
ad modii Inna: & het crinc? 8C radios fudit retro
fc fic gagrat.ri.fignant difiu e pri'’.ipraergo cnm
appuerit figificabit pia .tepatasqueadmodu facit
lien’. Itedicithaliqjcomctaqdicif argetu hec
radiii pulcliru ualdead modii argetipnrilTimi cp
nopotdin afpicii&qnappiieritfignificabitan/
nos fertiles i terraubi hicerit:& mcli’crit iouc in
fignoaqticoexiiCe,lpfaergofc(Jmlia!iede nam
raiouis qii appet-.ergo Ggificat Iinniorc repatii £C
pluuiasyfeSuorasqueadmodii facit &iiippircrs
Et dicitalbu.f.dccoiudioib^niagnisultiadriafi
appctaliq ftcliacoata idirefio fignoarictis& ap
panicritipteoccid«isfigffic.irplii.niultas& Iiin
datioes fiiiniinu dC nines. Itedicit fi appuerit ali
quattaiiro&iptcoccurisfignificat p'u. multas.
frefiigcisiptcoccntisfignificatidc. (teliicnn
ci'omrt.ispIii.& paucos pilees. IteUifcorpione
miiltjsplii.nocinas. 1 te fiicapricorno multitii/
dinepluiiiaiy SCnitiifi. (tctdireGo ligno pilei .
fupfltutatepluuiaje. Itcptol.z.qdripar.c.iilt. dt
citq» Ii fohiigcr appeti ortu fuouei ad uiriditate
deelinaiierituel cii nubib’occiderit iicl circa i^m
unus ueldciocirciilifiicvit feu circa feniibesg Ib/
les appcllanr'huerir: BC eorii nubili radii declina
Hcrit ad iiiriditatc& nigri fiieritacre liiemall 8C
pliuiias figificat.Ec dicit hali ibide gifol qn afccn
ditut'occiditfiappuerienigeruruirid! demofVrat
tpfumoIitasqedrcaeiiedenaturafatiimi.Etfifr
finubcsqreuerber.itradios fuerit eoioris uiridis
itcl ad nigredine tederintiortufolisdies erit plu/
iiiofa, Iteptol.ubifiipracoiienitutifpiciani’ad
folc & ad ea q aeddiit foli qn alcedit ad leiedu -ca
qacciducdedie:8( qti occidit adiciedu ea q acci/
diitdenoSe. Itcdicitiortufolisdicscrirplmrio
fa. Ite pfol.ubifiipracoucnitufifpiciam^ad luna
uc! ad locit ei’. tertia dic an coiiiGioncucIoppo/
nc;& tertia dicqn fit dimidiata i lucci &rertiadie
pofV qualibet illape hora^ .Si ergo luna ipfa I bis
tpib’ rite nigra appuerit uc! uiridis uc! fpiirabiea
le acre & pluuia l!gificat:& hui’carcdmhali cqa
tiic fumofitasqadiiigit' circa eiicdc natura fatur
ni, I te dicit fi \ diftis tpib’duo uel tres circuli ap/
parcntcircalunaacrc hiemale fignificat.Etfcd!m
hali ibide qnpluresfutcirculieircalimafigificant
qi l fiimofitatcegrolTedo & rpillitudo . naucrmi
!i tudo & multi rirculi fiilt ex hocgi radii reuerbe
riitun^.f.adaliil. Itcdicitptol.qjfiilli circuli tuc
bidi & rpilTifuerinthiemalcacrcpuetu multum
curninutogri 5 dieffgnificabrit.Nafccrmh.ili fpif
fitndo ciraili figificat fnmofitatefpilTa & frigida
& dcn.iri!raraturni:& io facit acrehicmale cu ni
liib". IfcptoF.cuibidccirculi illifuei'it 5 rercifi&
ad nigredine uclniridiratcdeclinanerintacre hie
nialc.iccidcrcfigificaburqpurriufcp occafionem
accidet .r.p colore eoK Bi pabfcifiionc. Nafcd!;
hali nigredo &iiiridiras circuli fignificat funiofi
tate fnini & fipilTa t acre. Et qn e cirailiis iccrcifiis
figificat motu iUi’fumofitatis : & fi fiit ex hisdtio
b®aerehiemalecuuetis frigidis 6Cniuib’;& niiil
ti circuli fignificat fumofitatemulta& fpifTa & p
Diis fortitudis rei qjcolormoftratdiacliali, Itept
nbifupra.d.gjcirculi gtaeircalVellas erraticas 9
n erraticas Uicidas appuerit (Jiiinintrcs rcordates
cii colorib^circlb^ ddcunafiscos cophedenb’.
Exilis igic'iierbispto.p.itctciicodcm6fitiiidifa
du pcirctiloscircaplas & (Vellas fixas lucidas (ic
p circulos circa lima. Si ergo ilii circuli ficfiicrit fi
curdiflii c pri’dc circulis circa !iinii:Iixc eadeq di
eVa fiitprrfignificabrit. Ite beda iib.r. c tepicb’
dicitfoliornifiiomaciilorus.i.iiariis colorib^co
lorat^iitelfubnubclatenspluHialcdiepfaaiat. Si
panid’uidea^ tepefiuofiis;ficoncaiuis uiiJeae ita
utimediofitfulgcs& radios ad aufirii&adaq/
loneemiferUtepdVatehiiidauructola figificabit
Si pallid^tnigras nubes occiderit iietu aqlonare
figificat. Irelua.-t.ficomiciilofiimomaculofani
grefceritpluuiofuniefiscxordiufigificat. Ite cu
liiacunoflurnanaiiigatioercintillatadrcmos te
pelVas critiharcbeda. Itepli.itraflatufitodcfigis
j>nofticistepcrieidicit.Solfipal!id’ort’liibrc fi
gnificat&gradine:c6caii’autoriensplimia^di/
cat & uetosifi nubes nigra mbetesiterueniaf cir/
cafolei ortu filo plimiasondit.Siocddctisauto
rietis radii uiden t' coiter pliuiias faciiit. Si i orm
fparget' nubes parti ad auftru & ptiad aqloncni
pura ferenitas circa fdc licet fit plu . rii cu uento fi
gificat .Si i ortu aut occafii c6 traGi cernanf radii
riibresfi^ficat.Siioccafuei’pluataiitradHniib6
in fe contrahunt tcmpelVatc d'e j>ximoafpcram
fignificat.Ciini in oriete radii illuiVres Iminebunt
Difiinflio.j'
iins (i ntibes no circildanfplmiiam 'portendunt
I an ortii nubes co^Iobef' bicineafpci^ denfici/
ant.Si iortii I6t;c radios p nubes ponigat&loc®
nicdi‘’fitianisplu.fignificat. itefi nubes circuclu
dat folci.ptonuii%Is reliquat tato turbidior erit'
tepcibs.li nero duplex orbis fuerit eo acutior erit
tcpelUs.Etfnomuiel occafufiat itaiitnubesru/
bcfcatnubcsnnaxia ondcftcpdhs.Sino ambiut
fcdiciimbafaquaaiqiptcfiicrinCiietuportcdiit'.
Si a meridie hibres. Si ante ortii folis radii feo<lc
dcrintaqiia&uctufigmficat.SicircafoIcoccritfi
candidusfiieritcirailiisnodcleiieiignificat tepe
ftatc.SinebiilaucliemctiorcfigificatfoIcocrntc:
ficx utracp ptcipfi'’nubcscalu petat tepcftatc figi
ficat. Itedidt pii. luna quarta maxieobferuata:/
gipt‘’.Liia nigra tiicexorta figificatplu.Liina.if.
corniiaci®’obtiirapIu.figificat.SiIua.q.rutiiliis or
bis Cii ipljoriat' uctos hibrcsp maiori pteymo/’
iiebit.Si.u-dieiuafucritercdamagnl tepe^atefi
gnificati mari nificoronadrcafe neat eamqj fere
na:qm illo ni6 an plen.n luna uicina^ no onditln
nai plcntlilio ni^efeens figificat liibres. Nafccns
liiahfiipiori cornu abftraaofignificat plii.dccrc
lires dabii i iferiori aurplcnilimiii:!] imedio nigre
£aSa Ita fiieriri plenilunio liibres figiiificat.fi ior
liiei’'corniiagrofra fuerint horrida tepcftarc figi
ficat.fi aii quart.i cornui 116 apparuerit iicto fauo
nco&piuncofiatchu-alistoi^mcljscr.t. Liia.it.
uchemen‘'flanicaappetafpas tcpeftatcs fignificat
IteViigi.igcor.lib.r.dicitifiiie.foloricsueloc/
ciden'^ pallidus fignificatplu. Ite aurora pallida
fignificat illiidide. ltC5‘'dieluaboniicdccaiu/
dieiii ledmcIi^iqrta.Si ergo tiic luna fuerit nigra
ucl obfciira ue! ortu fuu iiariaucric & pp nubes n
appuerituielfiappiierithoctncritpmedui nubis
plii.fignifirat. Irea^.indepbleiini 3 . 1 t.i.ptiaila
aS.dicit tiirbat^occafiis folis tepcfiace fignificat .
fcd hoc nugis e iicja fola ferenitate^edeteqi pce
dctctirpcftatc. Ite fi oridc fote aer fuerit obfiriit^
& tcncbrofiis i tali cafii apud uulgii dicif g? fol ci
tiusde magis tcpeftiiicorifqjfolcbat pluuia erit
eadedic.& htec eft c^io luilgi Si ut coiter iiidef .
Ite obicuritas uel fpiiTitudo aeris & frequentee
pluiiiadifcernit.Sirolocciditdifparens p nubes
& ^cipuefi quato fbl ppingov fuerit horizoti ta
to magis difpareat pp ter nubis cofiftcria talis mi
bist&C i tali cafu dicit' apud milgu foleuadereia /
qua. Ite fi’poft occafii folis ent rubor & pimicei
tasappetql^atimdilpcat. Iteoesuetifiit magis
pliiuiofi cCi fol fuerit i eade plaga cu eis.im fiuelbl
moueaf’ I plaga illa a qfiat uct^Cueiid^moucat i
plagiullaiqiioefolfigniieplii. Iteexpalelliscir
ca Cileuidet' pluuia c» fol.niucrit paUlloscx una
pte uel utracp q tendiit ad iiiriditate uci nigredine
ficutpri’allegatu captol.2.qdripar.c.ulti. Itefi
palcllifiitniagis figmicplii.ipuiigicayt.5 . metlic
oroft .c .7. Endc dicit a^ .palclltis fit qn nubes q £
cxlatcrclblisc sqiiafitcr Ijaiiralptib^isitficcni
fiaulumcfortirerrcfrafiiiabaereterlb &poluo
ftcit^pitionecolorisfulgidi;itaiumc folis forti
terrcfraftuaniibetalirer difpofitaappitionccii/'
iufdacolorismultufiilgidi&afbiicautiudicaf al
bil acfi cct im^fol. I tc palclliisauflralis magis fi/
gaucflpliiuiiqibcrcalis. Itcpalell^magisllgnu
eftaqii^qjfimtuii^JEprourdiaiidl. Na nubes i
qua fitparalclluscftmagisipiiraq; nubes in q ap
paret iiirgs:& io ell idonea adeouerfione 1 aqua
q fiit circa folc taliter difponutiir gi una ps nubis
cft magis rara & alia magis defa & magis aquofa
tiiciillaptcq magis aquofacfl:& magis defa ap
paret color uiridisri illa pte mi^difa uct magis ra
ra ucl aquofa appet color punice^': ita cp ppter ir
regiilaritate nubis ibi apparet diucrfi colores &
appenrpalclli Si fimilifuii^expteboreali & au
flrali folis hic Api.ptolomsc. liero no diftinguit
uirgas apalellis.Etnotadu efihicgjqfinuqiap/
paretuii^iudpalellinifi^iatiic fimulappetlia
io cu illis & cfi femp palcUeapparct i exteriore de
ciilu ipGus halo & uirgiafilhnaio cni (cdm Apr-
5.mcthcorop:ca.2.cftcircuFlepiappenscircafo
Icm & luna SC circa alia alba multii Iplcdida. Ca
aut halo & iridis & uirgap: Si palellopt Si ohina
bir iifmodicft una & cadefeim fiibflatia.f. refra
flio luis folis ucl Itii ut altcii^afiri a nube fcddnit
abuikcfciJmdiiierfos mos refrafliois & fciJm
diucrlitatcdifponc nubili & colopi a qb^fitre/
fraSio Sc fcilm diucrficate corpopr ad q fit refra
flio ficiit fatis pater ex Ak .eodc.j. metneorop: 1
diitcrfisIocis.i6qiioIiicrifc6p!ctelciregencratio
nem haloiridts& huiufinoiuideatApe.ibideBec
optet ifillcrchic multu circa generatioes eo^. Ite
in c i.feqnti.f.i.3 .tertii ibide. A|i. dicit g> halo no
appet fcif m circulu coplctfi niu cu nubes cxifletcs
fubt*^foIe uel (unafueritr^ularisipartibusfiiisifi
cnimfiierit irregularis apparet fdani portionem
circuli. Itemdicit A^.ibidem halo frequentius
appet drea luna mdrea (bleiqa fol ppter magnu
ei‘’colore& calefaflioncdifgiegat citius cdCftea
tia nubis q; Uinaiita gj no poiTit appere halo qua
facit luna . Item A9: . didt ibidem g? licct balo
circa folem & Iun.i & et circa alia afira fplendida
tn no ide figificat circa olailla ubi appet.Nacir/
ca fole& luna fignificat iietil ucl pliiui.i ucl fereni
tateno ficaiit circa aliaafira. Na alia alba n eant
appitione ipti^lialo nifii niibemuUu tenui: ita gi
no heat fecuditatcpliuiix aut leti. halo aiitappa
rens circa folc &liinaqn^e(lfignupliiuia:cri.f.n
ciianefcatutdifrripafiptcsfcd ycedat igrolTado
plus & plus quoiifc^ fol uel [liaoto difpareat pro
prcrobfciiritate & delirate niibis. Sed fi fic appa/
ruerit drcafiellas tunc fignificat pluiiiafunirared
multu debiliore qipri^.Qiiadoijiicrocfignu uc
timputaifiniibcsiqappcthalo idpiat dilbahi i
ptitr fiiis.qu^ et eft figuu ferenitatis utputa fi ilU
TraSauis'1.
ntib«^ «luncTcat abfcpaliij Jcflnii^iwcfaiJlaipar
nlo:h.TC ae: .ibiJc. [rc :iirgiliiis balo circa lnn:i fa
fit phiiii.i.Oiral: ter aiircirciiliappcntcs circa fo/
!c & Inn.i llcnificat pluuia & tcpelbtc feim opi.
ptor.& uitYilti.patctpniisi.i.c.Ecnorafcif - aw.
& hali. :.i}>.iripartiti. e. niti. multi circuli fignificaC
fortitudinem rei fignificata; per cos. Iris ucrofe/
cudiipror.aliqrifignificatferenitatcaliqripliuii.is
utpoftcadiccc'. rtcapi.5.nKtlKorf)p:,c.4.gene/
ratio iridis fit p buc modtI.CiI cni niibcr alicj inci
pitcoiiertiiaUqsguttiilaspiiasqfiitficiitqdj fpc
ailamilda&clarai&folfiieritcxoppofito nii/
bispiiciesradiosftiosadniibccxqiionostucbi/’
miisimo tucitermedjribimcfolisdinei fimode re
fraSu ab illis diiierfis fpccnlis facit nobis appitio
nediucrfo^ colow qnadicim^^cciridc. Irci.c.f.
dicit a?: . cpqaiiiPppdebilirafe & ppdiftantiaiii
dicatilliidqcfcalbu ecmin^albrn&niin^^aibiiiii
dicat nignnfcq t' cti iris Iit ninltii clogat^^a iiifii no
ftroqj oes colores ibideappen t iiifiii nigriores £c
niillatcn^appennfimpfralbi nibilomin®! fupiori
priapiferiairid qntm tinairisappetcolc>rn)acf
clarusappctiteraliospimiccosilimiccnifolis qi
fciditiiiliipifcridmultiici&idforti^iiiliiiimitat:
& pptcrqtS facit ibide colore pimiceii & ^piie
fortius imiitatuilu iUafiipiorpiferiaiqaillafiipi/
orpiferiajipiqoruifuieffialiqalia.lnfciaiicro
piferiaR media appetcoloriiiriSeoq? illaremo
tiorcaHifiic^pria;fedi.;.pifcriaeocprcotiffima
c a iiifu appet color aKIire;® q c mftu ppiq® nigro
&firHtpIiireseoloresiritJ Cti at apparet.; .irides
iitcrcpbctcnlorcsiftosfcd.irrafc poitos. Na iris
{tcrior 6C coterababetimaiori p’fcria colore pii
niceti qa iillapifcriacu fitmaxiamnltopPicidit
de lumine folisqunaliat& ideoforti'^imiitatiiil«
cando apparitione ciufde coloris clari qlis cft co
lorpiinicc’ . In.;. liero pifcri.iniior&dcbilior fit
fubcarefraSio Illis .id tiidlppfcr boccpcffmioris
cjltitatisappet color magis nigcrqipiiicc'’,f.coIor
Hiridis . [n.j.ueropiferiaqaadhticnuor fit refra
«9ic>Iiiis ad iiifii appetcolorppfq’ nigro qi iiiridi
r.alllirg*’.lns ucro extiorSC xines het i miori pifc
ria piliceti colore:! media tiiride : t maiori alftirgu
iraiitpiiiccicolorcsiitri^cfiridisppeuiice ponat
EtAai.alTignatiqrdiipIairidcapparctciris exte
rior & 3tincs liet colores ifto mo cutra pofitos iri
dilferioridicesiqj fpiillapifcriairidisiq piferia
(inniddcsforti^imiitatiiiffiappetcolor magcla
nis.r.piinice^^fici piferiamiorisiridisrnpioris ira
piferia niioris iridisfiipioris & i piferiamaioris i
ridisiferioq.ln eis.n.liiiiiicidcsforti^nitatiiilll
gafututfiiippigores.In.j.ueropiferiaiitriiilqjiri
dis appet color itiridisqaadhiicffitrcotioresaiii
fu^prims.Sedi maiori piferiatridisllipiorts&
Clriminori piferia iridis iferioris;eo cp titracpilla
remoti !rimaca'iiilitappecal(iirgiiscolor. Ite dicit
a^e.^diiplairideappenteiris exterior & cotinis
het colores obfc.iriorcsq5irisltcrior& 3tcta.Cu
ilis ca c qa tiifiis nofler magis clogaf ab iridc'cxte
riori qi it€riori:& io dcbili^aidct oes colores eius
un & illi colores appent obfciiriorcs & nigriores
Et i fi.ifli^ca . dide a^ . qi no appent frcqntcr plu
res qtdiis.qaqn appent diiaiiridcs fciacoblcu/
rior i coloribus qipriina ut diUuc.un fiecl tertia
irisiiifus ita debilitaret & inuitarcfabilla qj no
cdpbcderctnccapperet. E tbircdidade generato
nciridis&decolorcri^fufFidiitiphiratnalia po
nfit' aba9i.Hbi fupra.q ^termiteo adpns.Scdpto
Ic.i.;.qdrip.c.tilti.dicit qj iris qii uidet' i feriis tpi
biis bicmalibp fortiter fercnii tpsaniiciat. Et dicic
liatiqiiappiierirarc^ifcrco fignificat adiuliione
fiimofitatis liiiidx & aquofi i acrc:& pofteaacre
ifpifTato fit plimia & tps htcniale:fcd fi appuerit l
fpc fortisplmiiiE& aer hiemalis figificatqj fumo
fitasq unitae i aercdifpgif & minuit & fiefigni
ficatrercnitatl. Iteuirgili^iiisfigniiephi.Itepli.
arc^crifintdiiplkesplii.dcmlciat.lteuii^jenigrie
qtrcshntramosad modii capiqiiirgiiltit&qnij
radixillog: ramo^ y cedit a fole & qncp ab one
tcredbocrarotuc[ieri°figiflcatplii.&( hrcexptu
I. itedidt a lutlgoqj pallida Ilia pluit. Et bicp
noflicafignabibriu&pltnii.t &luiiditatis aeris
fiiptacx ilis q accidot ex luiarib^iielex his q appa
rct circa luiariaadpnsdifiafiifFiciiit.Etnotaqjfi
cut pri^dixi fc^m ptol.foHfpicied^e i ortu fuop
fdedoillaqacddfitilTadie&ifiio ocafuyfciedo
illaqaccidutipfanode. Iteadfcicdii illa atciitia
q fiit nniltii durabilia tfoicied^ c folUllis horisiq
b'’pticipatione heteii fiia i figuraiqa qlibet figii/
ra demofirat ut plimii fla tit q erit ab ipfa bora uf
cp ad boni q Ifia fe poiti figura poftmodii iicnicte
bacptor.ubifiipra.EtitclIigitptol.p figura coiii/'
flinnciiclopponetriniiqrtilciiel fextilc afpeclu
folisfStliire. Itcpcaqappentcircaftellaserrari/
cas& n erraticas luddas&p acentia ca^ fint ml'
fa fignaynoftica hibrifi SC pliuiiapc & bniditatis
acrls.Nadidtptof.iibi fiipra: illa q appent circa
plasuci circa Iiictd.is fixa^ ftellapi ifinuat coucni
entia colorib’fuis& natiirjilla^fieiIa^.lfeptof,
concit ut tfDiciam^^coIorcs&magitudtes ftelb^a
ubi nuiltic filtad illice cogregata:. Itcdirciirfusfi
derii i acreaqituor miidi prib^ figificat diuerlii ae
rebiemaleytol.ubifupra, Itcficllaincbiiloraiut
pfcpa: & Iri fi i fereitatefut fic coopta: qaiiix iid
rpiffir urobTciircappIt figificat aqsmltas & aere
hicm.ilc.Itepli.iibi fiipra dicit fi fVellapiaiiqiiaor
bis iciurerit fignificat pluiitas. Itccuffellajcfiil/
gorobfairaf&hocnetqjncbiilaneq! caligine ac
cidctgraius fignificat tipefiates . Sii t £t & i figno
cacri dux fidix pariic afclH noiati extguu .iter eas
fipatmobtinetnebiilaquaprepcappellatR cu ce"
fereno appcrcdeficrit atrox hiemisiequae' cii alte
rucaptaqlonicaligoabftulitfciteraiifterfiauIH
namaqlofiuttat^pluiiiasfignificat. Itemuii^
Diftin£lio.4*
Biisubiriipraobrciiritasftctfa^flgmlefJpIiuii*.
Ite. Nubes fifuerltq Kit fimilcs iicllcrib" lanaije
aliqu fignificataerelncmale.Ptolomar.ubi ftipra
I(c. Si nubes nniltencuc iieltera lauai^ aboriete
difpgunf aqua intcrdfi pfagiat hicplini® ubi fu i
pra. Itecxptdeft.SimuItifintmibes jferio
ra nigra exif^ctia (intarqdillatcs hortzon pluiiia
(ignificat. Itcpluutafutiiradatiprciifp nube ilia
qnigraori^inpteillahorizotisa^dac uccus 8C
^toh''m6ifiierititc(iorinigredie tato certior fi
gifieato plu.Si tii nigredoifti^nubis no tuerit iial
dcince&iientuqit; fignificar 8C qn; pliuiid SC qfi
huiufnioi nubes efii^fi ueri dC tiicuecus maiora
nirieiiis ottit.Siaiitnubes fiicritialiaparcc.Caq
no flaCuenis.uctus fiatiad illa uertef’. Ite. Si li^
nioi mibesuetu fig^ficaiieritmagis fiiccciriiicma/
iorat'&min®iniaioritpc apppinqt& ei^denfi
tasmfappetgaappctacfihoffraulc mibe pof
fetprpicere.SiacliLiiuimoi figfiicatiiia fuerit pki
itix dedor erit ctiil i niiori tpe magis auge£’ & ina
gisi mioritpc apppiquat nec msuorac^tict^nifi
cfiflicrirplmiia tampuadidatia qt polTit uideri
& tue uef’ ueloli® aiigefcppri^tqncp tn appet nii
besdgnificatiuaudiiiinulaulla q pliiuiademo
firat & dcplunia puai pricipio & iiecuscotinuac
& iuditifi de tali niibx copodea accipicdii ed ex fi
nis ia didis habita tii expietia rcgdrai oibus t.*
bus. Nubcsigit' dccrefccsiucto iignificas plu ^
tiiamqiiato maiore parte occiipauerithorizon/
tis& quanto ci^nigredomagis fuerit uniformis
tanto dgnidcatphmiamagis duratura. Ite qda
niibesalbx tenes di Idgsa piidooppodto ad pu
diioppodtu horizotisptefarSCmiiltxiillisduo
bus pudis c6currut.Et quanto i^ppinqores ze
ni th tato magis didat : huidi g^nubes d ab albecii
nefua elata &fuateuieace tradmutcf adobfaira
6^ ipilTanigrcdinc pliiuia fignificat. Ited nebu/'
laiaercoricfqpoftinodfi elcuct i forma hibriit
iproeodcdieedpluuia expedanda. Ite nebula
i mari dpetat terra neto tfiei 3trario plniiia pdidt
futuram . Ited mane nebula magna mora faciat
circa funiitates motiii uel loco^ alro^ uel campa
niliu iil’ dluapt pliiiiia dgniBcat. Ite. Si i uefpcre
iielmaneprata ucl alia luci pfilda cmiledt nebu
las ptuiiiam fignificat Iixc oia fu t exp ta . I cem ut
coiterpniindcofcqf pluuia . iteutcoiter dpri/
mn geiuquodprio accidit i anodidbluat* eu plii.
quodeuep nelurcquesiillo anop maiori pte cu
pluuiadiduliief . Ite fi mac rosno apparuit dii /
nio tn ipfe ii ipediaf pudu atiigelu ulpliiuia figi
dat. ite multotta i xdatx qn pltiii i a dati futura
edca!oriaereintefus& muUii puginu^c& apli^
pugesedep (olebat. Ite dpap: ante hoc excidit
plimiapod^derelinqfiaercfum^qdeualdcfub
tilis terrzadheres magnapltuiia fignificat 6i con
hmtsitionc ci’d( differt hic fiim^ a caligic ga nun
rr5
^cditarpiir-^iitcdipIiirimucaHco ntc folluna
iicldcllaapparctcspmcdiu talis ^uni noappa/
rent punicci coloris fiait p mediu caliginis appa
rcntiied magis apparet gUiici pi»lltdi& obfciiri
hzcoiacxpimdatioipatet. Iteueri frequderfi
gnific.itpluuias& hibres. Ite A^. in depblcu .
parti.26.dicit qj no ici ucti fiit magis plu.apdocs
fcd qdencti (iit i quibufda locis magispiuuiod Si
idc neti i quibufda locismin^pluniofi ucl propter
maria ucl ppter motesppterdiftatiamaiorcalo
coiquoictpiiic tales Licti. Iteaiider c pluuiodis
& quanto maior tato plimiofior crit& diuturni
or.Scd maior cd finies qiidpics ergo plimiofior
cdfiniens. licaiiftcr modice flantes nofaciiirco!
IcfiionenubiuimagisautfaSifiipnebLtla. Ite.Si
aiidcr borea adnocaneritdat! tepedas erit fcdm
petru padiiancfe expofirore libri fiipphlcu .
SianfWaduocabit 6c adtabit bore.1 pparado ei
natura euetationis & pricipifi qfi concitatu mox
borcascofurges tepedatesa ycellas idiicit.Eihu
iiiscamaffignat Ape-St ci^expofitor fiiiccomcn
tater petms pnoiai^ dicetes qa aiidcr cll ficut nu
bcs. Ed.n. turbidus defiis& pluuiofuscui^natura
cdcdmoticrc 6c adducere aqua multa Si io qii fi/
unt huidi coditiitio i acre fafta p audr fi prius fla/
tem fipodcaborc.is pflauericincta mira materia
cdudlapaiidni pfocationc & tepedatem 5 acrcin
ducit .Eci codciibro refert Aiy . correlariu pri^di
fli cp cii boreas fuo flatu Infiii adupfcnt ulli pLie
re cepit cofclli hies ulcnbrofitas ucl tepedas cnt.
Ite dicit A^.ieadeparri. 26. q^rubfolanusfolus
Hcto^i trahit. ad fc nubes, ke Api .ubi fupraqn c.i
rus flat obfcarilfimCi aere efficit ut dicit expofi/
torf dict^pp ipfi^ncti multa attractione & como
Conenubuiquacfficitcaliditatefolis ciiidinaltb
ciatns pmanct : Si quia flat ex loco alto iin & ga
inflate efficitur aer nirbid‘’& obfcimisrcs etap
pent maioris qititatisuodicitARe.ibidcqn uct'^
flat maiora uidciii^ou. Ite ap: .ubi fupra.n circa
argnnfiiuchor^flaueritaq ficc.Itc nota q> chorus
ecx ptcoccntis collateralis: zephir^ucro finidcr
eiorietalismagispliiuioruscdqloccntahs& au/
ftralis magis ^borealis.nota gjApt.uidcf dicere
ijentusorietaliscd maxime pluuiofusftcrucntos
Sedhocitelligcnducdircgioeorietali ipfi^Ap: .
ubi.f.ip(eTnorabac' apudnostnauder & chorus
fiint magis phuiiofi. Itcdicit Ak .iibi fupraze /
phinis inter iientosmaximasnubcsaddticit. It£
nenti borealcs m lods multu frigidis & in hieme
funt ncbnlofi & turbidi funt iiociscirca polu ar/
dicu fed extra hieme&hiiiufmoiiocafw fereni
& fine nebulis & abfcj nubib" exntes hic Ak .
ubifupra. Itepctnispaducnfis expolitor ci®uip
illo probleuniatcqnia aliis alii iicntopt lut pluuia
les &c.dicit g> A^.ibi odWitqiia fit ca pUiuix &
col[c3ionisnubid:£c.dicU$ubi coUigumf nubes
Traflatiis.i.
ibide pcnicnitpliuiia.EtnubcsiHaximccolIigiin
tiir \ibi rcftat & colubicat homo : pltirimii cnico
habitationes (iitcira iiifiniiatioiicsalitisS! ap/
podiationes monti ii ucl mariuurconl^ruladqii.-c
piicmcns initiis nubes adducit & DgrcgaC&idco
cnngcricsnubiumasisdefliiit&piicnitad moii
ICI in qLiib^apphcndipoiTiit & cotiiieri qi ad lo/
ciimiqiioDotcfteo^ie nniltiriidofiibiaccrc & dif
fimeii diiTeminatapertotil: Cii aiitfiicrinr nubes
coplicfirafumitahbiismontiuoportctplimiafie
ri&niagisaccidithicirerciiitatibiis Si traqiiilti
tatibus acris & cu iiaporcs no adcodifpgantiir (i
aitintcmpc(latib‘’cxi(ient!b’rupcriuscirc.i cacii
minamontiii uaporcscopiilfi & in niihcscogcfti
macisplimia iducant. Ite tam Ape. ^ pdidiis cx
pofitorpctnisofteditquoiicntipliuiiofi reddan
tiir fcdm diiierfitateiocoBi un flat iirntus q»cir /
calocaubi cft difpolitioiacreqiiodeftcircalcp/
tetrione boreas qiiarindctrahif origine cogregar
Bi copcllit multas mibesf locis illis qiix in pliuiia
decidunt! Icd apud attica iiel regione atthcnie.&
ifulas dtTpofiras iuenitmatetiam fibi apta quam
euentatiin illis cnilocismiiicacircuftantborealia
cfttnimacrfrus&ficciiscu terra & fcreniis ftifR
cieter & fit niiitu & gladerii liqiio: fed circa una, i
fiilamaiorii didalefbLiut appetide mundo au/
fter & zephirus fcim pradifiii petrii iipfam ucl
infulam deferiit & congregae t &multas nubes fa
tiunc&pahspluuiaminducunredlccEm textum
Ape.ibidceunis&aufiercx pelago feretes mltas
nubes pici unt.Et illo mo pportionabiliter uenti
in aliquibus r^6ib'’efficiiit'pIimioli:i aliis htSd
liccftdcfrigorc& ficdtatc&c. Irefcruiusfiippii
mo georgico^’ uirgilii dicit ficmiittidixenitiic/
ni ingctesefFieitpluiiiasmotatcpcftas ab illis uc
tis.f.boreaeiiro&zcphiro. Itcuirgilhisibidcdi
citqjcotrat^dlatcmuideniiis Hellas qfidcc.tlo
labihocefcamleruiuibideqjcil iieliemetior ue
tus adaltiora loca colcenderit detrahere exideait
quas particulas cccperi t quit filat calii flellapi .V ii
dcfancfcicndiHeflabillapartcuentufiatuniiqtia
nonullii iancscecidcrlthacferuius. Itecxperim
taliter fignii pluuiiEefiri netus na iialdc fortis exi
flcnsfzpeiiibrcuircporeaddiucrfas partes hori
zontis uerrat' tamen hoc qfij contingit in diebus
jniximefcrenis& maxfe calidis neto modico SC
qfiifenfibiliexnte coicatiafignaferenitatis
iie! pliiuite & quia udus iile minor eft & debilior
in fereno teporc.Frequeter iiero accipiut"* ftgna j)
noHicapIoiiiaextonitruis&corufcarionib^.Di
citentm plini^iibifupragj cum in tellatic minus
tonatcpfiilminathimbrcsfignificat. Iteeiiferc/
nofiilgureminct&tonitniaadiuuabit. [tecti ex
omibus quatuor c*li partibus fulminaucrit atro
^najtepellatcs. Iteriiabaqlone tm fulmina
ueruiQ die fquente aqua ucl piiuiialigniiicat.Itd
aiinrtflat.TauftrochoroiKlfauonionanteino/
fle ferena fulminet ucni&firrhibrcsicifdcfcgio
nibusfigiiificat. Itetcitruamatutinaiiflii ligni
ficac meridiana uero hibrcs.EcitciligiCplimiis p
tonitniamcridianaillaqfueritcircahoradici me
ridiana.Ethicc (Ignapnoflieaponitplini^ubifn
pra. Ire uirgili^iibifiipra-dicit.Si dilicto borea
iifiutfulminaagte borcali plimialigificat.CTlte
fitcnueritaiuctoorietaliiietoccidctalipliuiia fi
gnificat. rtccxpertucftqjmultisexntib^mibib®
fiinofle fiucplurimsccorufcatioesfinctoitniofi
gniieftpliuiiifuturiecertifrtmu.Sttniuxtahori/
zontcflilminaueritabfcp tonitruo nulla uf modi
caibidnubepeepta nec alibi futura fereitate ligni
ficat & calore. Ite expcrimetalV uidem® qj raro
accidittonimuiabftf tnpluuiapfcti.f.&: futura.
,,Itcexpimetalrobfcurirasiieirpiflitiidoacrisdif
cernit' phocq? color moris alti ucl ciipanilis alti
magis difparetqifolebatuelminMarciicIniinus
lucide appet ^ folcbat. Ite gda fiit motesgeotra
ptuuia fiitura fuigiit & c(l fiim^indepuenics den
fiis & lenfibilVmouet' cu udo totii .occupas hori
2 on te & diftert talis fum^i toto a caligic. Et ite
fi color motis alti uel filiite uf capanilisi occidde
fitiiati mae fine nebula uel caligie ultra folitiidil/
paruit [ignucftpluuiai.Eteodcmo itelligedii cfl
de dfd t uefpefi i oridc fuerit fituati. I te plitii^iibi
fupraqjgdcmotiuSC neope iniigit^tcmpellatcs
^diciit. Itccxquibufdapafiioibscofeqntib^lio
mines &aliaaialia fignapnoflicahimbriii & plii
Iliarum frequder accipiimf . N.a qiiida fiint ho/
mines tale palTionc patientes i biirlis tcftioilop:
eoK fua pariiadcfcenduc intcfltna. Si timciQain
tcfiinafuietclliculi eo^j niiirmuratierlt apliiis $
folcbantpluuia fignificabuntfutiira dum tfi re/
nioueantiiraliaextrinfecaquic folcbat hui^mut
miiriscaufaree. Itcfiiunflura homniurefrafla:
magisdoIeantcpfoIcbatCcutacciditipaiicntib®
podagra ciragra d artheticaatqicratica tielqtii/
fimilia Acdfi luilnera & ofTa frafla n bu cura
taplus doldt ^folebat:ha;cofapliuiiangnific.it
dii alia remoneant qu* folebat efie ca* htii'’dolo
ris. itefihoiesfonient dc mortuis ppinqiiis&
notis dum tn in diepeedentide eis no habeafme
moriafignuepluuia;. itefoniaredepifeibus cu
hoc ex ^cogitationend aaidat pliiuia fignifiat.
fed fi appareat in illo fono q? ilU pifces aqcanie/
rint difponem ad pluuia propinqua denotat,
fed pluuia defignat:hxcautoIa(atisexptafunt.
ExpalTionibusetiaaialiuirrationabitiu fifr acci
pumturrignapronofiicapluciiar.Dicic.n.pUnius
ubi fupra q^cumleones ueliiaccs furfum refpict/
entes attrahunt aerem fibi per narres acfi ol /
facerentaerem fiiperius exiflentem pluuiam fi/
gnificat. Itempliniusubifuprafibouesfe Ia/
bant contra pilos fignum dl pluuiz . Itctn
Diftinaio.a. i j 6
dici^aiiulgoijjfibouesipticipiopiuuisforrifer
(omcdantipratis udtcapispluiiizcotimiatDuc
(unificat.Ethocidemdebideiicibuscll notadu.
Iteli biaentes ultra folttu Cilicntcs percutiant fc
mutuo cii Hiis capitibus tenipeflatcm lignificat.
Item it afti)iucrteiites,rc fricando doria iua ad ter
ram iignuni df magna^ giitta^ pluuix prout q/
damdiciic. Itcii intcflinacanuuclcatello^niiir
murentiignueilpliuiix. ItediamtpUiiiiisdC utr
giliusubiUipra ^11 porci manipulos tritici tid fe
getis dilacerat fiCabicinduc pliiuiafigiiicaC.ltcdi
citpliniiisubifupraiipecoracxultatia &C indeco
ralafciuukidaiithocidclignificatK. item fc(£ni
quofda.Sitdpxplusfolito i terra operenf e.i X.
in minutis partibusfia^furlu proiaendo pliiiii
amlignidcant. ltedicuncpljnius& uii^iliusubi
fupra ^ ii ranz uf bufones ilium garritum plus fo
lito&ciut phuiia lignificat. Sed notandu cAqi tc
porecoinisinaaiaUamultugarriut. Vade 6 i tuc
oportet uidere {i node illa maiore garritu factu t
£ fcccrut i nodepeedeti 6 i erit fignii pluuiz. Ite
li bufemes extra auernas fuas i ucipere gradi.1t'd^
§cipue (itnulti&erintnuero&inagisi quantita
cecorpo^pluuiaiigificat. Itrplini^dCuirgiluis
ubtpnus ii formiez extulerit oua fua itclfi tonui
ccconcuriantes ante ouagradianf (ignu ell plu /
iiiz, kefctl^pliniBubipriusucrmes terracrupe
tcspluuiamiignifTcant. Itciuexpertudl^llpu/
lices niordedoplusnoceantqifolcbant (ignu ril
pluuiz . Alia ctia fignapronoilicalumbnum plu
uiarumd^tempeifatutrequentcrruniuntur ex di
ucriispallJioibusauuim.Dicitcnimpiinuisubifii
pra qi cu terreihes tiolucrcs dagore dat circa aqua
ultra foUtunifebabcantes pluuia lignificat. Itti
CLimauesquzinaiboribushabitaC^itmtin ni/
dosCiispluuiaiignificant. keqnauesmundant
pinas fuas cum roffris Ciis iignii ell pluuiz. item
lc(£tn uirgtlium ubi fiipratcum aues quz in du Ici /
bus aquis morantur lauant fe Siiudiint i aqua plu
uiamCgniiicaC. Itedicitplimusubifupraii Intii
do drea aqua uolutas aquam rcpxcupcnnisims
pcraitiatp^uuiamfignilicat. tieni fcdmplinui.
Signumpluiiiz elllicomi Gngultuquodabtreut
Item fi caribdim abforbebunt himbre ueniofu
{IgniGcat. ItcniGcomixfcbalncaucritiiiaqiiadC
maxime G in hieme hoc accidat pluuia Gg^niGcat .
Item fi gr.ies ab imis uallibus fugia n t feSm plini
iimd£ uiigilui pUiuialigniGcant , Item fcifm pii.
Roduain uefpereuel fero gamiUat tempeGatem
CgniGcit . klGiungiGagna aut maria fugerint
pluuiamGgnifkabuntplinius. Item graotli fe/
ro apabulis recedetespluuiamGgnificantipUni^.
Item anferes continuo clangore intempeGiiii te
peftatem figniGcaciplinius . Ite ardea in mediis ar
Ilis triihs hoc idem ligniGcat plinius ubi fupra. Et
iiirgiliLB.inseoigids.nbi prius didt 5 fignu plu /
iiizeftfihiiundinesiioltfet drcaaqiia. Itcfi nnil
riconiipafcantlciimul. Itefialzconiojt dCalia
nim aiiium maiore dant fonitu qifolebant plu. (i
gniGcant. Ice ex uoce improba cornicis pluuia
futiiracognofdturiuirgilius. Ite q> cornix per fe
fpatiattirin antis. Ite^ cornix caput quzrulu ui
ridisuenicntibusobiedaticti uoce quznila. Ire
n ardea notas 5 i altas paludes & alta nube Giper
liolathic omnia pluuiafigniGcantlciImiHrgiliu
Alizeria auespIuuiam.figmGcantiuxta opinio/
nem uulgi prout expertu eft.Si enim gallus tifgati
nauci altilia ultra folitii fc bftlneacinarcnauel ie
congregent plurcseojeinimo locofimiildC «ia
fi in principio plimizqiizruntdomos ucltedhira
aliquam prot^etcsrcapltiiiiafignu eftq? pluuia
futtiracricmagna. Iteq? anates iielauczdomeGi
cebalneantfecu magna iecicia cii magna laiciuia
tterberado aqimcfialisSi lubnretgenSo.iefiibaq
hoctameninteUigendueGqiperpri^copia aquz
recentis habuerunt CiincenimfignneGpImiiz.
Ire G anates maiore elamorem ^dan t ^ iblebat
fignum ctlplumzdum tamen hoc propter iepara
tioncnico^aroeusnoncoiidngat. Itequidaex
perimcntalitcrpronofticant pluuia futuram fiin
tierpcrecolumbzadcolubarc tardius redeant ^
folebant. IteGhirudinespropcccrraiiolentmul
totiens fc iicrtcndo huc fiC illuc & qfi foliciti dc d/
bo acquirendo amplius $folcbant. Ite fi auis p
iiaqux regulus dieintr.in mane mulcotics 6 i cu la
fciuiamagnacantauerit. Itcfi auis pluuiz qnz
dicitur anglicz.Vuofdual ultra folitufepz cantet
& efiauisiGa'diuer{b^colopt fiCpciforatarbo/
res curofirodi in perforatione nidificat & no Ct
detcomuiiicertramisarbo^.fed femperfe tenet
infiipiieaicendcndo continue 6C defeendendo.
I cem G panta auis habens pedus nibeu quz dici
turanglicemcldosfiue robinet domos petattha
biratasde in eas ingrediatur ultra iblicu futura te
pefiatem GgniGcat. Itequxddflmtaucsquzan/
gliceuocanturfonauues&fiintalbzdiiaoalbe/
diiiibusnma.f intlGori dc alia.f. remiiTiori Q( ha
bent articulos pcdii fitTos tiC^ ad mediu& ame/
dio articulose hahenteode modo quo habent au
cz uet anates. Vndeapud iiulgum indicantur elTe
denamracdpofitaexnaturaauiuaquatica^dCa
naturaauiuai cerrelkiu quzquidemies fiuidean^
pcrduomilianaanglizamariuel aplius fiimras
cempefiates GgniGcant. Ite clamor pauonuplii/
uia GgniGcat mtiira . Ite G muTcZ atrodus mor/
deant di magis noceant mordendo^ Colebat ucl
quafipetataccedereadosuelad oculos hominis
iielalteriusaialis fignificant pluuia. Exparteee
alia^ rerum inanimata^ accipiuntur Ggna pro
nolhca pluuix.Dicic enim plinius ubi Gipraqi fi/
gnupliunzefi&tcpefiatisli ignis ultra Iblitupal
lid^fuitdcplu.QUciilutdrcupofinlucemis fungi
TraflaWs.i.
Ite fi folia populi iic! aliafu ai’bori1 fine nento
Indant ampiiiisqllblebniitpliuiiufigiiiificac. Ite
tnfaliii inhorcftric Si foliacontra tcnipcftatcni
fiiccrccnicftnccnd & icibisrcmilTis ga noftris
iiafa quibus cfailcntapfitmantu addunt fiido
re ivpofirionisrcImqucntUdiiraspnimdat tent
pc(latcs:h«plini[is.EtVirgilim ubi fiipra dicit
cp fi plumar aiiiu natantes in aqiia concludat ab
iniiiccinfigniieftpliiiiia:. rtelipale.ticuesfroit
descaducsuolcncfignucllplitiiii. Ite fi oleum
& candela: liiccntcsfcintillantfignu eflplimii.
bac Virgilius. Alia ctpclTunt adduci fignaplii/
uiarex oppofitisfigraoninilercnitatisqusfiirpo
nit VirgiliiistSi ponunt et in difiinflionc prx/
cedenti, ca.iilti. Ite cxpcrtil eft cp fi cainpantraii
dianturad maiore difiantiacjilblcbant & fi am
piius aHdianf’.fimiliter fi audiant in eade diftan
tia fignn cfi pliuiiar.Scd ibidem oportet rcfpidcrc
ad iicn tu . Ite fi coopercula pixidil firifliora fuc
ritlblitopluiiiil fignificatiSifimilitcriniclligcn/
dtlcftdcquibiifdaaliisckururisftriftis ultra foli
tmdti tamen illa firidura ab alia caufa^ ab ipfo
aerenon caiildur. Ite fi fuligo cadat magis i^j Ib
Icbatdil tamc fibinon feraf uiolentia aliiide plii
iiiafignificat. Itefi,odorifera)ittradifiatiac6fiic
ta odore emittant. . Itefi zona^cinfl® fint magis
ri^d* Q! folebatfignucpluuia-.Ethoc idcintelli
gedu eoechordis aliis tameminuspcrceptibilee
ineisqutefiirdcmateriagrofTiori. Itefigniiplit
uizeft ficarncsralfemuUufudauerinttbocctin/
tclligendnefidclignis Si tabulis qtixifale diu Si
frcquentcriaccant. Itcquidafimtiapidcs fcana
Si picces lapidei qua; antcpiuiiia futur.i mulcu fii
dat. itefi falinuafcpofitum liqiielcendo ultra
folitiim ciianefcat. Ite fi figna ferenitaris qux fo/
Icbantualercnonualcantfignuertq) tempus cft
incertu. Itcmagm'tfigniipluui.'ecrt fimnita: plu
uix tranfeanf ad marc-Ecdicitiira uulgo cpplu /
iikilLTfictranfcimtesadmarcfuntrccepfus illi”
ad mare Si pluuiafutura per ifiaspluuias defigna
tarcddinis critmaris. Itefiin principio pluiiis
pliuiia fuerit ualdepaniaquarpaulatini Si ualdc
tarde augeacur.nnilto magiscfi figmim gj plu/
uia fubfcqiicns erit magna qifiinccrperitinma/
gnaquantitate. IcegutKpluuialcs albi.pluuis
concitationem fignificat.Etgutw pKiuialesin a/
quam cadentes fi multas ampullas Si magnas fc /
cerinc Si maxime.fibuiiifmodi ampullxdiudu/
raiierithocidefigificat. Itcfiaqiia pluuialtsq ce
ciderit cito dcficcef Si ultra foli tn abfqi ueto plu.
magna fignificat . Ite fi aq fiagnariaultra folitu
fiierit calida Si pcipucfihociabfcftiafolis cotin
gitplii.magnaficnificat. Itefi in aliquo loco aq
laci^U ubi non (blebatiielampliiis cp folebat fa/
tiirno pluiiia magnam fignificat hac omnia patet
expetimentidirer . Iteutcomuicertempcriesma
gis mutatur in ,6.feria $ in aliquo alio diefepti /
iname. Itfutcoinuniterfipliiicin dic dominico
Si pr.tcipue ante horam nona critpluuiapcr ma
iorem partem feptimanxfeqiicntis. Item deno/
Stemagisaqua habtmdat qi de dic Age .1 .mettw/
ororum.Scd hocintclligit Agi.inhicme&no in
a:ftatc.Scdhicorif dubitatio qua.f.mouetpctrus
padiianenfisexpofitorAge.dcproblcmatib^pat
ticula.if.Na in eadem particula dicit A^.$ de
nodeferenitas magis cft^de die:ergo lalfum cft
qj. diflum eft prius .f. q> i node aqua magis habu
dat.Huic ergo dubitationi refpondet petnis pri
didus dicens ^ innodeaquadefcedens remanet
fuper tetra Si nonexalatur a folcqueadmodii fit
indieqiiandorol calefaciens terra cil deficcans.
Vndcnon-cflincomicniensnodcaquas plus fie
ri ql dedie Si tamen nodes diebus eflefereniores
Si prxcipite eo g) multotiens accidunt nebuk in
dic diutius permanentes pluuia non caufarcsihac
pctrusibidem.Etha:c ultima caufaut mihi iiidef
rationabilis cfteoqjproptcrmultamattradione
felis Si propter multas nubes in dic eft maior tiir
batio aeris ficu t dicit prardidus petrus apofitor
Agi .ubifupra & innodibus maior cft tranquilli
tas.Frcquentius tamen accidit pluuia malino/
deqjindiefinitcxpcftumeft. Ite uccomimicet
illa limatio eft pliiuiofa magis ciiiiispriniatio ac
cidit fuper diem martk. Lunatione dico fcdim co
putationem & iifum comiinc nuncconcurrentd
Itemillaliinatioicuinsnouiluiuoliia appares
in occidentehabet imum cornu altius multum ^
alterum Scapiid iiulgum dicitur tptiiclunaeftu
ditaquamiitcomunitcraccidit.Si dicitura uul/
go gj illa luatiocft m^is pliiuiofa. Iteuereft ca
lidiis Si humidiis : hies e trigidaSi hiiida. Aeftas
calida Si ficcaiaiitiin^c frigidus Si ficciis ficut pa
tctpcrpro!ema:,2.quadripartiti.ca.io.Siperal/
bu.i.maiorisintrodudoriidrfa .7. Iteniutco/
muniter pars hiemismaxime humida eft menfis
febriiarii.Etparsmaximehumidaiiiereiitcorau
niter eft menfis apriIis.Etfcrimisfiipprimogeot
giconim uirgilii dicit fie uerno Si autunali tepo/
rcfumttempeftatesquadonoplenaxftas eft nec
plena hiemsaindemediu Si cofiniauiriiifq! tepo
ris ex coiiindione re^ contrariape efficit tempe /
ftatcsha:cferuius. ItcfutquaKia regiones Si qiiie
d.1 loca magis pluuiofa Si magis humida ratioe
.fitiis ficut aaidit in partibus meis.fi partib^ bo/
rcalibiis anglia; Si ficut fucloca motuofa comunt
ter Si etia qiiaidaloca propinqua mari prout ma
gisexpreffcdidueftindiftindione pcedente.Et
nota greu figna piiiiiiatfiierint multa Si fortia cu
calore Si etia fri^ditate tempata tunc phuiiam ut
communiter defignabunt . Sed fi ipfafigna plu/
iiixfuerintmulta Si fortia. Eteu eis apparuerint
figna gelu multa Si fortia uel fi cu eis fuerit excel /
Iu multa & fortia.iiclficu cij fuerit excellens frig®
tnaccedcudotiincniuc£cgraiidiiiedelignabiinc
I te li %n a pliuitz pauca ucl debilia fuerint cil tc
pcrantiacaloris 6 i frigoriscuncikuificant copia
roris ucl nebula: ucl falteaCTisobfcuritate & dif/
politione ualdc propinqua ad pluuilSiautfiic/
rint ligna pluuizpauca ueldeoilia eu frigiditate
notabili iilcu l^nis fortiba ipfiiis gelu tuiic figni/
ficabutpnilna.Ecnotaq) Ggnapluuiz circa xqui
noflia.f.circ4martiuuel%tebrlpliuiiaufgran'-
dine GgniGcant fubdiiiunffos &n6 ellita certe
Cgnificant pruina inhiis teporib^ani ficutialiis
partibus anni mandis eo qt in hiis tpibus freque
(cr{igniGcantgrandine.Miilraaute alia lignap
noRicalumbrium&pIiiuia^ poirutlumtexop/
pofitis Ggnis ferenitatis qusponebanf in fine di
Itin^ionisimediatc^edcntisquzunacu iliis ia
difiisoportctteobferuarciniftoca. Rcftataut
modoponcrqfigna ex qbafcirc debes nimiallip/
habundancia fiucexceliiim pluuiz & huiditatis .
Inanis enimpliuiiolismagnaedlundatioaqua/
nim recentiu ; (lagna quO(^ plurima in pluribus
locis habiindat ubi no folebant habtidare. Aqus
etiam plurimxtibinofolebantliaturiunt: &ul3i
IcaturirefoIebatfcamriiJtaplinscpfolebanf.Etlo
ca quz folebat clTc arida exccfTiuc tiic ad quada cc
pcriemrcducuf squatctialblebanteirehiimidatc
perate ad cxcdTu bumidiratisreduciit':8C quarcu/
q: ipfa huniidiracccxceiriiia gaudere folebat i qiu
dam noualafciniaminfurgcntiafucnaturzma/
iorem^ folebant facere conuenientia cocepilTz
quzcucfeliaabh^^moihuiditarecxcelTiua terant
deftniu n.f : ucl falte alio mo in deterius tranfmu/
teCur^els.coLicniat Vndedt lanis multupluuio
fis montesaridi&terreno benecultzfStfcrtilio
res:ual[es qiio<:^in)x& terre culte fiit Heriliores le
getes minus fniSificant:herb*& arbores tucma
giscrefcimt ; tiic ctia iafciuiamagishabudant.Po
nia ctia pira SCceralalico^ copia fuerit (unt ma
iorisquatitacis:&3rboreS9pIiirimeextradebitu
tpsfuoscmiccut flores :grana eria Tegetii & multa
rum lierbaru infutsfpicis ucl foliailis pullulant
T uc fegetes orte p nimia humiditate fuffocate po
flcaarcfadzainarefcuntanqlad uerammaturita
temgiicmantstimc paucitas falise.Tucfrigiisfiit
plurimc:S tuncegritudines multiplicafflcgmati
ce tunc forices mures muflellx talpe tefludines
pifees tam maris 9 aquz recentes tuc rane bufFo /
nes pulligines & pulices habudant magis m fole /
bantstucapes no mellificantutfolcbatfedmagis
ppter defrafi mellis i hieme moriun^ timc aiai/
Ius ainpli*’^ Iblebat cotinuat r^s fui cannistaiics
qt& alia sualia ^ plurima multiplici diiierfitate
uariant: tunc ferr ii ampliore ad fc trahit nibigine
panis Lieroputrefafiioem dC ceriufiaSt uinuma
ceciidinemaiorHulcipiuatt&papir^deuaHatLo
ncm.MuItaqiioq? (ifia corpora ob tanto fuc nam
re conuenientia detrimenta patiunt' : iixc au tc oia
expimentationi diligenti fatis roanifcftant . iflx
regulx particulares de hibribus pluiiiismibulis6£
huiditate aeris quas tibi exdiiicrlbpa aflrologogi
fciitcntLamcompilauiinhacdidinflionc. 6C iixc
fignapronoflicaeomndeaccidenciuadpfens di
dafumciantfaciendo feinp relatione ad regulas
imiucrfalcspofitasintrafiatupriohuiuslibri. Ei
finit ha;cdiftm(3io.4.
Crtndpitdiftinflio.j^.deniac&gradinc & co/
tinet.6.capiuila.Primu capitulu degeneratione
niuis.dC grandinis.
p Oflqli difHnfHoc
^cdenccdctcrnii/
natum elide .hibri
ba pluuiis mibulis
&m1iditafe aeris.
Rcftat mo in hac
difliflioedetcrrai/
naredcniue&gra
dine.&primo inte
doponcregenera/
tionismodu aiiiif
libet illape icapiru
loprinio ifti®difti
flionis.Dicititai^ ifidonis.i9cthimo.ca.5'.gjnix
aiiubxdicimrunucnit.Etbcdaii.primo de tepe
riebusdicitlic Niues aquale uaporesnecdiidefa
t X in guttas fcd gelu pnimpete format' quas 1 alto
manifeftu cadereno phibet. Et lincon i tTad:.fiio
degeneratione ipreftionu humidaj: dicit fic.Cit
itero afcedit nubes ad fc<Jminter(lidu aeris fit ma
iorabllrafiiocaloris & delHtui^ apullaaquzi nii
bx penit^acalorefuccefllue cu qfi molle cll q(f re/
linqiiit' ficutlanadC fitnbc.Etguilielm^dc edehis
li.tertio pliilofophix fuxdicit ficcii humor i acre
elcuatur finmcguttxaquz an^grolTxfint fpif/
fenturSi congelent fit nix.co gj uenmsin fiipio/
ribiis frigidus 3 i ficcus exficcas guttas aqux fiu fri
giditate cogclat. Et hermes trimegiftiisli.4.ca.i®
dicit 9 fi uentusaqlonaiisuei cius collateralis ter
reuietnus flaucritaquas i aerefublcuatas 8 C in plu
Iliam diflblutas propter maiore eius ibide frigidi
tatem di minorem humiditatem niucs efRcit . Et
albertus , : .metheoro^ tradam primo ca .t7.dictt
q^materianiuisefl nubes calidatCti .n, folradiis
calefacit inferiora elemetaclaiat ex eis uapore in
quo cll uis caloris g calor etia fccu niultu inducit
de aerea Cubdantia : qui quideuapor poli dam/
tus ad locu frigi dii ifpilTaf in nube & frigid u lo/
ci incipit expellere calidu.Etfifrigidue’ilfudcx/'
ccllcnstaut expcllitfubito calidum ancouerfione
nubes inaqua: autcxpclUcno fiibito. Etliqtiidc
TrafiatiiS.J.
fubito «xpcllU tiic fit dura congdatlo cx illo liciit
|.'>niina.Siaf:tnonfubitoninc caliduaercumnoii
icmpcrafucp congcUtioncimpcdirc non potcft
iicrtutm cfttdiim maximi frigor) qiiicfFcaiiscft
indurare congclaciini & io.nixcadit molle 5 C dc
facili cdpfa'licnfibilc.Hccxhocpatctqi licet pria
iiiaten.1 impr-xlTioiiu kiniidapt .Croris pntine SC
niuis(icuna:non tn imediatamateria carum cd
iinaqiiia proxima materia niiiiscdmibea£cprui
nrtmatcriaproximacdiiapor.Simrr proxia ma
icrianiiusednubca calida multn ieleiiationeha/
bcnsdcaereointroduSoininateriaper calidiie/'
Icuasuapore.undcfafiaednnbeseo qino habet
mataiapUiuiicdCtdnubcs frigidante materiaro
rumquiaefliiaportcmpatiis dC fubtilis. Differt
8ut materianiuis amateriagradinu quia nubesq
cdmatcriagrandiniscdmibcs ealidifTima a qiia
toninmulegrcditiircalidd.Sedaniibciinus egre
ditiir pauIatini.Scd prztcrca (dendu ed 91 iiapor
niuismultuhabctdctcrredriadmixto&ioeftde
iiapori biis qui exaquis in terra airrcncibus elaia
tiir.CuiusUgnucd^aquaniuis liqiiciada noe
pura co 91 frequenter fordidan^manus qundo U
tiantiirmanusniiie liqiicfa^ hzc ibide .Et ubi
fupraca.i7.didtalbertus qica efficiens niuis ed
ftigiis expellens nonimpuUiiad unu Locu fed [par
fum peracre. EtA^.inprimo metheoro^ca. 4 .
f.ca.illoquificindpic.Delocoautponit &c.po
nit modii goierationis omniutaliu impreinonu
humidaiK cuiurmodifLmtpIuuiarospriiina.nix
grando & Imiurmodi.Dicensqipluaiafit ex tia/
pore clcuaCo ab aquis ad mediam regionem aeris
Si afrigiditate lociconde&tain aqiia.Ros gene
raturcxiiaporehumidoelcuatop calore diei fifc
incorporatu ad locu non muftu longea ten'aS£
ibicondenfatiirinaquaex noctis frigiditate qii®
qnideaquadcrccndcnsiiocatiirros.Priiinafccfm
Aix-iit cxuaporcliuidocicuaroadacrenon Ion
gc 3 terra & ibi frigiditate nodis prius cogclatur
qipoifit condenfariin aqua : iiapor eni taliter c 5
gelatu sdefccndcnsuerfiistcrrauocatur pruina.
Etpniinanonfitniriinlods&temporibusexcel
lenter frigidis.Ros iierononnifimlocis&tcpo
ribiistcmpcratis.Ros& pruina non generatur
riH tniquillitatc d^fcrenitateexidenteinacre.Et
jieqirosncqipruinagcneratur in motibus ualdc
altis.Caliditasenimeleiiansmateriaqiizedmate
riarorisudpnunedebilisediqiiiano ednifi cali
diras did.Itealiacaedquia in motibus alcilTmiis
cd maximus motus aeris qui prohibet c6 gregare
luporc qui ed materia roris iiel pruinx. E t iibicu
qi generatur rosgciicraturflante neto aiidrali no
aute danceuentoboreali in r^one ponti
Et pluuiageneratur fuperiiis in loco aeris frigido
Rosueroinloconobispropmquo.EtnondifFc
niQt pluuia &i ros mil q’ pliiuia ed cx multo uapo
rcinfrigidato. Ros aut ex pauco, Adlnicaiit plu
tiugcncraturinlocoamphori.Ros autin loco
ftriftiori. Ite materia plimixcolligiturpmagnii
tcmp^^fcd marcria roris no nifi per dic folu . Nix
quoi^ flC pruina non difFciunt fimiliter nififciJm
multum 6 C paucii . Cu enim, aliqua tota nubes eo
gclaturtiincednixicuueromodiais uapor tunc
cdpruina.Nongencraturuna nix nifi in cpc&
loco multum frigido quianix fitpercogclatione
nubis. Nubcs‘autccii infcmultam cotinet calidi
tatemexuaporibusficcis admixtiscu uaporibus
immidis non generatur nifi ab excellente frigido
Sed fcdm albertum ubi lupra ca.i6.[ilud fngidu
oportet qi fit rparfii in aere cu nix generatur quia
tunenon critita acutu fiait ^ per calidii fparlu
in acre expellitiir ad un ii ccrtii locii: hxc ille. Et di
cit A 51: .ubifupra niui generate fuperius comidcl
pruina generata iferiiisiplimixetia generata fup«
riuscorrndettosgcncratusinfcrius.fedgrandini
fuparius gcncratsnoncorrndetgdproportoale
liic inferius: barc Age . ibidc.Ex pratndlis cigo pa
tet qiutlitergeneratur rospruia & nix qualiterab
iiiiccdidinguuciir. Reftatergo dicere qdfitgra
do.& qualiter & quo tempore & i quo loco gene
rctur.Didtitacpifidonis.if.etgmoI.ca.it.gigra
do.appcUanireo 91 forma eius granope finiiiitu/
dinem habeat lizc uento^ rigore indurat' in nu/
be acfolidaturinniue ruptocp aercifoluitur.Ec
bedabbro primo de tempiebiis dicit fic grandies
lapilli ex (hilis pliuiis fr:^oris'& iicti rigore con
glaciati in aere congelantur quia citius niue folua
tur £c perdiem fepius^ per nodem decidunc.Ec
lincon .in tradatu luo dc generatione iprelTionu
humidape dicit fic: fiautem nubes deferatur furfu
ad .j.itrifhti.iaciisfiibitodelKniifacalorcSCfit
Iapis rotundus&eftgcneratiogTandiiiis finita/
piila aqiixquxfit rotunda iixc aut maxime Hiin
xHatecu calor fitmagsus.Etguilelm*’ deconchis
in pHia fiia ubi fiipra dicit fic.Cii biimor furfu ele
tieciir contingit fzpein fuperioribus eiTe uentii fii
gidum SC ficta qui guttas aqux ex frigiditate con
gelatas rotundas facit ea quz trafmutantin lapi/
deam fubfian tia . Et quia guux aqux rotundx fut
grado fit rotundxfigurx & fic defcenditcogela/
ta. Et heraies tri migifhis ubi fiipra dicit 91 fi uen
tus in acre fuperius fiauerit ex frigiditate & ficd /
tate & qiiatitate pluuia^ guttas ibide repertas in
lapideamfiibllantiaqiixgrando dicitur colMn/
^c.EtaIbertus 3‘’metlieoro^tradatuprimo'ca.
if.dicitqi matenagrandinisefi nubes calidifTi/
nta hoc elf 91 de uapore calidifltmo in loco frigi /
do ellgencrata:efiauthxccaUdiIItmadidan6'9i
fortiter CnatcaliditatqredadualicaliditaCecalidif
lima clf .qiix fada cfi cx radiis folis quado elcua /
batiir:fi:enim fortiter teneret calidii tunoio con/
uerteretur fubito in grofTas ptes nec fubito^gebi
Ktiir bene tmcns aba!ia potctia cdqs bciic rcdpi
ensquiabcnctcne^ liabcfliocapotetiaficcs.Sed
bcnciv-ipiesliabcthocapotcntiahiudi.&ioga
nube; ifiasquofa eft luldcio bn l•ccIpit iprelTio /
ncmcalidi&nialcretinccipraifrigidu aute bene
recipitcx tribus caufisiquaiv: tma cfl ex natura aq
CUI naturalis cfttrigiditasexnaturahrudi quia ep
iibc* iinprclTioncbcnerccipit.',.auccflquiaiibi/
qi patet lUibesexcalidodilllpantcca & io forti G'
fiincconcclati.r. Ainpli^aiic fciendii cfl: & b« nii
bcspaptliabcldcaercniixtu & imiltii terdbrifab
tili & groflb & quia pafK eflin eo de aereo. 16 c /
grcdienscalidiim totu limiil egreditur Si no paii
latinicgrcdimracrctuquiarcibliiendo rigore fri
gonsfacerct grandine rara & molle ficut cft nix
quseftrarrEliibdanti^&niollis.Etqmahet miil
tumadmixtudcterreflrigrolTo&fubnliio i fni
ftttm grandinisinuoliiutiitur puliiisSi pilus & a •'
liquando pania ligna Sialtqnpalecqusciim iia
porccleiiaui txalor fonis.Et ubi fupraca. 26 . di /
dt^bertus wcacfFiricns grandinis non eft fri/
giditasfola.icd potius frigiditas expulfa a toro
acre iiel amuitisparribiis aeris ad unu locii &h.Tc
frigiditas aimmatacft&intcfaqua fimul ciiim
petiungredifurnubegrandinisubiamtyca aper
funinuenit:& cii multas eius paries ingrediar'’ cf
ficinntiir partes frigoris quali inccntrisquibufda
in diiicrii.sp.trribus niibisiquas partes fubitn fpif
fantcslaccrant iiubeinpartcsimapartcfrigidita
tisliTCtrabcntcircuftantcslcpaites nnbis&alia
Uliicqll fiib IpilTant & coucitit & congelat.
Sedeu deconuerloin aquaaliqiildcadatq» ex /
cellens frigiditas no condngit iocii grandineqiia
nreperde&enditqitalimagnapluuia.Exprsdi/
^sautpatetepeagenerationis grandinis eft du
plex.r.pcrrcfrigusiindii^abacreexpiiUuad lo/
cum grandinisip accidens aiitcalorapcriensmi/
bcra imdiq!& danslibcru ingreltiifrigoriifrigi/
dirasaiitifia i nullo tempore habet imdiq; expel
lens nili in iierc nuii tunc multa cft rclifta ex hic /
me Scita multafrigiditas ad locii gradinis expe!
litura calore acris .Sed leflas uinrit i calido & no
iiiucnit frigiditate qua expcllat.^Et autiinus i acre
frigiditatenon inuenit fcd inducere ea incipit ini
acre sTtiemsaut non expellit ca.Scd diffundit in
aere SC non tih ex ca materiali qua: diSfaeft fed et
ex caula efficiente iiernumtempuseltgradinisef/
fcdiuum pliifc^ aliquod aiio^ tempo^ anni. Et
in ca.t/.ubifupra dicit albertiisqi grando pania
& rotunda defeendit ex alto ex locis fiimis.Rotu
ditasueroipfiusSC paruitas eius funt propterea
quia quando defcenditgrandoex longiquo a ter
ramoraturtemporclonginquo in aere calidog
e(l circa mediu Iocii 5C io in lateiibusiibicuimpe
tu tangit aere calidu per qticmmotus eius refolui
turSC rotundaturSc minoratureiusquatitasiad
ucnfuetiisad terraSc cadat ifl:.i'grandoparna cu
pUiuiaaqiiaquircfoluitexipfaSC quilibet pars
ipli imienitur quali liquefacta grandinis aqui dc
IcediKxlocisquipropinqiiifunttcm: cotrari
iimacciditquianccpariiaeftnccoio rotunda cH
eo qt non nmltu elongatur a terrain qua cllqiiics
eius pollcafu qa niliil ufpaR: dcipfa refoluitur &
hocio quia illa generatura frigido aercinferiori.
E t cu cadit per eunde acre oportet qj non Itqncfa
ciat ca io nihil aufert dcipfa dc figura in qua gene
rata cft di io cadi t magna Sc non rotunda.Siipra
enim diximus q> frigiditas intrans interiora nii /
bes occupat duicrfas partes ipfiiisficutquidacen
traad lubitocontrahit partes nubis. Sed cu c 6
iierlioingrandinepraccditaliquantulu congela
tionem non tamen prarceditcatiis aqui congela
tionem&io benegittta comicrfa congelatur &
aIiagurtaconucrEitur& congelatur fiipcr illa SC
io pars grandisfiiiitficutqiiidagiittcr congelari
copollti.Addoaut magis fitgiittap: illaiji iierfiis
latera tp iicrfus mediu quia minus habundai cali/
diimmibis ad latera qjadmediti SCideogrando
eft magis gr-inulofa ingyro qj in medio fupraucl
infra fit tamen grando rari fiibfl.itii quau nhio
Caquiacftficucnixinrotiindii congelata SC hic
geiicratiirpricipiicin fine februarii Siiiimartio
foleinpifcibiisexiftcntc&fitpricipiic ucrito fla
tefeptcntrionaliquiaillafitin rciucritatcdc ua/
porcniuis.Scd quia tunc aliquantula eft calidus
in aere liquefit nix in fiiperficie & hicUqtiefaflio
congelatur fi^ido feptentrionis SCio extra habee
aligd glacicL.Scd int^cft fiibftantia niiiis & riges
fadacft frigore fcptentrionishicalbertiisibiac.
Efubifiipraca.ij.didc albcrtus qj grando duo
habet locafi!igc!icrat5is.'Vnfi .f.per fc q? c fciJm
cogniitateriiiuaporisLinoafioimpcdiente.Etcu
grando fit ex nuDecalidifTimo qiii mo eft qj ca
lidifnmamrtutccalidialtifnmeafccndatfccJntqj
iiaporgrofTihiimiditatis poteft clcuari hic aute
ufqj ad Iocii medii intcrfticii acris.{cffin media d/
lius interftitii latitiidincqui frigidilTuna eft inter
omnia fpattaacris.Si aute aliquando repreffa ab
alto occurrit infrigidatio.iiapor tuncclciiatus co
ucrrif’ ifcriiis.SC fiefui gencratoiiis habet duo lo
ca grando. In grandineaut cft hoc magis qlin ali
isimprclTionibushumidisqma grando ex nube
calidilTiina generata cft imdiq^ aperta eft frigori.
Etrarioubkiin^inueniatfrigusad{c'CxpiiU2iii
omne fuapartem fiifdpit ipfum & ibidem gran/
do generatur cum enim Ionis grandinis cft princL
pium in naturis Sc babcatrationein efficietis pri
cipii :'qiieadmodiim & prior non habet agetclo
CIIS nili pcruirtiitcm afliiii qualitatis qiii cft in
corpore eius fuperficicscftlociis&io fic locus fu
periorlonginqiuisatcrra per frigus ad feexpuUii
cft generans grandinc.fed ex eadem caufa fi frigi/
Traflstus.s
dita? aiqnalisinTocoiiifcrloriimieniatiirloaisiii
fcririr grandinis cfbgcnerafiu^harcibidcni albcr/
t^i? .Etin ca.:4.iibi fiipra dicit albrrtiis 9» iiniucr^
&litcr grando ficinlocismiiltarfcrcnitatisinqiii/
bits folfcrctatitimi confiimit dciiaporc qiiantii
elciiatprcptcr magnam cabditatcmfolisin locis
illis. Id in talibus locis niibesqsixcuadiintcalorc
roIisqjnonconfiimunturfimtcalidilTimc & hoc
fitfrcquenmisineisintcniporccaUdo.lnlocisan
tcnrfrigidis 8c 1 tempcriebas frigidis&praecipue
in locis qiisfiintin fcptcntrionc frigidis fit nda/
deo frcqiieter talis clctiatiocalidiiiaporistqnia Io
cafcptentrionaliafrigidaaiitAintmontuofa ufq?
ad niediii intrifiitiu acris arcendcntia:aiit fiint mi'
tunuquilonarialatimdincmftptimi climatis ex/
cedcnta.Exhoccigo 97 loniscalidusfic tempus
calidum miniftrantnamraingTiidinis feqiiitiiriiC
uidctiir ncccffario qjgrando frccjiientiiis fit in ca
lidotcmporcq?ititeinporcfrigicio.& liocidcdi
dum ci^priusalincon.EthuiuscaufadirctEm al
bcrtinn quia tempus calidum fimilc cft loco ca /
lidofic tempus frigidum fimilc eft loco frigido in
caufndo materia nubis calidiltima: . Cuius quide
caufi cfi quia calor frigori contrarius e(l & io fi /
cut frigus fpifTat nubem ita calidum dillrahit SC
fegregateamprzbcnseam aptam undien frigori
a 3 ingrediendtim:ficut & coiporarawfiibllan /
tix Si porofxfacilius multum frigore Ixduntur^
corpora fpilTa & crafTaquzpaucos &(hidos ha
bcntporosaindc&corporamiiliemm minus Iz
duntur a frigore qj corpora uiromm&fimiliter
corpora flegniaticorum ^colcriconim & fangat
uconim.Caliditatc ergo nubis apperitur nubes
&C recipitur frigus ad interiora nubis in lioc aiic
calidicas uf calor cfiundiq;cxpan(iis in acre di io
totum frigusin aere expellitur ad iiiui; loom] dC
iiehcmcnrcr multiplicabitur quod mulriplicatu in
nubem totum ing''editur & congelat aquam eius
ingrandinem. Scdintempcriebiisfrigidisfrigus
dilpnrfuin cft in acrctoto & io niiCj multiplicat
Vndclocus proprius nubibus no habet tunc nifi.
communem acri iitfi contingat hoeper accidens
(cimq? calidum uapofib^repellen tib^undicjaa-
rem fngus ad iociini nubium expellere tunc enim
ollet generari i hieme grado. Sed potefl effe dii
iiimquarenon generatur grando tunefrequen/
tiiisinzflatecH hoc tempus CtcalidilTimum&q
rcnonfrcqiientiiisinautunnogcncraturcHfcim
folisortii aqualis propinquitatis ficut etia & tein
pusuernu. Eteauu quare raro in xfiate efi quia
calor folistunc exifiens fortis plus fc(£m natura
confumitde humore ^clfuct non tunc exficcat
terram &aerem & conitimit materiam gnidinis
& aliarumimprcffionum humidaruni. fn ailtim
noiieropricedcs alias cxficcauitlocum aeris Si
tcrramita$,tcmperaiiitfrigusauciimni£<.n6po
tefi induccvepaulatimhimildum ad fiecum qi i /
fVasinduxit.Scdin uere calor ucris inucnitin fup
ficiztcrrz natans huniidum q<£frigut hiemis in
duxit tunicx pluiiiis tantumex coniicrfioncae/
risin aquam tum etiam cxprimedocxtcrra&io
tunc agit inhnmiduinfiii facit multam materiam
uaporisliumidarum! hrccalbcrtus ubi fiipra , Et
Et Aje. primo methcoronmi ubi fiipra ponit ge/
nerationem grandinis & cius deferiptione dicit
q’ grando eft aqua congclatauelut crifiallus licet
non ita forti congelatione. Mirum tamen uidcf
effe cx quo aqua maxime congelatur i liienic quo
modograndoquzefiaqua congelata non fit in
hieme.Sed magis inuerc fCiautiino. Dcideetia
& in tempore frufluu? qcfefi in fine sftatisrarius
auteminniemetunefit quando minus frigus cIl
in aere. Grandines autem uniucrfalitcr fumt in te
K ioribus iocisniues autem infrigidioribus.
erilis in eodem ca.fiipra dido dicit Ape.qi
non cft fufFiciens dicere qr grando fiat per coagu
lationem a frigido abfolute.quia tunc in altis mo
tibusubifueritniucs maxime fierent giadines cu
ibidem fitmaximefrigidum congelans. Sed hoc
eftfalfum grandines enim fiuntinloco dimiflio
ri qiniues. Aliquando etiam uifzfimt mibespro/
pe terram cum maximo fono. Aliquando aurell/
ne fono&ftatim cecidit grando ieredibilisinia
gnitudine&non rotunde figure.Ethoceftfignu
qiillagrandononfuericgeneratamultivlongea
terra.Ethoceft aliud fignumq; grando fic gene/
rata propcterranificaaatinfiguranonrorunda
gjcxhocconuincitiir circum agitatura terra ab
acre& iodcfccndicctiafiibmaioriquantitate.Et
calidum circunftans frigidum fortificatipriim di
cit A^.iibi fiipra qiiii aftateqtiando mibcs frigi
dapropcllitiir inferius ad locum ualdccalidiifor
tificattirfrigiditasnubis & i tantum qr nubis co
denraturiguttispluLualibus multum groftis.Vn
de & grofTtores giittx defcendii nt in hieme . cp in
zftate&celcriiisdcfccnduntquandoqiatt^inipe
tuofius.Et dicit Ap: .q> grando generatp expiil /
fionemibis a loco frigido aeris ad ioftim calidum
qui eft circa nos ubi frigiditas nnbis propter cali/
dum circunftans fortificatur 6c ampliusfada co
gelat aquafadacxnubein grandine ; di tato^
diesfimtmaiores&gutteaquzpluuialesfutgrof
fiores quanto per minus fpatiu feruntur in aere
iif<^ ad nosigrando etia cft rcpreftio biimida fii /
flaadrciml^ntc calido & io tempus coniienics
fiiegenerationicfttempuscalidufthumidupro
pterqiiodfitin ueredi limiliterin autunno quia
autiinus eft calidus ex xftatcprzcedenti & humi/
diisproptcrapproximationc ad lHcme.SimiIiter
fuerit grandines in tempore maturationis fiuSu
iiin.In xftateucro non fuerit frequenter quia eft
tempiisnupis ficcumecia hieniequiacfttempus
fricridutHitAiji.dcgcncrationegrindinis.Ex^
diflis patet qualircrgcncratiir ros pniina nix&
grando&huiufmodiiprelTione,? iii acrciiiinii/
oar.Rcftafcigo ulterius in hacdiftinfloiie dicere
regulas particulares aftrologopt dc niiic & grati
diiic& ponercmodfipronofticandi^decifde.Et
quia aftronomt in filis libris non multas regulas
partieuIarcspom!ntderorenccdepniina& pro
ptcrlioequianctj cxrorenccpcxpntinaproiicic
aliquis cftefius magnus in iftis inferioribus que/
admodii prouenirex niiic & cxgradinc non po/
noaliquadiiKnflioneparticiiIatedeeis.Scdfiif/
ficiimt ad prslenspro ro^ & pruine pronnftica
tioncr^iiia:priuspo{it£cipr*cedcti diflinflionc
ubi determinatu eituniucrralifcrdcoibiis liimbri
bus.Sedquia nix grado funteffe^us magn1& a
iiulgo multii notabiles oftenda tibi in haediftin /
SioncqualLtcr fit pronoiHcaiidu de cisfeiJm di/
ucrfojii aftronomo^: opiniones.
CTCapitulCi.i.qualitcrGtpronofiicadu de niiic
per orbes m^nos Si coniutiSiones magnas SC
cciipresluminariu &quiaroS& pruina non fuc
mulcz efficatizad pnrfens fufHcic dc illis ubi de
terminatu elf dc pluuiacopctenrcr .
Vin iioaierispronoflicare dc niiic
& grandine . Prio oportet tc iuc /
fligaredoniiniii orbis magni i quo
ifiieritiiixtadoflrinatibitiaditain:
ItraSatupriniodiflinflioncprima
ca.4.oportctctia tc iudtigarcdiiii
forem anni tui & figna profediionisorbis magni
£C ctiagradii profedionis prout ditium efi prius
ubi fiipra.Etportipicinerisdomuitum orbis ms
gni oportetteinueftigaredominiu coiimtiionis
niagnz & finrilitcr dominiu eclipfis. Si aliq eaps
habuerit fignificationefuper illo tempore j> quo
noliicrtspronofricarcdcniuc&dcgrandine.Ec
fcicsdominiiicoiuntiionisniagna: fiC eclipfis p
eaqiizpriustraditafuntintratiatu primo di(ii
flionc.:.&.;.Dicoqifcdmfcnttiiaptokm;c.:.
quadripartiti ca,S.6C fci^m fentetia albu.f . dc co
iunflionibus magnis dria.r. 11 fatiirniis domine
tur co modo quo przdiflu eft in traflatu prio in
orbe magno Liclfiieritdiuifor orbis magniaut (i
dnefinconiiintiionc magna.SiueinaliqeclipG
liiminariu modis quibus przditiueft& fucritei**
fgnificatioinaereeruntmagnafrigoracii glacie
&magnz niiics &multztcmpeffatcs.Etdicital
bu.ubi fupragi latumiis cu prsditiu dominium
obtinuerit 6{fueritin tauro Ggnificat pliuiias 8C
niues incclTantcs.Ite fct£m albu.ubi fupra. Satur
nuspraditiu dominiu obtinens lifiicrit in feor /
pionefignificabituebementia frigoris hiemis Qi
nmes definientes mefics . Itcalhii.iibi fiipra. Sa
tiirnus przdiftu obtinens dominiu fifiicntin ci
pricornn&fiicriteiiislatitudofcptcntriojialis II
gnificabit multas niues & imiltii gdu cu multo fri
gorc,ItefciImalbu.fatiirmisinaquariopra:ditiu
obtincsdominiu&rctrogradus fignificat niues
&;Uchemcntiafrigoris. ItcGiriirmis in pilcibiis
fiib, radiis exiftes. fcdm halii traflatu fiio dc exi /
ficntiaplactape.defub radiis (olis niues fignificat
<Er Iiippiter iicrnfecCm ptoIc.& albu.ubi fiipra
de fitinaturanofigificatniucsnccgradincs .Sed
fcd!m albu.ubi fiipradria.!:.[uppitci'cii fuerit in
tauro pridiflii obtinens dominiu fignificat niul
tasniiiesimcdio.q.hiemalis. Iteiuppiter cii fuc
rit in'cancroprzdiSi1 obtinens dominiu fignifi/
catmultitiidincniiiiuin.4.hicmali. Ite iuppitcr
in uirgineprzditiu obtinens domimii fignificat
multas pimiias & niues SC multu frigusin.4.bic /
mali. Iteiuppitcrinlibraprzditiii obtinens do
miniii figificat miiltasmucsiprindpio.4.hiemaf
& ufqiadniediueiiis. Ite iiippiter in fagitiario
prsditiiiobtincnsdominiufignificatfrigiis&iii
lies in medio hiemis. Iteinppitcrin aquario pra:
ditiii obtines dominiu fignificat multitudine p!n
iiia^&niiim. Itcfeilm albii. Iiippiter in pifrib*
przdifluobtincnsdominiu fignificatniiics in fi
nchieinis CTMars iicrocnpditiiidominiiicbti
nucrit defui natiiraniucs no fignificat ncqi gran
dincsmxtafcntcnria ptolcmci & albii.Scd (cilni
albu.ubi fupra dria.j.marsprzdifliim domimii
obtinens fi fuerit inaqiiario fignificatcafuniiiiu.
Er fi fuerit in pilcibiis przdiflii domini ii obtines
figificat habudantiapluiiiaji & niuiu. C Sol cii
prseditifi dominiu obtinuerit ncqi fccfm natura
Cia neq; feim comixftonc natura: fuz cu natura
aliciii^figno^ fignificatnuiencc gradineiiixtafe
lentiaptolemei &albiJ.ubifiipra. C7 Necetiauc
nus fcim natura fiia fignificat niuencc grandine
fciJnicos.Seducnusprzditiii dominiu obtines
fi fuerit in aricteiuxta fenrcntia albu. ubi fupra re
troprada fignificabitgrandines& tempefiates.
Itefifucritintauro rarograda przditium ob.
do.figirficabitcciagrandinesfcdmalbii.nhi pri**
CTMerairiusprzditiu obtinensdniu iuxta fen/
tentia ptolcmeidC albu .ubi fupra non fignificat
grandinencfjnuicdefiiinatura.Scdfcdlmaibu.
ubi fupra driagnta.Mcrciirius prsditiumobti/
nens dominiu fi fuerit in fcorpioneflgnificat ni /
lies 6C frigus cii fiiperhabiindanria phui:ap;e . (te
fi fuerit in fagitiario przdiflu i^ti . dniu & fuc/
ric fiib radiis foUs niuofus & fcoiii hali deexifien
tiaplanctap: dc fub radiis.CJLuiiaiieropditiii
opti.do.ncqj fc^m natura propria neqj fccfm co
mixtione naturs fure cii natura alkiii^fignonefigi
ficabitniiieneegrandineiuxta fententiatam pco
Tuaafuj.j.
loiii» libi fuprj.CMo dica tibi regillae P
tiailarcs dcniiic&gnndinefuptascxclciiatioiu
hisplaiicfa 5 iiriipcra'iosin diiierfis fignis fciin
fcr;[cn!i.5aibii.6.dccciiindli6ibusmagnis.Etno/'
ta ojoinnes rcgiilx fiiptxexclciiationibiispianc
tanmi liipcr alios in ancte ponunt' in differentia
prima illius fexti hbri albu.SC criaponuntiir i dif
fcreiKia.:.ilIiuslibri.6.reguIa:fiipfa:exelciiationi
biisplanctaK fiiperalios in tauro & ficddnccps.
Didcirac^albu.^.decoiundiolbus magnis^ fa
turnusfiipcrtoiie ipifcibus flgnificat ftiperfliiica
tem pltuiia^ Si niuiii & aq uape. Ite dicit albii .
iibiOipra q>.liippiter fitper martein tauro iignifi
catmultiniucintempoic fiio. Ite.luppiter fup
mcrciiriuinfagiftariolignificatniues. Marsuc
ro fcim alba. non fignificatniiics nec grandines
cu ftiper aliqua platicM^ fueritdeiums.Nccctia
folnccueniisclciuti liipcr planetas fignificant ni
litsautgpandics. Scdfcdlmaibii.Mcrciiriusfnp
ioiieicapiicorno frigiisITgnificatfiCnuic. Luna
ucrofiipcrplanctaseletiarafcilni albu.necniiicG
f nififatnccgranvline.Etalbu.lt. i.decoiimSioni
usmagnisdiifercntiaprinudtcitgifiluna con
timieflatumo.i.cfia^pidatdcrrinoucirextiliaf/
pcflii (ignificat babiidantia niuiii unde proiicict
aborfiisirmlie^ & morstoniinii. Etmcifalialla
ca.fuoinepi(lolafiiaca.ii.didc^c5iun6Honi fa
turni&martisfifncritinf^nis terreis (ignifieac
nuics&gelii& forritndincfrigoris.Etfcam fen
tentiani aIbn.rcptimodec6iundidibus m^nis
diffcrWaprima.cu fuerit retrogradus afcedesli/
iic locus aliciiiuscoiiiundionis magnxnelalicn/
iuseclipfis in ariete aatcufueritaricslignuprofe
flionis orbismagniaurfiieritineogradutprofe
flionisorbis aut pcnicnerit ibide direflio nclpfc
flo autcu fiicrit ibide alinuMz fiucdnsdilpoitor
alicviiustempCKreiiolubiliiucrituciicnicnfiafri/
gorisin hieme &c«nuie& prxeipueapud defcc
fimifolisiiifignulibrx. Icefcdmalbu.ubifupra
drii.r.fi figniim tauri fuerit aliquod eorie quadi/
xicriintmulfa:niuesinmcdio. 4 .l)icmalis muitit
frigus cii grandine dilhtiente.Etalbu.iibifHpra
diReTcntia.6.dicit qjcu fuerit iiirgis fignificatio/
nes qs pnrdixi erit.^.uernalts irnilta^^ phniia^e
fCniuiu. Itediffci'entia.S.didt3lbii.9rcumfiie
rir (corpii iignificactones quaspradixlfignificat
niiics.Etalbiu ubi fiipra. differentia. ir.dicicqrcd
fuerit in aquario fignifiattonespradifiiaugme
tabitLirfrignsinquartahiemalicumuUis mibib'’
Si ucntisoricntalibus noccntibus.Et notaqr oes
pradiclasr^ulasdc flgnifieationibns planccape
& ctia figno^ in initiis orbiti magnorum & ico
iundionibiis magnis Si in cclipfibus debet obrer
uare&inreuoliitionibtisannoru mundi Si iini
nisquarearum.itnni,^ ui onintbus^coniunflioni
biis & oppofitionibus & quadraturis Iimiinariii
citin dcniiie & grandine in cifdein tempericb®iio
Iuerispronollicarc.Et finitur hoc capitulum.
CrCapituIum.j.qiialitcrfitpronofticamlum d«
grandinediniuepcrreuolutionesantioruinun
di & per introitus quartatum ,
-■ I ---g . Vni ttolucris pronofHcaredcniue
jF^^^Snl&gfandincpcrrciiolutionesano/
jlr^^SSirum mundi & perintroitus quar/
»[| Klfyj3 'tariini anni:oportetlepiimoinue
Inire dopiiniu anni & quartxiuxta
B^^S^iidoSrinamtibi pritistradita intra
flatu primo huius libri . dilHntlionc .g. Si fcdm
!ioc pronofHcare debes deprxdidis pertotu an/
niim Si per totam quarta; anni.Dicit itaqialbti.
4 "maioris introdudoru.diffcrcntia.f.q- fatum*
cum prxfierit anno abfq; mattis afpcQu iiclalte/
riuspknefaqiiiaimpotcrit impedire facit fuper
fluitate frigoris inhicmcin unitierfis regionibus
frigidis feptetrionalibus&graiiius hoc erit fifiie
ritfaturnusafcendensamediocirciili fiiiaugis.
^ I tf ulrcrius in eade dria dicit albu. g? faturn^cn
(iieritafolein hicniein quibtifdam coniimftio/
biisabfci afpeSii nuitis ucl alterius plancra ad
cos infinefigno^augcbitiirin frigore hiems &
in duslongitudine& fortemiiltipticabiturin co
flatus uento^reptcntrionaliil frigidi niuis.Et fi
fuerit faturaiisalcedes difficili*appcbit bacallxi
E X hiis ergo q-iat ia diSa fiint patet quali ter laftit
niisin retiokuioneani frigus (ignificat fcifm uia
albii.Sicigoh.Tceucncriiitqu.-cpdi&a fimt& in
hicinemaximufrigusappariiciitfitimc exifiente
frigorc&prxcipucfifuericgcliiec aligd piiuiis
fignuni cIlqjnixerit.Etimiiierfalitcr Itelligerede
bcsqjqtioticnfcnnqjihiemcfueritgeltiaiitfrigiis
magnu nninccu hocpluuia cadat illud quod tuc
pluet nix erit pro maioriparte. Vn qtiorienfcutj
peraliquas regulas aftrologise pnoflicaucris fri/
gusmagnuautgeluin biemefi timcproeodctem
pore propter altas rutilas afh-ologix de pliniia
pronoflicaueris pliuiia fiiic hnmore:i!!iidquod
pro tunc pluet lignu eflqr nix erit Si hoc debes in
telligcre in qtiibtifcuncp aliis regulis defrigorede
gelu inhicme.Etdicunfalbu.S.deconiuiifiinni/
btts magnistdiffcredaprima.Ecbaliaberagel li.
8 .ca .r.g) fi fattirnus habuerit dominium in rciio/’
Iurjoneanni&euisraduftieri&tillgnisaercis.&
filunatiincfueritinfommataurfifoerit ipfemel
in fignis aereis ab cofignificabitniues & grandi/
nesdc(lriicntesciimfrigorc& tenebrofitate aeris
SCucntosualidosScOmilia. Etalbiuin lib.expe
rinientonmifiioruni.cap.de dominio anni.dicit
latumiis cumpulfiiuent in reuolutioncanni Ib
DiUinaior'
lisfiipcr (Ignn c^Kcionis.Et fi abrentcs ab eo fiic/
rint foitunar.fct fi cu hoc comixtus tiierit ci mars
criintniiicsmulta.btalbii.ibicie.Sanirnuscfifuc
rit dominus anni iH fuerit in tauro fi tunc ciieiic/
riteclipfis lun« fignificabit niiies & piiuiiasfiipct
fluas. Ite fciIni albu .ibide.l^pitcr cii fuerit do
minus anni & fuerit in tauro ugnificat nuiltitudi
nen]p[uuia^6C niuiuinbicme. Ite iiippircr eu
fuerit diis anni & fiicrir in iiit^ineniues ^ frigus
&tepcrametu aeris. Itefiiuppiicr fuerit dnsnni
& fuerit in libra fignificat niiics & frigus i princi
piolneinis. Itedicitalbu.ubifupra.Marscufue
rit dominus anni & fuerit i aquaria habiindabuc
oiiies& pluitis. Itcmercuriuscfi fueritdonuii®
anni&liicritigcmtnis fignificat multinuline ni
uium.Et fi fuerit i rcorpioncmultiplicabiitur plu
iiix&niiicsidii fimiliterfi mercurius fiieritin^gi
dario nniltjplicabuturpItuiix&nuics.ErfitniTr
fi mercurius tiierit in fagidarlo mulriplicabunir
plmiis&niiiesrhscalbii.ibide. Itealbu, ibidem
Lbcllo fiiodefloribits ca.dcrerrcmoru& dilmii
is dicit 9>cu fiierit faturniis in lignis prima^K c6 /
iundionu & inafircafionibusco^t aut proicceriC
radios riiosineacxoppofitic«caut.4‘’.afpefiu. ;
Etfitpfe&jcritcfi hoc impeditus & fucriti fignis
terreis faciet fiigtis bi niues ci) tcncbcoficatc aeris
& ccm!ptioncciiis& flatu iicntopfiC ualidoije
Et lizcrcgulaconcordat cuillaq! priiisallegaba
abalbii.S.dcc6a'i£(.magnis.& ab Iuli aberagel
li.S. Itcdicitalkin.fiC poniti fiueli.nouetudicu
^dnicouenisautoppofitioisfcedentisamprm
cipiii aut qrtzcuquoncf applicatio notabisiipfi^
eni lieiix c6 tnimicacio prout fiipradidii efi fada
eaqusfiiturafuiitexponit.Non minori autc at/
tentionecurandu elidi quo aicendit gradus con
uentiis domini afccdetisanidni fiatapplicatio.
Amplius grandinis aut himbritiaut ficettatisdux
ftdacornni aut qrtzconucntiautoppofirione
tcfpicicnsipfius etiaftcllzcuilibct applicatiocfa/
fia qusd^natura Icquut fignificat imincre & p/
cipucitermioautdomoipfius cuiapplicatnatu/'
rxcofctitanealocatiis.Vndedi i tali cafu fatum®
nebulasSt acrisobfcuritatc& grandine multipli
cat.Ethacrcgula alkindidcbesfimiliterobfenia
re in omnibus coniimflionibiis & oppofitioni /
busluminariu per totu aiinu. I U fefm alkindu
iibt fupra. In coitentu ani afcedd Ilatuc no min®
C( cdra.it.equamedsattetionenotato.Ecuidea
tur fiaccideritsdiqaptio porta: eomoquodidu
eft prius traflatii primo dyiinSione . io.ca.9. Sc
proutfreqiienter didumeft iRifiotradatufci^o
Xuncfialcribaf adminifiratio in huiufiiiodi ap/
tio portzfatumo grandine dimittit fcdlm alkidit
ubi fupra £C aere obnubilat.Et debes etia obfer/
«areb^cr^iUdeapertioiabus porta;: in oiu
nibusconliinflionibiis & oppolitionibiu &'qua
draturisluminariiipicrtoiuanmi. Ite dicit lier/
mesinquoda ca.de cogiiolcendo doininiii anni
&c ca.4.S.Iibrihali aicngabc! gjquandomarxm
rciiolutioneanni inimclusfucntcu «cnefe ligni
ficabitnuics& frigus. Itcalkindus icpifiolailia
ca.fi.didtqj quando fol luppitcr & faturnus fimt
in aliquo figno^aquacicoK 6^caudacu illis fiic
ritautucnustinicnducftinillapaitcfigiridc plu
iiiismultisfictorrciicibus & hoccumconiiinds
fvicrit in liiemc.Et fi i®ftatcc4'ut nubes & grando
CTRcfiatmodo dicere regulas de grandinc&ni
ticp omnes qrtas anni ptolcmsns.i.qdripartiti
c.i.[i.ubi.f.detcrminat de dominio anni nonpo
nitaliquasr^uias partiaiiarcs cxprcflc dc niuc
& grandincnihilomin® fcim ferentia ptnkmrci
&hali ibide Vide fiptanetxqiiidominanuiriii
lococoniimfiionisucloppofitionisprsccdcntis
introitu folis iqiilcunq; punflo;: cardinaliu auc
qiiidotninanturin angulo fcqiienrclocticoniun/
Bionis ucl oppofirionis przdictu. Siomnes illi
dominatores fuerint frigidi& luiinidt iicl maior
pars co^.Etfi in fignis frigidis & hiimidis extite
rint& loca pricipaliapradiSa fuerint frigida &
liunrida figna. Et fi cum h«c pr.-edifli domini f:;c
rin t coniimfti cu planctis flC ficllis fixis frigidis dC
luimidisSt abeisafpicianturfignu eft frigidita/
tis & humiditalis illius qrtx ani.fi cii hocconcor
dauerit natura illi‘'qrtz.Etmaxtmifi fuerit qrtz
liiemalis iindefiibicme p hanc regula ptolemzi
pronofticauerisfrigits &hiimorcutuncfueritfri
gus magnii &przdpuegeluin hiemefirontingit
& ciihoc fiplmiiaul humorcccidcritidquodpiii
ctcircatempusfignucftgjnixcrit. Ethacctiam
intelligere debes quoticfcilc^ per aliquas regulas
alhologtx pronofHcaucrisin liicme frigus nu/
gnum uel gau & humorefimuI.Et alkindus i epi
fio!afuaca.f.didtficiconIidcranatiir.itei)iporis
anni& inrpiccadnaturaueneris&mattisfi fue
rintfrigidi& humidiaut calidi &humidi & in /
ter cos fit applicatio ab oppofito aiuab aliquo
centro;: prauiominaro;: & fueritilla applicatio
iatitudpco;:una defuerint continui cii folc aut
iinusco;icoiifidcra applicatione lunsEcufolein
aliquo centro^ prxnominato^ & concordan /
tiamXfi fuerit lunznaturafimilis naturz illo;:,
illud ettfignii aqux.Sed iiis fiiadC debilitas fi con
cordaucrintillis duabus hzc fieri & non erunt re
trogradi&erit illud tcmpusxfliuale auciicrnalte
erit eni aqua multufortisdC cu lioc tonimiu iicn/
tus fle grando miiIta.Et erit multitudo Si pauci /
tas fcam propiquitate iiaporis terrz Si fricidita
tisuenti & caliditatis fcdfm giconcordaucritla
tinidolunz fle manfiofiiaafolzflk pars Bi natu
ratemporishxc alkindus ibide . Ircdicit alkin
TraSatiis.!.'
diispoftmndinn eodca.qjfifucrintomnes fc/
ptcm p!anet.v figurantes pars coji partis cii nani
r3 6:critparseoR:dcpnifisiii«ntrispraniiflis&
concoraaticrtt qjfint retrogradi in hieme & I au
timo & iiiinclinationcnicridioaiicritderorib^
&pliiimsqj interficient populos & ciiiitatesSC
e!imarapr.Ttcrpaiica.Etfifiicrintin a^ate& uc
reretrogradi in inclinatione meridionali critfilr
nifi 9 non eomunicabit rcsciim omnibus locis
&eriintcumhoctonitnia & fiil|ura& grando
ibrtisiliicAlkindiis. Itc[copold'’traSatu.6.di
cit epeii luna & .Mars funt in niimido figno& al
teriferio^rolcarpiciat& niartenubilaerutrerri
bilia : lapadcsqiioi^ & tonitrua 8f grado di pre
cipiic fimarsafpiciacraturnuudiouc iicl foIcdC
fucricMars difpofitor tcporis:ha:c tcopold*’. Et
in czlofuntqiiatd.i partes qu.trationcllclla^t 6/
varii in cis cxiflcntiii fignificat nities di fi loea ma
gnaniconiiindionuuclcclipfiiifucrintineis aut
afccndcntia cape ;ai!t ipfcpartes czli fuerint loca
coniunflionuiicloppofitionu liiminariu przcc
dentifi introiniinanntatitquartsdus:autarccn/
denti.i annope aut quarrape anniaut cii fuerit an/
ni [ocopi pricipaliu fupradifloiii.Dicititacppto
lerRzus.i.quadTipartitica.f.q» partes przcedcn
tes figni fcorpionis fiintcomixt* cu uero di ni.ie
di faciunt uenticiniu . Et fcif m hali ibide. Ille par
tcsTurdenaturaratiirni. Itedicitptolemzus ibi
dem 9 aquarii f^nti generaliter in frigidat di ea
qiiatieu.Eteliispartcs meridionales ueticiniufa/
ciut.Etfe^mhali-.illzpartes meridionales aqua/
rii funt denatura raturni.Hzcptolcni*iis & bali
ibidem. Et plures funt partes effli qiiilcijm pto/
lemsiimubijfuprafaciut frigusSC humore :unde
in hiemcuideturgj debent fignificareniiiesprout
frequenter diftti cft in hac diftifiionc. Si fueritin
inemefignii frigoris magni & fignii pliitiiz & liu
moris pro code tempore fignu cftg; illud quod
pluet tunctemporiseritnix & pricipucin locis
nuiltufi'igidis cuiurmoi fiit bea 1 partib® borcali
biisSc iocaniontuoraeiiucntoetia borcali ulfal
temeu aliquo nento fibi collaterali £i etia in mul
tisparCibiiscuucnto oricntali.Etfihacomnia fi
miiliiidcrisconenrrcrefigniicllniuisnniltuuota
bile. Et hanc rcgnlafcinper debes mifccrefiuehas
circiinliantias cii omnibus regiilisdcniuepofi/
tis ab aftrologis & fininirhoccapitulii .
GTCapituIii quartil qualiter fitpronofiicadu de
niiic & grandineper coniiindiones omnes £C
oppofitiones di quartas luminariii .
Vmuoluerispronofticaredeniue di
c grandincperomnescoiunfliones di
. oppofitiones & quadraturas luminii
riiini.Pnmofcienduqj nooportctpronofticare
multudcniiic ut conuinitcrmriihicmcucUprki
pio ucris iiel in fincautuni co qj in aliis pariib^no
frequenter accidit riix.Grando ctia prout prius al
legatu cft ab Ap: .frequentilTimeaccidit in ucrcfiC
in autuno raro tamen in zftateaut inhieme. Vn/
de ad pronofticandii degrandine di uiue primo
rcfpiaendu efl fi concorda natura tpis fui pquo
pnofticare uoliieris : & deindcpccdcdu cft ad re
gulas aftrologix partiailarcs fignificatcs niuc 8i
grandine.PrimocrgofiuoUicris indicare deni/
ue & grandine alicuius menfis ucl medietatis aut
qiiartxmeiifis uidc regula prius pofita inca.pce/
dentcaptolemxo SChali elicita.:. quadripartiti
ca.ii.uidclicctfiplctzquidiianturin loco coiiin
£lionis uclopponis uelqdratura: irunariu:& filt
cjdiianfin angulo fcqntc qucliba illo^ diflop:
locope.Sioes illi pletx fuerit frigidi & hihdi iicI
maiorparsfOiji^pcipucfifaturn^diSislocis
dnctiir g fpecialr niiies di gradines efficit J>ut pa
tetex pradiflis ab aikindoifinelibri.9.iuaicfi&
aptolcmzo.i.qdripcfnitica.S.acetiafilocaprin
cipaliaprzdi^afiicrintpriiicipalia figna frigida
a huida: & fi cu liocfucrit pradidi dhicoiundi
pietis uel ftellis fixis huidis ucl afpiciant^ ab eis fi /
gnucftniuis in locis frigidis. Si hxcomniain liie
meconcurrant. Itemfcimfententiam iafarde
pluuiiscapitulo.e.fiinconiunaione uel oppone
iiel quadratura luminariu luna marti appuciieriC
nubestonicruadl gradines fignificat. icealkid’
in eplii fiiaea.(5.dicit ficqti fol iitppitcr & iaiiirn'’
Omt inaliquo figno& aquatico^ &caudacu illis
nutiienusrimcndtiericin illa pte figni de plimiis
niultis.& hoecuadiudifiicririn hieme. Sedfi in
Kftateeratniibcs& grandines & erit hocfciJm
nianfionclimzcuiUis.Etabrahaauenais.I libro
dcrcuoIiitionibus.ca.ij.dicitfic.Afpiceinprin/
cipiocuiuflibctmcfis.Sidiisafccnddiscftiiippi/
tcruclmercuri^& arpiciatfe & fuerint i amicitia
Si partilltate figni aicedetis di finti angiis & afpi
dant fedeqrto uel oppofito& alter eo^ erit de fi
gnorerrcofignificabiitgr.1dinc&tepertatc. Ite
i oicoiudioneSC oppone St qdratura lufariu re/
Ipiciendu c ad naulii frequeter recitata de aptio /
nibusporta^.Siei^oi^idi5figims liiiariD fue
rit alia aptioporta^ como quodidu eft. Sc fiin
liuiLifinodiaptioneporta^ admiftradoafcribaf
faturno di fcam alkindu i fine libri .^.iudicu gra
do erit cuniltisnubib^iacre. Etdcbesobferuare
omnes regulas de frigore & huorcin hieme & p/
cipue (i cii hoc fuerit gelu uet frigus magnu . Si ent
omnia ifta fignificentnr p dominiti alicuius con/
itmdionis uel oppenisurqdraturz luminariu in
hiemefignu critq? illud quod tunc pluet erit nix
proi)tdidueftprius;& finitur hoc capitulu ,
Diftinflio.fi.
CrCapitiilum.f.qiialiterfttpronoflicanduom/
ni die dc nii)c& grandine .
, Vmiiolucrisfcircruidfit quolibj
die dc niiic & grandinem tempo/
ireconucnicnfi.iiidcfipro ipfa die
I fit figimm magni frigoris, |Et pro /
ciinc fiicriC Ggnum pitiuixilliid qi£
pliietericnixutcoiterd: prscipiic
in locis feptcnrrionalibiis multii; frigidum & in
locis monmofis. Itemdicitalkindiis incptfto/
U fiia.cap .7.cii nolueris fcircquid ftcqiiolibcrdie
depluniisiientistonitniisdc grandinibus accipe
(ignadcfolcad faturriu) ii picc de ligno iiinzdf
libi terminabirur numenisinidc qtiis plancta Iit i
illa domodominus.Si fuerit domus fatiimi erit
illa dies frigida:& qiiiarattirniis ligificat niiies dC
grandines ut pnedidum eft . f! tiiucfanirniisdo/
minetur in ligno illo ubi numerus terminatur Ii
gniim erit nitiis ucl grandinis hi illo die 11 tempus
anni fucritad hocconueniens. Item uide regu /
las illas priuspoGtas in diftindioDe.2.capiTii.4''.
de frigore: & etiam regulas prius politas in diftin
dione imediate przcraen te uel capitulo . dc lui
morc&himbriD’.Qu*e}uidem regni* ponunt
priusalinconien.intTadatufiiodctemperieac/
ris:& etiam ponuntur in citafcnon. Itemuidci!
lasrcgulasdcl'fimbribus& frigorcacrisquzpo/
minturatrimcgiftolibro.^.capitulo.i.&firaili/
tcrlibro.y.cap.prsccdenti . Item etiam qux po
nuntiiradorothcoaoniarinfinelibri noue indi
cu.EtlimiUterquxponunturabalkindoi fine Ii
bri noneiudicii in epiftolaluaindiuerlisia /
pitiilis.Ec quz limiliter ponuntur ab hermano in
iradatudehimbribus dCa lec}poIdoin tradatu
fuo.fexto fui libri .ac etiam uide omnes r^las a/
ftrologonim quas prius pofui in duabus diftin^'
dionibusprzdidis liuiustradat^reciidi.dequot
tidiaofrigorct&.limiliterdc qiiottidiau liimbri
busluielnimorequottidiano.Siigif pro aliquo
die pronolhcationismagnii frigus line gelu & eu
hoc humore liue liimbres pro eode dic p illas re /
galasaftrologizpronolHcabisSniiicm pro il/
lodieSC tempus anniad hocconueniens tueritp
urdidu cftpri^.f.pronofticabisniiic ud grandi/
nem pro eode die li t^s ani ad hoc conucnies fue/
ricputdidueftpri^licpnofticabisniiiepillo die
Sifuerit ifta dies in hieme Si limilitergrandincni
in cpeconuenientigrandini.Sed de grandine dif
ficihns eft pronolHcarc ^deniue propter cau/
faspriuspoOtasincapitiiloprimo degeneratio/
nibushuinsdiftindionis eorundem. Item dicit
fraterqui uocat fe perferutatorein tradatu fuo i
temperie aeris. c6cliilione.i.q>foIin exaltatione
promittitgrandinf.fednecninenecgeluli lic in
terminomartisnift (it in locis montanis .Dequi/
r :r
bus aiit exaItafionib"Ioquitiir frater uide ibipri ^
tradatu primo hutusIibri.diftiiidi6c.!o.ca.4-Ec
dicitfratcr ubi fiipna qiptitcilucmaxiefrigidi.de
inde exaltationes c6iimdioncs& exaltatio nur/
tisd^oniniii plancta^ & cxaltationesparticiila/
res. Ite dicit frater qj in tempore liicmis fi fol no
fit in termino martisois applicatioad fatiirnti in
puteo facit gelu przter luna quz non habet mora
cu eo:& tunc illud quod node cadet eft congela /
tii ad modii extremonim ftraminum & cadit cuj
talifonitufubtili.Conlimiliteromnisafped^pIa
nctzadplanetain puteo facitgclii: tilc& qiiicqd
pluit in montanis nortris cft nix.In tali ai\rc for/
mafcifnigradusaliomis exaltationis fitgrando.
•Ivlinorenicaiifa frigoris facit grandinemcfintue
Itemfaciirnuslblusinpnteofirolnon (It in ter
mino mattis continue facit gdiuSC omne q^ tuc
cadet eft nu. Alii autem planetz non fic. Itccu;
fol cft in puteo niDclunainfra eius radios in ali/
quacxalrationefacitniiiein montanis 6 i fic facit
cum aliis planctis Ictfnt exaltationes aliquas. Et
nota q? pcromiies regulas iiidicancesmagnu fri/
gus & magnii gelu in biemcin conciirfii regtilarw
fignifican tiii humores Si himbres procode tem/
porepoteris pronofticare iniocis multum frigi/
disgclu in hieme & limiliter grandine in tempo
re fibiconucnicim.Vndc diligenter refpicienduj
cftadregMlascaula frigoris cpliimbrium ^ plu/
Iliarum fine hiimoru ad pronofticandtimdcniiic
& grandinc.Vndc& iftzr^ilziamdidz i ifta
diftindionenon fiifficiunt M pronolHcandu de
niue&grandinenifi habendo reipedu ad regu/
las prius pofitasinifto tradatu dc frigore & ge/
Iu &de himbribus Si pliiiiiis Si humiditateaeris
&intcrczterarefpic!endiim£ft ad naturam cem
potis anni:& limiliter per regulas iam politas de
niuefiCgrandinepronofticandu cft.
<rCapi.6.defignisjinofticismnis& gradinis.
Odo in hoc capitulo rcftatponerc
ligna pronoftica niuis & gradinis
m Dicititac^ptolemar^.i.qBadripar
titi.i:ap.7.cprilignaliain acre ap/
parentia circa liiminariahora ali/
cuius eclipfisluminariuifceadeniracionehora ai
iufamc^coniundionismagnzuelhora inceptio
nisaliquonim temporu reuokibilitimiiirficauda
tz ftcllz aut ali z ft^z fecudxin aere appentes tuc
temporis fiicritcoloris nigri ueluiridisea quz fa
tiirni naturam imitari diximus fignificabiit . Sed
(c<Im lententia ptolcnmibidecap.przcedente.f.
ca.S.&fcimfniam albit.f.decoiridoib^maenis
dirit' prio & galkin.i fi.li.nouc indicii. & p ^ios
multos .aftrologos . Satiirn^fpedaliter lignificat
Trflatiis.l.
niiiC) &gr.indii:r';icir'fign.iliainacrcfjiflap/'
dicio ino c ■'lorata mites & gv.idincs figni tktit toi
t'iis cisdcoitis.Et hali liip coitil'^0,0 [nolcmati i fi
ne diCiCijnlb cometa qusJicit nigra e de natura
fitiifiii&cuiscolrirclt magis ccniktisq! niger.
I Ou! ergo cnm apparuerit (igni [icat niucs dC grau
dines leniponlius comienicntibus qui ctiaj time
de hgiiificationelaturni prout didiiincil. Btdi/
citalbiim.f.dcconiundiomluismagnis driaulti
rnaqift apparuerit aliqiia(lcllacomatain.x’qiiidt
ft.iria(Iguiarictis& aparceoccidetis (ignificabit
multas pUi.BC inundationes flimnnu&niues.Itc
lc<£ma1bumazarubirupratri appanicrit aliqua
cometa idireSo Capricorni figmticabit fuperfliii
tatcmniiiis& grandinis. Et fc(£inalbu.ibidcm:fi
appanicrit lilic in parteorientis (ignificabit niucs
&pluiiias.Erptolcmius.a.quadripartiti.cap.uI
timo -dicit q? Ii ibl niger apparuerit iii ortu fiin uf
muiridicate ilici' naucriciidcutn nubibus occidc
nt uel circa ipruni unus iiel duo cjraili fiicrint (i /
iiccircamibcsqiiifolcsappellatarlumicftat ea/
riiqi nubili radii declinantes ad iiinditate uel ad
nigrcdineacrcm hiemale & pluitias indicabunt :
hic ptolcmius.Vndcututdctur fi hic omnia ira
hieme contigerint cii magno etiam frigore criefi/
gmimniuis.Naj dicit Iuli rupereodelocotp fol
quando effafcedcns uel occidit uel apparuerit ni
gerucluiridisdcmonftratgjfumofitasquiecir/
cacii eftdenatiira fatiimi.Scd cum faturmis (igni
fic.rtniuesuelgrandiiicsiitpriusallcgaciime(i:{e
quitiirqi (i (bli iiiemciic appanicrit & fiierit ma/
gnii frigus fuicgclii qi erunt niues uel grandines i
tcmponbiisconuenimtibiis. Itcniptolcmi.iibi
fimra.conucnit etiam ut infpiciatinis ad liinam &
ad locu eius tertiadic antcconiimftionein uci op
opporitioncm&tcitiadie quando fit in iiicdia
liicc.&.j.dicpcidqiiclibctiftariihoraru. Si ergo
in illis tempori busipfa luna nigraappartierii iicl
uiridisiicllpiirahiemaleacremSfpuiuiamiigai/
ficjbif.Scdfciiinhaliibideinfignificatrnncqifu
mofitasqiiiadiiingiturcircaeamefldcnatiirara
tunu;crgolign!ficabitniiics& gradines quiiilt
dclignificatioeratiirniinteporib^fibicomienie/
tibiis (iciitpriiisdiflumcft. Itcmdicitptolcmi®
ubi liipra-.coniicniteri.iutcirCLiiu qui circa lunam
forniatiir.attcndamusq) fi duoiicl tres circuli dr
ca ea fiicrintliicmale aerem dcmoiiftrabiini.Etfi
turbidi aut fpilTi fuerint hiemale aere pcriicntici/
niiimcirciiidicabimtcumgrandineniimito.Cu/
q; pliircs circulifucrinrplura erunt accidentia fe"
ciindu hoc quod pridiximus. ItedicitpColcma;
iisibidcm qi circiiliqui circa erraticas & no erra/
ticas lucidas apparuerint demouflrabuf res con /
cordantcscuco[oribiiscirciiloriini& cu naturis
eosc6pr*bcnddibi!S:hicptole.Patcf«rgofeciin
di! ptole.qi code modo fit indicandi! pcrcirculos
circa luna. Si ergo iilicirciilicircaplanctas fiCficl
las fixas lucidas fic fuerint ficut priiisdifium cddf
circiiliscircalimadiiccadcquidiflafunt fignifi
cabuntmultaaliafigiiatcmpc(latu& hiemalis ae
risfumptaex his quiapparciU circa lumiaria&C
alias flcllas qiii ponuntur a ptoiemio utrgiliofiC
ab aliis qui criii cibiindicaui in dillinfiionc prz
tedcntc.Si ergo illa ligna occiirrcrintin hiemcin
temporcgelidoucUn frigido italdcqipluriraaco
nim niue 64 crandincfignificabunt. llc in parti
btis tcmcirca mare, Si multi nubes albi appare
antae fidlcttcrrafiucmarciiclfaltciii horiiotis
parrcqiiicfiucrliis mare.Et fi fic apparuerit! adi
pere p duos dies uel .5 .continuos & peipuei tenj
porc hiemali & nniltii frigido fignii efl: niiiis.64
hoc fatis expertti cft in partibus mcis.f.inpartib®
borcalibusanglii. fiucinnortliiibriaquifitaeft
fiipra mare ex parte orientis Si cade ratione hoc
eft iic^e in qiiaciinqialiapartc angliiquscircacll
ilbididemare. Ite didt albcrciis.i.mctheoro^
traftatii primo .c.r-.qKuacrttirbiduscckrarar
bationcad albedineinfuperioribusaeris declina
tc fignii acdptt.Vulgiis gj illa mibesqiii tiicttir/
bat ferenitate aeris efi nubes niuis quia nubes plu
iiiicfTct obfcura & m^is Ipilla &magis trahens
adiinulocu aeris.Scdcunubcsniiiis iiniltii habe
at mixti! daerco 84 io alba 64 ficpriocaipatafrt
goreante multa fpifTatone & io (parfa per aerc3C
unde tufiisdiftundilur per ipfa. Itedicitalbcrt*
ubi fiipra gjaliud fignii pronofiicumniiiis ell-cu
fcntinir aer calefieri aliqiiautulu ponit uifione ta
Iis nubis in hieme tuncenipronollicantur in pro
ximo niue ucntii^ciciii^caiifa cft quiaiacalidiint
Ilis cu aereo indiuftopaulatiincipitcxpdlianube
6ihoceftcriia incipit congelari poftqd proxii
fequit' dcrceiifusniui$.Exhiispatctqiiareciinin>
git uidcij obCciiru ecilu alba qdaobfairitatc. Sj
cu pluit eft uigrij nigra obfciiritare.Ethocneqi ni
fi raro fi nubes niuofafparfa cft 64 deraonftra/
ta pluuiofa aut contrafta eft64 quafi ad aquare/
du£ta64i6minor£locuoccupatcpniuorah2cai
bertusubtfupra.Etnotaqicufignapliuiiifiicrit
nnilta 64 fortia ci! calore uel frigidi tate tempera /
ta tunc pluuiam defignabunt . Sed fi ip(a (igna
pluuixfiierit mulca 64 fortia 64 cueisappamerit
ligna multa 64 fortia uel cu ds fuerit frigus i aftu
tnultii excellens 64 pricipue in hieme tuncniiiem
defignabunt 64 grandinein tempore comienieci.
Ite (igna pliuiiifi pauca 84 debiliafiierintciica
lore uel frigiditatetemperatatimcfignificabCtco
piam roris uel ncbiilua uelfalte obfciiritatcacris
64 difpoficionead pliniifi multi! propiqiia.Siaut
fiieritpaucaiiel debilis cufrigiditatenotabili iiel
cu fignis fortibitsipfi^gclu tuefignifiabutpluuia
Sk'naaiitcmpliuiia:c 5 rct sqiimo 3 fa’ncut drca
fiiai tiimuiclI^tcmbTem pliiaiam iid grandine
licnificabitntuibdi(iiindionc.& prout all^atii
c!ipriiisabrtril1otelcprinionictbcororii.cap.6.
nixgcncratiirinloco&tcmporemiiltu frigido,
f.inbiane & in toris fcptcntrionalib^&finiili/
ter in loris montanis.Sc d fccEm Ariftotelcibid«
grandogcncratiirin locis & temporetempcratis
a maxime gciierac' frequentius m temporeueris
fiC aiituni . Etlimiliterin tempore maturationis
fniQitu.Minusauteminhicme& iaillarc.Et no
taqj grando iicnicnsmhtemccflminoru partiu:
& magis rotundarum & magis etia albarum ^
grando uenicnsinuercuelinOTateudintempo/
reautunali. ExcdTusucroniuispratcritarappnt
bendi potetf exlioc^ aqux fliiuiales funt multu j
maiorcsexcdriiicqifokbant. Iteqjmtiltzpar/
iiiaucslicutpaiTcrcscapiantur. Item^ anima/
lia (lliiedria liciuccnu & dama: flnt magis maerx
qj folebant & in filiiis moriantur plura eorum .
ExccHtisiierogradinis icitur ex deftrufiloncfc/
getii &herbanim.DiciteniaIbcrtus.io.mcthco/
rorutrariatupnmo.capitii.i^.^grando cadens
non folum ddlniit fnidiis qiiosintienit fed impe
dit fertilitate terra: in fequentianno & ea qunepet
aititrcdditimitilta:qifiionfaritgiitta pliuiixma
nn r ncc nixthuiiis caufadiccf in di(linclinnc.io.
luiius tradatiis.iibi tractabitur de cariftia anonx.
Ecdirirp-idkuis albcvtusubi fiiprag? aqua ni/
uis relbiiit* fcecundat terram & faciunt crefccre
fcminaquiacaliduegrcdicirs paiilatim temperat
ineisfrigiditare& Imnx Eimt comixcionis cum
aereo terrcftri;hxciIIe.Exhis ergo patj ® nixlicr
bis&plantisprodeft&nonnocetnifiloliun ra
ticQC uixhiimiditatis in quibufda campis & eti/
amrationenimiifrigoris.Siacriderit fimiil cum
niuc.Scd grando ut diSueft nocet cisipniinauc/
ro finugtia fuerit & diu diiransin «ere feminib^
tunc fatis foiet nocereirosucro plusprodeilq) nO
cct.di finitur hxc diffiudio de niuc & grandine .
CTIncpitdiftinflio.e.dcuentts&tempcrtatib»
& coutinetfcptemcapitiila. Capfm.f.degenc
lOftqiinprrcedm
*tibusdi(hn£liom
bus hui^irariatus
: fecudi determina
Itu e de calore & <£
|hlbrib‘’pluuiisnu
I bulisfit humidita
'teaeris&de frigo
ire&ficcitate&de
iniiiefiCgradineSc
I aliis impieiftoib®.
I2I
hiimidis in «re:&qi«a'noii potcfl haberi cogni/
tiodcprxdiaisaccidenribnsnifihabitacognitio
nedenentiseoqiuariatio itcntorucil maxtmaca
iiariadonesaiiuioini^ temperiei aeris. Intendo
in hac diitindione ponere regulas partiailares de
iientis & tcmpeilatibus (imul cu r^lis uentoru
& quia tempeflas nun^eit lincnentoiqtioticnlcu
eni fuerit pluiiia iiel nix nelgrandomultu cxcel
lensrautquotienfcuc^himbcrexcelles fuerit. (Ino
fuerit cum hoc ucntiisnondicitureire tenipeftas
Scdlifiieritpluniamulrauelnix grado multa cu
nento calidoitunc diciair clTe tepefias in acre. I te
C non fuerit nili modica nixiicl pluiiia uel grado
fed (1 cu hoc fuerit uentus ualidiis adhuc dicitur e{
fe tempeftas imdc tempeflatemaximeefFiclt uen/
ttis.Vndeideo{nbacdiflin£Honedeucntis& te
pcftatibLwilmulintcndoIoqui. Ifidorusuero.tf
etymol’. ca.i^.dicitqptempeflasautprotempore
dicic (icutdiarehifioriographiroljmt du diaint
eatempdhteautallatucmiquia magnicudie fui
multisdiebiisoritiir. Ulcuerofanndiis modus
tempritatisque ponitiGdorusefl magis ad ppo/
fitui^primus&aiiento fumitorigine. Vnde Si
aeris finiul traflandu eft 6( in hoc cap.r. huius,
diflinQionisintmdo poner e delcriptione tienti
&generatT6'nediisfcani diuerlas opiniones ac
etia ulterius inhacdiftinfiioneponanumeru;6c
pofitionem &ordincucntoru & eorum naturas
fcduj antiquoriididaifiCultcriiisdicamqux pia
nctx& quxncnaincxloqnosuentosmoueant.
Ventus aut fciim fchtentiaifidori.rj.ety.cap. 15 .
& fed m fententia iolianis ianuenGsin fuo catho
licondiciturauenio lienis quiauenUt uentus 8 t
quiaiiiolatuS fic uelicmens lit & uiolentus ueniat
Vis eni cius tanta cft ut dicit ifidorus ut non folu
faxa& arbores euellat.Sed edam cxlt 1 terrac^co/
birbat & maria comoucat.Quida aucephilofo/
phiandqiii dixerint uctu ede aere agitatu de quo
ru nilero fueratiGdonis & feneca & beda 8 C plu
res alii ^qiiidc opinione improbat Ape .2“. me/
theororum.ca.S.r.defpiridbusaiitdicamiis&c.
Dicit ita(5 ifidorus. 19 . efymologi.capitulo. rj*.
gj uentus eft aer cdmotus & agitatus & pro diuct
Hs panibus cxli nomina diuerfa fbrtituseft. Et (e
necalibroqimnonaturaliiim qiixflionum dicit
gjiicntuscftflucns.Etdiat^ quidam ita diffi/
nicnmt : Ventus eft diiensaercu impetu in unam
partem.Ethic diffintiocftdiligendormalia ga
niincpacr tam immobilised ut non in aliq (it agi
tadoneaut immobilis exiftatomnioiqdpatet ex
hoc quia cum fol in aliquciu clatiGim locum in fii
ruseltuiidemiiscorpiifaila minimaiadiierfuGe/
rialinfurfumalia dcorfiim iiacua conairfantia:
undecujparii diligenter compreheditqiHultqiri
dixerit Gux‘'.ejiiarisagitatioucQeclhic.Si dicat
rarione & onsme iientojc.
T3'fldtllS-2.‘
iientii?cftaerin unam partm fluens autacr fiii/
<:ts imperii aut iiisacns iri unam partem entis uel
riicntisaurcurfiis acris aliqiioconcitatorc. Ex
liisiifrlusrencca:patctqniuili iftaru diffinitio/
niimfitriifficicns.ScdilUpriiisdifta.f.ucnmscfl
acrflucnsnim impetu in unam partcm;& dicit fe
neeain una partem fluens quia illud quod fluit in
unam parte fliiit.ncmo enim aquam fluere dicit:
fled tantil intr a femoiictur.Sed fi in iin:i parte fcc
tur.Et<Tcneca cp monens acrem eft aqua fiu /
ens ueliiaporab aliqua elenatiis & in montibus
primo interchifiist&deindccumontcsipfum ca
pere non poiTunt ad una partem ubi iiia liberiora
eft aiadcns & in iliam partem aerem impellens .
Ethuiusfignudicitdregjmaximcucnis uenitab
illa parteiibi aquarii & montium cflplurimiuqa
plana licet habiindent aqiris carent tai*atir.i qiis
uentufaccrepoffir. Exhisuci'bisfcncca;paretqj
ipfcmiltqj illud quod pcilitacrem efluaporaque
ns collcciiis fC gj ipfeacr fic pcrcuffus & agitatus
fit iientiis.Et huic opinioni fenee* cocordat opi/
niolicd.r.libro primo detcmporibus.ubific dt/
rit. Ventus efl aer comotus & agitatusficflabello
breui poteflapprobari:necaliqdintclligif’ cpflti
ftus (iiieeomotio aeris gj ut clemens ait ex qiiibuf
da montibus iielut compreffus & coaguflatus or
dinationedei cogitur & exprimitur inuentos ad
excitandos fruSiis aftufep temperandos: b*c bc/
da. Et hermes trimegifhis libro quarto .cap. 2 . di/
citqjex iielocitafe firmamenti & calido motu fo
lis impiilfiis acris oritiir.Eximpulfii fnifliis ma/
ris generatur ex quibus motus nafcitiirquiiientus
diciwr.Siautccaucmasterrsfubintraiierintuen
ti 8C exierint in fe tumidi comotus augmentattir.
Vnde & maior eoru motus& tepefliiofiis proi/
ciaturjprocreaturhincdciliaqicauernofacft ucn
toniregiodidtiirhictrinK^iftus.Etguilelmusdc
conchis in fiiaphilofophiatlibro.j.dicic fic. Ali/
quando fumus ciiaporatdc terra cii quo partku/
l*terr.t& aquarcleuanturqu* naturali motu ad
centru nolunt defcendere.Scd impetuofiu afccn/
dentis in concrariuinoiicnturcx qua flu^luatio/
nc aeris in a[iqiiapartemoiiemr& fitncntus.Eti
amdicitpr*dicltisg?iilelmusiibifupraq5tcrraca
uernofa eft utpote natiiraliccr ficca: fubintrat er/
go imaparsaeriscauernasterrx& altera exire Ia
borat ! ex quo confliflu aer comotus iientugcne/
r-itindeeftq>ciciliaqu*ecaiiernofaregiouento/
rii dicitur, ItcubifiipradicitprxdiSusgiiilelm*
g? nubes liipcripres rupt* netos generant quiafii
iihoemodo.cu enim corpora diuifa terreno ua/
porcibinfimoafcendant qiixda eorum funt cali
da&quxdamfrigidaquxdamhiimida & qus/
dam ficca. Ciiqi in unum fimt conglobataq:i*da
concau* nubes efriciuntur inter quas iotcnialla fi
flula in modum tibi.t relinquuntur. Angufla qui
bus tenuis intercluditur fnbit :quia maius defide/
ransfpaciumfibiobftantiafcinditSi in ucntuni
erumpit & hic utnciis cll procclofiis quia ftranee
mittitunSc cum dcfccndit alios uencosquos rep/
peritfecum trahit, ftcmguilclmusubifupraai/
cicex rcfluxionibiis occcmii uentos nafei hoc ino
do.Cumduxrcfluxiones in occidente in illo.f.
fonte totiushumons.Vna.f.adfcptcntrionc:5i
aliaadaufirumdiuidimtiirintaimim ut aquaru
feparatione aer mouctur.Et IIHtus fueritimpul/
fus cp ufq; ad nos pucherit generat"’ uftus g uocaf
zcphirus.Du.xucro rcfluxioncsqiuTinclaiccdi/
uidunturfimilimodo generant iicnlii qui cimis
uocamr.Cu nero occidentalis & orientalis fc ad
feptcnfrioncurgcntcsin medio (eptentrionis co
currun t cx repercuffione monetur aer fitep uciitiis
fcptcnti ionalisqui boreas diciturquictia in frigi
da zona nafcitiirmerito frigidus dicittireiia lice'*
quia nubes ab angulo tcrrxad mediu fiiqat.unde
& pliiiiiofiis efl iuxta torrida zonam. Ciiq trai
fittorridazonam calefit . Vndc& fiuobisfrigi/
dus fit ibi tamen cfl calidus. Similiter etia duirc/
fluxiones ad auflrti fc iiei^cntesin medio fibioc/
currunt & generatur aufter qui fimilitcr ultra tot
ridamzona frigidusefi & ficciis ut apud nos bo
reas .Quippe tameninfrigida zona oritur quia
per torridam zona tranfit calefadiiisad nos per/
ueniccalidii fugando antefenubes urqjadangii/
Ititcrrxin qiionos-habitamusgeneratque nobis
pUiuiani&cftnobisexaccidentccalidus & liu/
midiis qui in fua regione cfl frigidus & ficais hoc
gutlclmusdcconchis . Sicergo patet qiialitenien
tiqiiartuorcardinalcsexmotiiaerispcr refliixio
nes martiigencrcnfur.Etcodcmmo^pomKgui
Icimus gaicrationcm iicntoru collateraliuania
riii rcfiuxionibiisfc(?mq>acciduntadprsdiflos
uentoscavdinales.Et Ariftotetcs. 2 .mcthcororu.
recitat opinioncquoriindamantiquorumquieti
am dixerimtqjidcmacriit motus efldicittirucn/
tus ut autem conflat in aquam dicitur efleplimia.
Eteontraiflam opinionem & fimilitcr contra o
mnes alias opiniones prsdiftas alTcrcntcs uentfi
cflcaeremotum.Arguit Ariftotclcsubifupradii
pliciter.pmo Cc. Aer efl calidus & biimid^.fedua
por qtii efl principium p!iiui*noncfl calidus ef/
fentialitcr fed fHgidus.Fumusueroqui efl princi
pili iientorii prourdiciflAriflotelcs licet fitcaltd*
rame non eflhiimidiis fed ficcus eflentialitcr ict/
go aer cffcntialiter & xqualitcr differt a pluiiia
& a nento . Secundo arguit Ariflotelcs fic: Aer
motus nonefluentus quia non magis aer mo/
tusdebctdici iientus qj aqua fluens dicitur flu/
Ilius a qiiociinque manatione . Sed a deter /
minato fonte naturaliter procedens: ergo nec
Di(tinclLO.<.- i;t
acriindcciincpnecqiialitertnql mohis dicit' iict®
Aliat ce ratiocs adducit fiipra albcrtiis.; . mctheo
roru.in tractatu primo.& capitiilo. 7 -contra pr*
diciasopinionesalTerentcsiicncumclTc aere mo
tfi quashic 6niitto.fiifficiunt enim ad pr-tfens p/
dici* diii rationes Apt .Sed fcncca.a.Iib.nattira/'
liiiqiicftionu dicit g? opinio deniocriti cft g? aer
dl quoddam inan abaqiia&a tcrraciiaporatio
nes fiifcipiensindcflt qi minuta corpora in angii
fla parte aerfs cogregatiir : quorfi imu i aliud ind
dens aere mouet donec p latitudine acris diffuilt
imu aliud !peliercn6de^it;q^ P (ilittidine fori
habcnirtn quo dum paiid homines incidunt fiit
tamen tumiiitu.Siticro turba incedunt in .iguflii
aliomm incidentium in alios nxa iit.Scd hac opi
nioncmimprobatrcnecadiccnsg>indiencbulo7
famulta corpora in tinu (iint aggr^ata in aercg»
teflatur IpilTitudo & obreuritas nullu tamen rem
Mremagiscaretuentoqtncbiilofum. Item dicit
fencca qi drea flumtna&btus frequens nebula e
arfiatis cogcftiftj corporibus au tame ibide: ide
uentusefl. Itcmintei^ucaiiGitacaligo diffundi
turutconf^u in uidno flantium eripiat q> no
eueniet nifi in panium locit coi^ora fcniuicaco/'
pellef attfi nullus ucnmsefleapparettigitirpr*/'
didaopinio dcmocritiftarcnonpotcft:ha’c fc/
neca . Pofirisopiniombusantiquommdciicn '
tisreftatponcre opinione Ak. S ed primo luden
dumcflquxiit materia uenti.DicititatpAje
(Bctheororum.cap.S.g? cumduplexexatatiohii/
tnida & exalatio ficca qusdidnirfiimus.Exala/
tiohumida principium eflpiuuiaru . Et exalatio
fiaaprindpiumefluentonim.Manifefta cft cr/
goi^aIiaeftnaCurapluuia:& uenti & non eade
fleut quidam dixeruntproutdifiuefl.Etbarcno/
flra opinio dicit.a^.Confirmatur multis fignis
f.gicxalatiohumidalitprindpiumpltiuia: & ex
alatioGccaUtprincipiumucnti.Priniu fignu efl
qiquandocuqtplusabundacdecxaUtione humi
dainaliqrcgionctuncfiuntanni notabiliter plu
nioii.Quando uero plus abundat de exalatione
nccafiimtanniiicnton: fxpcatcontingitqi aliq
totarct’iofimilicerrttnulnimpluuiora& niultu
uentofa Sc hoceflq} limilitcr lituatacfl ad folem:
Confimiliter etiam continet qjunar^one exi/
flente miilt Q hutnida contigua r egio fit muku fic/
cafle iientoGi.A^iuHlignumeflqiplLuiis faciunt
ceflareiientos .Cut^caufa eft hjec quia cu terra flie
rit iirigataperdefcenfiim pliuiix: plutiia fit defee
densinfrigidat exalationeficcaqdcberct eflema
teriaucntiidtideoiicntiprinioquidcfunt forti/
tcrflantespofleace{rantfupcnienientcplauia'.&
liccciTantibuspIuiiiisfiuntuenti. Ite q? ccifanti
bus pliuiiis fiunt iienti patet quia cum terra fuerit
tnultu de plura caliditate lotis eleuatur ab ea mtil
ca.exaUfionon folii humidafed etiam flccaquse
materia nenti dC prinemiu ciiiS:& ideo &c/T er/
'ti iffTCrn tm ponit Ag:.rq?maxiinc ucnti fiant a Ic
'ptentrionc.i.ap^oIeptentrionali & a meridio
i.apnlomcridionali.folenimniinifpdircdefup/
egreditur ifta loca . & ideo maior frigiditas cfl
in il[is:& per confcqiicns maior habiindantia a/
quxdcfccndcntis:fcd a locis illis in quibus habun
dataquanuiorclaiaturexalatioqucadmodu ex
multis lignis uiridibiis amplior clciiatiir fimuis :
& ideocnmcxalatio ficca fit exalatio uentonmi
abillis& iodsiicntifiantfortill‘tmi& ualidilTi/
nii.Exiflis tribus figniscolligitiirfcdm Ariftorc.
qiad multiplicatione cxalationis caiidxSCficcat
niiiltiplicantitruenti:& per conlequcns exalatio
calida & ficca cfl materia ucnti. Sed Albatus ubi
fupra traflatu prio.Si ap.8. dic;t q» materria itc
tiefluaporquiafcenditdeterra di efl uapor ille
fr^dus Si ficcus fiibrilirate fiia aere rranfcendes .
Etfiipaius in eodem tradatii.cap.f.dkitalbert®
gi materia nenti efltiaporterrens aeris fiiperiora
tranfcendens.Et licet igniuminaltilTimo acris ge
neratonim etiam fituaporterreflrisfubtilis niul/
tum tamen differentia efl inter illu iinpore di iflu
in tribus. Qiianl ima cflin calore qiu maior eft i
materia igniti q.ucntorii fecunda in fubtjhtate dC
continuatoquia materia ignium magis cft fiibti /
lis& minus continua:& per confeqiicsmagisab
hiimido feparata^ materia ucntonl. Materia au
tem uentorum ccontra.minus fubtiliscft & ma/
gfs continua.co q? humidom^is eftpcrmixta .
T crtia autem cft quantum ad locu fiiz generatio/
nisquiauentiisnonarccnditurtjadfiipcrius in/
terftitiii aeris-.rcd potius ufi? ad parteaeris frigi/
daimred materia ignium afccndit ad fiipcritis in/
terfliriiimaerissergomateriaucntonim differt a
matcriaignium.Ei didialbertiis ubi fiipra:qi ra/
dixuenti eflexuaporequi afcedit cx terra & prin
dpiiim eircciusexeo& materia eius eftuapor t»
Iis qui eft frigidus fSc ficcus fubrilitate fiia aere tra/
fccndens & aim inl^ifiatiir frigiditateaeris forti
terimpellitaerem.Etfitiientus:uapurergoiUefic
claiamscft coipus nenti & prin^iuflatuseiuS
&raduprimainqiiaradicaturc(Ieipfiiis & efl
ciusmateria:&ideoper motu eius flat uentus dC
monetur IcJni quantitatem eiiirdem uaporis fic/
ci qui fiede terra eleuatur in multitudine 6C paud
tate & cu abicinditiireleuatio taUs uaporis quie/
firit ucntus!hacarDertui.Didt Arift. ubi fiipra cp
exalatio calida & ficca qiiz eft materia umcorum
ctciiatafuperiusobuiataeriexifteCiinfrigida re/
gioneSC ncobuiansinipellitur ita utnon poffit
amplius mcnierifurfiim direfieneepoteft direde
mciicrideorfiimcufitleuisiadu quiapropterca
monetur motu compofitoexmotufurfiiin & cx
ex motu deorfu.f.ad latas 6C fic monetur uentus ;
hicAji.Hicafit uidefalbert^cotradiccreA^.d
Trffatiir!.
pencrarioneiifnti iii duobus .piimo -f.iii iioccp
dcitc^marcri.iiicnticll lupor fri‘^idiis&ficcus
Cil ni Ak ,dica: cp materia iicti eexalatio calida
&fi«aceH'^rir>:ipoiiita5:.nill tiii duas exala/
tinncs.r.cxa!ationi'ca!ida& liumidaqua: crt ma
tcriapliuii.r& cxalarionccalidii di ficcaq emate
na nenti & igiiiuiiiaercfiipcricirifcijl;ci'i;rcdlni
ic poteft rcrpondcii dicctido gj ifta exalatin llcca
qiixc materia ucmifcdlm intentione albcrricca/
lidaqn primo attrahit arcrrapiiimcorpoK fiip
cxlefliu.Scdpoftmndiicuciciiat^inacreexffigi/
diratcacrisiiclniibiii frigefit.Et'iatis rationabile
dixit albcrtus 9 exalatio illa qiKt e materia nenti
no elcuat^ufcp ad fuoi^i fcrllLtiu acris. lient illa ex/
alatio quareli materia ignfii ncccft iiafiibtiJis, fcd
cfimagis fpilTa exalatin & nugis terrcllris.Sccii/
doiiidctiiralbcrniscofradifcrc A^e.ihncqcEdi/
; it ifV.i exalatio qiix di materia nenti cii IpiUatiir
frigiditaPcacris fortiter in)pcllitacre:& ficfitiic/
Ms:«1 tii dicat A^.qiifia exalatio quare materia
nenti obuUt acri cxiiicnti in frigida rcgioc & ab
caimpellitur.undeiuxtaiicrbaalbcrti uidetur cp
mafcriauenttdcbercrccacrficmotus& non illa
exalatio Cc fieno difcordarcc albert^ a b aiitiqs q
dixeriit uctii cc aere motii.Sed huic dicit' qj alber
tiisuultintelligcrcqjmafcriaucnti e ilia exalatio
decade qua tofiitii c(i & no aer ficut plane patet g
uerbafuaubi fupraca.g. ubi dicit fic. Omnes anti
quidiaintucntilclTeacreimpetiifliienteaiiapo/
rcaqiicopcraillu.Sedtnablqidubio iientiis cali
ter uapor terreus & flatus nenti in principio flan
tcdimonisilluisiiaporisafuriuindcoruim.Fla
tusaiitpairuiusucnttcfiacrimpulfusaiMporeil/
I0& illi! faflilpalTuiu antiqui dixcnintclle ii&ii.
Itcineodecap.paulopolidicitaibert^qj uapor
temeus materia e neti fccTm q? ueiitisdicitiir afii
iicprimuqiiiaflatacliuc. Nailliid quodflatar e
aer.tflaiitc efficiens nenti pcrmoturau '& eftra/
dix cius fcdlin filii genus per frigidi & ficci q
dominantur in iplo:& ficnondl incomicnienS
qi aliquod iiniim & idem in caiifiliratcs pluri /
niasincidatihatf albertus . Et dicit Ape .iibi fiipra
q> motus ucrcru cobliquiis & lateralis circa terra
& iioedircftcinrurfiimWqidirefteindcorfuni
rcddraiUriteniamctuctusncefiirfu direSe nec
deorffi fnoueflcd circulariter. Albert^iiero ubi fii
pra.ca.ii.poitaliascas qremoiict'iietiiscirciilari
fer.d.qjfrelbq rnouetuctosmoiiet' cirailaritcr.
Sed lioccqfi principiii qy eu aliqtiacanf» p motu
fiiu inducit cfrciSu gjcffcffus in 'aliquo muteciir
motii care oportet ergo uapore tortuofe ad mi/
nus per arcii horizontis moneri. Sed ratio alberti
fiimpta dl exparte loci in qnogeneraturuentiis.
hicemfiibtiisdicitalbertiishetcalorep circuitu .
iindiqiexpcllcsafefrigust&fimilitcrfiiprafehct
atftijqttifiirimdc^afc repcllitfrigustagitat' aut?
iwprrcalidiisafrigorcioportctcrgo ut fifr agite
tiir ille uapor iicii in loco frigoris icircuitiu & fic
motus nenti cfrtortiiofiis.Tcriiacaiiraiitdidt al
bcrtiiscftcxipfoiuipore qui impellitur furfiim a
calore elcuantc di pcutictur afrigorc infpilTante •.
ergooportet q? cedat ad latus in circuitu Ca'c.T.Et
fimoiictur iicntus circularitcr.Et Ap: .ubi fupra :
monet unam dubitationcm.f.urru nenti prioin /
cipiantflarcapartcfiipcrioritielapartc inferio/
ri circa t«'ra:& dicitq’ fignii cuidens uidetur clTe
g)uctu.sficflaiisa parte uiperiori qihiiolctespr*
diccrcad parte quam debeat flareucius circa nos
confidcrantiierfusquapartc nubes monetur qa
iicrfiis illam flabunt ucti:& (ic principia mot^til
torii cc uidetur a loco fiipcriort quiccircamibcs.
Sed abfqi dubio uapor qui e materia ucti primo
elcuac' a dcorfiimin furfimi . Et dicit albertus ubi
fiipra.c.rvqMlIcuaporfitclcuatuscufqjiusa fri
gidirate loci rcpcutiturSC agitatur di monetur t /
puliiis in latus imti & fiipciius ubi tangi t.Cu fri/
gusibiiiiolctcrdcprimttur&fuodercffu impel/
Iit aerem ex obliquo inferiusad terra non dircQa
diametro rcdpotiiisobliquaiSi io materiaeiuse
adcorfiim uenicsinfurfum.Scd motus cL^& fla/
tus ea fiirfii oblique uales deorfum; hsc albertus
ibide. Sedadhiicrcftatmagnadubitatioexpar/
tccoutiiiuationis flatus uenti : unde continuetur
per tam magnum tempiisuitputa per tresdicsiiel
quattuor: &C aliquando peruna quartamlunatio
niscxquoiiaporilleprardiftomodoaiotusuer/
fus unam differentia politionis non iterato redit
ad eandem nec ilicuapor dcfcfiifricitutcxeoge/
neret' uentnscontinuat.ispcrtantiitcmpuSiun/
deergo accideret ifla continuatio uenti . Sed di/
cie Ariflo.ubi fupra cp generatio ucntonim fimi/
lis cft generationi fluniinonim faciet cITcRuuii
1 pricipio ortus fui minite ffit: fcd ultcri'’jicedetes
alongecfficiuntarmaximipcr additionem alio
rum fluniinonim ad ipfos ita nenti in principio
ortiTs fui minimifunt. fcd ulccri‘’proccdentcs per
loca in quib^cleuetiirnuilritiidocxalatioiscalidz
& fice* fiunt ualidz & fortiter'. Si enim boreas
in loco a quo icipit flare m inim’& quafi infenfi/
bilis . Sed ulterius procedens perloca in quibus
clcuetur multitudo 6 x aiatiois ufqjad nos fit nuil
tiuialidusihxcA^.Ecdicitalbertusiibifupra.c.
la.q» omnis uentiis in principio debilis eftexfiifr
flationisiquia eu materia primopaiilatimadeor
fum afccndir facit motii debilem di paniu efl; qiS
fiipcriusreperaititurafrigidojfedcum multipli/
cata cfl materia tunc miiltit; de ea & aimma^o
impetu repercutitur riiperius:& ideo facit flatum
fortem cum procefTerit tcmpusabeietiationc ma
terix;& hoc etiam ulterius innotcfcituitdirital/
bertus quarum non fit iientus continui flahis li
cut facit unam fufflationem Qi ceftat & poS
Difiinflio.j.
J14
facitaliamoenlexfiifflatnifiqn deprimit* iiapor
aftipiori frigido hoeaijt'n6fiicottmie:fcd qnfol
dcprdTascftitunccofortaf' calore loci inferioris
& afTupto plusmateric.& ite^ clcuat' SC tunc fc
cudo rcperaitic' & cxfiifflat & ita alterat aiees a /
fcende do & rcBe^edo donec abfeindi^ in totoJ
Patet et ex his qrenoneBflatuuzqualiLishoc eni
io cil qa nec materia uaporis c squalis feper : nec
sqnaUur in eode ipetu rcpercutif co qi frigiditas
fit maior di minori iiapor& efl inequalis fpif/
fus & rarus.lnter duos cn flatus fortes fiit mTcide
biles propterca q>adhercnt uapori IpifTocxre/
liquis,uapo^ min^fpifropt.EtdicitApr.{dcpro
bleiimatib^partiGua.26.g>ucntidt prxeipue an.
ftralesfuntin flnccu debent celTaremaxime uali/
di. Ad boc autmouetalber tus dubitatione, ubi fii
pra.cap.2i.qiiare.r.uentusmoueturad oppofitu
fitu ficut aquilo ad meridie Si meridies ad aquilo
ne:dC ficdealiis ufris.Vaporqefl radix iieci aut
requin» moiueiusqdeleuatipiumr&exhoccca
lidus:& tunc dire&deberec tendere autTequitT
tnodn materizquzeterreflris.Ettucdebcrctdire
& dcicendere amplius.Si motus eius efl ad latus
quod facit eu potius moueri ad unu latus ^ ad ait
tid.Videfeniita debere moueri aquiloadoricte
ficut ad meridie. Wis dubiis refpondet albertus
incodccap.ucrfiisfincdicensqjuaporuenti gc/*
neraf’aca!oreiitdiStieft& cxpeliif & pcrcutif
afrigore.Frigiisariti{hidcpofti^m:& io impcl
litiprumantcrcadncrioppofitit.Si aiitquzratur
quzeaula fit q; frigus femperefipofl uaporemil
lu.Diceduq)ioircgi6eiquaflatuet%gusfem/
per impellitur ad eztremupptcr diffiifione radio
ru (olis inipia di przcipueo^us terrcftre.Etcu e
ad extremu tunc dilToliittur di regio quz efl pod
frigida remanet'. & idao impellit uapore ele/
Liatu ante fead fitii oppofiefuno .n.diredepoted
dfccndcre propter frigis obuians in aereinecpo/
teft deicendere propter colorem elcuancemincc
potefl retroire propter frigus obitians in aere qdl
eflpo(lip(um:d£idconc(^eefl q) moiieaCantc
fe ad (itu c^pofitiiilizc ibidem albert^.Apt. nero
ubifupraca.^.q^ficincipic.folautcelTaredicit^
caquzaliqn comoucciientos&qualialiqufacic
cos cefTare I fol. Sol aG( duob^modis facit ue tos
ce(rare.Vnom6qn (blcaliditatecxalatiuneficca
q de.ia^ diigregat di couincat i aere. Alio mo qn
lol m^i caloris jiuenit exficcado terra an^ pof
fit f^efiimu.C^eadmodufiimagnaignepro
iecerit qs aliq2 tnodicu cobuflibile ipfu pri^exu/
ritur^po(Ctfacerefumum:hzc A^.Ecdicit al/
bertusubifupra.ca.j.qtfiadterra fit approxima
do folis pauca & terra non fit niiiltu liumida fol
unprimetiflaimprefTione debilem: quia fol tunc
non fufficiteleuareuaporemflC terram confiat ef
fefiridaproptffficcitacemtSi ideo tunc pauais
napor cleua^ abaiqiiia (cini paruitate caloris
elciiantis erit paucitas uaporis cleuati.Cumaut
folappropinquatforti appropinquatione ficut
i zfiate & terra fit refiifa hiiido bii cotiniiante &
n5 uincftc natura tcrraituciprimiciprclTionetn
forceiterra&uaporiscleuatiqu.ititas erit (ctfni
illa mefura fortitudinisfolis i terra dilponcte mo
pdido!& io et uenti muUiplic.ic' fciJm duos mo
dosprzdifiosin multinidmc fiC paucitate. Sic er
go ipediunt' uenti & concitant* abeode .f. afole
diucrfimodcfehnteiqntpatmouetiirfolfupertcr
raqfi dirc£lo diametro; & fortccfi terra ficc.i 5C
adufta no potes cuaporarepropter nimia ficcita
te& tunctoladuritterra.Cui^^filccfiqn magnus
ignisproid^ inter lignu pane arrida. calor enim
folis tue multo plus cofumitdeitapore que eleiiet
di io uaporfrigid^Sf ficais no pocelniarc i aere
& io talis colorabicindit ucntii.Vn&ppterh^i
caloreufiiuii noinucni^ iientiis & ^pue i terra
q dilpofitaeutdiximus.Etexhocpatcter (jin/
ter duos folftitiales circulos terra aaiiri tu t & pro
hibef materia uento^ qacalordcbilis prouocac
itentofitates:6c fortis c^orabfdditeas. Itcdice
dii cfi qMilr duz funt cauGc prohibetes efle uento
fu.Quaru unacfriguscxccllcs:&a!teraeftcalor
exceUois cii ficcitate excellenti . Cu eni m calor &
frigus excellunt di ficcitas excellens eft cu ucrocj :
tuncprohibcntuaporcafccndcre qeftucnti.Ma
teria cuius quidecaufa-.fed qafrigidicas excellens
confiringitpartesterrzSC uccitasterrz continet
cas.Necfiniteascuaporarequiaaperiri no pnt'.
Omneaut aiaporans apertii efi& pars eiusrecc/
ditapartc.caliditasauteconfumit &iiere plufcp
elcuctt&ficdtasqiizeficiimcaliditatenon habet
materiam quz ad fumu acris afccndat & ideo ue
tasabfcidi{ur& impeditur .harcalbertus ibidem.
Et ulterius capiRiIo fequenteubi fiipra.Cin ca.tS.
didtalbertiisqjaliquandocaufa continuationis
& abfdfionisiietoru eft aloro.Quandotj enim
in medio montiuquiefcutuentidCprzdpue ite/
porecalidozfiatisdi mulciplicaturinlodsillisz
ftas uehemensiilliid nccclTario eri t propter unam
dua^ caufape autioquianoefiibi tiaporafcedes
eo q: fol accedere non potefi uel pa^ refpidt loca
illa propter umbrasmontiu fempiternas.fic ideo
paucueleuatilodsillisuaporeifiCqmainateria e
paiicafiintuetipaiidautio quia fol eleuat ibi iia/
porefed non continue quia inmodico troorep/
icit radios in uallib^montiuiiIoru;& ideo cum
primus iiapor elmat' no continue lequit' cu alius
tiaporqnutriat&confoitatefisdC ideo materia
neci abiudif iiti & pauci neti fiunt.Calor aut eft i
motib^pptcrduascasqua^priaehzcqafol re/
fleSif alatercmontisad aliud la^altcri^motis 8C
ec6uerro.m{k)Cies& exillaradiopt tnliiplicatoe
^daluationemultipUcaturcalorin montibns .
Trclatiis-:.
aliaautcaiifaeilcjiii.ucrafcfa^liK tcncc' aqiuiin
clufiis6! rc!'cc.iri;ioiip6t& iamniuitiisiiico fit
calor &rcrtriuc'fip‘o& efficitur qfi .•cniians&
iftcc6biiritiiaporciicntipcipiiciiitullc& lux e
c.iqrc in gbiilda locis abfcidtciir iicntus pr.xcipue
qui claufi fiin t ad aquilone & partimad meridie
InqiiibiifciiUiitein locis fitiicntusiibi .f. no figit'
calor Inimidi tatis qua: coti nuat & no di(roluit&
fluere facit partes terre & io i defertis plais qa ml’
tifimtuenti&etiainmontiiicacnniibusquiailla
funtuicinafrigido aeri qua: qilibctiiapore peutit
8d facit impellere aere fient expellitur inticnto.
hxcalbcrtiisibidc.ExprzdiSis at patet qd fitue
tiis&qiiatfitmateria nenti &qiia: moneat ucntii
&qiiom6 moneat & qualitcrcotincrurmodus
eius &qiUTfitca continuationis nenti di cius ab
fi:i(rionis& finitur hoc ea.
CTCapttiilutn dcnunicrouetopt.Si cope ordine
Eftatmo dicere niinicru iietoniin
& ordineco^. Ad quopt euidetiu
r priofcicducqjocsiicnti illi fut'co
trarii qxqdiftaticirculo horizo/
tisaiiufcucjpUncadiamctrale ci^
trafeute.Cpercentru.Vnde Iciedu
qi cii in nofiro habitabili fiint quattuor plags
mundi.f.orics;occidens;fcptentrio;& meridies :
Ex parte orientis pomitif.j.ucnti.f, unus princi/
palis &aliiduo collaterales. Principalis .f.iicnt*’
orientaIiSirqiiinodiaiis6i collaterales cius fiititc
nisoricntalis£ftiiia[is& itent^orientalis hiema/
Iir.Expartcocctdetisctponunt' nenti un^princi
palis agtioSialis & alii duo fibi collaterales .f .
ucm^occidentalisarfiiualis & iicnt^occidentalis
hicniahs.Ex pte feptctiionisfimiliter tinus prin/
cipalis & collaflcraIcs;& hoc fccfm dclcriprionc
Apu.t^.mcthcoroRt.c.S.quod fic incipit. Uepo/
neaiiteipfopc.EtfirrfccCmdcfcriptionepcdcubi
fiipr.aifidoriGrn&uideiibipriiisiSCetfoJmde/
fcriptionealbertiubifapra ca.io.Confidcram^
cigo mo iiofaucntoi^ pr.xdifloru fcini opinio/
nes corude, Exparte orientisponunt^tres nenti fi
cutdicliic. Principalis aiit & mediusinter eosc
ucntusoricntalisarquinodlialisquifcifm gracos
dicitur apelioten fcdni latinos dicitur fiibfola/
rus cogi ipfenafiiturfub radiis folisfccfni ifido
ru.19.jriy. ubi fiipra hocacciditqnfolorir'ia:q/
nofliali fccl!5 Apt.tibi fupra Collateralis nero fub
folaniisiierfus meridie eft iicntus orietalis hieali
q fc 5 m gracos dicit' eur^eo q> ab oriete uciat Co
lateralis at fiibfolan^uerfiisfeptetrioneciiet^oric
tal’ Efiiiulis & fc(f m grjecos dicit'c£tia {cim lati/
nos uero & precipue fc 5 m beda ubi fupra dicitur
uultiirnus eo g> alte tonat, Ex parte occidenriseft
unus uentus principalis 6C mediusqtiidicit' iieo/
t',is Occidentalis arquiuofltalis & appcll.ar' fcA'in
gricoszephir^fciJm larios iicroutdicicifidonis
tauonius.EtfoJm latinos dicitur zcpliims coqi
flores Stgerminaeius tiatii tiiuificcncundcdicic
azocq;cf}iiuierc:&diciffauonPcoq 5 foucafd.i
quee nafcimtur dc terra Icetni ifodoni pllnuibi
fiipra.Iftc uentus flat circaucrfi6escftiualcs.f.aii
principium flC autuni tpcmatiirationisfrufluu.
Collatcrahsathiiicucntoucrfus mcridiecfiuctus
occidctalis hiemalis qusfciSm gra-cos dicit liba
6 i dicitura iibia fcdlm ifidorumquiaipfcahbia
fiat.ScdfciSmlatinosiftciicntusdkifafFricusin
co q>frcquai teri aftrica initiu flandi accipit ut di
cit ifidorus & ifte iienis fcdm plim cft nics & fit
vibundiis flans maxime circa jcqiiinodiu autiina
Icqueadmodii kakias circa cquodiiil ucrnalcCol
lateralis ucro fauonio iicrfus feptetrione cft iicn
tus occidentalis aditialis q.ii fcd!ni grccos dicitur
argcftcn.fciJm latinos uerodiciiTchoruseogii^
iicntopc cireniii claudat & adfe trahit fc(£5 ifido/
nt:n& quafichorufaciat , Ex parte feptetrionis
uero uentus principalis dicit' fccEm grccos apclii
as fccEm latinos dicit' fcptcncrioeoqjucniat ab
iirfa maiori & minori ubi fepteni dclls tcnintcir
culum circa polum acquilonare.Collatcralisatfi
bi uerfiis oriente fetf m gr^cosdicif incfen.fcim
lati nos .dicit' aquilo co gj aquas ftringit & ligat
& nubes difiipat fciSm ifidop: eftenimgeiid^ue
tus & ficcusjfiC ide uet® fcilniifidop: iiocafbore
asalocoiquoortfjflatenim ab higboreiS;m6ti/
biisaltis & longe diftantib^a nobis un & frigid®
cft 8 i purus licnit ad nos hxcifidonis . Collatera
lis uerofeptentrionicxpartc occidetisfcdmgr*
cosdiciturtrafccam & fcd’m ifidorumdiciWr cir
cinusco qj choro fituicinus.Ex patemeridieipri
cipalis uciitiis dicitiiraufter fcijm latinos fcam
grecosdicit'nothus.& dicitur aufter fcdm ifido
nimabaugldo aquas unde 8tcurfaacrefacit&
nubila nutrit. E tfcdm ifido^: dicitur notiiiiseo
gjitcrdficorrupat.CoIlatcralisiicro.iuftroiierP
occidente fcdni latinos dicitur aufter affriciis eo
gj iunftusbincatiftro & inde affrico fcdm ifido
ru.Ipfcetiafcdmifidoije dicitur libonotli’co cg
fit.hinc&Hndc nothus . Collateralis itero auftro
uerfiis oriete fcim grjccos dicitiirphcenica licet
pbilofophusexpreife non ponat uentiiraillu fcd
fcdm latinos dicitur etiroaufter fiuc euronotus
prout dicit ifidorus eogiexunaparteheat curii
8i ex alta auftr.im . Et hscfutnominauet09t.11.
iiixta fete tia A9: .ifidoti hermetis trimegifti albet
ti i locis fiailegatis .'Dehits autem, 11. uentis fiinc
tales uerfiis.Sntfub{blan'’uultiirniis& eiiruseoy
Attj die medio nothus habet africus aufter. Cir/
ciiiusoccafuzephirufijfauoniusafflant.Aducni
untaqiiilo boreas & chorus ab arfto. Ifti quattu
or uerfiis defignant nomina dC pofiriones prxdi
OilHnfio.c.
ffo^uentoye fc^m opinioni 'qtiorunda' moder
DO^c & difcordant iROibus& poGtionibus ueo
toru prius poGtisproparte.FraMralbm’ubi fu/
pra.imaginaturhosiientosnioueriari^tentrio/
ne.& 3 meridie & a.ir-pararelf.delicriptisi' fphera
calcfhhocmo.imaginafentcp iubfolan^flat ab
orieteequinodiali&ciuscollateralesa.z.tropic.
f.uuItMm^anopicoadliuali&eur^a tropico hic
mati: & bocex parte orientis: imaginat et kao
niusflat ab occidentecquinofiiali SC eius collate
rales a duob^tropicis ex parte occidentali/, cho/
rus & a tropico adHuali Ac afFricus a tropico hie
mali. [temimaginaFgraunerflatameridie.r.a
polo meridionali fiC eiusACcoIIateralesa circulo
antardico.f.euroaiirieracirculoantar 3 ico:f!at
apartc orientis. Etauth-oafFricus itat ab eodem
circuloa parteoccidentis:imaginaF&9 fq>ten /
trio flata polo reptetrionali Si eius daocoltacera
lesadrculoar^co.f.aquiloacirculoardieoexp
teorietissAC tertius ab eodecirculoexpte occide/
tis.Sedf/epti mo climate & i regionib^noflris ifli
nenti iflo mo no flant co<f a polo meridioali nec
a circulo arfiiconec et a tropico liiemali non flat
aliquis uentusriobis Goitpofleapbabif.Nadi/
dtbermestriniegifl’li.4.c.2 giifnoesuetifcdjli
tuscUmatruiariat' teperant* quocp ACdiflcmpera
tur.Eta^.iibiriipra.ca7.probatexiterioe^ue/
tusaullralisno flatad nos ex polo meridionali
tngaliueniretadnosapoloiflo oportet ipfiim
pertraSrepr^onefiippufltaeqnofHali. Nullus
autuent^potuenireadnosperiocuillucu ille fic
calidifllmusstameetquialiitaelTettuceaderdne
aliquisaentus flaret a polo fqstetrionali ad locu$
terrx habitabile qni e ultra tropicos uerfus auflru
9n5 poteequiaiKnt^foitifljmeflansapolo Ct/
ptcntrionali.r.boreas no guenit adore (ubitatd
cenoflr 4 :non enim prouenitadeosquifuntin
libiauet forte aut ethiopiauelfitdebilisflueiatil
Itic. ltedidta^.cpnecedicere qp uent^aiiflralis
Gcflansadnosex tropico luetnaU quia eadc rde
eetaiiquisuetusflans ex tropico arfliuali ad illos
quihabitantnltra tropicu hiemale-.nucautnodl
ica:tmenim unus ucnt^uidefflansex tropico x(h
«o:& ifteccotrariusboreas.Cu ergo ucnt^^auftra
Bsgflatinoflro habitabili no flat ex polo antar
dico nec ex tropico hiemali ut probatu e : relin^
tur eigo ut flt flans ex tropico :^uo:ha:c a^ . Cu
aut locus habitatiois a9:.multu di flat a noflra ha
bitationequifciSm aliquos eflin fine reprimi cli/
niatU.Scquiturg> nenti auflralesoes nobis flant
•loci$dtratropieuzflinu.Etlic(cd!;uariatione
dimatudcfcdm uariationc horizontu uariatnr
pofitionespradido^t & eo^ naturzGue quali/
Utc^roueprius allegatu eflabhermete crimegi/
fto.^lponatibi figura in qua^idebis litus 8C po
fitiones.i:.uento9e 6( eoyt nooaiaafcdlDi Ctotea
bampriuspolitam.
Xgrzdidisfatisparetqjfutiieti & qtio
modo (ituentunfed quia inter uentos p/
didos.i2.4.1(iDtcardinaIcs.f.rubfoIanus
& fauoniLisfeptentrio ACaufler & omnesaiii ue
ti participantaeqitalitatibus & naturis iflorS. 4,
Cnimomnestienti uelfiintorientalcs tiel occidat
talcsuelmeridionalesnelfcptentrionales.idco in
tendo diccrein hoc cap .qualitates &C naturas liue
complexiones tflonim quattuor ucntoriim cardi
natium rcdmrententiasphilofophonimutearu;
indehabebanturqaalitatesAc natiirs reliquoni^
uentorum.Etprimointendodicerenaturas £Cq
litates (lentonim orientalium & ddnde aliorum
Didtita(^ ariflotelesubifapracap.S.qjuentiort
entales Gintcalidi Ac funtcalidiores nentis oedde
tabbus.EtaIbettiisitbi fupra.cap.rf. dicit q? iien/
tiorientalesruntcalidifiC ficd .tienri occidenta/
IcsfuntfrigidiAChumidi.uenti meridionales fut
calidi SChumidi .nenti feptentrionalesfuntfrigi/
diSClicd.Ethuicfententizflmilirer concordant
Ifidorus 8C bedamIocisprzallegacis:AC limiliter
ioannesianuenOsinfiiocathoIiconubi loquitur
de pruina: SCpIuresalii & preterhoeexperimen/
tiimfatishocafftrmat. Etdiciralbertusubi fit'/
pra eodem cap.2i.q:lafalesiienti habent princi/
palitim proprietates remiiras&aliqmpartidpiTt
qualitates illius uenri uerfurquam habent genera
tionem.Etdidtalbertiisg) non per uiam illam ta
ttim dicitur orientaliscaltdioroccidentali.Sed et
quia fol diutius agit in uaporem orientalis uenti
^agitinuaporemucntiocddentalis.Iicctcmmo
tor folis qiiafl femper Gt squalis Gc qz ita diu afee
ditinorienteGcutdercendit in occidente tamen
triplidter iiirtiitem infundit uapori orientali in
oriente enim primo emittit radium inidans calo
rem in eo ScTeoindo per paulatiuum accelTu; au
|et ealorem’geacratu'A( (errioperprtfmtia cor/
r I
Traaahts.:.
pora!(m confumit eum Si trahit (oruin aliquadiu
& {icdetniijnripitdulinariabcofiCCiuicremit^
tiindpit calor uaporisinoccidete aut iierfiisnos
no ica procedtt.Sed uapore iiix tllumiato ftatim
cadit folfupparteiiabitabilenofh'» Kmaiorc iia
poris parte trahit fecu & remanet frigidi’& grof
lius uaporisfuper horizonte fole no prefente: &
ideoftigtdioreftuentiis. Seddicitalbtrtiis ^ ex
iam diSsezpreiTepatetgr iicetuentus orientalis
calidior Ctuentooccidetali & rubtiIior& clari /
or.tn in manectim folagit in ip(um calidiore SC
puriorfii rubtiUor&ianior^poft meridie cuni
foldeclinatabiproquiatunetncipit uapor frigi
ditate propria& loci inlpilTari & turbari 9 fri /
gidiore reddit uentihecontrarioatiteell de ocdv
dentali peroppontacamthzealbemisibjdl. Ex
his aut iierbis patet g? ueci orieralcs funt calidi 3i
ficd.Seddidtbeda dctempericb^.lib.i.ubifupra
g»rubfoIaniisrempcrat®eftcimisadextrisuuInir/
niiscuffladelTccans alTmftrisiicroeur^niibcsge/
neras:Ii3;cbeda. Barfholomeiisiieroi!ib.fuode
proprietatibus reriittraftatti.ro.didtqjucti oric
Cales fiint calidi Si (icd.Calidi qa fub folediu mo
ritur . Sicd aut g» mareorietale anobiseft ualde
remotii.undeantecpuentusorieralisadnos iieni
atdquidhabet de humore totucalorisfoliscdco
Tumptu. Ventus uero (libfoUniis cH in alore teni
pcratusifed qn declinat in uultumu oia deliccat .
ejBado autein euru generanf nubes.Vendautem
orieralesfunt falubresin ortu diei quia ab aere ue
niunt temperato 6i fubtiliato.Naregionu orien
taliu cft aer clarus &paru{icciis iter c^idu Si hti/
midiitcperat^unde&talisuetus aquas clari6cat
& eius uapore fuaue adminilhat .unde ue'ti orie/
talescorpahominuin Tuaiiitate ailfodiiitppter
fuarunitemperiequalitaruni.Parfesetorieralesi
frufilbus & dorib^habundantplus ^ aqlonares
& occidetales. rremflmnacontraorienremflue
Cia&maTeorientalerubintrantiafiintmcIiora5C
faniora ac clariora quiaucRtorumorietalium oc
eiirHoned! folis orientis reuerberatioe aqus fub
tiliantur Si dcpiir^inhxcbartolomeus. Ptole
meusueroinpninoqiiadripattitica.ct.didt
oriente fortior efl; (icdras ab hoc qr cii per ea par/
tem folinccditqiiicquid nox humefiauit deltcca
re non defidet& nenti qui exilia parteflat^emit/
tuntorientalesuocantununde&ab omni priui
turhiinndjcateaC(^deficcantihzcptolemeus.Ex
przdi(9isautau61oritatibuspBomnipro maio/
ripterccolligipoteflhxc fentetiaquiaomnes ue
tioricntalesutcomuniterriintcalidi&ficd. Di
cittamen arill.in libro dc probleumatibus .parti
ciila.]6.inprincipio.gifubfblaniisfolusocntope
congr^ar&trahitnubcsadfe,Sed.hiimscaura$
aRignar tam a^i .$ Iiiusexpontorpetruspadua/
nen(is.r.cxhocq>lLibrolanusf!ala locis cduenie
dotibus tetT2.r.aparte orieris ubi funtloca altio
ra cp a parte ocddetft[j:'eu5 perflat uentus incipies
abeoquodedeleiiatiim&cumhocoaurritlocB
qui fucdrcaoccafum multu deprelTis propter re/
flexionequxillicaccidit ex configurande quziiv
git in terra refpeSu motus Licntiuidennir illic im
pelliniibesuerlusprindpiuilliusrefradi itaurap
parcat fubfolanus nubes ad fc trahere : hxc ibide .
Etdidtprxdifiuspetrus ibide q> fiibfolanus no
clihumidus imocatidiis Si liccus . Etdidt apc.in
eadem partiaila.:6.qi quando eurusflatquieftii
niftercolUteralisfiibfoianoomnia uidentur eflt
maiora eo qi eurus reddit aerem obfcurifTinilJ &
tiirbidi(Tinuini& propter eiusmiiltamabliradd
nem Si cdmotionem nubium ^efFidt folis cali/
ditatecum diu alTociatuspermanet &quia6ata
loco alto prout diSum eft.Ex bis ergo qtue dida
fimt patent natiirzSC proprietates uentonim ori
cnraliii . C7 Veti eigo occidecales pro maiori par
te funt frigidi& humidi prout fatis patet ex feu/
tentiis liidori & alberti in locispa[legaris& mul
torum aliorumiEtdidtbedainlibrodetempoie
bus.ubi fiipra qi faiionitis efl hieme refoluens flo
rer<| producens cuiusdexter efl affricus tempe/
fluoUis tonitrua quolpgenerans&fluminaafiQi
flriseiuseflcorusfacicnsnubila.Etbaitolomois
in libro depropriecatibus rerum ubi fupradidt
qifauoniusefltemperatefrigidus 6chumidiu.fri
gidus efl quia propta qua mora qua (adt fol i «
cidente&adnosiienit ante^ a foUribus radiit
inealefcat.Ventiitaqi occidentales in finedid fut
falubres Si temperatiores quia fol in oeddente
fubtiliateos&depurariquiaigitur regiones ocet
dentalesacremnonhabentperfede temperatiun
in calore & humore ideo eorum aqua mutabilis
efl Si turbida eo 9 in principio diei radiis fblaii/
busnoa difgregatur.Nam in principio did uqi
tus minusfrigidusefliniielperiuero calefit. Ite
uentiocddeiUalesinfinedietrunt temperatiores
paret etiam peralbertumficut prius didum dl.
Etdidcariflotelesindeprobieumacibus.nbi fii/
praqiuentipritermittunturinhiemeaborirnte
aflateautaboccidente.Cui^t^ufaafTignattir pel
ipfum&perprzdidum expofltorem.fiium
Cnun qui dicunt ^quandofo! non poteft mna/
reaeremtimcuapordimilTusin eo dilbrrit pci
jpfumce{rancerole& prohibente quo aeddend
relinqiumturnubcsdiprztadocondenfaKiexq
bus nubibus cumin eis colligatur calidum uento
fumeum aliquo Ccco generantur uenti oedden/
tales & huiufmodinuw& uaporesexifletes di
ca oeddens attribuuntur utitute folis de&run/
tur ad hemifperium illorum qui habitant in opV
po6toocddentaliu,&exbuiufm6inubib^& ua
poribiis generabitur uenl^matutialis didus fub
lolanus.Ec6’tranoautm6'3CCiditiieriin bqnif/
perio inferiori St fuperiori drea pte oridale no/
flra dufti accidit drcaoccideMlem quonia iiubei
Diflinao.6. 126
tongr^ate circa foUsoccafumin occidente ipfo/
rum g*<ft tn orto noftri orientis generant eis zefi
ruficiitgencrantnobisinnoIhoocddcntc.Cum
autcmfolreceditabeis indpiensad nosperiieni
re& orire exiliis nubibus & uaporibiis ex qiii/
buserantzepbiri apiidnostuncenint uenti ma/
tiicinalcsfmefiibroianipropteraerem liabentem
motum foiis&fpiritiisuentofi.Vndelicec hiciie
tus matiitLiialisfiipcrocddennbus alium uentiini
f.Lientumprecedentem zephi^didiim nihilomi
RUS erit magnus & preniittentiir in hieme& de
mane quoniaelciatio fit maior cumd (iataddi/
tio maioru naporum. Dimi itac^ fol nobis acce/
ditin asiiateaer relinquitur iobigidanis Si timC
traporesindpiunrcontiirbari& mouenhincin/
deinuentumSi adhuc inducatur adio&com/
morio qium caufat fol tendes ad aliud hemilberi
iim: nobis autem uenti non (ic premiitiinMr hie/
me in oedden te quoniam aer efi frigidus fc^m to
tum & itantuminfrigidaturpoftoccafumqjue
tinonpolTunt fieri in mane nonpremittun^ at/
iiateuenti orientales matutini tunc illis cilaKlas.
CumaiRemipfafolis permanet potentia itacp
ipfis li«t ocddac fol nefois tamen O' itur uirtu /
tatfuzcaliditatismouenspliiresuaporesdsquos
fcimplurimufequorhic&io cum oritur fiipra
hemilperiu noftnim tlli uapores fpargunturthsc
ibi. Iccmdidta^e.iibifuprainferiusin eadepar
ticulaqi zcphinis de numero iiento^ maximas
nubes diidt. Sed hic uidet' ce dubitato eo qi inferi
us adhuein eadem particula dicit a^.qi zephirus
ferenus eft dCdde^bilifrimus uentoyt 6 i huius
caiifamponitcx hoc^z^hiras habncomple/
xionemGuenaturaproportionatam nanirzae/
ristemperatificuc eftaerueris.non enim eft edi /
dusficutfunCuentiatiftrales flantesameridieaiit
orientales flantes ob oriete neqi eft frigidus fiait
funtuentifcptenrrionales.Sed medius efl infer ^
didosexcciTus.Etquiatunc c(V temperatus acri
neris preponicurideo propriedat in uere quado
tempus efttetnperatil. Sedhuicdubitationire/
fpondet petnisprzdidus expolitor .in eade
panicula dicens q> zephirus flat ex pelago ubi p/
funditasmaris continetur 6czephiruseflin ma/
tcria parata Si obediens agens eo cp materiam ha
betdirpo(itamualde& (i fit debilis potefttamcp
fefleaSionem imprimere propter quod zephir*
aim (itmitis& ddefiabilisualet multos uapores
ei paratosin nubes congregareinon ficautem bo
reascufuzmaterizdefirabetinentiaihxcibidem
Item inferiusin eadem partiailadidt apt.qtze
phiru$mitiirimuscfl;uento9e& frigidiiTimiisdC
maxime flat duobus temporib®.f.uere 5 £ amuno
&uerpere dieiaim folappropinquatad occafu
Si maximeiiixUterra udeprohibet canes &im
pedit eos ne percipiunt odori in uenationc . Et
dide a^.cp ideo zi^hiruseftfrigldusquia flatus
eiiisuenitexmariadnoscleuandoqieflhumidu
ftib(i[e& infrigidandomaximecu plaga occide
tisfit frigida& diffundat huitifmodi humidii fu
cr fpacia campo^ unde& frigidare diminuet',
tlicetbicuentiisucfrigidusin comparatione a
lio^e iienrope orien talis. f.&meddionaliscflta/
me fimplidrerfngiditacis pauce uel calidus refpe
fiiiborcz&zephiri euentatio accidit cx diflblia
tione aqiix in iiaporis fiibtiles non aiiteex lique/
fadione di dilToliicione iiiuis Si gladei (icut bo /
reas & cfl frigidusin comparatione orientalis &
meridtoalisacetidad nos quia flat mox pofl lue/
me.finiierein quo fol efl adhuc infufficiens ad
iiincedii frigiditate 6£humiditateinaerc6i (imi
liter flat in aiicuno in quo fol no potefluincere fri
giditaee.Etdidtapc.q? zephirus cfl initis uentus
quia non flat ex montibus altis nec exlocis elctia/
tis fed ex liquoribus fpadofis H campelbibits SC
id flatus eius eft facilis dcfuauis: quod declarat ga
partes qiurfuntiierftisfeptentrione quas boreas
euencac&quxuerfiismeridicquasauflereuentat
fut motiiofed^ aleilttmc ut mons capeii & mons
caucafus. Inlocis enim montuolts frigidis hzc.
f.feptentrionalibusexalatofumofomagiseoan/
giiflaquare&impuiruseiuscfliuolenrior. Item
aidtap: .ubifupra gt zcphinis iierftisoccafu folis
flat : mane aut non: & huius caiifd aflignat di cens
gi fol ut plurimii cii oritur Si oeddit cflcaiifaco/
motioisuento^ quoscaiifat iflomodo.Cunaqi
interuenitaer humidiis uaporoliis flue facit ipfn
A; fiibtiliac& tunc dirigitur aer ille iiaporolusdf
primo fequeflraliirin partes'fubtiles modicas fer
ma uenti inducentes q; (i c6 tingat pofl aere a uen
toGtate repletu calefaflii afoledC condratti apii/
orflttientus^priiiseirec aut fleret cxiflenieae
repriiisuaporofo& no nento. Sicitac^fliien/
tus debet fleri oportet foleocoirere ut frequenter
quianitusdi occafusflelia^ aliape .f.tixape dC ma
X(me.if.maioriseflcau&cdmotionisueto9criio
ortu & occafu. Itedicit a^.qjciifol orif diflat
longiiisazephiroeoqjflatuszephirieftinocea/
fu foliscil fol caufat fubfolanu quizephiro edtra
riatiir.Sed pofleacufol motu flrmamcnti penie
neritadocddentetuncrcgregaturaerinpartesna
Cas recipere forma uenti & ematur ipfeperfedus
quia quando fucritfolamedictateceuiiltrapee/
dendouerfusoccafunofltuentusofo.Sed difpo
niciiraeradipfl’ generatione eoqitucfol tempe
ratilTinie fe habet ad calefaciendu & fequefhadfl
aereinpanesutformaiientiindiicati&idcdcli!
ditphiiofophusq? propter iflacaiifa fobfolaniis
maneinchoacexfiifflareaerenicontinens noS<
foIerecedentehumeSaturfupra terrA qiioquidd
infrigidato Si humeflato in (pifTato acquirit gra
uedineimde&redditurpropinquius terrae gra/
uz.Naremper tendit deorfli.Cu ueromaneori^
fet iuiunitioide mater ia parati in i$agit difgre
TrafiaftiS.!.
nndn&lubtiliancloipri&cil omnisoperatio
int per crmraduprimo monet matenauel aere cir
cunftanreqiia motacaiiracuni^is 8c quia ille ne
hismonetiiraparte orientis uocatnr fnbrolaniu
igi^hile tientii caiifat (ot cil ori^ ; unde fomiai' ra
tio adhuc idomodo.Solecauranern^ ut frequc
terciim^erijinuenitied slludeftcu rneritiortu
uel oceafu. Soluero monetiientos fc<£m locii in
quo exiffit&maneed circa criente.Seroaiicedr
eaocca(u.Subfc^aniisergn e(l orietalis&zephi
nuoccidentalishxcrcilma^.&eiiis expofitore
ibide.EtnlteriusiQ feqnenri piobleumate addet
aft .dicens q)deuato fole&ai^entur uenti.Etfl
militer eaduntminoratt di diit^luu cu tamen ita
runteontraria&contrariopr corrariarriintcatifz
cuircrpondetphiloropinisdicensqiucntns nihil
aliud eflqiaeniel rnperfiili hiimidi motus 8i hu
midirubtilisaereidirpariiad deorlu.Ciicpiniiiis
aerismotiisiiflnimidifnbtilisdilperlideorfi ftie
rtpanieqir.iritatisconfumif’ di quali adnihila/
tur& fenilbiliter a folo.qnareitentiis inde no acci
dit.Si nero huiufmodi foerit maioris qiiatitaiis
plusmoueturdiconcitataereeufoloric. Vnde
&mentodjdue(l.!.mcthenro^q)ro! celTare fa
cil&comouetetia nentos.Sed nbtriipra monet
^diSiis petr^ expolitor apt .dubi ii dc hoc cp dicit
apt .gr netus e(l motusbiimidi cu difiu Tu pri’ frc
quentermuentusfitab aalatione calida 8c Gcca
& f imola.& refpondet dicens gj nentus eft mo /
tusliccitatismateriz ex qnafitcomireatio& fiil
mlalio. Sed dicitur mot^humidi ratione illius ex
quocaufa^himber rospniinaaiitp!niiia& fola
gendo in humtdn aere calefaciendo &liibtiliado
dilponttctilipraezalationedcci hzcibide. Ite
ubifupra dicitapt.Sieircaeqninodiucnrnsflauc
ritaquafitredbncdicitapt.clleqninofiiu.Naco
rus'eftitentns collateralis zephirouerfiisfeptetrio
ne iinde&conncnienterdat Iblerecedence paru
abeqiiinodiali in (ignis reptentriorralibiisdC me
ritonincpluiiiacoeitateogiiarccdntlblaimnis
meridionalib’dCc6plexiocorie(lhiimida.Ciiin
anteequiuodiuellliciit medinqiioddam inquo
hiems &£ zllaseqiianturin iiirturc nei; funt iprel
Gones hiemis fuperatzab Iprdrionib’ zftatis nec
econtra-Scd quando aliquibiisGcfe habentibus
unialind illopt additur dC non alteri illudent Gt
additio uincitalteru ^ & Gmiliter hic accidit. Si
enialteriilloptttmpoptiithiemi udzilatifiat ap
ppolitonci additio tiincfcnribiledmu habtbitfu
per alterii nii fit additio .Vndecuconjs Gt eom /
plexiois hnmidx.Si flanait poft eqnodiu coget
etia natura hiemis ded nere eo q; corus iiapores in
circuitu monet ficMtfir motus eius hzc ibide. Ex
bisautequz di3a ftint patet g^ uenti occidentale
fngidifunt di humidi Si Tcdiii quolHa niiilttl plu
tiioG Si dicit iohanes ianiicnGsin fuo catolicon
rupra.p,i(neraubiloquicurdepruiaa 9 uetusoc
cidentalisedplmiiorus nonhahensiiaporcpiirn
&clape .Etptole.primo quadripartiti ca.if.didt
giparsocctitalisorientiscdhumidaco 9(0! cii
! illa parremoratnrcaqiizdiesexliccaiiii nox ha
mcdaremcipit Si qui indcprocedunt iicn ti quos
ocadctaledicimtismoilificant& hiinieflat hzc
prole. Exhisautequzdidafnncpatenrproprie
caces Si naturz uentonim occidecaliiinunenti ue
rofeptenlrionales fiitomnes fngidi ficci ficut
paret per ilidorum di albcrtum in tons preallega
tis ti etiam plurcs alios philofophos.Et dicit be/
da libro primode temperiebus q^iicnti fepretrio
nalufiutiint frigora &nnie.Etiienciis dexcerfe
pcenmoni niiies facit &grandincs& dicirurcir/
ciniiseiiisquogtGnidereftaquiloGue boreas nu/
besconllhngensihzcille. Et albertiisubirupra
ca.iS.dicirg^expertuscG 9 nentus rcpteniriona/'
lis & eius duocollatrale fRequeutiusflantin pr!
cipiouerisde in finehiemisepin aliis temporibus
anni:& hiiiiiscaufam allignatalbertus dieensgt
hiemi fiicceditiier in quo folafcenditad nodram
partem habitabilem & accenditur calore forno/
ri cp in hieme & ideo tunc calor ille plus eleuat de
uaporibiis^conrumat&ideo remanentin aere
aperitetiam terram tunc&feparatparremapac/
te&d^ponitipfam iiteuaporarepolfit&emit/
tere iiaporem intra fe concliifiini . In lUo enini
tempore liquelcun t niue propter quas (erra pro/
pterfrigusaqnzmuisconlhingitnr&per humo
rem fiiperficietenus conglutiainr prester quas
duas caulas non paulatim euaporatgjihiemeeii
eogregatu Si iofole afeendente terraexlicaf 6C
aperitur & tunc iiclociteregreditiiruapor qiiera
dii folis aliquinilum calenciuncciim di propter
illum calorem eletiatiir ad ei^ ftiperficieni di fuit
uentu;. Oportet autem addere huic fermoni a^.
qiiareucntusille rimc habiidansfiiexpartelepte
Criomsqtiiacxiadiflondhabe^ nifigt uenistuc
habiidat : & adhocrciendii ed g» tunc Coi afendit
in meridie Sc ta in aere 9 llib terra frigus & napo
res fri^dosquaG ante fe ipellens fugat uerfus aqui
Ione Si illi no potentes craere ulterius didis cau/
Gs tucerupunt.Quodauteuentus aquilonanse
Ciam ficut apertu eoiHltiplicac*iautuno& preci
piie Ible declinante uerfus fine iiirginis iiel in bbra
fole exnte dC ultra pape & hui^caed quia aerina
quilonetucfdpitifrigidanppterdefcenlufolisa
Ggnis aquilonaribiis di id calor relid^in terra re
mittit a furore cofumenteuapordft id multipli/
cac' uapom terra dCatcendUcontinuefiip aerd
di ipelliteuabaqtiilone& id multiplicatur iien/
tusaquilonares dCeius coIlatralesuincct.Ethze
futcae fcilm alber. ^rei ^idis dtiob^tpib^mlH/
plicaf ud^agl6aris& ei^d( collaterales.Etalber
t^ubi fiipra eode tradatu ca.! .GIV dic g) uet^lepte
tridariducrerdrate& poltca^ hui^dices&fepce
trio c redi ilat^lic rescui^extrea cd(tuelc<£} tedl
Diftincto,6. i:;
[ineadiftrahunturame( 3 io:& ideo dil^rahit par/
to nubis inuentasin acre 5 c diuidit eas ab inuice
&fuafridditate reprimit terra nemateriauapo/
ris arcenaat.6C ideo inducit illeuentusferenitate:
hzcalbertus ibide. Itemarifto.dicitinlib.dep/
blcumatibiis.iibifiipra^uenti borealcs annales
Cuntidedates deannoadanniidecertninatistcin
poribi!Sinuerc6( in zftatepoftiftiuu tropicum
auflri autenon iic . Aut (i flant auftridetermina/
totemporc anni non tamen funt adeo continui
Ccutuenti borcalesnccita permanentes fed bo/
ree uidenCuranobisdhitiiis durare poftcy incepe
runt eo 97 nos fumus habitantcsfubborea.Ecie/
cundacaufaafTignatarif.eo^juentiboreales fitit
aerepermanente firmato in eefuo ut plurimu eni
per flatu xfliuos tropicos & manent flabiles ut in
iierecu iit mediii quaflhiemis ad zflatem. Adhuc
cmafTignat tertia camexhocg>aiifler& quilibet
uentus meridionalis efl humidos apud nos ea/
lidus;fedhumido aqueoproprieloaiseflextrane
us Si contra natura eius & quia humida S< magif
ingroflan tia aere funt u t coiter erratica huc & il/
luciendetia&abf9aufiorecuhumiditas flt ma
ximedeterminata. unde non folu erratiurrafmu
Untur humida fc(£m eundem Ioaim:& ibidem
accidit fi motus aeris tantumicontindt fieri uen/
tiisnon fecundii eundem locum fed (c^m aliu Si
aliil in quo mouecurntndenon permanebit uen/
nisauflralisfed borealis permanebit prout diiflu
efl. Iteinfcriusubifupradicitarif.giuenri borea
Icsceflant flare circa finem diei Si node fifrnon
flantshuiuscatifam dicit efTequiauentiisborealis
caufatur ex liquefadione nhiis flC glaciei circa fe/
ptetrionalia.lMliquefadio Calium per fdecefTat
circa fero & in noSe eo q> fol rccedfl tunc ab iie /
mifpcrionoflroaiiteflfubcoimdefequitiir frig®
inaereniuis Si glaciei congelatio aerem infri^da
do & his congelatis non flant boree eo q> flat cu
caliditasfolansincjpicuincerc& diflblucrc frigt
d3Congelala.uade& flatus borealcs anmiatim fi
untcirca coniierfioes xfliiias . Itedicicarif.ubi
fupra^uod uetus borealis incipies flarede node
nun9 extenditur ultra tertiu die. 6C huius caufani
affignat dices qjuentifeptentrionalescuflantin
node reddunt adeoimpoticcsutfuosflatuseon
tinuare non pofTunt eu infufflatio fiat a calo fpi/
ritualti&hocacdditperduplice frigiditate.f.lo/
drcpcetri 5 alis& tepore nodis: naturaliter .e. n.
noxdiefrigidior.undequiaaermotusnd exifles
mediate quantitatis:qaz aute calis efl mox po tefl
flare pauca temporis caliditate: Si quia modica
efl caUdicas modiais efl motus aeris-.fado autem
motu paruo 5 C rei & paruz quantitatis ipfemo /
tus(iueiientusquiinde'prouemtuelociter cefTat:
hxcibide.Ecdicit arif.ulterius ubi fupra 9 cu bo
reasincinusntterrsq>ueitapoloardico ubi ter
minaturicrraROnlaUaosetiipermaQeQs tem/
pore modico Imo per totu flat fere. Sed aufler no
mox accedit ad nos eo iaorginato qracciditquia
auflerperf lata locis remotis a nobis;& quia loli
nodccflidciirpropinqimsilleplageqm efl circa
auflru&maximeqrifucriein fignis meridionali
btiSituncenim nodes calidiores funt apud auflru
qldies apud feptentrion^ poteft etia uenficari
diciturquadofolfiieritcircafigna fcptctrionalia
eo g>nmc magis refpicit partes aiiflralcs^fepten
trionalcs cii pcnieniat drea tropicum cancri pro
pterquod in nodccirca auflru mulcimodu aer p
mediu moiietiirita 9 in nullo monetur aer mirx'’
in nodedrea auflru 9 poftea in dicinimo magis
qiiia diesdrea auflru di fint calidiores prohibent
uentiim magis flare cadcficcencbumiditatesrefb
lutas in rpeiicntofos.unde& in.^^.mctheororu;
diciturgjuentiutcomuniter non fiunt tempori/
bushorumediis.Sicicacpboreasquipropinquus
efl nobis eo q^fiibeohabitamusmox nobis oc/
curritfimulqiiia fi hoc non eflet non polTemus
eum fentirecumdusmoranonfit longafed au/
flerquiadiflatanobis mulcumnon mox ocair/
rit fed diupofl : Si non folii fit in die fed in node
Iteinferitisubifupra.didcqxienti borealcs ma
gis perflant oibusaliis uen cis . Et huius cam dicit
cequta habitatio noflraficiiata efl fub borea ubi
locus efl maeis altus. terra enl in loco qui cft extra
uerfiones sfBuales ubi nos habitam^ efl magis ele
uata^alibiutdicitur.i.mecheorop: & maxime
drea oriens .filV partes illx niuefunt plens conti/
nuecfi folis potentia proptu- multu diflare 00 po
tefleam in aquam difToluereficitacplocus habi/
tabilis nofler ut plurimu fitus efl fub borea tameu
quianixillic femptr isancc plurimi generant' in
his lods boreeideuenti boreales^auflrales-.hax
ibide, lteinferiusubifupradidta^.9 boreas!
cipiens magnus eflfiniens tiero panius.Sedau/
fler fe habet eeoncra.Ethuiiiscamaltignata^.dC
cius expolitor dicentes 9 boreas e nobis pcopin
qiiusqhabitam^locai(^tetrionedeclinatia:un
de iienit boreas. Sed aufler remotus efla nobis q/
re aimincipitmoueri boreas in relatione ad au/
flrum fitmagnus&fortis.Sedprindpiumauflri
qiiiadiflantesfumusindedifpargicur & differa/
Curin multas partes& perlongu tempus ancecp
adnospertingatitaqrinprinidpio quando ind
pitpa^ cotingitdCiotiiderurpanms.Sed apud
finKuu ad nos accedit quare magnus fortitersin
borea uero contrariu aeddit omo enim non fen/
timiisipfudrcafinefufHatiomscius quia tunc fa
dus debilis rationabiliter habet cefrate:paru° qi
finis bores dC alio^i loco^ (imiliter ifuis lods p
ceptus efl debilis unde& non fentiturin fine fed
in prindpio boreas no eflparuus fed efl magnus
Item didtpetnisexpofitor&a^. 9 aufler per
ucniensadnosfortificamrquare tranfiens fuper
aquofa & paludofaeleuat fumos 8 l uapores plu
Traaatiis.:.
ntnMpflflbj qiii eilefaftr alblc rubqiio pcmciii
unrdiuo[uuciir.Etqutadnosp«nicnit atifccr de
bto locoadangiifcu utameridieucrfuspoluno/
firumbnrealiteriibi anguftatur.Sedacrcu perue
neritad Ixu angufnim tidocius moucturrardius
tierocuad latum^borea: ucropcroppoGmm af/
CintcauTzihzciUe. Et ubi fiipradidcarif. paulo
pofl ^ prouerbialitcr dicitur auiboin ciuitace &
finitate borea bonu ednauigareidC caufabui^pa/
(ct ex i am di 6 Hs eo gi principifi auibri & finis bo/'
rei mitiseftutiadiSumell. Item ubi liipra dicit
trifio.uerfus fine illius parti culz.i6.g7 G datus ue
ti&precipue uenti borulis incipitorca aurora
& de mane diutius durat giGiciperet flare aliaho
rapiica fero.EthuiuscamaifignatdiceRsg’ cum
foldemanecircaortumincipitagerein aerem ca
lefaciendoSCmouendn& irahendouaporcs ad
fcioportet tuncgjmotusipliusaerisfitiiftocior.
Cucnimcdfolinnrience&fic ei tanta potentia
& imienit fibi materiam paratam ueotiis tunc in
ceptus ex motione & operatione felis iiCHcbctne
ter difccditurdiu. Deindedicirarif.ubi fuprag)
cuinindicflatusborezeftforris& tpetuolus
noffeadiieniMtecaditiaiiuscaufam allignal ari
flnteleseo cp boreas caufatur ex pluuia congelata
inniuesuci glacies quando eliqiiamr & exalat a
aIiditatcrolis:(ttl in node cadit & quiefeit eo 97
iUa eadem generaeio & dtiTolutio & humiditatu
congelatarum non perman et eliquata Geut prius
tratded congelatur iterum. fedecontra elide au/
ftro.fiatcninocleinagisqii dieppter hoc 97113/
pores CLicifcntidie calidi & inflari non poterat
leisfpiritus udofus & referuari Geutinoaequa/
do uergebitur & mediocres rcddeba(ur:haN; ibi.
EcinIineilliuspartiailzmgeGmcfexrzdjcit A/
riflotcles 97 uen ti borcalcsin locis frigidis in hic/
me militum exiflimt feper nebuIoG & turbidi Q /
ciirin locis circa polum ardicumSed extra hie/
memdi extra huius loca funt fereni & depurati
ablqihinibribusexiflentesicuiuscaufam aliignat
eo 9>cu Iniiurmodi nenti Gnt frigidi & ualidi qua
do erunt propinqui erunt amplius frigidi eo
uaporoG amplius & aquatici :ne^ adhuc ad nos
fiiperueniuntiprius enim cogclantiirdpnubeseo
rumflatii impellant iiaiido& cum euentrantex/
trahieniem&futremotialocis przdidis aliqua
nilum magis operantur fui ualitiidine ^ fui frigi/
ditarepropterquodefriciunturGcci & aruibib’
depurati ob uehemens & longe flare . Item fu /
periusin eadem parhcLiIadidtArilloteles 91 flan
Cibus ucntibiisorientalibiismagiscomedimusdi
mcliulcp digerimus ^ flantibus atflralibusioi/
iuscaufamafrignatexhocqi iicnti borc-ilcs fimt
aliis fngidiorcsifrigidu autem facit digcftinrfm
propter antipariflaGm caiifandoicalidiim cnim
coadiinit interius cum humido confort.icqiii/
busproficiturdigeflio;cxcit.it aurem appctttiimi
frigidandooriGciiim flomachi quodamodo iu /
>ta illud tengnioim ftomactis frigidus;appetcre
bonus &c. frigiditas ergo uen torum borcaliiini
bonum appetitum & bona digeflionem facit .
EtbartolomeHSubifupra.hbrofno de proprie/
ratibus djcit97>ientusfeptencrionalis oritur ex Io
dtaquofis&congclatusproptcr remotionem a
rirailo Iblis bc ex montibus excelGs cx quibus ad
nos uenit.Et dicit gi cum Arifloteles illis locis ne
cueantuaporesdilTbiui propter nimiamconge/
lationem aerem ferenum reddit & pefhientia; ab
auflroonamremittit& repellit fcifm (Gdonmi
iiehemendaquo9fuifrigrrjsterrarum& aqua/
ru fiipficie c6(h^it& nuciglacieinuc ichrifldli
fpeciemfcJmucl minorem indurationem alte/
rat& conucrtit:uenii‘icag reprentrionalcs cum
iint frigidi & (Icci corpora in durant & poros
claudunthiiniorespuriGcat fpiritus&fcnrusfub
tiliant iiim digefliuam admini flran t uimite reten
diiam confortant aerempeftilentialelauant uim
ccneradiiam augmentant.Vnde dicit AnIIotc/
les inquartode animalibus g? G in concepotione
fetusuentus fuerit Teptendionalis natus enc ma/
fculus.EfG fuerit meridionalis erit frmella. Item
uen tus aquilonarishumoresmalos contrahit: 8t
impedit nein alia membra difeurrant. uerum ca/
jnen ttiflim facit propterpeSoris deGccationem
terrx & coiporum facit afperitates frigiditate St
Gceitareliia nertios contranirpercutit & conflritt
git admodum& ad operationem membra impe
ditaCqiIcditflores& frufiustenerostedit& coc
rumpii uineas germinantes & florentes exurit
herbarum St arboru) iiircm fpoliat atq; tollit hu
inores deGccat exteriores & interiores: & ideo li
licis ellnociuus quia pulmonem fua Gccirate dll/
lacerac& ulcerat utdicitGalienus. Icemuentut
reptentnonalisfrigidusefl& Geetis & deangu/
fla zona iieniens ad amplum aerem quz rarefad/
ens fubtiltat & dcGecat& congelando paites hu
midas tam terrzcp aqusTuperSciatiter coadunat
undedlcicuraquiloquaG aquas ligans fecundum
IGdorum:hzcbartolomcusubirtipra. Exprz/
didis fatispatet 97 uenti feptentrionalesfiint fri/
gidi& Gcci.Etdicit loannesianuenGsinfiio ca/
tboheon fiiperprima littera ubi Icilicet loquitur
iLir depruina gr uentiis feptentrionalis Gutaqulr
lonalis efl frigidus &Gccus impedies elcuatione
Diftinflo.6.
impediens cIcL!atloncca!tdiu3poris.EtptoIemeus
primoqiiadripartiti cnpitu.ii.dicit^parsfepten/
tnonaiis horizontis cftfngidifTimaob hoc $ca/
iorisoccafioesqnobisicubutpropter fblis exhtia
ic.^li medio fciim noftrifit''locu a nobis multCi el6‘
& in oppone foliseziimediu obtinentis nenti
ex haepane procedentes frigidifrimifunt& con /
liridiiti-.hzcptolenicus.Sic itaepex ia didis patent
proprietates & natitrz uentoru ieptentrionaiiiim.
V enti iieroaiiliralcsfctJm ifidope QC albertu in lo
cis przallegatis funt calidi Si hiiniidi. & hoc idem
aiTeriint alii pliilolbphi qipliires . D icit enim beda
lib.priodetemporibiis^aiifierqiii etnothus dici
tiirtcmpcratuseft,f.calid®&huidnsatcpfulmini®:
hincadextriscLiro aa(iercalid°.Veti ita<^ aiifitales
qaex huido flant maiores in mari tepeflates faciut
^feptdrioalesdizc beda.Ecfratcralber.ubifupra
capi.2. dicit 97 auiier clliientus calidus &humidus
flans flatu iieheinenti Si catidusnon a namrauapo
rum cu omnis uentiis (it ex ui^ore ftigido Si liceo
fedquiaexitusflatiiseius Si ptincipiu eleuationis
ci^materiz eex locis meridionalibus quz funt cali
da&Iiccafeaindu natiira-.euci^o incipit flarepro
pterlocu fit calid^sdC quia Calidii apertiiiii efl & re
folutiuu refoluitmateria roris pania eo qilocusefl
liccusubioriturnecmitu humore przflarepotefl:
^cedens aure flatus cu eo fenm adheret ei plus ££
pluscaloreloci p queeflproceluis flat^eius inuenic
iocuucrfusfcptentrionehumidiorefif humidiote
Et ideo quia ipfepliis & plusefl calidus ex loco tiic
aperi t plus aquas ac terra Si attrahit continue ua /
purehumidu&pIuuiasfiCuaporecalidu Si Itccu
qiiafiadnutrimentijYuiextranitaterrai&ideoef/
flaturfcniperuebementiorisflati» St flatus calidi
adiediiupluuiap: ex multis nubib’turbidis& fpif
lis.Exre^oneautelcptentrionis.Septencriocuen
tusfrigidusflt (ica«.bftautefri^duseo 9 oritur
inlocisaquoCsfrigidifrimaptaqiiaru quz perpe/
tuofrigoregenerantur inaqiiilone.Taleseniaquz
minime eu3porant:& ideo iientus ibi ortus rema/
netliccus&pimis.Orituretiaexmontibus altis 9
niulcudiOant a nobisinTeptentride & ilii funt mo
tes frigidi fub quibus condiiditiir uapor terre® mul
tus & quando ^reditur de terra ^redif mulnis
fpiiTusdiu ibide congr^atusiSC ideo efl frigid®.lo
ea auteper quz flat no mnt calida: Si ideo nihil ad
beret ei ex eiCde uaporibus eleuatis: (ed peruenit ad
nospurus. Egremoauteauflrinoneltpura fleut
ia diximusiSt hoc patet ex ipfo loco cx quo defeen
dit ad nos qui calidus eflSi turbidus.Vndeuentus
aiifler exaaces ab ipfo turbidus St cralTus pinguis
pruucitadnosSCcomouetpliiuiaseoqi ipfeex al
todefcendens ad terras trahit ad feuapores humi/
dos Se grolTos ac turbidos qui funt materia pluuia
ru Hzceflcaufa quare frequenter pluuia multipli
cat ur in autuno ul^ ad hiemis prindpiu St przci/
puein extrema paneaiUuni quia etfatn calor meri
diani femoris St elHui qui eombulTit itapores in
meridiercmitcit(ir& plus eleuacdeuaporcqj con/
fumitiSthocprzcipiie in extrema parte aiituni.f.
quando folcflin libra ultra mediu cius: St in fcor/
pione tunc igitur multiplicatur uapor uenii meri /
dionaHs:& hxceflimac.nifa'quarerapienres ina/
ftris dicunt gj libra eft fignii ueniofuni in quo do /
minaturuentiis auftralisiSt ex catifa cfl qi aiiflro
flante tepefeit aqua maris quiauideljmultii adhe/
retifli iirnto dcliumiditatibuscalidlsquas [mifcei
fiiperlicici maris St ideo remittitur frigus eius.St cf
ficitiir aqua tepida ex flatu aufiri calidi:hzc albert’
ibide. Ecinfraineodetradatii primo cap. dicit al
bertus 91 eflconlidcralionedignu quare iientiis ez
citat mibestiirbidas St aggregat eas quando ,fpar/
fz funt St infpilTat partes;earum. Iwtentrio autem
conuerfb fad t quia delet nubes St ieparat partes ea
rum.Caufaaute huius didtalbeit®proxima.quide
efl quia meridies babctcuniitate in flatu fuo St ua/
pore flatu faciente HeuCres lata & longa St fpilTa
eius extrema fiin t flex tiofa hoc efl uerliis raediu fui
inflexi St inuoluta continuatioiSi ideo cum flat in
uoluicinfe paitesnubiuinuentasSt generatas’luo
calore in aere in omni uia per quam tranfl(:St ideo
flatu fuo nubes^gregantur & partes aru compo
uimtur St infpiflantur St elTiciutur turbidzSt de/
fcendences per pkiuias . Septentrio autem efl flatus
fleue res cuius extrema continue fcdm reda lineam
diflrahuntur a mcdio:St ideo etiam diflrahit par/
tes nubium inuentas in acre St diuidit eas ab inui /
cemSt fiia frigidiratereprimitad terram ne mate/
riauaporis afeendat St ideoindudt ferenitateihzc
alberrus. Et Arifloreles.inlibrode probleumati/
bus ubi fupra.r.partioila .26. dicit 7 uenttis auflra/
lisbraiislCTenacaere.Sedcu fuerit magnus St 'diu
tumus turbat aere nubibus . Et huius caufam afTi /
gnatarifloteles dicens qiauflerqiiandoindpit fla
re minor eflutdidumefl prius eo q^multum di/
flamusalocofuioriginisiStideononmiiltumae/
rem ante feimpeUic-St quia talis non multum per/
nirbat acrem ante fe impeUit nubibus fed potius
ferenat-.Stquia non impellit multum. ipfe etiam
in fine non poterit fieri magnus (imtefluinit con '
fuetudo St natura-.hzc ibiom. Et tibifiipra pau^
loantedicUariftotelesqiauflcr non incipiens fed
finiens eftpluutalis:hiii®caufamairignat dicens $
cumaullerindpitflarecaliduexdut St atoco ad/
uflofna} trahitoriginem:St quia ucnitaloco cali/
dodiiieflante^iotrigiderur&denfetaerem p nu
be St plmiiam.iindecu diutumusfieflatuseius red
ditur infrigidatusaer St condeniatiirampliusiplu
uiam^priusSt illud eritin fineexfufflationiseins
hzeibidem. Itemin eadem particu(a.2(>. dicunt
AriflotelesSt fmisexpofitor 91 nenti Si przcipue
aufh-ales funt in fine cum debencedTaremaxime ua
liducuius caufam alTignantdicentcs quia quando
flatus eorum fucriteoadunatus eo 9) materia non
Traaahis.5.
dt adhuc riibeiliata & diuifa per totum aerem cali/
dum&adhuceflmodicci calidum in uaporc ucn/
tofoeo^ matcriacopada ebetat calidum & maxi
meatidro illud accidit ctim hiimidiis (It & naporo
rus.Sedcuindiuexfufflauentdi: pr^rcrtimciim ad
nospmicncricrranliiiiciam niaricima dagiiolalo
ea di paliidofa quare caliditatcnr fufticiccem Si Cie
citatemoimliibrilitaceniediocreacquiric propter
quod redditur uetitutaudralis maximcexfufflario
nisiniine.Deborucl^econtracummatcciacius c
modica&Gibdlis. Item ulterius in eadem p.irti/
cuIadicuntArido.&ruuscomentator^) auilcrfit
eunisquiaccipiturhic profubfolano eo q> curi di/
cuntur orientalesilli & uett calidiores runtfuis op
porms.f.borecSi zcpbiro.Auftcr enim calidiore
& liuniidior borea: bic autem .f. boreas frigidior
eft & Rccior:8C finiilitcrc(ldecuro& scpbiroUbi
oppofito .funticaqicalidiores illis qma oriuntur
6f ueniuiitaiocis calefadbs a folcilli autem mini/
meitaiiien di lii liint calidiores Cmt etiam plusge
ratiui pluuianim & iniindationum;cuiascaiif.i af/
CgnanCeoq)calidumeuro& aulfrocongregafin
teriiisrepercu(rummagis^(itilludcaiidumq<£rc/
manet extralateraliter in luperfidcnubis eo ^ ti1c
eratcalidudirpariiim per totum. Nunc autem effi
citir aggregatu ex interius & potcnsicum crgoca/
lidiitn fuerit llccontradu ad inferiora infrigidatur
parsexterior&ingroiraturqiuetunccalcfit & dif
loluituracalido fortificato exterius prorumpente
' quofiquidcmintcriienienteconiingitplmiiam fie
ri.Airignacetaliac.im exlocisunde incipiuneflare
auOer & eunisdicentcs qt aercalcfafiiis aborienta
(ir^onecalidadeferturabeuro in occidente frigi
daiaufieretia calidus in meridie defertur ad, fepten
trione ptcitafrigida.&qa adhuc exifietes calidi cu
infrigidulocumperucniuntdtifrimccongelantur
& inpluuiam conucrtunturifiC ponunt ibide quat
tuor.au(lercaulatpIuuiam dicentes qi cuni aufter
peniencrit uerfiis finem fiiaiexfufflationis redditur
pluiiiofiis gaaer mot®a borareddif frigid^Ppter
uehementiam& udocitatem cius motus. Sed cum
perrranfientfiipermareSC fiiper paludes Secermi/
nauerit ad terra faS^ecalid^ uaporibiis multis imi
xtisquiiiifrigidaniritenimpropierdiffantiamari
cuhocdeucneriri&tuncpluutaminducitihscibi/'
dem. Itemulteriusineademparciciiladicit Arid.
q^aullro flante marenigruin nt.boreauero opacii
&obfairitm. Ethuiuscaufaefircilineu (ccfm
expofitoreni finim exhocqi boreas minus pertur/
batmarinas aquas comiftendoCccum teirefire cu
hiimido aqueo.ScdauHermadscoturbatatqjmi/
fcet & qt flatus eius ciT tortuofiis magis flatu borez
Omne enim qi conturbatum di comixtumeft ni /
grum rqmtaturporinanqirubalterm iquibusacr
numidus continebatur obtiindififiC ideo flante ail
(homareapparetfubnigrcfcercihxcibidem, Item
nltcriusubifupraclicitariAo.qtaufltimodice flaa
tes no inducunt eollcdionemibiu. Sed qiiadoplus
fiiintcontingituaporesper amplius inebulas con/
grcgariifi! ipfc& fmisexpoGtoralTignatcamhiu*
co qi uenti paruinon pofTimt multas in iinu cogre
gareniibes ut patet quia ipfi par ii occupant de Io >
co:& quia non rparguntureuentandoad, iongin/
quanoninuaiiiintitaporcsquosin nubes congre
gentifed cnni uenti fiunt niagnympcllimt acfcm fc
CLir.dumultaspartcs quare uidentur plures nubes
exifteremaporesenim colligunt cxdiucrfisiocisco
gregando i nubes anipliiiscunifintparuiieoruna/
turagrauis di oneroiadcciditad terram tarde nio
ta propter quod accidit iieniumqiiiefcercantcnu/
biumcolleaionem.CumautefintmagnibuPop/
pofitii c6tingit:h*eibide. h« iferi^in cadcni par/
ticula dicit Anftotelesqiin auflrinisgrauiiisfcba/
bent homines & imbecillius: & hoc cfl quiamul/
tumliuniiduni liqucfirpropter^flimi ex iicntolc/
tii aullrali £C fic uirtus infirmatur hxc ibidem.
Item inferius in eadem particula dicit a^.qifi au
fler aduocabit Si comunicet boream pparando ci
materia euentationis&prjncipiu.q.concitatiau;
mox boreas futgens tempeflateSi procella inducit
fiiponiccaufam quia aiiflerefl turbidus dutifiis&
pluuiofiis cuius quide natura efl cdmouerc 6( edu/
cereaquam multa.diid aim fuerit hiiiurmodi in ae
refad.i peraiiflru prius flante. Si poflea boreasp
flaiierit inuentamateriaadduda pcrauflru teiupe
datem in aere inducit.Vndecu boreasfuoflatulu/
tum alTuplit iieletia puliierem mox difpofitio hie/
matis adducif di tempeflas fit di maxime quiabi
uenti non perflant ex oppofitdfiiper iuicem obiiia
tes.Sed maximeparatus efl aiider ni^eria przpara
doborcz. Nam luti affuptiofitmaxinieab auflro
Si frcqiienterpropter motu eius impetuofu apud
nos quia ambulat per loca humida . Et ulterius
quxritape.quiadicituraudru mox borea aduoca/
re diide quare boreas uelocicer penienit inaufiru
& non ecotra : di dicit .illud eftequiaipfiusbo
rezeflad nosaccelTus breuisdi propinqiiusco^
habitamnsfub borca.Sedabaudromftudifiamus
hscibide. Iteineademparticula.r^.in principio
didi .q^aiifler flat frequeter eum pmina . Nam
materia pniinz di niuis & taliu cn$ penienituirtu
cecalidtad medium interditiuaerisilliefrigidi re/
gionis illius di uentus borealis ex trinfeois calidus
congregari cogunt intra iiapore ita ut uaporem di
geratdidecoquat.Cuc^Ccfiieritpruinadecodain
grolTata di namraliterpetitdeorfiim.Etquiahi el
&diiscontrarii.f.dccoaiopruinediipfiiisexpur/
gatiooportecqtfiantacauus coiitrariis.Sed bore
as d< aufler caufantes huiiirmodi cftedus fiint con
trariiiboreas.n.deco^dneoperaturpriiinx.Ciini
igiturauflereiusinducat expurgatione iprafuibu/
midicategrauandoutcuatdeorfumquarepoflmi
tcriaduofiammmmen<cdrcc(}aiiI!ru(Tdrepre/
[b-tim ciim ciincaer humidiis & nirbidus cfFiciatiir
Dcind(dicita9:.9>iiniuerraIircrnixgrando aqua
ros SC pruina fichiiiurmodicum fiunt (ignificant
expurgatione tiaporis deco&iacalido fortificato
per frigidum .Etideo cum fuerinttalcs expurgatio
nu in quibus uentifimt iferti decidiint&quiercut
uentipoft expuigacionemuapo^ pr.TdiSop: ucl
in piutiias ucl in prnina aut in hiuufniodi. Viidedi
ciCa^.gr poft pluuiam &hutiifmodi tcmpcfiatcs
cadunt uentihxc ibidem. Ite ubi fupradicii aiu.
qrauflerfetiduscllcum tamen iit uentuscuiiis nia-'
teriaeff cxalatto CccadC penienita loco adtillo.
^nuiuscaufam diciteiTequia auflcr defui natura
reddit corpora calida Si humida rdaxando ipfa
quirautemfiintiuiiurmodi maxime fiint putrefa/
dioniexpo&racum ipfa Eatper calidum utdicitiir
4.mcclieoropc : dilToliiir etiam uircutem & relaxat
iunduras & i6di(3um ell pritisipram ciTe pedilen
lialrmprxalitsuentis Itemdicit a^.ibidemqraii
ftralcs uenti perdant amari & non apaliidibus pii
tridis & ioconfcnint plantis & reddunt ipfas faci
ksquiauenriis hucex mari peruenit cadens coram
ipiis imediate nonpertranueiis auram per localia
gnaliapaludolaneqiadufta&derertaidC id actio
tuiscll trafljo Si imptilfio fcdm planecam Si equa
le.non enim oportet ad ipfas fortiter Si impetuo /
fe accedere . Sed pociiispaularim pertranfiens au /
ra per loca Hagnalia ut iialeat perfc3e crefeere; hxc
aridoceiesde luusexpolitorin illo loco, item ubi
fupradidtariilotelesgnicttaullralesmaxime flat
in hieme.f.uereindpientedt auciino Enicce tu funt
tunc uodoli & proceUofi & conucrliui.& huius
caufaponiturabaridotdedC abcuisexpofitoreex
hoc^dumfol oiilitpropcaquilonem.neceltceA
ut uenti generentur ibidein.Ecin hieme Si cum fol
fucrttinilgnis aullralibus motus eius eilpropeaii/'
flruni.undcdCtuncriantuenti aiiilrales Si maxi/
niccuuer indpit Si cum finit autumnus tunc enim
calefit terra per folem cum direfle permaneat dr /
calocaauilralia quare neceiteelluentos auilrales i
prxdiflisorismaximcflarc.Etrunl nobis undoft
eoqKranfeuntperlocafiagnofa&paludofaquan
doad uos pcrucniun t: hzc ibidem . Item fuperius
in eadem particula didt arillotcles g» uenti aufira/
tesmaximef!ancincaneidciortti& occafii canis
Et fecEm pfzdidum petrum expofitoremariflote/
lisubifupranonfolumauilrifiant tempore ortus
d(ocafuscanis:immo&omnesaIiiuenti quiateie
inueniantmagnam materiam inaere.SeddC auV
llri maxime tunefiant. Et fecundu fententiam ari /
llotelis& petriprxdidi uenti mazimeflanthis te/
poribusflf prxcipueaiifterquiaper partes inferio
res aeris ninealefadx funt eo 7 fol eriftit fupra
hemifperiu nofrrumcalefadens aerem ad cuius ca/
liditatemmuUusuaporeleiMCurcunif dftuncha/
Dilliii5fo.£.' ticf
bcntflare maxime uend aiiftrales quia funt pro
ptie annuales ut diflum e!l prius . Et dicit pc /
trus expolitor ariftote.ubi fupra qt triplex cllor/
tus& occarusfibioppofitus.f.coimicusfiuc mun/
damisiheliacus fiiicfolaris&cronicusfliietempn/
ralis. Etcofmiaisort^equandofignumiiel llcll/
oriturfole orientem cum canisquielidrca quin, a
Ium gradum cancri oritur fole cxiflente in cancro
conltat illos quidem dies eilccalidiirimos Si humi
diiTimos.Caljdiilimiqiiidem timcfuneperconiun
dionerolisciimcanequxeriilellagradis Si nature
calidx.Suiitetia illi dies calidi umen quia fui per/
ucnicfercadccnith capitum longo tempore pcrnia
nens fiiperliemifpxnu .tamen quia pluribus dieb^
fol moram in uno Ir cofurc cum acccdit Si recedit
ad caputcaiicrt&^ locus fenfibiliternoniiariat ta/
nien enamquia Iconi appropinquacqiiidomused
dus uitam,. Humidi auce fiintilli dies propter na /
turamcancriinquo etiam fol exiilitqui riquidetn
ellinimidus ualdepropterquodatcrraeleuaturua
por & efficitur uennisprecipueauftralis Si niaxi /
nie ubi preddidx caulx caiefadentes non domi/
nantur exficcando nimium & contingant frequen
ter circa illud tempus uenti ualidi eradicantesatbo
res & alias resifiunt erum ex forti caufaeoq^tunc
noncleuacurniriuaporgrolT(is& multus prius ea
lefadusiiehemcncer.& quucalidusefcnuc^afe fri
gus expellit ad uuumlocum Si tunc calidum uclie/
mentilfiiuepercuticuaporcm cleiiatum pcrcuilus
autem impetuofe exfiilflat & etiam deicit ereda
relirceniia . Otcus autem eltaois cie c^uando 11/
gmini&fteliaindpiuntuidcriin oriente de mane
recedencefoleabeo quomodo canisorta cmeigic
cum fol penienetit ad leonem quo tempore Si no/
de maxime aer incipit infrigidari & per confe /
quensaliqualiter hiimcdan tuncqiiot^ uentus in/
cipicfieri.Sed non impeniofuscum aertiinccon /
temperetur & ideo dicitur udos auftralcs tlare hic
meincipientetuc enim potentes funt fuo flatu iixc
petrus. Etalibiira cadcparticulaquarritetiama/
riftotclis prxdidum probicuma . f . propter quid
in cane auftri flant: & ibidemin fine dicitq; non
confellim flant au feri ut conniniterpofc canis or/
tum autoccafiim.f.cum fuerit folinpundis tropi/
ds uel poft confefeini eo qi tranimutationes funt
adhuc iraparueqinonfiifcipiancaltcrationemae/
ris ad iicnios. Sed incipithoc fieri qntodcdmodie
pofeuerfiones: tempiisenimillud licet fit quxdam
parstemporisipfi^ talis alterationiseft tamen de/
notatum fiiperroiuni tempus ut oculus fuperto/
tum corp^hominisapiid phifonomicos auc quia
fol in illis quindedm diebus peragratmedium li/
gni & luna medietatem fui circuliihxc ariftoteles
fiC finis expolitor petrus ibidem. Irem fupra ubi
prius dicit petrus q> ortus crouicus fiiic tempo/
raliseflciim aliquod fignuiu uel aliquaficUa enier/
Traflatiis.;.
gitfupraoricntcdef<H5fo!cocci(3ente.Etexhistri
basmodisornisperoppofimm apparent occafus.
Ex quibas etiampaterepotcflquoDi odo auderaiit
aliiisuetusfitfubcancbcncenipusnt calidujitaq'
hypncras. 4 .anipborifmonim prohibeatpurgatio
nc$fiib<ane.Na&antccanc{ritpLrgationesmo/
Icrtcdircpctr^ibide.Et frater albcrtus ubifiipraca.
i;.pomcfimilitcr gj Uti dies fiintcalidilTuni qiian/
do canis d) fub radiis folis&hocpropter eafdeni
caufasilalirgatasa prxdiSo petro paduanenfi.Et
dicit (tiaalbcrcus ibidcq; Eterrain ifto tepore efl
infufahumido continuate rantiimodoideuat tunc
fol multuuaporedc facit uentii Si fic particulariter
& no uniucriaiiterfituentiis propter caufas didas
apiidortucaniscofinicum prxcjpuetamcn fituen
tus quando humidii continuans non faciliter fed fe
parabilea terredri liciiteft gliicinofii&aliqu.itii[u
uifcofuliumiduquiatucuaporcftmultu (pilTusSC
facit uentii luhementc.Si autc buniidu aqticu abiin
dct& facit ducrcterra adhucinhiiiurmodi diebus
generatur iientusquia calor feruidiiscxnccatfiiper
fluiihuniidudf remanet humidu continuans tan/
tu& liocdatmateria nenti . Etdicitalbert^^ibidc.
Scias at qia^.3libi dicit ^generatio pluuia^cidie
biis canicularibus fit p accidens & raro & hoc con
tingit propterdida caufa quiaX-fenior caloris ex
ficcatmbtilehumiduquod doiaripoteft iptuuias
8C remanet humidu grofTii continuans puluere Iu-'
perterrade faciens ciaporaremateriatiento^. Ite
dicit albertusgrelf hic Icienduqjillud tempus cau/
faeilabrcifionis iiento^quia calortunc temporis
plus con fumit ^ elcuat de tiapori bns &i6 ex utro /
^coHigif’ mintemporeiftouenti fimtrari.Sed ta
tuuentiillifbnt fortirTimiSc ipetuofe eradicantur
arbores&deicienturedificiaeoqituc elcuatiiribi
uaporgrolTusqui calidus ellprinio& quia aer cali
duscfiSCtuncundiqiexfcexpeliitfrjgusadunuIo
cu & illud qnodfortiinme percutit iiaporecicuatu
qui pcrailTusimpetuole exEiffiat aeredC deicit ea
qns relllhint. Sicergo itdligirur q; hic dicitur .f.g)
tempus caniculare cE caufa uentofe fortium & eit
cciacatifaabfcilionisuento^ communium, icetn
dicitalbertusgiortuseliacuscanis.r.dequodidu;
eE dC hoc ed quado fol eft uerfiis principi u figni iiir
giniseft ctiafignu iiento^ tunceni quado .h canis
ncoriturtempus habet quaUtatesqazfuntfiigidi/
tas & ficcitas & fiint ille qualitates aiicuni & tunc
edtempusormsucnto^efrcquentiu.rednon impe
tuolb^. {tcdidtalbertusgjtempusoccafuscanis
cRfiiper tempus ucnro^ fed non eodemodo quia
duplex eft occafus eius licut duplex e eius ortus : oc
ddic eni occafii cofinico in hieme quando foled in
fineiagidarii ucl i prindpio Capricorni : cu eni tilc
roloriturimundo tuncoccidit‘il!udquod efiipe/
dibusgeminoptueliuxca caneru ad meridie ultra
zodiacu Si ttinced tempus frigorisdi conllringif
terra: & id uapor icrrcn” fub terra congregatus no
potedpaulati, eiiaporare Ei id congregatur donec
pctedaperiretcrraiiteuaporetdC fiat uentus& id
illo tempore uenti fiunt dedie quia tunc fol apc/
ritporros tercxiitexirepolTit materiauentorunj.
InnoSc autc propter occultatione folis ciaudituc
terrapropter bigus & id abfconditur materia ua /
po^ 6C quicfcuntuentic('inecnteleuanseosnecfci
gida aperies qiio^uttac^facitrol perdie, [de au
tein tempus ellcaufaabfcilionisucnto^ per hoc g»
fol tunc debiliseftdi uaporc rufTtcienteeleuare nd
potcrt& etiam quia terratimcconftridaeftperfri
gus&finnil fortiter cenent'' partes eiiisSC nd facili
ter obedient feparationi qti* fit per cuaporationc.
Occafus auteelyacuseil quando occultatur canis
a iiifib^ bominu fub radiis folis 6i hoc & inxtlaic
qu ando fune dies caniaileres ficut ia didu ell quan
do locutus cft de ortu cofmicoihxc albcrtiis ibide .
Sicergo patetqualitcriientifiuntdC prxdptieuen
ti auflralesin omi & in occafu canis tatn cofmico
^eliaco. Etape.i.metheoro^ca.y.dicitgiindi/'
fereti iienti di dilTimilcsidelh graues& magni fiut
i ortu 6C occafuhorizdtis. EEauce ortus eius pofl
declimationem folis a tropico hiemali quali circa
principiu ueris folecxidcnteirauroibieniabfcon
di t fc fubradiis fotis oriens mundo fi mui cu otimt
fol Si dicitur illecofmicus ortus flue mundanus .
Icc dicit .ibide q7 in permutatione zlfacis ad
autunufiimtuentidiirimilcstimceni r^onabtlee
fieri uentos quando aereffplenus in turbationi/'
busquia tunc aer quandoqjconuertit feaddifpo/'
iitionestemporis fiituridC id rationabili ter tucaei
elhtumuituofus&uentofusficid circafine hiemis
& principiu ueris ad hucetia in fine sfiatis & circa
principiu autiini fiunt ticnti freqiientc. (te didt
A ^ .ubi fupra gi ucn ti magni ut comuniter fingu/
lisannisdantin principio aiitiini uelcirca&hoc
eliquando folcll iierfus principiu figni uiiginis.f.
in feptebri.VndefiC dicuntur hniufniodi ethezie
ideannales Qenti& habent ifias proprietates non
eni flant quando foleftpropenos.f.fo[caillentcl
cancro in iimio ui nee^ quando fol incipit elTe in
leone.f.iniulione<$flantquando folmultu diflat
anobis.fcd flantfoleexiflentein iiiigine.Aliaecia
proprietas iflo^ uentope efl q? diebus flant nodi/
busautecelTant.Caufaaut^uareilliueti non flat
cu folfiieritmultu prope et quiafol magnitudine
fuicalorisproiienit exuccando terra ante^ polfit
facere fumuuelexaktionequzfitmateria nenti 6C
id tunenon fiunt uenti:flanr autcprxdidi nenti cu
fol aliqualiter abfcclTerit & non fuerit multii pro/
penos quia.tuncrerracaliditate habet fuflidente
ex diuturna mora folis precedentequ.indo.f.eraci
cacrone^.f.habetcaliditace nimis excellente quia
fol incipicaccedereanobiscaliditatc primo ipfius
terreniues priuscongelateliqucicunt & tunc terra
cilcaliditatefui propria & cucalidirate folis quafi
tiirgcirit&emititexfemulucxalationequspriu/
Di(Knaio.6. r?o
cjpium& matcriAiiento^.Caura liero quarcprx
difii nenti ffantdedte&nondcnodenon exa/
lat in lodsi[[u ita ut cauretur uentus neacnim ali
quidualdecogclatu nec^ aliquid iialdc Oecd exa^
laC.Sed liccu quodhabet i fe lniniiditare& calore
Ccut ante declinatione folisa tropico d^iuoflat
ii^i quos diximus et!ielIos.i.uentusaunralis ai /
iuscauradiximus.EtCoitpoil declinatione folis
atropicobiemali datuenti qiiideauflralcs.Qui
dicunturoriuchie& dicuntur (ic ab aliqua coud
lationecxli & incipiunt flare feprima diepofl c6
uerlione hiemale & flant in uere.Et funt ifli uen/
tiqui dicuntur oriuchie minores 8( debiliores e/
iheflis quia fol comouens iflosuentos adhuc efl
mulcu longe a tropico zfliuo a quo flant uen ti p/
nominati Si id interpellatis uidbus flat quoufqt
fol ueniat ad tropicu zfliuu a quo quidem tropi /
cocum declinaueritrolflant etheUebac A^.Ex
przdi^s fatis patet qualiter uenti fltmt apud or/
tum canisSC apud oitumorionisdCoccafuseo/
rum.di dicit a^. in iibrode probleumatibus par
dcula in orione idefl in ortu orionis di /
es Sunt uarii & permutati diuerfls penuiicario /
oibusnucaduna naturam nunc ad aliam. Simili
terctiamdi uenti tunc funt ideterminalidC indi/
ftindi.Ethuiusaufam ponunt ibidemariflotet'
SC petrus^uflus expolitor fuiis ex hoc qi omnia
funt uaga Si indeterminata cum debeant deter /
minari deunadifpofttione in aliam eo gipartim
Cnt in terminoa quo Si partimi terminoad que.
Sed illud accidit cum orion oritur in prin/
dpio cum Ihidus maxime primitiales incipiunt
maturari.r.in temporibusemidis cempcraiiscu/
iusfredusfimtcerarafragedt luiiulinodi.Sedoc
cidir orion hieme incipiente quando flruSuso/
nines funt maturati&iam repo{iti.Etquia ori/
lur orion & occidit in temporibus praediSisin
quibus non dum conflrmatiim efl Si habinia/
tum aliquod tempus pcrfedeciimfol tunc exiflat
in ligno bicorporeo liuecomuni imum enim ce /
derceepictemponim& aliud initiari itanti uno
coniunganturduoloca&ciusortuseritdrcamc
dium maioccafus nero eiuseflper oppofitiim cir
ca medium nouembrisfagifiarii ocadence prin/
cipio quo tempus autumnus incipit recedereK
hiems appropinquat neeefle quidem efttunciien
tos confli matos Si potentesreddiideclmat enim
uterc^ oppofitio quare componentia remanent
confrada quiaprouerbialiter diciturq» ortus &
occafiis orions difficilis Si intollerabilis Si im /
petuofus efl quoniam propter inequalitatem tem
poris necelTe efl totum fub tempore huius pertut/
bari & incqiiale ficri.Vndediritiirqimiitatio/
nes eorum maxime generant morbos & proprie
aim profe^io fuerit mutationes autumnales iuc
ibidem.Etfrateralbertiisubifupra capitulo deci
moqueritiflani queflionem quare ifli duo uenti
reptenmo&mcridiespltires& fortiores faciunt
exCuIflationesi^ uenti qui iicniimtab oriencedt
ab occidente Si alti collaterales eorum Si foluil
ueflionem propolitam djcensgiduplicitcrpof
imus accipere acquilonc Si meridiem .f. fcdtn
q^firnt panes qiiziunt iuxrapolosmundi fcrftn
ubi(^ in mundo acquilo& meridies funt maio
ris exfufflationis qjoriens dioccidens. PolTii /
tniisctiamaccipercillasparcesrcdlmgifiintin cli
matibusdifliniflis quia non efl necelTe qi flante
uentoin unoclimaceille idem ex fufllet in climate
alio.lnomnibustamenclimacibiis efl umimqia
quilo & meridies fortioris Si frequeurioris ex /
fufHationisfuntqialii uenti.Si autem nosoflen /
derimuscaiilam effidentem quare hoc efl in aqui
lone& in meridiein mudo tunc manifeflum erit
cumliocquarc hoc fitin climatibus quia uapoc
climatis principium trahitaiiaporeplagemun/
di clima enim quintum auramacdpit meridia/
nam a climate quano & clima quartnm atertio
& fle deinceps iil<^ ad primum clima q> accipit
auram mendian ama quarta terrsquzeflultrae/
quinoSialem quz efl regio meridiana flmplici/
ter quia protenditurab arcu cquinodialiqiiiue/
niedeorientein occidens in capite ariecisdi librat
ufe^in polum meridianum. Similiter efl de au/
ra aqiiilonari ^ climara coniiertiintur recipit t
fexto&fexcuni redpit caiifaa feptimo & fepti /
mum iterum a r^one aquilonari quzcflufe^ ia
polum aquilonarem. Etlicet uentus uinusdima/
tis non necclfario Iit in alio tamen caulaiicnto/
rum unius climatis recipitur ab alioclimatelicet
Iit debilior & fortior ex parte agenris& ex par'
tepadcnris fcd!m diuerfiratem latitudinis ^ha'
bentexdiflanriaaduiam folis &flcllarum. His
prcnotarisdicoq)rorcis& mukaexflifflatio cau
umraplurinio uaporecongr^atofpiito&neH
impeditoperniateriaabfcilionem.Cumergofol
non Iit in aquilone nec in meridie nili per illumi/
nationem & non per prefentiam corporis fui fl /
ciicauteminoriente&in occidete&inlocis me
diisqux funt in uiafolis per illuminationem & p
corporisfuiprefcntiamlbl magis alefacit orien
tem SC ocddenCem& locaintermedia^ aquilo /
nem Si mcridienucalor autem fortis multum at/
trahit humidu.q.infuii niitrimcntu ergo mulcate
uaporatioes fliint iuiafolistterorietedl occide
te Si illecoucrtunt in pluiiias £c ialias ipITioncs
Tractatus».
humidas asm foIdongatLirabeis quia e»m eftiii
oriente tunc infrigidatur iiaporiocddentecoqj
longedilTataroIeidiecontracujfolcfti occidete
ifrigidaturuaporin oriecte SC coiiertiinturiia/
poresin aquam & defcenditpluuia cuius defecn/
fiis impedit uentiim : ergo inoriente 5 C in occide
te& in locis mediis pariiefuRt exfiifflatones cau
faceab illis locis mdlocaniaterixcriam recipiunt
easaliuade.f.a locis aquilonaribtis & a meridio/
naiibus remotisa uiafolis.ln illtsemm iocis fol
noneftperprefentiamcorpommdirefladiame/
tro&ideoeftin illis lociycalor debilis& preci/
puein aquilone quiatbifol moratur in auge cir/
culi fui rinmeridie autr^ mouetur in auge oppod
coqiixcdminor pars diametri eiurdem circuli U
ideo minus caliduseiiin aquiloncqilitm meri/
die : qa I icet obliquitas a uia folis dt equalis tamc
altitudofuaaterraincqualis e qiiiamagisuidna
turterrainfignis meridionalibus cp in lignis fep
tetrionalibus -.calorergo debilisi meridie & pre/
cipiiciiiaquilonefacitlioc quia calor digeliinus
debilitate fadtin animali facit eni humores terre
(ires indigeftos & grolTos qui fimt in animali ma
(eriauentodeatum 6C in mundo dmt materizue/
torum&ideoquatumeddecaufacffidentepar/
tes aqiulonares & meridionales maioris funt ex
Gafiiationis mpartes orientis 8C ocddenris 8c Io/
comm quz dtnt in ter orientem & oeddentem in
uia foli s: partes aute; orientis & oeddentis & lo
conmi intermediontmin uia folis ut plurimum
funt humidiorum iprellionum quam aquilona /
res df meridionales nifi forte propterniiies qii*
habiindant in partibus meridionalibus & fepten
trionalibiisqu*& cooperantur ad uentosiit di/
fium ed prius hxcaibermsin ilioca .19. Et tibi dt
prainfcriiisin ca.t.].dicitalbert(is cautam quare
runtpluresuentimmeridie& infeptenrrioneno
ftr* iubitabilis^in aliis partibuseius dicensqj
caufa iuiiusedquiafoiafcendens nun^ totam ha
bitabilcm fiiietotum horizotem radiisfuis dmul
illiiminatnid quando ediniocoexii medio due
in meridiano nodro 6i tunc operatio eius eft for
tis 6 C refpicit tunc radiis fuis feptentrionem
meridiem & quia tunc fortis ed ideo multum tra
hitdceleualuaporeniquiand diudat.fed datim
deciinatacardineexii ideo non confumituapo/
rem iniilis locis e[ciiatiim.red generanturinde ni
uesquorumiicetinandatiodtin locis mediis in/
terorientemdCocddetemcum fri^ditate fuafic
humorciinpelliCuaporem lerrxadutrancp eztre
niam regionem hoccd ad aquilone & meridie &
io dunt ibi multi uenti quia folibi eleuat de terra
uaporesesprdTosdd cuncobmans in aere frigus
peraitit eos &fiunt uenti & quia folis morapar
uaedin parte feptcntrionisSinicridieiideo ope
ratio eiusdebilis cd&pluiiixfunt paucz6(nen
ti multi econtra aute ed in orienu Qi in occidente
&inlocisintermedis.f.uiafofiS. Etdicitaiber/
tus q) hoc quod iamdifiued intelliginir defepti
trione & meridie habitabilis nodrx ita q? meridi
es & feptentrio funt partes ipfius habitabilis pat
tisterrx.Etetiahicattendendticpcum uapor ter
rcnusceditfoli plusadunampartcmtitncnonee
dir ad alia nili pupe £c hxc edeu quareidi duouen
ti.f.auftcr& feptentrio nunqi fiant fortiter fimf.
Sed iinoillop: fortificato alter debilitaf nififor/
tc rari (Time hoc conringaf.hxcibidcalbert’ Pro
ptcrhocautcquxdiximus patet qualiter fe habet
ad iniiice uenti audrales& uenti feptencrionalei
Si patet etiam ipfoje natiirx & proprietates pet
iam dida.Ecquia allegatu edex multis aiidcirita
tibiis 9) uenti meridionales funt calidi & humidi
Adhuc uoIohocidcconfirmareperauSoricates
& proprietates alias & naturas uento^ audraiiu
pridiflisintWofuperaddere. Dicttitaqialber.
in libro fiiodeproprietatibusre^e traflatu.ro.g)
uentus auftralis calidus cd& humidusatqi fulmi
ncusdenrumaerefacitatq3fpifrki& nebulas mit/
lit fuo caloreporos rerrx aperi 1 8i fiia humtdita/
tepluuias mii[tiplieat& adducit ut dicit Ifido/
rus tempedate etia i mari generat quia ab imo flat
titdicitbeda . Poros corporum aperit uirtutes.
(.animales impedit graiiitatem in corporefacitut
dicit h^^pocrasuentiin^audrinigrauant audi tu
caliginofi funt 8c capita grauates pigros dilToluc
tes dilToliumt enim uenti atidrales humores abex
terioribus ad interiora fenfus ctia grani tate fadut
Si calorequzcomimpunt & egrititdines fadut.
Crecidiiiarione podagra pundum & comouent
epidimiam Si acutos febres. Vent^ itai^ audralis
oritiirizonauixtapolii atarfricuquxprx nimia
eius frigiditateedinhabitabilis.VndeSC ibidem
frigidusSC ficciisnaturaliterquantuedde ftio ot
tu {icuc& feptetrioqui data polo oppofito.Sed
diitranlitpcr torrida zona ibi calore an'umit&
quiaiierfusmeridieuenit ibiedmaior aqua^co
pia dC ubi funt loca uapo^ & rore plena humidi
tatecontrahitibide&aquirit unde&apud nos
calidus &hiimidtisinuenitur.Ecipfoflanteaer^
di£ioiiaporerepletiisinpI(Uiias refoluitur&qa
deampla zona aere; ipellit ad noilra parteangu
fiam & id condenfat aere. Vnde& nubes genera
tiir &exinde folaresradii obfcuraturiitdidt^fi
dorus.Etdidt bartholomeusq» multas hab^ au
liri laudabiles proprietates quia efl uentus mollis
& ed molliciii^ calidus &humidus pluuiz&ro
ris minidratiuus&augmentatiiiiis nutrientibus
poro^ terrzapertiuus germinu &feininupro/
dualius fuperfideiterrxrenouatiuus penapi ue
tc^ & pluma^ in auibus materialibus hiimopc
frigido^ Si compaSope in corpore diffolutimis
fudo^St euaporationis fiimofitatu & humope
(tiperfliiope prouocationibiis tc reptilium 5 i uet
miuttttT^riudeiferiotibusterrzMu&iuus. Et
hxfunt proprietaresiienti 4uf!ralis {cd!m battof.
ubi fupra. icefcifm ioanc ianuenfeni ifuocato/
Ikon ubi loqui^ depnuna:uent’mmdtonaIistfl
«onertginiiusniibifi & calidus BC hiimid’ Etdi
<itpto[c.primoqiiadriparriti.ca.f.gjpars meri/
dianahorizontised calida ob hoc q; lotis calor
miiU'^ci^atincadifnediomora^& qm haxpars
quantu ad nofhxr^onis (itu cft dcxtrauel me^
ndiana.iicntiqui abca parte procedunt generali
tirnieridiani nuncupant qiiatii calidi fune Bc c6
biirentesdurcptole.ibide. Etdicithaliibide^qr
multu bh dixit pto[e.quantu ad tiollrz regiois Ii
tu&c.quiaGpofiierimus q; aliqua populatio fit
in parte meridiei erit feptencrion nel qui morant
ibide demo qun nobis eli meridies. f.calid^BC c6’
buresihfc ille. Ex hisitac^quar in hocca. iam di
fia fimtpatent proprietates Si natiirai oium uen
toru.r.orientalirioccidenraliufeptltrionaliu me
ridionaliiircdmrniasdiuertbyt phonij.Etdicii
ilIdonis.i}.ethimor.cap.rf.giprxterums iam
noiatosiii t duo alii q fpds magis ^ ueti deb^di
d.r.aura & alchanus. Aura ab aere difia e qG ne '
rea eoqi Gc leuis mot^dus Goit mot^acris, agitat’
cniaeraiira fadt.AIchantisuemqiiiipelagoe p
diurna raem ab alto id led mari iiocareft. Na at ^
ter.f.auraeflat’in ripis. Aura eniterrenseihxctG
donis&bcdadetpib^Iib.i.locodeilhsdiiob^ue
tis dicens & funt extra.i: .iientos prius nolatof
fpusdi^i magis^ucnci f.aura&alcbamisantie
tiismociisaercil i terra alch.in^uero in pelago im
perare.Et Gnit hoc caplin de proprieUtib’ na
tuhs uentoniin .
CCapituluin.4.dcu6UpropuI&'anube'ucrfus
deorilim .
OflipprecelTicrermodeiienrisfld/-
tib^adiiierGsplacismQdi.QTMd
p inhocea.incedoroqiii deuetisqui
jipelliin^ ex nube iierfus deorftint
ciiurmodi lutilliqui dicunt' erhue
phia & typho de qb’api .nietheoro^ . i prind;
EltaucechuephianueeiieGarcdm apt .V^us qui
dapropuiruscxnubedeorfuq>fc<fm linea reda;
& cii magna uioldia.Fit ent ilieueat^qr mftaexa
Utioaliqiialiterrpifla&corpuletatota Gmulp/
eilic' ex nube . miilt^aut fpus & totusno propei
tur niH a magno frigido aut a magno frigido
propellit celeriter.mouet' ance motu; fortiter Si
uioletermouetur.Fitautpr.edidiisiictusniagn’
£( eodniius per hoc q» expulfa aliqua parte exala
tionislicceabjpfanubeconfequir' i^a; multa &
continua eongregatiocuirdeexaUtionis.Sic ent
fitfortis&cdtinuusunonasqueadmoduGt plu
uiaforcis Si magna quando una parte nubis coq
uerfainaqiun£CaIixpartesc6rcqu(fte$ in aquam
permutatur. Etfrateralbertus.;. metber^rorum
tradatu.;.a, tf.didt^uapor, terreus qii|appa|/
ret in aeread fuperFrieaerisdeuat^elf uentiis : BC
qfi ocoilta^ in iietre terrz facit terronotu: di qua
docoardaf iuetre nubis facit tonitruudi comi.'
fcarionf Sed tienisaliqnegredifdenubeno igni
Pisnecmiiltu expuUus.Vctusenim denubepau/
lacim Gne magna expuIGone egrediesnd Gicicto
nitnu1:Sc precipue G Gtexuaporefubtili non ha/
bdecondefataspartesex frigido multu percutit
teiprumneccxhumidotiircnfocorimianteeum .
cuceniegredif Gnefonouelcufonopanio ualde
qhautno ignit' fed cuexRifflatioe magna & for
ti ^redif circa una parte niibisproicit ad aha
facit partes nubis fpilTas Sc ideo coaptat' ad nu/
gnas guttas generandasquxcadiittpe tonitrui an
te^ueniat(Muutamagna. Magnitudo aute illius
guttzeflfcc&i proportione qua uet^fpellic und
parte nubis ad alia:& hora qua nubes icipiteoa/
ueiti in aqua. I Geaut cfTed^e nenti cGcTi prfo fiib
tileuaporisinduGinnubefmarariincipita grof
fo Iiiiofo & ante^niibesmuliu inG>iiref per fri /
gusqiiiatunefiibrileuetiincipitexiredenube €C
ilifGatparresnubisira qiilpilTan^ Si couemittf' I
magnas guttas iialdchiiidas.Si aGtaliquisdeboc
dubitmsobiiaatqtiarreepolTitqiuent^iGatkiitf
q perhocipfiim q> flat diGruereuide^ partes nu/
biu:6c ita phibere guttas magnas: (dasqjtGeiie/
tusdequnnuc loqmur nulfeeop: duodeciuen/
(Ofc quos fupra dixim^ifed e ud’cgredtes de mi/
be & non atri ngit nube extra:(cd intra : ideo inte
rioreseuisparrescxriifflanrexteriorem:& Gcin/
ducit IpiGltndinem in partib’nubis&diuidit nu
bem& ^reditursqiiiaciimparsexfufflatainun/
dat fiipcr aliam neceGehabetcedcreabeaquatpri
usGbifiiitcontinua& Gcinciditur Iter nubes 8C
exit iientus non ignirusihxcalberttis ibide. Etfe/
eundi! iGum eundem modum rcreditiit denube:
uentiis qui didnir turbo qui feorn ariGo.uero ty/
pho fub maiori tamen uioima egreditur. Turbo
Herorc(Im(Gdorum.:;.ca.i6.eGuoIiinrasuentci
nim didusa terra quotiens.f.uentusconfuig:itBC
terramincircuiCiimittir.Ethocidemdicit ioan/
nesUniienGsinfuocalholiconruper.c.littera.Et
dicit ariGo.rerriometheoro 9 c.c».priino.q) uen
tus qui dici turtypho Gt quando (pusexiensdenu
behabaexitumiialdcGriSum propter hoc q> Ia
teTanubisiunlmiiItumgelida& Ipilta-.tiinc eni)
exittn principio aliqua modica pars exalationis
facjlicarisipfammoueriifiCuadituerfusterratno
tamen Icdm refium fed quodamodbciiniotilla;
uero partem lequentur qitsdain aliz partes exala
tionisfacietesipfammoueri iierlus terram i & Gc
mouetiircontinueprimaparsnerGisterram cum
cunioquoda motu quoiifc^ circa terra illa prima
parscxptiiracoiungafalicuipartiexalatidis qua
poGeri ferebatur ex nube ita ut ex tali coplexi 6c G
atquaG circulus q:iidam;fi(Gcgeneratur ifleu6*
quidici^ cyphoiii^,lci£nicii'(ulu; fiC.alio noic
Traftatus.:.
didturtiirbohocfctlmfniainapz . Etalbert^iibi
fupracapini.Kj.dicitcpuentustlirbont exhocijj
aperit nubestina i uno loco & alia in oppoiito (1
tu adilla:6c illi duoucnti concurrunt i medio &
iiter<^iI[o^ab3lreroimpeIIitur& impellit euui
non quide in fublimi fed i terra;cu ergo ex nubi /
bmegredientcsfiuncduarexfufHationes oppofi/
rzconuenientesitilocoubi terra percutiunt illx
diixcxfiiBlationes faciimcuentu turbis eo qi utra
qi alia impellit & impellitur abea & io per modu
circuli rotundat & inuotuendo fe Lnuicem afcen
dunt in alm Si trahunt {ecu piiluerem & corpora
minuta Hcut liaudipuUSi palel.Eilaucediligc
ter attendenda gjfc(£momniu paripateticorum
fniam tradinTrifleuentusiitpIurimus'fieri'in ifta
tequando e(l tempus tnnitrui;& ideo ctia Hgnifi
cattonirriiapoUfutiiraifrapaiicosdies.SC bfor
lisefttc.rbofortenonprocedittonUnia niQ una
hnra iicl duabus uelfortc in parte huius horx . Et
G fit in hieme fit tempore nitiis.Sed non uehemes
tradiciireriflciientuseneexiensdcnubeSCnoad
iienicnsaliquaplaga mudi liciit alii uenti 6C in fi/
gurarotundus.Caautequareutcoiter acddit ell
quia tunceluianturnubes aqnex includences i fe
uapores tcrrcih-es.5iaut fiat in hieme fit tempore
niuismube; er^i niuofzutpluriiou habet i refpuS
aaeas;& ideo aliquando generantucntos turbis
quando funtin ritibusoppoIirisXauraaute.eius
gxicfcenditaniibe&nonaplagamundiefiquia
uentus qui ucnit a plaga mundi fortis elTe non po
tefiin fuo oppoiito propter defe£tu; materia: &
caufzeUuantis.imdeGuemret uentus turbinis a
plaga mundi diu duraret ^diii durat generatio
materistaliuuentoru.Ventiisaiitc turbinis non
durat nili per pania horl& ideo peccant qui ue/
tu cucbiniscaiifari ex aquilone & aiiflroexpreflle
rcciia^e.tradateu dcfccndereexniibe&experi/
mentiiconfimiatdi^ilciusquianos iiidemus qr
fi uenircnt uenti illi ex aquilone in aufi^ iiel econ
uerfb oporteret q> flaret i tota regione & no i Io/
co uno unius campi parui, Nosauteuidemusqr
tantii in loco panio campi flat uent%irbinis. Ad
huc oportet qi occurrerentfibi uenti aquilonarcs
& meridionales fc<^m bciTudinetotiusuaporis:
& hoc non eft in exprrimentoinueto Wrbinis g
quafinullhiselilatitudinis. Adhuc autefielTet ex
aullro 6c aquilone flantis abaliisuentisaboppo
Ctis plagis mundi ucnientib® flarit f uno loco &
ecinuoluercnt' nucauceiiiderniisqiucntusmrbls
inutat locu cp diu durat. Amplius auteuidem^ ue
tumturbisaliquandojnacrequietoauerisizlla/
te.conflat ergo g? non caiifa^ a nentis .Catifiro &
itquilone flantib^exoppofico (itu mundi; fed po
tius modo przdiQoegredif ex niibib^.fed caro/
lundiutiseius uide^ clfeocculta.Cu Iiut^caeflex
hoc gi uterwiteto^ oppofitoru liabet iinu latus
£ebflius^aker&uter(;pbabet,uiiulatus fortius
cii alter.Scd ex diiierfiscaiilis licet cniifli neti rore
dianturdeniibib^tamen habent proprietates ibr
tiumnentoru.f.aquilois&auftriiqiiiailli fut for
tifnmicxfiifflationis.Aqiiiiocnibabctforteniex
fiifflatinnc ex fpinTitudinc materia quia cfhiapo/
risrpiiriquiforriiispcrciitit' qruaporpani^d: te
nuis.Latiisaittc aquilonis orientalefortius cftla
tcrcoccidcnlali:quiaibtiiiuaturficcofli nomiil/
tii deprimitur nec difllpacur calido. Latiisautem
eiusorientalcdebiliuscfl latere occidentali qaca
liduficcuorientalianon miniftrantei marerialm
moru ex qua confortat'’. Sed potius frigidii humt
dii cxpatteocddcniis:& fi feipelUrctifli duo ue
ti conllatgi lacus orientalcatifH & latusoccidcn
taleaquilonisfuperlat^uin^lulqiiocimqiduo^
uentopt reuoluiturfiiperlatiisuincens: & ita iiin
censduplicatur& confortafliriniifroqi& ni ca
confortationis fit continua duplicatio lateni fii /
perlatus continue uenti iftimnaint&uinciitiir;
& ita continue femuoIuit& per htincmodiicon
tigitdeuento& nubibus defeendente quia unus
ypterfitii habet magis proptiefatesuaporis ter /
rei qii* fimt frigidii & ficcu fient funt pmpriera/
tesaqmlonaresialteraiitmagishabct propricta/
tesuaporuiindeexit(c;aqticiquar funthimiidu;
& aflualecalidu ue! elTentiale frigidum : & ideo
fortior efl uapor frigidus & iicais ex mouentein
latere imo ubi propter fitu magis habiindat frigi
ditas uaporem percudens & alter uapor fortior
efiinlaterealioubi propter fitu magis ex humo/
re IpilTarur uapor pctiltus in defcenfii a niibe.Scd
cufibiinuiceobuiant cedit in iitroqjiatusdebili’
fortiori & fortiusi iitroqrreduplicatur ut polTit
continueiiincerelatusfibioppo(itu:& ita iient*
reuoluitiir in feipfiim circa centrii quod eflin me
dio latitudinis uaporis&'exritfflaHonis:hacal/
bertusibidem.Propterharcqnaidida funt caiifa
rotuditarisuenti turbis. Ite^dicita^.ubifiipra
non generantur tfti uenti przdifii.f.tgpho fi/
iietiirbodi echuphiasfinectirfias in temporibus
uetin locis excellenter frigidis quia illi uenti fimt
fpus quidam aut exalatiocaUda&ficcaqtixafri
gido excellenti extinguitur.In locis autel^reali/
biiseflfrigiduexce!Iens:& ideo raro fimtibidcm
iftiiJcti.EfFefliisauttyphonis fiiieturbinisfcim
Apt .ubi fupraefrqrfiialiqiiaparteterra; talis ue/
tnsincideret&rueritibidealiquacorporafreque
ccr defert & elaiaC ea fiirfum uiolentiainferes.un
deutdicuntquidan) experti.ffreiientusaliquan/
do incidens mari eleuatmagna multitudineaqiie
& proicit ca in locu ualde remotii . Aliunde atice
inciditnaiii8( uertiteaueleleiiatdrailando.Ali
quando ueroanimaliaelenatfurCufccfm circulii;
qui iteraro feruntur deotfum cxficcata omnino
propter caliditatefpuseletiatiisca.Ifle et efliten/
tusqui luminaf frequenter in zfratein campo ele
uans paleas a terra Si puluere Si alia corpora St
(iinttonirriiapodfiiturainfrapaiieojdies.Et ifli
fimtcffcdiisiieiKititrbinis.EdaiKequzdacomie
nUnria inter iftu uentu & alios uetos flantes a pia
ganiiidicogiflciitturboeft uoliibilitas'diio^ ne
to^ cgrcdicnciii de niibibiis cil qiiadauiolctia (ic
ctu in alus ucncis flantibus a plaga mundi accidit
incidaianentopt digitatio prout dicit a^.t.mc
thcoro^ ca.S.tuncaute unus iicniiis incidit alio
rc<lmav .quando qtiadproflernenseu ad terra fa
dtcucc[lare& {icLientt borcalesmaximcincidut
apudnosaliisucntjsproptcrfortcipetum facien
tes alios ccirarc:nosenifum*’propinqui borea; &
ioucnti borcalesapaduos optinent principatu.
Giratio auteuencop: generatio uentoptfequenci
iimpoflccITationcprecedcnte qiteadmodii pofl
boredqui eflfuppremus flatiiniis aliiisucnriier
fusoccidcntc collateralis fibi & poflipfu alius flt
iicdeinceps.Sic enimacciditquando flant ethe/
lic id e nenti annales propter quod & illi ucri diu
durant.Oegcnerationeautlueto^ dieopt mate
riebus nominibus & etiaj, locis eorum & deeo^
proprietatibusqualitatib^naCurisadpreTcnshzc
didafufficiant.
CrCapiculum.;.quxpartesc2lt,i.flgna6( g pia
netx uencoscfllciunt.
■ ■ Odo intendo dicerequi plane/
!tx&qux llgna&quxpartescz
' li efficiant (lue moneant qiiosue
, tos fccfm fentetia ta philofopho
ru & aftrologopt .Dicit ita<$ ia/
libello fuo depluuiis ca.ul
tiino 9 planctx caufates (lue efficientes uetos fiit
fol mars merciirius.Sed fed petruspadiianen/
fis (iipcr parti cula.i6.!ibriprobleumatu a^.dicit
ficutponiflcilm aifronomoscaufauento^fore
iouc& luna&cancrti non puuet.Vnde tepore
coniimflionis limi cu iouc & etia cii luna i caeru
afccndit contingunt nenti multi hxcille.Et fcim
fenicntia pcole . quadripartiti ca.S.& Ilmiliter
fcimfciitcntiaalbu.f.dcconiundlionib'’magms
differetia prima. Saturnus quadodominatiiruel
precftalicui tempori (ignificatuento^: flatas in/
conucnientes liibuerlioncs naitiu propter ma/
gnuucntiim. itefccfm ptolc.ubi fupta&fc^m
albu.ubi (iipra differentia fcifacuiuppiierdomi
niu obtinuerit alicuius temporis erit aer mukofe
uento^ humidost qui uenci fciSm haly.i .quadri
parem ptoie ubi liiprafunt fanioresquia dilTol/
uiitbumidicatcfpiifa. Ite rc^mptoIe.ut» ftipra
& fcifm albu.ubi fupradiffercntia tertia mars cu
preflicrit alicui tempori (Ignificatiientos ualidos
&pnicioLbs.I te fcdm prole.ubi fupra &L fccEm al
bu.ubitupra differentia quarta uenuscufola do/
minatur (igniticat uetos temperatos humidos &
multi nutrimenti qui res faciiit crcfcere.lte fcilin
ptole.iibi fupra di fcctui albu.ubi ftipra di fferen/
DifHnflio.6.
tia quinta merciiriiiscjiiandodomiDiu rufeeperit
fignificabitin aerzucntos rurbinofos & repenti
nosaedefacili mutabiles ex qiiib^peribut naiies
Pacccitai^ fcifm fentenna plolc.di: albuii dida
g? oes.f.pianetx retrogradi effcfl itiifun tuento /
ni diiierfimod etamen. - IteTccfm fenteiitia tradi
ta.ibalchindod^30marin finclLbri.9.iudicu de
regula apertionis porta^.M3rs& mercurius fi/
giiificanictosualidos.Iuppitcruerouentostem/
peratos.Samrn‘’edificiafubucrtit.C7Sicergopa
tctquipIanctzfuntucntofi.Sed rciiatdiccre qui
planetxnioueantuentos orientales qui occideri/
tales qui feptentrionales qui mctidionales. Dicit
ita<ja[bcrt‘^fuper.5.met!Koro5: trailatu primo
ca.iy.gi (uppitcrmouct uetos aqiiilonarcsfanos
& rolmouetuentosohentalcs.LunauenCosocci
dctalcs.Et mars mouccflatii a meridie : & hzc ea
-deefcntentialei^aldii traSatu.6.Iibri fui. Sed
frater qui uocat (e perlcriitatore in libro fuo de te
peric. ieris dicit gjnecefTeeft propter habifatiois
pluralitate uentojt ponere tot niotorcsquotfunt
exIi cardines.Sol autecu fit ficcus dt naturx orie
talis ucntii facit orientalem & fimilicer faturniis
occidentalem.Iuppirerucroiienmm aquilonare
£Cm*rs uentu auflralemfic ita gi non difeordat
iflefrater abalbettonififolu in uento occidentali
Et dicit alchindus in fine libri.9.iudiciim gi mars
effidtuentos auflralesfii maxiniein capticorno
I uppiccr efficit uentos feptenCTioiiales iii fua ali/
cuius prxdida domo .Sic ergo concordat alchiti
duscu albertodi Icopaldiis in iflisduobus uentis
Sedptole.difcordatin aliis in gubernatoribus p/
tiu mundi Si etU uenropt fc£mrniainrua.2.qua
dripartilica.^.fol principaliter dominaturin oc
cidentedfgiibernattoiam medietatem terre oc/
cidcntaleni Si preter hoc fcdliii ptolemeu .Samr /
nusdominaturinoriente.Marsioccidente.Iup
piter in feptentrione iienusin meridie. Vnde&
fcdm ptolemeu in eode.j.ca.qiurraterrx habita
bilis qux cfiinter feptentrionem Si orientem gii/
bcrnaiur a ioue & afaturno & a tribus (ignis ae/
reis.f.aquariogeminis&libra.Et quarta terrzin
ter orientem & meridiem gubernatura (aturno
& auenercfCatribus (ignis tcrreis.f.tauro capri
corno&uirgine.Quartaueroiter meridie&oc
cidcnsgubernaturaucnere& amartede a tribus
fignisaqucis.f.cancrofcorpionedcpifcis. Etqr
ta terrz quxefl inter oaidcnsSC fcptenCrionein
gubernatura marcc& a iouc& acribus (ignis i/
eneis.f.arieteleone&afagidario.Etitelligitpto
tenieus per iflas quatiiorquartas terne quartas ci*
circiinfercntiales.Nam (c^meii quelibet quarta
habitabilis lerrx centralis gubernatur ab eirdem
planetis & lignis a quibiisgubernaciir quarta cir/
cimferentialis eidireSe oppofira.EchxcoIapo/
mmf magisexplTctraSarii primo hiii^libri dilH
dione.8.ca.;. Ex prxdifiis ergo patet ^Huxta
Trafiitiis,!^
fmteatiS ptole.iibi ftipra g> (ol ciim fatiirno mo/
u<nt iiuitos orientales Si lunaciim maitc iientos
occidentales luppiter uero monet iientos fepten/
trionaludc iieniis uentos meridionales. Ite fe^
tiir iuxta mente ptoIe.iibi fupra ^ nenti inter fe /
ptentrioneSC oriente moiietura ioiicfatiirno 8C
lole& limilitera tribus tignis aereis. Venti inter
oriente&meridiemouetiiraiienercinarce& In/
na&atribiis (ignis aqtieis.Etiienci inter occides
&feptentrione monentur a marte.Luna& aio/
tie6( a tribus (ignis igneis.Sedifteproceituspto/
!e.non concordat cu proceiTn fiioin primo qua /
dripartiti.r9.eoq7mpIicitatesquosdatptoIc.hic
non fiint idem cu hisquosdit ibide in iiio ca.tg.
i >rimilibri.Naibidcdatptolc.prima triplicitate
bli & ioui excludens marte; quia non clldchaiz
(blishiciicroecontra excludit foiege non marte
cuius caiifa e(l fcilm lia!)' quia fol ell orientalis Si
iffa triplicitas difponit parte mundi inter fepten/
trione ocddens.Etquiacciam marseildonri /
nusdoniiisexaltationisloIis.Simtlitcrinca.t.rg.
tribuit ptole.fciSam triplicitate ueneri& lune&
hic tribuit eam ueneri di fatiirno . Ciutiscauraeil
fc<Ini haljquia luna dominaturin parte occiden
taliutdi^u eAdilimiliterqiiiarammiiselt domi
miseapricomi. [teubifupra datptole.tertia tri
plicitate fatiirno & mercurio qua hic datTatumo
& ioui ; ciiiuseaufa fcdmhaly eftqiiia mercurius
hieregiilaiomnesregiones meridionales (icut di
duel) primis in tra£^atii primo huiuslibri didin
fiione.S.&iodiciclialynoregulabitregiones Ia
terales:& alta caufa e(l fcdlm hal/97 [iippiterre/
guIatpcesboreales.Coiimiliterctia ubi Cupra di/
uidit prole. quarta triplicitatemartt tantum licet
deditei pticepemibi lima&iiencrehiccnidatca
marti & ueneri. Qualiter autc ifii diio procciTiis
ptole.debeant cocordarc pro habedfi pricipalcs
iiento^motorcsnefciomcccaiEdiiierGratisqlpo
nithalyin illocafii multufactiitad propolitu.Si
iuxta iitrui^procelTu debeat motores iientop: af/
fignari . Itcalitid iiideturmrtumirabile.f.ypto
le .Ilie attribuit tcrti.i triplicitate faturno Bi ioui
& particulatiattribuitlignailliustcriixtrjpiicita
lis.Merciirio ueneri Si.SaturDO capiendo ibide
uenereqptinetadmeridic&omittedoioiilqiix
ptinetadreptetrioneiicutfatis parettradatii pri
modilHnfli6e.8.ca.5.'Con(Iirdathicquarta tri/
plicitace.Marti & ueneri U tn pticiilariterdat ft/
gna illi’ triplicitatis liinx marti 5 ( ioui omittedo
ucnerequx meridie r^ilat & capiedo ioiieq fe /
ptetrionegubernat £( no pte illa, Aliud etia uide
turimirabilcex lioc5ptow.a«ribuit cuilibet tri/
plicitati primos duospretastStudt idiftribuedo
ptieiilaritcr p (ign a cuilibet tribuit tria planetis.
[t6 iuxta fentetiaptoie-hicprimatriplicitasgii;
bernat pte terrx iter occides £( feptetrione cu pdi
fiispretis gubernatorib’ fuis. i. triplici tas guber
nat quarta terrx iter replctrlonc BC oriete ciii’fua
dnis ^di(Sis . ^.triplicitas guBnat qrta terrx iter
fcptetrione& orietccufuts diiis^didis.El qrta
triplicitas gubernat qrta terrx iter meridie&ocd
des cOifuis dhispdiSis.lnorieccdirefteneciotci
detenecifeptetrioeneci meridiefciSm pto]e.hic
no dicat’ aliq triplicitas necaliqi fignu triplicita
tis.Sedfoluioriete iuxta pcclTii; ptolc. hic dinf
folcii faturno & i occidetelila folii cii marte, In
feptetrioneuero iiippiter foliimdnafflii meri/
diedhaf foliimo iicn’.ln ca.tfi prio libri ptole,
dcdifp6neorbis& tpisdicit ptole.giprimatTi/ ■
pUdtas cfl feptctrionalis q cii liiis dhis efficit iien
tosfcplltrioalcs. Etdicit ptole.ibideqji6noia
turhxctriplicitasfcpcetribalisqaqhfueritliia in
aliquo figno hui® triplicitatis&flaucritiietusfe/
ptctrionalis fr^flat^ei® multis dteb® .Et ex hacto
nderatioiiefa< 9 ric(lq 7 opi(icc:itidieiOK allro^l
dicatfixtoncflat®uctifcptetrionalisiNa(ifiaiie/
rit netus feptetrionalis IiinaexiGrereialiqitnfgno
ab illis (lgnis'hui®triplicitatis pcipuerefoluef uen
tusfeptetrionalisuclociter&.r.tripIicitaseUme/ j
ridiana.Vnde cii luna edialiquo Ggnohui^cripli
citatisSi flatii£tusmeridionaIispreiieratflat®ei’ |
dicb’pl’ib’. Et.^.triplicitasfifreil orictalis&ef ,
ricttuetosoriecales.4.ucrotriplicitase{l occide'ta I
lis&elTicitlirruentos occidctalcs. Ethiiicffiia!
ptole.c6cordar.[uli‘’firniic’li.2.ca.^dicesq»ig j
Ioni fubiacet Cgna aries leoifagiSari®: auflrotCau
nismirgot&capricornusnffcliconqiiemnosrul) '
folanum diciniiis:gemini:libra!aqiiariiiS!& affri :
co.qui Si agretislibx dicit' diiaf cancenfeorpio •
& pirdis.Sicergoparetq7iuxta fnia;ptole.inIi. j
dedifponeorbis&itepisiSi firriuxtafententiaiu j
litfirmiciubiliipraprima triplicitaselficitiietos
feptefrionalcs.fc^atriplicirasefficituetosnitri/ 1
dionaies.3.iientosorientalcs.4.iicntoscfficitoc/
cidentales.Sed fcdlm fententi.a ptole.primo qua/
driparti!tica.r9.prima triplicitascrifiiis dominit
qui fimtfoldedie luppiter de no£le monent lien/
tos comixtosex feptcntrionali & ex occidentali
& lixcedtriplicitas feptctrionaliscoqi luppiter
Iiabetincadominiu.SccCatriplicicascumuiisdo
minis quxfuntluna dedie&iienusin nodemo
iicntuentos comixtosex meridionali & orienti
Ii & hxced triplicitas meridiei couenientiorpro
pter iieneris ( ea dominiii . T ertia triplicitas cu fu
is dominis quxruntfatitrmisde die & mercurius
deno&e monent uentos inter rcptencrionemdC
orientem QC hxceO triplicitas orientali nento cd '
tienientior propter fatiirni dominiu in'ea. Quai
ta uero , triplicitas cii fuis dominis qui funt mars
6C (ibi alTociati in dic. Sed ueniisin no 9 e& luna
cfriciimtiientos comixtosex occidentali & meri
dionali.Er ida quide triplicitas uentos oeddenia
lesmagisefficiCpropterrnartis&limxin » dni
iim. 'Sic ergo patet uid plotemei quos uetos
Diftinflio.6.
«'5?
moiiefitqLixIibettripIidtasciiniis dominis. Sed
hinc c!b ndiiertcndii Q? ptofcniziis n quibiiflibct
aliis .idrolf^is di(cordat in alTignando dominos
iriplicitatil.Scdadhochali mdct1ca.ifto.19.pri/
ni quadripartiti ptolemxi dicens magis crededa
eft rancq.iia ucniunt p experientias multas cti na
turalib^ a^ihtis &hociit dicit ipcnict eft exptiis
^^nTcntcntiii iicroalkabicii Ifuoitrodiiflonb
diftcrctiaprimaSC albii.7.maiorisintrodiidorii
diffcreria.i4.&ftmilicerfctfmfetctia maioris par
tisaftrologopjiTriplicitasprimacftoricntalisSc
efficituentosoricntalescuiusdmdcdicfiint fol.
de nofte iicro fut iuppitcr&eop’ particepsde dic
Rdciioflccft faturn^^.lfti ergo tres pix fcdm cos.
fimilircr efficiunt uentos orientales fecunde uero
triplicicatisdriiruntrc^ni cosidicuenusi node
tiinaSc eoij.’ particeps die &noflceftmars&lux
triplicitas eft meridionalis ergo hxctriplicitas cu
fiiisduisprxdidiscfFiciuntiidos meridionales:
tertixiicrotriplicitatisfc<£m eos dni funt indic
fatiiniusin node.Mctciiriusqiiop: particeps eft
iiippitcr&lixc triplicitas eft ©ricntalisfcim eos
ergoiplacii fuisdiiisprxdidismoucbuncuentos
occidetales quarrit nero triplicitatis dni fcd m cos
fimtiienusdcdie&marsdcnode quo^ pticeps
eftluna.& liieeftmpliciras rcptecrionalis fcdin
eos ergo cu (Iiis diiis prxJiflis ipfa mouebut ucn
losfcptentrionales. btalbii. 6. maiore introdii.-'
floriidifFerctia.if.diciccp aries leo&fagidarius
fignafuiitorienta!ia.N.1 aries eft cor orientis 6<
eius uentuseftafabeideftoridalisSc Ico eftftni/
ftraparsorientlscuifij ucntiiseftmtcroricHtcdC
feptcntrione.Sagidariiisiieroeftdextrapars ori
entis & eius uentu.s eft inter orientem & meri/
die .Taurus fiquidc.uirgo&capricorniis funt il
gna meridiana .Capricornus enim eft eo^ meri/
dici 6i eft cius ucntusmcridianus.& taur^cft fini
ftra pars meridiei ciufqs ucntiis eft inter meri/
diem Si oricntc.uirgo eft dc.\tra pars meridiei &
eius iicntus eft inter meridie & occidente gemini
quoq; libra SC aquarius funt figna occidccalia SC
libra eft cor occidcntis&l eft netus ciusoccidcnta
I1S& aquarius eft pars fini ftra centris & eft udus
ciusinter occidente &fcptentrioiic. Cancer nero
fcorpionis &pifces funt figna feptetrionalia&c.j
cercftcorfeptdrioms&cftuentiis feptentrio dC
ftorpioniscftfimftcrparsfcptetrionis cuius ucn
tusminterfcptcntrione&oricntchxcalbu.ibi/
deni.Expr*diSisitacppatctqni plx&quxfigna
in cilo mouent iien tos fcp tetrion ales & qui ucn/
los meridionales fcdm opinione ptolemxi albu .
& oltcabiciiSC aliope aftrologoi,u . Si fccfm opi/
nionesalbertileopoldi&framsquiuocat ic per
fcriitatore.Scd ex liiis omnibus opinionibius prx
didis. Niipoteftucmibiuidctur alia uia rattona
bile dici per quii de nentis fic ronabili ter pronoiU
candunccquxexpcrimctisporeritcomieiiii-cpto
lomiuseni qui inter aftrologos pncdpims cft&S
primus in tribus locisprxdiclis ubi loqijic'de mo
toribusucntc'i}'uideUcctinca.c9,primi qiiadrip
titi SC in [ibro fu© de difpofitionc orbis Si tpis a
fciproonrabiliterdircordatproutdiducft.& ex
didis fuis in locis filis pdidisde motori biisiicn /
torum multa dubia SCiinconiienietiaiiidentur fc
cjproiitdiceturpoft&propartcprobatiieftpri/
ii.s.Etprxtcrbocipfeptolomxiisdifcrcpatin af/
fignandis motoribusiiciitoije ab omnibus aliis a
ftrnIogisprxtcrqiaiulLofirmico. Ite ptolemx®
& qiiafi omnes alii ponunt ioiie gtibcrnare fepte
trione fiimoiicre uentos Icptdrionalcs. Sed lioc
«no modo confonii eft rationi i regionibus fepte
trionaljb^noftris.Nacaqrcaftrologiponuiitccr
tosplanetasmouercccitosncntoscftpvoptcr Jiic
iiientia corundeuento^ ad cofdcplaiictas in eo/
rum qualitatibus jiprictatibiis &naturis unde &
ptolem.e^ primo quadripartiti ca. 19.10. finii['r.2.
quadripartiti ca.;.&odatio dicit qiiuppitcrmo
u« uentos feptcntrioiialcs tpatos aparte fepten /
trionis tterfiis habitatione & qn iuppiCerhet mo
ramiii{eptcntrioncfortificaf’miittuopiis& uir/
tusciuspropria & facienda nafei & crctcerc oc.s
res hxcnaliibidc.Exbiiscrgo patet qi ptolema:'’
& haliifiniilitcraftrologiomncsidcopofucnmt
ioiiemouercucncoslcptentrionalesquiailli udi
runtmaximetcnnxrati dt falubris queadmodil
iuppitcrtempati([ihius& maxie beniuolus. Sed
ptoIem.-cusiniftocafu & aliiaftrologi afriimunt
falfii ut nidetur.Na prout fatis probatu eft prius
in ca.t.huuisdiftindidispcr multas audoritates
lien ti f« tcntrionales fimt frigidi & ficci qu.e qu a
litatcs uint maxie deftrudiiic & maxie pereptorie
dCuitxanimantiu contraria: ficutcoftatmcciigif
feptentrionalcs non fiinr maxime temperati & fa
liibrcsproiitipfiafflimfitnec aioiic mouent' qui
cftmaximetcmpcratiis. Itcdatoqiuenti fepten
irtqnales forent ipatiintlloprimocHatciicliilla
rcgioncubinianficptolcmxusftcut forte dicit ali
qsi regionibus iioftriscii borcaUbiis& peipnein
anglia & in fcotia funt nimis nenti frigidi & con
ftridiui aiantia plura frequenter pimciitcs &tcm
peftatestbrtiffimasfrcqucntcrconcitates .ficiitfa
tis cxpertffumiisnn noftris ergo regionib^opor/
tet aliu motore ponere uentoje (eptentrionaliu
qiiouc ^qjilli nenti in regione ptolfliiixiatoiic
fortcmoucbaturproutdicit ptolcmxus. Ite no
uidetur comicnies illud qiioddidtptolcmx^.f.qi
faturmis efficit uentos orientales & niars ucn/
tos occidentales. N.iprius probatu cft’p nuilt.-is
audoritatcsipuentiorictalcs fimtcalidi& ficci
quomodoct^o mouenfafatiirno qui naturaliter
a cffcdiuc eft frigidus. Iteprobatilcftfufficifn
icc$ uenti occidentalesfimt frigidi & luinudi dC
Traa.«iis.J-
propter hoc ipr«metptoIcm»i!S dicit primo qtia
dripartiri ca.f.qi uenti;occidm!cs fime luiidi pro
utdiaiVcrtprP.Qnomodocrgo monetur amar
tcqiii dcfiii natura 'excclleter eft calida & (\c<?\ fic
eigo patet yopinioptolcmsi de motoribus ucri
torum nomhabctaliqna firmitate & prttdpiicin
regioibus noftrisborealibus'. Opinio eigo albet
ri & leopoldi dcmotorib'’iicnt09e ut milii uidef
cft magis rationalis opinionepraidiflaptolemii
dicunt cni qi foleffieit uentosorictaies flclunaiie
tosoccidentalcs.[iippitcrncroiicntosfeprctrio/
nales.& mars meridionales. Sed hxc opinio non
iiidctur rationabilitcraircrere.r.qiiiippitcrnio/
iict uentos fcptcntrioiiales propter caufas pii^po
fitas:ncceft ronabileqtiod afleritiftaopitiio.bq»
niarsd; monete uentos meridionales co qi mats
c(l calid’ & ficciis cxcclIcnter.Sed nenti meridio
jiales finit calidi & liuidi ut probatu cftprius ca .
^‘'.litii^diftinfliois. Qiid aut hic opinio dicit fo
Icm cfFicerciicntos orictales.&IimacfFiceitnen/
«os occidentales hoc fatis 'ronalecft. Et frater qui
uocat fe perfemtatore non dilcrepat ab liacopi /
nioncalbcrtinifiiii hoc' 91 dicit fatiirnu moiicrc
uentos occidentalcs.Vbi tn albcrtns ponit moto
rem nento^ occidentaliu eltqluna.Sed hic opi /
nio illius fratris (lare n6'pote(l eo 91 faturmis ell
frigidus & (icens fed uenti occidentales (ut hiiidi
{icutpatetpcrpcoleniiu & pcrplures alios ualen
tes . Nccdici pot ronabiliter g)prididi.4.uenti
moiicntiiraqiiatiiortripliciiatibiis lignopt&ab
eoi,ie dominis iicqj fcdm opinione ptolcmai . ne
q3 fc<f m opinione alio^ aftroiogopt. Sed! ni opi
nionem enipcolcmiiprimoqiiadnpartiti ca.i?.
prinu triplicitas cfi filis dominis monet iietos in
ter feptciitrionc&occidcns& niaxicmoiietucn
tos feptcnttioiiales, Sed no potcllhoc flare quia
prima triplicitas c igiica.f.calida & (icca &C qrta
liori;ontisqnicflintcrfeptci)tno!ic& occides
cfifiigida&liumidalcdmfentetiaptolcmiipri
nioqiiadriparcitica.^.&dni primi triplicitatis
fcdmptolcmaufimtnatiiralitercaltdiquifut fol
& iiippitcr ergo no nioiicbimt uentos frigidos.
Ite.:.triplicitasfcdmptolemi(iciifuisdnis mo
net uentos inter meridiem & orientem qui nenti
fcdniptolemiii ubi fiiprafimt calidi & ficci & p
cipucmoiict netos nici'idi 6 alesfcd}eri. quod ii 5
potcfl ce eo qjfcda triplicitas cteri'cafi igida.f. 8 i
ficcadCciiisd[iiqui.f.ci;is limtiieiius&lunafunt
frigtdi& hnidi (cdni maiore parte aftrologopc
Tertiaucrotriplicitasfcdniptof.cufiiis dominis
monet uentos inter fcptctrionc& oriete&maxi
me uentos orientales qui uenti funt calidiifcdin
ptolemin.Sed iioc no potellefrcquia dominiliii
ius triplidtatisfunt frigidi & ficciqiii funt fatur /
11HS& mercurius fcdm ptoIemi.C^arta uero tri
pii citas cu Cuis dominis fcdj ptolcmiu iiioaec ue
tos inter occidens & meridie & maxime netos oc
ciden tales qui uenti funt omnes luridi. Sed hoc ni
dcturirrationalecoqjmarscft unus dedhis hui’
triplicitatis fcdmptolcmiu qui excellenter cfi ca
lidiisdC ficcus.quomodocrgo monebit netos oc
cidcntales frigidos 6 c hfiidos & priter hoc uenti
inter occides & meridie funt calidi & luridi fctfm
fententia ptoicmii : ergo no monetur a (ignis hii
ius triplicitatisqaifunt figna aquea frigida & hii
niida. 1 tc fcdlm (cntciitia ptoicmii ihbro de dif
po(itioncorbis& temporis fiCfilrfccEm fcnrctia
iulUfirmici iibifiipraprima triplicitas cffictc nen
tos fcptcntrionales.Sed hocnouideiurefreratio
nabilcco^ ligna illius triplicitatis fime igiiea.f.
calida&{icca& uenti fcpicntrionales funt oesfri
gidiiitdidiicrt. Itefcdniptoleniin&iuliii nbi
fiipra.i.triplicitascffrcicuctos meridionales, fcd
hoc non potcfiefle quia.:. triplicitas eft cerrea fri
gida.f.Sc licca & uenti meridionales funt omnes
calidi & iuimidi ut diflu cfi. I tc Icdlmptolcmiu
& iuli Liubifitpra.:. triplicitas efficituentos meti
dionales.Sedliocnon potcflcllcquia.:.triplici/
tas eft terrea frigida .f.cc ficca & uenti meridtona
les funt omnes calidi^ luridi iirdidii cfi. 1 teno
uidcoqualitcriuxta politione ptoicmii, & inlii
ubi fupra.;. triplicitas qux cfi liuida naturaliter
debet monere uentos orientales. Cii omnes uenti
orientales fc^in ptolemxu primo qnadriparcici
ea.^fiintficd.Sicci^o patet ^opinioptolorait
rationabiliter liare non pptcft & hoc^ ponit ue
tos moneri a qnatuor Criplidtatibus & diris fuis,
Qiiod ante opinio alkabiciiSCaiiop: nonpof/
fcCllarcinhacinatcriacofilrfitprobando.Nani
icdm intentione cope prout ditlii cfi .Prima tri/
pllci tas qtii ell orientalis calida £C ficca eifteit ue
ros orientales caiidoslinuliter& ficcos . Sed nc/
fcioq«alitcrlccl!mcosfaturmiscfficithos uentos
quia efidnsilliustriplicitatisdedic&dcnofrecu
fit frigidus SCficciis. Ite non iiideciir qliterfciSm
illos.z.triplicitas qiiicfi frigida di ficca deberet
tnoiiercuentos meridionales calidosdC luridos.
I te nec tiideo qualiter .; .triplicitas qui cfi calida
£i:hiimidaefiicitnataralitcnicntos occidentales
frigidos. Itenefcioqualitertriplicitas.^.quiefi
aqiicafrigida.f.& hiuda efficit uentos feptentrio
naies frigidos & ficcos. nccetiaqualircr illi uenti
fcptcntrionalescu fincfrigidimoiidiir fcdm eos
a marce domino triplicitatis quarti cu ipfcmars
(irexcelletcr calidus. Expdidlispatetqrnci^pto
Icmiiis nccpalii afirologi fufFicienter nec ronabi
Lter locuti fnntdcmotoribusucntop: necexaliq
busdi£lisafiralogo^ titmihiiiidctiirpotefi elici
aliquod fundamcntucertuundcpofrumuspno/
fticaredeuentis in terris nofiris. Ecquantil occur
rerit ad prifensofienda illud q’ milii iiidetiir elTe
rationabile in, hac materia:! principio ita9 optet
Diftinflio.6.
rcirequiplanet.t&qitxdgaa in centro maxime
efficiuntucntos.plaiicriaucqiu maxime monet
uencos fiincmars fol & nicrairiiisproiit dicit ia /
farin libello fito dcpluiiiis ca.ultimo.Et limilitcr
iaftrdicit ibide gjmarsuccoscxauget-Scd fatur
nusprohibet & przcipiie retrogradus &infignp
terreo dilcarrcns no minus quoq; aquatica figna
ucntiscontradicimcmicrciiriiis uero cfFicit iictos
&parircr aerea figna lisciafar.lftt autetrcspletx
f.inarsfblSCmerciiriusiofuntmaxiineucntufiin
teraliosqiiia maxime elcuant exaltationes ficcas
terrefires qiix funt materia iicnto^& prarcipne
infignis&inlocisuentofis cuitifmoi funt figna
aerea iitdiflucft. ftefcdmpetriipaduancMfefu
pparticnla.i^.probleunutuApt.fignu cancri cfl
figmaientoffi. Et alberms fupcr.j®. nietlKoro^
trafiatii primo ca.2".dicitgj libra cftiiginuicnto
fuminquodiiatiinictiisaiifiralis. itefedmpto
Umsu.t^.qiiadriparticica.f^.primapars arietis
ucntofaeft&fimi[iterprincipiarauri& maxime
qntclimtcircapliadesuint uentofa: gemino^. 2.
partesfepKntrionalesfimtuetofsEi&firrqiixpo
niinturinextrcmocancri neutos efficinnoSi fifr
partesfcptentrionales libra: [Qtiietofic. Partes ne
roprteci^entes looipionis nenti iiiniiu faciunt &
figniifagtfiari generaliter facit uento5& pcipiic
eius fcptcntrionaliauetofa fiint.Bxrreina aqii.irii
funt uentofa & cius meridionalia iiencinitiiu faci
unt. Et fignii pilciu untuerfarr iientos generat. &
rxcipiicciiis partes fqatcutrionalcs ftlt nentofe
acptolcinaus.Et fcim .i^mietlicotopt ca .
7.& fimiliter fcdm petru padnanctifefiipei' parti
cula.i6.problcumat«Ay .fignii uirginiseft ugnu
uentofa. Itefc^mApi.&pnrdiau petninTo/
cisprsdiflisconftcllatio caniss:&fiirc6ftclIatio
Orionis in cope ortu & occafmnnitii fiit iientofc .
Ite omnes fidla fixaquee i inituris coiiciuimt eu
prsdiSis pletis ncntofisqiii funt niars fol& met
ciirinsfimcctiaucntofix.lfti itaqstrcspret.euniucr
t*litercfFiciuntiicntospra:cipiicciifueiinCinpr*
diSislocts uentofis.Alii quoqjpretj:fimilitcrert't
ciimtucntosficutdiflueftin principio bnins c.i.
Sed non eode modo ficiit ifti tres , Na ifii tres pac
ti.f.mars fol & mcrcniius inter creteros maxime
eleuant materia nenti eo q; funt inultn ficci eleiu/'
ta qiiotj materia nenti alii pianct.t promonet ad
monendum uentos cxdiiicrfis partibus nnindiX
oricntcoccidete feptentrione ii meridie. Ad quo
rutnnotidafuppono primo cii ptolcmio.: . qua
dripartiti ca.: .$ fol gubernat totat medietate ori
entalem horizotisluna tota medietate occidenta
kmnjnde Sciiiuat luna ad moucndii omnes netos
occidentales Si foliiiuat ad moucndii omnes iicn
tosoricntalts.Btidedieimtalbertiis Si leopold®
inlocispriiisallegatisinhocca. Itefupponoad
difiii.ptolenxi primo quadripartiti ea.^.f.^ia
orietehorizontis noftfi dominatur ficcitas fii to
tamcdictasorieralis liorizontis efi ficca 6i iienti
orientales funt ficci.Etin occidente doniinafhn/
miditas & tota medietas occidentalis horizontis
cfihumida & uenti occidctalcs funt liumidi . 1 tc
infeptcntrionednaturfrigiditas&Cota medietas
fcptentrionalisftorizonti.s cfi frigida 6c nenti Ic /
ptentrionalcs funt frigidi. Iteininci idicdnarur
caliditas &tota medietas meridionalis liorizoris
cficaiida uenti qiioep meridionales fiic calidi. bzc
Icdm fciitcnti.iptolcmaL ubi fupra in,ifio ca.^.Ex
iftisfequicurconninitcrgj uenti inter oriente SC
nicridicfiintcalidiSi ficci menti inter meridie 8C
occidens funicalidi&huidi: neti inter occidente
& Icptcntrionc funt frigidi & hili di. Et ueniiin/
tcrfeptcntrione& oriente funtfrigidi& ficciidC
liatcinhorizontcnoftroinanglialiiiricientcv fnt
cxperta.EtIiuic ientcutix concordat mcflahalla
in libro dereuolutionibiis aiino^ dicens q: ories
fiCetvis iicntuseftcaUdiiS&ficciisioccidens&ciits
ucntiisefi frigidus &huidiiS'.mei'idicsdCeiiisuen
tuscalidiis & Inimidiis.Septcntrio Si eiits iiennis
frigidus 6£ficciis.IlHs^miirisdico ficiitpri^gjfol
dominatur in orienteSi cflicitiicutos oricnt,ileS
& g> mars in copUxioneconucnit cu Iblc. Adiiin
gociifoleadgubcrnanduoricntc&admoucndu
ilmiilcufolcncntosoricntatcs. Itcluiiadriai oc
cidcutcficiitdiflii cflpriiis& efficit iietosoccidc
tales & quia fciira maiore parte aftrologoij: .f al
bii.&all<ibiciu& alios iieniiseficiufddcoplexio
nisciiluna.f.fi'igida&htimida.Aduingocii!an*
adgubcrnanduoccidens&admouendiifimiilcu
luna iientos occidentales. Itcquia in meridie do.
minatur calor di iietiqni a meridie procedunt. in
horizonrenofirofiint calidi Si Iniinidi Si non
iuRii nociiiLfed tcperati-.ronabile cqj iiippitcr do
minetiirin meridie horizontis noftri & moneat
iientosmeridfonaIcs:& hoc iiidctitrmihironabi
lius ponendn q; q» iiippitcr moneat uentos fepte/
trionalcs qui in rcgionibusnoftrisfunt minis fri/
gidi&eonftrifliui. Iicqniai feptentrione frig®
dominatur & uenti qui a feptentrione protcdnt
a noftro funt excellenter frigidi & gelidi coiicnics
ellutfatumiisdominctnrinfcptcntrionehorizo
tis nofiri Si non iiippitcr Si qi fatnnias moneat
uentos (eptentrionalcs no obdaiitc qi astrologi
dicant oppofiiQ .Ex pn-cdiflis patet qj uenti inter
feptentrione Si orienti funt frigidi & ficci & mo
nentur afaturnomarte&foleifiC fimiliter a tripli
citate tcrreaqiixctiafrigidaeft& Ccca& hocu/
lis concordat cil experimento in regionibus no/
frris.Nailli uenti fiintniaxieconftricliiu&maxj
me acuti propter accuitateoperatioaismartis in
tantnqicutpfiflantfcmdiiiu &conflringiiiit cu
temhois Sicanii. Itcfeqiiitiirq) uenti inter oric
temSimcridicfmUcalididCftcd Si inouentnra
Ti-a£Utus.:.
folcmaite!& aic)iie:& finniratriplicitatc igtiea .
Ifliaittitcnti non ifafi'cqiiciita'moiictit'iij regio/
nibiisnoftris (leutalii.Sctiliocfortcedpropterr!
tiis terrx6C mariii circfidantiil. tamen qn flant ca
lidifiint&ficci nifigjpliis appropinquantorien
ticogjinbicmc& iiiiicrcucriti orientales fiitfri/
gidi mtiltii & conftrifitui & hoc propter ficcita/
tem martiS.Siccitascnim in'Kmporcfrigido niiil
tumprouocat ad frigus 8C ad gelu uinde dC uenti
orientales qmafimtScdintpefrigidofuntmuItu
frigidi. Ite fcquitur gjuciiti flantes inter nictidie
& occidente ftint calidi huidi fic aioiie dC a uc
nen: monentur quogt utcrep cft temperate calidus
& propter liocutcvq) e hiiidus ! ^finiilitcrtlliuc
ti niouenturatiiplfdtateacixaquxetiacnlidaell
& luimidas &hocctiafatisconcordatcucxpcri/
mcntointcirisnoftriseoqifrequctiuspIiuiiiE itc
niiintab illaparteliorizoatis&utcomunitcr il/
iiiicnti fiintcalididcliumid! & niiilid pleuiioli.
Sutenimealidi propterioncqiiic calidus pro
pter hoc quia flat ar^ionib^c.-ilidis p. parte mcii
dici qii.t propinque lunt foii.Suntetia illi nenti
luimidi & nuilta pliiuiofipropterucnercqua ex
ccllentcr eft luim ida. l te fequtmr q» nenti fl antes
inter occidentej & feptcntTioncm liint fri^di fiC
hiimidificmouenturauencre& afaiiirno& fi/
militer a triplicitatc aqnca qiix cft frigida & hiii /
da& in terris noftrisiftinctimagis frigidi fimtqi
humidituproptcrniaxiniu frigus Iaturni& fimi
lircrpropterfrigiditateiicncrisqujefctlm quofda
cft frigida ti* 6C propter diftantiaillo^ iiehto^ a
ricrid:c& appropiqiiationeeo^ borca;;undc&
iftiiietieffinnntgclufiborciplusappropiiiquat
qj occidenti & ut comuniterniucsiicuiiint ab illis
partibus & cu illis iientisiii diftis ut milii iiidctur
latis concordatur roni.&liniilitcrinrcgionibus
jioftris fatis concordant. StmilirerciicxpcriiHetis
iit diflii cft. Yndcfciendii eft q? plh; calidi finiiilSt
fclcil dfnnin.nit'’ mrment ueiitos calidos £t abas
temperies quxfuntdc natura eopt.Naq; calor uc
nit .1 meridie io dC uenti calidi a meridie monent
fimilitcrafcptencrioneiicmt frigus propter cas p
di5as.Vnde& uenti feprcntrionalcs frigidi nio
iicnturafcptentrione deferentes Iccii ad nosfii/
gora&geliiTcii ergo pte frigidi dominanf finil'
cfFidiintfrigus&iicnrosrcptcntrionalcsfiigidos
& code modopfetibiimidicu dominant’’ Cref/
fidunt pliaiias & uentos moiicnc plimiofos & p
cipuemoHctiicntosa parte horizoiis qua: cft iter
meridie 6£ occidensa qua partemaxie ueniiit plu
ui.T;:&iconfimililerp!cfa'tkdfimulfiCfelefFic!iit
Cccitatc & monent uentos ficcos & peipueabori
ente. Propterhocautcoiaquadidaluntinhoc
ca.poteft clici qtizda i[iaration.alis iit nubi iiidcc'
adpnfcns ad pronofticandiideiietis.ln primis.
Ciu uoliicrisprouofticavcucCDsfiituroscoiifide/
fa(c<Imdodrma prius traditaa i.ifar in libello
fiio de pluuifs.Si ctia preta:pr.xdid;iucntofidomi
neiuiiriidmaierparscoye uclfalte aliquis illop:
qui fiint mars fol di iiicrciiriiis ut didit eft.Si igif
aliqui C09: 1 aliquo teniporedoniincnf&fucrint
in locis pr.xdidis tidofis fignii elleleiiationis mitl
ta: matcriiK iietopc Sc q? fient multi neti. Sed fi uis
fcirequiiicntiflabuntanoricntalesan occidenta
Ics an mcridionalesan fq^tctrionalcs : nide etiam
doininiu moucntiii illos uentos & alpcdiis eo^
adtrcsplanetasj5didosiicnto(bs& (cdimhoc lu
dicabis. Verbi gratia. Si perdominiutriupnedi/
ciofe uentofoge plancta p: pronoiHcaiicrisucntii
eflefutii^ proaliqiio tempore & ficii hoc iniie/
ncrisfaturmipro code tempore multuforteilo/
cofiio di in dignitatibus fiiis afpicientcamicabi/
liter prffdidos planctas iiciitolos fignii crit gj fla
bunt uenti Icptcntrionales frigidi fit^cipucfi hoc
conringitin tempore coiicnienti iietis frigidis: &
flinilitcr fi iplefaturnus fuerit tiiiic teporis i figno
iicUn loco uentofo. Etcofiniilitcr pronofticabis
uentos meridionales. Si iiippiter pro eodetempo
rc fuerit forrisin loco fno dCin dignitatibus fiiis
afpidcnspdiflosplanctasuentofosfiC fuerit fi/
ni iliter in figno ucl loco uentofo & fi cii lioc natu
ra temporis cocordaiierit hiiiurnioi uentis. Eteo
demodo pronofticabis & alios uentos cardina/
Ecs. V«itos mterdnoscardina!esconfimilim*j
nofticabisuerbi gratia. Si imiencrisioiic&ucne
remfortcsinlocis&dignitatibusfuisafpicicntes
pra.'didos tres planetas iiftofos iiel alique co^ g
pro tu nc domiatur eo imiiqiio dixi .Et fi euhoe
itippitcr&iicmisfucrintinfignts fiiieinlocisiie/
tofis fiet lioc contingit in tpeconuenienriue/
tisealidis&huidjsfigniicftqiflabimtuentiapcc
horizotisqiixcft inter meridie &ocddeiis.f.iieti
calidi dC humtdi.Et iftomodo pronofticabis de
oibusaiiisnentis.Morcurius ueroputdidHeft.e
pi’a nctofiis eo gi cleisac nutlttl materia ueti . Niln
lomimis no mouct defui natura aliqua uentopt
cardinaliilpnedidoie.ScduiiiatquecucppUncca
prxdi^lo^ ad moiiendii iientu fuu.Sicu boccon
iunfltTsfueritiifipfu alpexcritarpefiu animicabi
Ii . Spcciafr tfi mercuri^defiii natLU‘a mouetucios
turbinolbsacrrpctinos&dcfacilimutabilesyiic
patet ex fcatentiaptolemai.i.qdripartitica.S.Et
fimilitcrexfcntetia albii.f.dccoiiiniftiombusnia
gnis dria quinta . Sic ergo patet qliter Ec prono
fticandiidenentis.ScdhafcpofitiofdiSadeucti
tis& demotoribiis nentop: iiidcturcocradicere
opinionibus ^fioumi.aftrologopt. Primo uideli
cctihocgjhffcpo ponit faturnum mouereuen/
tos fcptctrionales cu tamen omnes aftrolc^ di ■■
cantiientosicptetrionalcs nioueria ioiie. Iteifi
lia-cpo dicitioiie monere ucntssmeridiouales cii
. tilptolcniaius dicat cos nioueri a ucnerc-.fl( albet
Diflinflio. 5 ,
tiis K-Icopoldiis 8 i alii dicimt cas moneri a mar/
te. ItcfcAnill.iporitioneiiciitiorieraics mone
tiiramai'tc.2i afolc& Icctni albci tii QC Icopoldii
moiicnturafol&taiuii. Ice IctJmift.i pofitione
iieiitioccidcntalcsnioiicnc aiicncrcfiC aliia.Sed
fccEnipiokmaumoueiiciira marteSi aliina.Et
fc^m albert» Scleopolclii moiientiir a liina.tih (y
{cdlmfriiEreqiHiiocaC fc pcrfcnitatoremouesif.i
fatiirno. ItcolsaUrologiponiiutiientos nioiic
riaduistfipIicitatu.Etdiuerfimodcco q’ otolc/
miiisdifcordat ab oibtis aliisin hac niaccna (iciit
prius difiii cft. Iftaaufpoi.iindiftiuio ponitiie
tosmoucri.adnistriplicitatf!nccetiaabcifdc tri
pliciratibiismoiicnt^ iicnti fcilm lunc pofitione
a quibus moucnf fcd!ni opiniones aftrologoiji
iitpatetcxpdiflis. Adhicoiapofcftrcfponderi
ronabilitcrdiccndoqjpoptoicniid demotorib^
Hentope fuit iicrain regionefua di filr pones alio
nimafitoloco^efiicfimtuerein locis iibiipfi ftii/
diicnint& <cripfcriinJa{lrologia.Echic opinio
pi'a:dida fili' in regionibus iftis fcptctrionalibiis
niaximeconcordatcu expcrinientisficiitdiSu efl
unde & fcclna diuafitatcclimatii & regionu ua /
riatur natura: & qlitatesoiuin ticntopi -.Si p confc
quens cope etia motores uariantreim nariatio/
nem horizontu.Dicitcmhcmiestrimcgillrus li.4.
c.t.e.qj omnes ucr.tiuarianc tcnipcMiif Si difte
craiitur fccCm ficii climatii.Et Aije.in libro dc p
Icunutibiisparticiilafcxtadicitqjnon icic HCti
fpccicinnibiislocisfuntpluuiales.Siaiiiin uno
{oco Si aliiin alio. Ite inferius in cadeparticula
dicit A pi .qj in egipto aufter nofl at in parti bus ei®
qiisfiintiicrfiismare.f.uerliis occidentes duras p
dic Si noSefinnil. Sed in p.irtibusoricntahb®e/
giptiflat aufter pdic 8c nodcdiirans. Ite in ea /
dcii' particula dicit Api . qt aiiftri in libia frigidi
funt fiaic apud nos borcc.Et bali fup primoejdri
partiti c.i. 1. dicit qr fi pofuerim^gj alLcj fit habita/
tioin parte meridiei entfeptetiio illis qii' moran
tiiribideco nao quo nobis cfl meridies. f.calid® Si
coburcs.EtdicitGiiilelmus dccochisinfiiapliia
libro .5. qjiicntusfcptentrionalts nobis frigidus
efi & ficciis. 8C quia nubes ab angulo terrs ad me
diii ei® fugat pliuiiofiis eSi iuxta rorrid.a zona ca
lefaciUundelicctnobisfrigid^fit ibi tn calidus cft
& fiftaufter ultra torrida zonafrigiduscftSc fic
CIIS ut apud iios boreasmobis iicro cfi aufier cali/
dus&huidusSipluuiofiishjtcguilbelnnis deco
chisibidc.Sicitapatct^ucntiqiii funt aliquib®
calidi aliquibus funt frigidi Si q aliquibii s funt tc
erati aliquibus funtdificperatiputaexcelletcrca
diuel excellenter frigidt.Vndeubidicit ptole/
m.tiis qnienti fcptetrionales mouciifa.loueco
qj futuenti teniperatirtimt .Si maxielatiibres hoc
inicUigcndiimcftderegioc fua. In regionibus tn
noRrisborcalib®lunt exccinucfr^idiSiGiccico
gelantes ficiit diftuefi prius, Viide no oportet q>
ilii moucanf a ioiic fcd potius a latiirno clFiciete
frigus Si gelu puenientea parce borcali.Etcode/
modo oes alimenti uarianfm coplexionibiisqli
tafib^St naturisfcJmuariationlclimatuhorizo
tumficuti3diflue(t:& pconfeqiienscopc moto/
rcsuariahnireodcmodo & fic no efi inconiieni/
cn.s dicere qj alii pFeta mouctcoldciicntosin fpe
in regionibus noftris berealib^Si in regionib^ib
Iis ubi aftrologi traxerunt mor.a. Si fieno contra
dicit opinio LidiiSla pofitonibusaftrologo^.Iti
dicit rcnccaqrtonaturaliCiqftiomini qiUcet.rj.ue
ti fiint qlibct tii terra het uentos frequentius in ca
flates:ficutigalliafrcqueti®datcircin®:& igcrma
nia occidentali frcqtienti®flatfeuoniiis;iuxtam6
tes aut qui alphos dicunt’ frequentius flaefepten /
trio Si fiede aliis regtonib^qj fcdm fitii ca^ iicii
(iineisflantcsfuntcalidiiiclhuidi iiel frigidi tiel
nccihiTciIle.Eta!bertnsfiip.5.mctlieoroi?i trafta
tu primo ca.io.dicitqi aquilo St mcridicspoirdc
dupliciter accipi. ffcini q» funt partes qiix liit iii/
xtamudiudfcctm qj filtin climatibus diftinSis
Qiuanoneftiieceflccpfiantcucroiniinoclute q)
illcidccxfufflateode tempore icliatc alio lue it/
Ic. Patet ergo qmcnti rcptetrionalcs Si aiifiralcs
incipiuntflarcindiuerfiscliatibusadiucrfisfitib®
intcrra.f.qiucntiaullralcs incipiut flare in uno
climate ab uno loco Si alio cUateab alio Si fic in
diiierfisdLmatibusnocft incoiieniensutadiiier/
Os motoribus moucanf. Iteiientiauftralesnon
mouenf in quolibet cliatr a polo antarflicodirc
fieoccctiauentifcptcntrionalcscaderonemouS
tiir i omni clia tc a polo arfiico divcSc. N a . Ape .
s.mctlieorop’ ca.7 .probat ex iteitione ^ uentus
auftralisnonflatadillosiregionefuaa polo me
ridionali ncc a tropico hiemati . Sed flat cis a tro/
picoafiiuo.ficutcxprcfrcpatetfupraiiflo.c.crgo
cu noftr.i habitatio multo diftataloco habitatio
Ilis Apt .rcqiiiciir qi auftralisuetiis flat nobis a lo/
co citra tropidi afHiul: ei^o fc(f m Hariationeclf»
tum Siregionu uarianforiginesflatiul ucntogtaii
ftralifnSi eade rone oin; aliow ucntopeiSC p con
faquensuarianntr cofimili 1116 motores oium iic
torum Icdm uariatione horizotihctgo non repii
gnat qi fatiirnus moneat uentos (^tctrionales in
regionibus noftris no obftanteqj Ic(I j opinione
aftrologow moucnt'uenti feptcntrionalesa ioiie
t^uialiocintelligendueftinptibiismeridionalib®
ubi ipfitraxeruntmora eo q> ibide Illi ucntl funt
temperati maxicqui etia in parttb^noftris fut ex /
cc(riucfrigidii& eodemonorepugnatiuepoia
tccitata inhocca.de operationib^aftrologone dc
motoribusoiuni altopt uentope eo qiln iftis ter /
ris alio mo Ranr 6 i ab aliis fitibus tcrr:cincipiunt
flare & alterius fimt copicxtonis SCnaturxqlin
illis in quibus prxdidi aftrologi morabantur
Traflams.;!
Quantfi ad hof ^ ucti debeant moneri adiiis tri
plicitatuproiitdiamtafl.rologi iioniiidco ronc
ad illud ficutdifliieprius&ppterhoc aftrologi
i|dAis tripliciratii perime dilcordat ficutdiflii cit
V]idcilliiiiancqj approbo neqj rcpbo. Aftrolo
gi In pridrfii iiifuis rcgiomb'’latis experimecalV
Joitc p ipfa operabantur .Et debes feire^ ha:cpo
fit6;pdidadcniotorib^ucntop: licet contradicac
opinionibiisaftrologo^ ciiistnfundamentuaf/'
cxptolemzo & ex aliis& ypter li” ut uidc
tur fundatur fup ronc di fup experimentis inter /
visnoftris.f.^ licti fcptetrionales.funtfrigidi oes
&quatoplusacceduntiicnti3drcptcntrionetato
fimt frigidiores. Vetietiamcridionalcsfut oes ca
lidi&qii.-jtoiieniipliisacccdiitadfcptcntrioncta
tofimt frigidioresuicntietia meridionales fiit oes
calidi & quiiro uenti plus accedunt ad meridie dC
rcccdunta borea tanto fiintcalidiores. Venti ctia
ovtenc.alcs funt oes licci dC io frequenter futmultu
frigidi & penetratiui fi acccdutadfeptentrioneni
ciuufmoi iiintilli quiflacinter feptentrionc&ori
ente. V enti ctiaoccidctalcs funt oes in'iidi& ^ci/
pucilli qui dant inter meridie &occidens.llli cni
uenti inter oesfimtniaxiepliiiiiofi ficiitdiducft.
Exhiis ergo qlitatibus & naturis uentogi fundat*
pdiftapodcmotoribiis.Naaftrologiocs ficin/
licuere natiirasoium planetapt aiguwo abeffe /
flib^adoisdC nullo alio mo. Quia cni tiideriitq»
intpcdomiiiii faturnipualuitfrigusdixcrutipaii
cllefiigidii&ficdcaliis.Nopotiicrutalitcrdeiic
nircadnatuiasailrologi niltifto mo habuifTent
rciiclatiniiesa deo. Et ficpatetqliterfundafbaec
f o praidiftademororib^iientoiji: .f.cx iicntoijt q/
i tatibiis & naturis argiicdo co{c motores.Et eja
hiepoconCradidtproptcopinionib^^aftrologo
l uni io nolo expflccaiiircrerc&aiifiorizarc.Scd
quiamihi uidet rationabile pollii ed hient hii qui
diiigenteruolucricinnUcrccxperimetLsddproiio
liicafionibiistepciieiacris. Eidc praditla uid dc
neuris c.vpcrianfutfi ped melius, polTint iicritatc
inuefligarcdc niororib^ueiitoye. Et finitur hoc
eapiculii. [ ,
CTCapitulii fextu qlitcrfitproHofticandu dc tic
tis & tcmpcftatibus p orbes magnos & coiun /
fliones magnos & percclipfcs liiniinariii ,
I E flat i«6 ponere regulas particula
jresnentoi^ & tcnipeftatu;& piio
l'ntcndo poricre regulas copt funi /
Iptascx principio orbis magni &
iexc6mn£tionibusniagnis&cxe/
elipfibiis Iiiininariu.Proqiribiise
fcicudiificiit frequenter difincftq? prio oportet
te iiuicdigarc dhium orbis magni iqtio fueris iiix
tadodrind tradita in traOatti primo didindioe
prima ca.4.oportct'ctid«timic(ligesdiiiilbrc an
ni tui & figiiri pfeflionis orbis magni acctidgra
dii pfedHonis prout iibt fuprafatis didu cit.ha /
bi toergo dnioorbis magni in quo fiici is iucdiga
bisdriuimconimndiomsniagnai&lirrdniiimc/
clipfisfialiqiiaeap: habuerit fignificacionem lup
illotpcpro qiin nolueris jinofiicarcdc nentis
tcmpcflatib^.dhiaiicroconiunflionis niagnxdc
cclipfis fifr feientur pcaqui tradita iiinc tradam
primo diftindionc.i. 6 clilrdiftindi 6 e. 5 .Dicocr
gogjfc(£nifcntentidptoIcma:i.’.cjdriparticicap.
S.&fcdmfenteniidalbu.y.decomndionibas dif
ferctiaprima . Saturnus cu domiatur co mo quo
didii in tradatu primo in orbe magno uel fuerit
diuifor orbis magni aut fidomineciir in coiun-'
fiioncaliqiiamagna fine in aliq cclipfi luinariiim
modis quibuspr.xdid:u efi & fuerit cius figiiifica
tioinacrcicruntiicntoi^ flatus iiicoiicnieiitcs &
accident in mari SC in fluibiis fiibincrfiones iiaui
nm & periculii naiiigandi propter niagnii iiciitu.
Bt dicit albii. ubi fupra q; laturnuscu pdidd do /
miniii obtmuciit& fucritinai'icteu'ut flatus mf
torum iicniojt. Et dicit hali in tradatu faodeext
ftcntiaplanctaijtfubradiis.qi fatum Vi fuerit uef
pcrtinusfacictucntosfrigidiirimos. Itcfcdmal
bu.ubifiipra faturims pi-icdidii obtinens diiiimi
fifucritingeis faciet icclTanic flatu ucntojje .Item
fcdmiialiubi fupra laturnus in cacro fub radiis
folis nbfcLiros dies 6i calidos iicntos facit . ite
fcd!m albii.ubirLipraraturnus in Icone przdidu
obtincnsdoniiniufigiiificatinccirancettatfi iicn
fonimcalido^ 6 cpr.Tcipucfifueritillic rctrogra
dus. ite fcifinalbu.iibiliipra. Saturnus fi fuerit
in libra pr.edidii dominiu obtinens figni(lcat'in
ccflantc flatil uentoijt calidope.Et fi fucriteiiisla/'
ticudo fcptcntrionalis fignificat etia miilcu flatu
iicntopt Scfoite.Etfccimhaliiibifupra.Satiirn®
in libram atiitinus fignificat frigidos&fiaos hc
tos. Ircfcdm liali latanio iiircorpionematuti '
Illis feptentrionaliu 6C frigidopt uentojtelf ligni
ficator. Itefedmalbu.ubifupralatiirnusifagi/'
dario pr.vdifluob.doniiniuli fuerit eiuslatitii/
dorcptcncrionalisfignificatmiiltiiflatuiitiico^.
Et dicit liali ubi fupra. Satuni^ i capricornq fub
radiis boreales iicntos cu obrcuricatc aciis fignifi
cat. Itcrcdmalbii.ubirupraratiiniusinaqriop
didii obti.donuiiuifignihcatiiiceiranteflaiu ue
torum. Itcfctimptolemaiiiibifupra&icJmal
bii.iibifiipradria.a.iuppicer cum prxdidudo/
miniu obtinuerit ci it aer tpatiis & lalutifer & mf
torum iicntope Iiiimido^ qui uenti fcdni liali fut
faiiiorcsquiadiiroluutliiiiinditatefpiira propter
calore nubis Quos aiit iieiitos fignificat iiippiter
naturali ter cxplTius diflii eft in ca.imediatc pcede
tchiiiiisdiflindionis. Itedicitalbu.ubifiipradif
fcrcntia.:.$iuppirerprsdidudoininiuontines
Diftinflio.6.
fifiicrititi'ari£te& fuerit cius latitiido (eptentrio
nalisligniiicatmuItinidineueDtoi^ calidos. Itc
Ictfnialbu.tibi lupraiiippitcrcii fuerit in gds j5di
fiiimobtincnsdiiiiim fignificat inccffatirc flarii
ucntojK occidcntaliu. Et fi fuerit eius latitudo fe /
ptctrionalis fignificat flatti uentojt &tcnipcrati;i
co^.Etfifucritems latitudo meridionalis figniti
tat niiilt inidine iiento^ calidopi . I tc iciJni albii .
ubi fiipra iuppiter in cancro pr^didu obtines do
miniu fi fuerit ciiislatieiido fcpcemotialis fignifi
catfiatfutcnto^&C cempcraiicia fi fuerit
eius latitudo icptcntrionalis fignificat mulcitndi
DCin uentoK calido^ & iicnenolbji. lilV fi fuc
ritmcridionalisillud ide fignificabit. Itc fcdlm
albii.iibifupra iuppiter i konc prxdiSu obtines
dniuni fignificat multos iicntosdi peipuein qrta
hiemali fignificat iienrosiialidos deflnicrcsarbo
rcs.Etfi fuerit ibide latitudo cius feptentrionalis
fignificat mnldtudinc flatus uento^. Et (ciim ba
Ii in tradatu fuo dcexntiaplancta^ dc fiib radiis
iuppiter in leone fiib radiis analcsiientos iducit ;
Itefcifmalbu.ubifiipra.Iuppiterin libra pdi/
fiiim obtinens dominti fifiicritcius latitudo fi:/
ptentrional' fignificat incdTantcflatuiicnCo^ fiC
profefiuj cof:. Et fiinilitcr cii fuerit illic retrogra
CIIS fignificat netos. Itc fccEmalbu.nbifiipra uip
piterinfeorpioneretrogradus pricdiftu obtines
doiiiiniurignificatnuilcosncntospficiios. Irem
fcdlmaJbu.ubifupra iuppitcrinfagi<2:ariopra-di
fiiiinobcinens dominiu fignificat diirabilitatciie
tonimorieialiil.EtfifueritibidcdiisUtitudofc/
ptctrionalis. Qgnifiat fiatuuento^d^iuiiairiftii
eopt. Itcfc^malbu.iiippittrin capricorno ^di
fiam obtines dominiii ^nificatuentos ioceflan
tesin qrta uemali di multitudini iicntopc orien/
t.rliuniinqrcaa;fiuiali. Itefcdmalbu.ubifiipra.
luppiterinaqaaiiopraidifia obtinens domiuiu
figificat qrta*ftiiialcforcmtittopj iieitoje & ma
xime iicnto^ orientaliii 6 c nniltipiicant' pliiuiie
&i nenti in qrtaaiitiinali Bi erit hiemis initiu miit
tarum plu uia^e Qi hiimiditatii di miiltope uento
nim cii multa naiiififubmcrfionc. Itc fcd 5 albii.
ubi fiipra iuppiter in pifeibas praidifiii dominiii
obtines ngnificatinccllanteuciitufi'igidii inqr/
taiiernali & nwiltos uentos in medio iiieniis. Et
cufiicritibidcUtitiidoeuisfcptetrioDalis fignifi/
cat flatii ultop: Siiuuametu co^.GTI tefc(^n fen
tcDtia ptolemxi ubi fiipra dcfc^n fententia albu.
ubi fiipra differentia tcrtia.Marscii prxdifiii do
miniu obtinuerit erut nenti caudi di ualidi ac per
emptorii c ii tempeftatib^miiUis.Si fuerint figna
ciusin acrc.Sed fifiierit eius fignificatio i mari di
in aquis accidit fiibmerfio nauiii fefiinaualdc per
uentos contrarios acdiiierfos aut p coriifcatioes
fitfiilminafijhuiufinoi.Etdicitalbu.ubi fiipra.
Marsprzdifiu obrinensdominiu cu fiierit Urie
tcfignificatmrtosiictos.Etdicithali ubi 'fiipra q»
marsin tauro fub radiis rpsfincucntofacit.M.i/
tutiiiii.suerouclorictalisuctos monet. Itclcdin
albu.ubi fiipra.Mars icancro rctrbgi'ad‘-'pdiau
obtinens dominiu fignificat fiatiuiento^ie ucne /
nofbpe. ItefciEmalbu.iibifiipva.fifiicritin leoe
&fiicriteiusiatirudo feptentrionalis fignificat fla
tfi uentoiii cu fortitudine ticnciioion: . Itc fciiin
albu.fi fuerit in libra fle fuetiteius latitudo fepren
trionalis fignificat multitudine iicntoiseJEtdicit
hali ubi fiipra.Mars ili fcorpionefiiic. Matiiiin'^
fIuciicrpertmusiientosfignificat.Srationari'’iic/
ro tranqui liitatc &quictc fignificat. f tc fccfm al
bu.ubifiipra.Marsinfagiftario prsdiflii obti/
nens dominiu fi fuerit cius latitudo Icptetrioiu/
lisfiguificatmultu flatu uentoje cu ficcifatc.Etdi
cit liali ubi fiipra.Mars iii aqrio ucfpertiniis ab /
fentiamiicnto^ facit. Matutinus iiero iiiottoiie
eoiji. Ite fcdlin albu.ubi fiipra. Marsin pifcibiis
pr.Tclidlu obtinens dominiu fi fiicriteitislaiinido
Icprctiionalis figificat ninltii iiecu{Er .Sol ucro p
didhim obtinens dominiCneqj fciim ptokmaiu
ncqircffmalbti.in locis ^allcgaristicutos fignifi/
cat.^E^ Sed fetim ptolcmxu ubi fiipra.& fcd!m al
bii.iibifupradilfcretiaqita.Vcuspdictil obtines
dominiii fifiicritcius fignificatio in ac!'ccruntuc
ti temperati luiidifit multi nutri menti. f.qu.t faci
lintres crcfccrc. Et dicit albu.ubi fiipra iiciiiis^i
flii obtinens dominiuLirictc fignificat iceffante
flatii uento^ & cii fuerit illic retrograda fignifi /
cat fortes tcinpcftates.Et dicit hali ubi fiipri ticn*
5 ariete fiib radiis figificat nibil cc ucri. Sed «efpti
na iicntufignificat.Etalbii.iibi fiipra iicn^in geis
ptcediflfi obrinens dominiu fi fuerit latitudo eius
leptetrionalisfignificatflatiiuctoije.EtfciIm ha
liiicniisingeisuelpertinacltiienrofa. itefedim al
bii.uemisincancropdidlomo dominans fignifi
cat multiiflaiuueto^ .E tfcfmalbu.fi fuerit ileo
ne & fuerit eius latitudo feptetrionalis figni ficat
tiencTifl^caliditateeius. [telcfmalbii.fifucricin
libra & fuerit eius latitiidofcpfetrionalis fignifi/
cat uentos ficcos. Itefcfmalbu.cufiieritin fcor
pionc fignificat multii uentii . Ite dicit albu. uc /
niis in fagiffario fi fuerit Latitudo cius feptetriona
lisflcpdiflonio domiraeffigi ficat iceffante uctii.
Etdicithaliitbifiipraucnusffagidarioticrpertia
iientofacddt frigida. ltefcd!malbii.ubifiiprane
nusin capricorno pdifiu obtines dominiii fi fue
rit<tus lati nido fcptentrioa^lis fignificat multos
iicntos. !ccrc(£incufifiieritiaqrio fignificat mf
tiimiKntii. It^fc^m eimdefi fuerit in pifcibiis
Adfuerit cius latitudo fepretrjonalisfigniricatueii
tum incdTantc.Etdicithaliiibifiipru.uen’inpi/
fcib^iicfpcrtinauetofacft Sdaquola.lUMcrairi^
fo£m ptolemxu uIm fHpra.Ef fccEinalbu. ubi Iu /
ptadifferentisv^.cu prxdidlj dominiu obtinuc/
Traflatits.i.
riti;Ki-eppric opan'ctosf(irbinoros& rc^cnri
nos af clc facili iiiiicabi[cs.£;t fccE 5 albii.iibi iiipra
nicrairiiislignificacuchcmefefiaCimuicntOK QC
nnilnimnooimcticuco^ic.Etlialiftiperiflo ca.S.
fcciindiqnacli-iparfiriptokinxi dicit q5 mcrcuri^
ex ciiis frequenti appmpinquationcad folcni &
rciicrl16cabcofigntficatfumosficco.s cx quibus
prouciiitint uentifurbinofiita cp pereunt naues
dattantiir pianti & citera mala fiimt.Et dicit al
bii.iibifiipra.qj mercurius pridiftum dominiu
obtinens fifueritin ariete fignificat multum fla/
tunuientonim fortium& ficcope.Et (imiliccrll
fuerit in tauro (cdm albu.fignificat inceflantefla
Ii! iicuton: .Et dicit haii in libro fuode exiftentia
planctarum fub radkscp mercurius in tauro fub
r.adiisfoIisrcmpcfluofiise& umbrofiis.EtiHm
albii. mercurius in gcjirinis prididbini obriiicns
dominiii fi fuerit citislatitiidofcprcntrionalis fi /
gntficac flatus iicn toni 8C caliditate eorum , Et di
cithaliubifiipramercuriusiHgeminis fiib radiis
tictoscxcitatEtfcdljqlbii.ubifiipra mcrairi^ica
ero fignificat miiiritiidinciieK>rfi.& fifuctitci^la
rinidofrptctrioarfigniflcatiietciscalidos.Ethoc
idc figificatfctJm albu.Si fuerit ilcoc &fueritei^
latitudo feptctri6alis.6c dicit haliiibifiipra.Mcr
eurini Icoc fub radiisabocctdcteuetu educit. Ifc
fc5malbu.ubiftipra.Mercuri®iuLj^cpdiQri ob
tines dfiiu fignificat iiehemetiS aloris & uctop:
calido^tt.ErdicUhaliubifupra. Mercuri’’ in uir/
gincfiibradiispcellasualidaslmari fignificat.Ite
fccfmaibii.iibifiiprainerciiri®ilibr.ifigificatmlti
tiidineiicnto^ & fortitudinccoyc, Etdicithali .
McrcurFi libra fubradiis fortifTimos & Mrarios
lictos ligificat. Itedicba!i.Mercuri’’iiifcorj5fitb
radiistepefiuoPe. Itealbu-Mcrciiri^ifagiflario
pdiftu obtines dfiiu (1 fuerit ei^lafitiido ieptetrio
ralicfiglficatuetosimlidos. ftclcdmalbii.Mcr
eurini Capricorno figificat nifios netos orictalcs .
Etfccfin cudcfifucritnicrcuri^faqrio figificatmi’
tiiflatinictoiv. ftelccEmcudccupdiSoinodna
tfirtncrciiri’’.Sifucritipifcib''figificatmicitudinc
flatuiiuctoii’ & frigiditatccopt.Etfiibidefucrit
ei^latitiidorcpfctrioalisfigificatmultuflatiiucto
riMii buidofic & dicit hali.ubi fiipra.Mci-curi”! pi
(rib^^iitb radiis tcpe(liiof’& pluuioPe.CTLiiaiie
ro cii pdiftti dfiiu obtinuerit nccp fcdm ppria na
tura ncqifcdlm coniixtioncmitiirifiirrcfi natura
aliciii®figno|;i; figificabitiicfosauttcpeft-atcstam
(cdin fcnrentidptoJeniariqlalbuinlods pallega/
tisCTliiicdo tiircrPdiccrctibircglasparticiiJares
de netis & tepcfiatib^ffiptasexclcuationib” pia /
ncrai^c fiipaliosidiucrfisfignisTcdlm fententiam
sAbu.6;dec6uindioi>ibiis magnis. Etdebes feire
hicliciit prius gjoesrcgtilsefiipts ex clcuationib”
plctattc fiipalios iaricteponfuuridifFcretia pria
illi^fcxtilibvi.Sirrr^iilaffiptCcxclcuatoib^preta
lufupaliosltauro.i.t.&flcdelccps.Dicititatf al
bu.nflo.^.librodccoiundionib^magnis q» faf
niisrupiouciiifcorppdiftuobttncnsdniu figni
fic.at muku flatu uento^ . 1 tc fetf m aindeubi fu
pi'a.S.auirn®lupra.Maitciaricrefignificatiifios
c.ilidos tpibus iliis. In geisucro fignificat et flatus
calidos.lnlcoc fignificat magnos itcto.s calidos
tpib‘’fui.s .Infagidariofigificatctmltosuetosca
lidoscpib^luis. Itefccfmalbu.iibiliipra.Satur/
misfitp Ibici ariete fignificatiictosmedioctcs.In
fagidario figuific.tt uccfi icclTantc. l tcfcdm al/
bu.ubifiipra.Sacurre’fiipmcrcuriii i ariete llgiiifi
catuctil mccliocre.fngcts fignificat ctmcdiocrita
tcmueto^cuplperitatccojic.ln libra figificatfup
fliiu difcclTatc flatu ucto^ .In fagidario fignificat
lictos multos, CJluppitcr ticropdidfi diiiu obd/
ncn.s fi fiieritfup fa tumui ariete fcd’malbu. ubi fit
pra iigiiificatudos tpatos in mdTib^&pfefiiisin
eis.ln geis fignificat flatfiuctop: dibuiditate. In
Icoc fignificat bonitate acris £c iicto^. Ite fcd!in
albu.ubifupra.Iiippitcri uirgic jjdiflu obtinens
dfiiuni fi fuerit fupra.Martc figificat multos ucn
lostpibiisfibicouenientib”. Ire fc^m albu.ubi
fupra.luppiterfiipfolcitaurofignificatmltosue
toscalidos. Itefc^mcii itippiterfiip.Mercuriu
i uirgic (^nificat netu kclTancedC finiilitet i libra
iidii iceflate figificat. CET Mars nero (ci j alb.ubi
fuprafifucritfuprafitttirniui.irierc&^idu dni
nni obtinlsfignificatmlios udos fagidario
fignificatitetiiicefrance. ItefcrZmalbu.Marsfiip
f^cinarietcfignificatmultu ueinu. In libra Liero
fignificaciicncuRalidii. Itefct^nialbu.iibirupra
niars flipcr mcrcurid in fixirpionc fignificat uen tu
iccfTanrc.CrSol ucro ftef m albu .ubi fupra pwdi
diiiu dominiu obeind fi fuerit fupra luartei aiie
tc fignificat udosiialidos. Ite fcamamdef? fiie
rit fol fiip.Mcrairiu i tauro fignificat mftosuctos
calidos. Ite i geis fignificat uetos calidos EC ueoe
nofos.lnfagi^riofignificituentu niaiiii. Itcni
fccfm albu fol fiiper lunii in Icone fignificat flatii
iictopt.(ErV’cn’autfiipcrfaturnuiarietc& pra/
diduobtincnsdoniiniu fignificat fc(fnialbu.ubi
fupra uentufcptcntrionalciccfTantc.lnlibraue/
ro fignificatueutumcdiocre. Itefc<fm.nlbii.iibi
fupra ucnusfupcr folcin tauro fignificat teperan
tiampliniiapc&iictopc.lnicoe fignificatuetosca
lidos.flJMercuriTupfatiirniiicancropradiQu
obtinens dnitim fignificat uetos fccfni albu. ileo
ncfimilicerfignificattietos. Inlibraucntosaie/
diocrcs.ln fagidario uetu iccfTatc. In capricorno
quocp 5i i pifcib®fignififat fili' iictfi icefTante. Ita
fc(fni albu.ubi liipra.Merciiri^^riipioueiaricte fi
gnificat uetu iccITatei tauro figificat flatfi udos,
bi Icoefignificat uetos mibos.m libra uetos uali/
dos.lnfcorpuekuccrtantc. Iteinfagidarioetii
fignificat uetos& ipifcib^figificatueiss multos
Item fc^m alburna . iibi fiipra. niemiriiis fupra
martcm ifagidario (ignificat rtipfluiCarepluiiia;
& neti. In aquario fignifieat multos «etos: 8 i 5 pi
fctbus fignificat fiiperfliiitatc ucntorii 6 i pltiuia /
ril. Ice Icijmalbii.iibi fupra. mcrcmi''! tauro fiip
fole fignificat iicntii tcmpcrafti . In Icbclignificat
iiccosualidos.lnuirgiiicligm^catiicntunuiltiini
Si pluuia multa. In libra & in fccrpioc lignificat
Hcntiiminccfrante. Infagiftario fignificat iicntu.
Incapricomo &, 5 aquario 6 : i pifcib^iicntii iccf/
Tante fignificat. Itcfccfni albii.ubi fupra . nicrcii
riiis (i:periicncrc i tauroprtcdiflii obtines domi/
nin «cntii inceffantc.In fagiflario fignt
ficatnentu temperatu. In pifcibus fignificat uctii
incefTantc. ItcfoJm albii.ubi fupra. incrci!n'’fii
per lunam iariciemultosuctos fignificat. In geis
flgnificatiiatu ucntorii. In Iconcuiigine quoqja
quario iientum iceflante fignificat. ^Liiafct&n
albu.prffdidii obtinensdiiium fi fucritfup fanir
aui Iconefignificabicuentu . Icefcifm albu. ubi
fiipraliipcrioiieiariecefignificata&os& iuuani
tiieoru. Itefc^malbiMibifiipra-luna fupmcr/
curuiiarictefignificatucntfilccfiantetn.In geis fi
gnificat flatus ueto^. ItefcifmalbH.ubi fupra.
tunalup ntercuriii in arietepnrdidii obttn& dni
uinfiguificat uentii iccflante.In geis fignificat fb
liisuctogt.IncicroiicrolconcSe i aquario figni
ficat ucniiiincefrance . Ex Ii.is ergo qiixdifia fut
patet qliter plie fignificat iicntos (cdini uiasi pto/
ienixi di albu.in locisprxdi^lis.Et debesob^a
re I propofito una cti regulis illis alias regulas po
fitas i ca .imediate prnrccderc qliter pTx figiiificaoc
uentos Si qui ptic lignificet quos uetos . Et fcd!m
rn!amaibu.7.dec6iufiionib^niagnis.driapi:invi
Cu fua'icgradiis afcedetis fiuclocus aticuiiis con
iunfhonis magnz ucl alicuius eclipfis i ariete: uel
cufucritaries figni1profc£l6isorbisautpuencrit
ibidcdircriio uclpfc^io aut cu fuerit ibide aitnti
taz aut dnsdifpofitoralicui^Cemporiireiiolubi/
tiu eru t Lieti orictalcs Si ocddetales . Ite (cd ni al
bu.ubifupra.Cu fueritalqil co^ q dixi in tertia
primaarictis fignificabitmultos uetos . Ite fcd!;
albualria-i-cii fuerit tauro fignificatocs quas pdi
xi uenti orientales ciiuehemetia frigoris quartx
uernalis.E t cti fuerit abqiiod eopt d dixi i pria ter
tia tauri fignificabir flacii tieto^ . i tefcdra albiii
«bifiipra.dria.j .cu fuerit fignogeiorii figni fica /
tiones prxdidx eru t multi danis uentoru calido/
ru uenencforu in qrtaafliuali cii modico flatu ue
ri in qrta atituD3U.& fignificat uetos orictales dc
Uruetes redditus fruduu&pr.xcipucipartc meri
dionali.EtfccCni albii.ubi fiipra-lifucrit aliquod
corii qiiadixiipartib^feptcntriOBalib^gemino/
riifignificabitiivitos. Itcfit^m albu. ubi fupra.
dria. 4 .cfi fuerit cancro fignificationes quasjirx /
dixi aa t Diulti flatus aeatoru occidcntalm i quar
tabiemaIi.Etfc55aIbii.ibidefi fueritaliquodeo
nlqiiardixi i tertia Lilriniacacrifignificabit flatu;
uentoru. Ita Icdni albii.ubi riipra.dria.c.cu.fuc/
rit [coni fignificationcsprxdid.a:flabicuenc^oc/
cidcntalisifincqrt.xx(liualisince[rancerSi erunt
pauci uentii fine quarte hiemalis. Item lcd!iii .ai/
bu.ubifiipra.dria.t-.cufucriniirginifignificiuio/
ncsprxdidxeritiiet^^fcprcntrionab.sicdlansiqi'
raucrnaiietinfincquartaihicmaiiscrutiietifcpre
trioalcs.Et fctfm albu.fi fuerit aliquod eoni q di/
xiinpartibusfeptcnmonalib'’uiiginis fignitica/
bitucnron'iflat(i. Ite [c£ina]bu.ubifupra.dria
7.cufucrintlibra:fignificat6c,sprn:dida:r:!-utmul
ti uenti inqiiarta ucrnali.SC multi uenti calidi ue/
nenofi in quarta adliimli .Ecfcd'ni albu . fi fuerit a
liqiiod eoru qii* dixi i ptib^i^tetiionalib^ librre
fignificabitflaCu licntorii. Itcicdin a!bu.fifucrit
aliquod coruqdixiubifiipra.dria.8.fifucritIcor
pioni fignificatioes pdiditrtabucin medio his/
Hiisuctioccidcntalcs. Itcfcdmalbu.iibi fupra.
dria.g.fi fuerit fagidarioprxdidcc fignificatioes
criitquarteuernalismultonuiccorrniiibiiidifplu
utani.Etqiiarta autunalisuentoiurcmpatorii-Et
fcdmalbu.ibidefi fuerit aliquod corii qiixdixiin
partib®feptctridalib'^lagiftai'iifignificabit uetos
iccledm albu.ubi fupra. dria.io.cii fuerit capri.'
corno pdidli fignificatioes qs dixi erit bon^ acr i
quarta xlhuali cii tlatn uentoru oricntaliii.Etfe/
cundii albu. ubi fupra. dria.ii.cu fuerint aquario
^idz fignificationes aiignieCabit" frigiisi^iiar/
rahicmali cu multis nentis orientalibus. Ec|[cd’m
albu. ibide cii fucritaliqiiodcoriiqdixi iu tertia
ullimaaquarii fignificabir nniltu llatii ucntoniiii
, Ite fcdmalbii .ubi fiipra .dria. 12. cu fiicrirpifcib^
{ignificatioespdidxfignificaC multos uetos occi
detalesdi pliuiiasiquartaliiemali.Etfcdmalbii.
ibide.Si fuerit aliqaeorii qiixdixi i partib^ fepte
trioalib^^pifciufignificabit lictos. Etnotaqioes
)i'cgu[as^iSasdefignificationib®plai'u& ligno
ru debes fifr obferuarc in rciiolutionibusanoriim
mudi.&iinitiisquartavu.1ni&ioib‘’cdiuflioni
bus&qdraturisliuariucuuoiuerisieifdcdetcpe
ricbiisucntis&tepdlaiibiispronofticarc.Etdi/
dtniefrahalkineplafuadcconiu&idib^piiirum
ca.9.^cuconiudi fuerint oestrespix fiipcriores
i fignoacrco fignifieabutfortitudinc uecoru. Itc
dicitmcflahalla ubi fupra. ca.f.^cdconiiidi iiie
riot 2 infortunia .f.fanirniis&marsifignoaerco
fignificabiint uetos miiltosilixcincfrahalla ibide
Etdicitalbii.:.deconiiui£lionibusmagms.dria
8.9>coniimdHofaturni& mattiscii fuerit iii tau
rocuteIHmoniodiioruliilariu&iouis& ucne/
risfignificabitllatriucntoriim& fi teflifice tureis
fol«mcrainiis.Etfifuerltconiimtiiocoruica/
pricomo fignificat mulfitiidincni uentoru &fiil
ininu:baxalbu.ibidem .
Traflatiis,!.
CCapitiilil.C.qiialiterfifpronoflicandruJ: ucn
tis&tcmpcftatibiispcrrcuolutioncsantionini
mundi' & per introitus quartarum anni .
nolueris pronoftiraredctictis &
^Kmpcftatibiisperrciiolittioncs an
|norumiindi;& per introitus qiiar
litarum anni. Oportet te primo iuc
jj nirc dominium ani iiixta doflrina
prius tradita traftatii primo luiiiis
lib.diftinflioe.Q. Etfcdlm illud pronofikaredr/
bcsdeuentis&tcnipcftatibiis per totum amifi dc
per totaqiiartaanni.Dicititacpalbii .quarto ma/
ioris introdiiftorii .differentia.^, q) faturnus eu;
prarfucritannoSCfncriraff^ileinhicmcin qiiibuf
damcoitmSionibiisabfiparpiklii martisaiitalfc
niispLineta: ad cos in fine fistuorii augebit i frigo
rehicniis&ineiuslogitiidiiic&fortcmiiltiplica
biruricoflatiisKentnnimfepfciitiionaliiiquitii/
niisfiiiit frigidi. Itcdicitaibii.ibidcjqjinppitcf
eu fuerit diis & fi folc ficut iam diflii; ceoiMifcca
tm':& fi aliimdcno fncit inqicditus, multi neti Ic
ptcntrionales Cimcflabiint quiaaialia&feiacoii
fortabiir^.ItcfctJmalbu.tibifupra cunurspfuc/
rit ano & fuerit afolcin hicmccuqii!bufd.a com/
plcxionibns abfqj afpcflii faturni adeosin fine fi
enoptaiitaliaiiiisalteriasffcllxcotrariKfibi erit
h3cniscalidus& brcuiscnitincaraukiucnumcri
dionalc.s.Etintclligitalbiinia.pIanctamce a fole
qiiandp foli comifectiir iu figtufieatioe fine qiiaii
do cius natura mifccf cum natura (olis ut paret ex
procaflfualbu.ubifiipra. Itcalbii.ubifitpra.mcr
atrius cum fuerit dominiisanni foli prout diflu}
eff permixtus nec aliunde impcditu-sitcmporcil/
loaniaermultis& diiicrfisueiitoriiiii corruptio
nibiiscornimpcf' ex ficcitate itciifofa nafcente.Et
i exafenon diciturqt mcrcuriiiscum fuerit dus ara
ni Ii foli fitinbonoafpcflu comixt'’ nccaliacoii/'
trarietnfcimpcdit^tempusdfflminiirui uariisqli/
Mtibns& 11 entis diuerfcexagitatiliarcibidcm.Et
dicit albu.S.dcconiunflionibuSBiagnis.driapri
ma.& haliabenragclIibro.8.ca.t.q’fi faturn°ha
bucritdoniimuinrcuolutioiieanni & cius radii
fuerint in fignisaercis.Et fi luna fuerit infortuna
ta ab eo fignificabit niucs& grandines & frigus
iicntosiialidosflC fimilia.Et^icitalbii.f.maioris
introduftorit.difrcrentia.iS.qMiippitcrpcr fuani
naturam uetos ffqiialcsfignificat&prffcipBcira
cancro illi iicntinutrimcntiinipra;ffant.Et albu.
in libro experinicntope fiiofii.ca.dedominio.ini
dicit fic.cii;latiimiisprxfiKriCano idem cum fiie
rit dominiisani & dominus afccndcntis erit an /
ijns grauis frigoris & multaru pUjuiarum & eriit
uentigraues « QOtabiles. Item ubi fiipra dicit al
bu.qtmarscum fuerit dominus annia fuerit in
geminis aut in cuiCdcm (igni trip licitate in loco i
quo arpiciatarccndcnscxtra anguTum fignificaV
bit ucn tos.Et fi fuerit in cifdc figui-s cadens & no
afptcicns afcciidcns;! 'cd fuerit dircflus erunt um
ti deftrucntesfcmiiia.Si autem fuerit rctrograd’
incifdcni locis morientur multi boirincscxuen/
tis&infirmu.ttibiis&ignibiis. Irldicitalbtun.
ubi fupra.fktiinuis cum pn-cfiicrit ano fiC fueritin
geminis aiitici^iplicitatc&fueritiangulodire
cius grauiibiit iieti & frigus & turbines . Et fi fiie
ri t remot^ab angulo nnilriplicabuc neti orienta/
Ics&occntaIcs;&grauabit' frigus liicmis.Cltc
ubi fiipra in alio capit.de dnio anni. dicit albu.m
faturnVifucritdusani £c fuerit in ariete fignw
catoiidfitudinciietoni.Ef fifneritigcminisfigni
ficat acri nuiltoye nento pe. Et fi fuerit ilibrafigni
ficatmuUitudineiKtop: £i dcfrimctii larborib^
tETIrcIcd; albu. ubi fiipra. luppitcrcufucritdris
anifii: fiicikiatictcfignificatmiilrosiicntos.Eifi
fiicritinraurofignificat multos netos diuerfos&
ddh'uftioiieinmari:& fifueritigeisfignifiiatue
tos 6i gmuitate hiemis.Er fi fiiertt i Icone Cgiitfi/'
cat frigus iiicmis & iictos ualidos. Etfi fucritiaq
rio figni ficat uetos graucs f5i i fine hiemis fit lien/
tos ii>tridi.anos { ucre & fi fuerit i aqrio fignificat
uetos pliirimoK i initio hiemis & hriidiratcei’.&
critucntusiautnho.Etfi fuerit ipifcib® fignificat
multitudine ucro^ i medio ani.CTI tedicit albu.
ubi fupra. M ars cu fncr it d ns anni fii fuerit i arie
te fignificat uetos ualidos & multos, Et fifiierit i
libra & fuerit ibide fatiiruRS fignificat qi plutiix
habiidabut&gnicticrimiipremcridici. Itefe/
cuduaibii.ubifupfa.mcrciiri*’cufiicritdi‘isanmfi
fuerit iariete fignificabuCuetosualidos.Etfifiie/
ritilc6cgcncrabufueti& trilus.Etfifiieritilibra
figniflcatiicntos ua!idos.Etfifueritlpircib®miil/
tip!icabc1t'ueti aquar fiipioresiliscalbii.ubi.CEt
dicit mefihhallnicpiffolafua dccoiufiioib^plapt
ca.4.q7cupIurcspra;coiun£lifucrintircuoIiit!6<
aniifignis aereis fignificatmiiltitudine ucioriim
Alkindu.sueroproutdicififinelibrinoueiudi/
fii.dicitfic.dnicduentus aut opponis prarcedetis
amprincipiuautqrt.TCH quo fiet applicatio nota
bis: ipfi%iiftcll:Ec5icatio eaq futura fiintcxpoit
no minuri ite attcntioeai radii ccil quo afccoenS
eduentusdni aut afcedctis anni dfri fiat applica /
tio.Anipiiiisgrandinisauthinibriti aut iicnto^
dux& datoraniautqrtscouctiiautopponcrc/
rpicicsipfiusffclla: etciii^UbetappIicatioefaflaq
ei^naturafeqiuiturfignificatimincrcSCpracipiie
i termino autidome» ipfitis cui applicat occcon/
fcntanca locatus. V fi & in tali caui merciui*uen
toscxcitat.mars uetos atiffralcs icapricomomo/
xinicicitat.Iiippitcrquo£^iicntosreptentriona>
icsiruxaliairpt.1risdomo.fed ^puede cancro
remittit.Itefcjmalki.ubi fupraiceuctuaniauC
qrtxani afcciidcns ffatua^. nSiiIoniin’pu3a,i2.
Difim 5 io,<
a:qmentisattentionenotatottinc& iitdc tiinc fi
accidcritaliqiiaapcrtioportircomo qiio diQii}
eftpriiis.itraflatiiprimo.dilHncii6c.io.ca.9.&
proutfrcqiieiitcrdiflneftiifiotraflatii.i.Siafcri
baniradminifiriUioinhiiiiifmodiapertioticpor
tcmerciirioptcrlnmbrcsHetospcrcatprout dici
tiirin apertionibus portarii . itcdicitnribidein
fiadniinifiratioalcribaturiiiarti calorcin Si iieii
tiimclFiciet. Et fccfnialkiii. ut prius luna (ingiila-'
riterin niartisafpcdti tonitrua fiiimia excitat
Iitppircraurinillocafiitempericacris 8 c uentos
afiniftro & magis in cancro fignificat. Saturmis
authuitisautoradminifiratioBisctiiiedificiafub
iiertit.Etintraftatudeapcrtionibiisportarfidici
tiirqj mercurius cdafpcxeritdiiosapatibis por/
tanmi iicl fiicnt cu cisconiiindtis in coiitnflionc
folis & liini & in oppoGtionccojn erit netus &
pUmia.Et fi apertioporta^ fuerit cii3rafurno ut
difiuefidcmercurio:& fucritlaturnusin domo
terrea fignificatdomojjtdefiinSione.Etnota q>
debes omcruarcliasrcgiilasdcapertionib^^porra
ru inoib’coniimSionib’& opponibiis & cjdra
ruris luminariii per totum anml ad pronofiican/
dii dcuentis& tempefiatibus. Item ft\fm fenee/
ridaomarinfincli brinouem indicum dCaikmdi
in finccpiftoIarfiirc.Etfirrief ; fentenria ]iali'abe
ragcl.lib.S.ca.iiS.alpicc iiicrcuriuqjfiiucncris cii
IicvaconiiiiidicMiisiicl nppofitionis pra-cedetis
introitu anni in medio c, 'di abafccndentccouin/
flioisueloppomsifii fifiicritinalitjuQ fignoriij
acrcorti & fiierit aliquainfortimai angulopt ali /
quo ipfius mercurii figiiificabit dinerfitacem iac/
tc& multos uentosdanabiles.&hocmoiudica/'
bis guado inucncris aliqua infortima^ in angu /
lis a mercurio & mercurium in angulo a fortuna
prout cxprciTuisdiflumefi prius in diftinflionc
prima.liiiiuscraflanis fecundi. ca.:. itedicither
tnes & poif ab liali alxragcl libro. S.ca.f, quado
(lemis&marsinrcuoliuioneanni fuerint coiiin
fltin tauro eiitiiciitusforcisacmalus Sc danans
ia arboribus 6 c frudiibus. 1 te ubi iVipra quando
folmars Si niercuniisi rciiolutioncani coniunfli
fiicrinticapricornofignificanemuUosiicntosSC
diminutioncomniuiicgetabilium.Etdicitlialia
beragcl.Iib.S.ca.b.Sifatiirnusfticritdusani eriit
iicnti fortes &piiiuix.Et fi fatiirniis in reuolutio
neanifueritdaiiatuscritucntus fortis&diinabi/
Ls.Etcap.4.dicithali.Sifucritdomtnus anni da
natus in i%no aereo fignificat corruptione ucto/
rn.Et albii.8“.dec6iuudi6ib'’magnis.dria.8.di/
citfic.Siratumusfueritindircdio ligni gemino/
rii uel triplici tatis ci'’& fuerit diis anni fucrite^ in
angiilo & diredto fignificat flatum iientbpe fepte
trionaliu & magnu frigus.Et fi no fuerit in aiigu
bfcdarpexcritafcedens&fiieritdircdus figniti/
'Citt multos flatus euri & zephiri magnu frigus
6 , i;8
hicmis.Etfifucnrrctrogradiisaducniet infirmi/
tates boniinib^^cx nentis & ex hiimiditarc. Et fi ii
afpcxerit afccndcns fcd fuerit dircd‘-’fignificatfla
til uentorum & lenitatem conim: & fi tunefuerrt
retrogradus fignificatflatum ucntoju & fortiui/
dine co^ . I te fccCm albu.ibidc.Si mars fuerit in
hactriplicitate& fucmdomintisaunifiC fuerit i
angulo diredusuei afpcxerit afccndons; incurret
boiescgritudincsca uentorum .Er fi non afpcxc /
rit afccdcs fcd fuerit diredus fignificat impedime
tum plantarum ca iialitiidinisuetorciliac albii.
iibiuipra.in libro fuo.dcfloribus.c.ip.dcfignifi/
3ationib‘^planctanim.didtq5iiippitcicu fuerit i
reuoUitionc anni in figno aereo & pr.Tcipiic fiet
fuerirdnsanni fignificat corruptionem uentorii
cu corruptione acris. Marsiicrofi tunc fuerit in fi
gno terreo & in rciiolutionc.anni ; 8 i priucipue fi
fijcritdominuSiinifignificatuctosualidos&no
cibiles.E t fi fuerit in figno aqtico fignificabit nati
fragianauiu rcpcntecu nentibus ualidis flantib^
fortirer. [temubifupracap.dcrcrreinotii6C di/
luuiis.dicitalbu.qjcufaturmis i rcuoUitioe anni
fuerit i fignispria^ coiundionuautproieccritra
diosfuosad eaexoppofitioeautex quarto afpc
fiuaiitfueritiprcin Uocimpeditus.Si mncipfefa
turmi.s fuerit in (ignis aereis fignificabir nicics 8 c
frigus cum tenebris acris & ciuscorriiptioncm 8 C
tum flatu iitii'‘09: ualidorunifii nocibilium era/
dicantium arbores Si palmas. Dorotlieiis iicro
in tradam dchimbi ibiis& poif i fine libri none
indicum. dicit fic.Sinicreuriusreiioliitionis fnia
liir dominio & ipfccorruptus fiuc infoitunatus
fueritgraucs fle multas eodem anno aminciatplii
«lias. Sicqiioqr corruptio cx uciuis & nubib'’ gc /
ncratur.ii.-ec illc.Etallcindus in cpiflolafiia.ca.6.
dicit fic.SciasinreiioIutioncanniloca applicato
nis mercurii airntribusfiipcrioribusiflC cnmqiio
applicat&aquofeparatusfiierit.Sicnini cu a/
turno erit uentus fortiscu tenebris magnis 8 C pni
iicrc.Scdcumiouefignificatucntuj mitem abfqj
pluuia.fcd eum martciientos calidos. Si cum fo/
Icucntiimcalidiiciinicorriiptionc.EtpauIopoft
incodem capitulo.dicic allcindiis quando mcrcii
rius applicuerit cum marte erit pluiiia interpola/
ta Si uentus Si fulgur. lafarautcm dc pliiuiis .
capitulo.4.dicitq?,mercurius&rirationcs Inibc/
atiudicare.f.eomodoquedicitiafariueodc ca'.
& proutponituriudiftindioncquartahui^r.i/
fiatu.srcciiiidi.capitiiloquaito, Si tunc beniuo/
las ftclias in fuis terminis aut dignitatibus afpici.^
at eildem generis cfFcflus 3 C admixt us natiir.-e eo
rum lunam efficit nccclTario mendacem ciuCjuc
ducatum peniertit Si efFcdns inducit atio.s cu /
iufmodi cfl: ticntor.im multiplex rabies uiitii /
gucabacrcdcpeUenstcritq} ncntoriim quantitas
Ici^mficIL-epotcr.tiam cuius genusfle ipeaflumit
Traflatiis.i.
nccgcniiiixftcIIxc.rliiiiipcragrflnfcs.Sicismdc/'
licctluna applicet mcnciacio polliumtur.Scd in
t!eritarcpotiu9gaiidcbrii'& promifia oio Tolucc
nifi {qii;i coni ftatus & Imbitus ioiii & C)U aliquo
configurationis genere refei-autunficenilimxp/
minii oinotranfnniralcaruquicIcpolKp lima cif/*
dem acccfrcritcii faCiirno6i mavteapplicatio nii
qinicndaxefficiturilixciarirubifiipraCrRcnat
modo poncvcrcgiilasparticularcsdc nentis & te
pedatibus per CCS quartas anni, Ptolcnixas itacp
1 .qdriparciti.ca.i : .ubi fupra.detcrminas de dno
qiianx anni nb ponit aliquas regulas particula /
resexprefledcaentisfiC tempeftatib‘-’pcr quartas
•ani.Nihilominusexfniaptolcmxi&halii code
ea .poted elici talis regula itidelicct q> (iplancta: g
ciomillant“inlococoni^l^lionislIdoppofltionlS
prxccdcntisintroitii folisinqucncnqipufiorimi
cardinaliiiaiirquidnaiitiir in angulo fequente lo
cuconiiinfilonisticl opponis pnxdidiu .Siocsil
Ii dominatorcsfitcrintucntofifignificantcs netos
SCfcmpcdatcsucl maior parscorii . Et fi in lignis
ucntofisextitcrintac etiam fi loca principaliapdi
dia flicrint uentofa fignauentos & rcropcftatcs G/
gnificant. Et ficum bocprxdidli dnt fuerint con/
iundli cii planetisiiclftelUs fixis ucntolis iiel ab cis
arplciantur fignu efi uento^e dL tempedatii per il
taquartaaimi.Si ciibocconcordaiierit natura il/
liusquartx.Qiiiaritplanets& qua ligna incxlo
lictos & tcpeftatcs fignificet.patetpriiis eap.f .hu
insdiflindl6nis.&filrcap/'.diffiife.AlUind'’ue/'
ro in cpidola liia.ca.j .dicit fic.qiiado fuerint pia
netx retrogradi a capite cancri ad caput librx 6C
fuerit fola libra ad capiicornu & folet congela/
iierit parte fcptcntrionalctiic, delebitur cogelatio
fiia quiaid' planctxrrtrogradifoliultcuin motu
fiioacalidttateqjcongclauitlbl&tuceritifta qr
tauanansconip!cxionerua& iiiclinansad cali/
ditateni & erunt nenti fcprcntrionales frigidi. Et
qiiado fuerint illic retrogradi & fol neapite capri
corni ad ariete tuncfoldilToliiitgelii nifi inulti/
pliccfiiruentiisfeptcntrtonalis.&qnfiicrintillic
retrogradi & fuerit folabarietead cacrii ilhid tj5s
erit mitis compfcxioiscii nentis fcptcntrioalibtis.
Et fi fuerit planctx retrogradi alibra ad capricoc
nii & fuerit fol illic muitiplicabif Bcntus fepten /
trionaltsi calore folcu planetis i illa parte & niol
Ict aeri illapartcfeptentrionaligelucoftrifln 6C
multiplicabit ibidcliiimiditas propter elogatio
nsin fofisa fe & impellent nenti meridionales fi/
iiefcfolucntcsqjibicongclatue. Et quando crut
dircdlt & folcii illis & criitoccidentales erit tunc
fumiigcluapartcfcptentrionisfldquicfcentuenti
atneridic.Etquandoeriit illic retrogradi acapri
corno ad arietem erit fiima liiimiditas illotempo
rc quia multi enin t iicti meridionales & cum hoc
folu et fol gelu i leptentrioe. Ec ii ci'ut ibi retrogra
di & foUcancroad libram figntim cfi caliditatis
i illo tcmporcfiC decitatis quia ingrolTabiint' ue/
ti meridionales. Icealkindusubifiipra.cap. 4 .di
eit fic.quando fuerit quarta sftiualis fignificat de
iiunnditatearetrcgrad.ttioneplaneta;ic & tepo
ru fiionmiirpicicntemc6iimSioneluniinariu.Si
enim fuerit coe ubi fuerit applicatio cu rctrogra/
datioe figtui eil ferenitatis inoppoc fiiafimilitcr.
Etiquavtabieinaliirpiriamretrogradacioncmin
coiimSioe fua.Si fucntltmain coniimdionc^
centro afole & a plaetis retrogradis erit fbma, rei
&fortiorfignificatiocpfint.f. retrogradi appli/
cati cii fole.Et fi contigerit g» fint inter fole & lu/
nam & oes planctas retrogrados ifix partes cum
afccnfioibus climatum erit pluuiaifiimofcimgj
afl'i rinat uis quartx & natura temporis plancta^
fignificantmm & lunx.Et fi fuerit dc duobus mi/
nuit fccfmfincquantitatis.Sifiieritde uno niiiiu
it otiam.Et fi non erit ab uno centtoiji illorum in
alio noti erit aliquid nifi uentiismitis& Inimida.
aura in aere & frigida iiihieme. Itu ulterius ieo
dc capitulo dicit alUindus 9 >cu folfiierit in indi/
nationemeridionali inclinat acre ad feptentrioa
Ic partem quia c.ilcfif pars meridionalis & infri/
gidatur parsfeptentrionalis & resqu calefit fii/
git ad locii latiorem tscmollit acrinpattecoiiftri
da.Et quado erunt plancts rctrclgradicu fole in
illaquartacrunt uenti fortes iilIaparte.Vnde di/
uerfitas ueiitoig l ima die de plancta^ taSu bC Iu
na-partispoft partem in fuisincefribus ab orien/
teinoccidente&coniimSionelunxcum fixis £C
idifiintiienti particulares.uKs uentusefiaptemo
tusfolis. Iteminfcriusincodcmcap.q.dicit al/
kindus.rciasgjquadoplancta: retrogradactiiria
partcmci idionnliueniimt uenti meridionales &
quado retrogradanturin parte f^tentrionaliue
niiint uenti Icpteiitrionalcs & coicaiit potius qi
cufblfueritinp.irtcfcptcntrionali ucniunt uenti
feptentrioiialesfilr in meridic.Et in fine illius ea.
quarti dicit alkindus ibidem .feias qilunai lelina
tioncineridioali qii.indo applicatur cu; planetis
direi9is& cftfignificatioficcitatis moucf' aer ad
fumafrigiditate.Si fucritiuna minuens in limiie.
Etquando fuerit lunaiti declinatione feptentrio
nali 5C critcalor in xfiateapplicabitiiri^ cum pia
netis retrogradis &.erit addens in liiniine moucf
diucrfitasnentorum.EtfifueriCminLicnsin lurai
ne minuetur illudihxc alkindus ibidem. Etptole
ineus.7.quadripartiti.C3.i2.dicit fic.Conuenitiit
infpicianuisinconiundioncucl oppofitionep/
cedenteintroitum qiiartx anniad apertione fiel/
laije fixarii ypinqj: luiarib^^dC adyprictatespla/
ru Si ad qiitates & adappIicationedC elogatone
uni^eo^t ab alio & quos et uetos mouent adptes
fignope in gb^crui:!i.tcptoIemaus.Ei debes tare
quos Hcntos luouent ficllx fixx p naturas pfarum
Diflinflto.6,
i^iiibiifsconcortJant natur* carwdeftcllapifixarfi
& hoclcictiir ex diftin£ionc.6.tra(9atiispi'iini hii
iiislibri, Itedicitptoli.ubifiipra g^Icicndii ctli
pr£di61is tcmpoiibus ad quos iicnto^ flatus iati
tudolun*declinatcuremoiietiira zodiaco quia
abcaparteiientiiicnient.Etinfineilliuscap.n.
didtpcolcmxusqtmutatiodifponis uentop:cp
pricnonifl apud curfusduorA Iiimtnariu ad qctii
or cardinales & cflniiitatio fua^ diipdnu ad ue/
tum ad quedeclinat latitudo hinx.Er dicit hali fu
pcrillo locoqt qnado aliquod luminariu. trafibit
pcraliqiieangtiloru qui fnentinapplicacidcfua
prima CgnificabitaddidoneuclmiDutioncacci''
dentis .Et ulterius didthali gj nenti moiicutiirdc
una parte ad alia hora qua tranfit aliquod diinru
tuminariil per aliqui angui ti ex angulis afccndcn
lisl^nificatioisfcdmpartc ad quam declinabit
latitudoIuie:h*cptolemanis& lialiibidc. Qua
liter auflunaflgnificabitdnrabiliratl flat^ueri fc
ptentrionaliscufueritin ariete udi cius triplicita
tct&durabilttatcflatus uentt mflridionalivcufuc
ritin tauro uelin eius triplicitate: £c durabilitate
flatus uenti orienfaliscu fueririn aquario iicl i ei'’
trtpliciia''e:8c durabilitateflatus uenti occidenta
liscrifiicritincancroiicIin<i%ipliciratc:ba:cota
S riitsinca.f.biiiusdiftinfiionis.LcopoId^
atu.C.libri fui dicit ficiciifbl eftiteraricrcj
ti cancrii erunt uenti orientales &C cti t ueiit a can
ero ad libra enmt iiciiti fcptcnrrionalcs.alibra ue
ro ad capricomueriituenti occidentales. Et cum
fol fuerit a Capricorno ad arietem erunieuti meri
dionales.Regulxautalkindiin fine libri noiieiii
dicii de netis & tepellatib^per introit^qrta^ ani
patentpriiis io Iroc capitulo ubi de introitu anui
fraftatu cft.Scd dicit alkindus i« epla fua.c.y.in/
foiccad natura iicneris & martis.Sifuerintfrigi/
di&IiumidiaiitcaUdi& hiimididc inter eos fit
applicatio ab oppofito aut ab caliquo ccntronl
£c eiit illa applicatiolatitudoeoru una St erutco
tinui cu roleautuniiscoruicofideraapplicationl
liinarcii foleirt ccnrrfs prardifiis.Si fuait tiic natu
ralunxiilisnaturxillopt figniicriraquxi&flc6/
cordaiieritillisdiiob^hicficri&et crutretrogra
di & erit illud t^ afliiialc aut uerualc erit aq luul
tu fortis tonitniii qiioep Si fii^inientus di grati
do fortis; 8c erit multi tudo & paucitas fcd m pro
{ linquitatluaporii tcrr-i: & frigiditatis ucti & ca
Iditatisfc^^concordaucrit latitudo Iunx 8i
pars&naturatempciris. Itlicifinrentaitiaalkf
di ubi {upra.ca.£.Sciac gi in introitu anni aut qr
txlocaapplicationumerainicutrib^fuperioii /
bus & cii quo applicat SCa quo feparatus fuerit, f:
cum iaturnoerit uentus fortis cii tenebris magnis
et piiluere:& cii ioucfignificatuentu mite cfiplit
uia.Si cummarte iientos ualidos: H cu rolciiciitu
^iduci) corruptione. Etpoflmodu tQ^eodeca.
IJ9
dicit alkindusqiiandontcrciiriiis applicuerit 013
niartccritpluuiainterpolata&uentiis & fulgur
lixcalkindiis.Etdiciticmfiliusbaiiiquoda libcl
loqiiecompofuitdcfignificatioe faturni i figiiis
gjcu fatuvmisintrat fignu arictis& pficit modus
iiiovc fuoin eo erit uctitus multus cii pcflilcntiis .
Etcuiiitratlibrucrit iicntiis magnus. Et cfiiiiirat
fcorpiu.eritplmiiap.aucii in l)icinc& uenti multi
intiere. Qitalitcrautdebcspronoflicarcdcuciv
tis& tcmpellati busin introitu quarta’ anni pre /
Ollas deapertionibus portarum, didueft prius i
Hoc capitulo. E tlicrnuinusin trafiaturuodebini
bribus dicit fic. Sol in capricornoliinaiii tauro
aut in iiirgincaut in pifeibasaut in fcorpionciicn
to! generat frigidiuimosuion minus codem in
Capricorno SipoliiTiinuinaquario cxiftcnfc dil
ratiirnusincoruoppofitioncdifairrav&altmi5
lunarcfpiciat.Eciiirentis in eodem libro dicit lier
tnanusqKuin uencrisinorienteiielicardincquo
|ibctdifcarfusiicntornni& fottepluuianim fiicit
indicium. EtiafarinlibcUoruodcpIuiiiis.capitii
Io ultimo.infinc.dicitfic.NotanduquoniamfoI
pcrflgnaconucrnua temporis mutationem redu
cit.VnquadcmimdiqiiattLior partibus, oriente
f.SioccidcntcnuauftrHquoqjfcptcntrioncin ob/
tiiicatfuniopcre.notandu occurrituib inin^quo
q; lunaris cum tnie applicatio & quis ciufdcm
iiioppofitionc nodisfucrit .Solnanqs in ariete
difcuiTCS orientalem uciitum qui & ipfc eurus di
dturprofetto generat quoiifcfadgcminorufmc
traniiei'it:ibi& ipfclocatus donec extremum tiir
ginis & primii librx occupet fcptcntrionalc ucn/
ciinnaquiloncm.f.cxcitat. Ibi etiam iifq? ad capri
corni principium zcphinisgaicratur.indc riir/
funj iifqiie ad pifeium noiuiTima atiHer exoriri
ncccfreeft.Taurusquidem&gcnuniintcreurum
&aqui!oncmconflflunt.leonan(^& iiirgo in/
ter aquilonem Si zephiruin medium polfidcbur.
Scorpi^ite&fagiflari^Jterzephiru^ auftrum.
Na iteraiiflrii & curCi aqriiis & pifccslocaf : 1i.tc
iafaribidem.Etdicitptolcnixusrcx egipti in Ii/
brofuoadariftotclcmgj feptimo dic menfis Ic/
ptcbriscuftosplaiiftri Kcfpcrtinusapparct&niu
taturacrin uentiini.Etfextodic februarii zephi/
rus flat.CTModooflendS tibi qua: partes figno/
rumCgnificantuetos& tcmpeftatcscsnn fuerint
(ocaprincipalia in introitu anni quarta aut cii
dominidifporitorcs anni aut qiiaitariim anifiic/
rintin cis, Dicit enim pcolamcuslcciindn quadri
parciti.capiuijoqtiinto.q) principium figniaric/
tispIuuias&ueiitoscfFicit.Taini etiam priiici /
pia fecundum ptolcmaumtcrieniotus uentos SC
nebulas faciunt maxime illa qua: fiint circa plia
des lioccfFiciiit.Et dicit bali ibidem gifldht (ixa;
qfuti.io.pi'iiiiisgi'adib'-’tauririitdcii.itiuamcrc.
Etrcdj«ptolc.partcs_niciidioniiks tauri motus
Traflatas.:.
inordinatos fiiicitctostiirbinofos & iftabilttate
iacrcfaciiint&Iiltdcnaturaineraiiiilcdm hali.
Etfcdini ptoIe.gcmino9ipaittfrei.ni;riiniiaUsuc
tos& tcrremot^addiicut. IicfcifQiptoIc-qiiaxiI
qi fiint circa 6ne cancriii&os ycrcat & fcdni liali
fiinrdciiatura mercurii. Itcfcdmptolc.partcsfc
ptctrioalcs libra ticcos procreat&fcd!mba!ifi1c
denaturamcrciirii. Itcmfcim ptole.partcs fc;-'
ptenrrionalcs libra: iientos procrca£:& foliai lia!i
fiintdenaturani£rcurii& ioiiis . Itefcdmptol .
partes priadetjsrcorpionisfniwcomixta: cu ue
to & niuegi eft facere iientininiu .&fc<im hali fiit
dcnaturaratiirni. Item fctfmprftle.figmifagiSa
riigencraliter facit iientos A feirn Iuli eft cie na/
tnra mercurii & ioois mixta & cius partes fepten
trionalcsfiiniliteraddiicutuetospcrptoi.&fiint
de naturamixtaiouis 5 : mercurii fcaiMhali, Ite
fcif 111 ptol.extrcm* partes aqrii faciunt ncntosfiC
fiint denacura mercurii fcdni Irali.Etei^ ptcsiue/
ridionales uenriniiitit faciimtperptol.&p lialt.
fiintdcnaturafaturni: PifcifiHevopoftremit par
tii fcdm ptol.uctos generant. Etciii^icfigni par
tes fcptctrionalcs iicntos efficiunt & funt denam
ra mermrii fciJm hali .Ifli ergo pr^difla: ptes'!!/
gnop/ roneftellaru fixaru in cistxiftentiu efficiiit
ueiitos& tepefiates ciilocamagna^ coiilSionii
uel eclipfiu merit in ets aut afcedetia eorii aut cum
ipfarpartcsprsdifli fuerint loca conumdionu5
ticlopponfiluminarifi praicedentiu introitu ani
aut quarta: ciusiaiit fuerit afcandcntiaanno^ aut
qiiartaii: animutcumrpfcpartwfucrintaliqui Io
coni principaliii pdiflo|K .& lic fuiif hoccaprni.
CTCapitiilu.S.qlitcr litynodicadii dc uctispoes
coniimfliones luniinariCi & oppones & qrtas .
I aut nolueris yiioflicarc de ticnlis
& rcnipcftattbusp oes coiunflio/
nes & p oppones & quadraturas
,'P3''?.*-'*^'$’I'imiuariu.Vidcprinio regula pri
polita iu ca. praxedete clicitii cx
fniaprolemarr & Iuli .qiiadripar
Hti.ca.iJ.Siplce qiti dominantiirin loco coniim
fiiomsuclopponisuel quadratur* luminara fli
qui etdnantur in angulo Icquctcquelibctdifloi/
I(ico)>! .Si ocsilIa;pIanct*iicl maior pars eorum
fuerit p!anct*ucntolf fid tcpeftuofiacctia fi loca
pn'cipa!ia| 5 di£la.finr(ignaqfiKricuetofa& teni
pcftuofa.Etficu liocfiicrint 0 difiidominidilpo
rttorcsc 5 iim( 9 i planetis iiclllellis fixis nctofis &
tepeftuofis iicl afpicianf abeis fignii eft uetoru&
tcmpclbfitm fi concordaucrit natura tpis fine qr
txaniii.Ecdiflu efi prius in ifiadifiinaloecapi /
tulis.primo8f.2.& .5.in qiub*’partibusanmfrc/
quentinlmefiiintiieti &fimilitcrpro parte diccf
bine in cap.uld.biuusdifhndiois.Etin.c.f. fatis
diflii cfi qui pllt 8c q fignafimt tempefluofa & iie
tofa.Etdicitabrahaauenercilibro rciioiutionu.
cap.i;.debcsarpiccr€inqiioltbctmenfcin princi
piofidnsafcendcntiseftjiippirerucl mcrcutl^fit
arpiciatunus alui & magi.sfi fuerit in amicitiali/
iie parilitate figni afeSdetis tunc fignificant uctos
nuilcos.Na fcam abralia iiippiter & mcrcuri^ue
tosfigiitficant.Et dicit dorotliaisintiaftatufiio
dehimbribus.qimartiscufaturno applicatio mi
bes&uentos multiplicat iiinifaribiis aeti'ahil&
aera corrumpit . Item in quacuncp coniunQlo/
ncueloppofitioneucl quadratura iiiminariutit/
dercgulaillamdeapcrtioiribus portarum quam
dixiinpraxcdcnticapicuIo.Sienimfiicrit aliqua
apertio porm in aliqua diflai u figuraru lumina/
mi & fuerit aferipta admiftratio mcrciiriipterln
brcsiictos mrtiplicat.Siucroafcribafaclminiftra
tio iiiarti iietHm & calorem efficiet. Et bax patet
in traflatu dc apertioibus portat uni . Et fcam al
Icin. in fine libri noueiudtcum.LiiHafingtilariter
in marcis ixfpcctii tonitrua &L fulmia excitat . liip
piter aiit in ifto cafii temperien» acris nentos quo
cp a finiftro magis in cancro fignificat. Satur/
niis nero huius autor adtniniftrationis Siedificia
fubucrtit.Et dicitur in traflattidc apertionibus
portarimn.pmcrairiuscum arpcxcritdoniiiiosa
pertionispoitaruni uclfucritcucisconiunfliisin
coniunflionefolisR lcina:& inoppofitioneeo/
nim erit ucntiis & plimia.Et fiapcrtioportaruin
fueritciimfaturno prout difluni efidcmercurio;
& fuerit fatumus in domo terr* fignificat domo
ritmdcftriifliocnulmalldndus. Itemdebcsob
fmiarealiani regulam alkindifiiniptanicx applt
fationedomini conimi^ionistiel opponis iumi
nariii cum planctis quam tibi dixi in praxedenti
capitulo quando dcapevtioiiibusportaru l^dus
fiiitrernio. IafarauteinlibcIloriiodepliuii!S.C3
pit(ilo.^.dicit cp mercurius firationcsliabeat in/
dicarein aliqua coniuiifiionciiidelicetautoppo
ncaut quadratura luminariiim. Si timeipremer/
curiusbcniuolasfiellasinfiiistcrminisautdigiii/
tatibusafpidateuifdegeneriscffeSus&earu na/
tiirmadmixtus limam neceffavio efficit menda/
ccnidurqiducatiim pcriiettit& effeflus inducit
alios cuiufinodicftuentonimmultipliciter rabi/
cs.Vndcqtab acrcdcpeUcnSieritqsuentoruqiian
ti tasfcdm ffell* potentiam cuius genus Si ipfe af
fumit.Etiiacapitulo quinte dicit iafar. Lunain
humidamanfionefoliuagactiam&abonmibiis
flcUiscadens & ab elfdcm folitariaincentrorum
aliquo confificns& in fui natura in adione fin/
giilari nubes inducit & rores multiplicat aerem
mutat 1 liimbres quoque iiidfnm confert multi/
modosmcbiilt quoque fument: cx quibusrcplcf
horizo & netos codtat diucrfosex tonitrua
corufatoes di fuliniapcrcaf .Et itbiT(]pra.c.ulti.
Diftinflio.6.
didtiafargjiietofiicogniriocxpfuntajt' cxpictia
lic hi bii M cx couctn & oppoe duob‘’tc£rag6is de/
pedet o!o; qrc tres (leilasq netos defign.ic. Marce
fmerairiuK folcattedcrc res hortat' .Cii.n.mars
lictos exaugeat, Satiirn^jilMbct&^ctpueretrogra
diis 6C i figno terreo difciirrcsno minus qtiocp aq
ticafignaciscotradicut. Merciiriusautcftclla cft
uento^ 6i pariter aerea ngnaiic ei^o iicnientcs
puideas ucntosnicrcurifiactedcre oportebit. Lii
Bacnipoftqiacomietii recedit eide applicas & eu
eofiib code nexa i aerea manfioe difeurres iieto /
r» miciat difeurfus . Rurfummercurii cii faturno
applicatio aut idccu ipfo in eode nodo & aerea
mafionedifcurrcnsnecillcrctrogradiis iictos ob
fairos ciFicit & aera iiai'iat.Sa;pecc in acreiieto/
rntrcmcndanafcitiir rabies. Vndcnotaduoccur/
ririqmfatarniretrogradatiofiClImcrcuri^eidcin
applicet nentis pcniciiscontradicit.Mereiirio ite
tnartiappIicatcuCinciusconnentnnel ccia nodo
& manoiicqn^e aenCos indicat nenti calidi proce
dant & in aercferaorgencraf . Nubes aero hori
ZontapolTidebut piurimiqi ignes ab athere dcla
bunt" uel in eode apparent & iicntojii calor alte/
raturmartcpofiiTiniu retrogrado..Martc qnidci
figno terreo comorante &nnnoi,uiientogi ineft
fignificationqu planiasnuiltascx modico iicnto
rumdircnrfu largitur. Na ipfc mercurius ioui ap/
plicans aiitiicnci i aut in manfiocuetos figurante
& in code nodo li confiiterit netos reducit propi
cios.luppiterautemaioremiicncrein netis hei <f
ficaci.r.cins enieft nentoK omnin propiciatio &
leuitas.McrairPautciifolicofignratigr aut eunde
noduSimanfronc qua; netos heat obtines iien/
tosfortes fient expertu I fenietesgenerat'& peifi/
Biosifnbtiliflimxauciqtiifitiois cft mercurii&lii
nrccu exteris ftcllis.ffixiscomimitas fine cornix/
tio qii.x fi fiat nihil depropofiroeffugiet .hxc ia /
faribide. Dcbcsctobfcniarehicoes regulas de
nentis prinspofitas in ca.y.hnins diftinftiois : &
firromnesrcgniaspofitasin ca.iincdiatcprxccde
leqnxconcernutcoiiinflioes&opponcsprxce/
deces introitii folis in ariete & in alia punaacar/
dinaliai&pronofticarcpoteris dc netis 6£tempe
fiatib®poesconiimfli6csS{opp6ne5& qdratu
rasluiarinptotu anu.SC finitnrhoccapitulu.
CrCapitiilu. 9 .qnalitcr fit pronofticandu omni
diedcprxdifiis.
Icitalkindns inepiftolafuacap.^.
Cii nolueris fcire quid fit quolibet
d diedeplmiiisnetistonirruisgradi
nibns.Accipefignaafolc ad fatnr
Hii&proiccde figno Iunx: & iibi
terminabit nnmcrusnideqnisplan^aeritin illa
domodiis.Si enim fuerit domusmartiscritucn/
t^fortis. Iteq5obniauericlimacuftellacalida.f.
cii roleantctim martcaccclerabitnctus & calefiet
acr;& qiuidocu frigida ftclia uti efatnrniis. Iiip/
piter 8C neniis ut dicit alkindiis ucnicc netus lente
& infrigidabit aer. Itcdicitalkindiis ibide, ifpi
ce ad partes die^u .r.quantii accidit a gradu folis
ad gradum faClirni & prolcc degrada Iunx iier/
fiis ortum folistotii dic. & fiadlunc parte mars
aipexerit antfiiUi accidcviccummercurioiii illa
diceritnentiis: 8 c fortinsfignii cftifi fitliina cii co
8C prxeipne fi participaucric ncnus;& ct cft dcco
plcmerodircdionisafccdetisqiiado luna fuerit i
initio ligni nidcqnisplaiictapt afpicit d & iudi '
ca (cim hoc . fignificabit cni liip adiMinccu fcicii
tix reje acris. Modusali^figificabiturdcparteln
nnnaria i diuerfitate niodop: fiioriini: & hocqd
cft inter coiimftionc & pfciuInniLiiqdratnrapri
manellccndai&qnandoerit medietas corporis
innxillnminata& quado fuerit in triplicitatefii
fextiliafolc&inlpieictiplaadplanctasin illaho
ra& ioearnadcptcliiminariii SCalceddiiid^an
gnlosfuos & afpcduni plaiietafst & applicatio /
nepaitiscnm parte; 6 i Icias digniore corufigni/
ficationcfcd ’5 natura^ fuarfi qiuUitate SluiinfiC
complcxionccuui p!ancta 9 c&lignorii& Jciet
quid accidet in acrcdeucntis tonitriiis & motu
& grandine & motu Si qnicte. Et cc lignificabif
cum ftcllis fixis apudoricntalitatc & occidentali
cate fiin & mutabunt acre (lc.uliinaqnado fuerit
inangnlod^ fignificatfnpra generatione pluiiix
niuis&ucnti.EtnouilimiuQc abfconfiofnafeca
dii qiiacitatcinclinationisad leptentrione Si me
ridic oriente & occidente & latitudinepartis ad
partcdcparceqiiartayicirciiliqiiib^inefl: uct^hu
midusfit ficenstqui ergo uolticnt acci clctia lacre
fcireinfpiciathxcoiamxcalkindus. Itcicap,^,
epiftolxfuxdicitalldnd^cuitrabitlimacancruEn
hora folis atiC uirginc hora uencris aut fagtdariu
hora lunxiaut geminos horamcrairii eutcancru
horamartis aut iconem hora iouisaut ct librali/
gnificabituencu&pliiiiia IccTm natura figni 8i
qj erit defiibxdria fua & de fiibftatia ho^ figno
rt1cricfiir.Etubirupracap..i.dicitaIl<in q? diuct
fitasuento^ iiinadiccftdcplanecape tndu & Iu/
jixpaitispoft parte infiiisincclTibusaborientei
occidwe ex coiudlioclunxcii ftcllis fixis&iftifut
nenti particiilares.EtdicitdorotlKUS in traftatu
fuodeliimbribus.qjlunafcorpioncingredicsho
ta fatiirni ucntosprxnunciac frigidos. N.i ipfius
in aquariii & pifccsiquacuoi hora ingreiTus aera
conturbat &oioperuertitinxc ille. Etherinaii*
in fuo traftatudchimbrib® .dicit fic. Iiidiciuquo
< 5 folis.aiitucncrisadloleinapplicatio& luna in
eorum oppofitioucaiit tetragona dilemtens dii
«emis adhtifta fuerit certum 'dc plumis facit
iudiciimi.Quodfi conneniat & mercurius ciin»
eis dircuiTac himbres cootinnos £<; ucnios
Traclatiis.i.
eadcdicVcpprnr.Et^icitiafarin libro depliiuiis
c.i.6.c5)Iiinaapp'icansmcmiriopIimias& uciv
toru rabiem corii cp afpcros niiiidat difcnrfiis - Et
lenpoldiisinii.lito .e.traflatii dicit fic configu/
iMtio t 7 ici'ciirii cu inna uentos facit;cu fatiirno fi n
efi retrogradus nctitosctciinniubibiisnigri^.S?
rctrogradatioiatiirni nentis cotradi cit ;& mars 1
ligno terreo mimis fignificatiicntos. Itcmconfi
gitratio marcis efi ioncfaliibresiicntos facie . cum
niarte caiidoscu fokinfignoucntolb calidos SC
pclTiiiiosfacitiientos. Itcfiiblfiieritincapricor
no & luna in feorpione Capricorno tauro ucl uir
gincfortinjmiflabuntiicnti. Iteniagishoc aed
deteii folfiicririn aquario & faturnus in oppoii
to & luna rcfpiciat altcriuliacIcopoldiis.Et no(a
.qjiilas regiilasfimilitcrponitiafardcpluiiiis. ea.
iikimo.fic ponunt' fiiprain liac diftindione .ea.
r.Effratcrquiuocatlcperrcnitarorei libello llio
de pronofticationc temperiei aeris conchifione
t .dicitfic.matcria nenti eduapor ficais eleuatns
cie terra per uinilblis attrahentis neceffe eft ergo
propter habita tioncspliiralitatcuciitopi ponwc
tot motores quot fiint c*li cardines. Solergo C115
fit (icc^ & natiirreorictalis iientu facit orictale SC
fimiliterfaturnusocddentale. luppiterucro ne
tu aquilonis & marsauftri.Quoticns igitur nui/
Insilio^ quattuorcinafpedualiquotieciputeo
necin exaltatione aliqfaturnusfacituentti fiiniu
qiuafortifllma:eftiurtutis.Siauta1iquisilf6^.4.
cftinpiifeoiielinexaltationealiqiiafacitucntiim
filmu. Tenni fimilifcriuuantad uentii plit' comie
nicntis.StnuIitcraiitfitcuconiundionc iiel afpc
flu alicuius planctitprwcrcpliiniinarpcflii dico
hic licutpnus.f.^fciiipcrinfcriorfittnfra radi/
os fuperioris aliter cni nihil apparebit, Et Icko
rctrogradatin planct-tmultu imiat. Cu aiitc duo
ex hisqrTiiorunironnitcrcoiitngunf iterra natu
r.r unius dediiob^illi^^crir ucntiis fic faflus . Dico
•liir uniformiter ut potentia eois fit amboru . Sol
aiitcilioiieintcrminoiouisuelmartisucl mercu
rii:&; finnlitcr fi fit ciimaite facit uentii orientale
fimiliter fi ficcu illis in gradu exaltationis ucl ipii
teo.Nafblinucntiscfifbrtioroibus ppcoucnic
tiafolisciiillis&pp clbruicliiiationefoli.Eiiiip
f itcrefortiormartc.&lblfattirnoiouefii niarte
iidinarailtfciicnt^ad latcrappter principalitate
3 lteriusmotoii.sqiiandofortificatur.Sedppar/
(chumidainclinationisiienii planctx dominan
tiir nullo impediente oportet iiidere^ plagam re
luicit i fiio panio circulo .Et nota an fit dextra an
finifira di fic erit in eius nento femper nullo alio
planetaimpedimcntuprxftante nent® fit magn®
fifiteoniundio iidarpedus planetarii in exalta/
fionealiquaiicIputeo.Sifitunusde tribus iferio
ribHS.MaximusaiitfitHentiisfifitconiunflio uf
afpedus & puteus & luna in ualtaiioe aliqua di
maxime in particulari centraliter. Si rcrpiciat uel
iienus ucl mercurius Ivxc cum idem facit i liscfri/
ter. lie debes hic obrcruareregulam pralemaii
libro dcdifpofitioncorbisfiCtemporis.f.^lllH/
nafiicritin ariete iiel in diis triplicirate figniiicat
uentii rrpcenrrionale.Siin cauto iiclineiiis tripli
citate Ggnificat fixione datus ueuti orientalis . Et
fiin cancro ucl in cius triplicirate fignificat uentu
flatioccidenr.alis.Ethanc regula ptolcmxi magis
exprelTcpofiii tibi in c»p. 5-, huius diftmfliois. Et
debesetobrcruarcalias regulas politas in hocca/
pitulo.4,& fcifni filiam lincoii.in fuotraSatu^
temperie aeris. Si nolueris habundancia uentoru
& tempcfiatii pronofticarehuiufmodi fignillca/
tiiini^iuratcftimoniaconfiderabis& locupleti®
qjelhnies occurret gjqu*rebas& maxime. Si ia
tertio afpcihi afpexcrint& prscipuein fignis iie
tofis. Ite pro nentis particularibus debes uiders
qn fuit apcriioaliciu^ports quotienfcunqj hoc
accideritdcbesobfcniare regias antedidas iduo
biis capitulis pracedentibus de aperiionibuspot
tanim .
<E'CapttulG.io.de fignis fnofiicis,prcdido^.
Odo oftcdcreuolo fignapronofti
cauentope detempefiatuin aerefe
m cududiuerrosaiidores. Dicitita^
ptole.i.qdi ipartitLc.^.qi fi ligna/
lia in aere apparentia circa lumina
ria i hora alicuius eclipfis luminariu in eade rone
hora aiiufcu^coniundioismagnxucl hora ali/
cui lisfccptiois temporii 1'cuolubiliu.iicl fi cauda/
tx ficllx uel alixllcllxfecu dxiaere appar£tes tue
tpisfucritcolorisnigri ucluiridis eaquxfaturni
natura iniirari dixerimus fignificabiit, Scdfcdlni
filiam pcolc.ubifiipra.ca.8.&fc(fni filiam albu.
f .dc coniundionibus m^ni.s dria pria latum*
figntfica tueto^ datus incouenides &i fiibnicriio
nes nauiu & i mari Qi in duminibuspericiilu ma
gnunaiiigaiidi.Ethoc paret magis exprelTefupra
i bacdifiindione.capi.fi.Signatia ergo in aercap
pareriaprxdido modo coloraM uetojjt & tepe/
ffatii fiincfignificatiua. It£fcd!mptoIe.ubifupra
c3p.9.Siprxdida figaaliafucrintcolgrisalbi ea
quxfimtcx naturaioiiis fignificaredicuntur.Scd
cuiuppiterubifupra.ca.S.&fc^mhaliibidemfi
gnificat uetos hiimidos fiC fanos:ergohiu*figna/
lia fic colorata talia fignificabiint . Et fi przdida
fignaliaadnibcdiiieiaeredeclinauerintfigniiica
butea quxfimtcx natura martis.Sedciimarsubi
fiiprafcdlm ptole.fignificat uentos calidos &per
cmptorioscii tcnipellatib*iiiultis & in mari ligni
ficatfellinasfubmerfiocsnaiiiuper udos contra
rios pr.Tdjdafignalia:hxc eade iignificabut.. Ite
fcdm ptole.ubirupra.ca.9.fiprxdidafignaIiaau
rd coloris utiterit ca quz ueneris naturi fequuif
Diftinflio.7* 1 4t
ffidicabimt.Sed cu iicnus fcilm ptolcnixu iibi fii
pra ca.S.fignificat Hcntos liuidos &tfpi:ratos nil”
(i nucrimcutiqui faciunt res crcfccrepdida iigna
lia li« cade fignificabimt. Ite fcd!m ptolcmxii
ubi rupraca.9.ii pdidafignalia liiic caudata: llcl/
lx6C ntia in acre apparentia fuerint diucrfo^ eo
lonimllgnificabiinteaquafunCcx natura nicrcii
rii.Scd kd^ ptolemteii & hali ubi fupra ca.8.mcr
corius fignificat uctos tnrbinofos ac reperinos ac
defacilimiitabilcs .undenaucs peribunt &ddna/
buntiirpIancC2:.SignaliaigiturpdiSa& cauda/
tl ftcU.t & h‘’m6i i aere apparetia fic colorata
bxceadeiignibcabiint.EtdicitpcoIctiix^incenci
loquio fuoppofitione.ioo.g>ftellicade res figni
/icant ficcosiiapofcs.Cii ergo fuerit in una pte fi
gnificabiint ttencosafccndcntcs in eade parce. Et
lidiiiife fuerint in ocsparCesuccosfignificabunt.
Etdicichaliin fine cetiloqiiiiptolenixiq^illaco
metaquxdidttirmtlcsefidecoplexione uencris.
tpfaergocil apparuerit in acre iignificabii uctos
quos dixi conuenientes fore iieneri. Ite {cdm hali
tbidem.'ll[a cometaquxdiciturdnsarconeefi de
c6pIcxioneiHarti:s& illa quxdicif niatucaefidc
complexioncmartis.&inaquxdiCjf’argentucfi
decoplexioncioais: & illa qiixdicif nigra efi dc
natura faturni.lfieergo oes ficUd:'conratcrigniri /
cabunecaqLixprxdixiforcconiicnicntia naturis
£C copkxionibiisplancta^ prxdid^oru.Et in tra
datu primo huf-^libridiftindioncgntaca.;.!!^/
gisniaifefiaCiirnatura dicoplcxicdCpprietas p
didarucomecape &fimilireraUa^. tidicitpto
(e[nxus.2.qdripartirica.ultimo qr caudate fiells
uentos QC aeris liccitatcfempofiendimt.Et fctXm
hali ibidedt omnes illiEimt de /unio lieco.Ecdi
cit ptoiemz^ ^ edi illius q<£ex hoc cotingit forti
tudo fc^milla^ mlcitiidine & ipfa^ fpatiidura
tione. Ec dicit hali qi fi ftellx caudate apparuerit
nebiilofx fignii cfi qi rpifiitiido efi pauca & tunc
«ftos figniheat plurimos & acris ficcltatc 6i hoc
rc^mmagnitudinecomctedidurabucuetifccEin
tempus pquoddurabitcoinctahxcliali.Etdicic
ptolcmxusiibifiipra.qifiella^ iaculatio & caye
oirfiis fiab uno angulo^ Qi ab una parte borizo
tis fuerit fiatus iientop: ex illa parte nituros clTe fi
gni Beabit, Ef huic fententix cocordat uirgilius in
georgico;: libro in fincifiC feriii'’ fiipcr eodeloco
fimiUterhocalTerit. Etdicitptolcnix'’ ubi fupra
q> (iex diucrfis panibus horizotis fiucexdiucrlis
angulisapparucrinc inordinatos uetosanuciabic
9 fi a quattuor agulis iiidcbilf curerre acre liicnia
Icni ex niltisdificretiisuidicabiit^iiidc tonitrua
corufcationesdChis fimilia puenirenon dubita
tinis'hxc ptolcmxus.Etalbii.f.de coiundionib^
magnis difierdia ultima dicit qi fi apparuerit ali
quafiellapc comas habentiu indiredo figni gelo
nun aed^nt multi u&icalidicoburentesfrud^..
Itefc2m albu.ibide.Cuappariicritaliq cometa
in diredo iibrx fignificat iialiditatc iictoi^ dClicci
ratefliuiuihxcalbu.ibidc.Pto!cmx%cro.i.qua
driptitica.ultiodicit fic Si fol apparuerit niger m
ortu fuo ucl ad uiridicate dcchnaiicrit uclciim nn
bibusocciderituelcircaipfuimiisttelduo circuli
ulcirca fc nubes quxlblcsappcll;it'.habiicritca^
qtnubiu radiidcclinantcsad uiriditate uel nigri
fuerit aere iiicmalc & pltiuias 6C p cofequens tent
pcfiatcsu.alidas iudicabujit. 1 ce dicit piolemxus
ubi fupra ficirciiluscircafolcduicrfop: colo;:fuc
ritucladigncum rubore dcclinaucnc aucli lotis
radii quiabipfaprogrediimtiii'qui circaiplii lut
rubci/ucritsaut fimibcsqux.folcsdicuntiiina p
te apparuerint & colorenubiu ad colorerubcum
declin.itia habuerit ciiisradiimlonguextcnh tue
rintabimiicecxtradrculunubiulcparan uentos
fortilTimos quo;e flanisycediiiicab angulis in g/
bushxcfign.iliaquxpdiximus apparebunt figifi
cabum. Icedicitpcolcmxusubifiipra aiienit eti.i
iit inipici.imusad luna &ad locii cius terriadicaii
tcconiiindioncucloppofitionc& die tertia qh
fuerit dimidiata in luce &tcrtiadicpoll qualibet
ifia;: hora;:. Si ergo in his tpibus ipfa luna fubti
lis apparuerit dc nibcacocu qifiqi no illimiiuaccx
caclap: fuerit dCqfimoucriuidcac nento;: Hacus
cx ea parce ucrliis cp ipfa fumontas declinat uecu/
ros fignirieabU.Ecfiniagna fuerit uindis uel fpif
fa hiemale aere atcppiuuias SC p confeqiicns teni
pcftatcs magnas figificabit. Itedidtptolcmx^co
nenicetia ut circuli quiforni.if circaliinaaCCcnda
mus qui fi unus fuerit 6c clarus ac<^ paulati abbre
uieniracremcIa;:,fignificabut.Scdfi.:.iiel.j.fiie
rinc hiemale acre dcmo/irabiint .Et fi ad cla^ rn/
borem dedinaiierint & abfiiil fuerit liiemaleaere
quiperualidosticnCosfiecannunciabunt.Siauce
turbidi & fpifii fuerint hiemaleacre per itcnti ni/
uiumefreindicabunicu grandine minuto. Etfi
ad nigra uiridicate abfcifideclinaucricacrc hiema
leper uecos qui peniittute.f. caloris dC abfirifiois
accidetindicabut.OmcjfucrimpIuresdrcLilipla
emne accidentia fcdlm hocgp pdiximus. Circuit
quoc^ifiiquicirca erraticas dc no erracicatas fici
las lucidas apparebunt ca qux ipfortim eircu /
lorum coloribus di to§t quxcircundant naturis
aiTimiUntur fignificabiit. Etiii (kllas non errati /
catas ut pliadescifeta dchUsiiha.f.ficlIasqa.xliint
magis uilxnobisoblemarcconucnicqcenusea;:
in quibnscp pliircsficilz ad iniiice appropinquat
colore infpiciamusdt ut ea;: colores aC(^ quati /
rates obfcrucmqs.Na cu apparuerint 5C iplcma/
ioris Uiismaiorifi^qiiactCatis folito fiterinc ucto/
rnm flatus ex ea parce ex qua i^econfiituuiit'’ figni
flcabunt.Simiiinaqjmodofiellxnebiilofx uclut
illxqiixnatdiiocaiiirdlqux pfcpx dicuntur dC
his fimilia cu inlcrcno tempore tuerin c qfino ap
Tvaflatiis.i.
F iarciitcjiiclfpi(Tx'imiIrittidiiiepfiiiiia^& acrcin
liciiialtindicabiint.S^ pconfcqiiciis tcmpcflatcs
magna^iMt fi clar.x tuci ic & fulgida; iictos ualuioS
aiiundabiiutlu-cptolciiLEiis ubi fiipia. Ptr lin:c
crgoqii.Tdidaruntaptolctnxopattt q' coJciuo
litiiidicandiipcr cirailosdrcaplaiKias&Ilcllas
fi.vaslucidasncLitpcirailosdrcalimam.Siigiciir
illidrciilidrca planctas fle ftclias fixas luddas lic
fucdnt.fiaupritisdifliielldccirculis circa lunaj
hxccadcquxdidaruntligmficabunt. Itcdicic
plinius in traflawriiodcprsfagiistempcrtatit gj
fol concaiuis oriens pliiuias pdica t fldiencos. 1 te
gr ante ortu foiis nubes nibcrcuntetin netos figni
ficabimcipUnius. i te fi ante ortu foiis iicl in orta
fpargantiir radii partiin adaufi-ru & parti ad acj
lonciDpiira ferenitas circa calicccficpluiiiaintii
cil ucnro fignificabilt : plinius. Irefi in oceafii fo
lis.pliiatautradii in fciinbe trabent in proxima
dieafpcnirempclhtcfigDificabiinnpliiiiiis. Ite
fiduplicitcrorbisfticriccircafolceo atrocius te/
peUasentiplini^. ItcfiioKuautioccafii fiatita
ut rtibcfcant nubes maxima oftendee' tenipcllas
pliniusfinoabi.incfcd incubant aquaainq; pte
fucrituciiti portendunt: pliniiis. Itcfi fol oriens
cingasiir orbe ex qua p arte orbis difrupitiir ex pe
Sentcriienti:plinius. Itefiante ortii, foiis radii
foiis feor[endmtaqu.1&ucntri,lignificabunc pii
nius. ItclidrcaocddetecandidtiscircuPfitno
fiis leuc fignificar tenipcfi-atc.Si nebula ueheme /
tiorc.Stcadcnrcfolcliocfiat ueiitu& fi circulus
fucritex qua rcgioncdilrupiturfignificat lien tum
niagiiu hicpIiniiisubifupra.Etuirgili^^libropri
mo gcoi^ico^ dicit fic.Soloccides rubeus iicntu
lignifiear. Ite fipoftoccafii foiis appareant! pia
gaoccafusnubesrubcaiad modii carbonii ardon
tuimfignificatuciitiimagnu;lia;ciiirgi!iiis. Itep
ligna apparciiiia in fblcfcircpofilniiis quisiietus
fiabitdenofleuirgilP. Itccxpcrtucftqjfilblap
pareat rubeus fiiicpcrpunicciis antccPoccaffi flui
prafdpiic fihocfucritpcrmagnutj 5 sante oceafii
& maxime fi huc fuerit per totd die : & fii illo oc
cafiiapparcatmagmcquantitatis noluccnsqfiin
ortu iid in occafit iientos di rcmpcftatcs fignificat
hocidedclimaintclligc. fcd minus cp de Iole: de
ftellisetiainrclligcrcdniinusqidr.lim3. Item ex
pcrtumcftgjfipoflocealu foiis nubes inoccidea
rciiilongfi cxtcndatunicrfusfcptcntrioiic iiliicr
rusaiifiruqux nubes maltii nibiciidx appareant
& inter easclarc cclii appareat iicntos tunc flgniii
cabitinfratresdies elle futuros. Perliniam quoqt
J)nollicarciia[cin'’dicitiiii'giliu 5 netos fl< tepcfta/
res fient & per (ble . Didtcnl pliniiis iibifupra q>
luna quarta riibiciidanfucntuetos fignificat. Ite
fi .pdiccorniia cius fiicrit errcila ucn tii fifr fignifi
cabit quartum aure maxime. Cornu dus fepten/
irionalc aoitii itentii prafagiat fcptcntrionali; in
ferius aiifirfi iiterqitr.iflaucutofiiqjno^Jc fignifi
catplinius. Iteiunain plenilunio rutilansuen/
tosdefignat pliniiis. Ire luna quarta. fi rutilus or
bis circa ea fucrituciitos & hinibrcs imaioiipar
te promonebit plinius. Itcfi. 4. die luna fuerit er
rcftamagnatcmpcftatcmprirfligiat in mari nifi
coron:icircafchabcatq'iillo mo non ante plena
lunahicmcnflcnditplinius. Ifc halo circa fole
&finnlitcrcircalunafipcrfnillradifrupiti!nie/
tum figni fleat qui a placa illa aqua talis frafiura
indpir eft flaninis cib plinius ubi fiipra. Et Ajt .
5, metheoroRi ubi loquitur de halofiC iride. Ite
cilliiafciorbcscinxerit matore tepefiateautma
gna itcrniptioncautdiftrado; figfficabutpiinP
Ite fi luna plena circa fc orbe habebit ex qiiap/
te is maxime fplendebitcx ea uciiuiofl-endctplini
IIS. Ite-fi in ortu eius cornua cvaiTiora fuerithoc
tcndatcmpeftatefigniiicaf.plinius. Itefianteqr
tam cornua non apparucnntiientofauonioflan
tchiemaIistot'’nicnfiscritipIinius. Itcfi uelicme
liiisHamcaapparucrit afperas tempefiates pfagi
atplinuis.EtdicitiiirgiUusiibifupraqrfilunafiie
ric flamca fine rubea ucttifigiiificabir. Itcmdicit
AtK.j.mdhcorop: ca.8.& fiinilircrin libro dep
bkuniatibus particula fcxtaqi conftclktd oriois
infuo ortufleoccafumagnosfacitucntos&iia/'
rios Se occidit in fine liicmis Si oriniri line.afta/
tisfciJm intentione . Ite uenti anales. flant
pofi ortu canis .ubi fi[pra.Et dicunt utr^Iius
£>: feruiusin georgicis libro primo g> tam oit''cp
occararfturitcmpcftatcsgrauesfacit.Ethocide
facit auriga qui in manu finifira fert hedos in
ortu & occafutio . Ircdidtpli.ubifupra cure/
pete fulgor ffellap/ fixaijtoblcurafitaut iMncip
nebula ncqicaligiiieaccidatgraucs demidat tein
pcftates. Itcfiiiolitarcplurcsficllsiiidcanfake
(cenresuciiCos ex hispartibusnuciabimtplmius.
Si idcin pluribus partibus fiet inconllantcs iiea
tosinducitplinius. Itecriftcliaaliq crranRuor
bcindufcrithimbrefigmticabitplimiis. Itefunt
in figno cancri dua: ftellic panic azck noiafe ex
ignii inter eas fpatiti obtinente nubecula qiiaprx
(cpcappellant htecii ctclo fereno appareredifierit
atrox hicnis fcquetur plinius.Ciintjaltcptca^ .f.
aqmlonalceahgoabrtukricafcendcnsficutfiau/
ftcr.nani aquilo plane aiiftcr flat.fdlicet in or/
tiiilliusflclla: A^.iibi fiipra. Item difcurfiisftel
lape in acrcuentum fignificat Ape. inde problcu/
riatibusparticii!a.56.Etiiiigiliiis ubifupraoins
namiein acre uoUntes fignificant uentu ab eapte
6atu^a quaparteficuolant&hnc expertu dl.
Etdidtpliniiis ubirupra.ntibcsculcrcnoin ealo
fiicrin t ex quaciiq! parce illud fiat uenti expeftan/
tiir . Itcfi in codeloco coglobabufappropinq
tcqrfoledifitianturflc hocabaqiiilone fietiien/
.tosilgnificacpliiiius. Iteli DubesutiicUccaknx
iibori«ntefpargiitiiraqii.iinfcrdHpraragierit:pIi
nilis. Ite nubes quxnmilcsfuntuetUribibkna^
aliquando fignificantaerc iiienialcptolcmxus.2.
qiudriparCitica.iiltio . Icecuicacituiinibusmo
tiumnabescondenfeturfcribitpliiuus. iteexp/
himeftgjpluuiaftadfaturalcitarpcr nube ina/
gnam impediente oriri iij parte illo horizontis
aqua flat uems &quaCohuiufmodt nubes fuerit
intenfiorinnigredine tanto certius piuuia (ignifi
cabit.Si tamen nigredo huius nubis 116 fuerit tial
dcintenraiientu quandoqjfignificatdt quadoq;
piuuia .Quando aiitchiiiufmodi nubes ell lignu
iiendtimcuentustnaioratiirin ci^ortu.Si autenii
besfiierit inaliqiiapartcaquano flacuetusd^ iil
tum fignificaucrit iiennis flati ad ilias partes uer /
tetur. ire{ihuhi[hiodimibcsucntu.figmScaiicnt
magis fuccefTiuemaioratiir & niin^i maiori tein
pore appropinquat dteiiisdeiifitasminus^pa/
rec quia apparet ac fi ho infra tale nube polTnaf/
piccre.Siauceh.iiurmoi nubes tignatfa fuerit plii
uixeritCi in minori tpc magisaugetur & in mlo
ritpe magis appropinquat nec maioratT iientus
nili cu fuerit piuuia in ta parua diflantia q? pofTit
uideri dC tunc iietiis iielocius augef qi prius: quan
do^ auteapparet nubes lignatiuauenti (ifcu il/
ia qiixpliuiiadcnotatdt piuuia parua in pricipio
dCucntuscontimiatusSiuidiciudctalimibcop/
pofita accipicndiiedexlignis iadi^is habita tn
experimenta . Ite cu fereno c.clo fulguraiminct
& tonirruaadequabit i hiemcairocifumc: aut cu
cxoibusquatuorpartib^csli fulgurabit cCi ab a^
ionetantu inpoflcradicitaquaportcdit:Ciia(c^
pcentrione in uentu cu ab auflro iiel coro ul’ fauo
nio noflc ferena fulminauerit uentu dchimbre in
etrdcrcgionibusdemonftratpHnius. Itctoitrua
matutinauetufignilicat&mcridianahinibrcpli
nius. Itecicloqiiauisfcrenonebulaqiiauispar/
ua flatu proccllofti dabit plinius. Ite pollmagna
piuuia ut coinimiter cfl magnus uentus Apt .i.me
theoropiubiloquiturdeucutis. Iteuenti celeri®
ccfTaucfafla piuuia Apt.indefbleiimatibiisparti
cula.26. Itcexpertudl^fomniaredcaiiib^ucn/
tumfignificat. Iteexpcrtiicllgjcorui uociferaii
tes m abforbendo liimbr e ligni fleat uentofa. I ce
^ilfeaues qux mergi nocantur nolent a medio
mari ad littusclamaudofignii cfluenti Qi tepefla
tis : uir^lius. Iteq^iKcaucsquxuocanturphuli
cc uet meothxin liceo ludent paludes foUtas defe
rendo fignuedtiett di tenipellatis :uiigilius. Ite
dclfini tranquillo mari larciuicntcs flatii exca pat
teqiiaiieniuntlignificancplinuis. Ite nodiiaiii
himbre garrula uelfeteotempcllatefigniflcat pii
Dius. [tecorui(tngiiItuquod.alatrantcsfi capa^
uoccrcforbcbimthimbreiuentofu fignificant plt
nius .Quod graculi fero a pabula recedentes at
bx aues tui congrcgabuntur.Gt cii tcreflresuolu.'
eres circaaqufi clangore dabunt perfundentes cp
fefeutl maximeconiusuel hieme ucliruiido.ltaq;
iuxtaaquauoUtansutpcna fepz pcrcuciat^i ar
boribiis liabicantes fligientesin nidis fuis.E t afc/'
rescontimioclaugoreintempdliui.Ardeai medi
is arenis crefeis . Pecora quoqjcxultantur & 1 dc
coralalciuiaaliudcntia. Itebonescxliiolcfacien
tes fe (p bibentes contra pilii .Turpes cp porci alie
nos fupra manipulos feni lacerantes fcgetuue.dC
contra induflriariiaabforbenccs.Etforuiicecon
ciirfantcsautoua proferentes. Iteuermcs terreni
irrupcntestrifoliuquoqsihorefixrcdi folia con
tra|tenipellate fugere ucl fubrigere certii eft. Nec
non in cibismenfis^noflrisuafa quibus cllulen
rium perfumantta adduntur fiidorcreporirtoms
relinquentia duras tcmpeflatespnuncianchxcpli
nius. Ite (i in principio hiemis aues niultxparux
congrcgentfclimuIquxrentescibLiincapodillan
Cia non magna auiila futura tempcllaCe (igiiificat
Ecfiinchimirniodiauesdiiterla^fpecic^ omiics
tamen fimtparuxlicucpaiTeres&huiiifmoi. ite
^ multitudo cofiio^ pafcant Iclimiil tcmpellate
ligniflcaciiirgilius. Iteliauesquxuocantiir.Se/
meus angUceuideatiir pro miliariaangltcca ma.<
riuelamplius futura (igniflcanttcmpcflate&hoc
ellcxpcrtu. Itcclamorpauonu tcmpcilate figni
fleat. Itedicitphnius.Mareliinportu traquillu
crefeitabit numerabit qi inter Ic uentii pdicit .Sed
in hiemedi himbres lito^ rupe Ii refonabun t al/
pcraintempcflacenunciant. Itemaris ipflus tra
quillumroniCusfpumxuedifparrxautaqux buli
entes pulmones ^ niariii in pelago Si puluerino
nimdicp: hieme porcciiduntpiinius. Iteiifaflo
i]Ientioniarx,intumcfdt altius folitoiainterfeue
tum efTefatecur plinius. Ite uentus concordat ma
rirefluxti A^.ubifupra. Icedicicpiiniusefl qdi
monciii ncmojccpmugitusmergicurqui tempe/
Ratem prxdicic. Ite Ii lolia arboy: flue iiciuo luci
dant largo populi aut fpuma uolitans tcmpellate
flgnificantpimius. Iteaqmspluuixinnauntisat
qiin cipisuenturatempcRateprxcedes.SimiliCer
fragor exliquidemuemurnon dubia fignifleatre
pcRatumlurcpllniiis.Erhxcofain ultimo ca. di/
Rinfhonisquartxhuinslibri magis mnifcRant'.
Ite dicit plinius ignes paltdi murmuraces & plu
uizcirciipofitis lucernis fungi tcmpcRatu funt nu
cii. itemliflexuofe uolitec fliima inigneauteit
lummariacxTeflamas elidunt ueluix accendanf
anteii in cacabo pendente fcintille coaecru.i£ aut
cii tollentibusolfas adheret carbo uf cu ignis Icin
tiliam emittit faiiillacp difeutit autcu cinis in fo /
co concrcfcit aut cii carbo uehementer plucethxc
omnia fcdlm pliniu iicntos flgniflcan t. Ite q? ml
tx cclx arenayt ferutur in aere figmT eft uciiti Apt .
indeproblcumatibusparticiila.if'. Iteuentibo
reala mag^s funt annales ^ auftralcs i d cfl magis
Tiaflams.:.
5 etcrminafef[ant«rtis'parHbiisiJin:ap;. Iteiieh
tus tltiiccomimitfrantccclipfim Apd. Ite denato
fokciotaiititr nenti 6 i aiignKneantiir& caduntr
anf, Irc.rf.dicpoftfoUlitiiijiftiuala; flat boreas
&.if.dicportibl(liriii liiemalcflar,atiftci':arir. Ite
ai)llei'fiatiicrehicmcincipicnrc6c autunoiinien
teAp:. hcitcntiiti hieme magis flant circa auro,
rani 6 i non in fero & ccoucrfo in ledatc Apt . Ite
uentt in hieme flant a parte orientali 8 c inane' fed
in a-flate a parte occidentali & fero Ap: . Itezc/
phirns circa occafiim flat . Snbfoianus circa ortu
A 9: . Ile zephirtis flat duobus temporibus anni .
r.ucre&autuno A^e. Itezcplhriis maxime flat
in uera Ak .Sed hoc in telligendiim eft in regione
A^t . In !mc tamen regione cunis magis flat in iic
re tauflerizflatcr boreas in hieme rephirnsin au
ttimno. IrcpoftatracpiquinodliueHtconnmi/
tctmagniiscientiis&apnrtc borcali fliintnobis
plurcsiicdipa parteaiiflraliAiK.EtaccipitAije.
borea prout continet medietate horizontis &aii
ftrtim prout contineat alia medietate horizontis
Icc boreas no 3 iirniisnt comimiter iifqi in. jv dt
emnoiicxpci!dai Ape. !tc iicntus borcalis ina/
gnusefldcdieTcdcaditdenofiieApt. Itcborcas
^zephirus minus flant mnoflibiisAy:. Ite^o
reasincipicnscfl!n3unii.s& finiens parmis, Au/
fver iicro cconuci fo Age .ha:c liint dicta Apr . in Ii
brodepvoblgnmatibiis particula.26.&i.i.mc/
thcoroptubiiplcloqiiiturdeiientis. [te dicit pii
ntus ubi Cipraqi autuni fcixnitas iientofa liicme
2C multam facit.citdicititidonis.ij.ctymor.ca.
56 .iicrno£va[itnnaii tempore maxime fiimltent
pcftatcsqn nccplenaniflascduccpleiu hiemsiin
dc& nicdiu& ccfiniuutriufcptcmporricxcon/
iiinflioeacvucontrariogelimt tcmpc(hioIa.Et,ue
tus magis accidi t de dictp dcnodt/xptoleiiuviis.
Itcqi!xdainfiintrcgioncsqu,zi'ationc litus fiint
magisiiJcorxciiiurnioi liint ilLcq funtinutiioliu
& qua: circtmdantiirinatib^fld aquis. Etlcictiir
aqti:iplagaflatiient'-’m'icdcfafloper iicntilogia
duplicia cu fi concordauciit. Itepcrmodu nu/
biiiininacrefidpcr obliquum defccnliiinicniinis
ttc!'puIucris'leiiifliiiiiriirri'iproicdiinaercuel per
obliqiuim alcefii fumi urfl.1ma;. Item fcif 1» Ape .
i.mcthcorogi ubi loqui turde nentis nolentes p/
diccrcad quj 5 paite'dcl'rstfl 3 ieucntiis confide/
rantucrftisquapaitcniibc.s moiief quiaiicrfu.sil
[am flabit iicnrus.Scdquida experti dicunteonV
trariiini.f.gi uciitiis flabirab illa partc’adqua mo
domoiii-tiirhnhes. iKdicitA9e.ubifiipr.ig)qrt
plushahundatdcexalcatioue ficc.ain aliqua regier
ne tunc fitincannimagisplumofi.MuUx aiitCHi
ali* regula dctcmpcitatibus ponuntur in diftin/
ftioe qiuita quas hicdcbcs obferuare. ExcclTus
autcuenti prxtcriti fcitiir ex fradtura & eradica/
Roncaibo^' 6 C fr'6diu inagnopt 'di ex [fa£iione
campaniliu. rtcmexdilaterationeteSiirape 'do
morum (frameis coopertarum . f tcnicx inclina
tioncfegctu&pratoriimucrfusiinum differentia
pofitois. Itccxfubitadcficcationcuia^lacuuSi
aquag:. Itemin magnouento auesiiolantiuxta
tcrram.Avborcsquoq; murmure qitoda alto SC
acuto refoiiantes audiuntur delonge. Et in mari
tumcfceiuc timidi ualdccfriciuntiirnauigantcs.
Et nota effedus uenti in deprehendendo nia /
gisapparet iiiiiento admixto cu pluiiia niiie ad
grandine qi cum per rejpfeiiemsclf fine iflisiiieD
tus enim lic admixtus cuiflis diflis tcmporibiiste
pedas dicituriS: dctempeflatibiis multa fignap/
nollicanotabisinultimoca.diflin£liDnisqiiartx
Etdebcsetiamhicobfcruarc regulaspriuspofi/
tastnca,2. dC.j. huius diflinflionis deiicntis &
co^e naturis & proprietatibus atqj decorum effe
fUbus.Ec finitur hxediflindiode iicntisSitepe/
(btibus.
CTfncipit.Diflinfiiofeptima detonitniis,&co
rulcationibusdC fulminibus di de diucrlitate
eorum dC eo^ effectibus & proprietatibus Si
nt(turis:ctiapcimod^modo generationis eopt.
'lOfl^locutu ede
nentis dc tempf/
flatibus fellat log
de tonitruo &CO
nifcarjone&fiil/
minc.Primoita/
^intendo pone/
rc modii genera’/
tionis tonitrui co
nifcationis&ful
misdiqiialiterab
inuicediflincniu/
tiir iX coriiju effedus dC proprietates SC naturas
fciJm opinioncsdiucrfopephilofophopt &dem 5
fccEmopinioncSidiucrfoje aftrologop: ponam re
gulas particulares qualiter de tonitruo corufcatLQ
ne&tiiliuine fit pronoflicandu. Dicit, lohanes
iSniicfis infuocatholiconfiipcr.t.litcera^tom/
triiusucltomtmiididtiirqimtontisterrens.ide
fonus terres ikI terribilis. Etifidonis.ii.etyraoI'.
c.8.dicit!ga toitruii dicifeo gifon®ei%eiTeat,Nii
ton^foiiiis cqiiiioramgrauiterinterducodiidit
omnia itaiitcclu dMcidiireiiideatiirquia cupro/
cella iielicmcntilfimi nenti cu mibibiis fe repente
imirciierit turbine iualefcetcexitu^ qiixrentenu
bcm^cxcaiiaiiitimpetu magno proicindic&fic
cii horredo fragore aefertuT ad aiiresihxc illdot’
Et guilclmiis dcaonehisinphilorophiafimlibro
primodicrtfic^conitruu ^paitiu aeris fubito
concurtentiu foniis.Scd corul^tio ut dicit guilel
nilis cflpars aeris cii impetu,ignit{i.fi( rplendqis.
DiUin^o.^.
Coriifotioiiero iitak lohancs lamicnfis in fiio
catholiconfuper.c.litrcra iJcoftgj fptcndor iicl
con[fcdJidiaccio:coriircave.n.iclcc(l9)rplcnder£
uibr3rcuc'.ilariiii'tulgcrc.Etdidti(Idorus iibifii
pracodeca.S.iibipriiis^ lux qu.c apparet ante
tonimiuritlgctraiiocac .Eti ca.kqnti dicit iEdo
nu $fitlgiir Qi tulnieiiiduscxlelhs iaciiliaferic
do dicuiiuir:riilgereeniin ferire ell aC(^ percutere
fulmina atitcoldaniibillafaciitt.Naomnuireru
colilio ignecrcac gr in lapidibus cernimus ucl i at
trimroiaruiil' illluis arboru.Similimodo mnii
biblis ignis, unde & prius nubila iunt demum i/
gnes. Exaetoaute & igne fulmina in nubibus fie
ricontingitdC ipulfiuicntorLi emitti. 16 aute fui
misignebabercuim maiore ad penecrandu dici/
mus quia ex fabrilioribus elementis fadiiscif^
noker id cifqHi nobis in iifu ek . T ria liinc aiitei n
eius nomina .f.fulgur fulgor & tiilmcn . Fulgor
quia tangit fulgiira-.fuigur quia iccndjtfii urit: rui
menquia iiadu.Etioh&nes ianucniisicaiboiico
Hip.f.litCcradidt^rple.ndorigBisegrediencisde
nubxpropne uocatur fulgur uel fulgor dc iacu /
lumcxcotacluiifidus illius iaculioidtur fulgur
iieltiilnien a fulgendo id efl feriendp &proprie
dicitur fulgur quia incendit urit fulgur quia
caiigicfulgoruel fulgetra quia futgec-.d: fuLneii
quia illidit: hxe iohamics umieniisd< ifidonis
ubi fupra. Et albcrtus.io.dcproprictaub^rciu
didt ^corulcatio coprxhcdii fulgur fulme.dC
conikaiioppriedidaeilappiliofubita uapoiis
flibtilis ioflamaiitieuanelcetisinacre iinedeice/
fiiadterra.FulgurueroEuefuIgurarioeigtiisrub
tilis grolTior cu corulcatione ad terra defeendens
qui penetra herbas Si res molles. Fulmen uero-
elhiaporflcciisignitus c6padii$& folidusimpe
tiiofc cadens maioris iiis 9 Ik fulgur: percutit eni
quod tangitpcnetrat&iuruflue Liqucfaciddiiii/
ditctudwLdnditSCnullucoruptibiledrcnkit.Io
ti i6t;is caiicftis iaculi ab iQdo. o niicupan tuHlisc
abertus ubi fupra. Perhocenim quxdida fimt
patet ergo qualiter inter fc diiierfiticanturtoni/
trua corufeatioes fiC fubnia.GTRcIfat etgo dc co
mmgencra.6ibiisdcterminarc6Cpno degenera
tione tonitru i . Dicit beda libro primo dc tepe/
riebiis $ tonitrua diciiof ex fr^ore nubiu gene /
rati ciiliibliacixiiento^ea^tiiitreccptiVde, ibide
uerlandopererratcs&iiiniitisfiixmobilitatisdC
qualibetparceiiiolcnter erumpentes magno con
crepant murmure miiar exilium dc (fabulis qua /
diigani uel turriu :ud ucilca qiix licet fit parua eo
fra^ tanieumagmi fbnum auittitihxc beda. Et
hermes thmegi(liislibro.4.ca.ptimo didt coni/
trua ex coflidu^ttuor qlit.ttn elemento^ genera
fruqi quattuor qlitatuduzlut agentes &dux(ut
padeQtes.NacalorinfngoredCficdtasinhiimo
rcopcrantur.EcbacigiturqiijituorqiiaUtatuDpe
ratione per diucrfas mundi partcsminisconrur/
git coijRidus in acrc.Gii enim fol is calor liuino /
remaqiixllirfiinitrahaC humor ille humori acris
inferioris coniungit&tic nubes eftidtiir. Ad qua
cum calor ignis periicncrit exeftuando calorcac /
risfiiperiorispcrmixtiis ex coiitrarietatc qiulica
tum eo^ minis quandoqj generatur cotiifliisiun
decotingitiqcunc^niudipartcexciccrincm cade
maiorafiet toitrua. N.i fol cii ligna feptetiioaiia
permeaueritfzpcin illa mundi partem codecem
porc fiunt toniniia-ldiprum eti.iomnifol figna
auflraliacratifitficriratloneeedariocxigitin illa
parte. Iceconfiat indubitantcriuibiilas ab infe
rioribiis ad iliperioraconfiirgerc. Illud enim fie/
qiicntcr accidit & iifus tcfiatiir cai^ uero nebuU
nunriiiitqiixdatemtesfiCaliaidcnfxproiit iinaq
qicoutiridaefihiimiditatc^i fi uioleiiter iiciito
riini oppofitojt conairfiis in denfioribus nebti /
Ia iiicubucrit.Si «fiatis calor difiimctiiiiisaccdlV
licpcreunccdTario foliief. Si hieme ucntoiitfri/
gidorumiminbdcratafrigiditasglaciciconlume
ritconllriciioncperillaninccdTano /rangiiii.is .
itaqjcxommiiiolcntaairpopi colhfioneqdieis
Icuillimlidl primo dilVoluitur&qdlgramfllmLi
frangic.Siccpinhicnicfraftiiia tonitrua aiidiunc
&iiix!fatedillblutoria. Et ulterius ieodeca. di
cic hermes qiaulicr concitatu acrem facit nubi
lanutrit qui cum multum acrem comoucrit Si tla
tum liiiim in longinquas regiones oppofims tnif
miferit aquilotiaciis eius concitatus contra :pci/
Lihincmagua tempefias . 11 fuerit inferius oritur
fed fi fuperius tonitrua generantur. Simili mo fie
ricxaliiseomprobaf.hxchcnnesiibifupr.t. Sj
guiUlmiis de conchis in philofophia fiia libro. 5 .
dicit^humtdofamoadfupcrioraafcciidciitccii
ad fiipeiiorcm partem aeris afcendcrii cx ponde
ratione humoKnioaetfnmitatem acris cuuispar
ticuixad modum undarum ex diiterfo fibi oc/
currentes fragorem tonitrui faciunt . Ex motu uc
roaerisuaporalefadiiscranllt in igneam llib/
liautiam.ntrp fulgur uelconilditkiqiizquauiscij
fragore fiatcitiustaincnpcriienic ad nos iiifii q|
auditu. Cum ergo prsdida^ partiefap: fitocciir
fiisgencrantiir.impet^quifi fmfuafcenditetifra
gorlinefulmine. Siauteifieimpetiisdeoriu ten
dat non tamen tantus fitqi iifif adobfiaciilu per
iicniatnonciifulnien.Cu ueroufc^adobfiaculii
penicnericobfidciarcindic.Sedqiiia prius eli mo
tus acris tandefiirfiun nulla materiaiietantecxi/
re reuertit' Iparfofqjcollieit ignes. Si aute i hac in
ferioriparesaeris^ mumis iiumor aer exiliens
tn illo impecuigniri ne potefi quia fulmc findes
non urens efiihzcprxdid^^guillielmiisdecochis
iibifiipra. Aprueio.i.metlKoro.recicatctduas
opinionesde tonitmode conifcati6e.f. empedo
clis Si anaxagore.Empc^cle!! uero dixiiignede
Tra^latus.i.
ioi-i-i ci’! rdi^iis Iblis in ntibcni & ibi cxtingiii foiiil
aiit caiifatiicxiilacxtindtone diciccffc tonifriiu
Anaxagoras iicro dicit ignepcruiolentiaqiian /
doc^ extendi a loco ignis tifqt ad locii nubtiini 6C
illo igne iccrcniptoiutbibiis micanspciTpifliiu/
dincin nnbis facit ftridore urfotiuni quxiida qua
lein cfricirfcjTiini cadensin aqua 8C illcfonus iio
caf tonitrmis. Iftasucro opiniones cmpcdoclis
&anaxagorc improbat Ay:. ubi fupra.Scd in pri
cipio illiiiscapiculi iiitiini fecundi metheoroi/ po
nit Api . modii generationis iierii tonitrui dicens
q; cii duplex exalaiio elmetnr a tetra.fiicca&hii
tnidaex ambabus cxalatioiiibusconcurrcniibus
adinuicead conilitucndaumimeorpuscouniriii
tur nubes . Nube ance fafta parsfuperior ci’ qiiie
cftticrrus c.xlum cft frigidior & IbiiTicr qi pars
eiii' inferior quieelfucrliis terra. N.i ex parrefiipc
riori deficitutraqicaiiracaliditatis.f,illaqua:ellp
rcfrafiioncni radiopi pcrtingcntiii ad tcrrarn.h t
illa qua: cllcx appropinqua tiocadcelu.tx parte
igiturinfcvioiinubi.sqtixmimisfpiliaeft femne'
fulmina & cchuophilc & Omnia talia iicrfus teiv
ram dcorlVi licet dc fecfTcnt nata moneri furfu.Et
dicit Api.Q) non cll mipi fi fulmina & alia hniiif/
modi corpora ignita moneantur cx nube dcorlS
licet de fe nata elTcnt moneri furfii per natura ca/
tidi quia ca qua: monentur per rcpulfioncm fafla
ab aliquo n^cafunt moueriincontrariu repellcit
ti.Niicaiitcfii!mina& alia hiiuifinodi corpora
ignita nioiiciitiir per cxpullionefaflani a frigido
nubis quod quidem frigidiunagisuigct in parte
fuperiori nubis qua: cd uerfiis cadum ut diflu cft
& id iplainouentur in iociini coiitrariu.f. deor
liimlicctdcrceufintkuianatafint nioiicri furfii
quemadmodum lapilli comprcfli inter digitos
qiiandoqircfilumt furfii Iiccrpcrgnuiitarcfiiama
gis rlTciic nati luoiiciidrorfil. Sonas ucro toni/
irti! fcd.’m Api.ifto modo fitex cxalatioric ficca
cleiiata ufe^ ad locum nubiu illa pars exalattonis
qurpliishabctdcealiditatcfibi incorporataeiio
latad locii qui cft fiipcraercmfrigidii qua: autem
minas habet dcc.i!iditate& pcrconfcqiiensgra/
tiior cft. SubfidcrinIocomibiu5i comicnieuti/
busnubibustnrcrcludituriunubc.ficaiitc inter/
cliifanndiqiafrjgido nubis fortius unit libi cali
ditateinfiianiita ut per caliditaCc furti ficata ma/
gisfubtiliciiirpetcns exire mibC'nonpotcn.saiitc
exircftati; propter rpilfitudinci nube nubis ofFe
ditfcad Utera nubis pcrciiticndd iplclbnus aiitc
ex pcrcuftii tioc.ttur tonitnins.Et ifte fontis fiege/
ncratus fimilisefonoquiquandoqi audi tur inii/
gnocnmfl;imaacccndatur: fitatitfonusiftein fla
maquia lignis exficcatispcrignccxalat ab eis fpi,
rit’quidc rumpens & feindens ipfa ligna, Ifta g> .
Imius exalatio exiens primo quidcpcrcii tiens fla/
mani uraercCicirciiftnantc facit cx tali pcrciillio.
iicgencrationc (oiii hoc in qi modo exalatio inci
dens ad latera fpiftanubis facit tonittiui . fuit aiit
duicrfi foni iii tonitruo fcdlin diiicrficatc pcrciif/
fiomim.Na partium r.iibis qu.cda liint Ipilliorcs
£c ad illas fortius percutitur exalatio itaqi gciie
ratiir fortis Ibnus.Alix aiitc fuiit minus ipilTx &
cx pcrculVionc exalattonis ad illas parces nubis ge
neracur fenus debilior. Interiora nan<^ niibni
funtnonita inrpiftataficutfuntpartcsextcriorcs
nubis. Eft ergo conitrtius Ibntis quidacaiilatuscx
niolenta clilionc exaUtionis liceo offendentis
ad interiora nubis 6 C liac cft tota fcntccia Api.de
generatione ionitriuiiiiffocii.ultimorccunclimc
thcoro^.Quod aiiicmfcctinduicrfiiatcnubiiim
diiierfificaturfonustonimiicxprcfrcctia patet g
s!bcrtiim.5.mcthcoi'opt tradlatn.;.ca.7.ubi dicit
{icdiucrfificamraiitcfonustonitnhfcdmdiuerii
tatem nubiiim& IpiirnudincdC qualitatem fri/
goris & caloris &fc<ini dtocrfitateloco5!:.f.fcirn
gialtcfiintinibcs ucldemillc^fciini hocfortius
Ibnant & minus & magis adimitur Scterniio can
timiinhocqjtonUruii titex ruptura nubis. Sed
etiam inhocqnonicnuicaulaturpcrcxtinffione
ignis in nube: liirc ibide. Et liiprain eoderrafla
tu.$.ca.4.dicti a[bcrtusq>uaporlkcusininrerio/
ribusnubishiimidxquadnipLice facit fomini.Si
aiimiateraniibisrantLi percutiat & nonfeindat
& Qc inflamatus fuerit tunc facit fonuni ffdmap
cutiencis qii i eft fontis quali tuuntltiutisSC no nii
cat nifi qn per pann u Ipiftii eo nubes aliquan/
tuluni cftpariiadi iononappareicxprelTe flama
Sed ut diaiim eft quali per panmi IpilTunueuiide
autem fonuni faeiciiaporcgrcdtensiiiflammatus
ffauiafortircrpcrciiticntcrupcracreqiueftindt
cuitunttbis.Effaiitehic fonusficut fornis flaiiia
in medio incendio fituideturtuneflama pluri/
Ilia ferri per acre aliquando ffcfacit eundem fonu
in lateribus nubis non inflamatus Sc tunc audif
luniulciians fontis iiiiealiquacorulcationc&fo/
nuseft fcilTionismagiixiielutri pannus fortis im
mcnrclatitudinisfcindatur&elilbmistcrnbiiis
&uifns fulguris eft certus fornis teribilis innube
coqinon refl.cfciuditLirniibes.fed in parte qux
maiore fuftinct impetu uaporis ficd inflaniniati
cgrcdiciis & ifte fontis eff frequenter interruptus
quia intcrniptielcinditur nubes. Aliquando ante
habet fonuni magnu uno impetu ticnicncem (lait
mdetiircIaufiisiicUicfica inflata. Si fiiper caput
aliciiii]sfrangatiir& hoc fit quando impetu tot’
iiaporuei maxima eius parsexilit in aere fltbito
crumpcnsniibcm&pcrciititipfapcrciiftioe ima
fortiflima & hic eft modus lcrti’tonitrui. Qyar
toetia modo fit Ibntis de quo loquitur Api.
fontis qitaQ humidope nucuiridopt lignopi ac/
Dillinaio.7 .
pflnrimn in igne & hoc St quando uapor ficciis
cxinflamationeqaxric maiore locutuceniniibe
coniprclTam liumida; dtfTiIire facit & egreditur
parsciiis aliqua nciitfaltiiscarboiiu iieloao^ in
igncaUato^flf prxcipueinucnitiir limite hiiiiis
incaliancisqiixnon perforata di nipta cotticc
ponuntur in igne calido quando cius humidu in
eis indpit rcfolui generatur in eis uaporqui qux/
rit locum maiore &reliftentereftamiicl corticem
dirnimpu& exit deignecuipetude crepitu ma/
gno.hiia(ite. 4 .niodi tonitrui funt tantu ipliiis ua
poris intenliquandoinhora indamationis eius
contrahitur nubes exterior dC copriniit qd cftin
trai^amdcuaporcterrertri:iiaporis autequi no
eftitaiiehcmetisibm funt.;. Cii enim conifeatio
fit demateriauento^t calidoj: &iIcco^ cuiufmo
di Gintcx.ilationescalidx&ficcxquscoprimiin
turinuentrcnubis& inflaniantur inflamatioiie
uelicmenti.(iint|tamenaliqiiandonon adeo for
tes ut nube fcindant.Sed Cii tan^int latera nubis
humidxquxiam comiertiturinpliiuias extingitt
liir ignis naporis inflammati iicut extinguitiir
ferrii cadensin aqua &hic fontis iiocatiir ab Ak .
fontis ftridoris.Etfi gdegredit'’ dcigneillud mu
tat&fplendorillecflconifcatio. Sciaautdiiicc
fitas foni c(l quando uapor intra nube conclu/
fus non cft intenfus nec multii comprefTus & nii
bes continens ipfii noncftinpartibusxqualitcr
fpilTat tunccnimcrumpituaporpcrdiiierfaspar
tes nubis qiii funt qtiafi foramina & tunc fir fine
coriifcationefisntis nbilatiisfkutquandoiieBtus
iiehemensflatperforaminafibilando Tertia aiic
ditierfitaseflquandomibis debiliter continet ua
porem terrcflre tucenim citoantc^igneatiir eru/
pit fiC non facit fonii nifi fufflatimim: cius ftiffia/
tio cflaliquanttilureSrida &inipullliiaficut ell
fontis foliopt : hxc alberttis ibide;& tot fiit modi
quibus fitronitniufcdmciim.Et dicit guillietm®
dcconchis ubi fupra.qi dum nubes cft intcgrafpi
rit^^intusdifciirrens fonfi xqualem & contimtiinj
atep mugitibus fimtlcreddit.Etluiiufmoditoni/
truaitenttiri himbris funt prxntiticia.Sed cii nii /
besad modii uclicxelidaturfltfbniis aciims quo
iiomiResconcidut& attoniti fiunthxc.IIle. Co
rufcatioaiite prout dicit .ubi fiipra fit iflomo
do.CtienimexalatioficcaquxpcLilTionc fua ad
latera nubis caufabat fonii tonitniL poftea exten/
dinir&mipraextcnfioneiielextenfionefiiaigni/
turpropter motu fortemiigniturin^ debili qua
dam ignitione ita ut appareat colorata t uc fit co/
nifcatio.Corufcatio c^o efVexaUtto extefa a nii/
be ignitafiC colorata. Conifeatio itaqt poflcriiis
generaturfe^m natura cpaiidiaturtoitruus&tii
corufeatio prtusuidetur ^ tonitnius audiatur, ui
fusenim t in(latKimiutaturauifibiIj;auditusauC
a fonabitino nifi i tempore fictit patet cu remiga/
tes clciiantrcmosab aqua pcrcuffa prius uidetur
elciiatio remcivqtaiidiatiirfonuscaiifatuscxpcr
ctifrtoncpniisfaiia i aqua. Sic itacp patet qualiter
generatiirconifcatiofcifmopinioncalberri . Ali
am etiam opinione redtat .in fine illius capi
tuli ultimi fecundi nictltcoroijt .1' q> coriilcatio elt
quida fulgor apparens fonu cci.i non exiens fccfiii
rdiicritatemqtadmodii fiquispcrcuttatmarc cii
ititga fiatim apparet ibi fulgorqiudaca.ifatus ibi
ex pcrculTionc.Et codemodo dicunt qiiid.5 qi cx
ntibciiclociori mota a iicnto iicl ab aliquo tali ap
paret quidam fulgorqtieni dtxenint clTc coriifca
tionein&cx colli fionc nubiuquifitiiiucntoriiin
dixenmtcaufarifoniitn tonitrui ac etiam tiiqiio/
riindamcorpopt liccojit cletiatope in acre : hac o/
pinionem reprobat Ape. ubi fiipra. Et frater alber
tiisubifupraca.tS.dicicq^conifcatio iiidettir ali
quando alba aliquando derinadi aliqu.indo
quali fubrubca di aliquando quali rubicunda di
aliquando f.imofanigraluccnsaliqiiantulu licut
carbones obfciiriignici.Caufaaiitc coloris albilti
eidi SCteiiuiscfl quia uapor in nube iichementis
efl fiibtilitatis di tenuitatis & io non habet iiche /
mentem inflamarionem quia flamma cii fumus
ardensde talismaceria qiiafi nihil fumat ncc dl
talis materia tichemcntis caloris iicl adiifliouis
quianon adurit quia non habet ignem coinprcf/
fum& adunatu^ io hxcaliquaiidodefcendit fu
per corpora lignea iielalia materia extra inflama
ta ftiperca di tamen nonadtirinir: 8i hoc eliquia
illius corufcaclionis ignis quali nullius eli iiirtutis
iindc&corporafiiperqiixcaditnon fumant qa
parum alterateatalisflama. Citrinaaiitccorufca
rio fit ex uapore nimis tenui in quo flama clima/
gispanimfpiltadc magis aliqttantiilu hiimida.
Etnibeacfldefpiiriorimagisglutinofafcd di ni
bicnndaqiix eli ficut igniti carbones lucidi cx ua
porc dciilo bene comixto di glutinofi habente
liumiditateSihxcell iiehementisadufitonisom/
ntumeopefiiperqux cadit & cnimpitcii terrore
magni foni ficut cii animal mtiltu magni! cadens
& ebullies de fornace di id ilie uapor in aqua ma
guxpluiiixardcntd( incendutduitatcs di pene /
tratuft^adinterioracorpoptfujjcrqux cadit di
forte fiibito interimit ea.Fumo(aautc corufeatio
flue magna multuefiterrelirisdC ignita & iofi fo
rct multi! humida hiimido infeofo decoqueretur
indclapis niger iielrubeuscadens de mibcfdndes
trabes & penetras truncos, hxcalbertiis ibide dc
conifcationudiiierfitate. Mdrcftat dicere mo
dum generationis fitlminis.PollqsdcgencrAtioe
lonimii&conifcatiomsdicliiell.DicititaqibCi/
da libro primo detcmporibusfiilminaattrirunu
bium naici in nx)du (ilicum colifo^ concurret (i
miiltonitriia.Scdronittlfardiiisaurcscf fulgore
oculos penctrarc.Nani omniit rcjjj collido igne
creat.Idco fulminis igne uini habere maiore ad
pcnctrindiiquiarubtiltoribiisclcmciuisfafliisnl
nobis in iifu m. Quidam dicunt d.im aer in (e
iiaporalucraqiianidcimis & igncmcomutabilr
de liipcrioribiistraliatipfiusconfligcntibiis oriri
fonos.diiecii horrore tonantes tonitnio^i erepi
tus gignunt dignis mncitfnifiibiisobclTe. Sia/
qusprodediliarcbedaibidc. Etherinestrime/
gillusUbro.4.capitiilo.j.dkit 9 ex calore frigo/
re humiditatefli decitate condringentibiis nafei
turtonitnius quorum dimilobuiantiiim terribi/
Ic&ardcnsimpctus fulmen dicitur. InipolTibiic
cft enidomnia contraria naturaliter niiiccanfqn
fonitus iielop: qiixipctus in iptofcruoregencrec
exqno» c 5 niixtioDercintill.i;pcrciIiuntqua;qua
iiisante Pinu appareant no tu praccduiit ba:c iier
nicsibide. Etdicicguilhelmusdcconcbisin fiia
pRia (ibr'\ 5 .q> fulmen cdpercuffio aillidonc ali
qiiaulqtadobfiacuUieuimpctii ucniens. Item
dicicgiiilhclmusqjdiucrla corpora a terra ciia/
poranturqtionmiqiixdamliumidafcdqiitEfimt
(iccaex nn'tu & traflu radioijt tolis in ignem tra
ficrunttqiii d Icois SC difrufii.stir<^ adparte’aeris
defecdat inferiore cftftilgiiratio.Fulguratioigi^
£c fulmen nou natura fed impetu differunt, Bil
enim fulguratio fulmen per latii ufqj ad terras y
dtida. Itefulguratioedpenefulmen: fulmen ue
rolqiiodamo plus^fulguratioihscille ibide .Et
AK..;.nie{[icoro9^ ca.pi'imodirir epeumrpirit^
fubtilislcgrcgaturcxnubepcrpartcscu iiioletiti.i
ita q> igniantur fit pa(rioqu.T iiocatur incenfio:in
cendit enim & colorar acrem coniuii^lii fibi ali /
qualiter ignicdoiprum. Si autem nuiltus fpiritus
fubtilisfcgrcr.cnircxnubecuuioleiia&inipfacx
tendoncigniaturrunedt fulmen quo frequenter
pcnctrat& adurit illud coipus cuiincidit.Diffe/
retia tamen citiplo^ fulminii. Si cni rpiritii.sniul
tusexiensex nube igniamr aflii fi fit magis fiihti/
Jiscjicalidu-snuicpciictratcorpiis ciit incidit fcd
non aduritipfiim di id cft fulmen qjpncucatgcta
iiocur.Si.iiitclpirifiisi!lcexicnsfucrit magis cali
dus q: fubtiiis tunc maiorem moram faciens icor
porc cui incidit .iiritiprum & e fulmen poc/
f.Tpriefolocntaiic)cant.Primu fulmen quod anti
quiiiocabantargctaproptcriiclocitatcpriuspc/
nefrataliquodcorpiispcrtrantomdoipfuanrcq}
mora facien scombiirat.Ex hocauteforte poteft
reddicauralnii^qiiia ait fcnccailibro quxfiionu
naturaliil q> fulmen pcrciifTit qiioddadoleum ple
mimiiino& tamen poftfrqflionc dolci uiniiin
ftctitadtenipus8{ non effluebat non diffunde/
bat' quia enim iiirtusfiilminisinpenctrandoma
iorfuit^uirtusnintpcr qua natum fuit eff^undi
dcovdimidco i minori tempore pernifiu fuit do
Icum & fr.rdbim qt uiiuim iiatii ede dcorfii mone
riiproptcr quod frafio doleo potuit utnu dare ad
tempus itautnodiftiindcrctur utmaxinic ficr.it
iiifcofumtunccnim iiirCiitcfulminis potuit itiaui
fcofitastranldueiad exterius & cotinuari ad mo
dum ciiiurdam pellis quicon’incbaruimmi ad te
pus ne dcducrct. Fulmen autem fcd m antiquos
iiocaturpralolocntaquiacd minus fubiile^ca/
lidum ideo incidens alicui corpori tardius pene /
trat & maiorem moram faciens aliqualiter colo/
rat non autem femper cum colorat comburit qa
amplius requiratiirad combudioneni^ad colo
rationem quia fiilmen longam moram faciens 11
aliquocorporecolorat& tantam niorapotcftfj
ccregictiamadiiiitcoiporaproptcrhocquxma
gis reddant fulmini pUispatiimfa fulmine imdc
conti ngitaliquado^ laminxcrca: infixs clipeo
ligneo liqucfainta fulmine. Lignum autem ni/
hilpairumcdqiiiaproptcrraritatcnt ligni fiilme
incidensIignoftatimpcrtranfit&: ciciiis^’pof/
dt exurere. Contingit etiam aliquando qi incides
homini iicdimcntaeius non comburit.fcd faci/
litcrtiandtpropter uaporofitatem iicftimcnto/
rtmhomincni autem intcrficit.Quodaiitfiilme
firipiritus quemadmodum dippodtiim eft. Pa/
tetex hoc qi flamma rpirit^quidamcduinde&a
tiirimemouctiirad motum fpiritus iitparet cum
iniiadit domos. Fulmen autem ficut damma eli
qiixdam& ideo fulmen e fpirit^. Ircmunucdac
cidens circa fulnie.f.q; omnia corpora quibusin
cidit fulmen molientur anccqiperciitiaiiturafiil/
niinr.cuiuscaufa cfiqiiiapercuirionem fulminis
pr.Tccditmotuscuiuld,im lpirit‘-'qiu monet liii/
iufmodicorporaantcip tangantur a' fulmine.
DifFerentia autem eft inter huiufmodi fulmen
quod adurit & infer tonitruum quia fulmen a/
durit dciitdit^umell.rcd tonitnmsdiuiditno qui
dem per tonum Sed per^ dmulcum tono toni /
tniicxitrpccicsquidamexnubequia perciitiedo
corpusplcruqjdiiiiditmodo exurit: & liare e fen
tentia .de fulmine £c de cius generatione in
ido capitulo primo tertii metheoro^ .Et nota $
ideo intendit pbilotopluisprobarc q* fulmen fit
fpint^quia fuerunt aliqui opinantes fulmen ciTe
corpiisquoddafolidiiperhocqt aliquando fimi
cum fulmine feruntur quxddcoiporafolidadcot
fum & prxeipue calibs uel pocitis habens fpem ea
libis qdcdidnituoptimti ex quo fiuntoptimigla
dii.Etmineraliaquxdamquxcaduntcu fulmine
de niibcruntexdccata g? no Uqiiefciit nec fabrica/
biliadint-Scd cum in igne ponuntur ctiaporanf
iticineres.Dehocaiitcmmagistrafiabiturinca/
pitiilofcqiienteqiiandodiceturdeefreflibusto/
nitrHicornifcationis fulniinis.Et albcrtus.:".
Diftinaio.7. i’4?
metheorornm.traSatiitertio.capi.ii.dicit cfte/
pusharii iniptrcfrioniim qiixfiint Conitmu cor
riifcatio praicipiiccll in siiatc: di in xltate ct pod
magnu cauma in temporemagnixUusiciiiiis cait
fatftquia iprcilioncsiftifiimrdcuaporibusgrof
fis 6Clpiiris:nucnhthuniidsex quibus fiunt nii/
besmagnx&rpilTic-f-iienntriccxqiiia ctia fiunt
«X iiapore teirci- ; lu. amato. Vapor au te h^nioi
non cUuatur a fuperficie terrx ubi terra fubtilis
cl^& aqua fubtilis quxper pitiuias defeendit .
iiaporifle emiturde profundo terrz ubi aqiiacit
impura bi terreffris SC fpifTa H grolTa & glutino
la: quia ex illis fit proprie uapor ham$ imprelTio
num .emere autem non poteil de intimis terrx ua
porem nili calor magnusualdc;£f ideo nonpo/
tcdficrinintcmpotxxilaris.Adhiicautenino fit
tonitniunifideuaporeadiidoquiainipfarua in
flamationcindpitinflamari .calidum autem adii
rensnonednifiitemporcxdatisi&idco uapor
tonitrui 8( fulguris non eleuat.ir ut mulRi} nili in
tempore sdatis. Amplius generatio tonitrui SC
corrufcationisnonfitnillfrigorefortiirinieini/
pellente nubem aqueam& comprimente lupo/
rem . tale autem frigus non ell in aere nili fit ex /
piilfum undi^ ad iinu locum aeris. Expulfio au /
temhuiufmodi non efi fortis nifi tempore caii/
lis ut patet per prxdiif.1. Generatio igif tonitrui
£ecorrarcarionisperfcnoncfi nifi tempore x(ia
tis. Ex hoc confcqucnfcrfcitur generatio iffope
edpollfercnitatcinipraopationeidoru cxlii ob
ntibilctf quia twore nubilofo frigus dirparfum e
in aere & non facit operatione forte in loco fiio.
Sedquiaidanonfiuntnifiinnubibiisneceflc cd
czliim obnubilet' iipfbdeicenfu illoruilicct an
tem aliquando uideatur non elTc nubes cii micat
fulgurincutinxffateinferenomdetitrcomilcatd
ferenoca:loprxcipueinaepufculo.tamen ibifut
nubcsubiniicatcorrufcatoSiadnosiienicaltcra
tiolplendoristantu.Exdidisdefacili fcicur du/
plex locus generationis harii imprclTionu .f. loc^
ubigcneranffccCm formas fiiasi&loeiisiindc ex
iralutur & elcuat' fiia maceria: NecelTeecni q^ge
ncrac inlocoaltioriquIixiprefTioesbuidxqa il
ie frigidior c co q: ad ipm repellitur & ab inferio
ricatidode huius fignuefimtilrufpaciu quod e(l
interauditutonitnii&luifucorrufcationistprxci
pue qn magna functonitniaqamagis efpadiim
illud cp qn fut pania. Locus aiit unde extrahif ma
teriaehuidusgrofrohuoreaquxac hns terrcftrc
glutinofi*! no de facili fepabile qahoc igne adure
te magis coprimic' & infpifTafiniibe.alberc'’. Et
beda li.prio de tepericb’. dicit ^ i hieme uel i zda
te rara fulmina fiu nqtiia i hieme gelidus aer qcqd
acceditignis uapnris extingtiit. (n xfiate, calidi
iiaporcs tenuefi^denrantur in nubes (Inequibus
non fulgurat' ihscbeda . Patet ergo cxprxdiflis
quando fiimttonitruaSC qn non fiunt connini/
tcrfc«fmoptnionebedx& fctf; opinione aiber
ti.Etalbert^^ubifi.pra.ca.iilti.dicitfic.gj IpesfuI/
minfimt optime dicit feneca tres futq^tpria eftil
tnen q^fepat.SccundafulNieqcCdiflipar. Tertia
fulmeqniric.FiilmeaucqtXfcpatfubcilcm het fla
ma: & io p ligiifia foramia Si p poros fuga c ei
ob finecra & piira finmxfux tenuitate . Fulme at
q<£diiripaceglobatu&hctcomixtauirtutefpus
coadi&peolon.Fulnieautcrcmas rediraliqnan
do p foramen pqnod igrcltiiscud detrudif ad la
tus iibiuiemtuaciiu:rcdlcd}fulmeqi{di(ripat fi
redit nec pforatfedriipitcaqux pcLiiit.Tcrtiaan
ta fpes fulminis ell illa qiiz urir Si niultu het & fe
rminaporisdi niagiscignciicpfiaineii&inhcret
pcnirts.SciendntnqrlicetnuUu fulmciiemt fine
tgne.tn illud ppriedicitiirfulme igneuqrnianife
nareliqtfignaardoris.Quodauturit Si fnifiat
urendo tiib^modisiiiritciiidando qre ledte Icut
iiiiuriaauteobnrit aut inccdinoraeiii illa urunt,
fcd ditKrfomo Quodcfiqsenfeobunue illud uti
c^&ufiu efiifcdhoconiiertic' qaquodufiuefi Ie
tuiiuria noncccirariocofiimptu e& cobtifiu in
toto iiel parre:qap6t ignis ufiiTe aliquid ipfo tri
fitu Ilio q<£ nopptcr iKiccobuftn ell. potdlct ali
quid eccobufiuqdnoficaccCTii.Sednocouemf
gaaccenfii eq^no cobnric' itotouclinparteihxc
aibert^ ibide. Sufficiunt ci^o ad pnsbxcqux di/
Safuntquantiiad naturale finanidctonitniodC
corrufcaci6e& fuinne& qlitcr unuqiiodcy eoru
generaf & qliterabinuiccdiilingiiiintur.
IE*Capitulu.2.deeffcSibustonUriiicoiTurcatio
nis& fulminis.
Odo intendo ponerecffcfl^roni/
. triii comlicationis Si fulminis Ie/
(B cududi£lapliiloropho^.Oieiiitft
cpalbcmis.;.metheoro^.traflarii
3 .cap.i 9 .qi nidebatur diuerfis phi
tofophis tonitriiii Si cornifeatio /
ne& fulme ee res diiiiasppter mirabilifate Si di
iierfiuteeffeSuseopt.Etdicitalbert^ 9 prxcjpiie
dicentescorrufcarionediuinaeficfiicredno ma/
gniin diuinis idolop: patrcs.AfchaIus.f.dC ceci/
naquidixenintcorrulcarioneiouis clTe iioliinta
te eo q? diiierfus Sc mirabiliter eet eius effed^pro
pterquodiucnitaraliqiiandoledereflores uinea
ru eu nufcp appareat adufhois iielligiu Si aliq- 'a/
doinucnif liquefacere auru Si no lederefaccii iit
quocau^t.Aliqn etcominuitiliicliquefacit gta/
dui uel pforat multis foramib^abfi^ adnllioe ua/
ginx.aljqiiado<ti3adurircalciamcutaa!icuiusd&
Qoakdit crus ud pedem ciiis.aliqiiado,ct ejuiiit
pilosaliciiiiisfntotofbrporc& non aduritcor/
pus cius.Dico autem pilos raniiii inguine qi fub
afccllis & csteiis locis occultis SC non ledit cni /
raiid bracliiaiiel qui inguina iiclafccllas coepe/
riuntialiquando alterat colorem hominis iiclal/
tcriiis qi percutit & nihil amplius facit. Aliqiian
do interficit eu tamen niillu lignii appareat adu /
tlioisurmilneru.Etaliqiiando interfefli apparet
aduftiois fignti & aliquado lignu diiii{i6iS;& no
aduflionis Si pncipiic apparet hocin lignis per.
ciiirisa.tonitriioqiiiinloco percufTionis albifTi
niainucniimtuf.Etadmirationepri omnib^di/
gniuscffq^ (icut dicit Seneca aliquando percutit
& adurit dolium & tamen adhuc llatad tempus
tjinunccdcfliiitncecfFi:ndmir.Fertureci.i aphi/
lofophisquibufd.i q^ pciifTiim iiencnatu a fulmi /
ncemitiititcncnuriiiitsfigniiincftqjfcrpcns fui/
mincpcrcitlTlis infra paucos dies uermicuJat pii /
trefaaiis qi non facit alter in tcrfcflttscognicnc
nfi in eo prohibet uafei iicrmes exeo. Quod ante
oibus fulminatis coniunitcracciditcftgjocpcr/
cuirumfulminchabetodorcfulfurcu .Etqjani/
nial percu/Tum fulmine fcmpenicrtitcaputcon/
tra impetu fnlniinis. arbor ante ucl planta, fi per/
cutiturfulminchafiulascunlfascontrafulnicn e/
rigit.HorumautcomniiicaufasponitalbcrAibi
fiiprain eodem capi.ig.Et alia etiam multa in cf/
fcflibus fulminfi notata fimta philofophis mira
bilia.Et ubi fiipra.capi.y.ponit albcrtus duo ex /
pcrinicntaquaaccidcbantexfulmincmiilHini .f.
mira nda.dicitenim 97 aliquando diesfukobfcii
ratus ex nimio puliicrcin aerererpcrfoitaqj po/
pulus territus putaucrat diem uerfum fiiiflcin 116
iflc&tuncauditafuiittonitniapiuna & lifa fut
fulgura &fu!mina; quiiit dicitur a qiiibufdain.cx
conairfuaridorii} eorum funi fada nccinibiuni
aquas iitipfidicimCiierellinilircr in toto fcnicuc
acris creditur fuiflc. Aliud cxpcniiicntii cfl ut di/
titalbcrmsqilegitiiriu liiftoriis pcrfanq.f.q^rcx
canibifes contra qiiendam tininii piifit exercitum
in quem arena niot.i nento aiifirali incidens ipni
primo contexit 8 C tandecom)it;'& diclf tiincfu
iiTcfonitrua Si fulmina 5 i arcnaife c6fric;ic’
fimul.Etiibirupracapitiilo.s.dicitalbcrtus gi la
pides & ferru & qtiida alia metalla aliquado ab
alcodefceiidiinrcrr tonitriio& fulmine. Aliqiiaii
doctiadicittirceddiiTcdcmibccorpiis alalis per
feflifictit uiciili licet etcoipusmortuii .Omnia au
tem hax faciunt ad hocgifiilincn fit res diiiina &
qiin iflii fulminis uratiirdcusrebiis quibus fue/
tituoltinfasciiisuttinieantinferiores ficut pitha
gorasdixitioiie mtonareqiiaremis timeant illiq
funtintartaro.EtpaulopolldicifalbertHsficiqa
ante mineralia cadiintdenube contingit propter
mixtionem naporum eleiiatoru ^ natura tendit
ad natura argenti uiiii&fulpluiris tcrrellrls non
dcficcati& argenti iiiiii lutuIcnii.Vndcpricipiie
liTi um cadit quia illud fit ex tcrrcflri iutulcnto &
uiicofo Se quia niultiu decoquitur ab igne nubis
propter hoc cadit in fpecic calibis optimi quod
cll ferrum dnnim & depuratum quia cum conge
l.nurutcxtcriohbusnubis&pcrmodumgiitta/
nim diftillac ab interiore iiapore. Ideo cfl malTa
ficiitgmnisniihi.Etiibi fupra capitulo. 18 .Didt
albcrtus gi cornircatiofiimora & magisfieex iia/
pore terrertri igniio:& ideo fi fuerit miiltii humi/
dus humidouircofodccoquitur-inlapide nigriq
Si nibciim etcadcntcmdcniibc qiiifcindit tra/
besd^ penetrat muros & iiocatura tuilgo fccutis
tonitrui.& hos Iapides dieitaibertus uidini^ocu
lis nollris.EfiautcniIapistenius& acutus in par
tenna eo g> ad ali.i partem primo iiapor inclina/
batiir cu5dccoqucrctiu'.Oninisautcmillc uapor
qui non decoquitur in lapidem rpai llis effundi/
turde nube; Si idcoinccrtumhabetmotu exnnii
tis monentibus Qiiorfi unum «ft expellens frigus
quod fparfit ipfum diuerfis modis. Altcru etl di/
iiaricansiprum&cfiillud quod occurrit ei in ac/
re.f.uentusucl mibcs.Tcitimncftilludquod tan/
gitcimi impetu iicnicns ad terram. hoc cnimex/
cindit ipA:; ficutpilarcpcrciititurproiefia adpa
ricCcm.Et ubi fiipra capitulo. lo.dicitalbeitusgi
corpora aninialuimpcrfefloium raro formanf
innube-.licethccdicat auicemiacontigiflfc.lc^^
corpus uituli cecidit Si hoc ipfc maxime tribu/
it Liirtuti Ilellanim in terr pore illo formam nitiili
imprimentium. Mineralia autem quicadunta'-
deo funtcxiccataiquia nec liqiiefciintncc fabrica/
bilia fiint fcd ciiin in ignem ponuntur Ciiapoiaiit
in ei neresihare albcrtus. Sicergo patet efieflus to
nitnii coriiifcationis Si ftilniiiiis:& fiter iiosprz
diflosninltcipIurcspoIIctaflignati.CrMododi
eam libi quid fignificent tonitrua & fulmina in
quocunq; fieno fiiic tpc aiididf iii'appanicrit.Di
cititaqihcrnicstrinicgifius libro quatto.capiiu!o
5 .Si Icopoldus i libro fuo traflatu fexto.op i quo
cim^ figno tonuerit fiue in die fine in node . unu
cricqnicquid notaucrilanocodcmnifialtcrtoni
triiiis in fecundo fignoabeo uenerit & tuneprio
ris no peribunt . Si in ariete tomieritlierba habu
dabunt-.angufiiaeritifiliis hominum qtiadrupe
dianuiItipIicabimlur.Sed bediz agri minorabu
tur.Si in tauro tonuerit annona montium pro/
iperabuntur&iniiallibiis deficiet uinum&be/
lliaragnmiiltipIicabuntiir.Si in geminis pliiuia/
rum Si grandinum copia erit Si fulmina Icgu/
min.-i iiabnndabimt lanigera paiicz reptilia
multa.Siiii cancro eritfames hominum Si com/
motioilocunc quoque fni£lus terra uailabunt.
^Si in Uoncreditio erit intec regna : anona caraio
Di(hnctio.7.
principio in fine & erit populi feditio & morict'
aliquis magnus ho in Rncanni.Si in iiii^inc ferx
befKic hominibus ifidiabiinnir quadrupedia mo
riennn-.Si in libra liaitas erit in uallc i principio
anniidcindcdcfcenduntpluuiz&ericanonaca/
rain fincanni.Siinfcorpioc racemicnint pauci:
oleti uile:pi(ccs 6C pecudes morient' fccmie abor
tiuosfaciunt.nenti magni erunt clima ab orien
reobfufcabitur.Siinfagidariopiuuizmmt con
gruxifniflus arboru caaentiferui regu praliabiin
tiir.Si in Capricorno multa getesdilpcrgcnt" ma
S aeftiserit in filiis Iiornin ii dC mortalitas iindi
i in aquario plnuiz magnzeruntetia terror i
fcminibusuentusinfrigidet: tiilTisSi fcabtcs 8C
fomotio magna erit inizailo.E t (t in pilcib^^to/
nueritcritgelu& ficcitas in terra Scfniflus terri
deficient. uinutantu habimdabit.diuttia erunt in
populo:& homines infimiabunturnec came mo
rientur. In hiscigocanonu capitulis temporum
& temporalni miitarioes cpmaximecondertlcur.
hac hermes triroegifhis& kopoldus in locis pra:
alliatis. Itedtcitleopoldusubirupra. qriamu
rii tonitrua itcntos ualidos & habundantin fni /’
gfifignificant.Fcbniariimortemiiltoru hominfi
6c maximediuitum przminciant.Martii uentos
ua]idos'& habundantia frugum & lites in popii
lo.Apriiisfamc.Iiiniifrugiicopia.IuIiiannona;;
bonam. Sed fruflits pomorum peribunt Angiifli
reipubliczprofperitate:fedhomii]cs nuiltii egro
rabimt.SeptcmbrishabundantiamfnigH dC oeci
Iiones^otentum.O£lobrisueQti1uakdu & anno
nz & friifius copia. Nouembrishabundanciani
fninienti & iocunditatem aDnon£.Decebrisuey
ro tonitrua annonz iubundantiadC pacem ipo
piiio atep cocordiam fignificant.Sic itaqi patet fe
cundti lenpoldii quid fignificent tonitrua in quo
amqi menieani audiatur. BxprzdiSis autepa
teccffc£lti5tonitruicorcHfcatioais & fulminis.
& fiuiturhoccapituiii.
CrCapituIu.^.qiialiCer pronoflicandtim & per
orbe.s magnos dC per cotuafiiocsntagnas p
eetipfes luminat iu dc tenicruocorruleatione ^
fulgure.
Odointcdoponercfcgtilaspartt/'
Ollares dc tonitruo coiTu(cat6c&
m fitfminc.Etponotibiregulas coTU
de acctdcntiii funiptas ex pricipio
orbismagm& excoiimdionibtis
truonis & execlipfibus hiiariti .Proqiiib^ dl feie
du qrprio teoj iniielligare dhitim orbis magni t
qtiofticris iuxta dodrina tradita'! iradatti primo
diflindi6epria.ca.4.o)ecatinuc(Hgcs diuifbrej
ani tui fignfi prbfcdidis orbis magni i quo ftie
ris&, gradu d profedioisproiu ubimpradidu e
146
ftiffidcter.Habito ergo dnio orbis magni in quo
fueris mcffigabj.sdiuiimcoiudiQisniagnz:&l!/
militer dniticcliplis.Sialiqiiaca^ habuerit figni
ficatione itiper illo tpepro qiioiioiucri.sjnoftica
rcdet6jcruocorrufcati6e& fiiliuic.Dniacdiiiti/'
dioismagnzldC cclipfislcicspeaqiuz tibi dixi i
tradattipiiohui^libridin.indi6ib'’fcciTda&ter
tia. Dico itacp fcdnifniainalbu.v.dccoiiindo
nibiis.dria.i.Saturnuscudnatiirintorbe magno
iid fucritditiifor orbis magniatUciiduaf in aliq
coiiindiocniagnaiieUnaliqCclipfi luminariimi
modisqb'’^diai'ieft5d fuerit cf-^figniflcatio iaC/
re enit fiilmia toitrua & corrtifcatiocs & neti iia/
lidi. Ite fcdm fniam ptolc.:.qdiipar.ca . 8 . dC fc
ctidu fnlaui albu.dria.j.Marscii dhafco mo quo
didtieft.& fi fuerit ci"fignificatiofaerccri'ic tepe
nates & ftilniia qiizdida ftitcharifclio. SC fcdliii
halLerit corrufeatio corpora dtrra findens & mi
nusdur.^no Iedd-.& fi luerit eius fignificato ima
nacciderfubmerllonaiiiu feflinapiidos cotrari
OS& diucrfQsautgcorrui<:ati6cs& fulniiadi hit
iufmoi. Itelcim ptof.iibiri)pra.& albu.iibiflK
pra.drfa.5.Mcrcui'i®’cu dnaf eomo quo didiu e;
fiC fi fuerit ei ‘’fignifkat6iacrcfignificatti'ctos tur
binofosacectonitniacorriifeatiocs & fulmina.
UH ergo tres plz .f.fatiirnus niars & niercuii^^cfFi/
emtnatiiraliteriacretoiiitniacomifcatoes&ful
luinaqiioticrcitqtipfidhant' code inoqiiodiflfi
eautquotienfctiqidnanf in aliquo tepoj: reuo/
lubiliti.Quzautfignificantiqfrartcs czli efficiat
naciiralitertonirruaeorrufcatidcs & fulmina ps
tenc,i&ri^ihacdifiindi6c.ca.imnKdiarcfcqiictei
fine. lteC:<fmfiHanialbii.^'’.dcc6iiindi6ib^ma
gnis.drsa.i.Sattim^fi przdido mo dnef dC fuc/
tit zc^diftiis figno arietis 6C fuerit iiiic recrogra
diis fignificabitconirrtiacornircati6es£cfii!mia.
Et dicit hali in tradatii fiio de exnda pla$e de fnb
radiis q? fatiirn'’i ariete fl’ati6ari'’ton!tnia & fui/
gura fignificat. Ite dicit hali ibide fatiim^i tati
fo ftaiioarius iimbroftis & tortuofus, efficit'. Ite
Icifm filiam ptolubi fupra.Sd fcd!m liiiani af bn .
i:bifiipra.dtia.:.iuppitcrct'ipdi3udniuniobti/
nueric& fiicricilibrafignificabitincjrta ziliiiafi
nniltitiidinetonitrHopt fiCcotriifirationu. Itefc.-
cudu albii.marscii pdidiu dniu obtinuerit & fue
fit in tauro fignificat L]ehemeti.it6iti'iio^ cor
rufeationu. rteftimalbu-niarspdifiujdniu ob
tines fi fiieritigeiserutnocumtahoib^pp fiilmia
&corriircaeioes.Etdicuhaliubirtmra.marsinli
bramaititin'’turbaci6es& toitntafacit. Ite dicit
hali.mars i pifcib^matiitin^curbatioes £c toiiriia
facit .Sol iierocii ^didii dniii obliniierit n; fcd;
albii.njfcdmptol.fignificat toitrua aut corriifca
toes.Etdichali iibirupra.ucn^iarictcmat udato
nimia&pluuias fignificat. Itdrc^malbii.ubifii
pra.ucuiisinuuroprzdidiri obtines doniuiium
TraSatiis.i.
figtiificfltmiiltitudinetomtruorii 8i corrufcatio
niim.Etviicithali.ucniisitaiirolIib radiis toitnta
fignifiat.&fciJmalbii.iiemisintauro rctrogra/
dalTgnificaruehemcntiaConitruoni . Itcmdicit
albii.ubirupra.diffcrcntia.f.SCfciSni ptoLi.qiia
diipartiri.ca.S.Mcrciirmscu pra’difludominiri
obtimieritgcneralitcr efFidct tonitrua cornifca/
tioncs&fulminaproiitaprcffiiisdifiiicft prius
Limaurroclprxdiftu obtinuerit doniiniu neqj
fedra ptolc.neqi fcilm album. fignificat tonitrua
corruiatiocs & fulgura iil' fulmina. C Vlteri^iC
ftat ponerr regulas psrtiailares de tonittiio cor/
ruicatioc bi fulmine fumptas ex eleiiatidibus pia /
netarum (iiper alios i diucrfis fignis fciinifcntcn/
ti3albu,fextodec6mii£iionib‘’niagnjs.Etdebcs
hic fcire ilcutdittu cft frequenter g> omnes regula*
fumpt-Tcxcleuatioibus planetarum fuper aliosi
ariete ponunt' in differentia prima ilii^fotti libri
albHmarar.EtregiiixfiinipraicxcIeiutionib^pU
ncrarufiiper alios in tauro pQfitmtui' i diflardia
fceunda illius libri Icxti 6! fiede aliis. Dicititae]:
aibii.ubirupra.cpranirmisfupmatTeinpifeib'’p/
diSuobtincsdoininiiingnific.it multa tonitrua
& fulgura, fte fcA'm albu.iibi fiipva.faturnus fu/
pcrucnercinpifcib^fignificat multa tbimia. Itc
fe^malbu.ratHrnusfiipermcrciirtu in aquario fi
guificat paucitate tonitruorum & comilcationii
rcdcorniptioncmeiTiii. ItcfcSmalbii.iuppiter
fiipcrmerciiriu in aricteprxdtSumobtinens^do
nii!)irifigiiificarrnnimi.icorriircationcs & terre
motus icancrofid fignificat tonitrua. In leone to
nitrtmcorrurcatiocs & tecrcmotiis . E t in fagiSa
riomultitiidincmtonitruoje & corrufeatioiiuj
figni fleat ,<rM ars ucrofdiSuobtiuensdomini
iim:& fiipcr fatumum in geis exnslignificat toni
trua di corriirc.iti6cs.f n fcorpiociicro & in pifei
biiseri;itonitri!afignificat&: cornircatioea fte
feilnt albu.iibi riipr.i..Mars fiipraioucm in tauro
fignificat cornircatioes & tonitrua. Itc in iiirginc
etiam & in libra tonitriu & corrulcationes figni
ficat.&fpileibuscorriifearioncsfignificar. Itent
fcctni aibii.marsfiiperfolein ariete m-iltascofru
fcariones fignififat.in leone & in fagiS.iriomiil/
tascornifcationcsfignificat.- Itemfc^in albii/
tiia.niarsiliper merciiriuininlibra fignificat toni
trua & fulmina. Item fcdim albu.niars fiipcr lu/
nam in feorpionefignifieat tonitrua & fulgura.'
CSoliicro fiipcr marteinariete^diflu;, obtines
dominium fccimalbu.ubirupra.figmficat mul/
tis rornifcationcs.Et in pifcibiis touitraa & cor
rrtfcationesfignificat. Itemfc^m albti.folfiipcr
lunam in ariete fignificatcornifcarones tonitrua
£( fulmina. Etin aquario &in pifeibus fimiU/
ter tonitrua corrufcationes& fulmina fignificat.
flrVcuusucroprxdiSum, obtinens dominium
in pifiibus fiiper faturmtni fignificat niiilcitu /
dinem tonitruorum & corntfcationiim, Itera
fciijalbu.ubifuprauciisfiipniartciarictcrignifi.
catmultatonitnia.lnleone fignificat nuiltitudi/
iicm tonitruorum & corrufcationimi. Item fc/
cundii albtima.iiemis fiipcr folcm iu arietefignifi
cat toni trua & corrufeati ones. Item fcdm albii.
ucmis fuper mercurium in tauro figuificacpaud/
ratem pluuiarumtonicruoru&corrufcatiommi.
fcd in geminis muItimdiacintonitrL!Orum£c cor
rurcacionu.Infrcorptdet6itniafi( cormlcatiocs,
In fagiSario & i Capricorno toitrua & in aqrio
toitnia &comircaci6esfigificar. Itefcdjalbii.
iien^fiipcrhiiiiinpifcib^tonitruacorrurcationcs
&humidttatesGgnificat.C7Mn'curiiisaiirfitpcc
faturnum in aquario {ciimalbunui'.fignificatpau
citatem tonitruorum & corrufcationiim . Item
fecimd ii albumazar.ubifiipra.mcrcuri" fiipcr io
liem in capricorno fignificat terremoQis & fulmi
na. Item fcdm albuma.mercimusfupcrniartem
in libv.i fignificat terretnotus & fulmina in prin/
cipio temporis eius comicnientis. Item fcdm al
biima.ubifupra.mcrcuriusfiiperueuercm i libra
ligiiificatfulniinain pluribus climatibus, Inaqua
rioiiero multitudinem tonitniorumcornifcat io
inim& inundationcfignificat.CTLuaiierofeeu
dfi albu.iibi fupra.fupc.r martem in feorpione^/
diSuni obtinens dominium tonitrua eomifcato
nes Si fulminafignificat. Item fcdm alburna. Iu
nafuper folem in ariete fignificattomCrua& fiil
gura.Inaquariocorrulcatiencs&romtnia.Eti
pifeibus huinidltates& tonitnia& cornifcatio/
nesfignificat. Item fcdm albiimazar.limafiipec
iicncrcmtutaurotonirnia£C corrufeacides figni
ficat.Ecin aquario multas corrufcationesfignifi*
caf'.SicitaqTpalctqHaliterplanct.T:fignififautto
niiruacomilcatioes&fiilminafcdm pcolemsu
& albumazar.in locis fupradiSis.CTEtfecimdu
fcntcntiamalbiiniazar.fcptimo dccouiimflioni
bus magnis.diffcrcntia prima .Cu fueritgradus
afcendcntisuellocusalicuiiiscoiiinfiioismagna
iicicclipfisin tertia prima arietis aut fiierit ibide;
gradus pfcdiiois orbi.s magni aut penieneiit ibi/
dem dircflioiiel profeSio.& fuerit ibidem almu
taz fiucdominusdirpofitoralicuius tempnru re
uolubiliami&pi xcipuc fi fignum arietis fuerit fi
gmim ptofediois orbis rnagnieriintmultatom
trua 8i fulgura . Iccm fcdm alburna . ubifupra.
diffu entia fcciida. cum fuerit fignumC.iHriaIiqd
eorum qux dixi enin t tonitrua Si fulgura ei! gran
dincdifcurrcte.Etfi fuerit altqdeope itertiaulti
ma tauri eriit fulgura multa & comiicitioes mlix
Itefi;d;albu.ubifiipra.dn'a.;.crifiieritfignu ge
mmo^ aliqdeo^ quxdixi fignificat miiltitudi/
ne tonttruope corriifcarioBH ft uentoru orienta/
liuSCprirciptieiptemeridioali. Itefcdm albu.
ubifupra.dria.f .cu fiioit agnatio fignifiqaootf
Diftmfiio.7
quas pradixt multiplicabuntur tonitrua corrufca
tiones & pkuiix in quarta autdnali: hxcaibu . Et
noragi ocs regulas ^difias de fignificatioib^pla/'
netaja & llgnorii dcb-cslirrobfcriiarcin reiioluto
nib^anoriimudiS^ in initiis quarta^ anni in
oibiisconiunflionib®& opponibus & quadra^
turis liimiariu in de ciidcrcinpcriebiisiioliicrisp
nofticarcdctonitnio cornifratione & fiilinic. bt
dicitaIbii..t.dec6iimfiionib^niagnis.difrcrctia
S. Si fuerit coniiindioratiirni ueliiiartisin capri/
corno SCteftificcnfeisfolfifmcrairius & nuilti
fiido iiento9ifuln)inu'6Cniibiu.Et.5®.deconiiin
flionib’, differentia.: .dicit albti.qiiadoeoniim/
gitiir mars ioui lignificabut fonitii in aere timo /'
rofum 6c liornbile.SC finit' hoccapituEum.
CrCapituUl.4.qualitcrpronofficadumcftdeto/
nitniocorrufcatioc&fulmincpermKjIutones
anno^mudi&p introitus quarta^ anni .
— VmuoIuerispnofHcarcdetoitruo
1 corrufcatL6e& fulmicpreuointio/
I nesanop: miidi & p introit^qrtaje
. anni.Oporrettc primo iueniredni
umanni&.qiiatcxanirc(fmqr tibi
dtxiitradacii prioIitii^libri.dinin
fii6e.9.& fcdni hocpronofhcarc debes de toni/
lniocornifeati6c6i fulmiegtotuannu 6cp tota
quartaanni.SieigoplanctxpdiSitrcs cantes to
nitruaconifcati6cs& fiilmma.f,famrn^mars&
Riercurius piit didu cA ica.^edentc.dnent' in re
uolutioncaniautfintroituquarcsani ucl maior
parseo^:& fueritifignistteliiparcib^czliiigni/
ficantib^tomtruacorrurcari6es&fulmina& eo
jungant cii flellis fixis canrib^fifrtonitnia coitu/
fc.itionts& fulmina Hgnificabuc mulca tonitrua
cornifcatioes di fiilmia p illum dnu aut per illam
quana ani temporib® ad Irarc coiieniccibiis.Qu*
parces czli facitit tonitrua cornifcatioes fimi /
liter 5 i qusftellzfixiica-lotoitruacorrulcatocs
Si Mmiaefficiucfciasp eaq tibi tradidi i difhn /
flioe.e.tra^latus primi huius libri. Ethacregula
p6tclicicxfniaptolcmzi.:.quadriptiti.cj:.exfe
tedaalbu. 4. maioris itrodufiorii.aiffcretia.^.£C
fili' ex intentioe lincoii.i trad atu fuo de teperie ac
tis.Etdebcsctobleruarcliacrcgiilaicoiunflionc
fit oppone £< qdratiiraluiariiicuuohicris ieifdc
tpibiispnofhc.are de. tonitruo corni{cati6e& fui
mine.Etdicit aibu.i libro expimento^ fiio^ ucr
fus finc.f.iibiloqtiit' de dhio aniqj fi fuerit fatur/
nusdnsanifit fiicritiaqiiarioaccidecmulra ma/
Uhoib^.EtficfihocafpcxeritiiippiterafccndcnS
dnsani aut comixtus fuerit ci allciiiatpcfiilcntias
St mala SC eruf tonitrua Si fulgura multa .Et pau
loanteicodeca.didtalbu.qifii/cuoiutiDe anni
fuetituen^ppeafcedes, ani multiplicabunt toni/
r47
trua, rtcubifupra.dicitalbii.gjiiippitcrcu fuc/
rit dns aani & merit in libra fignificabit multitii
dinepIiKiia^ tonitriiopt 8 C fulgii^. Item ubi fu/
pra.dicit 33 niarscii fucritdnsaniisC fueritin tau
rofignificacmultitudinenubi('i tonitruo^ & fui
gunim&pluuia!^. Itedicitalbu.marscil phic/
ritano & fuerit ingels accidet impcilimeta lioib'*
ex fulminibus 6(:tonitriiis.Etrcamalbii.cii pfuc
ritniarsanno6ifucritipiI<:ib^& afpexerit tien^
afeendes ani multiplicabiinf tonitrua & fiilgura:
lia:c.albu.ibidc. Item albu.ilibro fuo deflorib®.
inillocap.ubiloquif' defignificatinnib^plapt cu
duanc mano dicit3ifiratiirn‘'fucritdris anni&
fucritifignoacrco fignificabit corniptionc acris
fititonitrua& corrufeatioes & fulgura . Ite ubi
fupra dicir.Sifucritfaturn^^fpedit^inraiohitionc
f.amarrcpconiunftioneiiel afpedu&acaiidap
cdniunftionefigiuficabitdcftniflione Sc impe/
dmicntu.iindc& fi tiicfiicritifigno aereo erit de
ftruflio cxcorniptiocaeris & ex tonitniis fiilgu/
tib‘’& corrufcationib'’. I te ubi fupra dicit 'albii.
Mars cii fuerit dns ani fifuerit i figno hiiano figi/
ficabitcariimcobiiftionis&fiibninii.Etfifiicriti
fignoaereo fignificabit grauitate caloris fiCfiilmi
nis. Et dicit alkin.i fine cpiflola; fiiz,& cocordat
aomarifine libri noiiciudicii. Etfiirhali abcnra
gcl lib.8.ca.:7,apcaafccndenshora introit^folis.
i.:o.gvadufcorpi6!S.fl£ et qttiior angulos. & (ci/
as loca planctaK illa hora Si afpicc tilcmarte . Si
cniuiencris Lilii ialiqiioangiilo^ & maxie in me
dioczli & in aliquo fignop: aereorum habente;
aliquam comixtionc; cum mercurio fignificabit
tonitrua 6< cornifcarioncs& pliuniias danabi/
les.Etfiforninznitic temporis habuerint comi/
xtionemoiin inarte minuet damnu toiutriionl
& corriiEcationum illo aniio.Et fiinfortuniai;
eo in illam comixtioncin habiiciint tonitrua &
corrufcationcsfacicntdanum illoanno.Etdicit
dorothciis in traflatii fuo dc himbribits. & poiC
infinclibriiioiiciiidicu.qiliinreuolutioneanni
mundi mercurius fuerit amaviccorniptiis aut fiib
adufiisconfillcns Si luna ci applicans prfo pnu/
casin medio multas no tamen finefidgure QC to
nimiis & acris corriiptocaddiicitpliuiiasCrRe
ftat modo ponere regulas de tonitruo & corru /
fcarioiic & fiilmi ne per quartas omnes anni. Pto
fcmxusucro.i.quadripaititi.cap.u.ubidetcrmi
nat de dominio quartz anni no poitaliqiias re /
gulas particulares exfiltc dc fcilmie toicnio & cor
riifcatiocmihilomiirexfnfaptole.&haH ibidem
potelicitalisregulaiiidelicet.Sipratquidnanf i
loco cotuflionis uel opponis pcedentis itroitufo
lisin queeiimpudo^ cardiali» aiitqdnant'i an
giilofequctilocij coiudoisiicloppois^iSiifue
ritoesiiel maior pscoyecfFiccetestoitriia corni/
Scatioiies Si fulmia. Et fiin lignis ucl in partibus
Traflatiis.:.
«!i fkmficantibiis tonitrua & fulmina cxtiterint
ac etulocapricipaliapdiflaharcade fignificaiic
rint.E t C cii hocprardifii dui coiiiimfli fucrintcil
planctis & IlcIIis fixis tonitrua corriircationcs 8C
fulmina fignificantibus ucl ab cis afpiciant fignii
magntlcft mrtittidinis tonitruo^ comilcaiiomi
6C fiilminii iii ifta quarta ani fi cn hoc cdcordaiic/
rit natura iiliiisqtiarts , Etalkindus i cpJa fiia .c.
«j.dicitfic.qn plancta fuerint dircfli laftatc&Lt
na in iniefiio minues di icorporc fiio & cotiniia/
bic cii plancta dircflofignii illud erit gradinis SC
fulguris & radiopecaloris.Etfi fuerint dircflitiic
in parte feptetrionaliaut retrogradi ipartcincri/'
dionali tiicetcritfignii grandinis & fulguris. Ite
infineilliiiscapicu[iqiiarti.dicitalkin .qjdii co/
burif' aliquis planetai^ Icuiiim in quarta alliuali
&fiicritclireS^fignificatdccaliditatcfulguristo
nitruis.Etqnadotilc comburunt' pia: ponderoQ
fiintliuiufmodifignificatorcsnifi g? fimtdcbilio
res,Eta!kindiisubifupm.c.f.dicitfic.Infpiccad
natura ucncris& martisGfucrint frigidi & Inimi
diatit calidi hiiidi.Et^inter cos fit applicatio
aboppofitoautabaliquoccntropt & eritibiilla
applicatio& latitudo cope iina&: cr.mtcon tinni
cii fole aut unus eopt.confidcra applicatione Itix
cu folein centris pdifiis & concordantia . Si fue/
rit luna naturafiniilis natura; cop: . illdl erit fignu
aquar .fed tiis fua di debilitas .Si concordauerit di
non erunt retrogradi & erit illud tempus xftiualc
aut uemale & erit aquamiiltu fortis & ciilioc to/
nimuim &fulgctru di erit nniltitiido& paucitas
fcdni propinquirate iiaporis terra-& frigiditatis
& caliditatisiicntilcdmgj concordauerit latitii/
do liiiijc & niafio fua a fole & pars natur.r tpis.E t
fi fuerint retrogradi in declinatione Icptctrionali
iniicrc& ina:ll’ate.EriirinuerehTcqu.rdixii (u/
moinaflaPeucro minus p fortitudine calidiratis
fiiicccetropt fiioru.Etfi fuerint retrogradi in hic
nicin inclinatione feptetrionalicrit min'’ql dico
Sed ininclinationenicridionali plus dCerCncA/
lidiorcsficinntretrogradu&cnintin fundo cc/
centricoiiimriiOK.Etfitimcfiicritapplicatiolii/'
na: ab oppofiro fole&diiopi planetai,« .Silr ? ue/
reerit finisi'ci& ihiemedt in autiino mituiet' pa
t< .Etfiiconiunflioeplanctapt fucrii &duopla
netsconfimii.Vnusalii abunocctrorii di natu/
ra luna; fuerit fimilis illis.Et hoc erit in iicrc dC in
hicmcilliid erit fignii pliuiiarii.Etfi fuerit in iicrc
aut in allate erit fignii tonitniorii miiltorii cu aq:
& ubi fupra dicicalkin.fi fuerint pFx in xdate di i
nere retrogradi in inclinationemeridionalicrimc
tonimia&fiilgiira&gradofortisihxc aikindus
ibidc.Et ubi fupra .ca.^.dicitalkindus. Cii fuerit
folin.io.gradufcorpidisconfidcra applicatione
limxcu planetis.Sicni appliciieritcu niartc ligni
ficabit nubes intcrcifascii gelu & fulgetro . Itetn
fc(Jm alkin .ibide qjquandomcrcuriiis applicue
rit cii mavtccritpliiiiia interpolata & ucnt^& fiil
gctni.CCr Volo tibi diccre nro aqua: partis figno/
i'u fignificcctonimiacorriifcatioes&fiilininacu
fuerint loca principaliain introitu anni aut qitx
cius aut cii dni difpofitores ani aut qrtaru ani fue
ricincis.Dicititatjptole.i.qiiadripailiti.ca.f.J
arietis figmi tonitrua & corrufeationes adducit .
Sed natura fuarii partiti dicit ptol.in augmeto&
dimimitioneexpprictatibusflcllani no erratica
rimi quxicofimtcicpiaiiendenf.Ethocideintel
ligerc debes de rcfiduis fignis. Iic fccJiu ptol. ubi
fiibi fupra. partes figni tauri qiixfunt circa aldcba
ra&qieiuscxtrcmo ponunffiinttgncar&corp®
& ftilgurafurgencraiit.& lcctmhaliubifupra.!(/
I.Tpartes funtdeiiaturamartis. itefedin ptole.
ubi fupra.figmim iiirginis uniucrfaliterhiimeflat
& tonitrua dcm6firat.Ecrc(dmh.aIiu!Tgocdena
tura maxime mercurii &iicncvis. IteMmpto/
lenicuubifiipra.fcorpioulrfacittonitnia&eflfi
giui ignei! .Et lcd’m hali eft dc natura marris: lisc
ptolema:us&li3liubifiipr.i.lfta:crgofdi£lspat
tesfignopc& hxcpradiftafignaroucMIagtfi/
xariiinciscxiftcntiucfficiimttonitruacorriirca/
tiones di fiilniinacii loca magna^ coniunSionu
iictccUpfiii autafccdetiaco^ fuerit in eis:autcum
fuerint przdifia; partes di praidifla fignalccaco
iimflionu iicloppofitiomi liiminaritl pcedenriu
introitu .nniaiit quarnteius: aut fuerit alcedentia
ano^ aut qiiartarfi anni aut «i fuerit aliqua loco
ruprincipaiiu^didoru.& finitur hoc capitulii.,
CrCapitiilu.c.qimliter fitpronofticandudeto/
nimiis cornifcationc dC fuluiinepcomim^cs
oppdncsdC quadraturas liimtnariuni .
. Vm uoliiciis pronofHcaredc toni
I truo corrufeatione & fulmine per
tomncsconiiinfliocs fiioppofitio
nes di quadraturas lumuiaiiu per
jtotiiannii. Videprio^quartaan
‘ni fitcoucnicnspro hmnfinoi effe
£libiis.altCcremmcontingitrcguIas tuas fore om
iiinQ mendaces. Deinde iiideregulamiftam pri
iispofitani in prxccdcnti capitulo elicitam exfen
tcntiaptolcmxi fecundo qiiadripartiti.capitulo
n.uidclicctfiplanetxquidominantiirinlocow
iundioni.? ucl oppofitionis iiclqiiadraturx luini
narium: di fimiliterqui dominantur inangulofe
qiientc quolibet diffonim locorum fi omnes illi
planctx uel maior pars coriimfuerintplanets fi/
gnificanrcs 8i efficientes tonitrua comlicationes
^ flibnina cuius fimt marsfaturniis di mercurius
ac etiam niocaprincip^liaprxdifiafimiliterfue
rint ligna fignificantialuniifinodi accidentia idC
fi aim hoc fuerint prxdifiidnidilpofitores c6iu
ftiplisiiclfidlis fixis h^moi acentia figificatib’ui'
Diftinttio.7.
afpicintiirabcis fignii probabile erit tonitrtii cor
rulcationis & fiilminis in feinporibuspradidlis,
Siunacu hoccocordaucntiiattira temporis line
g uarraanni .Etparctcxprffdiflis&diiob^cap.
■c]iii;iib"ratis fiifticienter q pla:'5C qua; figna & q
ptesedi lignificent tonitrua cornifcacioes& fui/
mina.Qua: aiit IMU flx;t hic cade naturaliter ef
ficiat.patct p ea qui tibi dixi traflatu priodiftin/
di6e.6. Etabrabaaiiencrcilibrodereiiolutioi/
busano^.ca.ij.dicitlic.Alpiceipnncipio cuitif
libet mcnfis.Si diis ateendetis eftiiippitcr iicl mer
ciniiis 6i afpidat imus aliii 8c fua it i ainicitiaiicl
parilitate figiii afccndentis & t aliquo angulo fi /
gniticaii t pluiiia C(i fulgure Si comifeatoe 5c plus
fifeaipiciarde quarto autoppofito.Etdicitdo/
fothciisin tra^latii fiio dclnmbrib'^.SJ ponit' 1 fi
nclibri noueiudicu. q> luna cardines ingr^iens
iieneri& ctmcroirioapplicanspluiiias inducit:
'nififo«epriusipfiiiscuniartcfiicrit applicato q?
(ialiteraeddat fulgura cxaugctatcptonitniapau
cos tu demincisthimbresniiinrfii in oppone lii
naflierit. Itefcilmalkinduinfinelibrinoueiu/
dicu.Sicoiundioneuel oppone iici quadratura
luniinariHiiinafingularitcrfueritiref^cfiuiiiaiv
tistor.itniac\citat& fulmina demittit. Itcniin
quacuqKoiimflionc tiel oppone 2iqdratura!u/
minaiui.Sitcmpu-silludfucritcoucntcnstnnirm
is & cornifcarioib^niidc fi fuerit apto alicui® por
tarii. Na fi tunc apertio aliciiiu.s portatu fiicritcii
martcuclciafcribatadminiftratioiuxta doftri/
natraditaintraftatade apertionibus portanun
erutlapades tonitnia Si fulmina & huic auge Si
demeftif; natura marcis& figniSC termini I quo
■fiieritihic ibide, Et has regulas dcaptionib’por/
tartl debes fih obfeniarein introitu anni Si qrti
ani. EedTci£iafariItbeltofuodcpliiuiis,ca.4.q>
[una applicans inarti in mafionc ficca comoranu
& Gib foramafe tcQimonio : & ipfa in nodo Si
luni niiifioneq hiiores portedit locata nubes in/
uoliitas SC comixtas.Ite tonitrua Si corriifcatio/
nes & fulmina Si plurimii finehinibrib^ondit ni
li inquaipfius martis cu laturno & iouede^ben/
daf applicatio, ficcniappitcatiois cxcapluuii e
riit. Etubifiipraca.f.didtiafarqrliinainiuiida
luanlioc foliuagaSC ab oib®fieIliscadn ^ folita
riain centro^ aliquo cofifies & i ftiinatura Si in
adiocfingularis nubes inducUSC rotes multipli
cesacrehrieftathinibrefquiidlTinicofcrtmteimo
dos nebuli iferiieiit ex quib®repletiir horizon ue
tosqiio(5 concitat diucrlbs cxquib^tonitniacor
rufeationes & fiilmin a procreant* . Si uero ddn/
ceps ftcli* applicet q {Sdiflifl-clligcnus obtineat
Si iquafomlaca fuerit pdidaditroluit.Maliuola
naqj cxnsdiipla ^exteri ftellijipria exhibet cf/
fiuda.et ubi rupra.c.4. dicit ufarq^liia applicas
martil)imbrcst6itru3£< cornircatioes porcedic
plurimuq) petras & gradini & nubes croceas ru
boredcriip& candori defuphutcsihic iafar ibi
de. Etdebeshic obferuarcoesrcgulaspri^pofi/
lasi.c.^cedctedetonitriiocorrufcatioc&fufmiC
cocernctcs coiudiones & oppoes pcedetes itroi/
tii folis in arieti St filr in alia tria figna cardialia.
Etficpronofticarcpotcrisdctonitmocomifca/
tionc 8C fulniine:& pcroescoiiiufit6cs& oppo
nes &qdraturasluiariiipanuqufuci'ittps coiic
niens pro h^moi acciitib® .SC finitur hoc caplhi .
CrCapituIu.G.qualiterfitpnofiicanduotdic de
tonitruo cormfationcfiC fulmine.
a VmuoIiieris Icircquid fit in giioli/
betdiedetonitniis& cornilcatioi
b^.AccipcfignaaloIcadfanirnu (e
ciindii miam alkindi i epia fiia.c.7.
& yicedefigno luna:& ubi termia
bitLirnumertismdcqtiisplk fitiilta
domo dns. Si, eni fuerit dom^martis erue toitnia
& comifcatioes K ueriiSC hoc itellige fi natura ce
poris ihoc3cordaucrit.Etdorotiic®itr.ittarufuo
dchirabrib^.qiii pontf' i fine libri noire iudicu. di
citGc.Luacacnungrcdicshorafolisuiirgineho/
rauciicris:fagiflariinn hora metciiriiitaunl hora
martis Si libra & Icondhora ioiils fubintras him
bres pimetes acq: fulgura {ignificat.Etintradatu
dcbinibrib®.qicipit fic.Corubfiatiaueneris &c.
Etin fine epifiolx alkindi didiffic. Si alpexerie
mars merciiriu autlunaqu fueritde natura niar /
tlsacddct tonitrims.Etqn fuerit fimulSCafpexc/
1'itmarsfolefii plancta fignificantcpluiiiani aed
dent tumultus fortes & noces & nubula .Et her/
m.anus in traflatiifiiodclTicobrib^dicit fic. Mars
fole relpides & kina cii ucnus 8C merairi®: hac at
illii coiccnfhimbrcs&grolTasinfiniiatguttas. fi
militer quocj i domo ucnerisaut martis arietis .f.
&icorpionisftillxgrandes&tonitrua Sf corru
fcatioes gcncranf.Sol rurfu in pifcib^uclin arie/
tedifeurres lunainuirgincautfagi^ariocomo/
ratciuaporofis.f.locisjpladiehimbriucofcrtaf/
fluentia. Ampliusiieii® & mcrcuri^idfdcni locis
cu,folcindomoi:cnerisdi(currens& etiam luna
'himbriii liillasgrandiirmias& lampades & Co/
nitrua portcndit.In leone nero pifeibus ariete li /
braSiinfcorpione.IuadifcHrreiJsautin folis op
oGtioncaim ucnercftillas non fine lanmadi/
us tonicniis etiam & fiilmine imittit . Itidem
quocp Itm.i in Icone Iampades& tonitrua 6^ fui/
gura gencrat.Pari quoijmadoin regiouibus s /
quinoflialilincx fiibicais .f. in climate tertio 66
qrto.hoc erit mediocriter: i qnto & i fexto remif
fi® Marsquoqj rctrograd®. (i ci1 afpcxefit fiilg^i /
racadet iiretia.SoIeqdc ipifeib^a Hia Si a marte
«rpedo fulgura ,en1t Si tonitrua pluuia^ quoq}
Traflatiis.i.
iiicilTim affliimtia & fulcuru lapfus.Id ipftim fol
inarictc & in fcorpionc.lniiain Icone ane in fagi
£lario ant in folis coiicntu coinorantcprafigiirac
harchcrman^ibidc. Etfcdlmdoflrina (incon.iii
traflatii fiio dctcnipciic acris.Si tioliicrii lubiin/
dantia toiiitriioru & comircati9nu & tulmimi;.
pronodicarc pra^ h®ni6i acentia {igiiiflcantiimi
plura ttftiaioniacofidcrabtsfiC locupletius ^cx/
times occurret quod qiicrebas.Si maxicfi itertio
arpcSii feafpiciant6: pr.Tcipuci lignis IV-ntoiac
ciaettafiantficatib^discfciiBifuiamUcou.iibi fu
pra.Nafcdni hunc modum docet ipfcproiiolh'
care dcfuperh abundantia pluiuarfi.EttVatcr qui
iiocat fcpcrfcnitatoran in traftaru iiio dc tciiipc/
rie aciis. concIuIioBC ccitia. dicit q; line marte ticl
iouc non fit tonitruu nec fit dtini ea ciuscft inpii/
teofittaniein omni exaltatione. Iitppitcr in aliq
cxaltationebabcnsinalpediti mcrcuiiiiiicl nene/
rciiclniartcm&fo!cm& noncfiinpiitcocaciiis
alia Fit tonieiiiu dum fol cft i termino manis cjmi
tempore ani ;& fi fatiirmisfit inpiitctifed ub lol.
fcd cll liber in gradu coi fit toniirimm .luppiter i
gradu cxaItacioni«uclin aliquo bfiidouriii eo ad
mixtus hcct no cetrniiter: 8cpi'acipue|iniarsfic i
cofimili^radufittoiiitvuiuoportetaiitoio altc^
in taliclTegradu.Etfcito^ iiippitcr imoiiiflioc
cum marte non lacit tonitniuudin afpcAu facit
tonitnifi in a:(Utequotiens luna fe^ni regula ter/
niinoru cCi marte pluit .Cofimilitci' fit tonitruum
qiiotii^marscinexalratibealiq Si mcrcuriiisucl
iicnus eifine arpcfliii temporequo fitphuiia.C6
fimilf ficcuiouc &nicrcurioiieiucncfC.So!ipu
tco nonimpedit.fviatcviaucro tonitrui e uapor
refiexus intra niibcmiharc frater. Itcqiioticiilcfi/
t^uolucrispronoflicarc dctonitriio corrufeatio
ne£c fu]nitnc:debcs fempcriiidcrc fi Iilc fuci it ali
quaaptioporta-alicuiiis"icnfcuqihoc ac/
cidericdcbcsobreruarcr^ulasantcdiiilasiii duo
biiscapituiisprarccdcntibusdeapcrtiouibus por
tarum.& finitur hoc capitulum.
€rCapitulu,7.dcprono(licistonimioru corni/
{cationiim fiilminii IcdmopinioiicatiAonHn.j
Olo tibi dicere modo figna prono
fiicatonttriiicornifcationis & fui
n minisIcdmdiiicrfosaiidlores.Di/
ciritaqiptolc.i.qiiadripartiti .c.9.
gifigualin apparentiam aere circa
(umi!iari.ihoracclipfisliin)inariuifi( incaderoe
lioracniufcuqicoiimfliois magnffiiicl horaciiiiif
ctiq;iccptidisalicui‘^tcporureuoIiibiliu.ucl ficati
data:ficll;Tucl alix ftcllx fecundxin acrcappcntes
timctemporisfucrintcolorisnigri iicI iiiridis ea
quxfatumi natnra imitari diximus fignificabut.
Sed Ccdmaibti.p,de coiundionib^ magnis . dria
pr;a.faturn'’figiflcatfiilnna tonitrua R comifca
tioes & lictos naiidos.fignaliacrgo iaerc .pdifio
moappctia&pdiflo mo colorata: baccadclut
figniticatiua. Icefcdjptol.iibiUipra.fiprxdifla
fignaliain aere ad rubedine dcclinaucrint ligna/
bimtcaquxfiintcxnaturamaitis. Scdfcdm pto
lemctiubifupra.ca.S.&fcdm albii.ubifupra.dif
fercntia.^.marsfignificabittonitrua corrufeatio
nes Se fiilmina . Signalia ergo prxdida prxdi/
dio modo appentia bxceade fignificabut ea qiiz
(mitcxnaiuranierciirii.Scd fcdmptol.iibifupra
cap.S.R fciimalUi.iibifupra.dria.f.mercun’’.!!
gmficattonitruaRcorrurcati6cs& fulmia figna
iiacrgoprxdidla&candatx ficll* ddfiliainaere
pdidio modo apparentiaSc colocacailixccade fi
gnificabimt.Etdidt baltin fincccnnloqiiii ptole
mciqnlla cometa qiix dicitiH' diis afconedlde
copkxioucmercurii.Etillaqusdicit^matua efi
dcconiplexioncmartis:& illa qiix dicit magna
tftdc natura faturni .lfi.x ergo tres comcticum
apparuaintfignificabiinttonitruftcormrcatiocs
Si fulnnaqucadinodii fignificant.mctairi^raars
Si fatgrniis .Etdcfcriptioncspraxiidlapcconieta
ru patent in trafiatii primo buiiislibri.dinincloc
Et dicir ptole. 2. quadi jpaititi.ca.ulti.^lieQa^
iaculatioR earilcurfus fi abuno angulo^ ule(
abuna parte fiicritflatusticntorM ex iliapartefii/
turosfignificabit.Et fi ex diucrfis ptib‘’appariic/
ritinordinatosaminciabiiut.Siaut cxqttuoran
gulis uidcanturctirccrcacrc hiemale cxmulcistlif
ferentiis indic.ibunC9i inde tonitrua corriifiatio
ncsRfulminaR liislimiliaproiicniieno dubita
niusibxcille.Etfi fic apparuerit aliqiiaficllaji: eo
inasbabcntiuin dircdlo figni gemino^ aeddet
muItitudotonitruc'i^ & corrulcationu. Itcmfe
ciindrialbti.ubilLipra.Sia|>panieritaliqiiacaDie
ta in diredo aquarii figniheabie mltitudinctoni
tnncorrufcationis&fiilmis. Etncragifiinton
porc coiicnicti tonitruis & cornifcationib^appa
ruerint figna illaquxfiintpronofiicatepcfiaiuni
& ticntop: quxaidciicctfiimunc'' ex circulis para
Icllis & iiirgiscirca Itiminatlaicorii ortiiR occa
fii:&e fimilitcrcxeonindcliiminariucolorib^ieif
dem tcmporibiisiquxctfignain tribus diflinflio
Ilibus pcedcntib^ recitantur aptolenixo.2. qua/
diiparUti.ca.uIii.&apiinioin fiio trafiaCude^/
ragiisteinpcfiatu filra uii^ilio 1 principio libri
georgicoruiquotienfcnqib^^moifignaappucriit»
ceniporccomicDienti tonitruis & corrulcationi/
bus.f.in xllatc Si in principio autuni fignificabit
fiib difinndlionc uentos Si t^efiates iicl tonitrua
6 i comircAtiones & fulmina . Et prxeipue li tres
prxdidtiplanctzefFicientes tonitrua corrufeatio
nesR fulmina in eifdcmtpib‘’drianturuelniaior
parseoru.Etliocideintelligcredcbes de rellduU
fignispronoHicntcmpefiatil qui .f.pqou&uria
Diftinffio.7 •
pr.r«c}cntidiftinflioc.ca.ulri.& fimiliMr idiftin
flionc-^.ca.ulti.Siiteniqii.idoq!OUiitia:llafc fi/
ciiapnoftica tonitrui comifcatiois & fulminis .
fipr.tdiflipfetucclominec.Quodaittitoiprdf
fioncs.f.tonitriiii corrufcatio & fiilnie fianciilla
tcp^pcralbertii.j.mcthcoropt.fraflatii.j.rapi .
:i,iibididrq5tj5stonitniicomifcatii3is di fuliiii
nis efi praxipiic in ifiatc & in tcfiatc c t pofi tn a /
gnfi cauma &t;psmagnia(lus. Et iilrcriiisicode
cap.dicitalbcrtusgjgencratioifto^cfi pofi fere
nitatclicctinifiaaptioncifiopccaiii obnubilet'.
Iteincodcca.dicitalbeitiisgjfi-cquctcriicetno
tiidcatiir nubes cii micat fulgur ficiitin.Tfiatciiide
nir cornilcatiofcreno calo di pra;cipuc in crcpn
fculo.tn ibidem fiintnubesubi micat comifcatio
& adnosuenitalteraciorplcndoristantfi . Item
expertu efiqj contra tonitriiu&cornifcationcin
accidit calor pimgitiuus in acre. Iteaibertiis.a .
mctheoropt.tradatii.5.ca.6.dicitg?(ientns tiiibi
nis II tplurini ii fit insftatc quando efitps tonitrui
& io et fignificat tonitrua poft futura infra paii /
cosdies.Et fifortetiirbofortisnopneccdit toni
tnianifi ima hora uel diiob^iiel fortein parte imi
Hshora:. rtecorriilcatiocfiquadoqjcti tonitruo
R tiincmagis fignificat plimia futura & aliquan
do cfteii ferenitate nec c fine calore ficutpater pii
iisdcdiftisalbcrti.Tonitriiaucroquanaoqie cfi
fereuitatc&ficcitate,fcdfi'equcuti‘’accidctcri fe/
rcnitatc&eumagnapluiiia&cd magnis guttis
aqus. Exccfiiis iicro tonitrui corriircati6is& tiil
minis frequenter fcif fi ex pcrciilTioc fcgctii Si ac
borufniflificantiiimaccidatamde&cariftiama
gnaeorudcutdiialiugcneret'. Itefimultie arbo
respercufTaatonitriio&afuImineappareantni
gracR obiift*. [te fi mulf.TfpiciE f^ctii i campo
appareant nigriC&combiifiirexpeiiirionc toni/
lrfii& fulminis fteiilcsoio reddantur, rtcfimiil
tatarboresex pcrculTionc tonitrui eradicent' ucl
frangant' ue! fi cortices dccifdc arboribus tepare
tiir ipfis arboribus firmiter refidentibus in terra .
Itefiquidacanipaniliaiiel domus alt-c cnrm/
antiiclfrangimturexpcrciifllocioitrui & fulmt
nisuel comburant'. ltcfipo{l:toniti-iiii& corni
fcatione& fulmen capi taboininii niiiltii doleant
Itefi pliircs hominesSi plura aialia cx pculTio /
netonitrui& fiilminisintcrficiant'. ItcmfipoIT:
lonitruucorruicationc&fulmcuinu & cernifia
indoleoplus foUtodciicniataccida . hacaiitoia
excefiu tonitrui cornilcatiois Si fulminis fignifi/
cant.MiiItaetalia fignapronofiica tonitriiicor/
mrcationisfiC fulmispolTct adduci. Sed ha^pra:
diftaadprarensfufficiimt.Etaliaecfignaexccf/
ftis tonitrui corrurcati6is& fulminis poffentad/
duci.Sedh» praidifia cx copt cfFeflibusqui po/
nuntiir prius in cap.i. huius difiinflionis feciida:
& finitur lixcdifiin^lio.SC finitur ctioni prima
pats huius tractat® fecundi.fijmaiitidicialisdc ac
cidentibiis mundi .
Crincipitdiftin£tio.S.dcmoturcri'$& diluuiis
etiam continetcapitiila.qiiincp.
Capituliip^^iuiiidccoriiiidcgcncrationc
oes hiiiibrcsiiicti quocp tonitrui & cormlcatioes
CrRcfi-irmodetcrmiarcdc accidctib^muudi ^
generant' in ferra in fiipfrcic terra: & filr i acrep /
petcrraaiiii(iii6ifi1ttcrrcmot®&diliuiia& pelli
Icntia & caridia fiucfcitilitas annona guerra- &
cobulliocs & prarlia & huiiifmoi .& quiain dtia
busimediatepnrccdentib^determinatricd dc iic
tistonitniocorrufcAtionc& fiilmincq oia gene
ranf cx iiapore tcncflri ut diflu ed.Scdcii terre /
motus firrcxiuiporctciTcflri generatur ficiit i hac
didinfliocfatispatcbit.lntcdoihacdillinflione
dctcrmiarc dc terremotu & diliuiiis& ponere re
giilasparticuIarcslIniiildectrde.CrPrioitaq; in
hacdiilinfliocpona modii gcncrationistcrrcmcj
tiis& efFcfluscius-Dcindeponagcncrationcdi/
luinopt.&poftea pomi regulas particulares' de cif
deaccidentib®fimul& qualiter dccis fit jinoflica
dii. Aje.aut.i .metheorojj. ea. ro.poit tres opio
iKsantiqiio9:dcterremotu uidelicct anaxagorc
dcmocriti & anaximenes . Opio aut anaxago/
risfuithaic.f.qj terra tota dcrubtuscflplcnaacre.
Ille ergo acrpetcn.slocu fiipcriorc & no potens
fiiperiusad nosmoiicrcyprcrtctra qua miilcii c
compafla & confiimpra cx huiditatcpliuiiali dc
fccndcntcmouct & agitat terra & fic fit tcrrenio/
tiis. Opio liero dcmocriti fuit cptota terra infe
l•i®cpletJaaq.C^^etgoaqplullialisdc^ccditppo
ros fiibc^terni iiicnjt tota tcrr.1 plena aq Si cx coi/
lifiocforti aqua: plmiialisdcnouoiicnictisad illa
aquam prxcedcntc fit terrcmotiis. ite fccEni ipni
aquadcfccndensfiib terra cx locis repletiorib‘^ad
loca magis uaciia mouct & agitat . Opio at ana
ximcnesfuit qi in terra fitruptiira &cxdcrccnrii
partili riipturaig adlocaconcaiiaqiia; funt fubt^’
tcrrii p6i t ipfccari terremotii. .aut ubi fiipra
faciliter tn ficimpvobandoiflastrcsopinioes.&i
idcoimprobationcseaj>: omitto. adpns. Opimo
Aiti.detei'reuiotiuibifupraSidcc.uiiiicuis gene
Traflafiis.;.
rationis cftidaiconfiiiEptCni ex aliquo accidente
magna niiiltimdinecxalationiscaltdi&ficcicp
pcliiintcri^adiplli terra sqiiKqtiidcpropulfa ad
inferius petcnspofteaafccdcreaiocoqiUTcfi: fub
tcrr.iad locfi qui «(Ifupr.i tcrr.i&non potens mo
[iet&agi{atfcrra& fittorrcniot'’:hxcA 9 :.Ettra
ter .libertus. j.mcthcoroEBtraSatii.i.capi/.dicit
gj tcrrcniotus fit exuapore tcrrcilri qui qiiide ua/
poreft materiaucti & radix & principiii cius: efl
cnimaliquandofubtilisinfiiperficictcrrKcleiiat®
& ipfe tranfccndit aere & cociitit & fit uent®. Ali
quando iicro extrahitur de profundo tcrra&cft
grolTus non potens cxpirarepropCcrprofundita
tem difoliditate terrs & initenirlocacocaiia fub
Ius in terra Sc coarflat.is in iicntribuscocauitatu
teita facit terni: motii .Cu eni coagitatu r aliquo fi
milis generis ueldiucrfiiicnicntc ad ipfti & copii
mcntccuagifatiir in intimis terr-t uiIccribiis.fiC
agitatio hueinpingiiitconiptionc locoie obftni
it& remonet Cii &h.tc motio iiocaturtcrrcnio/
lusriiacalbcrt^.Etfimircturaliquisquomofpi/
ritus iiclexalatio quacimq; exiftens fub terra po/
teli motiere terra eu terra fit corp^ta grane di tairi
pondcrofiisofieditApi.iibifuprahocecTati.spof
fibilediccsgj illud denumero corpore qdlcft na
tum per longilTimu trafirc & uehemen tilTinic mo
nere cft de numero corpori maxime motiiam], Si
fpiritiisdeniimerocorpo^ieftmotiiuiiifqi ad 16
gilTimum iiadir-jjer oia enim penetrat per fun ma
pnamfiibiilitatc iichcmcnrilTiniectiatmoucnirq?
rubtillifrimciti tan tu q;exiidocitate ignitur Sciit
flainatimquandoquci^odc niimcrocorpop: eft
maximemotiuu iiclergo mijc eft fi fpiritus iifcxa
latioquffcft fiibtus terra adunata in magna qiwii
titatepoiTitterra motiere proptcrpra:difl;i catini
plurcstcrrcmotiis:8C maxime /iiinrtraiiquillifatc
exiftete inacrcqtiia circa horam terremotus caa/
latio pro maxiiiiapartercfleiftit ad intcrior.i ttr
rx: & ideo fir tranquillitas in aere SC io cum pof/
fibilccftq^exiftentibus duabus nentis contrariis
unus recipiatur tandeitra terni & caufet terrento
tu.AIiiisautcfimilisficfiansfiipcrrcrriScliocra
ro accidicproprcrcandecaufii Scpliii'cs cerremo
tus de maiores fiunt de noflequia tunefrigidita/
te nofliscxalatio calida magis repellitur in tcrr.i
propter contrarietateSC ibi repulfafacitrcrrcmo
nmi.Siauteterremotnsfiatdedicflt maxime rir
ea mcridicqtiia maior tranquillitas qu.t fit indic
eft circa meridie tuiieeni uei'eincnti calore foUs
iicl exalatiodirgrcgataconiiertiturin acreiiclrc/
colligitfcrtrauiJccratcrrx.Similitcrproptcrpdi
ftanKatifadrcaiIlaloca«ibicftmarcmuiti1 fluxi
bilcSCquxlocamultufuntantrofaScconcauaSC
fient circaachaia Se ciciliaSC huiiistalcsfitit mfri
terremotus: taliacnilocaquxfiint multii aiitrolh
miiltu in fcfufcipiuntrpirituqiiifrjgtditate maris
rcpclliturin terra terra. TtcpropterpradiSacait
fam terremotus maximefiuntin ucrc& lautu no
miiiimcaut in xftafc aut in hieme, Na inhiemeex
alalioncsiiel totaliter cxtinginintiirue! ita infri;
gidantur gi funt inhabiles ad nioucndii. In forti
firriftatcdifgrcganircxalarioSCcoucrtiturinae/
rem ita ut non fiant terremotus.fcd in nere SC in
autumno multadcdicdcuaturcxalatioqu.xpo/
ftea frigiditate noflis rcpclliturad interius:&c6
prefl.ainlocummorcqifibtc6pctatfortitcrnio/
liet & agitat tcrra.SC hxc' Ape .iibi fupra. Et alber
tus ubi fupraca.g. dicit qj in ucrcliquefcuntniues
& frigus ad hocconftrincit terrxfiipcrfieic 8C io
non finit cuaporarc illud quod eft i uifccribiis ter
rxconcliifii.Signuaute huius eft qjiniicrepliiri-'
ma fit iiaporario ad radices planetafe.SC io nmc
pullulantimiiltiplicatiset^ouaporatiombusfiih
tcrrafoIiscalorcprnpcUiint^adiocacauernolaSf
ibi miiltiplicanturSc terra puifantin autunoaut
propterdcclinationefolisSc caloris ciiaporatio
groftii fit a tciTa & quia terra fuperius avida eft ex
calore folisprxccdcnte qui refoluithimiiclijiiom
imo terrx remanfit huinidil terra continuans tin
Scidcouaporatmiicntu. Etiiicodeca.dicital/
bertusgi terremotus generaliter loquendo eft in
tempore fupcrquobuincitficcitas & aliquando
i tempore fuper quod uincithiimiditas: Se cornu
niter loquendo pluscftintcmporcficco^hmdo
dummodo fitintcrrahumorfufFidcnscontinua
re u.iporc.In tempore ante himtdo fitpaaidens
terremotus quonia mafciia uenti faciens terremo
•tum non generatur runcmultu. Sedquado multi
plic.itm'huniiditasin terra ingroftatur hiiiditis
pliuiiaiv propter frigus tcrrx&qiiiafeparatur ab
caacrcuqdlfiuticaquandodcfccnditab altoiSc
idcoopilatHiasfiC poro.9pquoshabet exitii ua/
portcrr.t Se ideo iiapor delatus adiiicrfis terrs p
tibiisadlocit limi coartatur multiplicatus i femet
ipfoScioagitafiirdelatcrccaiiernx imoi aliii di
ifta agitatione monet locii&fic fitterremof^btt
albcrtusibide.Etfcifm Apc-iibi fupra ficutfpiri/
tus exiftensin corpore noftro eftcaqtiandoqi tre
inoriimquandoqspulfiuictiii Se fpiritus incfiifus
fib terra quandocp monet terra motu piilfiis qua
docy liero motu tremoris. Sxpe ante accidit tre/
niorin corporibus noftris poft urinationlqiiia
tunc per nias urinales ingrelTtis eftacrfrigidusoii
obuiat fpiritus calidus interius exiftens repellens
ipfiia.crcaquocri.i aere fpiritus illerepcllitiir&re
pcrciititiirita titfortircpcrcuflliOneSirepulfione
caufeturtremor .Quanta aiitcuirtute habent fpi
ritus in monendo fcirepoiTumnsnonlblnex his
qiix in aere fiuntubiqiiandoqi p fpiritiisuiolctet
cxciintesde nube cum Ibnotonitnn eradicantur
arbores cdificiacaftra&tcpla duiclIunf.Hocide
etiafcirepolTiimus cxhisqiizfiiiutm hominuia
Diftinflio.S .
cotporihis.Na cx motiiTpirittis fit in ipITs (ccaV
nHS &fpa(imus. Ad hoc cri;i tanta uiitiite habent
fpiritiis in iftis infirmitatibus g) multi nolentes
los tenere ciifint in freneS ucliii alia infirmitate
confiniili non pollcutpropter forte motii fpiri/
tmi inibis. Ad hac fignaqutcdaaliafadafimtcx
quibus pccpcnditurfpiritu aiiqiie incluffi fiib ter/
ra c/rccaiifatcrrcmonis.Nainqiiibiifdalocisfa/
dus fuerit rerrcmonis& nonceifaiiit fieri antcql
terra illa afccndifTet ad altitudinecollisquofado
terra mota ficclciura rupta fuit SCIlatij exiuit im
nicnfusfpiritiiselciianstannlde fanilla & cinere
Qj ciuitates non longi exiftentes omnes icinera/
iiit. Ite funtqiiidainftiLcin quibus prifciturqfi
debctnareuenmsaiiflralisquiaantcqi idpiaC Ha
relocaiUafonantfubtaTa cxquapartcdebetiie/
ntreuentus ita qj tuiic fptvitus illcfBbtuj terni fa/
citfonu & non tcrrcmotii propter paucitaterpi/
ritus incliififub terra di propter amplitudine Io/
ei in quo fpiritns ille difpai^tur: hic . Et di
citalbevtust[bifupraca.i4.g?fonu frequenter eo
nutatur terremotu qui quide fontis non quiefeit
donec terra fit friffa Qi tue exit uent us en fono ma
gno .E tubi fupra in eode ea. dicit albertus qj fon®
qui anditurin terremotu quattiiorhabctdiffcrcti
lias . Aliquildo enim cfi fient foniis acris inunda/
tis ex multo nento di lioc ficqiiado caiicrni fimt
magnx&iiaporadhucnon muitii lecoprimit.
Aliquando ante fonns cfi fibilatiuns di hoc ^ na
porcxpulfns per parnas rimulas mot^ cuimpeCii
conipcKirnr. Aliquando aucecftfomiscollifiiuis
& hoc fit quando corpora dura forti uen to como
ta fecolligunt ad inuice.Aliquandoaiite cfr fon^
fraftiuus & hoc fit quando retineri anipli^napor
non potefi.fed incipit frangere obfrautia 6i qui/
rerccxitu.Prinnisaut6C fecis fonus ante terremo
tii fiint.Etprim^^qiiidei principio e mot^materii
iicnto^:fccimdusauteinangmcto:tertiusaiitce
in ifo terremotu :& c^iartnseft in confumatione
mfius.Etattcndeiidu efl:g>aliquando omnes ifti
foni fimt in uno terremotu a!iqnandoauten6:&
tunc aliquando funt tres ex cisialiquandoautc.j.
K aliquando unus hxc albertus ibidc.Et A^.iibi
fupra dicit ad hoc q> tcrrcmotiis fiat ex recom/
gultioncfpiritusfub terra figniieftg» circa motii
lemfifiat dcdie fol obfcuratur quia circa motu
rpiritusealidi qui erant in fiiperficietcm rcpellu
turadinteriiisterriquofadoneccirccfraere qui
eft circa nos frigeficri di ingrofrariSininc folui
fus anobis per aerem fpifTii nobis apparet obfcii
ms.Et albcrt^* ubi fupra ca.i j.dicit ficeti terremo
tus caufet iir ex uaporc groiTo terrefiri & fumofo
oportctgJuaporiftefitfuUginorusi&ioenigerri
musSifpifllis de io eu egrefuiseft de teiTa tales fri
gidimibes.Caloraurefonus tagenseii eleuat 6C
attrahit eu di io opponiturfoli & dciiigrat ipfd
autctla^infotofacitinuifibilcquonia fi multum
fpiirusfucritnonpolTimtradii folis pcnecrarcp
ipru& tunc eft Coi inuifibilisfiibipfo.Siaute ua
por fit non adunatus dcrpilTatus in niibefcdfpar
fus tiinci fiipcrficic tem eleuat multu pulucre. Si
ficcatcrrafucritantc tcrrcmotii & tuncobfufeat
aere inferiore di facit eu fpifTu &nigru dctiinc fol
luna &11:el!a; apparent perhuiufmodi acrcficutfa
giiisadnigredine.icrgetcs. Ite dicit albertus ibi
dcmgjpcftilcncia Si pricipue oiuii frcqiieter fe
quitur tcrrcmotii uiaporcniincluCiis&ficpriuat^
luce habet quafi ueneni natura & io aliquando e/
grediens dcfiibtcrrainacreaialiaitcrficit &pi'.T
cipueea qui cerre femperosc^proximu tenent fi
futoiicsquia antec^rot^^eriipatiiaporpcrplurcs
dicsfcmpcraliqiiideiuspcrporostempaulatini
cuadit & Icdic aialiapaftu in loco terremotusae -•
cipientia di continue os iiixta terra habeiuiaqiiia
i^cotinucUauriunt tiaporcuenenolil . Et 16 nar
rat lencca gj in terremotu qui fuit tempore ne /
ronisinipcratorisinpompianarcgioesgrexfcx/
ccnta^ouiumortuusfaittiChomines& alia aia
lia fimilitcrpcrierut qui prope fuerunt Si inlpira/
ucruntuaporeilliipeftifcruihxc albertus ubi fu/
pra.E t dicit A^i.g? propter caufa prius pofica ter
remotus qui fiiitin mancpriccfiit magna traquil
lirasaucncis& uchemens frigiditas ui acvciqviia
fpiritiiscalidi colliguntur in uifceribus tem ad
caufandti tcrrcmotii & io aaqui eft circa nos re/
niact frigidior di traquillioratitumno. Propter
eadectia caufa dicitApt.fi debeatfieritetrcmot^
nofleIequentetuncdic^edcntc'lcrcnitatc exifte
te apparet qiiida nubecula fubtilis in aere porre/
fiai logii ad fimilimdinccuiufdalinci recti . qcJ
quide contingitquiafpirituscalidorcpcrcuflb in
tra terra ad caufandu terremotu aliqui patccsfiib
tiliorescxalant fiiperius propter ftriifia foramina
tern illi partes uipcrius eleuatx inacre quem/
admoducxibantdeterralcilm lineam reflam ita
fc^m quedamltnca redainfpillantLir in nubem
quanda fubtile frigiditacccontinente. Ite dicit
Api .ubi fupra g> propter caiilii prxdida de terre/
motu accidit frequentcrtcrrcmotuscirca eclipfcs
luniinlocisadhocdifpofitisdi hocqiiandoccli
pfis cftincipiens fieri 6Cmmdu totaliter faQaituc
enim propter defc3um luminis lunifrigcfcitaer
6C aere infrigidato fpirituscalidi qui fuerunt refp
fi in fiiperficietcm propter contrarictaterecolli
gimtiir in uifccra terra facientes ibi terremotu. Fi
unt aute uenti fxpe ante eclipfcs. Sed hoc eft pro /
pteraliquod tempus diftansabKIoiquo adiialr
incipit fieri ccliplis -. fiutnaqiucnti inprieipiono
£Hs ante ccliplis medie nofiis 6C uenti hunc in
media node ante ecUpfesdilucularcs.Liinacnini
in tpetalitcrdiftantiatpccclipfismultij himenha
bctpquodpotcftfacaccxalatioucrciparfaiacrc
Tramhis.i.
&(icmoi!creipr:iutfiantncntih*cari(lotc.EtaI/'
bcrtiis iibi Tupraca .12. dicit 9^ lignu tcncniotus ^
ccdcns ipillgjcftiignu&caiifaipfiiis cft «clipfis
folisquiain rcmporcecliplisctiai regione ilia ad
qiucoiiertitiiriimbraccljpfis colligitiirliimefolis
calefacientis aere di terra & ideo incipit ibi frigas
in aere. 8c in tci'r£fiipcrficic& illud frigas conclii
dituaporc fiibtcrrancii & facit ipfii ab exteriori
parre refleSifaper fciplii & efficitur fiiniultuans
& terra moaes .Scias 91 acrius fignii terremotas e
cdipffstamcaiidadraconiscpin capitequiaexpe
rimeiitalicognicioncconipcrtu cft cauda eftclii/
periore capite Si quatocclipnsfucritmaior&ani
iierfalioi' tanto tcrreniotus erit maior Siquiito ter
remotus miiiorcritcclipfis& tato minor erit .ter
rcmotiis.E t eri t cclipfis maior ea terremotus in !o
fisad qm-tipilTiorconiicrtitiir umbra Sipeipae It
loca illa firit frigida fient fticclimara fcprentriona
lea. Et uulr albcrtiis innuere qt ccliplis folis plus e
caiifa tcircniotiisqicclipfim luna;. Cii tainc .
pontcefontra.f.cclipfii luna; clTecaufa terremotus
£i nihil loquitur in textu ubi ftipra decclipfifolis.
Dicititaqiaibcrtusiibifupra.gjfubtraclio Ims
lunaraliqiiidcoopcrataradtcrrcmotiij.Scdraro
contingit hoc ex eclipfiliiiis ga lima in naturalia
betmoucreaqiuE iiapore&marispotiusqi terre/
ftreuaporc & terra. Solis aiitc morus fortior cft 1
terra & io eclipfis folis plus operatur ad hoc q; e/
clipfis limilixcalbertus ibide.Et A^.ubi fiipra
dicicqi quando fortis fucritterremotus hoh Ifati
ccIfat.SedprimoquideagirattciTa ufqi ad circa
quadraginta dics& dcidccclfarSC tiic ad unii au
inim uloitos annos plus fentitar notabiliter circa
cade.Iocatcrrs. Caufaautehaiusefiquia fient in
coiporcnoftropiilfus febriles non ftati cefiant.
Scdpoft.tcmpiislongii iifqip.-uilatinccoiiliimac
biimorifiequicrarcafclins. Siccum nuilc‘''lpirit*
ftieririnelufiis intra terni terra fuerit foramina
habens maltii anguftancfpiriuispoflimt cxalaii
ni (i fc(f m partes modicas nccelTeeft (pirit^^illepof
fecxai.irc.Scd fcinper terremotus ertmior & mi/
norfcif m q? plus exalatii eft de fpiritii ad terne (ii
pcrficie. Etdicitalbcrtusiibifupraca.if.qj c6fi_
derandii cft utni t crrcmoriis Iit in locofolido mf
timic6pa£lo in paitibusiie! propter lapide nia/
gnfitangcnteiiclproptertcrrslimofitatc infupe
riori ciuspartcaurfitinlocoarcnofoSc raro qa
fieftin lococopaflo diiicius durat eo q^difficiil/
rcrcrupitcxipfb.Siaiitceftinlocorarocitiusfiet
ri.Etinfincilliuscapimli.if.diciralbcitasgj fpa
tiiini!ocimq.iodttcrrcn)otuscftdiffercns6i qii
C|i paruudCquandoiqiniagnfi.Impdlitciiim ali/
quando domu aliquando emicate aliiiiiando pro
uinciaficut dicunt poccx q> hiipaniadiiiilit ab af
fricaSc ciciliaab apulia & alTa monte ab olinipo
& io quantitas lociqi monet terremotus cft incer
ta.caaiiteqjnonfinni! ubiq; eft terremotus eft qa
caiifaipfiusterreinoiiiscftucntiisfubtcrranciisitn
piilfiis ad loeiun imum & cxpulfus a loco alio :
&i 6 iionpotefttibiq 5 terra fimul tremere feci tiii
in loco tam ftrifio in quo iientus pollit i cflcflifii
pcrfeipfu& copiilfuslocii monere h;icalbcrt^'ibi
dcm.brdicitAgi.abifiipraqi IpirirtiKlulusfitb
terra qiiadoq;facit fonii cii ten emotu qnq,ucvo
fine Si caiifat multas di fteren tms fonogi iiciit ciii
acrdiiicrfimodcperciiffuscuinrgadiuciroscmit
ticfonositarpiritiisincUirusfiib terra fccundiiq
dmcrfimndcperciititfC jxuitnirad httora tcrriE
diucifos faeit fonos : ita uc aiiqfi tcita uicicat imi
giic licut diamt prodigia uulgariiim. Qiuidoi^
aiitcfinuilciifono fit terremotus & eu foiHisaiicU
tiir terremotus ante non percipitur. Somis in lub
tiliori corporcdclcrtiirt.pmotus ioperoia ma/
gispcnctrai foniisqirpjriiiis.Qijandot^auiecu
tcrrcmouiacciditiniindacioaqua^.ficui accide
batcircaachaia quia extra expa(tc.f.marisfiabat
aiiftcrix ex parte terrrefinbat Dorcas tandeaufter
obtimiit depto borea 6 C aiiftcr ita obtines impe /
tufuockuauitaqiiasmaris propellendo ad loca
terra: propter quod cratinuiidatiofa^fafimuicri
terromotaquia boreas dcptiispropulfiisfuitafri
gidicatcaqiiaiin aiicera terra caufauit ibide ter
remotu 6c fiunt terremotus lc5m partes terrx iie
liaucechffimdutfcfcdlm aliqua regione totniexa
lationes cni fi debeat moueri oportet g) oes impe
tuentur ad locu unu ut fortius moneant no fic au
tem dccxalationibus qua faciunt uentos Iparfe
enim funrpcrlota regione & io exalario aliqua
prirnofiicicnsunituultcriiisproccciciis lepadiiin
girparlesalias.r.cx.il.trionisbCficpci-cotinua ad
duioncexaiationiidifiiuidimtunieti per tota re
gionch.vcAi;i:,iibilupra.Ecalbcruisubifupr 3 ca.
i-.nftcniiitiiiinbilcscficihistcrrcmotuuqiia: fi'it
immuationesaqiiu^dctciTaficucfatisdiiiiirc ip
fcoftenditiieliniftoca.T/.&ponet' lententia fua
dcliocinca.miediatclcqucniciibi tranabitur de
diliiuiis. Iteinfincilliuscapituli.i/.diciralbert'’
g? aliquando ex terra cicitur ignis 6l lioc duplici/
ter. Aliquando ini uapor inlciepiilCiisdetertaiii
fiamatiu-ficiitlni.be& ciincciiimpcru irriipit 8 C
ignita corpora Ctiapidcs&cinerescdiicitficut ac
cidttiiiciuitatecachanenficecilixqricchnamonS
talem ignej cmifit. Aliquando atite igitur uapor
in te rcpulfus in loco fuiphiiris dC auripigmenti
& alumis Bi tunceducitinconfu fiilfariseiiisfeco/
rcnuilcihomtncs££ multa aialiamorictur &uo
caturhocaphilofiophisfliiiiiiis infernalis. Aliqn
autcagitiiriiilocoquifimilis cftaqiiais&fiilphii
reus & tunc cicit aquas calidas dl fulphiircas.
Aliquando autefrigcfciintcxtinfloiiaporc. Ali/
quando auteconuertunturin ftaiigoii faliii pro / .
p terparces tctreftrcs cdbuftas qux liint in aque di
Diftinflio.8.
aliqiwn^octllircabrorbcnfiiratfrraEtin fa^iieti
aXxA.xO. dide albcrtiis cft ilcm alicjiiado cffcfliis
rcrrcnuitiisio niocio diiicrfo nioiicdi rerni qit:i eo
ciilit.AIiqncni? monet motu agitaiiiOi aliquado
ad dextra &aliqri ad fiiirQram; Aliquando autem
motu rubiicrfiois fiibucrtcdo teiTa itaq? facit infc
rPccfupcd^&ccouerfo.AIiqriatfcidiuo motiifa
ciendo terra tanta apcrtur.uina illicas aliquando
ctiuinoiict motu pcrforathioficiendopliira fora
mina non magnain terra. Aliquando ante monet
motu tremulo fine motu cribrationis qn extra fi/
tum naturale egreditur & ftati redit ad eunde. AH
quando autem mouctnioturHinofoqn fuperior
parstcrriccadit in profundu. Aliquando aut nio
iictmotu tmpiilfiiio qn fuperiorpars terra; longe
repellitur a litu fiio & loco. Aliquando aiitcmo /
liet motu ueflionis ut qn fuperior pars ab infe/
riori ucliitiir.Aliquando autmouctmotii depref
ConisSc clcuationis ut quando ftiperficics terra;
modoclciiatur& mo deprimitur .Etonincs bos
modos liabet terremotus prxtcr motu quej het iii
aqua & prater motum quem habet in ignc& fiil/
phuredcquibiisfiipradiflucftibiec.albcrd’. A^.
liero ubi uipra in textu ponit tantum 'duas mo/
dostcrrcinotiisdiccnsqrduaifiint difFcrcntic ter
rcmntuii .V na.f.qua: fit p motii trcnioijt & ita fip
frcquctiiis Aliaquoqi qua: fit pcnnotil piilfus . 8C
ida ramis fit, Cil cni fittci rcmotus per motu piil/
fiis tunc cxalatiocollcrtacd tota in loco aliquop
fundo qua: poftea impcliiorcmoiicturad lupcri^
qiiafipcr linc.i rcti.l di monet tena motu piilfirs ,
Etubkimqifafliiscft tcncmotius fortis p modii
pulfus egreditur iniiliitudolapidii ficut bulientiii
incaldariis.Etalbcrtus ubi fupracap .i9.dicit q?
modi terremotus (imt diin.Qiiida cni terremot^
cft pcrmntil trcmori.s in quo terra recedit frcqueii
ter afitiiftiodc rcditadcundc.Aliusautced ficut
magnus fornis corpoijc confric-uitiriadinuicein
aere & cd fonus fradliuus & ifle niinql cd fiiicfcif
fitraloci interioris uelcxtcrioris.Acciditautcha-c
duicrfitasexdiucrfitatcagitatit)nisucnti'occiiltiJi
tcrra:quiaficutaccidit tremor i ticiitri.sanimaliu
cxhumorcdifrohictcoi-gamuiclcxiicntofiratccx
tcnd£iircipfiicxtrafitupropriu6£ iiirt.itc reduce
tcipriiinfitunaturalcS; fittremorifadiu donec
liiitus expellat iicntofitatcamcbro ita fitinioco:
qnemuentofitasnon multa incertii habet motii
trcinitdoneciniicnitlnciiinquodiuciiar ucl per
qiiceucat iconfricantur corpora 8 C frangit i jSa SC
excitat fonii fraHus: &C Inir cxcmplu edde uciito
ficatein iicntrchoisconclufasqu eiii cd pania tre/
mcrcfacitnnnmndicil.Scdqnmulracd Sd ficca
cxitciifimoSd diuiditfiipcrfliiitateficca fibiob/
iiiantcuelqnqjcicitipfaciicxitu fuo. Dcniodo
aure terremotus ita dicit podldomus plis duo ge/
nerafiint motus quibus mouetur terra di unum e
nomen propriiisaltcijjcdfucccfriocutciTaqiiiitif
& furfu de uno latere in aliud naiiigii more. Hits
auti:gcncnbii.sutdicit fcncca addendum cft ter/
tium qdcd diflii ab antiquis tremor terra cii ter /
ra quatitur eo mo quo homines quatiuntur tan /
gente frigore & quafiparalifididoliicntc mebrii
Caufasaiiteillo^; dicitfciicca in genere cflc duas
quaijt una cdcafiismagnotK corpo^’ :& altera cd
impetus fpiritus in terra conclull ut liipcriiiscd ex
plan.itu,Etiibiriipraca,i8.didtalbcrtiis q? mon
tes qnqj ruunt & hocdiiplid de c.i iqiiaK una 'cd
quia radices C09: abraduntur tandeq» fimdamc
ta non habcnt&caduntin totouclin pjirrc. Ali/
quandoaiitccoqjimiltu elciiantiii' ficcanf ifiib/
limi &fcinduntiiriquardafciiruras in gradictes
aquirtorrentiil cii impetu deiciimt parte fcifTd a
reliqua parte montis & cadit magna pars ucl mo
dica (eam proportione Icifllirc illius. E t albcrnis
ubifiipraca.r4.dicitqjfi magna rupes aliqiiado
dcmontccaditedificia tiidna quatiimif&cadue
Eodemodo eu caiierna fit 1 terra fiibtus tue dcfiib
limi foluitiir malTa aliqua 8C in profiindil c.iiicr /
nedeidtur concutitur cp terra in circuitu. Etfi fui
timctacaucrna^ riiiit ruit cti.i terra fuperior. Sed
ida teret conciifiio mometaneacft di pape durat ,
Cafiis autem niinrc ea duplex cd.f.fcifTio ex ficci/
tatcproiicnicnsaiitcorrofiocx continua abrafio
ncfliimis tiraqua-tbidc iniurciintis. Aliud autc ge
nusmultiplicatiirii;\ltdc8cdiiiduraCfc(Jm q» cd
qii 'ititas fpiritus incUifi di fcd!m q) fortior & de/
biliorcdlociisqiiiclauditipfii: cii inclinato terra:
pcrkulofiorcdqiiiaillatrabit terra ucrfiis cauci’ /
nam in una parte; fle in illa p.artcfrcqiicntcr fit ea
fusili c-iiicrnain parte qua inclinatur, flifiibincr/
fio terra; in altera parte inqiia fit clciiatio. Si aiitc
mo indiiicturad 1111.1 parte modoad.ili'ingiiuin
cdqiiii utraqipartccaucrii.ifitflC iinedio tiilcim
tum fudciitas tcrr. 1 fli caqiiarfiipipfii funt.Et (i fit
fpiritus adeo fortis qifiiltrudeiciac erit cafus iuo
raginciiiiitraqipartc: haede diiicrfitatctcrrcmo
tus fccf m Apt .di alhcrtii in locis fnpradidis ad p
fcnsdiffafufficiant. Fit Apd.iibifiipralfintcapi
tuli dicit qi in filiiisquaninilcu funtremoteater/
raitaq5fiiitcircimd.itc pelago magnoflt latomi
nus fiunt tcrrcnioiiis qi inaliis magis propinquis
terra: miiltitudnnacti maris infrigidat exalatioes
&rcdditcas inabilesadnioucndii tcrr.l.Etio ra
Icsinfiilrcciroindatxficmarimagnn nopofTiint
moneri difficilccdproptcrpondcrofiratc fle gr.i
uitate dii.s. Ite quia aqua maris denatiirafiia COII
tiniicHuicdifricilccdpcrpcndcrcqn cfTct agitaU
afpiritibusiliaxrApt.iibirupra. Etalbcrt^ubi Iu
pra ca.zo.didt cp qiixda r^iones uix ucl iiuqi ter
remotu pati; 5 tur:qiiitd. 1 aiitcfrcquciitcn dicit cni
pindariisiiix iicl nucpcgypfu trcnuiifrc & qn tre/
luuit paptquairaufuit.Etluiiiiscaiifacdqacg/
TraSatus.i.
pt®fuitaliqncoIioj>crtaaqnis & modico folido
fundo qtii erae in medio mollis terra Si glutino/
fapaulqtifiiitcircupofita fleiono potuit itcrcipi
iiaciiii aliquod in terra. Sed ipfa tcrraliniofa Si te
naxellqiixiion de facili ab inuiccreparabitiir Si
ideotrcmercnonpotcftnifiexmugnacj. Itcdi/
citalbcrtiis ubi Cupra gj experimeto iictojji & no
ftra^ rccordationu didicim^rariiis fieri terremo
tiiniin.7.cHatcl!j3iterfusmcridicctmituforriorcs
nenti (iiitincliaCibus aquilonaribuscp meridioa
libusdc maria aqmloiiariafLint magis tepeClnofa
^meridionalia qux iictits in littoribus reperent /
tere deberent ad generatione tcrretnottisuiuicdi/
cit albcrtiis 9>bocc(Vquia Colferuidus lucet in me
ridionalibuscoburat naporcin rcrr.T ftipficic Si
plusconfumatdc,ipfoqiclciict tuquiaiii'c6cam'i
terra agitpcr inediti introitu Si idcin terra multi
f ilicatuffciritusadtcrrcmotufaciciicliij. Inaqtii
oncaiitJdcbilis radius foIiscft& fiinilitcralu'
ruinifcllapt&idcoiibiinmcdiii agitpani cicitat
dciiapore&io rarius ibide fittrrrcmotiis.Eftauc
niaiorcahuiiisquia.f.imior calor incridionaliu
climatucontinucaliquid educens de partib” terre
ftribiis pcuaporationcscotinnc cauat terra & eo
caiiitatcsJiiacLias facit imeridicinquib^iicntusre
cipitiirquijnrcmtiltiplicat^niouctfrcquenti^lo/
<aineridionalia.Priuatiohni^caIoribusin cliati
bus aquiionaribus ea eCl oppoflti frigus em coire
facit partes fic no permittit faciliter Ceparari ficio
concauitgtcs rarius ficripolTunt i aqlone nec per
cofcqiienstcrrcmotiisSCqrifiribirarofit magn’
Etdicitalbertusibidc'qj in locis inotiiolls fre/
q.icntiiiscllmagnusterrcniotiisqiinplani5.Etin
locisplauis frequentius cCfterrcniotiis pani^qiin
locis montuofis,Hiiiiis caeli fcdni albertii q> Itib
monlibl1sflI^tcalICl'n.^’ inagnaMqirib^plmiiniis
iiaporpotedcogrcgari&qiiialocanintitiiofaftiC
iialdeiiaporofa.LocaautcpIaiianccita funtea/
iicrnofa nec ita uaporofa,& io frequetuiuseff ter
rcmotusilocis montuofis&pdpucquxfiintrup
littusmaris.In planis aiitcparii^iiapor aggregat
Ripaniisfoiicis &illeplanalncatrcmcrc facit'.
Sed inoiitiiofa panuisuaporiion monet tiiaiiia
expirat pcr'ca«crnas timi etiam quia montes fiint
f ;raucs & non nioticturnifi fortitcrpcrcutiantur
ia:calbcrtusubinipi‘a.Ex,hiiscrgoquxdi(9a'fut
inbocca.patcttainrcd!mfctitctiaalbertiq} fccEin
fententia Api.qualitcrfiattcrrcmot® & quot mo
dis accidi tictia quibus teniporib'’ in |quibiis locis
maximcflat Si qii.t (iiit emeientes tcrremotii dC
qiia:finticiiiscfFcflus.
<rCapitiilimifccimdiiaidcdiliuiiis& eorum
aufis.
K lEfiatmoIoquidcditiuiiis&copt
fjl icauHs.Scd primo Iciedil cft quod
|diliuiiucduplcx.Qtpddacnicn:
jdiluuiil aqiut di quodda diluuiti
ignis.Dcqiiniv iitvoqt diliuiiofa/
ciuiit mentione iuliusfirmic’libro. 5. in pricipio
dclicrmcstriincgirtiis libro.!" .inpricipio dicens
qicutriccntoiv niiliu.inop/minorapoca(iaGs.i.
rdntegratio pcrcirofiam aut per cataclifmfi fie/
riconCiicutt tunc ergo cxuffioncdiIuuio.i.ccrolT.
i.cataclifini^rcquif’. NullacnircabaliacxuClercs
poterant renafei nifi admixtione qua: c6crcc'’pul
Ilis fauilla^: omniii genitaliu fcmccolicfla conce
perit foKimditatcliax: illi . Cil ergo fin t diiogcne
radilimin^.r.diluuiuaquar&dilmiiuignispriiis
iutcdnIoquidcdiliuiLoaqu.TBCpoftmodii dedi
luuioignis.Dilmiifiucro aqiixdcfcribitifidoriis.
ij.ctynKil fap. ultio dices. Diliunu cft diflii qiiod
nqiiaiucladcoiaquaiimindaiicritdclcat. Etio/
liancs ianuenlis iiifuocatholicon dicit qidilutiiil
cn-catliacHfmiis ex nimia aquaiji inundatoc uMe
tfruftioc.Etpropriccxniniiaaquaijiiimdatione
ficdidiicftquia aquarie cladcoiaqiia: iiindaucrit
diIuat.i.comifccat&dcnniat.Cathaclirnuisuc/
rofcdim pvatdidu iolianiicidc cftq) dili uifi aca/
tha.qicdperSC clima qiiandiliiuiupdiuerracli/
mata.i.p diucrfas mundi partes difparfu. Diluiii
iim uero aqua duplex cft prout dicit albcrt® libro
primo dcproprictafibus elemcntOBi trafiatu.i.
ca.9.Na quodda ci^diliumniniiiermlcKqiiodda
particulare. Vniucrfaleaiitdiluuifi fuit qi totafub
mcrfittcrraliabit.abileiCiciitfuit faflrifnb.Nocqi
idc ceputo q> faifiii fuit fub dcucaliaoc & pura ut
tcftanturpocfa’gra’ci8clatini.Scddi!iuiuiparti/
culare fuit rcpiiisq- una forte terra aut fubmcrGt
autjnfiiditad tfis licet non fubmerfitintoto. Et
ifodoruscti^mnr.libro.ij.ca.ulrinio facit metio
jicmdctribus diliuiiis tranfaftis dicens. Primii
diliuiiufuitfiibnoeqnexhominufcelcribiisofre
fiiscRdcu,stotoorbcc6tcfto deletis eundis unu
c*Ii [patiiifuitatcj? pelagi .SciInulUuiiiiifiiitia/
cbaia. I.ieobpatri4rcIia:&hogigitpibus.Terriu
dilinii ii in tliciTaliamoyn ucl amphitrionis tpefii
it .Sed Si flumina cum tn(bliti.s aiida bimbribiis
iilrnaconfuetiidincucldiiiturnitateuelmagnitu/
dinem redundant rtniltaqiicproflcrniint Si ipfa
diltitiiu dieunCiir.Sdendu autc flumina eu fiipra
moducrcrcimtnon^iuadpr.trcHS inferre danaf;
et alia (Igificare fiitiiraha;cifIdor^dcdiliiuiisuni
iicrfaliluisSC particularibiis.Etdjcitalbertiis ubi
fiipra qi eu uniueifalis diluiiii c(l in qiuoia (Imiil
celcflia tciTcCiiacoucniut caufantia inundatione
aqiim.CaiifaautSminusuniucrralisdiliniii clflq
qu*daccIcftiuc6ncmunt&qiia:d.atcrrcftrii5.Cau ^
faucropartictilarisdiltmticflin qua comieniimt
aut giixducclcdia fola lautquxda tcrrcllria foU .
Di(lin&o.8 .
Etdiealfaerf iK g) abcadcconftcllatione innafcif
uis fiiperior quz inaquas conuertit uapore & ae
rem Qi iiis interior qux a terra ebiitire kd t aquas
adxcrrxrapcrfiae. Etalbert^ubiTuprapoit opi
nioncalio^dedilimiis dicens qtqaoriinda ara /
biimfentcnciacithtiiiiTmodipdigiain terra Heri
ab imaginatione itelligetizqux inouetfplixra iu
nx & non ab ipHa hma iiel ab aliqua alia Itella .Di
cu t eni q> (icut corpus hois ie liabet ad atam ita to
ra corporalis materia^nerabiliu & coniptibiliu
fcIiabetadmotoreIuna:.& gjipfcppruis motor
cttcalismarcrix.i6 licutimaginata forma aliqua
pfecorpiisnollruexobiedo quajbetadaia^ad
jiocq» induateaitamouetur totamateriagenera
bilium & coruptibiliii ad induendi! omnefomia
qua imaginac motor Iunx, C^ida aiit alii dicti C
non clTe huius caiifa ied po ti^ fuperioru exorbita
tione.Exorbitatio aiit cft apud eos gj pFx poft 15
gam circLiicioneelcuant aerem Sequado^depri/
miinctuncaquae&ldtiiraltior^terra&io iiitin
dat fup terra & 'mergit ea hoc fciI; qiiorda pia
tonicos 6 i ^yptios didu .Has uero duas opinio
nes dediluuiis reprobat albertus ubi fupra.Sut et
iiidaqui dilimia 8 i huiufmodi prodigia diuiiix
i^olitoi attribuiit & dicCit non debere nos hu/
iuimodi rebus quxrere alia cauracpuoluntatedi/'
uina.Quib^rerpondcnducftgjiftaprodigianti/'
tudeifiunt in punitioni prxdifio^ hominii itii/'
fltuiiicntium.ScdtndcuscfFtcilhxceadepercas
naturalespquasfiia uoliitasin raUb^* producitur
ad effeSu .E C huiuHnodi caufx iiniuerfales fiit fup
celeltia corpora Si alia Iiic inferius quib^^iititur de
tis tan ^ inItrumentU*Ee didt albeit^ubi fupra $
ea dilmiii qd* fuit in ferra feit coniundio qux fuit
in%no piJdu.EthuiccocordatAfe.ubi&ipradi
cens q; diliuiiii qd fuit in terra nonfuit nili ppter
comurationecoiundionis liclla^ in figno pilau
Etdicitalbertiis ubifupra^ coiundiones plane
tariifut multis mois.Quadoqi.n.coiungunfom
nes finnil in uno figno& in uno gradu & in uno
minuto. Aliquando aut coniungunc' pauciores fl
ne.6.nue.;.(iue.4.Hue.;.Hue.2.Khoc Htmuitisiia
rietarib^spolTimt eni oes coniungt fltcr (atumum
uel omnes pter ioui & iic de aliis. Sed f^tenaria
coiunSio planetafe no efe nili uno mo. Ite pfx
pedTunteoniungi iicl p latitudine Si longitudine
urplongitudiacfoIu.Etdicitalbertiis^ciVftells
Cnt luminaria ibibetia libilumc qd ad cade diri/
giturtuncCLifuerintcoiunfixplongitiidine&la
titudincinferioribibitfibi Ituli fuperiofeulqjad
centri! (umum& ibi format ipfaruauirtutc.Etut
terius dicit albertus q? dux Helix qux fiit fuperio/
resfunt fortiores iquxaliqnconumfix pmiitant
iriplicitateinqprius fuerint coniunaxiSc aliqn
coniungim^ ineade triplicitate in qprius iunge/
baatur.CqaiitpermutanttripIidtatlligniHcant
magna accidetia 8 l prodigia Si mutatioes gene/
ralisHatuselemento^nnindi. Qualiterautma
gnx mutationes in mudo & accidentia magna ut
diliuiia & deUruSionesquorunda elimatu SiR/
mitiaHiitexcoiundiobus magnisplancta^Hipc
riofe difiueHprius in tradatu prio huius libri di
feinSione fecunda fetis diffufe fetant fentcntiani
albu.df me(rabalU.S( io non oportet liic recita /
re dida eo^ .Et albcrt^iibi (upra dic qt ca uniiicr .
fa!isdilumic6poniturex.4.cau{!squartap£ .Pria
efe coiunSio aretiana planetafe : fecuda eH q> £ue
runt ols iiel plurcs eopt in iferiori parce fio^ cir/
cuIoptitertiacacHq! talis fueritcoiunSioqux ice
pit a figno aquarii iuxta qtuor ftellasquxdicim^
hidriaaqrii&aquibufdauocdt'cfFuCbraqux:q3
dc illis edpertt! efe q> Ipeciall efteHu prodigit^ii
habent in mouendo aquas & cu inceperitis & tra
flerit in fignu pifeiu aliquod ell de triplicitate aqa
quia illnd fignii maxima Iiabet utrtuteulla tripli/
citate.r.pliis 9 cancer uel feorpio. Nam tucopor
tuit ut triplicicasqux regnabat ante hocin mudo
efiec aerea Si aer hiiore couerribili tate iuuat ad
muIttmdiiilaquafe.Dicoaute cohiundioni ali
qua indpferc in uno figno & pfici i n alio qn cetra
epicycloj: ucl ipfi epicycli afeaccedut 6 i ipAplx
coniieniuiit paulati in alio figno. Quartu aut fic
iildmi! ell «luna fuerit cofortata uiribus fiiis 1 ho
ra coriiuiiaiois ficut ^ ipfe afeldat a circulo emi
fphxrii&^ipfecoiiidio direSe fuerit fup aqua
& ^ fuerit i dic & hora Iunx : tunc cni fine dubio
Uinahabetinfequicqdluisfuicin oibus planetis
fiCmouettotailloliiiercdm natura limxdC ideo
non tuncpaulati procedit aqua.Sedqfi exilit de
itimistcrrxuifecribusihxcalbcrt^nbiiupra.Etal
bu.primodccoiunflipnibus magnis differentia
prima dicit^proprietasfigno^ inceptioni! ma
ioru fignificantiu tpc coiundionis iitroriii^ altio
rum in ariete in tpe coitindionis eorundi qu
rmitatiir a triplicitate in triplicitate het fignifica /
tionem in rebiisunhicrfalib^t funtdiluuiia Ilices
8i rectx& fimilia.Sic itacppatetcauniiicrjalisdi
[uuiiTuptalexcorpibus 6C uirtiitib^fiipercxlelli
bus.Caurauecoaliai^^diluiiii imuierfelis fiiitin
ilhsinfcriorib^^proutdicit albertus ubifupra.f.^
oportuittiincjiptcrmotriaqiixiiaporcsefreplii/'
rimosinaere&ii^iiinccre uimluxdi iofucrut
pluuix qux dCuaporesaerisin aqua conuerterut.
Sc^aiit cafuitiitefrentmultiuaporcsfpiiriicct
radi fortes quiexterrafolidam aquas eriipcbaC
&deabiffisaquas eiccerutihxcergofticcac uni/
iicrfelisdilumiaqux.EtdiciCalbert^ubiriipra in
fine huius capitLtli.9.c^ diininutio illo^ ad quod
Iiococcurriitfacitcam diluuii particularis & erit
minus diluuiii fcdm g> pauciores cax & min® fot
tccomHnicant.Altqftaiitlfolusuctuscerreinotus
facir-.facicdiluuiuparticul3rc.AliqriautciUbi ua
rra*flatus.2.
por &eda alianirtutt? cailcftiii ficitt difiu cll.Et di
citalbert^libro.j.metheorojd traSatii. 2 ".ca. 6 .^
iientus aliqn intrans & poros terraicofricansin/
cenditigne aiiripiginenti&riilphuris.Eodeaiite
(no nidemnsq} mouet aqua undas eleiiadotnfup
fide maris. Aliqn aute ex operatione ueto^ unde
obuiatimdisSC liuntprocella altitudines motiu
adsqiiatcs&deterraqnqtplcirimaaqua exfu&la
res& iacietesdiluuiu &fubmerGones terra^ ha:c
ibide.Et ubi lupraca.i 7 .ditir albert® q» efF^^^ter
remot^eeiedio aq^t de terra cu fuerint ueri facie
testerremotucDoirretesiloco aq^fiibterraHoc
aiit Ii t muItipFr. Aliqn eni fub fudo aq^: i terrz itf
fcerib^Aantiuuffluenriucocludifuetiis&eriipes
diiiidit terraqaperi taqs di eicit aq{iaipetiifuo 6 c
Gcfaciteam apedre.Aliqiiado,autefiib'uertitter/
ram iraqt iferiiis terra iicit fuperi^& ecoiierfo: fiC
hoc fit qn iientusprio «qualiter fpellitfundu ali /
cuius terra: donec elcuct ipraSt cum fuerit cteua/
tatuccil impetti magnoegreditur ad latus unum
^idcoillnaimpelliturfurru di inuoluitur terra
&fiiperiorruperGcies inferior effidtur&tuncad
tempus eleiiacidis apparet aqua idi flati operitur
iterum. Aliquado aute eicit terra in locu uicinu di
tucfiib uoragieappcntaqllates& fiuetes.Aliqn
aiitdcitaquapterrasapturaintm^ fubmergitlo
Cii alique ufpmraloca.Etaliqh facit dilimiu pti /
cfare mai''uel min®fci j g> pFueI min^rici t de aq.
Caaiithui^cflg) aliqh cbucniutduoueti qfortio
nim fiit flat'’ficutaglo &au(ler fub terra i loco aq
rumulta^pdulcestrad^rerrariimietes pquos fe
cu traliutpiimasaqs dC cu illi uericdueniuticdca
uitatemiiltzaq ipulfte auetisillisexipetittaiieto
rum^ aq^& excindit'loc^&exfufilaf nilraaq
fubito&Gtfubmer(ioniagnauelp(i3lcd'mqunti
tateilla^aq^ &iicnto^ ipdientiii eas. Accidit
aufaliqh qi ue ti illi fiib fundo maris aliqn cogre/
anfcil aq udGneaq 6i cu eriipiin t diuidedo fu
um eidiit marcultralitt^^ad magnfi fpatiii iidgy
Ilii fcdni qtiatitate& ipetii ucto|ii<Et hac de ca ac
cidit mfriplicatio aq^ indiientiu licet aliqd iere/
menti aeddat ex pluuiis qn.f. multiplicant' fiipra
modu cofuetu di fubmergut terras &deiciut
cia . Sed cflattcdendu qi iiapor ucti mouet aliqn
aquabuiulhioi quiititarefiia&aliqnqlitatciquati
tateqdemouesdcitaqiiamultalilis di fine nia/
gnoipetu.Sed'quatitatc,fo!amoucscicitaquafp/
fampriuosd^guttas.Aliqn.autnioi)ctdCqualita
tc di qimtitatefil'dc hoc ni 6 ciciens aqua fimulcu
inucnit piculofii fadt dilimiu qdfubitu e(l di ipe/
tuofu.DicoautqlitatemouetecaliditatefoIa.Cii
iusexcplii cfliartificialib^qj fi fiimaf uas ereu for
teqdfit itus bii cocauii &hetpuuforamc fupra di
aliud babeatin iietrcpai'uu.{cd maius priotiieat
naspedesitaqiueterei^non tagatterra di ipka.€
uas aq £( p oflea lignis fortiter obfiruat' uniiquod
qj forame ipfi^& ponaf iigncualde calido gene
raliir tiiciiapor in uafeiraqi fortificat^retro eru /
patpalterufbramcobflrudu.Etficrupic fupius
logejiicic aqua fparfa fupra locaadiaceda igni .
Et fi iferius criipi t pidt aqua fparla in igne 6: ipc
tu iiaporis picit carbones di cincres loge ab ig^e
fupctrcuftantialoca&iouasilludiiulgariter liif
flator iiocafSi figuraf ad figura hoIsfufflaris.Ex
^didis p; qliterex uetisfub terra fiiit magna inii
dationes aqf/ di qda dilimiaptiailariaaq .Aliqn
liero accidunt ibi magni fluxus mariuquifiibmcr
gunt quafda terras di ciuitatesficut dicit albertus
libropriodepprictatib^clcmetop£tradatu.:.ca.
6, Etintendo dicere qlitcrfiiittales magni fluxus
fcd!in opinione alberti ubi fupra di fcdm opinio
nealbu. 3 .maiorisitrodufloni.Sed pri^uolotan
gerecamflux^&reflux^marisfcdm opinioes eo
ninde.Diciraq3albii.}.raaiorisitrodudorii.dna
4.&cucoc6cordatalbcrc^ubiri)praca.;.q>accer
fio &rccclTio maris ficp coiiindionetriumrepi.
Quapi prima cfielTe loci aq:fec(idaeefreipfi‘''aq
tertia eflmotioaqaluna.Primanac^ellutcogre
gentur aq i lodspludis aclods fradis qi i eis mon
tes i locis ptimis di diuerfis uincerit qa fiip plura
locaeiurdeterra:dundaScdc'fitasptiuiqb'-'mi'ci
colIiganc'ueti . Interrisnanc} duris ac denfaptp/
tium& inlocismotuofismaxiecongr^anf ueti
Scdareseflutcogregentiiraqmultsifimili ha$e
lcx;o^& fientmreporeprolixo.Nacuaquadui
(leterin t efficiunf fpifia; & lalfit ati^ amara 6C na
fcuntiir in eisdenfi uaporesdc uentippterfaLugi
nem aquz di eius amaritudine &ob hoc $ delce
ditad eamexiiaporecerrx.Nd&uaporaquaad
auget dC monetur tota aqua & calefacit lua pode
rofirateacfoluitur&fpirarat^idcoindigetloco
maiori fuo loco prio T ertia at ca e motio aq alua
qquideluaucdicitalbert^iibifupramouec&tra
hit mirabilreihtu Imidu fiait magnes trahit fer^
coqiipfalunaeflpriacahumidiaqiiai.Etdidtai
bii .ubi prius q’ cii fuerit mota aqua p motione lu
na fpirat ipfa afpiratio auget in motu aquz di fle
duturuentiquiiunti fuperioripte maris ad eius
inferiora & iiingituripfa motio ipfo^ uentisqui
funtiterra:errjgunt'(^uentiqfiintinca hisqlut
inpfiidomarisutexeatexptelocopi.Erigifipue
tus p mot^eius & deuatiois aq infublime. Spirat
^iefl.uxusnecdefinitaquaafcendens moueri di
fpirari p motone liinx.Scd cetinuc uctus eleuat a
qua & mouet: exiientqipfItieRti(latim& folim
tiiraclpirat qdiu duraueritiuaalcedcs^orien
tc maris petens pcrmediu cxlii.Cuq imediocx/
lo fuerit accdTio aefe^o pficit* atq ob haccam fi
untimariSt iinitioaccefTioisuetiuehemetercali
di, Cii aute Iiuia a medio exIi receltit reuertifaq p
fua natura propria dfnoperlunaad fuum locii
DiftinSio.S.
& (it recedio 0 ue rediixus.R urHi cu |)[teoeri t laa
ad angulu occidentis idpit acceiTio iienire afgi iie
nentlu 3 adiniuca;(u.podhocreuerdt''aqua quo
iili^puenericluaaddrculu emiipimiiorictj.Cu
9 appuerit luna i drailo,cniiipha:rii orientis re /
ucrlaaqiiaeadilieq^fuerat. Etieodecauferiiis
didCalbu.g>tfl(iniinib^&i aquis ciirrentib^dC et
imuItismarib^Ppteriubtilitaceaqus no acddic
accelTio & recdlio.Cu eni luaipfa,nioiicricip3ca
lefadt&no reoianetille caloricis pptcreo^fub
tilitatc nec fiut i eis ueci nifipauci . Aqus uero de/
&& (allkuetos& uaporesqlpliniosppter faUii
gine & amaritudine ea^ redpiunt. €119 como/
tz fuerint & caluerint remanet in ds ille calor p /
pterTainigine&amaritiidineea^redpiut auget
(peiulderelblucioaugmetationemaxi&iaiaqua:
&hau;ecafortitudinisaccelC6is’utdidu,e.i Btal
bertus ubi Hipra-diciCgi lua ex hoc $ lumen acci/
pitarolefaciceiiaporareuentu ^ei fundomaris
EtIiocc6tingictrib^cEca(ifis:q»un3e9>lumehi
nz efl; accw tu a fole & fua caliciitate fubdliat ua /
pore grolln i mari 9 uapot fub tiliat^qri t dilatari
& extrudit aquam deprofiindo.Secudacaeipa
naturalunzquzmouet'elem^uhuidut& ioqiia
doocoirritei aqua motufiioc£defacit& monet
iiaporeq qiteres refoIuidiUtat'& extrudit aqua
T ertia ca efl Gtus luz i circulo emilphzrii . Cu .n .
afeendit in qrta orietis eleiiat' cu ipfa aqua & ex /
irudiflqrtadccidetaiijiutdiauesEtqriluadui
tiiis manet fiipcr terra 9 fub terra tuc Gt t^s f lixi^
accelTioisdCrcc^ioispriDia^^recuda^.Etqit
diutius luna manet Gib terra 9 iup terra tuc fit eco
tra.Si]rfiprim^plustardatiorietali9loccntaIi:
tuc tps ac^disprlz eft 2>lixi?9 accdTioisfdrun
dz.Etfirei(idjduedetpeacceiri6iscdpatoad te
pus rcceiri6i5:hzcaIbertus.EtaIbu.ubi'fupra^
nit duas cas initii afcenliois &( ei^durattois di lu/
na ea occidenteadimuczIupuenerir.Qua^pri
macacqalincaoridiseidircSoIincx occidetis
& oisqrtadrciiliaborieteimediuczlue indire
fio illi^qrta q c ab ocente ad iniii czlu . A cocor /
dia etgo qttz q e ab orifie imediu cu qrta qux efi:
abocentei imu czlii cotientt ut ca^ accelTtoes &i.
recelTiqes in qiintitatccofiles iucniaf . Sccuda ca;
ponitalbu.co^iicutalcefi6esoium%iopt i 01
regioeimedioczlo&iimocsto iueniut" cofil^s
i drculo direfio (ic dC eo^ delcefioes ande di filr
& ifiud fignu q(£ocddit occiditp files afccfiocs
illiusfigni.qdl orit' &;fic opat' fignii ioeddete fi
cutfignuopaf^aicedit&jificircifadmediiicz
Iu & ad angulu terr z p files alcefioes I circulo di /
refio .16 cu iienerit luna ad gradu occidetis aiicii
ius maris incipitaccelTioqueadnioduincepatdu
iieneratadgraduorieris £ICdiirat,quouf9dciiene
ritluna adimucxlui&exconfilicafitreceiriodu
mouef luna ab imo czlo ad orifie.Has nero du/
ascasrecudifiiixiis&iuudirefiuxus maris quas
ponitalbu.ndmultuapprobonecrcpiito nniltii
rdnabiles nec intedodetcmilarcad piis : ueritare
i eyjartc neclcib necfiifficionccaa mcptinct. fj
fiimdtrecitaredifiaalbu.&albertidecaisiluxifs
&:reflux^marisqKeraliosdcilla materia maxfe
ptrafiant. Sed iquodalibroqaicribifa rato Si
gficicipic.Quicu9fphzrzmudaer6e5 &c . Ibi
dein.2.lib.ca.dcocceano dicit' gjocccan^tranfit
fub zona adiifia fupiora terrx Si inferiora niaxis
circudgesaqsrefio9traitemcdiudiiudit orbe. -
■Etabillogeneraliocceano.qttuorrefufioes oriit
r[irduo.f.aboriete.& duo.(.aboccidfieqpe utri
9 alia ad aquilone Si alia ad atifirii rcfimduf . fic
9 luice fibi obuiates 9 1 mari airfa icermifcef : &
ex hoc fit aquatu collifio a pfimis oaeani accelEd
& recelTioelhmata^qiiotiesimarenofiru .f.in
angufiiora fafiacotigeritaduenire aduertedu c
hoc fieri ex refufioib^^ifiis quas occeanu uulg^
cdfiieuit nuncupare. 1 6 . fex ejs nofiru ifiuit mare
hzcibide.Etqnzdamariaaccedut&recedutbis
oidle&qdalonucumenfe^ciuCLmuaccellu SC
unurecefliitdC qdafiac& nccacccdutnecrecedut
un9!& tempus initii afiionisetia maris in r^io
ne una efi repiis initii rccdfionismaris in regione
alteraubi utrun9 mare bis acceditfiC recedit idic
quo^ omniil casponutalbu.de albertusilocisfu
pradifiis.MiiltxqiizdaalizcilefluxusdCrefiux^
maris ponunt abeifdcideOlrabAje.i.metheo/
rorum. dC-ct ab aliisphilofophisquasad pns di
mitto. V olo at mo uliquid trafiare de catifis for
titiidinisfiuxusmaris.iuidemagnz iundaciones
Si terra^ fiibmerfioes 8 C quzdadiluuiapatticu/
Uria quado9cdtigut.Albu.iicro libi fnpra.dria
^.Etfiffalberrusubifupra.ca.^.mulcascasponuC
fortimdinisfiuefortificationisAuxiismarisdes
bus,tni.quattuorcau{asadpnsintedo ponere iu
xta intentione taa(bu.9aibcrti.ubi fiipra.qiiape
primacacfidifiantialunza foIe.Cu cniluna ei
eode loco zodiaci cLifoIctucilli duo coiufia uir
tute moufi mare:& io cu czteris caufis exiftenti /
busparibuscofortaturacceirusaqux: qnautrece
ditlunatuceparuIuisiblisinlunadCno hfi fibi
coniunfiu Ible: io tunc debilitat accelTus quo/
uf9lunadifiitcritper quarta; czlt alble £C fiierit
dimidiata Iule Si cofortabif lunie cdforta
bifer acceitiis marisde nodefinet cofoftari doce
lua fit plena Si tuc maxie cofortaf accefilis Si re/
ccfilis debilitatur.Citm autem lumen cadit aplc/
nilunio incipit debilitari accelTus donec iterum
llunafitdimidiata&runcpanim confortabitur
per angulum lunz quicftrefius. Quarta autem
pars circuli fiibtendiCiir angulo refio fiue cen/
tnim exifienti:S( tiic iterum debilitabitur acccl/
fus donec fit luna cum fole : tamen crefeente Iu/
minein lunafempcr efi fortior acedTus maris^
TraSatusiJ. '
dccreTcetcIiHeei^.Olscatuirt^crefces potetior.c twSatii.i.c.i2.cftqricxcitat^ignis'aluIeTolis&
adbpcrandu^eadeineade qiiatitate decrelcens abaliisllellisex{lccatIclditclimatacalida&non
SKudaauccaforcitudinisaccelTusmariseflpro/ tenipaprediordiatecalefacitdimata frigida. Prt
pmquitasl(in?:admare:& liocacddicqnipla in moita(^deCcrminaduedediluuiouriignisq>auc
ecccntrico & i epicyclofuodefccndit uerfiis ter / i iudido erit diluiiiu ignis multis aiiQoritatib^fa/
ram.tuceni eftfortiormotorei^nmaridp qn in crafcriptur* probarip6t.primoiiideIicetpil[ud
eifdcdrailisarcedipdcridercalatieeeetricodia/ iraie.ca.ulti.EccediisiigneucmetdCqritLirbo'q/
icendaticpicydofuocofortat' adhuc motus eius drigarci^reddet&idignatiocfurorefHU & bicte
licctnoadeoforfcfiaitqiniitro»^ circulo defce pationefuaiflainaignisquciignednsiudicabits
dit.TcrtiaautcaeftacceiTusliiaadzenitbcapitfi &amos.7.Ecccuocabitigneadiiididudnsdeus
co^quifuntmaxiciuxtamareqdacceditiicl rc/ Etprimop&1.49".ignisincolped:uci%ardefcit
cedit: hoc aut acciderep6tdiiob®niDdiS!Ut.t fi Ia Itcpral.96 . I^is ante ipm^ccdet & inflamabiti
titiidoeiiisfiieritfcptemonalisiielfiipfafueritin riraiituimmicosci^.Etfecudapctricap.ultLcali
fignisfeptemonabb®,Ethoci'tcIligendueftdeno enititcrrapcraquacofiUensiicrbodeiRquodil
Bisqiii habitamus circa tropidi sftiuu iicrfus Ce'/ lctucmudusaquamudat'’p€riit.Csliautquinuc
preiitrione.Q^rtaatitcaeftfortitudoIuacxtri funr.i.rcdmglofam,ca:liacreiiferiorcs&tctraeo
b^.f.exIocociIiiqiiofucrit&exMlisfixis figni deuerborcpofitifuntignircfcruatiidie indidi.
ficantiy-^aqiiasfiuccfFufioncaquafiiic hiimiduj Etinfcriusineodecap.dicitur.adiicnicldiesdni
&cxprisliceceadcfignificantibtis.QuadocnIlu ficutfuruenietinquocfflimagnounpetiitranG/
nafucritinfigiiisaqiiaticis&^ipuCipi{cib‘'’uel'i cnt.clcmentaLicro calore lbliieRtur:terra aute 8i
aquarii finecdfortabic"’ ciiiseffefiPin mari.Si ctia. qua in ipfa funt aurenf . Cu hiqergo omniadiC'
fuerit funa di ftcllisfixisfignificantib^iundafoes foluendafuntqualesoportetnosclfeifanSisco
aquapt ficut fiint (lellz qttuor quxfutiuxta af ef/ ucrfationibus dC in, pietatibus exped:antes 6 C p/
fuforeuelficiitifutplciadesdf alixfiellxmultuhu perantesinaduentudcipcrquecaliardentesfol/
midxt{1cm^isadhucc6/ortabitiircflFca^*,fii uentur&elcmentaignisardoretabefccnt.noiios
pmarisacce(ui.&ficipue,filunadercedcritin dr enimcarlos&nouaterraperpromiflaoneipfi^ot
culo fuo.Et ficu hocaliipfzduoucltresuelqttu/ pedam^inqiiib^uifiidahabitat.Etprloadcorin
briiclqncg.udocsfifcoiuflifiierintifignonui/ thios.7.cap;fiiperilliidpr*teriitfigurahtnufmoi
doSciielljsfixisuelicmererhutdist&ZmaxieGtuc &c.dicitaoia9pulchritudohuiusmundi mun
diu durans & fortiCfim^ita cp fiibmctgct qdalo / danonim ignium conflagratione peribit ficut b
cauidnanifipacddesimpediaflipterlocacoca/' flumeftmiindananimaquaniminundationedi
naiquib'’fecipit'marccxiensiielypteraliqdlac/ luuium.Etglofafiiper illud fecundodcthcralo/
dde's.Iftisigit'caufisficdcterminatisd6Gderadu nicen.4.Inflamaignisdanrisuindiflam&c.di/
efipreseo^c6icantinunouelpautiores.&rc<£; cit q? ignis in mundo prxcedit xpm iienttitum
hociudicanduldeaccefliimatisudded^receiru ad iudidum tantum Ipaciuaerisocaipansquan/
hxcalbert^ubifiipra.EtfirrcocordaCalbu.ubifii tumocciipauitaqitaindiluuio.Seddidtbeda Gt
pra.Caaurprxterhasqtmor^diflaseiniftisin/ pcrgencfim&allegatmagiftnim.i.fcntcntiaru.
fcriorib®& eticnt^adiuuasudimpcdiens aaciTii diflinSionc.!/. gjaqu* diluuii afcenderunt per
maris eleuatii dc profundomajris uel flans i terca quinacubitos ultra cacumina altilTimorii mon/
ab aliquo qmior angulope mundi . Qualiter aut tium. Ignis ergo antefecundu aduentu chrifli tan
luuufmodiuetusiiiuatuelipeditaccdfu maris fa tumlpadumalcendcc.Etiorephus libro prio de
tismahifefiatalbu.&albert^ilocis ^liegatis Qc antiquitatibus. ca.i.didtadamprxdixiue exter
pro parte didii^eflpri^ihoccap.Alixet caz ab minationeomniumreruj:unamignisiiirtuteaI
iflis ia didis ponunf ab albu.& albeito.f. foitifi tera uero aquarum uiacmultimodefore uentura.
cati6isacccirusmarisqsdimitCoadpns-.& fuifli Itemdicitiofephusibidemqrfiliifethance dilu
cu 1 tniihic.ixi. 1 didx.CJDid:o£duutiioaqm 6 tiium aquxdilciplinam rerum cxldhum & ot/
reflatloqfdiliiuioignis.Etnotagidiluuiuignis natus earum primitus inuenere.& confangui/
duplex^ficutdCdiluuiuaqiix.quoddaenLdilu/ neus dtis exiflens muficaminudiitsfiCnedi/'
uiii ignis particulare & quodda ule-Dilutiia ignis laberenturabhominibus quxab eis iuuenta ui /
hreeritinfinaliiudicioqnoiaqttuorelementa&: debanturautantecp uenirentadeognitionmde/
olacopoGtaexeispignecrutpurgataificutoflen perirent cum prxdixillet adam exterminatio/
(ii eflinferius.Diliuiiu particuU re ignis prout di nem rentm omniuniiunamignis uirtute alteram
citalbcrtuslib.prIo.deproprietacib‘’cIemetoru. nero aquarum multimode fore uenturami.
limaciiungaf.Etfitucplxueloesuelplurceop: danoruignium confl^ratione peribit. Et liiiic
fuerint dekldetesicirculisfuis.Sicrgohxcoiaac concordataugiiftinus.i^.dcciuimedd.capi.i^.
cidcrintfimuIeritaccefTusniarisintolIerabilis & dicensqjfigurahuiusmundiinfinaliindido mu
DiJHnflio.S.
dicitibi ^filiifcoilidi&urfu rep: caleftiuprimit®
iiienere&cn ragiiinc^eiusrtibal mullea iueit dc ne
depirent ea ^ p aqua & igne ut ada pdixic feceru t
duas colunas aliaqiiideexlateribtis&aliaexla/
pidibusinambabisquieneratcdfcriprcrenit&fl
e6ftrudalaterib'’cxtcrmtnare^’abhimbrib’lapi/'
dea permanes ^beret hofb^^fcriptacognolcerc fi
mul;& quia lateralicer alia pofaerutqua tn lapi/
dea permanet hafienus i terra firiae : hxc [ ofepli^
ibide.Etuiliusfinnjciislib.3.inpnncipio:& bcr
mes trimegifius.lib.i .in principio dicut
efiiCiirapcrdiipIexdiluiiiufiperdrofim& p
cathaclirmu.i.perailiiuiu ignis & per diliiuiuaq.
Etfcripniradidt:quiuenturiisell indicare uiuos
& mortuos defecutuperigne. Etexhisoibiisau
doritalibusprxdidis&multisaluspatctq} infi
naiiiudido mundus ifielferiorperdtluuiu ignts
erit pui^atus.Et dicit thomas de aquino dip difii
6 i 6 e. 48 .quarti libri fententiaru 9) ifia mudi pur
gatio finalis erit ab infe&one ex culpa relida & i
puritatec6mixtionis& erit difpontioad gloria.
Etaug.de'duiratedei.c^.i6.dicit9>iUacdfiagra
tio mundana elementopt corporaliu qualitates
que npfhiscorporibuseogruebantardendope/
nitusinteribut:atqi ipfa fubfiantiaeasqlitates ha
bet qu* corporibus imortalib^mirabili imutatio
necoueniant ur.r.mundusinieliusinouat^aper/
teaccomodet' Iioibiisetcarnx i melius inoiuiis.
Etdicit thomas ubi fupra.q} pofi illa ignis coda/
grationemanebimtelcmentaquantumad fiibfia
tiam Qi qualitates eo^i proprias.Sedpiirgabunf
ab infedide qua a peccans nominu contraxerunt
& I ds accidit : quia ia celTantemoai primi mobi
liseoqiczluextuncfiabitin inferioribus elemen
tismutuaadio&pafrioeen6poterit.Ethxcau
gufiinusappellatqualitatescorruptibiliu elemen
top^.f.maturales dilpofitioeseoru Icd; quas cor
niptioniappropinquant. Itedicitthomas^iil
Ia put^ationc totii; qi£ c fccdu ad Iodi damnato
rii congregabit'. unde 62 ibinonerit purgatio f;
ad illulocu perducenti' totius miindipurgamenta
Ite dicit thomas 9> coiieoietifilmc net prxdi£la
finalis purgatio abinfeSioneexciilpa & difpofi
tio ad ^oriaperigneprmjter tres caulas. Primo
quia ignis cum fit nobilifiunus elemento^ habet
naturales proprietates fiRores propr ictatib’g!o /
rix ut maxime patet de Iucc.Secudo quia ignis, no
itarceipiteomixtioneextrand propter efficacia;
uirtutis a&iux ficu t alia elemen ta .T ertio ga fphx
ra ignis c remota a nofira habitatioemec ita’c6is
. cfi nobis ullis ignis ficut terrx& aqux di aeris.un
.de non itainficitur&prxtcrhoclKtmaximaTn
efficaciaadpuigandu fic ad dinidendu rubtilian
do. Itedicitthomasubifupra.gtillacdflagrato
. ignis fctSm reiiieritatequantu ad fiiu initiu indici
um prxcedecqd patet ex jioc $ mortuo^ cefutre
if?
fiioiiidiciufcedctiitpatetperilludprio ad theo
folanicen.^.c.^ illi qui dorraierut r.tpicnt'iaci'c
obuilxpoadiudiciLiuenicntl.Sinnilautcericre/
furreSio cois& corpo^ fafiopt glorificatio.fan .
fti eni refingentes corpagloriofarcalTumetutp}
perilludprio adeorinthi .tf .c. fei aiitc innobiii/
t4tefiirgctigioria.Sii’autcucorpafanfto9t glori
ficanf & tota creatura fiiomo rcnoiiabit’ utp; p
illud ad romanos.S.qtipfacreatiira liberabitur a
feriiitiitc corruptionis illibatx glorix fi [109: dei .
Cii ctgo coflagratio mudi fit dilpofitioad reno/
ttationcprxdiSa: ut ex didisp; manifefiepotefi
coUigigjillacoflagratioqiio ad purgatione mu/
diiudiciu finalepcedet.Scd quo ad alique a£hmt
g.f.einuoIueremaIosiudiciurequet'.Eti]!e ignis
qiiantd ad hoc qpiudiciu pcedetaget ut ifinimen/
tu diuinxiufiirix;& itept p uirtutenatiirale ignis
quantu ergo ptinet ad uirtutenatutaleeil^firr aget
in bonos & imalos giiiuireperienf utratjcorpa
in cinere refoliiedo.lnqiiancu liero agitut infiru/
iiientudiiunxinfiitixduierfim ode aget in diuer/
fosquatuadferuspcenaimalicmp aaionc ignis
cniciabiinifiboni nero i qb^nec piiigadii iucnic^
olo niiUu dolore exigue untiet uaiC nec pueri fen
tiebanticamlodanielis.Tertio ^iiis eoru corpa
no fenicnt' integra fictjt pueropt feruata fuerCi 1 5 t
hacdiinnaurtuteficripouututfinedoloru cm/
ciaturcfoUiMonecorpopj patiant' .Boni litto 19
biisaliquid piirgandii iiiucnieturrcntient crucia/
tudob^t ex illoignepliis & min^j) meritor di /
iierfitate.Etpofiillcignisindanatosaugef .Sed
oesbonihebutcorpaimpainbitiaihxcfand^tho
masiibi fiipra.CTMo rcuatiucfligarecas diliiuii
ignisifed prio uidendii cfidenacurafolis motore
igne.Didtitatpalbttt^^lib.prio.depprktatib^ele
m?f0ru.traaatu.i.ca.i2.$ficiitlunahuiduaque
limmouetiita (bl hlt monere igne.&qnif refidui
prxhutmoiiereaere. Itcdicitalbcrt^qjignisp/
prietates i terras diffundunt' plus & min^fed; gj
rolafccnditadaqiiiloneizodiacoiiel defeendit i
mcridieineode.& fccfm qtppendiailariterind/
dittcrris&obliqiiei&fcamgjeft i inferiori pte
eccentridfiiimagiscalefacitiuiperiori&fcd;^
eft in loco alto fp herx drCiili fignojt . Sic itaqj p;
q’folqttiiorniodis magis feruct fiiper una regio
ne ^fj fiip alia fcdm diiurfbs mot®folis . f. atcefflis
adzenitheapicu dCrefiitiidoangiiliiielurrloque
doquatitasangulifcdmqjradi^ci^iddittcrrxflC
arSitudofphxrx ficut efubiefiu tropicis in qbiis
diu manet fol circa locum eimded2 depreffio fo/
lis ad tcrr£Ex loco aut i quo efirolhet adiutoriu
caloris afiipiorep ftellas fixas calidas aliqn fub'g
bus e ficut qn e i leone 8c iuuaf a ftella q dicit’ ca /
nicuIa.Etaiiqn het adiutoriii p plasAd riiaxie per
ntartccui^maxiaccaRtasdCficcitasl^at mars cfi
oc e ^ folin tn attribuit'' fibi monere igne f; foUfiC
Traflatiis.i. .
iioc diamt quida COI3 ringiJrc cx niagiiit udiccor/
pnrisfolis:& quia magis cft ypinqmis ad ignem
&j.6 forriiismoiictipfdmqniiarshet etialiimen
nfeqdlno habctmars.Inppitcraiifcoadiuuatfo
Icteiiipcratcincendcreinteperateficiit &eft iccii
dii1 manis non cftioiiis. Pater ergo fccEm albcrtit
gj fol ex cius calore & (iccitate bet motierc ignem
per radiosfiios generando igne in iftis inferiori/
biis. Dcdiliuiioautignis & dccaeiusdiucrfi di
iierflnioderenticbat.Dicicem piato in thimeo Ii/
bro primo gj exorbitatio folisfic planctamm fu
itcaiiladiliKiiiignis&inducitfabuladcphcctote
qui fibulofc filius folisdicitiir & in iieritatc calor
folise.Dicit itaqipfato pheetotequenda folis fili
umafFeSanteofFidti patris curriisafcendiflelud
fcrosnccferuatis folennibiis aiirigatiois orbitis
cxiifiireterrenaipfiiqiflamiscalcftibns coflaqraf
fctfabulaquidapiitac^fcd cftresiicra.fiteni logo
interiialloniundidrcuaSoiscxorbitatioqua ifla
mationis uafiitascofeqiiitiirncceirecftihircplato
ibide. Alii aut ad atlatem quxaxecicli fert' por /
(arcaliqn rem itteredicuntaxcinferitis& aliqua/
doporrigerefuperiiis & exinde pueninire terris
iiellmenfcs calores iiel inioderata frigora . Et dt /
cifalbcrt^ubi fupra: gjh;t opinioes funtfairxiga
com pcrtiim eiifole nuni^ relinquere iiiamqua eft
intertropicosnecplus declinare ad unum poluj
^adalteru .Et fanfliisthomas ubi fupra recitat
ti'esopinioncsdcil!odilimioignis& diias eam/
dem opmionureprobattfed tertia magis appro/
bat .Dicit itacp g? quida dicunt gj ignis in fplixra
fiiacxiiicns dcfccndet ad pmgatione mimdi.Mo
diiaiitdcfccnfionis ponimtpermultiplicationej
igiiis.Igniscnhindiqjoppofitocombuftibili aii/
gmenta^'.S£ hoc pr«:ipueafiet quando ignis ex
altabiturfuperoiaalia elementa. Sed contra hoc
arguit thomasco g? ignis ille non tantii defiredet.
fcaeti.imafan 9 isa(cendercprohibetoriitpateti
glofaprimapctri .tertio iibi dicitur gjtantuafce/
dctiuoiciiignis quatu aqua: diluiiii.& hoc ibide
allegatum ell prius in^ofa fecunda ad tefTaloni /
ceh.ex quo iiidcturgj ille ignisdrcalociimmediu
aeris erit generatus:& propter hoc etiam alii di /
eunt gj ignis, ille generabiturdrea locum terne ex
congregatioc radiorii eilcfiium corporu ficiit iii
demus cp congregabuntur in fpeculo comburen/
tc:tiincantIoco Ipeoiloru emnt nubes cocauiad
quas fiet radioru reuerberatio . Sed illud ctia non
minus coniicniens qiiiacu effeftus czlefHum cot
ponlfequanturdeterminatosfitiis&afpeft^eo/
nim.Si cxuirtutecorporum czlcftiumignisilk
generaretur edet notum tempus illius put^atiois
conlidcrantibus motus allroru q aiiSoritatifcri/
'ptur*repugnat.Sedali.icaiifamucriore illis prs
didis ponit alberttis in loco pallcgato dicens caii
fam Incendii eiTe congr^atam ex . iiidelicetex
foniiinflioncfol!s& mattis & iouis : & cxioco
coniunflionis eorundem HtuidcUcctfit in cacto
intcrcorlconis&cancrum;& exdyametrofolis
& martisut iHdclicetutcrqi&etiaiuppiterCt in
inferiori parte orbium fuonim: & illiid quod di/
dum cft de cancro inlelligitalbertusnon dcfpa
ciofignicancri.feddeimagincciiis. Imagocnim
can di in calo cft breuis iialdc & non longe diftat
ab ipfo cor Iconis in parte iina& quxdaftellani/
bea quareft in geminis eftdcnatiiramavtis in par
te altera canicula cft prope i parte tertia . ad rae
ridicmaliqitantulu.Exipfo autem loco licet ima
go fit aquz qiri tamen ga eft paniaru ftellarum flc
obfcuranim non mnltum impedit fed promouet
plus quia fol ibidem diu figit radios fuos terrzp/
pter illud p udu terrz propter fphers artitudine j
qu:E eft maxima caufainccdiorutproptcrcafifol
fittune in inferiori partecirculifuiproximiore/
ritterris SC alii planetxfimiliter calidi operabun
Wr & incendiii nonimpedientenatura cancri .
Eft enim imago breuisciiidatim coiimgitiir ima
go leonis & leo ingerit ei iiires fiias : eo g) in ipfo
eft calor in fumo eo gi fit de tripli citate ignea, cft
aute quartu 9 fol & planetx calidi non funt un /
peditia ftellis frigidis ficut a faturno luna Si uene
re& przcipuc a fatumo.Elqumtueftgjhzcco/
iundio fircum permutarionetripUeitatis fatumi
& iouisituncenim magna accidentia produdtdi
cet aute fortefi omnes (epte coniundi fin t tamen
li treS przdidi habuerint uires oes alias I fiias pro
prictates conaertcnt:& hoc erit G alixftellz frigi/
darfintinfiiprriori parte augiufiiariim. illeautei
inferiori quia etiam licet fatumus Gc fortior ioue
iuppitertamenmaior quantitate eft & fbl ma/
ior eft quantitate ^ aliquis aliorum . Contin/
guc autem hxcprxdidarariftlmc & ideo raniH/
me fitdiliuiiuignis:& hoceft^uocauerunt an/
tiquilonga exorbitatione. Auges eniomnes pia/
nctamm'mouentiirin.2oo.annisuno gradu pre
ter augem Iunx : & ideo diu airrit orbis ante$
exorbitet ut communicent pres auges planctarum
calidorum.EthancnaturaelTeuniuerialisdiluiiii
ignis caufam cxiftimat-.albertus.Sed contra ifta;
caufamdiluuii ignis polTet adduci illaratio qua;
adducit fanfhisthomas contra illam opinionem
dicentem diluuium ignis generari ex congr^atio
ne radiorum corporum cxldhum.quia.fidatoil/
bfeqiiitur g^exuimitccorpommcsleftinm ill£
diluuium generabitur & timccftet notum pariter
aftronomis tempus illius purgationis. Idem aigu
mentum poteft fieri contra prxdidam opinione
alberti;&: per cum corpora cxleftia erunteauGe il
lius diliiuii & Gc pronofticari poterit ab aftrono
mis!qd!rcpiitantrandtpro,incomieniendniaxi
mo.Sedhuic rcfponderi poterit g> non fequi/
tur G iftud diluuium ueniat exiiiitutibus fiiper
OifKn^io.S.
«IcIKiimgjpolTit pronofticarJ per aftronomia
fioit exprcifepatetpenma opinionem deddilii
uii ignis qnefanS^chomas iibi fiipra repti tat fore
ucra.dicitcni gt alii icqncntesaiigtininudjcLint qj
licut mundana^ aqnaru inimdationefadttmefl
diluiiiuaqLixitamudanorn igniu conflagratioe
figurahiiiLiIhiodipeiibir.iitdidciir.j.de ciuitate
dci.c.i^.Iilaatcoiiagratiodidttlionias.nibilali
(ideftqjcongogafioouim carii fiiperionl & infe
rioru quz ex natura fiia habent uirtute igniendi:
qiixqtiidecongregatio no naturali curfii renim .
Seduirtiitediuina het&cxoibiisifhsdisOccon
gregaris generabitur ignis qiii facie mundi huius
exureti&bancopinionerepiitoforeiicra. Etfi
militer fanfiiis thomasipfam magis approbat un
derationabilirerpotdicigtdiluuiuHietgnisgj t
finali indicio putgabitmiindnfietexoib^illiscaii
fis fuperc* leflib^s pofuit alber tus ac ex oibus
aliis catifis incendii prout dicit landus thomas.
Sed quando eiieniettihiddiluutu ignis per fcianr
aftronomixno poterit ynofticari eo qtfoltjmo/'
doexdiiiinaprouidentiaou catils pradidiat (if
concurrent Sc non ex curfu natiirx . Et Iixc difia
Cifficiaatdedihtuto^isuri.Diluuia liero parti
cularia ut uidel; qn exccffiueexuriit' quxdiania
ta calida lliie quxda r^iones calidx et dtmara
fiueregiones.frigidzqQxdaitemperatscaleEuur
proneniiitqnt^cxqiiibtirdji^i^arucaruqsrc/
cirauit albatus. ita. f.q> no oes pdiflx csufiit con/
cutrlqfed quxda 3 capt:& fc2m cupturesearu ucl
pauciores cocurrucfiuntdiluniaparticuiaria ma
iora uel minora fiueadaIHoes maiores ud mino/
res in qiiibufda dimatib^Ai r^ionib^fcdln gt il /
laclimatafiueillx regiones plus uelminus appro
pinquant foli & planetis .E t dicit albatus ubi Gi/
pra.q^diluniii ignis no hctaliqnidmdTiciente;;
initlisinfcriorib^ficurhctdiluuiu aqua quis iiuil
taifcrioranopoffiintmonereignena: uapor eo
ru efiiguisanatiiratred pothis cotrariaf’ igui . Si
qui autiiaporcs exigui deiientur illi erQt tn u:G;o
(amateria ualdeSC igniri coitcrtcn^iflellasdifciir
rentcsSC afub&lmi^modince cx eis gaicrcbif
ignis comburens ilia interiora .hzc decaufiis diUi
uio^ aqu.T& ignis ta uniuerlaliu $ parriciilariit
adprxlensdi(3arufFiciat. Etnotagiiliacdiibn
fiione no in tendo ponere regubs particulares de
diluiriisuniiierfalib^.fcdfolu dediliniiisparticu/
bribus.necintendop6ere hic regulas ptintlarcs
dediluuioignisifedfolumodo de particularibus
diliiuiis aqiia; particulares regulas adronomix in
hacdifiinatoecompilaboco^diliiuiaparticiila
riaaquxfiiiemagnxiundationes aqiiape ex terre
motibus frequentilTime contingunt ut patet ex p/
didis.Et reguix particularesdediluiiiis particula
ribus ^is fiue de caloribiis & aduUionibus ex /
cdlentuusponunturptiustndilhndionepiima
huiusriaflatiisreciindi.Etideo in haedifiindioe
pona regulas particulares de terremotib^. unacu
regulis pattioilarib^diliiuia^ particularia aqux.
& finiturhoccapitulu.
^CCapituIuni.j.qiialitcrpronofticandtunell de
terremotu di diluiiiis per orbes magnos coniun
Sionesmagnas &pcrcclipresluminarium,
Eftatmodo ponere regulas parti/
culares dcterrcmotii flC diluuiis dC
•jrimo pona tibi reculayjariicula/
rcseorundeaccidentiufumptas ex
principioorbismagnL& excoiun
(2ionibusmagnis& cxeclipfib® lu
minariu.Proquib^lciedueftgjpriooj te inuelii
gare dominia, orbis magni in quo fueris iiixta do
drtna traditi in tradatu primo Iiuiiis libri .dilHn
dionepria.cap.4. [tcoportetteiniidligarediui
foreannirui& fignu profeflionisorbismagnii
quo fueris5& gradu profedionis prout diduj cft
fufficicter ubi fiipra.Habito ergo dnio orbis ma/
gni in quo fueris.inuelHgabis et dominiumagnx
coiunSiois.fiC filr dnium edipfisluminariu n ha
bucrint fignificatione lupillo tpepro quo uolue/
rispronofHcarede terraiiotu dC diluuiis.dfiia ne
ro coniundiois magnx K cclipllsliiminariu fd/
re poteris perca qux tibi dixi in traflatu priodi /
ftidioib^^.fccuda & tertia. Dico itac^q: fc(£} fete
tiaalbu.j.deconiundioib^magnis.dria.j.mars
cii fuerit dus orbis magni aut alicuiuscoiundio /
nismagnxsaut cii fuerit diuiforaliciiius anni or/
bismagniiautcufiierit dominus cclipfis alicuius
luminariu tx fiieriteius {igniheatioin aere.fignifi
catueh^mentia terremot^. ItefccCm ptol . 1 . qua
dripartm.ca.8.&fc<£m3lbu.f.deconiundi6ib°
inagrits.dria.5'.Mercimuscu prxdidu dnium ob
dnuerit faciet terremot^multos . Pj eigo g? mars
& mercurius cuprxdidi dnium obtinuerit figni
fic5t terr«motiis.Saturn®‘cetciT3mot^cffidt natu
ralicer Iciim g» dici t allcindiis in fine libri noueiti
dicii.Ilheigorre^fx cii prxdidC dniu obrinue/
rintrcrremotusefnciet&pratcipuem terris mer»
dionalib^ubi fieri folet terremocus.I nterris uero
feptentrionalib^&prxdpucifincfeptimiclima/
tis.& in auglia & inlcocia OC in aliis rmionibus
multii propinquis polo boreali non ita frequetet
accidunt terrcmotusficiit didum ell in capitulo
primo hui(is diUindionis: dC ideo omnes regula;
deterremotibus maiorem habent fignifieatione
iii terr i.s meridionalibus ^ in terris fwtcn triona/
libiis. Iremfc^iptolcmxum ubi uipra. fatur /
nuscum prxdidiimdomiDiumobtinueritdCfue
rirciusfigniiicarioinmaridCiaquisfacict in iiia
rtmagnosiluxLis & tiui crefeent multum SC e/
rimtn]ii[txriibmtr&oncsextnagnispluuiis& ex
Traflatus.i.
magnis aquis. Ifc fcdm hali fug.i.quadripaititi
ptolemzica.S.MemiriLiscuptxdidu dominii:;
obtinuerit aaidet fubmerfio dui tatii qiiat iida ter
reraot^&fimilia. Liinauerocu prxdiSil dnin;
obtinuerit fignificabit nimia fiiperhabiindatiani
pluiiiarupnt dicit albti.f.dccoiunfiionibiis ma/
gnis.dilTerenria:6.& quia ipfa fpedale iigniiica /
tione liet (tip hiimidu aqueu moiiedo .f. aquas 8C
cando fluxus maris ficut allegatu eft in.ca. ^eden
tc ab alberto 1 libro depptietarib® erentorii . Ipfa
ergocii przdiSu dominiu obtinuerit fignificabit
qiizda ailuiiia particularia 6C magnas iundatioes
aquarii SC magnos fluxus maris & ^pue fi ipfa
fuerit cdiutifia planetis SC fiellis fixis hiimidis dC
fuerit in loco czliiiumido ut i aquario & in pifcL
bus.Itefiiplafucritinfignis feptcntrionalib^SC
fuerit euislatinidoreptetri6alis;& ficu hoc liue/
ritaiias coditioes reqilt&s ad mouedu aquas qua:
codidionesponunt'' pri^in ca.iniediate prxccde
te.Venusautno obflategjfipnificdpliuiiaipata
men^idu duiii obtinensno fignificabit diluuia
nccinudatioesaqua^magnas. Patet filr ex prx
di6ii$ facurn^Sd Iimacupdidu duiumobeinue
rinifignificabiit magnas iundatioes aquarum 3i
fabmerfiones qnaruda terra^ ciuitatu dC diluuU
qiizdaparticuIaria.Etalbu.^.deconiualSionib^
magnis.dria.i‘.diclt9>fatum^fi^di3o mo dnef
& fuetitigeisfignificabitmicasniues dC iielieme
tia aquzduQ^pptereas Et fi fuerit diis latitudo fe
ptetrioalisfignificabit terremot^^Sd uetos ualidos
Itefcdlinalbu.ubifupra.ratiun^^cufiicrit «capri
corno prxdifiu optinens diiiu fignificabit multi
tiidincpiiitiiaru tu terremotibus.ltlfcilm aibu .
ubifupra.famrn^ioaquarioprxdi£iuj obtinens
dominiu fignificat multitudinepliuiiap: & iniin
datione. luppitcriierofcifjaiDii.ubifiipra.dria
a.ctiprxdifiii dniu obtinuerit & fuerit m tauro
fignificatmultasplu.fid terreniot^Sd in initio qr/
txliiemalis.Etbali in tradatiiruodeexifieciapla
nctape de fub radiis.didt q>iuppiter laquario fla
tionariusaqiiarumultitudincugificat. Marsue
ropdifiu dominiu obdncsfignificat terremotus
proiitdicitalbii.ubirupra.dria.;. Ite fei^m albu.
ibide mars «geminis pdidu obtinens dominiu fi
fuerit eius latitudo feptetrionalisfignificat tnulri
tiidinetrrremotuum.rtem fc<Sm albii.ubi fupra .
Mars iniiirgincprzdiauobtincsdiiiumfignifi''
cafmltos terremot®. Vcn'’fcim albu.ubi mpra.
cu fiicritin aquario prsdidiu obtines dominium
Sdfiillic elonget' longitiidinefiialongiori a fole
fignificatmiiltas imindatidesaqua^ddredimda
tionesfondu&accidccnaiiibusrubmerlicfimari
Mercurtiisueropradidu obtinisdominiu fignt
ficat terremot^ex quib^accidecfiibmerfiocs qua /
rfidaciuitatu. Etluaprxdi^lu obtines dominiit
diiunia di inundatioes aqua^ di maximos flux^
«mari (ignificabitpront'fuperi®{ hoc capitulo di/
fili eft.C V lccri'^i'cll:at ponere regulas particula/
res de terremotu 6d diluiiits fumptasex elciiatioi/
b^planeta^ fup aKos in fignisdiiierfisfcdimfen/
tentiaalbu.6.dcconiunfii6ib^magnis.Ecdebes
fdre hic ficut alibi q^qesregiilxfiimptx ex eleiia/
tionibus planetarii fiiper alios in ariete ponunf i
driaprima.illiuslibrLfcxti.albu.de coiunflioib®
magnis.Et regulxfumptxex elcuatioib^ pfapt fu
per alios in tauro poiiut' i dria.i. illius [ibrii&Gc
dealiis.Didt itaqt albu.ubi fupra . gj faturn*’fug
ioneinuit^tefignificatfupfluitateaquaru mariu
Ettpifdbusfignificatiiipcrfluitatepliiiiiarlj niui
iim di aquaru.Itcfcdlm albu.ubifupra.faturn^fu
permercuriitm in tauro fignificat mulcas inun/
dationes in ,iurgine etiam multas inundationes
in feorpione multas aquas .ddin pifeibus mul /
tas inundationes fluminii & multa humiditatefi
gnificat.Item faturnus fuperlunain tauro prx/
difiu obtu>ens dominium fignificat fiiperfluita/
re aquarii . luppiceruero fiipcrfaturuu in aqua/
rio prxdifiumobtinens doniiuiu fignificat f^/
dii albu .inundationes fluminum d( (alutemcoru
IceiuppiCerfupermarteincacro fignificat mul
tas aquas 6c ai^mentiim magnonimflumiuum.
Itemiuppiteriuperuenercminarieteprxdifiuni
obtines dominiu fignificat terremotu in plurib®
climatibus.in Icone etiam fignific3tterrcmot’.in
libra quo^ fi^fiario & capricomo Gmiiiterll/
giii ficat terremotus .Et in aquario di Gliter in pi/
iabusGgnificatmuItasaqiias. [ceiuppicerfupec.
merciiriiiinarieteprxdifiu obtinens dominium
fignjficatterremotu;.'m cancro fignificat diluuia
dedefirufiionequorundam climatum. in leone
quocp & in aquario multos terremotus fignificat
Item iuppiter fiipcr lunam in geminis fignificat
fiiperfliiitatein pliiuiamm & aquaruffl.& icapri
corno multa huiditate cu fupfliiitate aq^ figniG/
cat. Mars iicro fup faturnu i tauro figificat fcif m
albu.ubi fiipra-mulcosterremot^fi^didu diliiini
obtineat, (te (cd!m albu .mars fup ioiil in can ,pdi
flu obti.dfuu fignificat augtnetu magno^e flumi
nucumulcisiundatioibus. Iceiuiigineetaugni
tu aq^ fliuninu fignificat. Sol iicrofo^malbii .
ubi fupra necp fi^ficat diluuia fiuc iundatioes aq
ru n; terremot^efi fup reliquos pFas eleuaf . Ve/
niis uero fup faturnu in ariete prasdidu obtinens
dominiu fignificat (i:^aialbu.ubi fupra nitilcitu
dioeaqiia^. Iteuenusrupioueiariece^idum
obtines dominiu fignificat multas pluuias 6i au/
gmentu m^norufluminu.iR, cancro humidiCate
liiperflua aim diminutione aqua* maris . In iiir /
ginemagnapluuiacu paucitate aqua^ marium
Inragidarioriiperfluitaceaquape pluuia^t fi/
gcificatcaaugmltomagno^fluminil. Iteuen^
up marte i cancro fignificat ddlnidiorilpluriia
DifKnflio.S.
regioinlcfifiiperfluitatcimmdarionu.rnfagifla''
rio fiipcrfliiitati aqt?a^ .Et in pifcib^pluuiam SC
aqiiaii!pcrflii.ifigmficat. Itciiemtsfiipermercii
riu i geis (igni ficat ni ul tas aquas & inundationes
In uirgineaiigmftufliiminiim.Inlibrafrgnificat
multas aquas&ffiiiltasrundatjoesfliiminu.Et in
fcorpiiicfijpflitosterremot*’&mii!tasnmdat6es
aq^ (Tgificat.CTMctwri^uerofuplatiimuiarie
tejjdidiiobd.dmu lignilicatmditasaqs.inicoe
multas aquas.inuirgineintmdatrdesfiiiminii. in
lagiSado multas aqitas:& {aquario augmentum
aqptlignificat. Itefcd!malbu.iibifupra .Meroi
rius fiip ioueineancro (ignificataiigmetu aqua^
fluniinu.in uirginemultas inundationes aqiia^.
infagidarioinundatioes cude(hti3i6er^onu.
in capricorao terremohis-.in aquario magna flu/
niinaSC tcrrcmotiis fit'.Et inpifcibiis terremotiis
cumagnisiundationibusfigniScat. Ite tnercuri
tisitipermartcineancro iieTiementia terremotus
ligificat.Iiileoeterremottj.Etiiibra UTr terremo
rudgiiicat. Itcmercuniisfuperfbleinarietepr.-e
didu obtines dniu (Ignidcat mediocre aiigmetu
aqiia^. {temercunusfupuenerligeis iigniiicat
ruper(luit3teaquaru.incapricomodiItuiia.&in
aquario lundatioes aqiiapc dgniiicar. Ttemercu
riusftiplunain ariete (ignidcatRiultasaqs.intaii
roinundatiocsHiiminu.ln cancro aiigmentu aq
r5.In(corpionc& i Capricorno inudatioesaq^
&in ptfcib‘-’detrinientuaqiia^fignificat.4rLii/
nauerofiipfatiimuicapricornofdifluobti.dni
umdgnidcatdipfluitateaquapt. Iteluna dip io
ulin tauro ligniHcat multas aqs.in fagiSario ta/
fluitate aquape.8c incapricornofit ipilcib^mul/
tas aquas QgnificaC. Iti luna fuper martein libra
a in Capricorno multas aqs 6C inimdatioes Ifeni
ficat. Itelunafupfoleiuiranedgnififat multas
aqiias.&ircorpioepIuLiiafupcrfluadr paucitate
aquarii (Ignidcat. rteliinariipuenerein uirgine
fignificatmiiltasaquas. Itcfiiperjmerciiriu ican
eropradiflfi obtines dominiiifignificat (iccitate
fluniinu .in libra & in fcorpioe nniltasiiindatoes
&ipifcib'’inudat6esflurDinu figificat.^T^Sicifa
tppatetqualiterp!se{ignificantterremot®& dilu/
Ilia fc^mintentione aibu .ubi fiipra.EtfctSm al>
bertulib.priodcproprietatibusclemetonl prout
allegatu e(li ca.priccedfte. I(h & dgna Aquanus
& pifds (ignificat diliuiia 8( inimdatioes aqua^
ergo fcim lententia albii.7.dec6iunflionib^ ma
gniscu fuerit gradus arcendentisuel loais alicui^
conhmfiiois magnsuelalteri^ecliplis in aquario
nel in pifcibus aut fuerit laliqtio eo^ graduspro/
fedionisorbismagniiautpeniencrit ibidem dire
dioatit fuerit ibi(»aImutazri(iedomin’di(po{t
toralicLiius temporii reiioliibiliii & pra-ciptie fi II
gnu aquarii uel fignii pilciiifuerit fignu profedio
•nisorbis magni erim(diluuiag( imind^oes aq
is6
ru Sipr-fcipiicfiin cifdcfigms fuerit coiunSioM
cantes dilimia& magnas imindatioesaqiiaru de
quibus loaitiiefi in przcedcnticap.lc<£m{tentio
ne aIbcrti.Etfcd!mfentcnti.iptoIemci.:.quadri/
ptiti.ca.f.tauri fignii fiigiditasoplexioes figificat
Sedtnadcalorisfignificationeproduii^eac fiia
ru partili initia:maximeautquxdrcapliades fuC
terremot^& netos fadiint! &funtdccomplexio
nemerairiircd!niIiaIi.tibifupra.Partesctia fepte
trionales (igni gcminorii fcdm ptol.iietos & ter/
remotitsa^diicut. Itcfcdmptol.paitescancri^
circa prafepe locanftcrrcmotii.s & oblnirirates
faciiicSc futdenatnramartisrcdtnhaU.Cuergo
ifticpartesfignonlfcdmfentetiaprole.ubifupra.
Ggnificat rerremotusfequit' iiixta lententia albu .
7!aeconiundionibusmagnis.q75gradusalcen/
dentis uellociisaliaiiiis coniiindionis magn£:
iielloais alicuius ccliplis in aliqua przdiflanint
partium fuerit:aiitfueriti^ aliqua eorum almtt/
taz fiuc dns dirpofltor alicttl^temporu reiiolubili
um *. autpenienerit in aliquaearii dirediouelpfe
fio orbis magni; autfi aliquod ^ifiorii fignoru
fuerit fignurfefliois orbis magnifignueritmul
torii terremotuii in ifto orbe magno, E t (cdm feii
tentiaalberti.lib.dcpprietatib'’clemctoru.trafi*
tu.! .ca.^.SC prout allegatu efi prius inca.prsce/
d&c.diUiuia fiiitex coiitiiSioe oiii; planetaru ad
imiicc SCpracipue fi fiierintoes uel pfes corii 1 in
feriorib^partib® fuoru circulorii . Ite qj talis fue/
ritcoitindioqus inceperitafigno aquarii iiixta
qtttior fiellas qiiz dicuf bidria aquarii in (ignnnt
pifeiu. Iteq^Iunaintalicnniufiioe fiicrit cofbr
tatain tiiribus fiiis iit.f.fi ipfa fuerit afeendes a dr
culo hemifpharrii&qiipfafiicritiiferioriptedt
culi fili aiigjs& fiir i inferiori partefiii ep^^cidi.Et
^ ipfa luna habuerit condiroesreqfitas adnioue
du aquas qux conditiones ponunturpriusin ca/
pitulopr*cedentc. Ite qjtalisconiunflio fuerit
indie&in hora Iunx taliscoiiindioplanctanim
cuciteneritfignificabitrcdma!bu.ubifiipra.'ditu
Ilias &magnasinMdatt6csaq(uru.Etdidtalbu.
priodccoiunflioib^magnis.dna.r.qtppricfafes
fignificatoril tceptionii maiotti figificantiiitepo
tecoiunSioisurroriicpaltiorupIanctaruinaric/
te&intpcconiimflioiscoriidcqri mutaf coiitn
fiioatriphcifateintriplidtatehet fignificationc
!reb^^muer^aIib'’. Etdidtniefrahallatcplafiia.'
capi.q.qjrcsmaximxeiicniutexconiimflioetri/
iim planetarii altioniin & hoc fit a tarditate mo
itiseanim . Cii enim coiuiifii flierint omnes tres
in unofcrminoucl in bona fade:&afpexcrit cos
folfigificat definiSione feflarii flC regnorum &
corummiitarioiiemiSdhxceftconiunfitomaxi/
niaqnxfignificatres maximas Icdm quantitate^
fortitudinisplanetarumprardifioru.f.pphctias
iieUduet^ppiictacu & definifiione quoriidam
TraSatm.!.
cimatu.r.pcr dflmiia&pcr terrcniotiis & fimiiia.
Et huic fententixcocordat ouidiiis libro.j.dc ue
tula & albii.in traflatii. J .de coniimflionib® ma
gnisca.S.dicitq^quacitastempo^ ilicis regni in
omniIe 8 acritlcd!m quantitafe.io.miolutionu
faritrniiiojeqiiicontinent.joo. annos eo re/
iiolHtiofatiimiacontincr.jo.annos & illud tem
piispropiqiulcfttpiin qiiomiitatiircoiufiiodiio
niin fupcriop: de una triplicitate in alia qijeftfpa
riiitn.240.annoReinquo accidit mutatio feiSap:
& r^no^: iitprsdifltle . Etpratdpueficoiieniat
illis a termino pnnitatioad ngnamobilia & fiic/
rit afccndcntia illo^ tempopt figna mobilia.Na
hocfeftinabitpcrmiitatione: & fortafTc accident
ex iftishop: in quibus permutatur prodigia fiipe
riora& inferiora ut iaculatio flellanim & terre /
motus &fimilia & pi-scipiiefi fuerit cadens ab eo
iuppiterquonia mutabuntur res pcrcinh^calbu.
Et nota cp omnes ragiilas pnrdiflas dcfignifica/
tioib^planeta^ & figno^ debes finiiliter obfer /
nare in reiiointionibiis annope mundi & in initi/
isquartap: anni & in coniiinQionibns & i oppo
firionibus 8 C quadraturis liiminariu. Cti in eifde
temporibusiioliierispronofticarcdeterrcinotib^
Scdediluuiisliucde inundationibusaquap:! Ite
debes hicobfcniarc 5 C fimiliter in temporibus p/
difHsrzguIas particulares prius politas in ca. im
mediatepr<tcedenteadpr0no(licandu de diluui
is dC inundationibus aquap: K'magnisfluxibus
aquaptiluemariu.Etfinitiirhoc capitulii .
CrCapitulii qiiartu qualiter fit pronofticandiim
dcdilimiis & terremotu perreiioliitioncs anno
rLimmundi& introitus quarta^ anni.
Vm iiolucri-sprononicarcdcfcrrc
motu& diltmiispcr reuolutiones
annopt mundi & perintroitusqr
ftnimanni*. oportetteuienircdo
miniirani &quartxciiis iiixta do
flrian tradita tibi in trafiatu prio
huius libri diftinflionenona.Etfcilni hoc debes
pronoflicare de terremotu & diluuiis per fotti an
num & per tota qiiarta anni.Si ergoilH trespla /
nctxqui naturaliter caufautmotusterreut proba
tum cftin ca.prarcedenfe .f.fafurniis, Mars &mcr
curiusdominenturin introitu anni aut alicuius
certarquartxeiiis iiclmaiorparseopz & fuerit in
fignis iietinpartrbHsca:lifignificatibustenremo/
tusi&iungatiir etiafiellis fixis caiifantibustcrre/
monisiil’ qutefutconfimilis natura: dC coplexiois
cueifdcplanetis idequib^ficllis fixis locutu cQin
traftatu primodiftinfiioiie fexta:& licii hoc fuc
rit regio tua pro qiia'prono 4 icare nolueris difpo
fita naturaliter ud terrcniofus erunt multi terre /
tnocus in illo anno fiue in illa quarta anni i regio
neillatemporibiis’anniribidebitis.Etdi£lum’cft
prius in ca.primo huius diftinflionis qiiado ma
xime accidunt terrcmotus.EtdebcsctiaoblCTua/
rcliancrcgulain qualibet coniunfiione & oppo
iitione& quadratura luminariucu nolueris pro
nofticarc de terremotibus in eifde temporibus.
1 tcdiftfi cftin procedenti ca.qi faturnus &luna
efficiunt dilu(iia& magnas inundationes aquap:
cu dominatur inaliquo tempore rciiolubili.Si er
go illi duo dominenturin reuolutioncani aut in
introitu quarta anni & fueritin pradiflis fignis
&partibiiscalihLimidis6cfignificantibus inun
dationes 6 C pracipuein aquario & in pifeibusq
habentfignificationesfuperdiluuia parricukria
& fiipcrmagnas inimdationesidC 11 cuhociun/
gatiirplanetishumidis 8 c ftclUs fixis fimiliter hu
midis&fignificantibusiniindationesfignifica''
bunfetia diluuia. particularia & magnas inunda
tiones aqiia^ .Etpradpue fi nliquaconiimdioli
gnificans diluuia de qua locutue[lica.2.6c.;.bu/
iusdiftmflionispracdTitilluannu habens fignifi
cationem fiia in illo anno.Ethaic etia regula ob
feniabis in coniunflionibiis & oppolitionib® fiC
qdraturishuariu.'Etfc<Inialbu.8.dcc6ififii6ib*
magntsdifferentiaprima.SC fimiliter lc(£ni liali
a benragellibro.8.ca.primo accidetia terremotu
iim& diliuiiopenon tciuntiimifiexfignificatioe
faturni & maxime quando eius radiiiuerinCin II
gnisteFreis&aquaticislreuoiutioneannimudi.
Et fi dommentur ili reuolutioRe& etia raditeius
fuerint in fignis terreis . Et luna fuerit infottuna
ta ab co faciet terremotus.Et fi fiieritin fignis aq
ticis faciet diluuia dC fi in aereis faciet niiie & gra
dincni & frigus perimens & renebrofitatccuuen
tis iialTdis.& Iniic etiii concordat diftu albu.inii
bin fiio de florib^ca.de terremotu 8 ( diluiiiisiibi
ficdicitalbu tcrremotiis dC fiibmerlionc 5 & dilu
Ilia Iciunturcxlaturnocufiierintcius radii in fi/
gnisprimaje coniimflionu & in alcefionibus ca
nim.Ciicnirn fiieritfattirnusincisautproiccerit
radios fiios adea exoppofitione autcx.4 afpefiu
aut ipfe fiierit in hoc ipeditiis alpice eii cum fuerit
in fignis terreis tenebras aeristerrcmotus&fanies
efficit.Etfi fuerintifignis aereis facietniues& fii
gus cu tenebris aeris & cius coriilcatione& flatu
nentopiiialido^ & mobiliiJ.Et fi fiieritin fignis
aquaticis faciet fubmerfiones & diluuia & Icdjn
qiiantitateeius fortitudinis inlqcoeritenentusfi
albu.ibide.Etfententiain codelibroca.defigni/
ficationibiisplanetapedicitalbu.q^fifuerit latur
niis impeditus in horareuolutionisitidica delbu
6:ionl&impedimentu.Etlifticritifigno ferreo
etiii turbatio ex iniiiriis 5C tremore a terremo/ j
tu dC defini^oneciuitatu SC uilla^ ac domofe . y
Et fi fuerit infigno aquatico eritimpedimentuin
aquacxnaufragio& (iibnierfione fKmorientur
Diftinflio.S .
animatia aqiix.H t in fibro experimento^ dicit al
bii.in foro libi determinat de dnio ani ^ cu niars
prxfiierir ano dC fiierit impeditus erunt in eodea
nopelHlentiaiSi icrremotits. Ite dicit alba, ubi
fopra g> faturniis cu prafuei it ano & fuerit in gc /
minis ue[inciustriplicitarc& fuerit retrogradus
erunt terrcmotus & hoc idefignificatfi tuc fuerit
ibide remotus ab angulo.Siaiite fuerit in angulo
terrx & in luc tripli citate fieri t diis anni & re
cipiat difpolitionc domini arcendetisfiieritcu ip
fein codcioco morientur multi hoies in terremo
tu.Etiifueritfaturnusdhsani&fuericin cancro
& in eius triplicirate remotus & no afpicicns mul
tiplicabiirur pUiLiiz& aqiix. Et fi fuerit reirogra
dus Si mars afpexcrit eu: fortunxquocji fuerit ab
lentes abeo gcncrabi(urfrigus£inuiitiplicabun/
turaqux. Ite ubi fupra dicit albii.mfaturnuscu
pulfaiierit in reiiolut ione ani fuper ugnu r^ion i s
dC abfentes abeo fuerint fortunx fignificat interi
tum Si impedimentu abaqua. I tedicit albu. ibi
dcm^faturDuscii fuerit dominus ani &fiieritin
geminis (igniBcatmiiltitudinc aqiiap: fic inunda
toesfliiminu atqjfubmerfioncs. Etfifiieritfatur/
nus 1 aquario & fuerit dominus ani (ignificat mul
titudincaqua9i& inundationes fluuiu &impc/
dimenturegionuabeis. luppiteriierocfi luerit
dominus ani Si ficritin ariete fignificabit fciim
albu.ubiruprannildtudinepUiuia^ Si inunda/
tionesaquapt & accident terrcmotus. Et fi fuerit
iuppitcriniconc&fiieritdnsanifignificabitmr/
titiidincmaqiu^dCuentos ualidos.Etfifueritin
fcorpione fignificat multitudinepluiiiapt ac niui
umdCiniidarionesfiuminu.Eclifiieriticapricoc
no fignificat temperamentu hiemis 6 i multitudi/
nempliiuia^ & inundationes fiumino^ ppter
niues . Mercuri^etia cu fuerit dominus ani & fiie
riciarictefignificatic^maibu.ubi fiipra multita
dine aquai^ &i paucitate pluuix.Et fi ibide fiierit
comixtus&raturmis multiplicabuntur inunda/
tiones aquape . E t fi fuerit nierairius i tauro & fue
rit dominus ani lanificae multitudine aqua^ &
defini£lirineme(Iiu.Ec fi fuerit mercLiriiisin aqua
rio & prxfucrit ano & c6 mixta fuerit ei iienus c /
runt terrcmotus & mulciplLcabunturpcfies. Etli
fiierit in pifeibus Si fuerit dominus ani multipli /
cabuntunicntidCaquxfuperioreshzcalbu.inli/
brofuoexperimento^ . EtdicitmclTahallaiepi
fiolariiaca.4.(citoinreiio!utioneaniq)cu plures
planetxconiunSi fuerint tunc in fignts aquaticis
lignificant multitudine plimiape &per conleques
magnas mundationesaqua92S(hocidcin.4.ani
eoniiderabis.Et dicit hermes i prio libro.S.hali a
benragelea.$'.$ quando iiippiter uenus.Mars Si
luna coniunSi fiierinC in faturnoeTut pditiones
terrcmotus & aqux mults. qfi faturniis luppiter
MarsfoUuiia ueniis coniunguiit'' incacro ligni/
ficant tcrrcmotiiS:& danain mai i & in aqua . Et
qnrariirnus& ueniis lungimcuriiirsini figmfirdc
auginentationeaqiia^.Etqu.ldo laturnus mars
ucmis & liinaiuncimmnurginifignificancaugm
tationem aquape.Et qfi faturniis. Mars ueniis di
luna iungimturin fcorpione fignificatmiiltasplii
Ilias Si incrementa aqiia^. Et fi fcorpio fuerit a/
fcendensani & niars ibide fuerit coiunfiuscu fa/
tiirnoiicl longe fiierit ab eo cum participatione
afcendentis.Ec fi uenus fuerit cobiifta & .luppiter
retogr4dusfignificattcrrcmotiis& terrorcs&in
terfedones Si mortalitates nuiltas.Et qn fatLirn’
luppiter mercurius Si luna iunfli fuerit i fagina/
rioenintniulczaquxaintesiub terra. Iredicit
hermes & ponitur ab hali abcnragel ubi fupra ca.
fii rmoliidoneani luafuerit cii comixta mar
re fignificabit multos terremotus.Etdidt hermes
proutrecitathali.2.quadnparritiptoIemxii fine
qn iungimtur dux infoitunx i figno terreo Si fue
rintip^itzliina exifienteci1ds&terremotus&
riiineciuitatdenmchxc hermes. Et dicit albu .z.
de coniun^onibusinagnis differentia o^auaqi
Ii faturnusin rcuolutione ani fuerit in triplicirate
terreainangnlo terrx recipiens dilpofitionc dni
afcendentismultihoies morienturoi tcrremotiis.
Et fi non fuerit in angulo & ibide afpexcrit afeen
dens&fucritdire£liisfigni(icatmultos flatus eu/
ri Si zephiri & multos terremo tus. E t fi fuerit fa/
turnus in triplicirate aqiiea in reuolutione ani dC
retrogradusafpiciensfeciimartedt fuerit fortiix
abcocadentesaugmentabitur, frigus & mfipiica
buntiir aquxhxca[bii.ibide. ftcdidt.U&rinU
bro fuod»Iuuiisca.4.(p du Ibiprimu aridis uel
librxpimau ingreditur hordeonuentus uloppo
litionislblisSClunxnotabisdcrole&liina refii
ficabis.Indo^ tamen antiquitas llib ipfius librx
in^dfu Si du lbl.io.gradu fcorpionis perabu /
(at hxc fieri prxdpiunc qm hxc horas himbrin in
climatib^mcisdcnunciant.Reflificatisitai^folc
& lunaadhas boras coucntus.f. aut oppofitidis
quas .fcirculimanfioes obtineant lumeaduertl
dumdI.Eaquidedeprelienfahuidalitanficcaaii
xqualiterle habens notadii efi: delde extera^ fiel
larum loca eariicp manfiones ficut fadu eft de lu/
naattendc.Quibitstande copertis cui luna pofl
conuenCii apricet erit reqiiirendii. Sieniipfa in
hiimida manfione dilcurrens faturno parirer i hu
midamanfioneexifieiitcdC utcrqjfub eo^ uexu
nec fiella alia eo^ llib applicarioneqiiaamqi figu
raimpcdiatliimbres portendit. Siucro.z.infc/
rioresfubprsdiSorcfpcfiuappiiantcsGiaadhi
beanttefiimoniaprzdidafignlficationeadaugcc
^ficuilltseiindeneXLi fiiic potiusnodum obti/
neant pluuiape redundantia demorum ruinas
fiibmcrfiones imittittimendas: hxc lafar .Et hac
etia regula debes lImi[iterobrccaareiiiintroit.iqr
Traflatiis.i.
ti'anni& inomniconuinflionc& oppofifionc
& quadratura luminariii.Etdidt Iuli abetiragal
ljbro. 8 .ca. 7 .gjfifiierit dominus anni danams in
figno terreo in rcuolutione ani erit damnu per ter
remotus depopubtione diruptiones & cafiis do
morum &erit limiiiter danum in omnibus rebus
qiizfitmtdcparridpationeilliusfignideaialibvis
& iicgetabitibus omnibus rebiislia-cillcibidc.
Ericam aomar in finelibri.g.Iiidicu.EtfcdImal
kindujin fineq}iRolzfiiz.EtnmiIitcrrcd!m hali
abcnragc!Ubro.8.ea.i7 .in hora introitus folisin
to.graduicorpionisdirigearcendensfiC altos an
gulos SC planetas omnes &i]idc ii inars fuerit i ali
quo (igno^ Cerreo^ & in angulo terrz fuerit
appodiati &habuerintc 6 mixtionemenmarteli
gideobit terremotu SC apparitione igiiiu in acre
& rcsexpanefctfndas&danumimmincrcin ter/
rj.Etfi niarsfucritin angulo tcrrz&: in iignoa/
qiieoSdinaqiusdiminutionefignificat&danuj
in eisin animalibus di in aliis rebus aquaticis. Et
(i Ilice mattis fucritinhociatuTniis& fueritime
diocarli&inaliquofignopt acrcoru& habuerit
comixtioDemcii.Mcrcurio&fortimzabeore/
motz fuerint iignificabit damim in acre 8 C mulv
taspliiuias damnabiles Si durabiles qiixno abfet
dentur.EtGraturnusfueritm angulo terrx liciit
przdiximus& in figno terreo di habuerit comi /
xtionem eu meroirio &fortimzabco rcnotifiic
rint acddii nr terremotus & apparebunt fup terra
aqu-tnigrideterra examtes &(llia.Et fi fiierit
in fignis terreis &fubterra Scfortim* ab eo renio
trrfuerint& habuerint comixtioemcii mercurio
fignificat daniim tn tfrra& in proprietatibus ei^
in mineris. Et fi racrcuriusno habuerit comixtio
nem cncoeiut fignificationes przdifta tanie mi/
nores & letiiorcs.Si habuircomixtionem fortua
nmi di mifee fignificatores ani 8i temperabitur
& miniief diinuiii quod dixi-Etlciasq) quilibet
planetarii alrionmi habet unii fiatil di planetxin
feriores habctaliuAatu iqihaltiores funtficutfpi
rirusinferiores liero fuiit ficut coipora.Et nulla
generatio fit in mundo nifi per applicationes &
comixtiones coru unius cu altero & fiipcrio^ cii
inferioribus hxcille .EtdidthaliabcragcUibi,fu
praIibro. 6 .fiin rcuoUitioneanni.Merciirius fue
ritmixtiisculammoin figno terreo erunt terr*
morus inlodseisconncnichtibusiitfimtillaqu*
funtcircaripasdC infulas no tamen in terris ari/
dis. Itcincodcca.dicithaliquado faturniis fiie
rit in reuolutioncnnialmurazifortunatus &de
bilis fignificarfciTemotus& aquas imites fub ter
ra. EtdebesctiaobfcniarehasregulasnntroLru
quartxanni di in omnibus cdiiinflionibus &op
pofitioiitbus diqdraturis Iiimtnariu.CT Modo re
llatpoiiere regulas particulares de terremotu 6C
diluuiisper omnes quartas anm.PtoIernxusuero
i.qiiadripartiti ca.iMibi .f.dctcrminatdedomi-'
nioquartzani non ponit aliquas r^ilas parcini
lares cxprclTcdetciTemotii & diltuiiis. Nihilo/
minus cxfcntentiaptolemtci fichah iiicodcca.po
tcflcltd talis regula uidelicct gj fi planctxquido/
niinanturin lococoniimflionis uel oppofitiois
przccdentisintroitufolis in qtuicuntj punflo^
c.nrdinaliuaiitqiitdonnnantur in angulo Ccquen
tclocuconiundiontsuel oppofitionis prxdtflii
Si omnes illi fignificatores fignificent terremot*
autdiliuiiauelmaior pseo^ &fiinfignisaut in
partibus califignific.-tntibusdiliuiia aut terremo
tus exriterintiac etlnfi locapricipaliaprzdidall
gnificentterremotusueldilmiU. Etficuhocfue
rint domini coniundi cii planetis & ficllis fixis
terremotus aut diluuia fignificantibus uelab eis
alpidantiir fi^u erit terremotuu iteldiluuio^ in
illaquartaanni.Siciihcc concordaucrit natura
illius quavta:& fimiliter filoois terrx iu quo fiie/
risfucritconcordatuscHtcrremotibus& cii dilu
Iliis. Qiiiaute plaetx &qux figna fignificenttet
remotus &qui «ia planctx&qiix figna. patet pri
tBinca.?meaiatcprxcedcnteratis cxprcffe‘Et di
cit.AlkindusinepiftoIafuaca.f.c 6 fiderabis na/
tiiram temporis tui 5i uim fua & debilitate fcdm
q? dico de gradibus natura tempoi'is& duitatis,
Si eni fiierit natura temporis tui in fiirno frigidita
tis & humiditatis tunc fortior efignificatio plitii
arum. Tnipiceetiaad natura ucnerisdC mattis II
fiierintfrigidi&humidiautca[idi& hiimidi &
intercos fitapplicatiooppofita ab oppofito aut
abaltqiio centro^ &eritillaappIicatio latitudo
co^ una&cruntcontinuicufoleauTuniiseoniin
Cdfidcraapplicationclunx ciifole¢ropip
nominato^ di cocordatia. Sifueric natura liine
filis nanirciilo^ illd!efi fignu aq.Sed uis fua&de
biiitasficoncordaueriiilUs duaDuscritfriaaq&
fi erunt retrogradi &er it illdl t ep’ xlhuaic aut iier
nale erit tunc aqua fortis .Et fi fuerit hxc figura in
hicmeaiit in autiino & non fuerit retrogradi erit
aq debilis difiillans.Et fi fuerirretrogradierit aq
fortis.EtfiincoiimSionepIaneta^t fiierit &duo
plan etx continui unus alii ah uno centrop: di na
Iunx fueritfimilisiliis& entin iicreSC in hiemeil
lud erit fignii fumum pIuuia^.Etfifiicrit in;Uere
& in xfiate illud erit ugnu frigiditatis &tonitmo
rutu cti aqita.Ec fifuerint duo plancte coniunfH
cii fblc in cetroaiitconcordauerit illis Lina cu na
tura illud erit fumum fignu pluuix.Et fi fueritpla
iietaaliusauenere&amarte infifimdinenecillo
nim aiigmentabiturresipraitaqifit quafi diluui
iim.Et;fi fuerint omnes./.planetx figurantespars
eo^ parte cu natura di erit pars eo^ de parte in
centrisprxdiSis&concordaueritq] fintretro/
gradi in hieme di in au tuoo in inclinatione meri ^
dionali erit de roribus &C pluuiis iterficient po
Diftin£Ho.8.
piilos & duitates St dimata ^er pauca. Et fi fue^'
ntinsltate&uerc& retrogt^iin inclinatione
meridionali eritilmiliter nili 9 no coinunicabic
rescuomnibusIoctshxcalktdiis.Etdebes et hic
obferuarealiasregiilasaikindiin epiftoia ftia de
pluuiis&himbribiisqiiasponicin duicrfis capi
tulis ad pronollicandu dediluuiis & iniindatioi
b^aqua^ : & illas regulas omnes pro maiori par
te pofiii prius indidindionequarta huius trada
DisIixiHidiiadiuerlls capitulis. Etalkindue i epi
ftolaruaca.(>.diatq>quandorol iuppiter&
nus llint in aliquo ilgnop: aquatico^ 6£cauda cu
iUisaiituenuscantude eritiillapartefignideplii
uiismiiltiscutorrentibuscorriipentibiisduicatcs
Si hoc d) adiii ndi flierint in hieme SC rimilicer in
allate & enint nubes grando aut ades equitantiu
dCeritrcdmlvocmaniioiiesIunzcu illis hac alki
dus.Etabraa aulnerisinlibrodercuolucionibiis
ano^ mundi ca.M.didt Gc debes Idnperalpiccre
adfatumliinreuolutioneanniqiiiGmeritinali/
quo fignope terreo^ &nonarpickttipfu fortuna
&lunazlpidateuex.4.udex c^poGto %nifica
bitterrcmoiu magnu in quolibrtlocoincuiiisfi/
gnofiieritraturnusaut in aliquo angulo^ fi^i
tenrz.Debesetiaobreruare&uiderein quaome^
coniimftioncueloppoGtioncprzcedente introi
tumanniautaliciiiusquartzani.Sifuerit aliqua
apertioponsdefigniGcansmulcmidinepluuia/
ru nueiiiudationeaquz . Na fcdmalkindu in fi/
nelibri.^.ludicu Si prout loqfitrafiatudeaper
tioib^porta^ .Si adniinilhatio in illa de apertio
nib^ aloibac Qttumo hibres mulrimodos denuci
at.EtIc£m alkindu ubi Gipra.Satumus huius au
doradminillrationisexiltensediGda fubuertit.
Ecquiadidum eilin przcedenti ca.^ laturnus .
Mars&mercuriusGgniGcantterremotusio G a
rcribaturadmiGracio liuiiilmoi diciiieopt Hgnu
eri t tcrremotim in terris & in temporibus cocor/
dantibus cu terremonbus.Et in traSatu deaper/
tionibus porta$e dicitur $ cu mercurius afpcxe /
rit duos apcrcionisvporta^ uel Gierit cu eis coniti
dtis in coniundioite uel oppoGrione loiis & liix
critLientiis&pluuia&tetTemotus.EtGfaturnus
afpiciat ut di£lu eil de mercurio & Gt in domo ter
rzGgniScat domo^ deGriidione.Ecplanetare/
crogradusGibiGieritGgniGcatpIuuia magna dC
quia in przcedend ca.didudl^fatiirnus&liina
IrgnlGcant ddiiiiia Ggnu dl i apertionibus por
ta$: in introitu anniautquartz.SiadniiniGratio
aferibatur alicui eo^erunt diluuia uel magnz inu
dationes aqua;: in illo ano uel i n illa quarta ani .
Ecnota 9 oes r^lsprzdiSz de terremotu 8 C di
luuiis concernentes coiundiones&oppofidones
przcedentesitroituani aut c^artzdusdebentet
obCeniarein omnibus coniun£honibiis& oppo
itionibus quadraturis luminaiiu per totu an /
numde per eafder^ilasprzdidas Hebes prono
Gicaredeterrenioribus&diluiiiismoninibus me
Gbus anni & in omnibus medietatibus SCquartis
menGu , ltedidtleopoldustrad'at(>.^<.qnncon
iundioneucl in oppoGtione imediate pcedente
reuolutionc anni Hebes rcfpiccre ad marte. Si en i
tunc Gunc in angulo ternr& itiGgno terreo bC in
iielhuerit mcrciiriii terremotu 6 i corupiione uni
ucr&lefadt. Itedidtleopold’iibiGipra.Sirarur
nusiuppiterfol & caudadraconis diueiius Gient
omncsconiundiinpdidistemporibiisin Ggno
humido 3 i in hieme fadent torrentes qui dcGni /
entduitatcs. Etfraterqui uocat & perrcriitatore
in tradatu fuo de temperie aeris in condufionc
Gia quarta determinat de terremotu dicens q> quo
tiens faturniiseGin eodcgraducfi ioue& marce .
SigradiisiGeGt puteus Gcterremociis.Etja terre/
motus GtGraturmis&iuppitertihudiiippiterdC
marstmudGitumus&.MarstniGntine^cgra
dii : per alpedii etia iit terremotus .Si rni alter gra
dus non fu exalano dC Gint loca terreniotui cope
tenciainfiiperGdefolida&infudpcauernofa ut
montes littora maris & aqua;e.EGauteqn<$fun
dus aqua;: Gelidus & quandoc^ caiiemolus unde
quandotpdeGibmariafccndutinfiilxruperaqs.
E t eft materia terremotus uapor in tiifceribiis ter/
rzrcGexusper opuscorpo;:przdido^.hzc fra
terdeterremotu.Etnocaq) in ca. imediate przce
dentedbcitibi quiplanc^bCquzGgna&qux p
tesczliefTiduatterrcmotus&qux efficiunt dilii
uia&inundationesaquap: &ie illud didu ibide
apparettuncbicobreruare.Ecdebes'{dre qi non
ita frequenter aaidimt terremotus 8 C diluuia par
JltpilaiiaGcutaedduntalia accidentia mundi de
rjiiibiis de terminatu dlinprzcedcntibus diGin/
raonibus huius tradams : & id no pono hicali/
quodcapitiilu rpedakqualiter Gt pronoGicandu
de terremotu &diluHiispconiundioncsdC op/
poGtionesSCquadraturasIuminariunecqualiter
GtpronoGicandudeeifdeacddentibusomnidie
fed fuffidutad przGrnsr^ulzpriuspoiitz de eif
dem accidentibus in bocca.^c^nte.Ec GneceGe
tibi fueritpronolticare de terremotu dC dilmilis
in aliquaconiundione uel oppoGtione iicl qdra
turaluminariuQifriciunttibi r^lz przdi^ in
hocca. concernentes coiundiones & oppoGcio/
nes przcedentes introitu folis in primu pundiim
arietis & in alia pundacardinala.E t Gnitur hoc
C. Capir.ilu quintum de Ggais pronoGicis terre
monis& diluuu.
EGat modo ponere Ggna pronoGica
terremotuu dC diluuio;: .Dicit itaq^
t ptoIemzi]s.:>.quadriparciti ca.9.^ ii
Ggnalia appatentia in aere circa Ui /
minariahoraaliaiiiueclipils luminarid & cade
rationehoraaiiii[cun9c6iimdioni$magnz uel
Iiora inceptionisaliaiius rcmpopt reudubiliu iif
ncaiidatiddlzaiK aliz IleUnc2ziaereappare
tfs in cifdc tcmporibiisfiierit coloris nigri ud ni/
gredis ea qiizratumiruituraimitaridinm*Ggni
firabunt.Sedproiitollailuerupraica,;.rcd!3fen
tciia ptoIemariSc albu .Saturnus cudomihaturH
gniGcat terremot^ 6( diluuia .Signalia ergo i aere
apparentia przdidis temporibus ^ifio modo
hxceadeGgni6cabunt.SicaTisinquibus appa/
riicrintconuenientesGieriteird£ accidentibus.
ltefc<£mptoIemxuubiiupra.liprsdida Ggna
liaadnibeainedeclinaiierintiigniiicaleaquzfilt
fxnaturamartis.Etfidiiieribj: colo;: fiiOTtfi/
gnificabuteaqira: fiintcxnatura mercurii. Sedcii
mars&rnerairiusfignificaiirtcrremotiispiitoftc
fumeftfiipraca.^.crgofignaliaprzdifiomoco/
lorata terremnnts fignificabiitin terris ubi appa/
ruerint. Si eifdcterriscocordaiierit. Itedkitpto
lemziis ubi fiipraconuenit ctia ut caudatas Gellas
quzhoKtcdipGsucIaliauiistemporereuoIubilis
appimerinrobicnicmusmwno BC aliaaond^a
iiniiierraliaiTtruntillaqtizuocanfpeilicaautCDr
niiantiperfcfius equus fiChiisGmiiia quare natu
rz& martialibiis & merairialibus naturis quas
przdixtmnsanjmnUnturquzetia qualitates quz
res moneri faciunt fiCaccidentia quzpeas acddfit
opcrantwr&percoreqiiensterremotnsfignifkit.
Er dtdr ptoIcmTusi c&iloqutoppofitioneaoo.
cndcllzdiicurrmtcsfignificantjjccosiiapores.
Cii ergo fiierintinunapartc (ignificabut uentos
arccndentesineadeparte& G dimilTe fuerint in
omnes partes (igniGcabiinrdiminuHonesaqua^
& turbationc.Et dicit halnfine cSiloquii ptolc
maigp ifla cometa quzdicinir magna ellex natu
ra lafumi & eiuscolorcft magis rubeas^ niger.
fpracrgncLVafpexerit 8C apparuerit GgniGcabit
tcrrcmotiis&diliiuiaqueadmoduftgmGeatfatur
nus. ItcdicitlialiiibirupraqrifTacometaquzdl
dtur matuea & habet' cauda . rubea longa BC e(l
cx coplexioncmartis: cii ei^ Mars HgniGcat ter
remotusipracomctacuapparuerit terremotus fi
gnificabitfiregioinqua apparaerit terremotib*’
cocordanerir. Et dicit atbii.^.de coiiinfiionibus
magnisdifrerentiaulcima.&.n apparuerit aliqua
flella comatain ariete 6i appanierit in pteoedde
tis figniFicabit multas pliiiiias fiCinundatioes flii
minu. rtqalbii.ubifiipra.SialiquacomeCain ge
minis appanicrjt&fueritapparitioei®in parte oc
ddentisiigniGcatimiIraspiuuias&inudationes.
[te fcdni albii.ubi Hipra (i appanierit aliqua fle!
Ia cometa &dire£iofigni cancri G^iGcabitmuI
tam fubmerfione &dcriuationc. fte fcdm albu.
fiaDDarucritaliacomatai feorpione Ggnifiabit
multas pluuias noduas fcdpaudtateaqua;: fitde
ITccaiioneflumniu. [tefcifm albu.ubifupraril
appaniericcometaindiredo aquarii flgnificabu
fitpcrfluitatepliuiia;: & P confequens inundatio
nes aqua;: eo qi aquarius inundationes aqiia^ ti
gnificat. Itefcilmalbu.ubirupra cu appaniert
aliquacometa in diredo pifciu erit fuperfluitas
pliuiia;(inundationo&eritmorsin pifeibus &
ab(dndeHtiH-proGaiaaqua;:.EtG Aierit appari
tiocometzinpaiteocddcotisflgnificacmulutu/
dine aiun& pifciu cu innndationefiuininu.Gtdi
dthaltabenragdlibro.Sxa.ulrimoqjquadoftd
la cadi t a (corpione S( dimittit Ggnale niinuenf t
quzfluuiomminterra.Etdidchali ubiGipragrfl
cedderitflellaapifdbiisGgniGcabitmrttsaquas.
Et dicit A;: . ! . metheoroK ca.de terremotu qi dr
caterremotu fi Gatdediefol frequenter obicuraf.
1 te fcdm A;: .ubi fupra gr terremotus qui fiut in
manefrequenter^ceditmagna tranquilli rasdtbi
giditasinaercuehcmens. lterc<£) A;:.ubirupra
9> fi debeat fieri terremotus nodefequenti tiicdie
praxedenteexifienteferenitateapparetquzdanu
becutafubtilisinacrepotTeSainlongu adfimili
ttidinecuiufdalinezr^z. rtefcctmA;:.g>drci
aclipftflunz fidenter aeddit terremotusi tods
ad ^ dirpofitis &quado edipfis cfi indpiens 6 e
ri&nondnformaliterfada.Etdidt albcrtus ter
tio medxoTo;: traflatii .2 .ca.rj .g> fignii terremo
tus pracedens ipfu q 2 efi f^u & caufk ipfius dl
efiecKpfisfoIis.Elireritisf^u terremotus ell edi
pfis in cauda draconis $ in capitc.Etqimto edi/
pITs fuerit maior & 'ulatior tato terrem otus erit
maior &quatoeclipfisfiicritminor tanto minor
erittcrremotiis.Etcriteclipfismaiorcaterrmot’
in loei s ad quz fpifiior comicititur umbra & prz
CTpuefiloca illa fintfiigidaficut climata fepterrio
naiia. Itedide albertiis q> edipfis folis plus efl ca
terremotus ^edipfis Itinz cu tame A;: .ponit edi
pfimlunzefTecaufaterremotusdC nihilloqiiitur
intextu de edipfilblis.Etdidtalbertusgr edipfis
lunzaliquid operaturad terremotu fed raro hoc
contingitquialuna plus habet monere mare & a
quamftterra. Itealbertiis ubirupraca,r4.dici(
cp Ibmts frequenter edeomitatur terremotu qui q
dcmfonitsnonquiefdcdonec terra fitrdira&tut
exituentuscuronom^o. Itedidtalbertusubi
fupra ca.rf.q^peftilentia&praxipueouiufreque
ter cofequitur terremotu. ItedidtA^.ubifii^
quando fortis Gu 9 us fuerit terremotusnon (bui
cdTat.Sedprimoi^at terra ufqi addrea qOior
diesdiducdrat& tuncadimuannfiudad duos
anospofifentiutur nc^ilito’ circa eadelocater
rz. Itedidt A;:.ubtfupra^pliires&maxinu
terremotusfuerittranquillieateexifleteinaere, '
ItedidtA;:.ubirupra9pItircsd£maiorester/ <
remotus fiiintdenoae.Siaute terremotus fiant
de die fitmaxtmedrcameri^ie quia maior iriql/
DirHnSio<9<
ticasquzfitin die eft circa meridie. ItedidcAi^ .
ubi fupra^terrcmonis maxime iriinti uere&in
aumno:minimeaiitein xdare&hicme. Itedicit
.ubi Cupra 9? circa ida loca ubi ma rc eft niultu
fluxibile&qiixlocamultu funt fubantrofa&co
caua fiunt miilri CerrcmoCus^ in plancis Qi i plan
eis frequentius cftterrcmotiisparuiisqjinmon/
titolis.EtA^.ubirupradidtq^ininfuIisqux mf
tum funt remotz a terra & circundatz pcl^o ma
gno minus fiunt terremotus in aliis propinquis
terrz. Itealbertusubifiipracap.t.Qiquzda re/
gionesfrcquencerpaciuturterremotti qiizda uix
uelnum^utr^oncs Tcptentrioales. Catilkucro
omniuprxdiaopeponiinnirpriiis in ca. primo
huius diftinfliois ab A^.&afberto.ExcdPucro
terremotusprzterid fdri potex rubuerlione terra
rumciuitatu & cdificio^ . IteCI terra circtinftas
exmultitiidincignis&etiafauillap: exiftentiude
fubterra in tempore terremotus incendatur uel in
cineretur. Ite u poli terremotCi fuerit magna pe/
Mentiaaerisinillolocoterrziibiacddicille ter/
remotus Si accidit illa pdfiientia Cx fetore 6 C ex
coniptioneexiflente de terra Ccut dicit albertus
abi^praca.17. Iteiiexterremotii proiieniat di
iuiiiu aquz particulare (iiiemagna inundatio aq.
Vndcdidtalbcrtusin eodeca.i7.g> effeflus terre
motuse dedio aqtiapc de terra. Et A^.ubi Cupra
didtq) aliquando fimiilcii terrcmoCuacdditiuii
datio aqiia^. Ex hocergopdtat^tiqrfignti pro
nollicu diluLiio^ aliquando fune terremotus.
r Ite ex magnispluuiisinundantibusfiiint dilu /
uiapartiaiUria: unde& Clgnaquzdapronolbca
magna^pluuiapt& inundationu quzponiintur
prius in difiinSionequartabuius tradattis ca. ul
timoqnqi func%iaparticulari(4 diliiuio^aquz.
Et rciturexceCTus diIiiuiop;.przterlcopt ex fubmer
Conibusquanindar^onu &quarunda diiitatu
Si ex aliis huiuCmodi .Et fioinir hxc diClinfiio. de
terremotu Si diluuiis.
Clncipit.Diftinflio nonadcpcftilentia&epi/
dimia & coruptione aeiis. Eteotinet quint^ ca.
Ca.primu degeneratione prxdido^ .
minaredepelHIetia&epidimiis&comipcoeae
ris.Etprimoin hac difrinftionc intendo dicere
quid ntpeChlentiafii quibus caulis aeddunt pe/
llilcntizdC epidimizSC qn generantiir.Dictt iCa/
(jifidorus.j.aiymoLca.y.gjpcftilcnria dl c6ta
^um qjdu unii apphcnditccleriter ad plures traf
it. Gignitur aut ex aere coruptode iiiilceribuspc
necrando immittitur hoc cft . Si plerunKjpaeris
potcflates fiattii fincarbitrio oipotetis dano fit
omnino. Didcurautpeflilciitia quali paftulen/
tiaq^uelutiincendiudepafcat ut toto defceiidat
corporcpcftis.Etconta^uacontingendnquiaq
tetigerit poUutt.Ipfactia ab igniu pcrciilTione ca
dem & lues a labe Si a liidu uocata: quz taco acu
ta efl ut non habeat fpaciu temporis quo aut uit a
fepereturautmors.Etrcpentiniis languor fimiil
cumorteueninbzciCidorus.Et bedade temperie
bus libro primo didt^ipdlilentia naCciturex ae
risudficcitacisiiel calo^ uelpliiiiiarumin renipe
rantiapro meritis hominu qui.f.aer Cpirando iicl
edendo perceptus infirmitate 8 c morte generat.
Er iohanes ianiienCis in fuo atliolicon didt cp pe
Chlencia ellide q) pellis Ccd proprie pellis cll noih
ipllus morbi. Pcllilentjauerocll illud quodexfe
efficit undede diciturpcllilentiafcdlm quofd;i q
fi pallulentia& finit incendiu dcpafcat dii dcfccn
diepertotu corpus fcifm ugone.Etfunt-.5.modi
pcftiletiz autex terra aut ex aqua au t cx aere fcdm
papia hzcibidc. Et dicit petnispaduanefisfiipcr
parrinila prima libri problnimatu A^. problcu
mata .7. 35 pelHIentiaqnz Si epidimia dicif pro/
utdidtur.f.metlieoro^ .dlmutatioacrisinpu/
tredineiiel pelTtmaqlitateuniiierfaliternniltupe
llifcra.Et dicit hermes trimegi(liisUbro.4.ca.2.q>
pellis naCciturex aeris corniprione Si intemperie
ficdtatisuelcaloris uel liumiditatis nimie proue/
nicce.Etubi ^pralibro primo ca.q.dicit hermes
^finitinfirmitasexhiimida^dillcmpcrauciap
iienit ira pellis ex fzqnali plancta^ (ignote Si Uel
larum aSuproccdit.EtCc^m intentione A^.iibi
fupraifirmitasliuezgritudopcIKlentialisi^fo/
laquandoqiinficitillosquiapproximant eis qui
curantur ab ea .Et huius ca ell fci£m A^t .cp ipfa fo
Ia zgritiido cumuerfalisoibusaduenicns^pro
pterqiiandaadullione oportiina aere corupen/
tem ad modii bafilici ab zgriciidinisinateriacgre
diente ab illis qui curantur appropinquantes ip/
fisdto cbnCiimuntur Si fnfm commentatorcibi
dem reddunturmorbidiab acre Cic corrupto d< fi
ne medio ad cor ingrediente Si fine obfiaculo qui
aernobiscllineuitabilis Si necellarius ad audi/
tiim.Etbcrnardus degordonain libro fuoqui in
riculatiirliliumcdicinz libro primo ca.J. dicit qr
febrespelhlentialcsfuntillxqiuaducniutin tem/
poribus corruptis & ftcrilibuscil cornlpimf fege
tes Si aer& aqLia.Etdicic confVanrius.;.paoien.
Tra&tiuit^
M.g.gjaerfiibfUntisfuartcniperamentomuta^ uidimhirautehniufmodimorbipcrtitentiaksmf
in putredine Guein qualibet pelTiniaqualitatupc tisdLmfiombiis.Dicitcnihaliinlibro.f.der^»li
fhimtjalUuocamrjundeailocaillamhabitaDU/ difpofitioncca.f.nocaiiitaHteliiiiuGnCrdi conue
biwuniiicriiliter&arqiialitermorblillidominan niensquicxaerisimqmratcfiimtniorbosepidi/
mrqiiiainfuiscorpoiibusmultapeiriaaccidcn/ miah)>pocras.Difiu^saiite& difgrcgatos eos
tiaimu^aindemorbufacientiacoadunanturli quilecalesfuntmorbosdixicqiuautendfalubres
cutalicnationesnimiifudorisiextremiratib^^cor funtpeftilentialesubifupra.Quiautcliop: regio
pojefHgiditatcssipefioribiiscaloresnnlignisfic nialkuifuntpropriifiiicaliisrcgionibiishosre/
ciCatesinorefetores&nimUaiixirtatestethanus rioalesappcIlauit.Etbemardusdegordoniaubi
fub hypKKondrioje uonii t'’coIeriais folutioes uc lupra dicit fic intclligcndii eft g» qiijeda funt agri/
toGtatesuriatpcflTime & diiiciifi laliscolmcein rudtnesqua!appdlanliiriiaria:& diucr&qiiaip/
aliistnelancoIUe.fnqmbufdaGibtilis.Iiiqiubuf nenhmtcxineptaadminiftrationere^.f. natura
damfqiiamoiahypoftafisinaliisnigra& multa liumquasnoiat!ialuibiriipraca.9.diccns^inK
pefTimaacddentiacontingiintshicaute morbus gionibus.f.deaiifis aeres imutantur. Prunaeft
MocanirgjtdimiofiisquiamuIriplex&fubtUiseft ipfaparsteirar.Sciar^ionfieleuatio&altitudo
«noeode^ tempore midris ingniens hominibus & huiliras:tertiam6ciu iiicinirastqiwrta maris&
liaciIle.Etdicit.Kafis.fo.almanfo9: ca.r6.qua:i gntatcrraipfi^^r^ois.Erdidtbern.degordonia
febribiisqiixexaeriscorporegeneranrurnouidc gtinfirmitatcs^iSeqiwexiftiscaufisproiicniut
niriiiprindpioalicuiuscoj^aeiiirasne^ calidi/ funt comimesomnibus Ecruntqii.sdacgritudics
rasdiinirangitiir^c.lijnttamcn in ocultiscor/ regionales naitcliperciGsinmontibusfluxus ue
porispartibus&inipfiiis profimdo magna no/ tritin iiallibus& alix. Etinqiiibufdaregionib^
cmienta 8C fimt dcccptoria& iieltementisope/ funtqnxdaarboresquafe friitiusfi comedantur
r3Cionts& riinCfcbrcslentc&tepidzredconau/ generantbociugiilx.Etinqiiibufdaex proprlcta
fzerr qi;ibus.Hanelctiis& qnicquidacorporee/ teaqua^ generatur opilatio Iplcnis & epatis £C
grcditiiriialdefcctidalentiiintiir.Hiisuero febri fccdiiscalor.Etriintquxdat^ritiidinesquziuxa
busIaborantesaKhiationemagna&flatimpatj/ tiirepidinaleslniepcfhlentiales&fiintillequzge
iintiireo^quzauelitiisaiigmentatiir&fitlpiirus neranturi temporibus comiptis.&oes tales zgri
exquopecorporibuseu uomitu ft egelbone res tudinesriincpeirimx& malz terminationis pro
fccda ccrediciir&inrolidadeindcicipiteisriiper pterlelionc membro^ principaliu in radice. bt
ucnireGncopis&moriun€'h£cilIe.EcdiciC.Gar. iohanesalexandrifiiper q>idimiis h^rpocratis in
f.demorboucrrusfineqtqiiida lirar^d tradide principio dicit^morbo^quidefumparticula/
rant artes fiiasobliiHoni&proprianoia ignora res.i.particiilariterfparfi. Alitueroconnuies&
uerut : & hoC accidebat in quada duitate in renx/ hiiquide funt confueri & cogniti di diaintur epi
porepdblentiali ita grilli qui eiiarenintignorauc dimit.AIiiuerorupenienientes& no confueri &
nintamicos& parentes Scproprtanoianzcille. nuciipanmrepidimii di particiilaces quide Ibnt
Etbernardusdegordoniaubifupradicitg; pro quando incadcduitatedifTerentibusholbusdjf
priaCgnafebriupeftiIenrialiufiinrh«:.f,g)caIor ferenresmorbifupcnicniimt&hicquideteitia/
eftletiisexfra&infus forti ctificci.&ariditateli na.AKiueroqiiartanaft aliiepidiniia& liii fup
gue6<dii^'icuItateiianelirus&doloreprzcordio iienitmtfcdindifFerenteetate& differente dicta
nim&fcctorcomnifieo^quxegrediuturexcor Etdimii aute runtqiiandoinaliquaciiiitate aut
porclicutellhnnditusfudor^eiKodt urina. Et propter aquasautproptertaleconfiietucomuncs
omnes illefcbresfimt multz determinationis cu morbi oibuscontingiintqui folent fupenicire ro
terribilibus accidentibus 5£ fraudulentibus ad qs nelod autaeris autaqu* morbuscronicusq
confucueritfequiuariole&morbili&aigrinjdi/ -a fiin habitu conuerrusepidimia.Epidimiaautem
nes uenenofe^ uC plurimu delimdunt medicos^^ morbi funt (icutqiipermutatutaerfcdlm qualita
qmiirineiudentiiriaudabiIesh)^llaGace& no? tem.f.incalorefr^ore{icdtate &huiditate ultra
eft Iiocex matCTia morbi fcd dbiquia natura noT folitu aut fi ultraloUtaeircntiacorupawr ficut di
audet morbuiuadereproptcrmalidadus. Et cii^ cctiirinferius&tiicgeneratniorbospeliiletiales.
cxpcflcturcrifisadboniitimceuenitmorsha:c ill Morbi aiUepcfHIcntialesquibufdaboibosalicu/
Ic.Ethiiiccocordatauezoar quaaiieroys.7.coIldf iusconditionisfupenieniuntficutcultoribusaut
flionifidcleiiocatin libro tabii.raedidnapeuerFp uentis'aut quibufbatalibus.Etpetraspa^ancfiS
fineca.dcraidiiuiadicenscp tales febres pefiilet» comentator A^.fuperparticulapria proMonna
lialcsnon{imtforresfcdfiJt!e{ies& ut comuiten tumprobleumate.i7.didt9ouim morbose qoi/
occuItafihxetiafcbresdctcriorcsfiintceteiisali/L, damfiintepidinal6sflCquidaundinate.Epi^a ,
isfebribus&magnisrcmotcflfanationeqmnonr lesfiibitoocairnintdCuidenlurm^aaconu/ '
continet idsfiericrifisficutmaliisfebribus. Dii ptionecancriuidinaiesueropauUtiQccofurgunt
Diflin£Ho.9-.
trahentis origine 8 loco auta difpofTtionc terra:
6 C aqtiz tit eam aqua bibentes morbos incurrant.
Elatiic.4.canonistra^tii..4 .in principio didt 97
febres accidentes ex c.i acris ficci liintfebres coleri
ce :pclliletia1cs nero febres funtex aere turbido Sc
hiiido & febres inaerchuido ftmt plurimi enent’
Cintmmo^ acuitatis&longioiisfpacii. fnztla
tenero (icca funt minoris euentus & luabris aaii
tatis Si iielo cioris feparatiois.E t hali de r^ali di
pdnelibro.^.ca.6.didtg)indiuerlIs.anitenmori
Dusdiiieriishoilnisdiuerllaccidunt morbi Icdni
contienientiaeapr coplexionu di qualitatibus do
minantibus in eildepartibiisanni'c6pIexionisfiC
enim calidis hoibnspafltones accidunt in tpibus
quibiisaeredcaiidusniaxime.Inhumidisqipari
ter fieri hiimidas & in ficcis Cccas .Complexione
auteltabctibuscompofica temporib’qh aer eo^
c cofon^coplexioicorpoft magis morbi couenie
tes accidunt ^rdiquis temporibus quib’aer co^e
dl contrarius coplexionitt illi lani funt dCopti/
mirunieo^ habitudines.Etinueniin quoda} It/
broq7pdblentiadidturduplidcer.r.laige & (hi
fie.Strifieaute loquendo nonaeddit pellUentia
oili ex aereputrefaflo & mutato fcilm lubffantia
Lai^e aute Icx^uendo poteft caufari ex nimia mu
tatione aeris in fuisqlitatibus. Vnde mutatio ut/
risquzdaednaturalisutillaquxiit lucre in ztta
tcin&ncdealiis.Etquxda non naturalis utillaq
fitex nentis flcllistcrris du tamen Gt tollerabilis
Aut cotra natura Gtaeris mutatio & hocduplid/
tersaiitenimutatur in homogeniii natura ut di
caliditas temporis mutatur in caliditate niaioreq
Gt intollerabilis aut mutatur in ethemoeenia na/
turam.i.in qualitate oppoGtaiit Geftarmnrerur
in frigiditate &humiaitateledente 6 i intollent
bilem: tales uero mutationes fadiint pcGilen tias .
Pefhicnti* liero epidimiecoruptones aeris ex
multis cau GspolTunt conlir^erc : qnijenini con
tingunt ex caulis fiiperioribus SCanqiex caulis in
fcriorib’.Etqiiadoc5’cxutrifc5 fimiiL Caulzatlt
fuperiores caiifantes peGilen tias funt corpora fu/
pra celeGia mutantes partes ani Scquandoqi totu
annuafuisdifpoGtionibusnatiiralibusex quib’
mutationibus tempopt caufantur mutationes ma
nz Si pefhferx & epidimixgeneratur. Didt eni
ypocra.j.amphorifmo9i amphorifmo priog»
mutationes teinpo^ maxime generant morbos.
Etintemporibiismagnx mutatioesucl frigidita
cis uel zG^uel buiditatis uel Gccitatis.Et didt GaF.
ibide non Iblu tempo^ mutationes fedetia eo
nimcoplexionesquzmaximeGit generates mor
boscti omnino Tuas mutent coplexiones &maxi
mecu mutato magna Gt. Vnde & ubi fiiprafiiper
amphorifmo.4.hypocratisdidtGar.cp tempora
ini non funt caute morbi fed mutationes fux c6 /
plexionis.Coplexionibus Igitur qiiotucun9 tem
pommatii in qualibet alias GbioppoGtisniuta/
ris quacimcp hora Gux quocunqi temporemuten
tiirneccireeftut morbi gcneradica generetur. Et
GiperamphorifmoprloprxdiflodicitGaf.qJCO
uerGones tempop: ini lunccaufe generandi mor
bos maxime -■ G magne Gnt : 6C in code mutatioes
hicintelligcdeGinteiufdetemporisrcifm qlitates
& alcerationes ut G quid naturaliter eGfrigidu ca
Udum Gat.Erintelligit magnas mutationes illas
quxoiniiiuquaiiratupermutationesGunrutG z
liascalidaSC Gccafngidicaris2( hiiiditaiisafFe/
6ionemfiimatuit’utGeadediem'iccalor& poG
modii fngus& ite^ calor dinirlu frigus Gatihxc
gaiicniis ibide.Et A^.ui dcproblcumatib’parti
cula prima probletimate.t^'. dicit qiois mutatio
agrintdinalis e Si indpitutdicitcdmencatorfu
us prxdi&is petnis ex pmu tatone cpts xtaris loci
cito^e &aqua9(.EeIoqiuturdemagnjs mutatio
nibus&fubitis.Vndedidtcomentatorq? muta
rionumqiizdicGpaulatina& bene mobilis di
quxdieGUibita& male mobilis Si lixceGillade
qua loquitur A^.dicensq7 oes mutatio iiehemcs
corupiccorporautpacetde mutatide uehemen/
ti tempis 8( alio^ . Sicitat^ patet 97 magnz mu/
taliones & fubitx tempore & alioK pr.cdidop:
generant morbos & qn 9 pellilcntia acri s. Et di/
dcauic.primocanonisfcn.lciJa doflrina fecim
d.i fuma prima ca.4.97unu quodqj tempus cople -
xiomxgroraris couenies autcGcouenicnscotra
riiimcu. 1. tempora afiia egrelTa fuerit natura Si
fiiericeoptcxitusconCrarius neip fuerit ibideTup
fluitaslongatqueadmoduGGicrithiemsmeridia
na£C Gipueneritherfeptentrionaleeric aduenciis
feamdi luper primu conferens corporibus & ipa
temperans co feptetrionalicas neris cft oppofira
meridionalitati hiemis. Et Gmiliter Ghiemis ual
dclicca Gieriti&Giericneemultii hiimidii ncc^ nui
tabicurilludquodtemperamencueifidt in humi
ditarem inip^iente . Mutatio prima tpis in uno
tempore cft minus afferens mortalitate quia dus
mutatioinmultistemporibus. Mutatio addu/
cens mortalitate & ex coplexionibiisaeris digni/
orutcouertatiiradputrefa^^ionleGcalidt Si hu
midiaeriscoplexio.EteGconuemensiiccempo/
ra,ncucdebcntdirponanc'iiC.f.Guercalidu hiems
frigida & Gmiliter quodiib; tps 97 Gcca no fuerit
friditenmtcaufemala^xgritudinii.Annusuero
in quo oia dus tpa fcdm una proiieniut qualitate
annus malus eGsqueadmodu G anus totus Gccali
dus aut frigidusauthuidusautlicc’. Annus eniq
eGGcc’emulrapt xgritiidinu rusqlitati;ppor3lis
quapi tpa erunt pofteaplixa. Vnu nacp t^s multu
comoiietj^ritudincpportionalcquatomagisto
tus3n’.T^ctiafrigiduc(iimienitcorp’flcgmati
cumconiouetepilenGalpaliGm TpaCmu & Gmilia
T^scaliducuiouenitcorp’ colericu comoiiet fe
Trafiatus.z.
bres jcuUs & apata acu ta .quaf6 magis totus a»
ntis fci? unius tpisnatiiraincedit.Ampli^ci 3 erit ^
cito hictns dcoluemaIespiienmta:gri(udines.& "
ciitncicoprouenicdlascfbnecitoproucmiita^
iiidincs:&miitantiiregrimdincs qux erant ante
fc(f m cempiis.Cu cy aliquodprc^ongatur temp^
multztuciiuntegrinidies.Debesaut fcire qr efte
ti^niutationu tpu j no funtpptercam tpis unde e
rps.Sedppterea 93 cu lea nuitaca e qlitas magna e£
fidt operatione i mutationib^difpona hzcauic .
it>ide.EtdicitliaIideregaIidirp6nelibro.;.ca.4.
9>{Iin fingulis partibus anni aer naturalitcrin/
heretcoplexioni r^ionisquo u(i iiixta^ expedit
fuerit corooraamorbis lana funt.Sieni aer nicrit
anamrau^edienscoplexionequziilippria cll
hominibus morbi &accidctiafiiintpelIinia.Ma
gisautem (1 eius egrelTio a fiia complexione imo
derafa fuerit 6iincqj in corporibtiseormn qui (Ii
am tuentur fanitatcmorbi.Sed minime graues
busailrnuUaecurancc niiilaculfodia. fiunt mor/
bi magni in qbus.dC uehemens eff pericuIii.Egrcf/
fusaiitcni a naturali aeris complexione aiit^<£ni
augmentum fit aut fccfm diminutionem quem /
admodum li slfas alia fit xlfatecalidior aut frigi/
dioruelbumidiorhicms autealiahiemecatidior
iic! frigidior Liel certe ficcior aut imutafdCcoucr/
titiirincontrariumutfifiatefiasfrigida& humi
dahiemscalidaScficca. Et ubi fupra ca.^.dicit
hali q? alteratio aeris fit duabus de caiifis. Altera
enimlocuself fiue regio & altera anni quoduis
teinpiis.Eti!lteriusineodeca.dicit haU^) totafr
afuMantia acris ininnitatioextpibusani fit. Si
immutatio ex tpibiis anni aliqua fiatafui natura
utii fiat hiems calida & ficcaplimiiscarensialfas
au tem pluuioratfiatcy uer frigidum Sc liccu q^ an
tumni efitautimnus uero calidus & humidiis qua
cx repelles accidiintd^ mortes & febres acute &
aliaqtpeirima(bquuturaccidentia& letales mor
bi.Sicquot^fi aliqdalio^aniparcicipariu alte'/
mura fiia naturali habitudine maximecy xllimu
in iiicmalemniltiplicenturq) pltuiix & autlrales g
flaiicuenti.Peftisabfqidubiohuiccontinget Io /
co inqiioaerapropria& naturali iinut 3 t''habi/
tudine.Fiiintcy hoibiisfebresacutepelTinse dC re
liqui morbi pelliletiaiesin tihtitin bruta etiatra/
feanc aialia i comoda qiiidc Si palTioes male St g
dentesiiocai1tfitiinutauonehuoyc& fpirituu&
nnilro^ corpon[mcoruptione.N6nun^aut6C
in planctis huiufmoimalil incubit in tm ut plap^
tas deficcari Si icitrinii coiicrtiuideas coloieuii/
deas quo^ i arborib^quodda file erugi uel melli
fruSiuiqica!oreimiiratu!corp®cgeo^ fubllatia
&iiteos&c6medetifriifl^pemmifiibleqnf'mor
bi.Ethuicdc6 lialicocordatctia conllantinus.f.
pant^i ca.i^.dicensqinnitnciofiibllantis aerise
cx temporibus ani cu; natura fiiam tranfierint ut
(ihiems calida fuerit &'ficca &fincpIimia.Ac{las
iieropluuiofasibifrigidu& fical.Autunnusue/
ro cahdus 8 C hiimidus in quibufda locispclhletia
cuemetpcracutasfcbres&nniltamalacojiringut
quxnon tantu homines niortificaut.fed ctia be/
(lias qux cxcorrupti6ib®fiethiioi^ atij fpiritiul.
Aliquando hzc pellilentia cadit in terra lemiaria
iinde& fruft^arbo^ &planta^ corrupenfquos
aliqui comedentes in pelTiinas inridfit infirmita
tes.E t no tm hzc corruptio acris ca e mortalitatis
Sed ctiii i mouetibus humores putridos fupgre/
ditur materia. Vndepeftiletia acris eis aflirafhzc
c 51 latinus.Etaiiczoar)libro achar mediclaycin
ca.de epidimia dicit qi aer magis nodu^ell calid^
8 C hiiidiiscu piitrefcit £c dilatat' & maxie qn no
reqn^nltidcficcatiui&iouiciiperaf udi meridio
naies fiates&taudant'uetifeptetrionales propter
co^exficcatione.Ethiiicdidoauenzoarconcor
datetiaauic.prioca nonufen.fcdadodrinafccu
dafiiniapriaca.4.dices^nuitatio adduces mor
talitate& ex coplexionibiis aeris digniorut suer
tatLiradputrefa&ionee[lcalidi& biiidi acris c6
pIcxio.Ecdicit.Auenzoar ubi fuptaq? i regione
cratio fiiperuenitincendiutgeellatis in liipcr
iienitpluiiiadiuturaamtpeiiatde calido& gnia
lictotaillazfiate&intulit hominibus exiilHonf
ignis unde accidit eis Icabies Si pruritus fortis 3 i
pluribuseopececiditbrachiutotufimiliter Sc co
xiSi mpluribusceciderutmufi;u!i& olla.Etdi/
citpetruspaduanefisfuppbleumateprio giiculz
prunzlibnA$e.$niniiai'creniCas& nimia tepe
flas aerecorupLmt& pelles diregnop: nuitatioes
&.[nte]Iigilgfercnita(caeremutatLl adniultam
ficciratc.Vnde& hypocrasdixitin libro deaere
&aquaqi nannusdebeteirefanus cportetutno
Quiltu ferenusexiflat.Etpecruscomcntator A^ .
g tcpefiateaeregroltii piiliierulentu 1 quoappent
fiimofiratesicitulatioesfubniniscaprzfaltptesfic
h^^i quz oia aere corupimc Bi efficiunt pelhletias.
Et dicit h)^ocrasilibro deaere &aquaipricipio
^ Cii tgain fedilTonantiaa fuerit difticiles pro/
crentmorboshyremsitacpfrigida&huida.EHas
autcalida& ficca quap: utert^ fi caltac'ac deficit
fi;dm magnitudine cimdecopiexiois at<y puitate
I ta in ut neutra naturz fiiz familiare exeat remp^
qiiomoineistgibusquz diuerfafunt acciderefo
iet.Etetiam quando hiems frigidior eftfedldfin
humiditate fua i fiia remanet qua titate Si c(l qniy
silas calidior ell Si ficcior: hoc igitur io cdtingut
morbi eo q> a udis ta catinis ^ frigidis fiue ulies it
ueborealesficutcorgan]iitatMizchypocra.Etdi
cit przdidus petras commentator aye . fuper pro
bleumate.^.gticulzprimzltbri probleiimatu; q»
triplex eflmutuioaeris.Vnaenatiiralis quando
tga ololltas feniat naturas . Sc£a eprzter natura
11 1 quando aer comim pit' in fiibUantia & in com
Diftinfiio.8.
ptexione.Etterriaemediaiteril^asdifiaBonatti
ralis.i.ciimiiEat*aeraIuapprianatiirafiCconip(c
pIcxioe.Etiitrai^illa^diia^ mutationii iifcima:
di^a^pclHletiaiise&morbifera.Etinfcriusdi/
dt cdmentator iibifupra.dixit qrh^moi aer (ic in
fedusaliqn no inducitfcbre fed apol^emataear /
bunciilolape{hIentialja:aIiqn pikcsiterdu uario
UsdCmorbilosid^nonu^leprapIeruqj&obtai/
mia.Echx amedicisdifixTuC xgritiidines conra
giorx.iinde:& fomiatcomctator fillni & illo mo
do.qcuc^dilleperatiaeflufisoes difpoluos pote/
ntinccre.Sedh^oiepeililecialisie^ooesdifpa
iitosificereooCpedilentia. Itedicit conientatoc
q? duplex eft aeris mutatio ad comip tione.f. i Tub
liantia & in qlicatc:primo mo ut (iadias fuerit mf
Cii calidior dc liccior cp deberet, (mindo mo ut ii
(rigida nt& buidaihnille.Erdicit b)'po.;.am/
phorifmo^t .aniplio.7.g» itgib“imoacr8te Jiccis-
febres acutxfiutpliii^ialiis.Etiipfeueraiierit an
nus talis exfis qlis inceperit.r.ut Gt Secas i princi/
pio & Geais pfeuerec u t in phb^tales expe^are o)
xgricudks.f.&bresacuta5.Ettibi fiipra. ampho**.
i^.didthypoc.q^colHtutioesanicpumoio Geex
plurib*'ffitfaniorcs.i.min’’afgrx&min®moitife/-
rx. Etampho‘’.6.didtgra!grirudiesitpib^pluuta
lib^ut multil fi ut llcut febres longx duxiis iientris
tC putredines cpileGx Si appoplexix & fquinan
tix.in ficcis nero fiunt pdiis cofruptioesiiueeon
fumptiocsobtalmix ftraguireaScdi{reteria& ii
iiulia.E(A^.parti.T.depbkumarib^pbIeuma/
te. 27.dicicq7uer& autumisfucmoibiferi qa mu
tatioes mor biferz fii t.Sed aiitun^morbidior e ue
rc qa magis calido ifr^dato ^ frigidoj^Iefiifio
argrotam^.Inucrearitirjgiducalefic&inautuno
caliduifrigidaf.Ethuicppcecocordaihypo.)'*.
amphorifmopt .ampho.9.dicesqt i autuno acu /
t ifTi me agri tudies & maxie mortifere ut ipGb^fi/
iinC : uenicro fuauilTimu & minkmoitii^ e.S}
hocuidefcdtradiccrepri^didoApt.f.gitauercp
atitun^fut morbiferi. Sed huic rndet gaf.fup
fioapho‘’.9.hypocratis.dicesq)fitpcani cople/
xioes fuas fcdmq) o$ feruauerit uer cateris tpib^
fani^dC min^^mortifepi erit qa tcperati^ealiis. Et
dicitAye.ubifiipra.pblemate.if. qihoies magis
t^otancinxftatesSedzgrotantes magis moriu
tiuiliieme.CuiuscaefllctEmeiiquiainmcmep/
pter denlitate intra corpora cotrado huido & Ia
t>or.itcsmagis:Gn6digeram^riipfllutatesqfuCiR
nobis colledx uehemesnecdTecpridpiueexgri
tudinis.ln ziiateailt raro iqaifrigidato toto cor
pore&diilblutoad labores exntemecciTedplura
lijone eteni iiuienu frud^f^t fed tirc no fu t ita ue/
henie(iaprincipiaxgrit(idinuncutilHemeqrc&
bn auxiliabiles fiit hoies.E t liir xfiate a pua occa/
ii6efiutxgritudies:lhiemeucror>:magisenidige
i6f
ftibilesfum^tucypter calore rctrafia ad itra qre
qamaiorioccaridefiutmagisdiftraSiiia fiiut ut
p; in aut ei no ocaipanf morboaut fioc
atpantiir hoc no fit nifia magnaca Si i6 diffid/
liuscuratiir. Itcdidthypocra.?Jimph.ampho/
rifmo.n.cplTaufkinahiems&pIuiijolad^iran/
quilla fiat.idcm fine flatu borix tota exiflens. Ver
uero ficcLim 6 C boreale mulieres quideju quibus
partus ad Lier inefl ex omni occafioneabortiuiic
Si liero genuerint imbecillos Si morbidos pariut
pa.nuilosquiaiitflatimrefolutitur auc tenues aut
morbidi iiiuuntexiftcntes. Aliis uero iuuenib®dif
finterix Si obtalmix fieex fititifcnioribusueroca
tarriceleriterperimcntescuenumt.'Etinlibro dc
aere& aqua fimilirerdicic,hypoc. q> fi liiems au/
(kina fiierif & nimis pluuialis mulieres fpregnan
/ tesin uereabortiunfifi tunc eius parturiendi fue/
rictempus.Etfiquosfcctus emiferintannihilatoS
ati^dekdioniseniitcutquiautcotinuono mori
unturaut.uiiiutremperaniiiilariatqidefeSiui lio
minibus aut lienteria dolor oatloru Si catarri de
fluenres Si alii morbi conringunt E t autcen .prio
canon .ubi fiipra. eodcca. 4. dicit qi cu hiemi meri
dionali ucrfuperueneritfcptentrionaleq^poflea
ficcabit xRas ualde iiaporofa & miilriplicatx fue
rintaqiix £Cuerc6reruaucris inultas uf<$ ad xfla
temultiplicabif in autiino mortalitas bC ipueris
&mu1tiplicabimturaquxmdiiTintetia intefiino
rriapoflematadC tertiana prolixa. Cunc^hiems
fuerit aquarii multaru abortientur qiix fein uere
parituras fperabant: $ fipepereriteritqd pariet
debileautmortiuuautgrandeliabens malitiam.
Et in hominibus multiplicabuntur obtalmix Qc
fanguinis^eilio& catarri SC proprie multiplica
buntur in fraiinib^& erit mors ieis.Et dicit A$t .
iibifupra.prob!eumate.9.q)fi]nemsauflrina fue
iit Si pluuioia uer liccu di boreale sgritudialis iit
uer&xflas.Ethuiuscaufaefllc(£m A^.d( pro/
iitdidt prxdidus petrus.comentator tuus cor/
pora noflra ^parantur fctlni naturas di di^ones
tempora eo quod didii e(i tempora nos fiiis mu/
tationibuspermutare.Sed hicmsprxcedens fue/
rit calida dC humida sigicurcotporaadcaliditate
&humidit3tedilponucur.Scd corpora ficdifpo
lita di maximehumida fiint inconfifVentia Si no
permanentia imo egrotare apparata propter qd!
materia reddif difpofita adioni agetisipofimo/
du qiiide; uer fHpenteniens excedens ualde a rem
peramentofiixnaturxexqualitatibusibrtiter a/
gentibus propter Ce Si ppter mterix dilpofitione
congelat dC coagulat ad modii generationis gla /
det (rigiditate fiia & ficdtatehiiidu hiemale pro/
ptcrquod& (iccitateprohibenterefpiradone in
duratur uehcmenter.EtdicitA^.qi ilis mulieres
q luere naturaliter partiit abortiedojppter calidi
tate hiemis ^exiite i qembtio erithucdat^& ap^
TraSatiis.t*
rcdpereiTnprdTioncpmerpalTtbilitatehumidi.
Viide fupiicnicns horipilatio & motus tremore
conciitiens propter ficcitate & frigiditate uenttis
interficit ifrigidado cmbiionc. Vnde BC ebrioes
nioriuntur;(idc biles extiterintautiii egrediuntur
EtiiiiiuantiiiuLintcrimuItaimbealhtate ratione
iiirtutis&imperfeSionc ratione quantitatis.!! ac
cidat ipfos nafei in liiiinfmodi uereiqiiiacu prius
Aiifient in loco cal ido & huniido uenientes ad Io
cun) frigidii 6C Hccu maximamutatione mutant
Ita (p xgrotatiui efFiciiintiir: 8C per confeques ,bt>e
nisuits & inibecille 5 & imperfedi propter ftiper
habundantiam frigidi. Etacdduntcolericis iicci
tates eo qp non fiiot naturaliter luimidi in comple
xioneqaminorancurhumidirateshiemis&ftibd
Hantur.unde di fiimt in oculis corii obtaliniaific/
cx.Flegmaticis ucro aeddunt braclii St hocBtCt/
cunducomentatoreA^.quando huroiditatesde
Iceiiduntad fauces & fiunt etiam catarri fithii/
mores ad pulmonem ruentes. Mulieribus autem
diiTinterizfiuntpropterliumiditatemSi frigidi/
ratem naturz:& dicit comentatorqidiirmteriae
fluxio humoralis cum rafura inteftinoru . Senib®
liero quorum calornatiiralis fere cxlinguiturcon
tingiintepilenfiz&appopIexiziqdacciditCQ hu
luidu multiplicatu m in parte fiiperiori & per ue /
nas St arterias fubtilesi cordededinat ubih^ihu
midii propter imbcdllitaCetn caloris inari ingrof
fatur coagiilatii qtf quide fua mala qualititate fri/
gidaSt quantitate fupcrfluainducitmortS inter/
dii cxtinguendofufFocationemcalidum.Etdidt
comentator Afu .qi appoplexia & epilenfiacon/
iieniiintin caulis loco&acctdetib^.Sut.n.ambz
pafTionesccrebriexrepIcrionemagisprouenien/
tesTcafum flC niotii proflernentes t differat tamen
quiain appoplexia cftmaior, repletio St opilatio
tan^amaioricaufacontingens & lifr accidentia
deteriora fiunt ab appoplexia ^ab epilenfiaihzc
iile.Etdkithfpocras.j.atnphoNfmo^.ampho.
f .gj fi hienis ficca & borealis fuerit ita gj fit inten
(io infrigidicare.uerucroplLHUoriini dC aufirihit
neceffeefiin allate febres acutas dC obtalniias 6C
diffmterias fieri Stmaximcmulieribus.Sc humi/
disnatura.EtinlibrodeaereSiaqua.fimiliterdi
cithipocrasgififignaCdenimin ortu fit occafu
non riierit oporruna.hicmsaute ficca SC borealis
aer liero pluiiioliim St aiifirale febrem at 9 liente
riaminzflateellneceireeuenire.Echuic concor/
data.iicen.pri[nocanon.ren. 2 .doc. 2 .{umapTia.
cap.7. dicens qt cum uerpliuiiolu di meridionale
fiieritqthiemtfiipenienitreptetrionali multipli/
rabuf febres acuta I allate Stobtalmia di fanguis
agcftio.EtdicirA^c.ubi-fupra.probleumate.S.q»
fi hiems llcsa fu erit St borealis fi uer pluuiofu fiat
&au(lrinfi alias morbida fitfebrib^Stobtalmiis.
Et huius caufaalEgnat Ap:.dicesq^allasfuenjt
corporahabcntiamultahiimiditateextranea hfe
megencrata qua i uere fuit cofeniara St qua xfias
fublcqucnsfuacaliditaceappHcandofacitpcrunL
iierfumdifcurrerc.icatLincterraStclimatacu ha/
bitarionibus St manfionibusin eis exillettb^ red
dantur aquatica St fiunt talia qualia fimC loca pa.
ludofa St flangnaliain quibus aerefigrolTus St i/
iiciens.Etdidt Apc.q; fi cum hoc xfias fuerit plu>
iiiofa SC non temperata difficilius SC deterius erit
quia fol propter mmiiditatuu affatis fumet mate
riam ampliorem qdacalefadet St faciet ebulire St
hocundi^.f .incorporibusnoffrisStin terra St
in aere St in manfionibus propter quod febres St
obtalmia fient moleffiores St plures affligentes.
6 t bypocrasmlibrodeaereSt aqua fic loquinr
de i(lo,problnimatefiueamphorifmo . Si liiems
^.^ficca fuerit SCborealisubrQeropIuuiorum St au
'"^^rale febrem atqj lienteria in allateneceffe eft cue
nire.Cum autem intrans autunus terram uerna /
lispliuiianimictateinfiifamiiienerit ficquot^au
(IriidupIicareneceffefueritipropCereaqiterrain/
ftirafitStaroIisardorecaliaaiicntresgraues mol
les St huniidi fiunt-unde St mulca egeffionehabu
dant. In hacita^ 'qualitate cum aer intrat mor/
detrarnem St corpusiSt acutiftimz tue febres cd
tingiintSt maximeflegmaticis: lienteria uero in
mulieribus in quibulciinc^ naturalis complexio
liumida ell.Si autem caniailare tempus .i .tempus
ftlHuale pluuiale fuerit miiltii hiemale uentiqi iu /
per ianiias irruerint morbi extingiiuntiir ate^ au/
tunuslalataris fperaturalioquin pueri St mulie/
res comeriuntur.SedSCfenes pauci quo^qufeua
(mntinqiiartanaaquarranaueroin aquz dtri/
nz fcbresdeucniunt hzc hypocras ibide. Er dide
Gaf'.fiip przdiflo amphorifmohypocr .gj muta
toillopc tpniprzdiSo^ .f.hiemisK uerisSi zila
tis eparuaSt modicii recedes a naturalitate. Ver
eniquafi ad fiue medium tpauit liiemeprzaden
tem inde zgritudines delatz fune ufi^ ad zffacem
hiems folum uidetur recedere i fiedtate ab eius na
tura. Ver aute nihil (cdlmUlos qui ponutipfu cali
dumStihumidfiStfcffmgicpamni exiffitmodi/
cumrecedit.Itagiantiqui coplexione temperata
£C ca!id.a St humidam dicebant: hzc ille . Et A^:. .
iibifiipraprobleuate.T^.didtgjfihiemefiieritbo
reatis St 'uere aullrio St pluuiofo ellas iialde ficca
fiat mortifer fit autiin^oib^SC ^puepiier| adhuc
flegmatids pricipaliffie. Aliis liero ab illis c 6 t%Qt
diffentirzi atuno Stficotigateosadiflinteriisle
uari icurrutqrtanas longas.Etdidt^iS^petnis
comentator Ape .ibide 9 i(ladirpofiri(^rzdi&i
proportionala ab Apr . ell contraria dilpofitioni
anni Ikliibri polito ab hypocrate in libro de aere
St aqua.€t ell qp annus laluberrim^fiiitquanV
do fiimt ortusSt occafusfldlarumficiit debent
in autunno aquz miiltz. inhieme ueropaucz.
DiRinfiio.S.
Et ne 9 (eremi miiltu ncq; (ngidu plus opottimo
Vere qiiocj &'tcftate aquar Q tepcraria ut dici t co
mcntatorciim dilpofitioproponionata ab
(itaduerrapr^idaidirpontioni naturali ani ; Si
tamen licineapluuiafubitanuitatio & grandi/
nisnon cllmiru 1! feret pelbletias omnibus in au
tuno^ [cedicitbypocrasin iibrodeaered: aqua
^ilzflasUcca nimitl& calida fuerit morbi cito
euanefcunt, Si autem Eieric pliiuioia exrendunf
&cuicunqi morbus aduenerit illum in putredi/
neneccitecrtconiicrri. Itedtdrhj^pocras ibide;
(iteffasilcca 8C audrina fiieiir. Aiitiln^ ticro plii
iiiorus& lept^trionalis in hieme dolorcapitis 6l
qbitfdn raimatufrisfictiiis&multxaliarinflrmt
tatesaccidunt. [tematiiceh.pnmocanoh.fcn. 2 .
doc.i.fumaprima.capi. 7 .dicitg?eum adite fic/
cxmerididatihipenienerit autiiniis phiiuofusdC
feptentrionalis miiltiplicabitiirihieme.dobrca/
pitisreunia Si raucedo . Et huicetiam concordat
Apj.iibi fupra.probleiimate.io.dices.fi xfhs fic/
cafiierititaii(Wa.AHtumisiieroc6trarius.f,bui
dus& boreaiisinbieme.doloreseapitis fiunt Si
braci fiunt & tiiffesKrminantes ad tifim.Et ho^
caHfaspODitibidemtdi ponam tibidifferentiam
inter brancnmcorizan &catarrumin diiob''iier
fibus (ccimdinerfitatem fluxus humoris generati
exreumateincapiteucrltis.Adfaucesbrancus ad
naresdicq^coriza.Si duatad pediis tuncdidciir
cfl£catam!S.Etdidthipocras.;.amphorirni 09 i.
ampho.t;.q7 fiarfias ficcaSc borealis fiat id efi cp
fitrcmifiecalidadi non frigida .Aimlmistiero
pluiiio(iisfictotii.s& aufhinus capitis dotor i hic
merequentetun^dt brancidicorizzsqnibufdl
tiero (^fis & ulceratio pulmonis contingunt . Et
concordatatiicen.primo canon.ubifupradicens
g? fi *(V.iti ficczfeptefrioalifiipenienerit aiitun®
plmiiofusmeridionalisprieparabiinturcorporz
adhocucucniatthiemedolorcapiti5& tufiis Sc
raticefcimt eonim gulx SC fluent^ coriza muUit
acddeteis.EtAjt.ubifupra.pblflimate.f. dicit
q? fi borealis fic zfias dC ficca id efi frigida & ficet
&autuniisfimiliterconfertfl^matids&mulie/
ribtis . Et huius caiifam afTignat ex hoc gj comple
xioutronlq; cepon1.f.a;fiatis6caucuni &etcor
porit ilegmaticoru SC nniUe^ exceditad alteru /
ter.i.ad diucrfa Si contraria quare hxc ficca hzc
uerohumida& ideo additg? tempus ficcuadue/
niens rcmoucndohiimiditatcm extraneam fuper
i)abuDdante reducit &con(lituttipfo$ in bonii;
temperamenti! ita^ fani fiuntfibiipfisnifiperfc
pe(caiierint(ponre.i.inre{’ioneincontienirnti.
Etm^equcntipbIcumate.^.^nprobIeumate.I:.di
eic A^t .g? corruptio morbida eft borealis bc fic /
cazfias & fimiliter borealis & ficcus aut iinus fe/
quens.Ethuinscauramafrignatexhocg^hih^cor
potibus coIeiicU' temporum complexiones con >
i6i
ueniiintiquiautrarunij ficea decitate plurimi! in/
tenfaexilbint: nec^itnianf a frigiditate temporii
iuiiamcnfo noto .imo tempora frigiditate & fic/
citatefiiaconflringtmt& congregantcalorc co/
lera interius ipfum acuendo .fiedtas enim efi aai/
tiocalorisficiup}.4,mcthcoror5,l>pterhoccon
tingit ifhsiieliir Cii ignis coniungitiirigni . tticeni
tnaximcfitadurtioiundc&contingiithominib’
obtalmis &febresaairccaiifones tertianzfiCco
tinuz& aliitnfirmitatesex.Colcranigta procede
tcs& aliis excoteraadufca.Etcaufasomntuirta/
ru infirmitatum ponunt A^.&fiiiiscomentator
ubifitpra. Itedidthypocras. 3 .ampborifmorfi.
ampho.i 4 .gjfiborea!is fuerit aftas & inaquofa
autimoetia^infiiinaturaexircecc humidisqiioq}
& mulieribus confert in requerihicnte:reHqui.siie
ro obtalmiz fieczerut febres acutz Si coriza: diu
Curnz. I tem in libro de aere Si aqua dicit h)'po .
gifizfias nimisplmiiofa fitbCauflrinaSC autti/
niis finiiliter hicmca^amnecclTccft dTe futura;:
fleiimarici ergo Si qui . 40 . annorum fimt in caii
romcolcrici ucro in plcurefim cadunt. Et concor/
dataiiicen.ubifiipra.dicensg^atmzfias Si autii
niisc6ucnerintiitfintambzmeridionales& iui/
midi multiplicabuntur humores & efi uenerit hi/
cmsucniimt zgritudines exprimendz miiltz . Et
cu libo fiunt ficcL Si feprentrionalcsiimabunteu;
cui nocet huiditasde accipetobtalmiaficca&ca/
tamislongi temporis & febris aaita. Et A^. ubi
fHpraipb!cumate.io.dicitg>fiafiaspluHiofafiie
rit& aufirinabCaiitrimisfimiliterhiems morbi/
dafic&pefHferabCcaufamhuiusatrignatcx hoc
gibiemsruperitcniensinueniecorporaiialdefiiti
da Se imbrbitahumiditate calida piitrefcibili : Si
propterhoc fit permutatio iichemes eunt abfitea
liditasmultonimfiiperfluoru quz caiifatur no ex
parua coadunatione fiiperfiuicatum fed ex muka
SequiaautuniisetiarontcalidLis Se hiimidus ue!
fiicpotefiinreUigi littera Ape.fcfm fiimu comen
tatorem quia caliditas eft uehemens cu multa coi/
Icciionemeri.Propter hoc etiam (oqiiiturg: au /
tiinus fitcalidtis.Mu!ta enim materianon potuit
exficcari.{ed 'in autunoebulit in aere S( per confe
quens incorporibus.Merito itai^ contingit
tari in tali confKtutione temporum cum corpora
dnt ualde przpatata:nnde contingit illis qui funt
camibuscompafii in quibus minime reperiturre
ccptaailumuaciiQfieri acritudines acutas ueloci
terfuffoentes : habentes autem eames raras fle no
odeo denfatascaduntin febres caufomdes.i.adii/
fiiuasfadasamultamdigcftionecaulata tempo
reprzcedente.CumenimdigefHo confortetur p
cirainfiausfrigidnmSe CB in przdif^sconfiituto
nefiicritcalidG Si humidiifccudilaxans. Merito
qi cotigit pfima idigefHone cariihaK a^. Se fu^co
metatoribide. [tedidlauic.iiblfupragtdt^fiari
Trafiatus.5.
meridionali Tupenienerit autuniis . feptentrioalU
iniiltiplicabunnir a^ritiidinesexptimcdifiicon/
iiringendi.6CciimaiUuniis&el}as inhoc comie/
nhintutUntanibomeridioales bumidi multipli/
cabiintiir humores & cii ucncrit hiems iieniet a:gri
nidineiexprimendi.Ciimueroainbo fiicrint ficci
& feptemtrionales.uuiabunreuaiinocec humidi
ta5 & accidet obtalmia (icca & catarrus longi tcm
poris & febres acutz. hiems aute quz eft frigidaSc
pIiKiiofa ardorem facit tirin£.E t aim zllatis cali/
ditas fbrtisfiiericdCetiamdusliccitasprouenicnt
fquinantiz perincenfz&quzaperientDraiicquz
non apcrientur.& illzquzapericnnir aut interi*’
autextmuserQt& accidet ttariola Si mingendi
difficii!tas& niorbilis& ambo erunt fine fimo/
reiielfaliiimortisr&accid£tobtalmia& corni/
ptio (anguinis Si trilbria-& nicfiruap; 6C (puri rc
tentio.Erciipofi Hcnicficcfi fuerit iicrficcuj erit
moi'taIitas& ninlilampli*’^) corrumpet arbores
Sfiiegetabilia.idcoc^corninipiinCiireaquzexa/
nimalibusquzcacomedunC&idcoliominesqiii
eisnefcunturcorrLimpiitLir:hzcauiuri.ubil'upra
& ioanes alcxandrinus fuperepidimiashypoc.li
bro,8.dkit g? II hiems fuerit auflralis & pluuialis
ueriieropliiiiiofii&borcale neccflecftin zdate
fieri ^itudies.Et dicit A9e,ubifupra:j)b[eiima/
tc.6.9}Coipora bominii in z[late& maxime i au
tunofebricitantabzgricudinibuscolericis &dir
pcifirioncs agritudinalcsexidenres acutz fiibitz
Si parimenfa: magis accidunt hiemea quantitate
fiipcrhnbtindanrihiimiditacis. Iteubifuprapro
hiemate , 17 .dicit A .q’ illi qui patiuntur zgritii/
diiieslongasdidlasamcdiciscrontcasmaxicde/
firiiimtiirbccomimpuntiirabillotcnipori qd’c
aborctipliadis.r.iiltramcdiuautuni:utcircaprin
cipiunouenibrisfolcexificnteinoppolito piia/
dis.f.circa.i9.grad(l feorpronis & fenes magis iii
iienibus.& cas iftord ponit A^t .ubi fupra.Etdi/
cir Ape . libi fupra.probleamate.i^.q? coiierfioes
iitrafci? ufq! ad fpatiu teporis .ioo.dieru quorum
imu eliquando folingrediturprincipiu cancri SC
altcril eficu ingredif folprindpiucapricorniiij/
firmimaximcmoriimtiir abz^Uidinibus.Ethu
iiiscaiilamairignatApe.exhocqiadtantu (patiii
<cmporisexrenditiirexce(rus& permanet calidi
SC frigidi calidi. rinconuerfione cancri etia frigi
di in comierii 6e Capricorni . Sed exceffiis itegat®
maximeiitinfirmis& debilibusindudt morbos
& morce.Erdidtcomentacqribide^illudtem/
piis.ioo.dierii continet.5 .menfes & circiter. 10 •
dicsuindeimprelTio coniieriionis capitis cancri
durat proportionalitcruf<$circa.iy.diein augii/
Ili limpreflioautconucrfionis capitis capricorni
dnratiifcpcirca.if.diem.marcii.Sicitacpcd dice
req»morspoti(riniecontingatinfirmiszllate&
hienie.E t nota q» mors contingens his tempori /
biis& morbiis.f.maximecaufanturafubita mtt/
ratione qualitatu adiuarii quz iichementer impii
munt ficut apparet. i.degenerattone. foris occur
rentiu ut caliditas in zdatcfiC frigiditas in hieme
Mors aiit Si morbus contingens in uere Si aiitu/
nom^isefla caiifa inferiori. Iniiere enim corp*
deforis ellrepletiucii aute autunus confeniaiierit
humores affatos zdacisin frigidit3te& hiems ui
cinatos humores aiitt1ni;& unuquod^ fumu bu
more multiplicabit adeo qi in uereplurimific de
ferentesfunthiimorcsin corporibus. Sed autuni
acritudo praptcrdebilitateiiirtutis&jipter cor
ruptos humores zdatis & fui poted dici magis a
caiifa interiori & humorali gCnerali.Itidemuero
autuho qualitates adiiiz no fiintin fuo cxcdTu;
hzcilleibideiqi aut iier aut unus fint morbidi :
patet per ea quzdbi dixi prius ex fententia Ape.
Si hypocratis & galieniin ido eodcca. Itedidt
hypocras.5.aniphorirmo&.ampho .4, ^intem
poribus quando cade diealiquando quidezdus
Si aliquando frigus fit autunaleszgritudincs ex/
pedare opot tet.Et huic cocordat auiceu. piio ca
nonfi.iibifiipra.ca.4.dicensqiliaerii]nodiemi/
nuetur de caliditate in frigiditate mutabuntur fe/
cundiieascorpora. Iteauiceii.4.canomi. trada
ttt.4.iprincipiodiciCqiqLiado uideris aere altera
ri.unouerodie multis iricib^& clarificatur aer d!
aliquo & oritur fotclarus Si conturbaturalio die
& oritur ili udaminibusnebulzquzed ut piiluis
& tiumodoedcalormodofrigusfiuein eodem
die fiue in multis diebus -.tunc iudica qi pedilentia
accidee.PcdiIentiilaticemzdiuamalign.i&maIa
flgnificat paucitas pliiuiz tn uerecum frigore.de
indeciimmultjplicaturauder&conturbaturali/
quotdicbus.acrdeindcdarificatiir pod ebdoma
da una & non ftipra accidit frigus infode p /
focatio Si conturbatio & caliditas tunc iam ueit
pedilentia expedantur febres pedilentialcs
uariolz.E t fequitiir ^ zdas n 5 eu uchemetis calo
ris fed ed calida & humida & ed uehementis con
turbationis habensmatLirinaalterata&ipfaprz
terienint in autumno afub fubhub & ignes & fi/
miliaericfignumpedilentialeet multorum alio/
nimrnorboruihzcauicenna ibidem . Ex przdi/
disergo patetqualiter ex mutationibus tempo/
nimfi‘unt'pediledz& epidimiz& corruptio ae/
ris Si febres pefiilendales Si multi alii niorbi pd/
fimi.CTModo offendam tibi quz difpofitiones
teporisde aeris efFidunt fanitatedi (lit l^uriferz.
Dicit kat^liypocrasinllbro de aere Sc aqua tem
poribus expeditutcontemplationetuam adhibe
as ut anni habitudineralutifer.f.fit an s^otusa/
gnofcas.Si eni; ortiisdcllap: fiieritficutdebet 6 l
occafu in autuno quoc} aquz.multzinhiemeue/
ro paucznecp ferenum multu ne^ frigidiimplus
oportuno uere quoc^aquzmultcinmemeuero
Dxftinfiio.S.
1^4
paucencqt ferenum miilcum ne^ frigi diim ptiis
oportuno iiereqiiom&arftaCcaqna^ temperaa/
riaannu fanum atc^ raliiberiiinini encnecmxeS:.
Item dicit hjqjocra.f.^.amphortim ampbo.8.97
1 moderatis temporibus temporaliter tempora &
reddiderint boni flatus & maxime bonx dettr /
minationis aritudines er ut. ( n iinoderatis uero
maxime Imoaeratz& diffidlis determinationis
enut.& dicit gal.tbjdc.^ qualis intentio hypo /
eratis ftiir potm intelligi ex libro fuo de aere SC a/
qua.Sicniappareant|jraino>'tBl^)sflellaru CC
inoccafibtisearQ calida fc<i} apparere oportet
a in autuno qiiide plnniz erii t liicms uero tepe /
i-ataneqp calida ne^ multum fripda.rntiereuero
pluuiz in temporib^liiis & in zftate filr ut illean/
nusranuslitnecefreeil.EtdicitGal.exquaordi/
natione^porued hypocra.ppenderis intentu
et poteris intendere quid his poterit obiiiare c{ ipe
imederadsdixit.Etdi£auicen.p*canfcn.t.dria
3. fum.]priina.ca. 4 . 9 > in temporibus quide faiius
cxilHcuelitaUtGniupluuiolus &biems teperata
ceqincnoirigidUit^abensnontn fTt'pIuuiofai
comparatioDer^ionis.Etniierj>luuiorii; fuerit
cxifhtillud quod lanius c(repotefl.Etdidthali ji
bro.^.dere^idifpefnionexa.4.9)inuscui’aer
Tua Imiat moderatione e(l ille cuius uer tempera /
tu drea calore ell dC frigus SC id alternarim I eo fi
uotpluuixnecimoderatiarfiascfl caloris SCinea
paurzfiuntpltiniznd qa£admodu iiemates elTe
condeceriDecetautiinnusnimizerkficdtaris fed
in co pliiniz fiunt. Hiems uero frigida eri t plu/
tiizin ea non erut fuperlubundantes h^mdi anni
aerproutcddecettemperat^cdnusueroiquoaer
fua^i^if cftaiiiisaerlingulittemporib^ab his
quzdid^alntnaria^iitnhiems quide aufiralis Iit
& multa^plitiiia^t multa fitincoiporib^umi/
ditas.iinde & in ucrefebresgenerat pucridzmor
bi&humidi;utappopIexiaepiIenfia 6 C limilia:
& ficin aliis anni teporib^uarizilirmitatu fiunt
euafuiscomplexionib^natiiralib^proccdunt.Ec
didtpetrus paduanelis fupparria 3 taprin]a.pro/
bleumatu ariRotelispbleumatzprio nimia lercni
las& nimia tepefias aerem corrump(it& pefies
r^no^ qiiepermiitationesaddiicut fiC.IntelUgit
per ferenitate aerem miitarii ad multam ficci tatem
V nde Si hipo .dicit in hlwo de aere dc aq q? Ii an/
misdebctelTefamis cyportet titnd raiiltu feren**
exifiat:EtintelIigit cometatorper tempeifate ae
regrofTC & puluerulentu ia quo apparent fumo/
litares fcintiilationesfulminiscaprxfalietesft hu
iufinodiquzomniaaeremcomimpimt & elFici
notpdHIcrias.Etdidthipo.^.amphorirmo^ am
phorifmo.i9.qttemporeucris& priucipiizfiaris
pueri'& eojg affines ctarib^jf.quiconrinenturfiib
adololcetia bene digerat & fani fiut maxime, zfia
te uero & autuno .un ^dpio autunnifcnes.dC in
reltduo aittuni& inh>'eme mediani ut .tuiieneife
benehabenthecille.S^citaqjpatetquzdiipolitio
teporiimannilitialubris&bona. Etpatet&pri
tisqiialiCerexmutarionib^teporepefiiletiz&epi
dimiz Qi uariz.infirmitatesgenerant'’ : Sed predi/
crzmJ«ationest^rumexcaurisfuperiorib*’pn/’
ra ex corporibus mpercelefiibusmaximefueniilc
Dtcitcnira aiiic.primocanonu.fb)i.i^iida.doc.
iminda fumaprima.ca.S.q’ mutationes aeris ex
diuerllscatifis fiunt. Na exrebtiscxlefiibiis 8i fi/
militer terrdirib^pueniunt. Illa nero qitx res cclc
fies Iduent' luntiOaquzex fiellapz caufa accidur
utaim mitltzexfiellisiimoconiimgunf loco dC
otungimf ro!i.& jinenit ex hoc calefaflio multa
eis qtiopc capita fiintipfis oppofica aut locis qiiz
fiintdrca eas.Etcumabappofirionecapitu miil/
ta remonentur longitndine miniiiif eorum calefa
£iio.Decaufis autem terrefirib^ dictu efi priiis.Ec
auic.4.canoiu1 tractatu .4 in principio dicit cppn
cipiu; omniumutarionuaerisiitcomuniterrunt
fbrmzczlGfiesfadctesefrenecciTarium illud cuL^
aduenttisignoraf licetquida dixerunt in coali/
quidndproportiOBatuadcauGeiusdmooppor
tetutlciasq) caufa prima 6c longinqad illud Ume
figureczleficsidc propinqua ditpofitiones terre/
ftres.Et quando<$ faciunt uirtutes agetes czicftes
SSiiirtiues patientes terrefires hnmectarione uc/
hementem aeri Si pelluntuapores SC fumi ad i^)
dcfpargunturinipfb&putrefadunt ipfiim aun
caliditatedebilihzc a(iie..Ecdidt albcrtus lib.i.
de proprietatibus elementorum traceatu.z.capi/
tiilo.prunoqrcdiundio.iouis&martisingemi/
niscumaliisadtuuatibiiscos lignum geminorum
cfidetriplidtateaerea &dunt iientos pefiilcntes
Si aeres corruptos qui firi)ito necant multICudind
hominum Si animduim.iiip1tcrenimcumhumi
dus&calidusin natura hara eletareiientos BC
uapores Si predpue in ligno geniinontm qtefifi
gnuhuaiidudc caliduin ultimo fiam ucre aeris
.Marsaute<fiinreperaiecalid^fit& liccus ignit
uaporeseleiiacos Si io indpiutperaeramftiplica
ri fulgura Si fcItiUariones wpu ufiiferos uaj^res
& ignes qui pafioueneno in fidunt aere: Si ideo
induointfr^uenterpdrilentias. Alii etiam fimiit
ter de caiifis aerei fuperfiua ficdtasqiiz aaiic huo
rcsgeneratosinborainibus & ideo habitatori/
bus illuis aeris acddimt a^Ridiaes prauz &: pe
ftilentiz mortifere. Iteml^mintmrionemhy/
pocratis in libro de aere dCaqua ex ortu Si octafu
fielU^inoportimopeftilenrizdC morbi contin
guntfrcquenterfieutdiSumefipritisin hoc capi
tulo. Etdidthalilibroquinto dert^aUdifpo/
fitionecapitulofeprimoq) ajjra quorum exor/
tu 8i occalii aer in anni temporibus mutan /|
hirTunt ut pitades caniaila maior uria cau /
TraSams,:.
ptiadcs cum oritur zf^atis cft principium ut
dicit hypo.eft enim cius ortus iprindpio mai e»
fol abeo recedit tofcafiisuero eius principiiichie
mis.f. in principio aiituniiaeris autej fit mutatio
propinciuitaris & remotionisafolc.Ciienimciij
fnlelinodti celebrant aer calefit & cius augmenta
turca!or& augef quoqscaloraerismaxim^exa/
ftrofir finodis q magna ffiticrrantiaaut flxaut eft
iiipptterinaT$& iicniisSc Uxeqipriafuntmagni
tiidine & fcefida qlis ccanisauftralis &, feptetrio
naiis leonis cor tauri ocuItis& filiaaftra zodiaco
yxima;h«ctaftra. Sidcdieconeniat&oriaffiC
fi cuillis fol acre fupnos calefacifit motu fuo. ad /
det cni folis motus coiicniciitia iiip nos ailroruni
motui. Et fiquide tj 5 s eft affatis granis fit affus. Si
iiicms frigus minuitur.Cii ficro a folcaftrarenio/
tafiint ncc alfropt magno^, aliquod fup nosidie
fiirgit aer frigidus c:& fitdlasfueritmirioriscacr
calorisiSi hienrs maiore heat frigiditatesiiarc hali
jbide.Et didii eff prit^ & allegatu ab.A^ .i libro
deprob[ematib'’.partiail 3 .t.gj ilii qui patiuntur
atgritiidmes (onpasdidasamedicis ctonicas ma
xiniediftrahtinf & corrumpijtf ab illo tpe 95 eft
ab ortu pliadis.f.iiltra mediu autuni fole exiffere
inoppoiitopliadis.f.in.ig. gradu fwrpioisSc fe
nesmagis imicnib*jpatet et^o q> ex diuerii tate or
tus fle occafus (fdiaru accidut mutatioes diuerfae i
aere.flCpcrcofeques contingunt boib^qnc^peftcs
& morbi ^plurimi.Siccmo patet q> ^idz mu
taridestemporu flipcrcofeqtiespelhlcntiaflC in/
firmitatesprzdidx ex ei fdem mutationibus tepo
ru prouenidesfiutdCcx corporibus fiipraczieffi
bus.Patetergo per przdida quare pefhlentiz flC
^idimiz fi< corrnptionesaerisproueniilcex cau
fis fiipcrioribus .iTModo rcftat uidere qualiter
proiieniunt excaiiltsinferioribusiproquo firien/
dii efl q> multis modis proiieniunt peffilentiz,£iC
epidimis flC corruptioes aerisex caiifis inferiori/
biis. proiieniunt enim quandocpexmutationeae
risproLiiillannirado acris acciditin caufis iferio
ribiis.Dieit cnimliali.y.deregalidifpofitione.ca
pitiilo.g^.g) in regionibusquinij de caufis aeres
imurantMr.primaeff jpraparsterrzifecuda r^io
nil elcuatio Sc altitudo flc biimilitasitcrtiainon /
tiuuietnitas:quartamaris:quintaterrxipfiusre/
gionis.Niiimutatio aeris in regionibus partium
caiilacffintermaiorecaiifamaerisimutantes re/
gione SiC fiiper alias manifeftifTimas caufas. Et in
eodecap.9.ponifhalic6pIexiones regionu uuas
din]itcoadprzrens.Et iibifLipra.ca.ro. dicit bali
9? acris complexionis mutatio propter uapores
quandocpelf.Stenim habitatio in loco fiierit in
quo ii]ncfiagna&paludes& olera fli arborespu
- tridzauc infpelunchis uelin domib^qui plurimz
fiinthumiditaris SC nigredinis aut aliis locis qui
aereputrefcere^iut& corrumpunt ci^ populus
locimiiltorucffmorboruputridoru putridaru^
febrium quxmediate in eis emergunt & et calo /
res eorum in croceii imiitaiitiir ncc cibos digerunt
beneco gj aquis eoru^ putredo fit niixtaliui''mo
di populus nites babet paucas dC debiles& eoni;
membra ennerata funtihac ille .Sic ergo patet fe/
cund Q hali ^ mutatio aeris & cius corruptio fre /
qucnteraccidit ex uaponbus corruptis, htdicita
iiicenna.4.canon.cradatu.,|.cpqiiandc9 accidet
illud caufaiientoruin deferentium ad locum unu
uapores malosexlocis fetidis in quibusfunt ual/
Icsprofundzflc corpora deficcatain prelioaut
occifa 6{ non fepulra & fonafle eft tam propin /
qualoco.Et dicithalideregalidifpofitioe.iibifu
pra.ca.y.qralteratioacrisduab^litde caufis alte/
ralocusfiueregio altera anni quod iiis temporis
& inimiitario aeris .Icenialoco fiue regione fit
pre^pteruapores qui ex muicitudicfrufluu flc ole
nim eu pucnierintafccndiitex quibus mali afeen
dimt aereimmiTcentcs imCi ctid ex tiaporibusgex
paludibus fiirget fl^ fanguis aut urbiii cloacis ud
mortuo^ cadaueribus occifo^t qaiit in ipfa fiint
r^ioeautiillc proxiaautcerte ex bello i quo plu
rimop: cadi) t corpora horuin u aut ex pecuduat/
meto^ep mortib^cu ilbs peftib^^aedderit .Ex illo
'rum irat^cadaiterib^iiaporesmali afeendutaere
rotfeentes quib^aerismucaf fubftatiai uapoft fiib
ftantiafic qbtatequzcurefpiraucrinthoicspefii/
mifiuntineismorbi& citoperimetes hac hali.
Et auic.in libro thair medicina^ ca.de midimia
dicitgjc6rii7gitaercqn<}com'ipi6c caoauerib’
mortuo^ quzputrcfada fut & fit etia corruptio
qn io ciuitate funt aq non curritis fle inre^oni/
biisqiiib^^nonfimtpenitiisultiflantes&fimtlac®
£C alizeogregationes aqiiap:tranquiUeqiiib^iieci
116 domiiianf.Etnosquidlinuenimuspluresan
tiquo^ nolentesun^ bitarein locis propinquis
inoumctishon.iinudizcille.Etgaf.i libro dediffe
retiis febriu uerfus dicit 91 pricipiu putredinisiid
multitudo alia eft mortuo^ no fepulto^ ut ) ^li/
is confijct u eft contingere uel ex gurgitibus qiiib’
dam uel fta^ope iiaporib^hora zftatis . Eft aute
peftilctiaqndominaturquidai moderatus calor
cd rinen tis nos aeris hora zftaris.Et dicit coftaati
nushora.i.pdt^utca.g.q^morbipeftiletiaudca
iifiseftmutatio ciramdantis aerem qiii' mutatur
duabus dec3iifismutaf.f.exrtturegionis fiC qua
litate temporis.M utari o acris pp locum a fiitnd
fic diffolu to herbaram fhifiutim fiue fimibum pu
trefientium qui dum mifeentur aeti afeendit . Si /
militer ex fumo lacuum fiuecriptantm udiblTa/
rum iiel corporum mortuorum loaim illum ui/
cinantiumniicintraloaimpofitorurnudex fii/
momultonim monentium in bello liel ex pdK/
lentiabeftianim.undcmiitatus aerpLires morti/
tificat homines quod contingit atbenienfibus:
DilHnfiio.S.
demortuoru^thyopucorruptionibus.Etubifu/
pra.c.8.dicjt cdl> ^ntin” ^Gcx exercitiis quxiib;
terra babicanciu (intpakidesinquibiis aii>ores ii
ue herbzferetesrimcin criptis iiuc i filibus nilile
diint locis natura aeris mutata cito piitrefcic
unde illius loci icolx farpe folen t zgrotarc 6C ex il
lapiitredinccii fumidilTolutione tcbricitarc quo
riicolorfitcitriniis :tiel cibus eoril non benedige
rinir.eo$: enimaqnaputrida cibus retardat.Etp
diduspetruspadiieniufiip probleiim^re./ .parci
cuIaprima.A^ .dicit qt caufx perHlentiz plures
iiint:abaIiquanaqieonMIacionep6tacr cornV
pi.cuiu$caamedicoignorac''&aiiqu accidit pe/
(bt^a ab aere terrcftri fiC boc iterdfi propter cor/
poraoccifacu nonruntrepulta.Ex illis eniiiapo/’
ribus deportatis per iientosinfed^eqnc^jaenali
quadoaucppterpiitrefadioncUciiu aut paludki
uqnetproptercaucrnaru aliquarum apertione
exudHantiuin terra longo tempore conclufaru :
& aliqn propter herbas uenenofas & loca ferpen
tu & albru iienenoforu valiu.Quod aiit cx qui
bufdarerpendbusucldalibiisuenertonsinqbiir/
dalocisaccidatpeftilcnriaiiue corrupto aeris.pa
cetiimiliterperalbertu.lib. 2 .de proprietatib^cle
niento^.trafiatu.;.ca.primo.ubididtq> aer du
plidtercorrtimpif' .aliqn cxcaufa inferiori aliqn
ex cafupcrioriiiueex aliquo corpore (upraczle/
IH.Ex mferioiib^qiiideliciit ex Ipuaialiii iieneno
foru dC ponit albcrt^exempliim de eo qt eontigic
in teporephilippi rcgismaccdonix.Fuiceni uia
mterduosmdtcsarmenixqdiiiralubriter a mu!
tishomjnibivsfueratfrequentatarfubitotameibn
de ex uenenoaeris nulluibidetralirepofTeperil
Uiiiaqn ibide expiraret &caderetmortu^Phi/
lippo aiit interrogate cambiii‘’arapientib^illica^
r^dercnefducredocciiocat^fiiitlocrateSigrcge
fecit erigcrexdiiiciii altu ad motes Bc fecit foaa/
tes fpeculii decabbcplanu no couexii nec cocauu
fcd planx ilipficid & bn politu dC bti mundu} ut
plani ad illud planii fpeculii aboi loco montiii fie
retredexioqdlnopDiret fieri ad conexu ncqi ad
concauiim;& in ilio fpcculo uidit duos dracones
imii in uno mote 6i alrerii in altero. Hiautdraco
nes aperucrcorafiia contra fefic inficiebantaer£
in medio ex uaporequiegrediebad’exorifidiseQ
ru:& ex hoc fdebac focratesqi ifeSioilla cabatut
cxuaporcrefoliitodcuentribus draconu Si hoc
r^inunciauit.Prxccpitaute nx^ quida omne
rmo& naribus SComuib^porisperquos pote/
iit attrahi ueiitusiiifcdus exuent & interbeerent
dracones quibus interfefiis faluat^ eif loaisita q?
amplius non acdditqi tunc 3ccidcrat.Etric patet
qdeoniptio illa acris Eiit ex iiaporedilTolutoex
draconibus: licutetia; inficitur aqua ex coniprio
neinfquiami ita q^pifees &alia aialia inillaaqua
bjftcutiaeruntqiiaiifmtebrii ^ nituntur exire
aqua.Sed in aerecidus accidit ptitrefadtnqii aq
ga aer propfd calore naturale fu ti plus corrupit
^aquaquxfrigiditatefia reflringicur aliquancu
Ium & non linit ita dtopurrcfieri.Erhoc exem /
plumprzdiduponiriirabalbcrtptibifupra& fi
militet ab libro depfopriecattbus elciiieto;ic.
Itemquc^accidirpeiiilentiaex iiapnre afeende
teexgbufda aperturis Cerrz.Dicitcniprxdi 6 H’pe
tus padiianenlis fiiper probleumatc. 7 . particula
prima libd probleumaru A^.qi aliquandopp
ter cauema^ aliqua^ apertione exfufnantiu i ter
ralongoteporeconcluia^ acddutcoruptiuesae-
ris. Et auicen..^. canonis tra£lacii. 4 .in principio
didtq:quandoq;accidunrputrediiies in interi/
oribus terre^ptercaufas :qua^euciitus ignorat
Si nocere faciat aquam Si aere. Itcquandocp fi/
mfciim terremotii exeiit uapores de fiib terra cau
fantes pefhlentiam aeris ficiitpatetpalbertiim.}.
metheoropt .tractatu . 3 .iy.didt enim ibide q> pe/
fhlencia&pcipue ouium frequenter f^uit ter/
remotum . Vapor enim inclumsinfra terra SC pri
uatusibidelucehabet quali iieneinnacura&ideo
^iquado egredies defubrerratn aereanimaliain
terf icit Si przdpue que terrs fcp os quali ji ximu
tenet ficutouesiqiiiaantcqiia totus erupatuapor
E crpluresdicsiempatigdeiuspporos terrx pait
itim euadit & ledit aialia paftii in loco terremo/
tus acdpietia&cotinue os iuxta terra habecia.ga
quaficotinuohai riutuapore uenenofum.Ec 16
narrat fcneca q: in terremo tu qui fuit tepore nero
nis inipatoris i pope xana regioe ,grcx kxcentape
ouium morruusfiiit& homines & alia animalia
fimiilperienintqui prope fuerant SCinrpirauenit
uaporemtlli]pefiifcru.btubifupraca.i 7 .dicieat
bertusg^aliquado ignitur iiaporinfc repulfusin
fra terra inJoco Si auripigmti SC aluminis Si tuc
edudtincenfum fitifuris leuiiis fetore multi ho/
mines de multa animalia moiiuf S( iiocatur hoc
philofophis flmiius infernalis: hzcalbertusF
Sic ergo pacet qualiter terremocuscaufa eft corru
ptionisaeris.Etpatetetiaexprxdi^qualiterua
pores cornipti caulat peflilencia Si q: uapores illi
deferuturperuentos.Quidaergo nenti liincpefti
feri&generanrpeniIentin.DicicAuic. 4 .canonn
tra£fatu. 4 .in principio ^quandoqp aeddit pe/
fhletiacaufauetorLi deferdiuad locuunufumos
malos ex lods fetidis inquib^fiint uallespfiidx BC
corpora exiccatain ^lio aut occjfa Sinon feputra
Etdicithaliilibro.f.der^alidilpolitionecapim
lo.B.gi quia uctuscflficcusuapora terra diflolii/
tus huiufmodi naporum complexio fctfm cam
parte e(l a quauenic.pars aute terrzimiitatcople
xione.cx fotis trafitulogingtate^ ei^.abeoPjr
tesaucetcrre. 4 .func.fatilhrreptetn oriens Siaed
dens & nenti ab illis paitib^ fiates 'idarii ptiu qli
taces fufcipiiitiEc ergo i una plagafiut aer corupt?
TraSatiis.i,
uentiis defert illa comiptianeuerGispIaganbic^
polita Scaecidiribidepenilcntia.Etdicitauicen.
priinocanonisfcn.:.ar.2.1iiprapiimo.cap.S®.gj
rcnlrcrrcftiiifacientiucorniptionc aeris alia fiit
caiiralacicudinuterrape. Alia; fiint propter latiut/
dini GLiitatu & ppeer capi profunditate; & alix
futcamodu & alixliitcaurxmariii Si alix caiifz
uentorii.Etdicitauicen.gi nenti meliores fiintfc/
pCentrionalespodorientalcs&polioccntalcsdC
deteriores fiint meridionales. Et dicit auicen. ubi
fupra^^ueti meridionales uitiiperanf &fcptcn/
Crionalesiaudanf propter co^ cxiccationcm.Et
dicit A^.parricLiIa.:6.dcprobleumatib^probieii
mate.r6.g)uciit^auftraliseftfcridiisc«tn fit uet®
citius exaiatio eR Gccaprouenies ctaloco aduRo
Et huius cam ponit co gj aufter cx fiiinatura red/
diteorpa calida &hi1idareIaxado ipfa: quxaiite
fiinthiiiufmodiinaxinicfimiputrefafiioi expoli
tacupiiticfadio fiat per calidii ficutpatet.4.ine/
thcoro^.dilToluitct ueiitii5aufii'ali.suiruite&re
laxat iuftt!i'.ts fiCiopeililetialisfcimcomcntato
re.Ai<t.ubirtipra.Etubifiipraparticulaptia,pro
bleumatc.:4.dictt Apt.^qnuetiaufiralesflatho
miesfutgrauiores & ipotcntiorcs tafe^muirtute
fefitimiceriore& exteriore mociiia^quadofiat
tientialii &( maxime boreales cu iiuiuscotrariimi
operctif-EthuiuscamalTignat Api.exhocg> uir
»us motiiia noftra exUUt i artiailis qui quide rela/
xati clEciunf P uentos auftralcs mota flegipatica
hiiidicate reddite eos adeo molles 9 noppolTiit
pondus corporu deferre.E t intelligit A^. ibide;
pcrarticuluconcauationciiinduraleLibi unii os
cii alio conitingif mediante ligamento . Et dicit
hypoc.;.amphorirmoK.apho‘’.f.9auIlrinifla/
tiisgrauantauditu& laciiintcaligineioculis: ca
putetgraiiantdC pigres &impotenCes 8i debiles
reddunthoies.Siucroboreasfiicrit tiiffes cxafpc
ranturLientru&durostdCpalfionesiieficaru frb
gida^ithorrores ct dchoripilationestdclorcslate
rii £( pe£lort1.quandoergoi(laprzualet.i.i(Hiie
ti boreales talia inmoribus€xp€flarcoportd:.Et
libi fiipraampborifmo.r/.dicicliypoc.g? collitu
tionesborcaleslongotcmporcfaftx corpora co
llitiumtfortiora&beneniobilia& bn audietis
fadiint& melius coloratauientres ficcantoculos
mordent & circa roracc.dolores fadiin t.E t fi qui
depriiisieR dolor pedori magis dolet, AiiRrinx
ucrocoftinirionesdiflbluutcorpora & min^hu
medant 5l faciunt capitis graiiitatesdC graues au
ditusfadunt&icorpedifficile motu & uentres
hiimedant.EtdidtioanesalexadTimisfti^epidi/
miis hypocracis.(ib.7. 9 epiduniafadaeex aeris
mutatione aut fiin prindpioau(lrinisflantib’5£
dpminantib® pollerius iiero borealibust 5d exidc
condenfataellmatcria infrigidatione dCpalTum
cRcercbru & non lolii ipfutn fed in aliis membris..
traducitmalugddificrctcsfiipcrucniutpaffiones
fcilm difiercntebabilitatcnienibroruni&fciSm
differente allatcni . Et in codem.7.1ib.in pvind/
pio dici t q? aullriiii flatiiscraiiant anditii & cum
poflaullru tnccpcriiitflare boreales uenti frigidi
& fieci IcduntirJrmitatesfaeiuntiquotienfcuntp
cni hic ucntusuincit.i. durat tucxgiitudincs faci/
unrquiacxfrigidicateopilatione uiatcris faciiit
& denfiratefuperfidci & ad modii fpongea pref
famateriaprciraiacnlaf ad qusda membra & fi
iintdiuerfimorbi;ha;c ille.EtA^.ubilupra.pro/
blcumarc.:;.diccpiietiaullralesciifuerintlicd.i.
non aquofinatifimtinducercfebres;&huiufmo
dicam ponit dicens q)omnequodccalidu& hu
midii diffemperatii generathumiditate Si ralidi/
latcextranea, Omnis aut caiiditas&litiiditas cx
tranca ellquid febrile . cft etii febris cxcelTus luuni
ditatis Si calidiratisextranex.Scd uenti auRrales
fimtealidi & hiimidicrgocu fuerint ficci& non
aquofifiintfebrilesjqnadoautflantcuacjua infii
gidant nos & no funt fcbriles:& ubi fupra jbicii
matc.;“.dicit Ap: .qj mutationes tempop: Si mit
tationesuentope habetpcnerarc SidilToluere a/
gritiidies.fiaitcrgofimilitcr habent eas facere &
detcrriiinare.CEx^diQiscrgofatis p; qlitcrex
mutationibus temporii & exuaporibus&ex ue
tisaerputrelcit&comimpif.RcRatct mo fdre
qualiter cxacrccorruptopcftikntia & epidithi*
&infirmitatesgencratur.Dicitauice.4“.canon.
tradatu.4.inprincipio9aer non putrefeit ullo
moproptcrliHfimplicitatciimopropterilldlqdt
mifceturctdcuaporihus malis qui eis permifeen/
tur & accidet corpi qlitasmala, Et quando fitact
fcifmhuncmodu ucniradeorquare corrupit co
picxionc fpiritusquiefl in ipfo & putrc{ciC& dr
cudatipm dehumiditate& accidit caliditasegref
fa de natura & fpargiturin corpore : tiicpropto;
cani fuam erit febris pcllilentialis & coical multi/
tudine horum qui iteru habentiniplisproprie/
tateprzparariois ad eaihxctlle.EtGal.i.dcdif/
fercntiLsfebrium.caJO.didtqiApc.reficdixitpu
trefadioncex calore extraneo fia'i Didtauteex/
trancu calore non innatam necppropriu imiiil/
ciiiiifqi eope qux fu t nanira \ calor ioatiis coquere
aptus natus eff^extraneus nero corrumperet pu
trefacere.Extorfuautcalorfuperuenitianguinire
cundu slhis t pellil^ialesconllitiitiones.Et fim
pliciter diccndii ois febrisabhuiufmoi ca generi
tur.Sed cii in aliquaparticulaafalis fanguis am/
pliuscoaceruatusfcamuirtuteeiiiseffeflnsfHerit
cdismaximccufueritobflrufiusproptcrgroind
em in paruis iiafis iiF obflnifi® fuerit propter mul
titudinequale^conHngit.iJcf; buTOnespuflii
las!& fcdm fl«moncs& h^odi. Inralibuseni
difpdnibiisfc^m dtiplieecaiifitm comimpif fan
giiist qiiiano tranfpiratur & quia non r^ciir
Dillinaio.S.
anaturatqiioniaatit&qiiafnoh-afpiranttirpiitre/
fieri apta nata frit.Etieodeli.de di fferenfiisfebriu
(R prieipio dicit G at .q; calidioris cotinetis nos ae
riscoffimcionesqualiscirca caisortu foerit maxie
propter ifpiratione qfiipfucalefaciuntcordeforis
circii eftulecorpori&uniuerfu idecatidu olleduC
6( maxie arterias ut utic^ attrahentes quide & Cub/
fiatiaicotinentisnosaeris quibus oibiis difpofitis
corneceflfariii ede calidu imoderate circa fpem prt
tniunde maxime febrile difpoGtionem aitiunere
Kimictere uniuerfocorpori.i.uero petliletesifpi
ratio fitmaximeca febris Fit eniqncpqiiide& pro
pter cos qui i corpore (ut humores aptos ad putre /
dine.exiftetescu occafione breuequ^aexcotinen
te accepit af $ multu aute ex reTpiratione febris in
ceperit eo qui icircuituefl aera putrida euapora /
tionecocauando hzcgatienus. Et dicit bernardus
degotdon.iU.fiio qui i titulatur medi liliu li.prfo
ca.io.^IicetaerdC aqua 8{ corpora (implicianbn
corupitur i naturis fiiis corupu^ tn rationeuapo^
corruptorfi admixtoru & ifta corrupta corrupunt
aialia 6C fegetes £C friidus:& ficcorruputurcorpo
ra humana qa aer corruptus uadit ad cor & ambit
totu corpus fit nutritum corpus cx cibis SCpori/
b^cormptist & rcd!mdii!erHtate corporis diuerfe
febres generaturt ( atiquib^ faguinee t aliquib^cote
rice fit ita de aliis fcdmdiuerfratedirponutfiCalid
no ledunf fit aliq nd cuadimtfit aliq morinnf icu
agat ages (cilnidirponemediaihxc me. Etego o/
ftenda tibiqliter ex aere corrupto generanf morbi
peliiUciales fc^m edem opiiiionemcdico^ .Dicut
D.qt cor edtinue indiget cuentatideiotrahitaerem
ppu(monetf^p{(!n<mentu:i(ieetgoaer(icatrra/
. Ausfiuetfpirat^Igredif pcana pulmdisfit retinef
tfra pulmone ad ^ ut deM rcdpiaf cor ad genera
lionerpHsuitalesicorpefitprofuirefrigerationet
hec.n.corduasauriculasmnadeXtraficaUanniftrl
per auricula dextra recipit cor deaere illo reteto iti
frapulmonefitrecipif die acrinftacorqex calore
corais alterat fit fepatur ab eo puru ab ipurouUud
autqdeimpiiru {iuefuperfiimejmellif peande ui
ampqiiaigrediebaf fit imittif ad pulmone fit we
tat fe cor de illo. Et aliqua et ps illius fupflui expelli
lur extra corp^p poros cu tfe i diuerlls partibus cor
pistfed illa ps ilU^fupflui q iterato mictif ad pulmo
neexpeUic' acoipepead^ptep qulfgrediebafpti
usaer.r.pnaresuelpos.DepteautaerismagispU''
ra q ujddicet recipit ifracor y ipfi^cordis refrige/
ratione^nerat coi^a media iter igne fit aere fit fut
delatores uirtutu aix a corde p totu corp^eo 9 cor
e fedes »\x fit prindpiu uitx fit illi qiri fpiis uitales
mittunf p auricula cordis finidra fit p quafda arte
rias fiibtiks ad oia mebra corporuiuna cu l^guie
atteriali ex qb’’ ftHQi mebra corpm uiuificantur .
Cu at irpirauerit ho aere corruptu fgredif ille aer i
fra cor p modii ^di£lu fit cor agit i nquantu pot in
i^adfepandupu^eabiputo fitad generandum
^us uita^ rubtiles^ bonos. Sed ga acr Cc tnfpira
tused infeSusuelcornipt^iTiiafubandpotcorde
illo aere generarefpusuitalcs fit bonos.(M generat
lpuscemiptos:StfirrfanguisartcriaIis^id^efri/'
cit' comipt^fit ipur^.IUiautcfpuscorrupti unacu
fangiiine aneri ali ^di^o mittunt p pdidaaiiricu/
Ia finidra cordis fit perpdidas arterias fubtiles ad
oia mebra corpis q mebra ab iplis no uiuificantur
fcdpori^ificiunf fitcorrupunturfiC corrumpit' to
tii corp^: fit Gc generanf pdtfla: iGnnitates pedile/
dales. Aliqn &ps ipfi^aeris corrupti non igredituf
infra fed circudat cor fit cotinet' ifracapfula cordis
& inGcit cor . Aliqii aiit itleaer receptus jfra cor ed
ita corrupt’’fit itarpin*usiruariibaq7datim fuffo/
cafcor&morifhofubito.Ethaccdopi.miilto/
ru medico^ .Sic etgo patet qliter epidimix fit mor
bi pediletialesicorpehuanogenerant' exaerecor/
nipto.^CRcdatcrgodicercqhoies maxie patiGc'
hasiGrmitates.DicititacpAuicena.^.can.cra3atu
4.in prin.qjmorb^pdHleCialiscoicat multirudine
hoium qiterti hnti feiplispprietate prxpatiois .i.
corpaqpatiimfapediletiafuntcorpa no munda
ages.n.cu piienit parieti fit no e patienti praqtatio
no accidit afiionipadjo.Ecprapatiocorpo^ ad
id qdedepaflioecutfintplcncnuorib^malis.Na
miidaforfitan no patiunt ab illo .Etcotpa debilia
iteru pariiinf ab eo licut i da qua multiplicat coitij
fit corpa dllatopj poroye humida: & multa balnea
ti6is:l^c atric.Et huic (nix auicfna cocordat haty
lib.f.deregalidirpone.ca.f.dhsqToportetrdrepe
dilcriales morbos no accidere ho!b'’ex aeris tm cor
rupti6e.Sed h^moi accidut i plib^his quo^ icorpi
busmatifuthumoresfitinrruptidtcogr^ati fit!
cis iqb^aeropabif fit c^uzfiif^tidi (utprzpaticp
& iei^einficerciaerefii enimalii curefpiraueritho
fit cu corp^ciiis itrauerit fpfis fit humores alteraf g
icopr*patifiteratinatHraaerisilli’nelocitatis*.p/
pterqdadinuiceimaUciacolifesruntfqiientiiTc;
morbi peflimi fit necatesicorpa ttcro i qb^rupflui/
tatesndriinriquo^.r.domuiruzruntdiidioljicu/
dodiafamtatisqueadmodu expedit illis rcmouen
turabinfirmitatib^pcdiletialib^xuqiillisnihil eo
ru accidet hoc eis cumulat u ed bonu qi meliores $
folebathnthitudineseo^ftfit enicoplexio aerisco
plexioncexfupatmali ciuf*^ frangit inimicifiasg»
G Gc ut Gerent: dicim^certeut hoies ea iGrmaren tiir
pedefitperirentinhurtpe.Aitautgaf.in febriu Ii
oro q^impofTibileealiqnacS^ in corpec.iri.Si ue
ro ipm fuerit apparatfi fufceptioe eo^e qua illa fa'/
citi eo ca alioqn quodcuqj diufi®i adliuo imorehit
fole.autimoderatecopletdoislaboraret { febricita
tefit inoeslioiesimdtib^magnis morarenf .Sed
tnaximamorbo^iynodicatioiscl aptus c corpo
rii Icomodope fufceptioniihaxhalyioide.Et huic
et (ht«c5cordatc6dantinus.f.pantcg.ca.<). dices
9)Cttiiis fit facilius corrupunf corpa malishumo/
rib^plenat fit ! hac pede tiii pmanet falubria fit Gfr
pmanctfaniquorucoplexiocotrariacdcoplexio/’
nifDuUHaefisne^foIunocreantmutatu aere fed
Tranatus.].
ctin mutant miitatidecadeq^ R non clfet ubieuqi
corruperet’ aer infirmarent' Sc moreren^ ou. Et
didtGai’.mli.defcbribus9)ex nulla patit* corpus
coniptionenilicorporu matcria^parata&quoda
mdliibic^ litcoruptibilicae.Nafui autccuquoy
da efhuo He Hne quolibet alio accidere febricita /
retaliieifdedecais.Sirrhaicconarin’. Et dicit gal*.
in li.dediffereiiis febriu ipricipio.Ineo uero q^Iii
qui i corpore fut bilores ex mala dicta apti lunt ad
putredinis pritipiu perKleris febris fortafTisaut d(
icdmcotinuitateexethiopia ifluxerutquaidapu /
trida iquinamia apta habentib^corpora ledi abip
(isfiituracaeirefcbris.Oportet eni meminitre fup
huiiilmoiboctoto fermoneq) nulla catuiiuepa/
tientisaptitudieagereaptanata eaut itautic^ niH
quiifolecdiuo Imorarent' febricitarentdCqui abi
pliiismouerenf autuinii biberet aiicirafcerenf aut
trillarenf in uno utic^ ut extimo & circa cas aenim
oesegrotaret& ipelhictiis morerent'. Sedmaxi /
maparticfagenerationis^ritiidinuepalTibifrcor
poru ^paratio hxc galientis ibide. Et dicit petnis
padiianelis iiip particula prima probieumatu A^e ,
probleiimate.7.m corpora ade^tudine pedilen /
tialeprirparataiiintillaqiiatmalis utunf cibariis :
& malo ferexerintregleut labore multo &coitufiC
huius dilToliientib^uirtuted^ dia corpora raradC
hu[nida.Sicetgo patet qmbiismaximeaccidutfey
bres pelblenates Epidimix& h^moi.C^Patec
ergo p ea quz dida (imt t hoc ca .qliter ex coruptiq
ne aeris accidunt peftilmx & eptdimix & ifinnita
tes pelliletialesi&qn exqiiib^mutattonib^tpm fre
quentilfimecdtingunt&quxcorpahoium abeif/
defrcqiienti’d( magis patiimf.Modointendodi
ccrc qfr corruptio aqru addit fup gweratone q>idi
niiarii 8i morbotu Sl peflilentiu.uicit jraqi auice.
4.canonis trafiatii.4.i pricipio gi (leacddit aeri Ii/
cutqii accidit aqiixdealfcratioe iqlirateluaadca
lore ad frigus & dealteratoe i' natura fua ad profu
datione & putredine ilcut}>fundac'aqua& fetet
& pu trefeit illo mo no ppter (iia Ihnplidtatefedp
ptcr illud quod admifc» ei de corporibus terrenis
malisqu.-tpermifcenfaqux&accidittotiqualkas
mala-Sifr aer non piitreldt ullomo Fptcr iuifim >
lidtateimoppterilludm admifcc? d de iiapori
us malis qiixeis permilcenf Acacddittoti qlitas
tnalaihxcaiiic. Etdidt Ape-ili-dcprobleumatib?
partialia priinapbleumate.i;.9 aquas permutare
morbidu elliacre itero nos&alfignatcamcogta^
fit nobis iiclut elTetnutrimentuicqgttemP mcbru
nutrimentu traitrecomircendoipiudC reddens hp
mogenii):faciteninurriri&n6 nutrif undehntes
nutrimetu iiiitraalTupcu quoad digdlione prima
jiCfc<^;dCutctesil[oquoad tertia radutipludeTce
dere Si fpargi p mebra 8 i adiwifire mediate aqua^
deaerenocoiingitinocnfalTumif iciboruadmix
done Iplestospmebra. Et dicit cometacor ibide
g) aer cito aduenit ftibtirando &receditfui fubttU
tate.SedaqalTuptaiteriusdiuqefcit. Iicdidtaf»
ibide q^aqux mnltxlutrp^i aeris ticrono.tot&id
aqs pmutaremorbidii e.Sedaere uerono. Sed ac
ddithicdubiueogjpriusprobatu ellq^ex muta/
tione aeris accidiicmorbi. Sed ^diSiis comdator
.1 line illius pbleumaris foluit hoc dubii) dices
g) i dubitater deterior dl mutatio ad aere pelliletia
leifubdatia&coplexionecpaquaru-.lubitoent iia
dens aer ad cer iterlidc iicut uifii ellqncp t aptione
puteorii & cauernaru .Sed & (i no Ii t pclhlentialis
in fubflitia Sc c6ptexi»ne (i talis mutatio aeris fiat
cEextremo elimatu i extremu ut ex idia 1 fcociadico
tunchinufmoimutationeaerismaximefubitide/
teriore elfe mu tatioe aquar u eo ^ ex iiuiufmoi mu
latione ifirmitasautmorsfempcotingitiaiitnb iit
mutatjoaeristatairag<adextremu ditiiafed ptia
lis & ppitiqua ut cu gs iie tralFcrt deuna jrtiintia in
alia ut depicardiaiflandriaubipdtime liat aquz.
& hoc mo iierifica^ didti . aut fortalTe aer ma/
gis mutat dc alteratfpus (ifitudinc tralitu facili ad
cos aq uero huores apli^. Et dicit auezoar ubi fu
pra gr no fu t ^tudines ex pte corupt ibis aeris cb
dngeles peiores egritudinib^cotingerib^aptema
fanun aquarii nift i uno tantu gidl mors fubitanea
qin li pueniat ad cor aligd 9 p fiia cbpiexione co
rumpat moriet' indiuiduu repete^ merito aeddii
hoccodi}>pta’ ei^nobilitatf.Etdixitgar.grnon
morief aiunilifiipracoramotu kerrilpatf.Etdi/
dt A^.gripluellmt^uspricgisicorpe humano
Scdl prindpiuuite.EtdidtGaf.gr cordi principi
ummotuu localiu naturali» Bi «rcbrudlpridpiu
localiu motuu uolutarioru i aiali & oto cor dl ma
ximu mebru icbfeniatibeuite i undeuidem^.Sigt
ingrediaf aqua iquaaernbmotieaf liari lincopi/
zat & fi maneret ibide ftari morerefific hoc tma^
nobis gregritudoaqiiacaiilafmorsrepetinacllab
aerega polTibileeai uiuereflnenutrimetoaliquo
tpe.Sed fi priuef rcfpiratione aeris uno momento
(tof moritf ihxc auezoar. Sic cigo patet qliter plia
nocet mutatio aeris & ci^ corruptio 9 aq flC qliter
nb.Coirupunf aut aqux alii ex pifdb^ mortuis in
risi mt^amuldtqdie&exarborib^fiuefoltisar/
boru putrefafits idsautcxhocgrlutllagnariea^
diu calefafie a foleiaut ex bcic gr currut per loca ubi
fut minere corpacorruptadC ex aliis caufis
prius politis corrupuf aqux. I te didt Afc. ubi fli
pra pbleumate. j 4 .riiagf s egritudinalis dl mutatio
aquxt^eiboru&hui^catn aSignatexhoegrprm
cbfuemin^aquaii cibis enf exillit & puhnetis & in
potu pKma aq fit. Et lpocr.i libro de iere tiiq po
nitquxaquzmtfanedc qsK ho fedegritudttuues
dices groportcttedTcattentu circa uirtute aquarii
quzdiiienefutinraporefiCpoaderciaquaemqux
in altis locis Gue ex puluerilentis exurgtt mbliculis
optunaefl & lalubericna in hyeme cauda Si in efla
tefiigtda.Sirrquo4& illead qux a profundis ex
urguntfontib^iquaructia mmorquzabortulblis
& maxime elliuo iielod ter decurrit . Alba quippe
£c p^picua 6 i lana aeg procuUubio odoiifaal
DifKnflio.S. 166
qiiiueroIetaeft&cfirresgraiu^fiC turbida «abi/ nofticandadeeifde& primog orbes magnos S£
bentibus edmime iuuatiiia.fedenmorbidaciSiaq percoiimStonesmagnas&peclipns iumuiariu .
citrinamultosmorbos efricicXindationeuenniu Proquofdendueilqroptettcprimofcireimtium
in hieme:dC ledaTxdiltinteria dClienteria & longa magni orbis in quo Fueris & extrahercdominiuni
qiiartana.Inucnies et hae aquam bibeces dolorem eius iuxta dodrinam prius traditi tn traiSatupri/
pulmonispatiun^aliif^pamonibusaffligun^.fe mohui^libridiihndione prima.4‘’.ca. Ice optet
uesuero acuta febre&ardeteexuetpecoflridoeue teniriueIlig3rediiiiforeanitui:& iigmiptedionis
xaC':muIierib^etiaapriadegenereaIbifIegmatisin orbismagmiquofuerissacctiagraduptcdionisp
narcunf':undene(Xc6cipiutne($pariutniilcuma/ utrutTiciecerdidudlCupra. Habieoergo dnioor
gnadifTicultate. BtubirupraiierOisfinelibridicit bismagniinquofueris uieftigabisetia dominium
vpocrasqiaquzturbuletesdtftagnales&paluflra coniimdiomsmagnxS^ Glrdiiiu ecliplis.Sialiq
iesz{latecaliderut& grolli odoris &auftrini:pro eapehabueritngnificationcfupillotpep quouo/
prereaqrndcurruntledfemppmanentpliiuiafup luerispronoflicarcdepediletiadC cpidimiis&coc
eascadeteatcpfolisppetuo ipledorecoburete.ita ruptioneaeris.Etnota^dnia coiundionisnia/
f necelTariomale lificdt morbide&coleri rubea gnat&ecIipQsluminariucuiufcuqt&irepotespea
generat;h2auidefngideruntihiemefuntd(c6ge/ quartibidixiitradwiprimo dididiomb^IccXadC
ureactiirbiaeexniuib^d; ea^congelatiooib^iex tertia.Dicoitai^ tpfcam fententil.i.quadriparti
qb^ifirmiutesd^maticxaccidut&coleriruntp/ riptolomeica.S.&rc^mGsitentiaalbu.^.decon/
creantesdcdoloreocuioru; lenib^ accidit atarnis iundionib^magnisdifFeretiaprima.Samrnuscu
ex defedione nemo^ d£ conluptone iqda etia mo fuerit diis orbis magni aut alicui^ ani qu i fuerit de
riun^.Etulroesqua;(aire&amareifaLubresIimt . {ignificationealicui^coiundionismagne ticlecli/
Sedilliciuitatiquaicircalblis ortufepretrionis ue pus pedentis fiCflicritei^lignificatiomp naturam
tumUccum lietdtaquaetiafaporicahetihzc^po/ humanalongasfignihcabiti^mutacesbicronicas
cras.Sicita9patet^aquzfuntfane&qusn6dtq &ptiGmd( nocumetaqux proueniiitex mulro^
literaquxmaleaddutin generationemorbo^ pe humo^tcoUedionib^&cdruptioDisnacurzutlut
(hledaliu .-Addut etia ad morbos eo ^ tpe carillie (c<im liali f!ux^& fames canina. ExcelTuscria buo
hoiescomediitcibariarnaUquzhuPiiinnitacesge rufignificabic febres qrtaius6(paraUtes£cfc(£m
nerant. Et notafcdmpetrii paduanend ubi fupra haly reumatafrigida.Et fcdm ptolo. 6C albii.figni
fuppbleumate.S.A^t.ilii^particIeprimz^loca ficabiimortalitaichominu&aiaximerenuquoru
quznatafuntcare^ritudincstutlocapaludofaSC naturaeilftigida.EtGpuemataccid»ibdliisqui
llagnalia 6C buiufinoiiquib^aer dlgrofl^dC i6ci / bus utun^hoies miniien^ £C corrupennir propter
ensidCadrumuhuPGintterrzbntesmotiacobop iiiHcmitaresquznbicotingetidCioexcdG^iietiac
tumaborietedCafcpteftiODe&difcoboptu ame cidenthoibusqiizcisutunt' tales ifirmitatespptec
ridie.Etfupprobleuinate.9.ubi(upradicit^id^ malasiumoiitates&malosuaporesdehuiufmodi
petr^q; qn<$ tpe calido & huido fupuenit t^s frigi belha^ cioiporib^reiblutos.Et fcd m haly funt be/
dum Si liccu tuc corpora fut nata pari egritudines tlie qulb’' hotes fe iuult ut equi aEnt dC boues Si hu
cotingentespermotumreumatis.tt fiiprainhoc iufmoi. Itelcd^iptolomeu&albu.iibifupranp
capi.Gttispatet^peflimacorrupiioaerisellcor/ ueniatiiuiiifmoiaccidesiqualirarib^aeriserut ma
ruptio calidi &humidi. Ethalilibro. 6. deregali gnafrigoracugiatizdCnebuIe&erutiaeredetri/
diipone ca.j.dicitqi pcfliletiales morbi plurimi mencadi: qticaces mortifere undepueiriet mortali
fiuatqnautiimn^nimixliccitatis&pa^thrisplLi/ tas.Etdicitptolonieusqiinterra^rfrudibusacci/
uiaprllati poEellate magni coloris iit funt febres dentdiminuriones&detrimenta.Calorenimieis
colerice.Etfuperi^ihocca.magismanifcftatqhco dibilitanirex (aturno5C maxime accidunt eis de/
rigutepidimizdCpelliletialesmorbi. Perhocita trimentai hisqiiibus liomies necelTario indigent
qiqiizdidafutihocca.patetqualVpeihletia&e/ Erutaute detrimda eo^ pnermes quz generatur
pidimiz generanfexcorruptoeaeris : dC qualr aer iolerib^ iielp loailfas. Etdicit albu.qr maxie erit
com1pitur:&quzaddutigenerati6epe(liletiz& detrimentuifmdib^quztraxeritadaquoritate.Et
morbo^epedilentialimdCquscorpamaximzab dicUptoIeme^^detrimentueritifrudib^rubmer/
(ispariun(.Et iquib^temporib”^ inquib^locis Eonib^acmagnispluuiisae exmagno frigore d(li
pdhlenriatcsmorbifrequentilTimecotingunt.Et miUb°exquib'^acdditgradispe(ltletia& fameslm
finitur hoccapituhim. carifhacuL^occanonemultihoiesmorientur. Ite
CTCapituliifecudu^itcrjTtpronofticandudeepi fc^mptolomeu&albu. ubi fupra marscu ^di&u
dimia&peihiftia&comiptioncaerisporbesma dhiuoptintieritconringithoibusmorsfubitadCe/
gnos&gcoiuSioesmagnos& pccUpfesIuiariu. gricudinesfebriu lerrianaptdc fputii fanguinisSC
OEi^i^edecica.determinattieft de accidetmorsfelhna&maxlehisqfutpfedeetaris
p generatione peftiletiz Si q^idimia^t Ein adlatz Enis adolefcetie. Et fi fuerit EgniEcatio
Kcorruptioneaeris.Reftatmopo/ niartisfiipaereaccidetcalaresmagni&ueticalidi
nerer^ulasparticularesqualrStpro fii(mortalitate5&tepc(latesquo9.f.pe(lilentizfiC
r «
- -
Traaahis.2.
pluiiiapt & exIT^cabilf fontes 8( aqnzpo
tabilcs coriipentur. In reb^autcad ufii hominfi p
tincndb^ucinaiaiib^aiitteiTxnarcetibVcidctc»
nfi magnu ualde:erut($fni6hiu detrimeta : aut per
indamatione caiimarisquzeos coburet aut pro/
pterpdhlenrialonida^iielq^hofesantei^reiuuet
deillis adetfpcer m^os uetoscorrupetes, Et f
mfenodicifqjqnfolfueritdirpoGcoralicui^tcn)
porisS; pcofequesqn dniuoptimierit erit
t^snuiItxuariacionis& cares ftabilitate niGiini/
tiotpisfiieritianguloaGquoaut Kuccedenti.EtG
fiieriti cadcncierutmultziGmiitates & peGilentiz
niGaltudeimpedian^. ltlfc(£niptolemeu ubifu
pramerairi® cfi (olus fuerit dirponis dns& p con/
fequens Gpdifiudiit ii oprinuerit. Si comilceaf cu
natura iicIGgniGcationcaliciu^alio^ planeta^ ge
neralrcocordabitcu nattira iKi^^pIanetzGiie Rellz
fixzqiiib^ applicaC&rinuIliapplicueritafTinuiIa/
bitiirop^riul parti Geno9:iqiioeG:hzchaly.Etdi
citptolemc^^gj opus mii propriu eG facere i^ritudt
nes Gccas.f.fctKesquottidianas tiilTes uomitiim Si
ptiGm . Nalcdmhal^ faat egritudines acutas qa
cfeltini motus. Et dicit ptolemz^gjcu fuerit ei^fi/
gniGatin i acre &dt iictos tiirbinofos &repetinos
corrupetesiindefacitdetrimetaiaialib^&iu^eta
bilibus quib^ magis ii tunf hoies . Et Icdm p tolo /
meul terra merairi^GgniGcat deGruSionI fruSii
um ca cobuGionis uen to^ Si com^tione eo^
&mortalttatequo<^&loeuG3s. Ex^ifiispatet
cigo 5» fatum® mars fol & merenti® fignificat peGi
lentiasdCcpidimiasdCuarias iGrmitatcs& corm
ptioneaeriscQ prxdiSfidniu optimierit&^ife!
i^onib®fupquas habet GgniGcatione&iquib®
hMacddetiafbletapparere. [uppitcriierodfuen®
& luna.cu^idudniuoptinccnoGgniBeat lc(fm
ptolcmeu.neclctfm aIbu.ilcidspdiSjshuiurni6i
accidetia de naturis Glis pprirs.&d (btu cu fuerint
naturzeo^ mixtccu naturisquoruda;Ggno^ &q
riidd Gella^ buiufmoi GgniGcantiu .fod iGi tres pia
netx.f.iuppitcrucnus& luna potius GgniGcat bo
na Ceperanriaaeris& fanitatecorporu hominu fic
^ipiieiuppiter eo qi ipleiteroes planOaseGmaxi
mcbeniuolus.Didtcniiulius finnicusU.i.ca.n*’.
m beet beniuola Gc iouis Gdia tn c6 tra (pugnantia
(animi&marcisGeauioIeta radiatione coGrlgat
reGGere fola no poGelidTet tn (mortales hoiei G nu
^(genituris hominii beignitas iouis uincere^.Sed
qaattifexdcushominefecitutfubGatiaeiustrafa/
do uite fpacio necclTe eG i dereto iouep 9 nite con
fetf oibiis faliitare ^Gdiu lextinguedohominc ma
liuola^Gella^malUiafauf pnitiofapeccascu aug
meto malitiepinaneretucciimaliiious radiatio ni
b'jsc6pagocorpisfolueret hzc iulius.Ethuicfen
tentis cocordantGIr hermes trimegiGus libro .4.
ca.S.Etmarcun®i aGrolc^afiia. Sic itatp patet $
inter 0« pfas iuppiter maxime GgniGcat bona cd /
plexionem aeris & bona coplexionl comis horni/
nu & corii (ahitflte&poft eu. uen®eo ^ (cim aGro
logosilli&lutbeniuoIi.Liinaetiamediordsibo/’
nitate Si malitia & io plus GgniGcat bonacople/
xione aeris Sc corporu hominu fanitateci^q: pcGi
Ientiales& epidimias. Sol ucroquia uita iilcm G/
gniGcatiquida antiqui porucrutiprumfortunatfed
rc’d!malbu. 4 .maiorisitrodudoritdiffercna .6. In
telligenducGcu fuerit ei® motiisilodsquibiifda te
poratis eo qj tiic teporaf aer & 6t bonecoplexio/
nis. Sed Gfiierit eius mot®( locisqbufddinteperate
calidis & GeasdiGeperat' aer& ht nimiscalid®£(.
nimisGccus.EtGhoc cotingatitpe difcouenientt
corrupit' aer penes fuas qlirates . Patet ergo g>cu
fol nimiu calore & nimia Gccitate effid t i aerei tpe
difc 6 uenientihui®iquaIicatib®canrpcGt[di. 1 &e/
pidimias di corruptione aeris.Ethsceadecantfa
uirnusmars & mercuri®piitdifti 1 eGpri®.Sed ma
ximefaturnus&marseoq^fut ifortime. Etdicic
haljr de cxiGetiaplapr fubradiis folis faturmis in
ariete fubradiis (olis fadt ihoniibus iGrniitates ex
reumate. Etfcifmalbiu^.decoitmdiotb® magnis
difFercriaprimafatumuscu Gteric i tauro ^didiim
op tines dniu GgniGcat debilitate Si ifirmitate tenu
Etdicit haly ubi fupra gj fiturn® ( ge(sGati6ari®in
Grmitatesfacit.Etfcifmalbu.ubiliipraraturniisjn
cacro ^didu optines dniu GgniGcat ^ritudinesin
ho(b®ppt‘uetoGtates&rciim3ta& tuGes &pleu
rcGm Si erut ^itudines ex ho(b®cx fupGui tate fan
guinis .Etdicit iialy ubi fupra (atum® (cacro Gaho
narius IGrmitates diuturnas ho(b®idudt. 1 tc fcdm
aibu.ubifupra.Satiirnusileoe^didu optinesdni
utn GgniGcat mftasiGrniitatesi mulierib®utfebres
tertianas d^quotridianasde morte ea^ .Et (c£m
albu.SiGicritillicretrogradas GgniGcat eornipcio
Dcaeris di mortalitate di uehemetia uento^ cali/
dop: (dieb® uenenoGs.Et dicit haly ubi fupra latui
nusileonefubradiisicorpefacitmGas turbatides
ex huiditatedCinaerefadc Gccitate. Itedicithaly
ibide g> fatumus ( iiiigine fub radiis nocens cG di 1
Grmitates (fert Si fcdmeu liocide facit fi fuerit illic
Gationarius(atum®. Etlcdlmalbu.ubiriiprafatur
nusilibra^idu optines dniu GgniGcat noib®do
lore cordiu dC uetriu di egritudines febriu cu tcelTa
te Gatuueto pe calido^ uenenofope.EtGGieritiUic
meridionalis GgniGcat morbos & morte i hoib®'.
Et G Gierit illic retrogradus GgniGcat multas egnm
dines hominu Si togas di ^pue 1 orib® di i aurib®
cu modicateperatiacoplexioiscorporis. Etdicit
haly ubifupra fatum® ilibrafiibradiisinGrmitatcs
onilopeifeit: ucrptin®(eqiialitateaeris:Gationari®
dCfebrcsqrtanasiducit. Etfc(£;aIbii.ubi(upraGi
tumus ifebrpione ^didu optincnsdniu GgniGcat
pauca c^itatecoplcxioniscorpis hominu di mot
tc(eisdi^ipueiimicnib®dimulrjplicabim^ifeni
bus^tiidines. Itefc^malbu.ifagitario ^idu
optines dniu GgniGcat lioib® bubones cu ueheme/
da dolope oculope .E t dicit Iialy ubi fupra. Saturn^
in f^idario Gationari^iGrmitatesIioib®&dt. Ite
fc^ni albu, ubi (upra (animus i aqrio ^iduppd/
DiIKnflio.8-
Bensdiiiu (ignificAtmorte!hoibus& multitudine
locuftafz.Etnfueritipifcibusiigniiicatmorte.iho
minibus.Ecii fuerit iUic retrogradus Agificatmor/
tenobiliu . luppiter uero naturafr no Agni Acat pe/
fhletiiaerisnecmidimias.CrSjrcdIfflalbii.ubiru
pradiii:ereriafcaa.Iuppiter cu |)didu dniuopti /
nuetit Sc fuerit i ariete AgniAcabit lanitateeorpope
hominu.SedfortealiqnAgniAcatiArmitates^do
lores apitis. I te (c(fm albu .ubi fupra. I uppiter cu
Aierit i tauro ^diSu optines dniii Agni Acat morte
nobiliudoloresetiioculop: hominu. Itefcdmal
bu.ubifupra.Iuppiterigeis^didfi optines (dniufi
gniAcat hoibus multos dolores oculo^ dC ^ipue
pueris & mulieribus & multa morte i eis & morte
ibeiHis.[terci£;aIbii.ubirupra.Iuppitericacro^/
di^opti.do.(igmA.iArmitatesi orib’St forteOi
nabufiqitaautunali. Ecdicithalyiibifupra.Iup
piteriuirginematutinusuelori^alisAgniAcat iAr
mitateiftationariusuerofanitate&oegaudiu.Et
lc2malbu.ubirLipra,Juppitert libra retrogradus
^iSu optinens ‘dniu AgniAcat lArmitates capitis.
EtAfueiiteius latitudo meridionalis AgniAcat mf
tos dolores adueirehoib^dc ^pue i oculis eo^ ex
reumate. lte,rc^malbu.ruppicer in fagiflario p /
didu optines dniu AgniAcat multas lArmitates ho
minii ex dolorecapitis di ^pueiqrtaauttinalidC
£(morte ibeAiisSi ^pueibouibus. Itefc^mal
bu.ubiAipra.Iuppitericapricorno 0didu obtines
dniu AgniAcatmortenobiliudi fanitate corpo^t
bominu. Etfccfjalbu.AAieritiaquarioAgniAat
morte nobAiu AA’ Sc multos dolores hoibus 6cp /
dpueimienibus. Et A fuerit illic retrogradus Agni
ficat aritudines accidere gbulda r^bus. Et dicit
halp. luppiter iaquario 'raatiitin^ mulra i Armitate
rqielAt .CTMars uero ut ^idu enaturafr AgiAcat
pcAiletiasdi epidimias. Etfc^m albu.ubi fupra.
differ, tertia. M ars i ariete pdidu dniu optinfo A /
gniAcatmftitudine dolo^oailopt.Et A fuerit i tau
ro, AgniAcat multos dolores ociilo^ cii morte mu/
iieru 6C morteibou dC^ultitudine outu . Et A fue/
ritei^latitudoAptetrionalisAgniAcatmultasiAr/
mitates uariola^ .Et A fuerit illic retrograd’ Agni/
Gcat noaimentu aduenire beftiis cu morte eap^ . Et
dicit haty ubi fupra .Marsi geis fub radiis i Armita/
tes i hoib^Agni Acat.Etdicitalbu .ubi fupra A fuerit
illicretrc^radusAgniAcat multas egritudies uatio
hp: di morbillopc . 1 fcilm albu'. M ars i cancro
^idu optines dniu AgniAcat multitudines egrihi
dinuihoib^utlutpIeurcAsSi inArmitatespedope
fdires quottidianz dC tertianz & dolores' gutturis
Et A fuerit illic retrogradus AgniAcat corruptione
aeris U uehementiacaloriscu Aatu uetopt ueneno
fotu. Et A Aierit marsileone AgniAcabit fc2m al /
bu.expaAone mortis &^ipue’pueroptcu nimio
dolore uetris. Et dicit haly'4* marsi leoefub radiis
inArmitatesimperatoru ugniAcat.Et Aationarius
AgniAcat i Armitates . Et feim albu.ubi fupra .
Marsiuii^nepdiduoptines dniu AgniAcat mul
tas doloresoculoru 8C mottemnlii^ eum deAru/
dioneaerisdieiiisAccitate.Etdicicnalymarsiiiic
ginefubradiisiArmitatesinlioibusfacitiuerpcinus
facit fuffoatioes. Etdtcitalbu.Marsilibrarctro
gradus^idu optines dominuiAgniAcatmorte fu
bitaqiiorudahoinu. EtAfiieritifcorpioeAgniA/
cat multos dolores ociiloru i holb^ & bubones dC
zgritudfes multas 8C ^puei {iuienib^& illud erit i
ptefeptcfrionis.EtAfiicritilltcretrograd^AgniA/
catiArmitate accidere regiqappropinqbitpditoi.
Etfcdmalbu.Mars ^didu optines dniucu fuerit
infagidarLoerit.morsiptcoccidctis. Etdicithaly
Marsifagidario iiefeertinus iArmitates&peflile
tias AgniAcat. Et fcam albii.Mars icapricotno A
didu optines dniu AgniAcatmultamottcdf mul /
ta ifortuniaiptemeridieidi ^ipue iiuuenib^ Et
Afucritillicrttrograd®AgniAcaemoitcnobiliu.Et
fc<fmalbu.Si fuerit.Marsfpifcib^^idu optines
dniu AgniAcat febres tertianas 6{ quottidianas i p
temeridiei&occidetis.CTQuatratfoingiAcat pe
Ailetia6cepidimias& corruptione aerisdidu efl
pri®'.GrVen*’autej'iitdidfieflpfe& defui natura
no AgniAcatpelHletiafed folii p accides .f.put eius
natura mifixe cu namra Agni i quoe. Vnde fc<Z; al
bu.iibifuprauenustleone^didu optines dniu A/
gniAcatmultasiArmitatesp uariola dc calore aeris
Et Afuerit iHiirgineretrograda AgniAcat egriuidi/
nes muliept .Et A fuerit i libra fuerit ei^ latitudo me
rtdioalisugnificat lArmitates ex pte morbilli: dt A
ibide eloget' logitudine fiia Idgiori AgniAcat mor/
temultoruregu, Itefcifmalbu.cuuenusfucrit in
capricorno^iduoptines dniu Agni Acabiemfras
mortcs:&Gfuerlt i aqrio retrograda AgniAcabite/
gritudines hominu ppterhiiiditates.CTMercuri®
uero^idaoprinesdniuAgniAcatufr peflilentias
dCepidimias^corruptionedt ^ipueeu fuerit cd
mixtus marti uel fatumo uel eos afpiciat amico af /
peduforti. Etfcdimalbu.f.dc coiundionib^ma
gnisdifferetia qrta. Mercuri^ lariete ^dtdu opti
nisdominiu AgniAcat multa morte muliepe di in /
uenu.EtAfueritei’’ latitudo feptetrionalisAgniA/
cateorniptioneaeris. EtAfumtillic retrograd^
AgniAcatiAmriratesaduenireexmorbillodCuario
lis. Iterc<{nialbu.ubirupra.Mercuri^ttauroprz
didu optines dtiiu AgniAcat multos dolores oculo
ru t pte orietis dC multa morte nobiliu . Et A fuerit
Mercuri^ i geis AgniAcat m&as mortalitates hofnu
cu ^ritudinib’’ morbillope .Et A fuerit i cacro Agni
Acat morte boinu di dolores ulcepe &morbillo^.
Etcufiieritileonemultas lArmitates ex tuAidi ao
lore uetris di ueAce cu multa morte:& pcifel pte oc
cidecisdCcucafu nobiliu. Eteu Aieriti.uirgine dC
d^ef ibide logkudinefualdgiorialbleAgniAcat
cafu nobiliu dC morteihoib^.Et A Aieriticapricor
no& eloget' ibidearoleldgitiidinefua longiori »
foleAgniAcatniortalitates& mortd miilicp: nobi
liu. Et A fuerit i aqrio dC eloget' ibide afole logitu
dine fua Idgiori a foU Agificat mortalitates di mor
TraaaWJ.i.
te mutie^ nobiliu .Et (i fuerit illic retrograd^ (igni
(icat multasiiirmitat£Sadiienirehoib^!& 11 fuerit,
Mercuri^ipilcib^prididuoptincsdniii lignificat
morte Iptcmeridid.CCrLua Liero utpdiduculrdC
pfenongificataccidecia^iQarcdrcdlmalbLiiubi
fipra diltererja fexca (iinaigeis^didu optines diii
um (igniliat multas mortalitates! hoib^& egncii
dines&bubones.Eclifiieritilibra (ignificat mor
te & trillitia qux aducniet hoib^.Et u fiieriti fcor
pione (IgniEcaC egriciidjnes& niortalitatem.Etli
fuerit i (agifiario lignificat cgritiidines & detrime
ti1 olum aialiu & ^ipiieauiu .& li fuerit iaqrio fi/
gnificat mortalitates I hoib^ & multitudine locu /
Itape.Ecfi fuerit Iimaipifcib^pdidu oprinu dliiu
(ignificat egritudines adiienire hoib^&eos eiiaderc
abeisshjtcalbii.ubifupra.CCVIceruis reflat pone/
re regulas pticulares depelHIetia cpidimits & i /
firmitarib^pefiilcrialib^& corriiplioeacrkfiiptas
ex eleuacionib^planeta^ fiipalios i fignis fc£m (c
tcntiaalb[!:6.dec6iim3ionib''.Elde[^ bicfcirefl
cutialiis di(tifii6ib‘’^edetib^qioesregulzfiipte
exeleiiationib^planeta^ iaricte ponunf idiffere
tia prima illi^librifexti albu.de coiunfiionib^ma
gnis:& r^ulzqiiz fiimunf exeleiiationibuspfaru
lupaliositaiiro ponunt idifTcretia fc^aillr libri
&ficdaUis.0icicitacj3lbn.ubiiiipra9faturn‘’ru
perioiicileoelignifi.morteinterhoies.Inbbraue
rom[tasegritiidtnesextuirib^& multo labore, (n
fcorpionemortalit3tehoniinu:& in pildb^motte
inplLb^elimarib^ (ignificat. Itefcdmalbti.ubi fu
pra.Saturn^ fiipra inarteiarietelignificat multas e
gritudines.Infagiflariouefonimia morteiplibiis
climatib^fignifi . Satum^ucro fup Ibleilibra figi,
mortepuerope.lnfcor^.multamorteiplib^^clima
tibus. In fagiriario mort£ befiia^. In aqrio morte
muliepe fignifi. Satiirn^fup iienere in ariete lignifi
catmorteihoib^^.Sil tauro fiCigets (ignificat nior
talilatcmulie^. In cacro ligni ficatmulca mortali/
tate .In fcorpioe magnas egritudines homuipluri
bus r^ioib^.ln fa^aario mortemuIiejE In aqrio
timore mortis fiip reges.Etipifcib’ morte iwnata
ni lignificat. Saeum^fup mercuriii i ariete fignifi
.catmultamrtitudine mortalitatis . In tauromoite
infiepi.IncaCTomoiteinplib^^diatib^.Inleoemor
te & coftrifiioncs iholb®.In fcotpionemortci pK
b® cliatib®. I n fagidtario morte b^ia^ .Et (aqrio
multosbubones&mortclhoib^fignificat, Satur
inis liip luna icacro (ignificat morte ihoib^fit ipli
b°c!imatib^& magnisfebrib^.Etifagi&riomor
tcibeiliis fignifi. <rEtdicitalbu.ubifupraq)iup/
piicrfup faturniiitauro lignificat mone mnlto^
Dugnatu & nouimetuipliD^terris.Inleonemor/
teiji rcgu di magnatii QC multo^c hoinu.In uiiginc
liero mulcasifirmitates& morteiho!b*’ lignificat .
luppicenierofup martei ariete (ignificat multas
infirmitates dc multos dolores. Io leone mortf ini
micofe & pticipu . I n fcorpioe morte filio ^ regu .
Infagi dano liero morteplium nobiliu (ignificat .
Iiippiterfupfoleicacrofignificalniniiinibrtein
hoib .Etileonc pfperitateaeris lignificat. Inppi/
ter rupuenerefarictcfignificat multa ifortuna&t/
firmitates di morte. In getsmortcmuliej: im^na
tapt . in capricomo morte ouiii &bou di pifciu Si
auiupua^.Ecipifcib^comime faluteciuiu morte
im^nata^e mlte^ (ignificat . (iippiter fiip merai
riii 1 ariete (iguificat morte militu. In tauro falm lio
minucugencratioenutribiliu. InlibraCafinipfib^
regioib^dC cofcclitiones bono^ lignifiat . I uppi
tecfupliinaitaurofignificatfaltite corpopeholnu
Iiileoncpipeiitate aeris fignifi. CItKcamalbu.
ubi fupra .Mars fupra faturnii i ariete lignificat bo
nu aere efiatis.In tauro mortalitate (Iccicate di c6/
btiflione i lioib^.! n geis multas egritudines £C mor
teieis .in libra morte qrudamulie^: regu. Infagi/
dario multas egritudines iplurib^climatib^' fignifi
cat. M ars ticro fiip ioue i ariete lignificat morte in
boib°. [ n tauro morte magnatu .tn geis nimia mor
tcihoib'’,Infcorpioneniortciphlrdimatib®.In
fagidario morte diuitii .Ec i ca^orno morte ouiu
(ignificat. Marsfupfoleiariecelignificatbonaco
plexione qrtzefirualis. Mars fup uenerei arietell
gnificacmorte bubones& multa horibilfa piperi
tat^ muliere i^iata^ cu pelle ex liedtate aeris. In
tauro morte di ^itudines & mulieres parietesfili
as.ingeis& icacro mortei^natiu.lniiiigincfflor
te r^ii di puero^ .in Icorpione morte mulierii re/
gu:icapricotno(ignificataborfusipregnariucue/
uacuatione miilie^ di morteouiu. Marsfupmet
CLiriii i gds & inlibrafignifi. morte filioru r^. in
feorpione morte hoium & bou in fagidario dola
res Si morte i hofb^ di morte ouiu .Ec i a^rio figni
(icat morte i plib^cl i maiib^. Mars fiip lunaiariete
lignifiat morte nimia .in geis morte regii .E t ipifei
b%ortc hoinu flC^pue regii fignifi .Cite Icdm
albii .ubi fupra. Sol fup faturnii. 1 n geis lignificat te
erarllia aeris. inlibramortemulicru.Infcorpioe
uboncs&morteihoib^.ln apricorno muliasi
firmiiates&morteihoib^fignincat. Solfiipioue
in fagidario Ggni (icat morte i pFib^ climatib’. Sol
li^ru uenenoEirii.lncacro nimia morti hoinQSC
corruptione fluminu . in (eoe nimia morleitiboi/
bus. b t i fagidario morte r^u qruda ciuitatu ^ (ut
fup littora maris fignificat.5«l uero fup luna in Ico
ne redificatione aeris fignifi .In libra bona copU ^
xtoneaerisfignifi. Iteic^m albu.ubifuprauenus
fup faturnii in uii^ine fignifiat morte di egritudi/
nesinhoibHS. Infcorpionemortemulieru.ln Ia
idarto morte mulierii r^u.Et in aqrio^ritudies
oinii ex tu Ilibus fignifi.Venusrup ioue in tauro ii
gnifi.infirmitatesi icacro di ileone mor^r^uK
magnatu.inuitginemorteinpIUjusr^omlr.Ia
li^a mulcas febres & egritudines maiiciofiu. In
fcorpioemorteinpfibus climatib^i&ineapricor
no pdliletia & cafu in bolbus & motte ouiu ft: in
pifdbiis morte mulier u fignifi .Venus fap marteio
Diftinaio.8. i68
'flrictefignificat ^ritudincs & ^cipuefcbres l ofter
ra.in geis morte mulierCi . inckro mortcr^uSf co
ru filioru . in libra morte quarficia multcrii regii .fi/
gnifi. in fcorpione morte filioru regii. Et f pifcibiis
multa morte in hoib'' fignifi. Venus fnp folein taii
ro fignifi.mortc miilicrii. Venusfiip mcrciiriu 5 taii
ro fignifi.morte & (labilitatehominii. in leone nif
tasegritudinesmilitii&nobiliu cxtiifTib^&figni.
morte ex cis. dTItem rcd!m albu.nbi fiipra.MercH
rius fup ratiirnu in leonefignili.morteliominu . in
fcorpione fignifi.buboncs& morte& primaani /
malia & mortalitate multa . in capricomo morte
miilicru regii bubones in qdnipedibus fignificat .
Mercurius fiipioui in libra fignifi.mortercgu.in
Capricorno biibocsSi morteanimaliu. Mercuri®
fiipmarteinarietengnifi.egritudinesexdemoniis
& fcbribiisfle tulTibiis & emoroidis, in cacro mor
tein hominibus di^pueinuiris.ingeminis mfra
morte ouiii .in cacro morte hominu. in fagifiario
nimiamorteciuiuoccidetis.in aqrio&in pifeib®
multa morte hominu fignifi. Mercurius fiip fole i
tauro lignifi.mortemulie^t . in leone mortein am
bulantib® cu multis locuflis. in capricomo bubo /
nesinqdnipedib®figni. Mercuri® fiipnenere igc
ininisfignific.itmftamorte tpgnatis.IncacroVnor '
te& j^puei^natib^obtalmia&pefteihoibus.
inleonemorteipfibusclimatib^.infagiSario mF
titudine infortunii anguftic & mortis.In capricor
noaborfus mulie^dC morte regii fignifi. Mercii
rius fiiplima ileonefignificat nimia mortein hol /
b®&mftasiocufias.^ltefcd!jalbii.iibifupraIua
fup faturnu in ariete ngnifi.morte in ^bufda terris.
Incacro&intauro.lnlcone& iibraaborfiis im^
gnatiu.Tnfcoroioebiibonesft morte inplibusDe
8iis.Etinpircib®aborfusi^nataru. Lunafup.Io
ueinarietefignifi.egritudineshominu.Intaurope
fieimultisterris fignifi. Lunafupmarteinfagiaa
rio fignifi. multa morte regii aborfiis i f gnata^t &
morte bofi.In iiirgine & in capricomo aborPimp
gnantiu&mortebou fignifi. Lunafupmercuriu
inleone fignifi.morte hoinu.Etinfagiflario mor
teqiiorudaregu ciuttatii qiijcfunt fiipra littus ma/
ris fignificat. Expdidis patet qfrpfa: fignificat pe
fiil^a&epidimiasdC corruptione aeris fc^m ele
iiatloneqiiorudaeo^fup alios.CTEtdicitalbu.j
d!c6iund6ib®magms difFcretiaprima qn coiiigic
Mercuriiisfaturnoadiienict hoib®mors& fames
S{adiietustgentiiireru ,EtfccCmniu.albii.4.decd
iiiSionib® magnis difiFer^tiaprimacufiieritgrad®
afentis fiue loats alicuius coiundionis magne uel
alicuiusedipfisinariete aut cu fuerit aries figniipfe
fiionisorbis magnbautfueriti eo gradus pfedio
nis orbis magni ;aut puenerit ibide diredio iiclpfe
do: aut cu fuerit ibide almu.fiuedus difpofitor ali
cuiitstepo^reuolubiliuaduenidifirmitatesfc^m
quatitate minorii folis. Ite fccEm albu. ubi fupra
differetia tertia cufuertCgeis fignificationes ^dide
accidet hoib®egritudines, dolores capitii & mors
in aialibuscil flatu udope calidoru uenenoforu SC
erutaborfusipregnatiu&morsi pueris, iteicefm
albu.nbi fupra difleretiaqrta. Cii fiierintin cacro
fignificatioesqs^^dixicrutbuboesfiCmors ihoib®
Ircfitilmalbii, ubi fupra differctia qntacii fuerit
Iconi fignificatioespdide accidet hoib®egrir«d{cs
& ^ipue in (lomoco & in orccu aduentu biibonii
& mltitudine mortis & corroborabit' & durabit
rupipregnatesptes. Ite fcdm albu .ubi fupra diffe
retia odaua cii fuerint fcorpioni fignificationes p
didcerutegritudiiics in hoibus&erit multa mors
puero & mulic^ & qdmpcdii & anus erit pfper
ipregnatib® fed ifortunia multa accidet abulatibus
ItefccJm albu ,iibi fupra diffcrctia odaua cii fiic /
rint fagidario fignificationes pdide eriit mu!t*e /
gritudinesdC0cipiieex{agiiine|dC eritdolor imp/
gnata^. tc(cd!malbu.iibi fupra diiTerdiagntacii
fuerint capricornofignificationcsqspdixi eriit mF
tx bubones. Itefcdmalbu.ubifupradifferdiaqn
ta cu fuerit aqrio fignificationes ^ide dana & ma
la.f.ficciratcs&^ritudies& filia. Icelcd!m albu.
ubifupradif.n.cufucritfignopifdiifignificatioes
qsfdixieriitcgritudincsihoibus&pcipuecx ulce
ribus&hibitnocumetu. Etl<;^malbu.7.decdiu
dionib®differetiafcxta.Sifiicritfignnj)fedi6isor
bismagniautafcutisreuolutiois ueldircdioautlo
cuscoiudioismagneuelcclipfisifexta domo ab a
fcedeteautfialiqs pFa dfiator fiieritico fignificat
q: apparebiit i regi6ib®& ciuitatib®qua^ i gnifica
toib® fiit de natura illi®figni ifirmitates miiltx & la
bores fatigatoes: eo q> fetf $ albu .6 .maioris itro
dudorii dif.:6.& fcifmalkabitiuiilio itrodudio
difiprima & fciSm alios aflrologosfexta domus e
ifirmitatu 6 i fignifi. nite fine dc ifirmitate ta fepabi
le ^ifepabiie. Itefcdm albu.nbi fupra dif.odaua
cileaq^dixifiieritin odaua domo fignifi.qpappe
biit in r^oib® 8 c ciuitatib\is qiio^ fignificationes
futillius figniniultxifirmitittesdi:morscoq;lc<{m
albu.&alchabitiii ubi ftipra odaua domus efl do/
musmorris. Iterc({ma!bii.ubifupradif.nona cu
eaq ^diximus appuerit i.9. domo figrtificatq» ap/
pebutiregtoibusdfciuitatibusqfntdenarurailli/
usfigniifirmitatesflCmors. Irefcilm albu.ubi fu
pradif.n.Cueaq^ixifueriti fc&domoappe/
biit i r^ioibus SC ciuitatib^ quaru fignificatoes (iit
iliiusfignimultxifirmitates& debilitates corpm .
Et nota ip oes r^las ^idas deifignificatioibtis
pFaru & fignoru debes fiFrobfeniare& in reuolu/
tioibaanorii mudi & in initiis qrtaru aniicii udue
risieifdctpibusdepeflileria& epidimiisfii corni
ptoe aerispnoflicare.CTEt dicit melTalla i epFa fiia
ca.io.Afpiciashorascdmdioisraturni&iouisad
afens dc ad pFas & fdas illu^q uincit ! figura q fi fuc
ritmalusfignifi.delrimentu corruptione 8C ficcita
tefamedCguerra.Erfifaturnus fiierit fortior ioue
fignificat malu.Et fi fuerit coniundio eorii i fignis
aereisfignificatficcitatemdC grauitatem fori. In
aquaticis ueco iignifiat multitudine pluuia^ di
Tradatiis.i.
peftileti.is & f cipiie il fitcrit ipcditi . CTEtfrater g
uocAt fe pfcniratore i fiio traSatii dc tpieaerisico/
diifiocroaodatia Icgt' dcpedilecia dices g? in zo/
djacoffitqdalocaqpdhlcnasde(ignant:&futi[la
qtiiora' tauro Si. iS.gradii ubi fijcftcll*.7.ilatitudi
ncfcptetrioali.f.gra.Si.f. minuto. Iteifagiflnrio
i. if .gradu ubi cft ilella q dicit' fagidatcui^latirudo
efeptetri6alis.:.gra.8( ^-^minu. itetaqrioci^caii
da c3pricorr)i.i2.gra.di latitudo meridioaf.i.gra .
50. mi. Ite i aqno.4.nlti.gra.cu.4.pTiinis gra.pi /
iaii i ^buseltcafus aq aqiia^ q p.^.llellasdefcribi^
cuiiislaticudo ab.S.gra.i.io.minii.iifcpad.io.gra.
ao.mi.feptetrioaliscib.IAafutlocapqfiut pedile/
tix&mnrtaUtates.Sutetiaqdaalialocapqriutifir
mitatesfcd no itagrnues ut fut loca. f. nebula^ .De
ide dicit frater g? Hc indicabis . uidc qfi e(l coiudiio
aliqtnufiipir-^igradutali &tuc erit ligniiicatio
Si^puelifltiatumEiscu iQueiielolstresiiUnirit
fltiafpediieo^ unoilIiccxi(tcte.SedfortilTimeqii
fatiirniisefVibicoporarp iiffortiorafpitietiutcofifc
malu fere facit qn 5 i iine afpedu fu t oes tres fupio/
res in talib^gradib^.Sed effe&useo^ eft ucrobi(^
fortiorqn tardemouenf i tali gra.iitqn futretro/
gradi : & ut fdas i quo aiargenere erit hoc: uide hgu
ras exIi q (itt ingTa.inquo {iit illi pIanetx:Si in tali
genere erit illa ihrmitasutll rapax aflkiiiguratuc
cricintalibussficoisicoibus.Eclicuiniigiiishomi
nii in holb^eric. Sed fcitog» oes figureqfuti fignis
habet natura q(i fubieSa & reducibile ad natura ii
gni prlcipalis qdcopiitaf iter.i 2 .lignar ad ilinder
go optet rcrpicere:«erbigratia.Caiidalc 5 isefti'pri
cipioiiirgisi6rilitibipiaun®cx fuppmis&aUus
inferior! loco comiptioisfaltcifra radios fiipioris
ut pri^ dixi th aeddet ifirmitas i catis e al dome
Ricu Si tii e rapax ut ieo ; cofifr dico de aliis figuris
Etnotagjoptrtfdreioigra.q figura e illic moeni
eftfigiiraextelaptotulignmoptetctia uiderclatitu
dine planeta^ di defigurisi parte illa loquit' femp
EtfcitoqimortalitasmaxieptLnctad faturnu hxc
R-itcr. C 7 Et abraa auezoar i H.reuointionu anoru
niicatu. Iteabraaaiiezoarubifupraca.r.dicq^de
bemus afpicerc ad locu ecIiplisciiiifi^lLiiariu SC ad
locu coiufiiois uel opponis ^ced^is g 11 fuerit i ali
quo llgnoji: q funt dc figura hois: & fmt Re.lifixi
biificcafpicietesfole&Tunaincoifidioci^^hoc
inql llgnificat fanitateincorporib^hoinu & pace
& traquillitate inter cos.Scd 11 fuerint llell:e inalcil
Mculuinarib^autarpicictcsipfaieritresecotrario.
f.egritiidinesS£iceTfefli6esmagDCcrutpinudfi.Si
uerofueriteoiudioin lignis aqueis Si afpicintipfa
ifortuxeritmalutllisgiiadutpmarcSChiis aialib^
□uo^ natura eflaquca . Et hocmo iudicare debes
{iipgregcsbeRiaiefifiieriteoiufiioufccliplls iarie
tc.Si aute in tauro (up armeta magnate belliapc.Si
I Icoc fup fituellresb^as. Et ubi mpra ica.odauo
dicit. Abraa ^mercuri^ll fuerit i domo alicui® ma
[cfici alterius Si cu maleficis ppinquus q fuerit c6/
iudioni in hora ecUpGsfolis lunxno erit ita malefi
ciisutipleefliSellegdebemuoleinafpeflu oppoli
toin Iiinxmagisualetc^coniundioinhoraelole.
Infortuna iicroimoppdnemagisleditmincoiun
dionequiaincoiunSioecobultaellafofe. Et fu/
prain hoc ca .latis patet qui plietx {IgnifieatpeRile/
tiade eptdimias & corruptione aeris ctiin edipli
{blisueUunxdhantiir.Etllcutinca precedentealle
gatumeilabalbertolibro.z^.deproprietatibusd/
lementoru tra^tu.i^.ca .primotconiundio iouis
Si martis in geminis cu aliis adiuuantibuseo giC/
gnu geminoru eR triplicitatis aeree fadut uetos pe
(hientes&aacs corruptos &pelhlentias.Etcaura
huius ponit albertus ubi fupra. Debes etia liic obfer
uareregulasquafda qiix ponenturin ca.tmcdiate
fubfequente concernentes {Ignificationes planeta/
nini& fignoruadpronoRicandude peftilctia St
epidimiis fic corruptioneaeris in initio orbis ma/
cni Si in coniundionibus magnis & i ecliplibiis
mminariiim.Qualiter ueropronolHcarc d^sde
pelhlentia& epidimiis & corruptioneaeris pere/
clipfesrc(£mptole.&h 3 lydidume(li tradatu pri
tno huius libri dilhndionetertia latis diffufe.
fnudica.s-.didtgjinhoracoiudionufatiirni&io
tiisafpiceaddirponemcuuinibetillopcgs fiieritp CapituIu.j.qualiterlltpronofHcandudepelti/
pinqorlocofueaugisautei^oppoiltoluio eccetri ientiaepidimia&comiptideaerisper reuolutdes
co&inr»oepiciclo&iittuabofiierintdircdi!mo annose & per introitusquaitanim anni,
tiifuoautrctroeradiaplius&cuiusbtitudo fiieric |||,.~^9^Eilatm6determ!aredepelhletia&
reptdrioalisuetmeridiana&^aritilla.Rurlucd ||1 ^^^^epidimiisSC cormptioe aeris preuo
(ideracuiipro^litdignttasindomordcHiuencris [utioesanofcmudi&piiroirqrta/
g)faturnusfiierit ppingoraugirux$iuppiter:auC |M^’SSTru ani & deanis fignificantib^f^eS
latitudoeiiisfuerit^tetrioalisdC Iouis iricridia|/ | 0 T¥^^| 0 Ciilrmitates&acdltiapdida. Sed
nauelinccliptialincafit iiippitersautlatitudofa/' t™ iR^Tm^pnofdeducIlgjmrpeuitx nati fut
t urni fit ma^s feptetrionalis $ iouis: aut ^ fepte / gda anni infortunati 1' gbus ifimiiutes & multa a/
tridalisfaturniaiitin ecliptica. Iouis gdemeridia/ Ua picula natocontingiint&infortuniadequibuS
nataunitrac^Utmcridioalislatitudoth (atumiCf adpnsuolofaceredigrelTione&uocafanidiina/
minor ^iouis .Rurfum Q faiurnusfit in loco in tici aballrolo^.Dequibiis annis fatisaprelTelo
quohetdignitatc.tiicppter natura faturni multipli gt'iuli^finni^lib.4.ca.9.flcdic0Guic!ter exteros
cabut*pinudufiifnes& {Rrmitatufpes.CTEtmera ^maticoseti^tdiianificnonipoeuitx t^mlti
Ulq>larua.c.f.(Udtg2cufuenecdiudioraCumi6C plicararoecuiretesnaturaliqdadclatdi roe&ua
marcisinfignohuandCgnilicabitmultitudineifiK riisboienipicfo92difcrimib®fp.affidut.im.d(.<}<
appcUat’’enomes.7-anni.6;.aniefficiunt'’Qii gra.
utriLift^ numeri curfus in hoc numero eqiiatarone
cocurritgradisremppiculidifcrimeiponiC.Si eni
fepte bc noiieani q ebdomattct agrecis e amieatri
appellafgrauiora picfahoiumfemp iducut qd faci
et.Sed ann‘’q utriuf(p numeri multiplicata^ iniii
ceiibiobliqiiatapficicfiimautexcaabegiptiis au/
domadas did^e q oem uiri fiibam frngac Qi debili
tet.Erdicitiuliuspaulopo(i9piciilaqihiS3niscd
tinguthi1caittexacculati6i[^autex'in{idiis aut ex
naiiigatoib^aiitexitinerib^autexdanis&amilTio
nepatrimonii autex egrimdinib^aut ex rei^iienc/
reis aut ex debilitate corpis aut ex beftiis aut ex mi/
nisatitex aliis piciilopzdifcrimtnib^EthiiicdiSo
iuLic6cordateCaul^geIi^lib.if.nodiiuaccura^.c.
7.dicesob{eri!aCu i mulca hoiiim memoria exptiim
(^eafeniorib^plerifqiotb^^.^j.iutzannu cuperi/
ailo &cladeaIiqeuenirepptercaatiqre9eiierboru
qiiiluifmodiihidiotemieruntincertatannu appel
iantcIimaticos.EtibidedidtauFgeli^qrdiuiis au
augull^tniGt epias ad gaiu 9 i^emet aiiguilus tralt
uitanuuita;rua;.£}.& euaferatanosclimaticos Sc
j)ptercacdebraiiitannu natiuitatisfux.£;.dC ora/
uit&iaudauitdeosruos.Etubifiipra libro.; .e> 10
circa mediu.(£numeroanope uiezi^tenio Gaitdi
cit.ptieulaqtioq;mtxfomina^qhouim quo cleri
ceras caldei appellant graiiillimos quo^ fleri afFir
matfept^rios.Etalibi ubi fupralogf auFgeU‘’de
niiero ano^ uit£ noucnario & de er infertu niis .
Illi ^didianiclimatici&^diS^ann* addens funt
ani ifortuii t uita cuFcu9 nati & io expedit ut gfcu
mbh (e^femetabifortuniisanojK ^ido^.Ndin
fortuna & malacupfciuf miti^ & Collerabili^fufK
nef .CTIIb liero ani ^iSi no fucadppofitu in hac
diftindoeeo qi ifoitunia acentiaieisnon fut ufia .
Sed folu accidut in indiuiduo.Et id nafm ad anos
ngnificatespe(lile(ia& epidimias 6 C corruptione
acris . Cu ergo uolucris pnoftiare p reuoUito nes
ano^ mndidepe(Iiletia&epidimiis& corruptio
fieaeris p reiioludoesano^ inudt £( p itroiFqrta
cuani.ojteprioimiefligarcdmnanni&qrtxeius
iiixta dofirina pri^tradita i tradatu prio huF libri
diflinc.^.Etfcamhocpnofticaredebesde acenti/
b^^idis p Cotu anu & p tota qrtaei^.C Didt ita
9 albu.qtto maioris itrodiidorii.diflP.f. Saturnus
cu ^fuerit anno abft^ marris pianeta: uel alicuFalte
ri’p{2 q poterit eu ipedire facit fupfluitate frigoris
I hieme i uniiierfis regionib** fn^dis fcptetrioalib*
& pibut ieis afalia atqj feia t qdftotu grauFt illis re
mdib^appebit cu Gierit faturn^afais a medio circu
fifua:augis.Inregiomb^aucultramodu.calidts.f.i
regioib^aiiflralib^qn lamrn^anopfueritmtnuifca
(or aeris & fitaertepaFdCcofortant' idiiiidua aia
liil & femetu & tepaf eo^ coplexio q> aute melius
appebitqnfatum‘’defcedensfiierit.^lcedidtal/
bii.ibideqilaturn^cufueritafoleihieme i qbufdl
cd{>lexiooib^sibf9 alteri^planetz ad eos i Eaib^ll/
Diftinflio.9.' 159
gno^aiigebi^ifrigorehiems&inlongitiidiiicci*
& forte miilciplicabi^ieofiaFiientopc feptentrio
naliuqfutnimisfrigidi&eritdefinidio aialiiifiC
fcminil 8 C maximei pte fcpterrionali. Et R faturn^
arcend^sfiierirdifficiliusapparebit. Etftclligitai
bii planetae! a foleqnfoli coniifcef 1 fignifieatioe
Eiieqii eius naturacomilcetf* cu natura Tolis utp; p
procefTu albu.ubi fiipra . CTIte didt albu.ibide cp
iuppicercu fuerit dnsanni&nfoli nciit.ia didue
comifceattir. 6 i aliunde non fuerit impeditus in
histemperabiniraerpercalorem di humidiratem
creantem fic efFidentem 8C multi iienli feptentrio''
nales tunc flabunt qui teperati enmt & animalind^
feminacoforrabuf.Critem icifm albu.ubi fupra.
marscLl^fiieritanodcfaeritafoleI.'rlIateiqbiifda
splexioib^abfi^alpedii faturniad eos i fine ligno
ru aut alicuius alterius llellziibt cotrarizcaloreni/
nnoarflasliabudabit&diudurabit&ericnodbr/
Iis & maxieiptib?q (lititer motu arietis & motu;
cacri.& hoccerriusappebit.Emarsalc!desextite/
ritrolcii pfIierit.<r'Etiexafend.c.5'.didf cpfol qp
ct1 fuerit dds ani eritis multa; nariatidis & carens
fubtilitatcnili fuerit (olin agulo^ aliquoaiit Iticce
detiuqarclidue qttuordomushitcadetesnecun^
ftieritpfabnfoitunatafeis necipricipioreiiolutio
nis ani necet aliotpe.Sederut illo ano ifirmirates
&pefliletienodbi[esnirtaliudeipcdiat’'CrEcfc^;
albu.ubi fupra.VenDcu ^fueritano& pdiSo mo
foli fuerit pmixta.Si tue hiemsfiieritautuertpame
tii & hueaationeaddudt. Inzflateautdt inautS
no iicdtate minuet dC Ec fanitate inducet naturafr,
CTI teicd!m albu.mercuri^c 3 fuerirdnsani Ibli p/
ut diflu e pmixta nec aliudc ipedi» i tpe ifto ani aec
multis & diiierfisiieto|i corniptdifco corrupef’ ex
Eedtate uetola nafcete.CTE t dicaibit.ubi fiipra 9
luacQ^Eieritanoautiqbufdaanitpib? foU pmix
taextiterit.^.qrtasanidilpdetfcif) qlitates qrta^e
fuxluatidis.i.prima^rtaanifadetlolito calidio/
re & hutdiore & hac huiditate fecudaidC ferotina:
fauda qrtafadet calida & Eccanotabifr: tertia fri
gida&ficcat&qtTafrigida&huidarharcalbu. Et
debes hic obferaare regulas prius pofltas in cap.^/
cedetedei^niEcatidibspiapteufuerint dni orbis
magnidOiuddisniagnzauteclipEsluiariu.ir'Di
dt albu. ilib.expimeto^ (liopc caplbin quo deter/
minatdcdnioaniqrciilatumiispfueritanodC fue
ritipeditaidC fuerit cueomerairiiis uel afpexeritcu
pticepsquo^fuerit&accepitdifpdneabeomorie
turaialialterraocdderis.EcfifiieritinEgnoqdni
pedueritmorsinh^iaialiba&Ecdefuba alteri’ Ti
gni. SiatfaturnafueritlaijeteucIiReiustripUdta
ce nd afpides aTcns remota ab %ulo & retrograda
EgniEcat frigus grauc fiCmorteafaliu. Et G fuerit i
tauro uel in eius t riplidtate & retrogradus uel ipe/
ditus per morte erit mors in terris i quorum Egno
fuerit aut in qiiarto afpeSu fuerit aut in oppoutde
eitifdeEgni. EtEfaturmis^fiieritlnofic fuerit in
gds aut i eius triplldtateipeditus retrogradus dc
Tractaws.?.
fuerit remotus ab agiilo eriit ifirmi tates ex netis Si
forib? , Si ae,fiicrit i agiilo terrx & i hac triplicitate
8cfueritdnsaniSiTecepitdirp6nedruafcndsfiie/
ri tqi ipfc i eode loco moricnf multi hoies i tcrremo
tu.CItcfi:(Imalbu.ubifupr3.Satiir.cfifiierit dns
dni&fueritiarieteiigni.repetinamortemlieru.Et
nfueritirauroSieLieneriteeIip{isInx(ignif.repeti
ai morte uacca^ .E c (i fuerit i geis Ognif morte i ui
ns,Et{i6ieritin cancro (i^mfi.ni(rim&dolorepe
flo9£.Etfiarpexeritibidcuen®’&m«rairi®afcusan
ni erunt dolores i oculis . Ecli fiioit faturnus i Icoe
Si prsfuerit ano lign.febresqrtanas.Si morte mu
lieru.Siueromerciiri^fueritibidecurattimomuIti
plicabit' pediletiaimagnatib^&inigredine muta
bif color folis ga Ico eit dom^ei^. Et fifuerit fattic
misiuirgincfignifi.peftiletiaihoib^&maxieiiiir/
ginib'’& mftitiidincifirmitatti &i febres. Et fi afpe
xeriteii Iblaut fifuerit comixt^ei no eriit peftilettse
Etfifiieritfaturn^ilibra figni-doIorcuctrisSC cor
po^t ihoib’.Et ficomixti fiierintei lima& iuppi/
ter critpcfiiletia Se morsualidatSi fi fuerit fatum®
ifcorpi6cfigni.de(lniflionc& tpedimentii iuuie/
nibJ & abortiiiu impregnatiu. Et flfuerit comixd
ei luia&marseritp^catimoregraui& forte exi/
bit natus abrcinus.& eriit in hoib^doloresdorfiSC
flegmdes i labore graui . E t fi amixta fuerit eis uen®
erut dolores oculopr .Et fi flierit faturn^i fagiSario
C!2ni.pcftiletiaimagnatib®& nobilib®.Etfi ibide
afpcxeriteumarserutpefhlentizSi dolores cxiilo
ru ac febres graiies.Et fi fuerit latiirn®i aquario, mf
tiplicabit' morsi hoib®& iiagaCio. Si autearpexe/
rititrppiter afciisdai anni aut comixtus fuerit eifi
gnifi.pefiiIetiasmfirmitates.Satiirn^ciifucritinpi
fcib’& fuerit diisani fignifi.graiie frigus & diuerfi
tatcaetis.Etfifiieritfol&iien^afpictefes& liia 15
ge'fuent afaturno erut infirmitates & dolores ocu
lo^i & multipHcabiinf plagar in hoib^fiiie acentia
infeparabilia.Etfiafpexeriteii infortunaeritlibe/
ratio deh^ifpcdimcris.Siiitafpexeriteumercuri®
eritgraiii^.CTtercimalbii.nbifiipra itippitercu
fuerit dns ani & dnsafcntisUberamaIis& fbrtus
afpexerin t eii erit anus fecuritatis & getisSC oes res
apex erut & abudabit in hoib^bonu Scfalus . Et (i
fueritipedit^dicecotra.QTItefccC^albn.iibifupra
marscufneritdnsani & no fuerit ipedit^erutillo
Inopefiiletii&rerremot^fjerithocmodicu. Ite
fcd!; aibii.Libi fiipra cii fuerit dns ani & fuerit i geis
ueliei® triplicitate extra ag^ilii&fiieritilocoiquo
a{piciatal<nsfigni.tfirrnicates6i mort3.&graui®i
oi tcrraiti cui^ffgno fuerit fcdm lumc coniudidis
uelopponisuelqrti alpeS^.Siaut fuerit rorogra/
dus & fuerit fignificator fignificabit pefiiletii qua
auertatdeus.Etfifueritin iiisfignis&inliac tripli
dtateSi fueritcadesdZ noalpidesafcTisfueritcidi
reOus impediet boiesSC &ciet euent^igniu Si oem
infirinitatecalidaeitranguine,Siatfnerit retrogra
dus moriet' multi hoiesex nentis & infirmitatibus
Si ignib^licut|dixj. EtfifueritmarsdnsaniSC fue
rit in ariete nel in eius triplicitatein angulo fueritep
dire3us'eritinIio!bus infirmitas calida Si ficca.l te
fcdm albii.marscu fueritdns ani Si fueritin ariete
fignt fi. dolores oculopt. Et fi fuerifin tauro miiUe/
resmorient' & uacci&abiidabitdolor & maxie
ocuUfinifiri.Etfifueritingcis multiplicabfifdo/
lorcsauriu&puftuiatie.Etfifucritic.lcroliabuda
bit ifirmitas febriu & pefio^t & eriit dolores gut '
tii^&eritmorsfeqs&ioiqdrupede.Etfiflieritt
leoe cadet morsibefcis&habudabit mors&mul
tiplicabtfdolor uetris& mors piicrojc .Et fi fuerit
i uirgie figni. dolores &habudabit mors i intkrib®
E tfi fuerit i libra i pte meridiet mortalitas pcftiletie
& tremores.Et fi fiierit in fcorp.erut multi dolores
oculo9:& habundabutdo!oresiiuuemb'’&maxi
me in'ptib® fcptetrionallb^.Et fi fuerit i fagiflario
erituermalucadetc^mors inter ciues occideres Si
habHdabitinfirmitas& tiilTis granis SCeriitlubri/
d Si dolores ocuIopi.Etfifueriticapricornofigni
ficatmortc&tribulationc futura in pte orieris &
habundabit mors in inuenib®. Et fi fiierit in aqrio
erit grauitas SC tribulatio in hoib^St mutabit' rex i
eodcannoacmorief.Et fi fuerit marsmpifcib^&
fueritdns anihabudabitmorsin pte meridiei.Et fi
afpexerituen^afcns annicrutmorsin hoib®&do/
loresocIbpc.CEtfctIm albti.ubifupra.Venocu^
fuerit ano Si fuit libera malis Si ipratmtj erit ficp
diximusdeiouecufueritcofilisdirponisSieritmf
tu gaudiu Si maxiei muUcrib®.Si nero fuerit uen”!
pedituseritanuspaudboniSCeritteiTemot"'Si pe
fHs,idiiierfis'terris.Cr[tefc<Imalbn.Hbi fupra .cu
fueritmercuriusdnsaniaiitdnsafc&lctisanni aut
Eferit liber a matis Si fortimx alpexerit ei1 erit anus
apt^pueris5ilapierib®.Etcomcliiisfircfpexcritei3
dns dom®fiix&eritraIusmagna.Et(i aliter fuerit
didt,ecotrario Si eo graiiius.Si uero recepit.eudns
dom%x.Etdicitalbu.ubifiipra.Mcrciiri®cufue/
rit’dns.aniSifueritmarietefignificabitmortepue
ropt inpteoccnris.EtficSmixtiisfueritdfollibe/
rabunf mulieres.Si aut fiierintibidemars fol atep
ueniisndpeributmulieres.Ecfiibidefiieritmiilti/
plicabunt doloresinoriete.Si fcilm albii.Si fuerit
mercurius in tauro fignifi.doloresoculoptin parte
orieris Si morteHn principibus Si magnatibus . Si
autealpcxeririuppiterSCuennsafens ani repellef
pefiileria nutu dei .Si aut alpexerit mars alens anni
Siuenusfueritdcomixtaeritmors iiiaccis . Etfi
fiieritmercuriusin.geisfignificatmortein magna.<
tibusipcfiiletiaquoi^ Si mortein mnUerib®Si mtil
ritiidinepufiuIa^eacfl^onum.ErfifueritrolSi
iuppitermiuefpdhletiaSi mors.Si fifueritmercu
ri) i cacro muiriplicabif ifirmitas coli, in boiba.Et
C fueritmercurius I leoe mulriplicabuifdolores ocn
lopc. Et{}fueritmcrcuriusin'uirgine habundabit
dolor ooilorum & mors . Et fi fuerit mercurius in
libraSi appropinquaiieriteifaturnusCgnificatdo
lores capitis Si uentris Si afpefius folis^xcrepel/
Iit.EtGfueritinrcorpioeSj alpexerit eu mars pe/
Dillinaio.<».
ftiSentia & febres &ciut bominu tremere & dolor
oeultjpe eritcii rubedine& lippa.Et (i, fuerit mercii
riusi libra SC appropinquauerit ei fatiirnus lignifl
cat dolores capi tis & uetris : 3i afped^’ folis hf c re
pellit.SCfi&eritircorpioe&arpexeriteu mars pe
ifilentizSc febres faciut honiinestremere& dolor
oculoru erit cu rubedine Sc lipa.& fi fuerit mercuri
us in aquario flgnificat pruritu & puffiilas. & fiico
iudafucriteiiienus niiimp[icabunturpe{Hlettir:&
bzcoia erutfciim quantitate alpedusplaneta^ &
Icdmeoft fortitudine. :tdtcitaIbii.ilibrofiiode
ilorib^ ubi loquitur dedominioani q> mercuriusi
reuolutioeanniOfueriti fignoaereo fignifieat cor
ruptione uentorumcucomipltoneaens.diliflie/
ritin ligno belhalicritimpedimMibelliis A: pro
prieionisquibiismaximeiitunturhomtnes de his
quzperrincntadipfumfignu. Soluerocu fiieriPl
Hora reiiolutioisimpedttusaccidetuniueriitati (11)1
gi infirmitates dc pracipue fi fiierit in figno huma/
no.Crfiein libro experimeiitoru didtaibu . qtcii
fuerintradittatumiinfignisprimaru contun&io/
DU Sc i afccfioib^caru aut proiecerit radios fuos ad
eaexoppoficoaiitexquartoarpefiu: Si i^fiieiit i
reuolutioe anni in figno aereo dt impeditus figni/
ficat tenebras acris SC eiuseomiptione llatu ut/
toru nocibiliu . Et ubi fupra in fequ^ capitulo di
citalbu.qjnurscuiberitigeministidin eius tripli
citate&fuerit dominus anni SCnofiieriti angulo
fedalpexeritafcendeasdi fuerit diredus fignifica/
bit ifirmitates ex caufa uentop: & (anguinis SC etia
^auLtatesfignrficabitinr^onequamitei^fignu.
Sfaute fuerit retrogradus ^ific^tpeftiletias SC
fi no aipexerit afizndes fi( raciit direaus l^ifiea/
bit ifirmitates malignas quae accident boib^ . 0C 'fi
fuerit mars icancro udi iripiidtate 6C fuerit do
minus'ani SC diredus erit pcfiikntia Si mors pluri
maficrupcrflua.Si ante non fiierit iangulo Ira a/
Ipexerieafccndensiflietitqi direduslhbccauendue
loqui dceo.Si fifueric retrogradus fignifiabic for
btudine illius rei 6( dusgraiiitate.Siuero no afpe
xeritafcendeserithocfingulariter in uno loco .Et
fc2malbu.iodauodeconiundionib^m:^nis.dif
fer.prima.&rc(£nihaUhabcnr^elIib.8.cap,i jie/
cideniiaimiuerfaliacuiufmodimnt pelblentix Si
epidimix & mortalitatesshsc oia Iduiiir a loco co
iimdionis ud oppofitionis imediate praxedete in
troitu folis in ariete Si abafcenddeconiandionis
ud oppofitiois prxdidz SC ab afcedete proprio^
coniundiois magnz plancta^ przced^tereuolu/
tioneannidCaiocolunxireuolutione anni Sc in
coiundioneplaneta^ & i coiunftone 6C oppofi/
tionekiminariuprzcedentiuintcoituprxdiduidC
ab afcendeteanni SC ab annis coniunaionu ntaio
tu.undefi hxc omnia fuerit falua ab infortuniis fa
lutefignificabunt illoanno:& fi no fuerit (alua fi/
gnificant pdhlentias SC epidimias i illo anno.6{ fi
prxdidi domini dominoptafirendentiu aut unus
eopi dc luna filent ifbrtunata. Sed.ca ifoituniis d(
applicantes dnisquartap: domo^e figntficantmul
r.i mortalitate di niftasepiditnias Si pdfes.dC fino
fuerintl/iapprobationeserutepidimix di pedes
fine morte di licet epidimix fiiit multz no erit ma/
gnamorralitasnecernutepidimixfed generaliter .
Etfioesfignificatoresprzdidiaurprescope appli
CLierintdnisfua^ odaua^ fignificdtmulta morte
fiibitaabfqdfirmitate.Etfiapplicuenntdnisfcxta
ru fua^ doino^ erunt multx ifirmitates .Sed fi do
mini fiiapt fexca^ domo^ applicuerint cis erut mf
rx infirmitates fed no longx.Er fi infominatorfiie
ritmarsdifueritinfignocalidoorietalis dC appo
diatiis fitte (ortis figni. ifirmitates cali das ut febres:
Sc filia- Sed fi infortunator fuerit faturnuseriit in
firmitates logx di durabiles di maxime (i fuerit tar
di motus di appodiat^in lignis frigidis di ficcisqa
erucifirniitacesdemriadidemaneriz paralefis dC
dolo^moitaliii di defiru^iois totius corporis dC
aiiufiibetifiraiitadsquzelldenaturamlix. Etfe
cundii haliiibi fiipra.qn uoliieriscognofccre anos
fignificantes mortalitates afpiceqn dfio ini appli/
cuerit terminus mercurii.dinierciirii^cucheat comi
xtionecu (atiirno i illo iino erit fignificatio illa . di
dludideerUqnapplicueritreiiolutio alicui domo
ru mercurii dt nicrcuri^hilerit comixtionecu fatur
no:di hxc albii .di hal/ baberagel i locis prxallega
tis. Et dide haly haberagel ubi rupra.c.4.q> fi mars
fiieritinfortunator.i.limats infortanauerit dnos
difpofitores di loca pTindpalia .Ini. E t fi ipfe mars
fiierit abicies de malo afpcfiu.iudica mortalitates
interferaoesHuxuuran^iinisdenarib^ifirmitates
(anguineas dolores mortales di rcsqiizfunt dena
tura maitis.E t fi ille al^^fuerit latumi uice mar/
tisuudieadefhudioesdoloresiientrisdi palTione
iliacj di colica.E t paulopoll dici t haly qn aedde /
irtt ! rraolutipe jni q» (atumus fit i ofiaua domo fi/
ghi.mor.militur^u,Etqntnarsfi]erit{fecuda do
mo a foIeCgnifi .fortes ifirmitates i locis di i clima/
db^i qb^mars hitdniu di ifpides liTrad luna di ad
eL^fecudldomu.Na fi ibifiieritmars figni.infir.in
hoib^idi illud fignufueritmafculinu danu eri tpl^i
mafciilis.difiifemimKritplusifeis.Etfifueritfo/
turn^ioSaiiado .ab alente fignifi.ifir.ipplb mhas
Etfiluppiterfueritincaudaugni diimalo Ibco0
^ifi.mortealto^ lioium di innni.di iteefeSioes.
Etfifueritcobuil^figni.defirudlione iudicu ^lato
ru ac reh^ofoffi domo^ .E t ulteri^i eo.ca. didt ha
lyafbiceircHoliitioeanimudiodauaytdnia fole .
EtliiHarsfueritieamagnasiterfedioesfigm.Etfi
mars fuerit i o^a domo a lua figni .iterf^des SC
ifirmi.magnasihoib^.Etfilatum^fueritio£taua/
naabaloitefi^i.ifir.generales.Etfifuericmfigno
mafoulioacddethocmagisiboib^idCfifiieritin (i
gnofauniDioeriteotrariudifextadom^ihoc erit
ficut di odaua-Etofi faturn^fiierit ifortunat^dlnu
eritireb^ptinentib^naturisruis: di foleaiamudi.
undequandoipfodanatusfucritdanabitur aer.Et
quadohma fuerit danatadanabif terra tocaigb’
Traaafiij.i'
fortiinx fuerint & loca qitx afpexerint l^nificant
bonuinnaturisliiU.Etlocain quibus fuerint ifor'
(unz&qnzafpiduntdanuinnaturis filis ilgnifi/
cant.Etfiafcendes&eiiisdominus fuerint dlnati
dammiineritinr(gibiis& inaltishominibus.Etlt
fiicritdlnfiinfeptimadomo&ieius domino erit
in hominibusdanuper ifirniitates & dolores. Et
quandomercuriusinreuolucieneanniiundtis fiie
riceu iienerclignificat in mulieribus dolores& tri/
ditias.Etquaaomarsiundtisfueritfatumoligni/'
fieatmort^fenu.Etquadofoliundusfucritcu ca/
pi te figni ficat morte. Et quado cauda iimda fuerit
cufoIeGgnificatdanuinherbis& in aliis uegetabi
libus&pefhlentta in belHis.Etquado cauda iuda
fueritcuHenerefignificatdellnidioneimulieribiis
Et quado cauda iunda fuerit eu faturnoin fi^da
riolignificatmorteregis. Etcoudtdalpicere res
czrerasquzfuntcuiuflibetligniiquiaQmaes fuerit
infortunatus in oriente fisnificatdanii i terris qua:
funtaparteorientali.Etli fuerit infortunatus i oc/
cidenteerit danu in terris 6i ciiiitatibiisqux fimt a
parte occidentis.Etfifuericinfortiinatusin medio
cxlieritdanuiterraaparte meridiei, Et Ii fueritin/
fortunatus i medio terrs erit danu a parte fepten /
trionis.EtqiiadoinreuolntioneannimarS meriti
quadratura uel in oppoflto (olis regiibiis infirmi /
tatesfignificat.EtfiWafueritcGfaturnoligni&cat
ifirmitatesazenienas.dC fi mars fuerit inodaiiado
mode in (igncmafculinoaitmorsinmarcutis.de
coniimdio iouis cu marte (igniEcat morte hois di
iiitisdc magna: lama; & eo fortius EEiait in Egno
fixodCtaminabjtLirtempusinqiioerithoca dno
domusin qua erit coniudio dando cuilibet gradui
diem imum . Coiudio faturni cu uencre EgniEcat
morte mulieris diuitis d( magnzfamz.de Einercii
riusfueritiuodus ei EgniEcat q} eius Elius morif^
cuea:hzchaIymilIoca. 4 . Iteiea.f.dicichaljf.ubi
rupraxjuandouemis dC marsiundi fuerint in tau/
ro erunt multxepidimixdC mortalitates in hoibus
& beEiis.de quado faturniis iuppiter dC marsiiin/
di fuerint ibtdeEgniEcant mortalitate beEiai^ dC.
accidet multz inErmitatesihoib^^decolaadCmul
ta morcalitasi hoib^de in beEiisidC qn iuppiter dC
mars fuerit i libra c6iudi.accidet mortaliratesibof
b^dCpcipueimfierib^deihofb^iuftisdCcrut mfta
pluuiz& nubes dCdanatiomagnaiaere.dcEfcor
piDfueritafcendensanni:defaturnusibi fuerit 'dC
£C marscoiundus cu eo uel longeabeo tunc ipar/
ticipationeafcedetis & uenus fuerit cobuEa dC iup
piterretrogradus.iudicaomne malu mortalitates
&iErmitates multa mala quia (cot^eE ifortubaE
gno^ Ecut ei^dns eE infortuna planeta^ dC mo/
lient hoiesdiuites dC accidet oes dolores de anxie
tatesanmundo .Et quado fol mars dC mercurius iu
gunf in Capricorno EgniEcat deEnidione i regib^
occaEioneinfirmitatu calida^ .Etquadofatumus
iuppitafie marsiundi fuerint in pifeib^in reuolu
tiotieamii EgniEcant morte dC multu danu horni/
minuaIto|td{nobiIifi. Etfdasqj''quldofatum*
de caput draconis iungun^inreuolucidc anniiE/
gnoigneocritdanuibeEiisdCEiEgno terreo erit
danu in arboribus de in Egno aereo accidet in bo/
minibiis inErmitaces dC timores. Et i Egno aqueo
accidet danu in aquis dC EgniEcat mortalitate i ani
malibus aquaticis. Etulteriusubifupraieodeca.
dicit halgqnuemis^reiioliicioneanni ut in aliqua
qrta^ ani fuaitdanataper retrogradationeuel p
combuEione mortalitate EgniEcat i miiliefibiis te
gisautferuisde nutricib^fuis.Etfcdmhaly haben
ragel ubi fupraca.^.aptadominu coniimdidisuei
oppoEtionis qu* fuerit ante introitu foHs i prind
piu arietisde dus angulos dC locaplaneta^: de po
Eeaafpidas luna qn paratura coiundioeilla uel
oppofirioecuiplaneta^ applicat. EtEilleplancta
fuerit fortuna uel infortuna fortis uel debilis SC (t/
cundu hociudica deeEepopuIi.EtElunafueritEr
mai angulotielin fiiccedetiuel i dignitatibus fuisE
gniEcat popul® illo ano erit i bono flatu dC mu/
tabiturdebonoin bonu.EtS ille cui applicuerit Iu
nafuerit iuppiter habebitpopuIusiuEirias fecuri/
tatesGiIutcs & mftos Elios limpiditates bonos mo
res de Ubertates.EtEillafortunacui applicuerit Iu
nafuerituenushabebitpopulus abundantias iiila/
ritatesdefnouabuntcdiugia.EtEEieritEcutEt lu
nacadensuelextradignitatesEiasbabedoaliasE/
gniEcatioesfuas habebunt locu de fortuna quadi/
ximus no tn q» mutentur deimutatione ad tertilita
te uel de cafti ad fortuna nec ^debili tate ad potetia
Et filiinafiierit Ermaut diximus in uirtutede Earu
6e in fuisdignitatibus & applicuerit fortuns in fu
isdignitatibusexiflenti tamen cadeci.ab angulo E
gni^atq>mutabunturdefertilicatein bono flatu
ad aUa ferti litate de bonii flatii minorem alio. Et E
infortuna ipfa cadensab angulo fuerit extranea di
debilis : erTit fertilitates de fortunzquasopinaban
tiir habere tame no complentf :fed er ut fani corpo/
ribusfuis& abinErmitatibus de doloribus libai
Et Elua fiiait debilis de per^ina de applicuerit f/
fortunis dC illz infortunzEnt ErmzEjniEcat po/
puto malu flatu cadim dC deprelTion^ debilita/
te in Elis n^ociis deflrufiione fiiope uiSuu de \a/
cro^ de multas inErmitatesf Elis corporibus. EtE
illainfortunacuiapplicatlunafueritdominaoda
iizdomusalunauiel habuerit aliqua dignitate apo
diat.iino£faiiadomoalunaitaq7n6Et dominus
ei^imortalicatemulta pientur. EtEifortunaEie
tit talis maneriei ut diximuside domtn^odaux do
miisaluna fuerit afpidendoIunaEmiliterEgniE/
cat multas moitalitates.EtE illa infortunacutap/
plicat luna fuai t fatumus accident eis in Ermitates
frigidzdenaturafatiirniqiiz erunt caufx morris.
Et E applicatio uitz faturni fuerit ad marte aut lEr
mitaCescaEdzde laguinex. EtEflat^lunzde ifoitu
naru Eierit Ecu t dixim^ut.f.una ps Eierit i bois flati
b^de appodiatis de alia i malis & debilib^ Egni. qi
ppb mutabiififmalo ad boau & «otra muta
Diftinaio.9. vi
done qii^(!iximus de {fatibus Tiinz&inforhinaru
Etqiiandomarsappodiatiis fiieritinreiiolutione
ani&liabiteritparteinano 8C fuerit retrogradus
uel debilis GgniticatepidimiasdoIor<s& inGrmi /
tates calidas di &bres acutas . Et quado Inna fuerit
danata dC infortunata figniGcacinGrniitates miil /
tasde paiicaspluuiasdC emnr pluuisin teporibus
no aptisdcdamnaribus&pcrmanebiincin tepori
biisi quib^nd erunt neee/Tarix. Et qn fatiirnus fiie
ritdnsanni dc fuerit in Iwrpioeretrc^radiis Gmi
ficat moitalirates Si epidiniiasaedanain hoib^dC
in aquis 6c inllilape gentib^ .Er qiiado latumiis fue
ritdnsanni de fueritimpcditusUue danacus Si in
malo (iatueninCmiilta frigora de inGrinitatesma/
gnede erunt in hoibus multa dana de impedimen/
ta:deinipedienf feaesinmultislodsterrxdeacci/
dent in hoibus terrorcside eo fortius he iigniGcatio
nesiterrisqiiaifutdeparrieipatiderariirni. Etqn
acciderit ut fbl in renoliitioneanint in decima do/
modimarsinafccnderiteaccidentininitioaniin/'
firmitates. Etqn uenus fuerit dns ini potes de for
tunata de in bono loco fignificat qi annus erit nni/
lierib'’ bonus de enint mulieres! bono (iatu Sc eua/
dent ab infirmicatib^deipr^ateslaiitcr pariet de
gaudebunt maritis de filiis eo^Etiiuen^ fuerit de
bilis de dnnata fignificatqi annus erit i oi bonome
dic’’ de retrahet"’ hoiesabhylaritatib^cucogitatioe
triflitiade dolore;deacddetepidimi:rde mulierib^
multxpregnates morietur departii in multis locis
Etquado luna fueritdha ani potes de in loco bo
no de faluaab infortuniis hoies ialui erunt Si pau/
ca^t infirmitatu ac habebunt lamas uitas. Etlida/
D3r.i uel infortunata fiierit fignifiear contrariu: 6C
danuericin toto mundo tameeius fignifieatoesin
bonode in matomagis erunt afExz de alperibiles
tn ciuitatibusquxfiierintinpartidpatione illicii/
gni in quo fuerit luna infom!nata:hiech.aly. ubi Iti
pra.CJEtnota debes obferuarepluresr^ilasii
recECatasdeprxdiSoca.6.oSauilibri.halyabenra
gd in duabus dilhnfHonib^fequetibiiscu nolueris
pronolHcare de cariftia de guerris.E t haly in eode
8 . 1 ib.ca. 7 >didt fic quando laturnusfueritinafcen/
detereuoiuti6isannidercuolutiofiieritdiuraa.de
fiieriiibidedanatusde infortuna^danu de impe/
dimentu fignificat inhdibus de infirmitatesdena/
tura(a(umi.deeofoitiusfifiieritiiifignis oedden
falib^aut remot^ab afpcdlib^fortunapt . Et quado
Etturnus fuoit in fexta domo de fignu fiierit huma
nungnificatinfirmitatesdenaturafaturni nielaco
Ucasde caducas epilentia de mania lepr.i de oes in/
finnitates de natura frigida de ficea .Et fi fignu fiie/
rirqiiadrupedu erit danti inbeliiis de inoib^mutis
aialib^qus funt de natura illius figni : quia fi fignti
fuerit humanu morietur fenes dC quadrupedes mo
rietiiraiaUaqiiadnipedia. luppiteruero eu fiierit
inafccdentereuolutionisdefuericforttinac^de for
tisde alpexerit eu dns domus fiixhabebunthoiesil
iuscliinatis.&nitateifuiscorporib^fidnultagau/
dia.dCfifucritinrextadomodearpexeriteu domi
nus domus de ifigno humano eritfalus in hoibus
Ecli i figno quadrupedis eritfalus quadrupedibus
de minuetur bonu inhominib®.de fifiieritifaidem
infortunatusifoitunabiint' homines de deapolle/
matibusdeultofitatib^de fimilib^.Etfifuerit itip
piterinodaiiadomode fortunatus mimiec'’mors
in hominibus. Etfi fiierit ibide infortunatus mori
enturmulti-.dehoceritl^figniiquo fiierit, Mars
uerociim fueririndomoepiintamorienturdepra!
nantes de accident eismala de dana 6e labores.Et
fiientmarsinfextadomo de (ignu fiierit ficcu ac
cident hominib^infirmitates calidx de ficcx . Etfi
fuerit (Ignu hiimidfi erunt (firmitates calidx de hu^
n)idx.Er fi fiierit fignu aereQ accident hominibus
widimixde mortalitates fanguinex de iientofx 6C
fimilia.Etfifignu fuerit de animalibus minutis ac/
cidentmortalicatesinbefijisfiuCbefiicuIis.Etfifiie
ritmars in odaua domo erit multa mortalitas fu/
bitaide hoc erit fcdm natura figni in qiio erit. Sol
uero in reiiolutione anni fi fuerit in quita domo dii
nantiircreaturxin pregnatibiis minuuntur de uix
euadet un^ aliqua prxgnas qn damnetur . Et fi fo!
fiieritinlexradornoaccidentinfirmitates SC dolo
resmulti de maximein mulieribus in oailis de mo
tientiir belrixCfigm") fuerit qii.idrupcdi$. Etfi fiie/
rit in odaua fignificat morte domin^ oSaiix afpe
xeriteu. Etquandoiienusfiieritdominaantii SC
in afeendete reuolutionis erunt (alui homines in fii
is corporibus de babcbuntgaudUmuIta . Et fine
nus fiierit in rcuoluriooe anni f Ib(ta domo de fue/
rit in lignis quadrupedis eiiadcnt belHx ab infirmi
tatibiisdeacddcntinfirmitatesin mulieribus prs
nimiacomefiiane de rnulm danationefiomaci. Et
fi fuerit in quarta erit mortalitas magna in mulieri
biis. Etfifueritibide^anat^mercuri^eiifiicritdns
anniinafiendaitereuolurionis eritpuerisbon^an
nus de ciudent ab omni malo deliabebuntgaudia
de letitia.Etfifiieritmcrcurius in quarta domo ac/
ddentinfirmitatcsdCdolorcsinfirmitatib^.dehoc
erit fcdlm foitimiu de infortiiniu quod habebit ! li
gnoinqHofuerit.Ecfifiicritino^amuItimorie
turpiieri. QuidoautelunafiieritdominaanidC
in alttndetc reuolutionis de fuerit ibide fortunata
eritannus bonus in hominibus in fiiis cotporibtis
Etfi fiierit lunainoflauadomoaccidct mortalitas
in hominilms.Et fi fiierit ibide infortunata erit res
pdor. Et Cdas ^ dominus anni quado danat^fue
ritacddeteisdanadeciuitatibusquxfiierint i pat
titione figni in quo fuerit. Et fi ille planeta fuerit in
afcendentecrit hoc in terris orientalibus abillofi /
gno.Et fi fiierit ibidS in fepdma erit danii i fuis tec
risoaidentalibiis.Etfifueritin medio exii aut in
angulo terrxeritdamnu in fuis terris meridionali
bus de fqitenCrionalibus . Et fi fiierit ille planeta
marserit damnu quod accidet in illo climate pro /
pterinfimritates calidas Si ficcasidC fimiliter erit
fi ille planeta danatus fuerit ia figno calido, tamen
Traaatiis.?.
(l fueritin figno frigidodnnu per infirmitates frigi
das. Ecfifueritinfignoaereodaniieritper infir/
mitates uetofas: liare haly.iilloca.z.Etdicbai)' ubi
fiipracap-S-quando inuencrisfignificationemin/
firmitaris in genere hominis terminatio membro/
ni in qiiibuseiitinfirmitaserit per membra in qui
bus liabuerit illud fignum dniuincorporehomi/
nis . Et fecundualchabitium in fiio introdiidorio
differ.prima.& edeordaCeueoalii aftrplogi. Ari/
eshetex corpeliois caput SC facie. Taurus collu Si
guRur:gemini hucros & brachia St manus. Cacer
pefius cor llomacu cofias fplen 8C pulmone . Leo
iiomaeS eor latus Si doriu . Vitgo iientre Si iterio
ra reliq.f.intcfiina. Libra lubos& [feriora dorfi ue
n*is iimbilicti pede & iiereda.Scorp.& uereda re/
IHniIosSC ucuca anu & femora. Sagidariusfemo
ta.Capricom^genua & neruoseop:. Aqiiari^cru/
ra&iifmadiferioracauilla^.Etpilceshentpedes
EthuicIniarc6cordataibu.6.maiorisHrodiidorii
difif.r:. Etfctfmalbii.ibideunuqiiodr^figno^fi
gnificatifirmitatescorrndetesmebris corpm. hois
qiiarfucdeCgniiiatioeeiufde figni.Etio dicit hali
ubi fnpra.i illo ca.odauo lib.fexti .'cp ifirmitatesq
funtcle (ignificatioealicuhis ligni eruti mebris cor
popr liois i quibus hu erit illud (ignu dnium . E t ul/
teriusdicitbaliibide.itaiudicadetrimentu & aug
Tnentuilliusifirmitatis&finiuiquo fanabit' ic(£m
^podiametafortunape8c infortunate iillo Iocq
^t fianni& mefesquos terminat fortunzfif infor
tunz {incfc(fm annos datos pFisfc^m fridarias Si
planetarlifrhntpartitioneimebris in locis i gbus
ptinec ficu t dicet' lc<i m hzc oia iudicabis. Dicit ita
(jalchabitius ifuoitrodiidorio.difF.i.cu eo&co
cordat alii afirolc^ in ariete faturniis het pedus
luppiteruetre. marscapiic.rolfemora.iien^pedes.
mercurius cnira .luna genua. 1 n tauro fiiRir n^iicn /
trc.iuppiterdorffi.marscollu.folgcnua.uenu': ca/
piit.mcrcdriiis pedes. luna crura.ln geis faturn^^iie
trc.iuppitcruerenda&qfuccedutmars&pedus.
Sol crura Si cauillas.uenus collu. mercurius caput.
liinafcmora.IncacrofaWrn'’uirilia6C eiiisfuccede
tia.iuppitcrfemora.marspcd^.folpedes iicn'’bra
chia & Iiiimcros.incrcuriusoailos.Uina caput . Ia
leoe faturn^uerada Si ei^fi]Cceddia.iuppiterfemo
ra Si genua.Marsiientre.fol caput.uenuscor. mer
curitishueros&guttur.lunacollu.lnuiigine fatur
mispcdes.iuppiter genua 8(eiusfuccedetia. Mars
uentre.fol collu. uenusaientre.meratriuscor .luna
humeros.Iii libra faturnus genua 6(eote fucceden
tia.Iuppicer oclbs Si eo^e fucceddia.Mars uereda
& eopi fuccede.fol hucros.ucn^caput. mercuri® ne
ue.luacor.In[cor|i.raturn^caiiillas&eoteruccede
tia, iuppiCer pedes. inarsc.iput.brachia& femora,
fol coT-uen® uerMa & eorufuccedenria.Mercuri®
dorfa.Uinauentre.ln fagidariofarurn^pedes.iup
piter cnira dCcaput.MarspedcsdC manus.foluen
rrl.uen’femorafiCbrachi3.mcrcLiri^uereda& cor
lunadorfa.Incapricoraoiaturn^capuC&pedes.
Iuppitergem»a& oailoS.mars mira Scliiieros. fol
dorfu. uen^femora &cor. mercurius iicreda£< co
rum rucccdentia.££ ueiiiisgenua Si cote fucceden/
tia.mcrciirius femora & cor.Iima-uerenda. Etipi.
feib^faturnus humeros habet bracliia& collu. iup
pitercordCcaput.marscauiUas&aentrc.folfemo
ra Si cope fucccdetia.uenuscollu Si dorfii.mercuri
tiscrurauereda.&lunafemora. Ite dicit alchabi/
tiusubifupra.diff.t.^raturn^iignificatcxmlbris
corporis hois iteriora.dextraaiirefplc & fiomacu
luppiter epar Si fiomacu & aure finifira Si brachi
iim..uentre et inferiora umbilicus & iteliina. mars
fel renes & ueas St difairfus fpermatis : fol facie&
cxuirisonilijdextrii&cxmulierib^linifirucorme
dulla Si femora. Venus aut fiipra.rpinadorli.fper
ma pinguedine Si carnes & renes luilua matrice^
umbilicii. Mercuri’ femora limbilicu crura nenios
atep uenas.Et lunafignificat cerebru Si pulmonem
Irefc^m akhabiriuubiUipra.faturnusiignificat
excoplexionibus corporis hois melancoliii & aug
mentationeautdifiillationeei^.Iuppiterfignificat
coplexionefangiiinca.mars colera & luna flegma.
Etdicitalcbabiti’^faturn’ fignificatdeifirmitati
b’ifirmitatesflegmaticasdC melncolicas actitas ut
lepras Si h’6i.Iuppiter %nificat ex ifirmitatib’qc
adfuerirexfangiuepauguitu quatitac] qnofueiit
mperflua extra natura tiecperfanguineadufiu nec
c6uertibile.Mar5%nificatfebrescaltdas& fligui/
neas Si pufiulas languieas Si rubedine corporis cu
aiperitate Si feditate St capitis dolore. Sol fignifi /
catinfirmUatescalidas &ficcas. Venus uero frigi/
das& humidasquxaccidutproprie& maximein
membris gcnita!ib’.Mcrcurtusfignific3t ifirmita/
tes fpiricualesaiz.i.cogicatones horribiles £< fquie
tudin£ mentis ate^ dubitationes Si cztera fimilia .
Etlimafigniflcatgiittacadiica& imitus torfionem
membro^comocionetquicqiiid fuerit in finiilitu/
dinefrig6ris& humiditacis;& qualitate animi Ce/
cunducoplexione fuacuplanetis.^HscauteoIa
debes obieruarein reuolutioib^annope mundi: Bc
per ifia debes iuuare te cu uolueris pnofiicare de pe
(iilentia Si ^idimiis& defid3rib’pelhlentialib’&
aliisiRfirmitatibus.Ethaliabenragel.ubifupra.ca.
dicit qitreuoludone^i facere uolueris.cofidera
qundo folintrat inpriniu minutu arietis & aptaa/
fccndens illa hora in loco quo fueris 8c aptaaCcen/
densmedii muditfiC apra afoend^ia in quolibet cli
mate Si fup afeendeda pro fingulis iiillis quas uo /
luerisSCaptafiipcrpIanetas pro illabora. ACconfi
dera ubi cadctafcendenscLiiufcu:^ climatis :qm fd
re no poteris accidentia mudi nifiper hancuia ; di
forfitanmorieturrex unius climatis dC rex alterius
climatis habebit profperiratc & boiiu:& erit forte
bonu& fortuna in uno climate i&indigentiadC
fames in alio .hoc totu no potes rdreiiifi'per hac uf
am .E t hanc uia halp debes obferuare i duab’di(lin
fiionib’fequentib’iquib’dicetfdecarillia 8c guer
ra.Etdicithal/abeDragel.ubifupraquafcns atini
Oi(lin5io.9.
(utrit^ri<s & man(u«ritieoueIboncisirpe 3 u tpiu
acuerit & fuerit &!uus St Iipidus : bonu Qc lalua
tionei n ifto ano : nt(i fuerit in libra eo tp tunc dns
afecdftis c in loco cotrario &C oppolito alcedenti .
Et II fuerit retrogradus figni .trilHtias dC anxietates
iboibustcrrzcuiusilludafcedcsfuerit. Etfifatur
nusfueritia(i^cteaccid^hoib<’axietates& trilH
tizexpteruiiiUoano.EtfitBcfueritfoUrextado.
hebitrexilloanndtriftitias&ifirmirates Qt maxi
medeuafpexcritdnsofiauedom^iino ano forte
Biotief . E t ii luna ti1c fuerit i fexta domo hebit rex
iiio ano triihtias & infirmitates & maxie ii eu afpe
zerit dns odaus dom^i ifto ano forte morief.Et li
luna tuc fuerit in (exta domo accidet hoibus infir /
mitates i ocuIis.EtCfueritlunain ofiaua (I^ificac
multa mortalitate. EtGireuolutioneanifaturnus
fuerit in tertia domo accidet hoib^mors in itinere.
Etiifiieritiquintamultimorienf hoiesminuti de.
ppfo,Et Ii fueritinodiaua morte camelope fignifl/
eat. Et qniuppitcrfiieritiafcendeteeuadetnoies
ab oi malo corpali.Et in quinta Ggnidcat liberatio
ne fifiope impr^atin ilio ano. Et fi i (exta figni
ficat febres mimitatescaras . E t in ofiaua fignifi
cat mortes fubitaneas. Marsueroi fexta fignificat
uulnera fcabies fleugmones & dolores capitis.E t fi
fuerit i ofiaua morienf holes de ifirmitarib^calidis
Scraguineis. Venus cu fuerit! fexta domo fignifi
cat infirmitates i narib^& t n fifibus.Et fi fuerit i o/
fiauamultiiuuenesmorienf. Mercuri^ cu fuerit I
ifextadomofigni.muUasifitfnitjtcsinfaudb^.Et
Gfiieritiofiaua fignificat morsiinfantib^dC in a(i
nis:hzchaliabcrageIiilloca.f. Etica.i}.dichal3r
qn fuerit cdiunfiiomagna.f.t afcedcte uel applkue
ritreuoliidoni imtdlodicomnfiioDumuIta:
dimiz & moitalitatesIcoi^ib^houiRit & hoc erit
iprimo anoilli*c 6 uin 3 i 6 isd{ fignificat depopu /
utioneterrapeq fiieritifignificatide illius figni.Et
qfifueriteoiunatoifecudadomofignificatmor/
te nobiliu hoiiun .Et i fexta fignifi. ifirmitates miil/
tas.dc ! oSaua fignificat mortalitate & hocquado
reuolutio applicuerit ad illii locu ,NI circa appebic
fignifiatio.Ecfdasq^afcedesdcIunade eope dni
etucfignificatoresppfi . Vnde qn dns afeendentis
& luna fuerit in fexta aut i odaiia domo ifortuna/
tifignificatmortalitates&ifirmitates. Etfimars
in reuolutione anni fuerit in geminis autin eius
iriplidtate 6 c non in angulo fM in locs a quo a /
Ipidt afeendens fignificat fortes infirmitates ucn/
tofitatitdcfanguinmdf hoc forti’ dC m^s affixu
erit in terais dC uiOis f^o^et^bus cadutlumiaei’
'dequartoautdeoppone.Etfifueritinhocfianire
lTo^d’fignificat4>idimia&morted( infirmita
tes mortales (anguineas: dCqnmars fuerit dns ani
& in ariete aiit in triplidtate fua aeddet hoib^infir
mitatescalidz dC ficcat-E t qn mars fuerit dns anni
& i tauro autin eius triplidtate d( iangulo aut di/
red^fignificatmortalitatlinatalibFubnitis.Etqn
marsfiiericdnsanidi incaticroaut triplidtate uia
& inanguIo|t aliquo & direS’no dando utmfiil
faturnoinhactriplicitarefignificatincUmate occi
detis zpidimias di mortalstatesmfiras dC forte nio
rief repdlloano.Et fi fueritretre^raduserit liocpe
tusde maiusaffixu.Etqnmars merit tardi motus
& in figno fixo & fuerit i odaua domo erit mors
coisin hoibus unde dC paudeuadent:hxchal)'.in
ifioca.i). Etinca.;.didthal^cuconitingif mars
cu ioue in reuolutide anni fignifiut morte dC
mortalitate &zpidimias multas lacufias.Etqnco
iungif mercurius cu ioue in reuolutione anni figni
ficati hoibus peiHletia & mortalitard dC multas Io
cufias.Etqri (unaedipfatiatumuinreuolurioc an
ni morietfrexm^us in terra ocddetis.Etqnire/
uolutioeanni mars fueriti aldebian mortalitate fi/
gnificat. Etca.2f.dicithaI)rqnireuoluti6eaniin
ter uenere dC iatumu fuerit aff^Sus de tertio uel de
fexto accidet danu i filiis dC in^nantib’d( muiie/
reshebuntpericula& (abores.Ecqnlunaaipexcrit
fatiirnudetertioueldefato mouebitur colera dC
emntmuIfainfinnicates.Etqn fungitur Riarseuio
ueaccidetpefiilerizdCmortalitatesintetTadima/
tis in quo iungetur.Etqn mercurius iuSus fuerit f
fuafi^arationeamartefignificatpefhletiadC ma/
gnu calore in acre. E t didt hal/ i fine ilHus ea. i ; .
^ oes hasconiuSioes & applicationes quas du^
musdeptls&Cquzec diccnf i daab’dilHndi6ib*
Cu^uetibus qn acddet'in reuolutide ani apparebut
£Cetutappodiat2Ggificacdesea9e.Ecquzaedddt
in tpib’quartaru apparebat ct (n no bebunt ta ma
gnii pofle ficui in reuolutide dC qn acdduc 1 aliis te
porib’nd et reuolutione nec iqrtis ani %nifiaUid
liiaerttniHltuddailis.Ethzcluntdi^haljr habe'
ragdin iUo libro fuo dep tftiletia 6C epidimiis dC i
firmitarib^pelKlerialib’ & eorruptide aeris. QTEt
f >licitate dCi^fiieritdnsannt diruis d( inanga
oerutinfirmitatcscalidzdt ficcz.Ecfifueritrctn>
gradus erit foi^shoc.Etfifiieritikumus ! tauro
autin cius triplidtate d( fuerit dns ani & rctrc«ra/
diiseritmorspueroK&iuuenu deerit uniueiwl*
C fiierit in medio cu. Et fi fuerit luna in %io ter /
tio ab eo fignificat morte r^isfi diredio tefiifice^
illud .EtGfueritretrograd’d( laliqiioafpedumar
riserit multitudo mortis dC pnedpue i terris in ,qui
buseitGgnifiatio.Etfifucritmarsinhac triplid/
tared(ipfefueritdnsannidiredusd(inanguloG/
gnificatmottebefiiaru.Etfifiieritlaturnucigoni/
nis aut in eius triplicitate d( fuerit dns anni & i an
gulo a t(} diredus fignificat multas infirmitateshd
minu.Etfind fuerit dnsanni:((ulfuerit in angulo/
quarto recipiens diipofitione a dominio multi ho
mines tnoricnturexterremotu.EtfifueritKtrc^a
dusadueniesinfinnitateshominibusex ucnris dC
humiditate dC terremotu .Et fi fuerit mars i hac ni/
plicitatedominusanni di dircdusabangulodia/
luerit afpcdus iqcurrunt homines egritudines
TraSahu.iJ
cluerop: & jagiiinis Si /brti‘’iregiomb^c|futidi
reflo {ignidus 6C quarti fiCoppondafpedus eius
Et (1 fiieiitibide retrogradus iignificarpeiHletialia
apofiematu.Et (i noarpexerita&ldes&fueritdire
fi’ ligifieat^ritudiespuenietesexcaragiiims. Et
fi fuerit fatum^i cancro & i ei’triplicitate & fuerit
dns ani f!C in angulo att^ direfius dl mars fuerit ca
des abeofignificat agritud!csaduenietesciuib’re
gio nis figni in dircfio eius & i n St i oppofito a/
Ipefiu eius.Et fi fuerit ibide retrogradus erut muli'
tat mortalitates. E t fi fuerit faturnus in .11. domo ab
aicendete rcuolutioisdf retrogradus & marsafpe
xeriteu fignificat morte St impedimentu his qui
fiierin t in regjonib’ figni ap fuerit i dircfio «i’& 4“*
dCoppofito afpefiu er .Et fi fuerit cadesab afpefiu
afcntis direfi^St man cades ab eo figni. abitione
boi & paudtatemali di mltafecuritatfiSC fuerit fi
tranfierit medietate figniicuius direfio fuerit nifi
forte accidant cu illo ^ritudines ciuibus regionii fi
gt}i i dircfio eius exilii SCeuade t ab eis. E t G fiie
ritmarsihac triplicitate dominusM&no afpici
ens afcns Si fiierit direfii curfus dC faluits a faturno
fignificatdebilitatemaliuerutn aduenient regioni
bus que fiitidirefio eius egritudinescurabiles.Etfi
fuerit retrc^radus &porflxerit faturno dCfaturmis
fuerit t anglo erut ^ritudinescorupentes St mors.
Etfiratumuscadatabeoaccidetlr^onibusicu/
itisdirefio fuerint egrimdinesex calore & humidi
ta te ui puihile flCuariolc eii egri tudinib^fubfiatiat il
li^figni alfirantib^haic albu.ibidc. Etalbu.ili.cx
perimentorudidtqteufueritdnsaTcntisireuoIu/
tionc.iniipeditus imittit impedimentu fuphoies
todeano Ictlm (latu figni afcntis &maximei terra
quxefi eiufdef^niut^libra.Etcum fuerit uenus
impedita patiet terra libre impedimentu exuentis
6C 1 firmitatibus pufhilis.Et alibi i code Ii. dicit al /
bti.cu dns alentis inimicat^afcnti hocefiiloco ini
mtdcierefpefiu eius fignificat impedimentu &'CO
trarietate : Si fi fuerit cafiis dus i.6.erit ihbib® i fir/
tnitasrc(£m fubflantia figni iquo fueririhscalbu.
Et didlalcbind^&ponififinelibri.^.iudicuiil
{o ca .de anoru pefie Stfalute. Afcnte ani i primis Io
cato deiceps afcntis aut opponis aiit couent^ q (b /
lis^elTuiariete^ccdit l^uaf notida.Eade
afe^entia &Iunaabifortunismudaponanf ;n 5
inin^^comient^^aut opponis dns liber cofiflaticlii^
cufortuatis fafiaapplicationeaut idei foUs & Iiix
aiitfalceilli^qdominiuoptineatrefpeduiannufa
liibre&abrc^morbo indudt.ArcntiuitemdnifiC
lunanceno couenmsaut opponis dni ifbrtunati
autifelicesaut eoru maxima ps morbi peflilentid
afrerunt.Et fcdlni ipfiiiscornlpcnttsfflodudCafy
periratis dCifortiinxnatura&locuiquo fiteorm/
tto hoc ide codas e aeddere gt fi coru q afentibus
omtnSnfSi Iunx obferuato^ifioifoitunio cu
fut.ofiaui domo fiat applicatio pefiisdefignatamP
los necabit .-Scd'cu alias acdderitppaucosafiert:
$ fi multiplex adfit morb^ raros tamen opprimit.
Amplius duces ilH aut eoru aliqui ab adhiilHone
recedensfiCcufui.8.dnoappltcarisfubitu Ixtige/
misredabf(^ morbo iducit.Siautqlibet coru dns
cfi eo applicet cu figni ficario morbi ia habeaf & ip
fius naturalis curfus tarditas morbu multipliat dC
diunimureddit.Celeritasna^ curfus diutumita/
ris coMtia remouet:^ fi a marte hxc pcedat comi
ptio acutos generat morbos & ^ipue ipfi^curfus
celeritas fortis eria ipfedCinfigno calido dt ficco
exiftes Satum® uero ccnruptor aducnies morbi c 5
(lanriaindicat dC pfetri tara® fortis dCt figno frig^
do& ficcoeoUocatusthxealchind®. Etdidther/’
mes i Ii. de floribus $ ex coiunfiione folis Si niar /
tisifigno bicoiporeo&itpe uerisfit tenebrofitas
aeris Si ifirmitates frequeter cdrin^nt.Etdjcicnie
rallalli.dereuoluriomb^anope mundi ca.7.Arpice
in reiiolutione ani .Si comiferit foldifpdne fua Iu /
nxideflfifueritreuqlutio nofiurnaiafpice lunadc
eius locu ab afente dC fi c6 tigerit ut fit dna difpofi/
tionisiafpicc dominu domus eiu5:dC afpefi®plane
t.iru ad ea dC didt fc^m q> uideris deafpefiu malo
ru d( fortunarfi Si decoiufiioe earu Si afpicelocu
eiusafaturnoqualis fitutru.f.iungafei uelfepere^
ab eotalpice ctia augmenratione ui diminutione Iu
mis ei^rafpiceeria utrii eueniat eclipfis eode ano uF
no.PofihocafpiceecIipfimlux&locu etusd(edi
pfim folis dC locu d®& afpefiu planetar u ad ea. E<
fdto q> cu fuerit dominus afcntis eode ano impedi
tus frnittet detrimentu fup ruflicos St grauabif eo/
IU efieftdbn fiibllantia figniiut libra cii fuerit afcns
anni St uenus cadens aut retrogradaiteirubradus
defimef terra librx dCaeddentinea infirmitates
& triflirie . Pofihocafpiceoi fignofc^dTeiini
fui St locii eius ab eo dC eoru aptatio at(^ detrimen
tii erit fc^m afpefiu , Et loquere fiip hoc Ic^m qt ui
deris: deinde afpice fcdlm fienu Si domiifu a® .De
inde.t.dt dnmet®^dmodu dixi tibi quoiifqipfl
du .n .figns.E t afpidas bene i (ignis anglbru quia
eisefortiCudo^ceterisfignis. Etubifupr3ca.9.di
dt mcfabaila cp mtfrs i reuolutione anni fi nofuerit
in angfo dt arpexerit afcns fignificat 1 firmitates ex
uentisdt^guinede grauius icnterraicuius f^a
fuerit d® lume uel oppo aut ^rtus afpefi® . Et u fue
ritretrogradusfignificatpeihIctias.Etfifueritinfi
gnoqtnd a^idt afcns dC fuerit direfius fignifica/
l>it (firmitate dtdetrimentfifeminu.Etfifueritre/
trogradus' fignificabit morte dC (firmitate dt fagui
ne.Etfifiieritmarsdnsani dt fuerit ifignis igneis
fiieritqjiangfodC direfius fignificat (firmitate ca/
lidadcficca.Etubirupraca.t.didtmefahallagtcu
fuerit mali. f.fatum^&mars I (ignis ad ima^ne bo
minii & alter mal®iua®fueriidire 3 ®dC alterretro
grad®dta(pexerit ieexriufioenelexcwpofitouel
ex qrtoerut iho(b®pe[Hlerie.Siuero merit uter^
retrograd®erit calidi®atcp uelod® Et oportj teafpi
cere utru fit afpefius iiel cdiunfiio ex aliquo an^
rum dt liita fuerit erit fortius. Afpiceitcf quali an
guId.ErfifueritlAtuntU5i,4.udimediOceU:8tpU
Diftinaio.S. r68
nctii rdrogradiis q e! iun^^ in feptimo.nenUt hoc
maluexpteocddetrs.Et (i ratiirn^^fuerid' occidete
Bt retrogradus q ei inngi^ i qrto tr<i (ibit hoc malu
td;occidete.CPo(lhocafpicemodu (ceptiois ex
ptcuelotiorisplanct*giugic'p6derofos&(<:itoq>
puSniet hocmalu ad locu tardiorispoderoiii&fci
(oq)retFogradiis& i(ie q iung;it' cii fuerit in iigno
coi eri t mors ex bellotfiC i fixis & i mqbilib^erit (c/
cundu qrfenfit fortior malo^ilocisfuis.Etrifiie/
rit fortior mars erit ex bello uel ex infirmitate cali/
da. Et fi fuerit (aturnus fortior erit monexinfir/
cnitateqefi de natura (atumi & comifirefortitudi/
Renartis.Etfifiieritq^dixerim^extraanguluerit
b‘'inodicu& po(leafoUief.<ErEtubifiipra.c.;.di
cit meltalla q» cu ifortunx fuerintVecepta I locis eo
rueritmin^impeditnetu.Ecfifueritifirmitas eode
auonomorient' nilipatici.EtnbM!iipra.ca.7.dicit
mclTaKa q; cu fuerit {aturnus i afcedete ani lignifi /
eat morte & ifir mitates nocibiles, Et ubi fiipra ca .
^.DtcitmelTatlaqjcu luerit faturnusialcnteani (i/
gnificatmortem&ifinnitatesnocibiles.Etiibifu/
pracap.9.didtmrirallaq>dnsarcntise{l{ubradiis
find fuerit c6bu(Koi angulo quarto cadetmors in
boiestdCfifueritfignumaldiUnueritmmarculinis
fiC fi fcemininu erit i mulierib*'.Et (iftieri t dns afen
cismerairiuseritipurris.Etfifuerituenusautluna
critinmiilieribus.EtGfuerltiuppiterautfaturnuS
critin mHlieribus.& fol fiCmars.fignificant iuiie /
nes.E t n fuerit orietalt s erit in iuuentb^.dc fi in oc/
cidentalis erit in feib^. Et G fuerit faturnus diis ani
& fiieritifignisterreis retrogradus uel remotus ab
an|(iIo&arpiciesarcnsmorjenfiuuenes.Etfifue
rit latumiis dos ani & i triplidtate aerea & fuerit i
afenteaeddet rulfids ifirmitas : & fi fuerit retrogra
dusdCremot^fignificatinfirmitate.Etfi fuerit ca/
dens no alpides afens led direSus erit ffirmitas.E t
fi fuerit rdrogradusdf remot^fignificatifirmirate.
Ecfi fiieritraturntisin (ignis aquatids & fuerit dns
anniradens no alpides afced^ fignificat infirmi /
tates fui figni.hxcmdTalla. CTEt didt albu. in lib,
defiorib^.ca.defniabelloru cp mltitiido mortis dC
pelhlecislcif exafcefione alicui^pricipiopi' alto^
iiCefignucoUiSdispcedltisqfigificatfeda.Nafi
hxc& dnieiusfueritrpeditaentpefiiletiafupflua
£Cmorsualida.Etfiqdaeo;i:fiiluafuerit& quxda
Ipedita erit peftilentia 6C mors fc^m quatitate illi/
usthxcalbu.iblde. Etdidtalbu.ili.experimeto9s
tu fiierit figificator ireuolutidecu dnoanipacifica
t^ericbonuieodeano.Gtfifueritpadficat^cudno
profedois ^rtzeritbonu ineadequarta.Etcu fiie
ritpadficat^cudno melis eritbonuieodemere.Et
fifuerit padfiat^cn dnopfeffois finis mefis erit bo
nu in fine menfis.Et G cG dno diei uel hors erit bo/
nu illo die 8C illa hora. Et (i fuerit initio figni erit in
priahora.SiueroifinefignieritiultimaWa. Et
cii fuerit aliqnismalo^c I retioiutione anni in Geno
ex (ignis humanis & iundi fiioint a utriqp mali 8C
ip£e nicrit retrogradus aut dire&^cxcoiuafiideuel
quarto arpeflii'ueIopp6ne'erit i holb®finis& mor
talitas.Et fi fuerit direS^^erit uelocius.Et (tfucrit re
trograduserit cardi^& ‘ (ci£m hoc fi fiierit coiudio
hoc md ex angulo erir grauiiis.qi G fiierit planeia »
fpicies in afentede retrogradus qui iugitur eiime
dio celi erit malu iile hoib^^ & erit radix ei^ex parte
orietis&eritinhoibusgrauis mortaliras.Etfifiie
rit malus afpiciens de medioexii & retrogradus
qui iungitiir d in qnarto erit radix ex parte occide
tis&nigrofc 6i magnificabif rcxineode&abu/
dabit&graiiabitdCdefinief.EtGfiieritmal^reipi
des i occidete& retrogradus g iugit' i quarto ei erit
iitiureiundecucp fueritquouu^piieciatadoccfite
& mod^quo erit initiii ex pte uelocioris i malo erit
exduob^malis &'qiugit'' ei. Sdtoergo quo puene
rit malu ex loco tardi & pdderofi dC fifuerit retro
gradus acqitigifpafpeduifigno coierit finisex
morteaiit interfedioe . Et G fuerit in mobili Ggno
au t fixo fignificat illud qd! fignificat fortior malus
i loco Ilio. 51 fiierit mars fortior erit interfefiio ali
quaautoisifirmitas calida, Et fifuerit fiuumusfoc
tior erit mors dC ois infirmitasq fueritexgenerela
turni & 0cipue fi cdmilceaf d fortitudomartis.Si
au t fuerit hoc dixi extra angtilu erit hoc modi/
cu a pofieafotuef nutu dei. Malii uerofic defini/
fiioeritinparteinquafucritmalus&impediens.
Scito ergo qd fit in figno i quo fuerit exciuitatib^
fiC prouiciisihau; albu.ibide . Et alibi ieo.Iib.dic
albu .duo mali cu un^eo^ alteri iii^^ fuerit i figno
huanoexqiiartoueloppofitioeaut ex cdiimuide
6i fuerit unus diurnus di alius noflurniis & fuerit
recepti critmin^ ipedimentu eojit di quiinfirraat^
fuerit illo anno fperabif d (anitas preter medicos
Quififigificauerit iterfeifiio j Si fueriti tali figura
erue pufiiile & minus erit morsatif iterfedio . Et
alibi in eode librodicit albu. Quadofolipedierit
^^bufiionefiia figificat cobufiione di exulatione
iregi6ib’.Satumuscu impedieritfignificatdolo/
res longinquos di morte.Et marscu impedieritfi
gnificat interfefiione &; fuga .Et alibi i eode libro
Qtcitalbu.raturnuscu ^aliieritin reiiolutioneani
fol^fiipfignu aliquod r^oisSi abntes^beo fue/
rintfortime fignificat interitu di ipedimentum ex
aqua&timorefit infirmitate fiCmorte in terra d*
de} figni.Et(icomixtusfueritdmarserucmu(citu
dinesfdiriu in pteorietis.Eterutmfre febres quae
tane & pefiilede.E t fi fuerit uenus prope alens ani
multe dolores oailo^ & aeddeiia inlcpabilia. Si
aut comixti fuerit I uppi ter & Venus repellet illud
malu fiC modicu illud reddet leue (pfacient rem in
oi hoc 6c f hibebuti & proprie luppiter iptdimc/
tu (aturni di martis prohibebit nutu dd. Et ubi fii
pra in fine libridicitalbu.^ faturnus cum fiiericin
fcorpioc di in medio celi di afens fuerit aquarius i
faturnus fuerit dns ani di fuerit retrogradus fi
gnificat effiifione (anguis pefiilentias. Si aut c6
iudi fuerint d,fortunz di maxime ab abnte extin/
gueathocdCgibuntillapcohibebunt^ malignita
Traaus.j.
te(!ue ipdJimeatu nuhide: Tixcalbii. Etdicital
chidus tn epf'^ ruaca.peniiltfo .Cofidera martei re
uotucioc ani (i fuerit in aliquo agiilo^ dC prccipiie
in medio celi & in {ignisaereis-Etniiiel^iiierit nier
curiu iTgnificat mulca corruptione aeris 6 i lociiftas
Ecdicicabrabam aiienzoar iudciis in libro fiio
£reuoIiiti6ib^& coiufidib^anopc ea. 9. (f iialter
nialeiico^t fuerit in unoangiilo in reuolurioneani
& i l^no terrz tiiea; rit barc mala fignificatio .ter rs
tuz.C^DfifrqiioqiiiidicaredcbesIiKieritingQofiiC
cedente : Hgn iiicat eim hoc inalu hoibus in corpori
busfuis.Etnfueritindamo.io.iignihcatnialuetie
nireregi.Etilin alto eitenietmalu incolis rerrzilli*
Etlifiieritllella bhfica inunoangiiloft indicabo
nu.Siaucfueritinangiilbhficus&malefiais cd(i
deraquis eope fortior & foititudo mdifeflabit ma
gts.Etubiliipracap.f.dicitabraamg^femprerpi/'
cere debes in reuoUitioeanimtidiadluam.Ipfana
cp Ggnificat fup oem boiem.Si eigo fuerit in princi
pio Ini cii planeta benefico aut in afpedii bonoab
eohocfigniiicatliipramtatecorpopt hominii.Ec
n fuerit ecotracu malis iignificatcotrariii.Etlifcie
rit cu maredi mars fuerit in iignoaqueo hoc ligni
Ecatfup gradu pe(lilentix& dilUpante. Etiimars
fuerit in ut rgine uel i Capricorno uel i flgnis aereis .
hoclignificatmaluqui^eucnietin inundo plocu
ftas & bnitos di corniptione aeris.Et ubifupra.c.
ro.dicit abraa^imriralla ait (iunp coliderandii ee t
principio anniadloculunxin hora qua fqiara^a
conianfiionefolis (tueopponequeeuep earum Eie
rit ante introitu felis in a]iete.E t Eipfa fe coiungat
eecullellania'eficaaiitmal^cuipla afpefiuhabat
hoc ligntficat main in mundo. Et C acciderit ecotra
hoc (igniheabit fup bonu . Et latum usfignificat in
Ermitates & rancores proculdubio euenietes.iup/
piterngificatpace& tranquillitate & lalute.Mars
fignificat bella 8( motusdelocoadioeu & mortali
late.VenusGenilicataug;metu deleSatidis d( con
cupifeeria: & ialutis p mtindfudC magis in quocucn
locolqiiodhiumhabiieritiliiidfignrim quo uen^
f(ierit.Et meraiiiiis (ignificat Gfr iquintionefcizdC
offieiafcribarudC fapientu&artemerato^e.Etdi
cit meffalla in epfa fua de coninn£lionib^& de an/
no^t reuolutionibusc^i.4. ficapta afeendes hora
introitus Iblisinprimiipunfiu arietis &eqbispU
netas in eadehora.&fcito iplu qui habueritdhiu
fupiplam fjgurn.Si eni fuerit ille qui ^fueriiforrua
erit mundiisapt*& bomis.Siucro fuerit malusaut
impedit°crit mQdus comiptus.SiR' &cit tn qiuttis
anni&in meiib^anni.Etnplesplanetzconiundt
iiierintin reiiolutioneanni in (ignu igneis Ggnifi /
cantmultitiidineddlrudionisdcfamispratficcita
te&calore.Etinacreis multitudine ucK^ & cor/
ruptioneaeTis.& Crreritin quartisanni . EtCfue
ritmarsdhsquaitacsllatis&fneritin feptimado
ffl6 mercurii ugnificatmultitudinepiuuiape it pe
Ihlentias.Ec fdto 91 fames huiufmodi CTiuitates
Qon erunt niS ex cdiun6ioe planeta jt i ugnis igne
is.Etinca.fextb dicitmeirallaqiniun^i fuerit pfa
netzin (Ignis aquaticis (ignificantmulcicudineplu
uiape ii corruptione aeris . Etprsdpueii planctz
ponderoGineifde fignisGierinCconiunfii.Et ubi
fupracap.S.dicitmeiral[a$c6iimdioplancta^n
gmficacresmaiorcs& cultus fortiores hoceut a/
ipicias in reiiolutioneanni duconiudi fuerint pia
netxfuperiores& inferioresqahi Hgnificant for/
tunade euentusbono^ ii hocecriuiecrintiti fine
coniiinfliois fortunz.Si aut mali uicerint (ignih /
cat impedimentum dC euent^malo^t Et fcitoGgna
fl coiudi fuerint inaUquoeo^ mali planetz (igni/
ficantmiiltirudinecomiptidisin rubaeiiifdl ligni
hoc eft n fuerit cdiimfiio i Ggnis aquaticis, (ignih /
cat corruptione e^pliiuia di filVex czteris ii^is.
(i aiit coniiinfii fiierint i Ggnis feis lignificanipelH
lentias ii mortes i fe[saialib^& Glrerit uariacio in
tnafailis.EtfcicogiconiufiionespIaneta^e & ecli
pfesluminariii cu luerint i Ggnis fixis ligniiicatlh/
bilitate mali dC eiuscorruptionecu fuerint i (ignis
mobilib^Ggnihciit pauritatedabilitatis mali & d’
corruptione d{ifignisc6ib’fienificant mediocri/
tati I malo dC iifr didt i bonomzc melTalla. Et de
bes obferuare hanc r^ula ultimi i oibus aliis didin
6ionib^huins(audiTibrit& ^pue iduob^feque
tib^. Et fcdm ioane hifpatenfem i fuo quadtipar/
tiroparteprimainoireuolurioneannimnndi.Iic
iudicabis in coniundione ud oppone przcedente
folisingreiruiarieteinueniasCgnuafc^ensiqua/
uis terra: & riusdominu &Ggnuiquoe cdiiidio
udoppoGtiode diisdniim & et Ggnu ipGiis teitz
fiCciusdnuni.Etfc^hociudkabis.NaGlarce/
dite ud in loco coiuSionis uel oppoGciois predi/
6 c fuerit mars ud fuerit dns afcn tis ud dns coiun/
Sonis uel opponis factet infbrtuniude natura fua
uc bellu calori iGrmitates calidas latrociniu & alia
qtiz fune de natura martis.Satiimus aut pluuia dC
cgritiidies de frigore ut quartana dC huius 1 uppiter
atitldC Venusnabeatdenalnrafiia. Etfatumus
(ignificat fupfenesdt anales opes dC Sinpeainiis
ii heredib^mortuojK luppiterligniGcatfup pecu
niofos ii diuites dC iudices.Mars fuper bdlico fos
£c modicos.Venus fiiper mulieres & [atios.Mer/
curi^ fup feribas oparios dC lapietes. Sol fiip r^es
& dnos.Etut fe habuerit quilibet eopt in ani reuo
Moe&ritfortisexrefpe^fofdCex domo&ex
loco in quo e dC ex refpeSu planeta^ ic ex uiuere
fic fe hibut ido anoea q ab ipis planetis GgniGcant
Nali liippiteredfottisbneriteu iudicibusdCcle/
rici s Gdei & Gc de czteris in quacuii reiiolntioe .Si
fol infortunatus & CerSeouturnusmorietur rex
indiz .Sicufolciforfunatocluppiter infortunat*
deGcit rex chaldaf.dC babiffi Gt cu ea ueniis infortu
nata rex arabu.Si mercurius ifortunat^rexx^iano
rn .Si mars rex turcopt . Si luna gens ois patief Qa
i^gnaliterfimficat in oibus. Etqnfktamuslia
flgnis q lunt aries tauras cacer feorpio capri/
(otnut^ piGus CgnlGcit ^udiocsftdolotes
DifHnaio.S. I74
fctfm nahiraf^ni & ffccrterfpIanrtaj.Etfifamm*
(it i eifd^ (ignis & pretemalu & bonu (ignificantes
(int orietakserit (igniEcatio eo^ uelox di i medio
5 ni.Et(ioccidctaIescrit poiiani mediu.&Efintin
qrta qua: eft inter qitaSC feptima dominici in.qiiar
ta oppofita iTgniEcatio eop: erit uelox .Et li fuerit i
aliquaalia^qrta^ngniEcatioerittarda. Itequa:
funt in angulis cito qax in poft angiiliribus me /
diocriter&in lapGstarde. Itcquiin mobilicito
qui in comuni mediocriter qui in in Exis (arde. Et
E faturnu sfueritin figno humane (ilitiidinis figni
Ecatinimicitia inter noies&paiiores nafciregib®
Et fi mars ftieriti aliquo fignojt argro^t figniEcal
aaita febre & dolore caloris & morte repentina .
Etfi in figno humane liRtudiniserunt bella&fan
giiinisefFlifio8C morspciufdc& p igncharc foha
nesbirpaleirsubifiipra. Ice nota q^reguls^diSx
generales dereuolutioneanni pofitea pdiflo loha
ncdebcntctiaobferitari induab^diftinflionib^fe
Ouentib^adpronofticandudccarifKa°ucrris
CTEt dicitalbii.jli.deflorib^ca.de fignificatioib®
planetant Sattrrmis impedit^horareuoliitionis G
fueritjfignohuanoaccidenthotbus (firmitates 15 /
guique & tabefafliocorpope & exGccatio & maci
es Si febres qrtanxEigaquoc^ Si iuolutoes aguGie
mors timor Si iterfeSio diuitii & dcGrufito retjt
uiSualiu&diiiitesefiricient' paupes&morienlf&
contriftabunf magni.Etfifuericinfignoaquatico
(ignificatbominib^detrimentu in aquis &detrime
tii aialibusaquattcis . Et nota q? impedietta fatur /
nit funt mars pafpefiu Si coiunfiione: Si caudap
coniundione.Et Efortiine^ faturaus S( no impe/
diaf fignifiat contraria eofzquxdixitn^.Etafpi/
ce impediente faturnuln quo figno fit quia firoe/
ritin figno igneocritradix impedimetiex ignib’
& cobuGionc i& fi in figno terreo erit radix impe
dimenticxpartcre^iterreftriinSdfimilitereritince
Ieris fignis.Etfi impedit* fueritfaturniis hora re/
uolutionis indica dcGntSionc Si impedimentif .
Etfi foitunat* fuerit indica fortuna .Et E fiierit b
turnusinfignoaereoerit deftnifHoex corruptioe
aeris eius tenebris SC maximefi fuerit Ermat* i (i
gnoaerco eritdeftniQioexcotruptioneaeris&ci*
tenebris Si maxime G fuerit Ermat*infigno aereo.
Cluppitcr ucroG ireiiolutionc ani fuerit iped it®
EgniEcat lErmitates corpo^ rE t G fuerit i figno ae/
reo fignificat paucitatepluuia^ SC corniptione ue
to^ cu corruptione aeris.Ec fi fumtin figno aqua
ricoerit inipedimetu in pifcib^.Etfi fueritt figno
bediali erit impedimentu in beftiis & proprie in
his quib*ntiint lioiesde his quxgtincntadipfuG
'gnn 8C fi fuerit fortunat dicit contrariu . Et afoice
plancta impediente eu 6Cuide in quo figno utSi
operare ficut operat® es de latumo comi icendo 0 /
gnificarionS ruS-Et fie (acies i fignificatioib® oimn
alio^ planeta^t .CTMarsueroGfuerit impeditus
& fuerit in figno huano Ggnificat mort£ Tubitanea
euiltitudioe ifirmits^SKiwres grsutes tertiAt4r •
Etfifueritin (ignoieito fipificat granitate aeris
caloris Si aere nocibilc.Et ufucritinfignis qitad tq
pedib*eritdctrimentuinatalibus quadrupedib^q
btishoics utuntur .Etafpice.plam impedientem eu
&loqrcfupeuficutfed(bircfaturni.C 7 Solcufue
ritlpedit*ireuoltiCioneanipaticnt'4iuitesfpedime
(u magnu Si accidet iiniucrfitati tiulgi lErrnitateS
& peipue 11 fuerit 1 figno huano: 6£ fi fueriti figno
aereo erit impedimcntuiacrc.&ficdcaliisfignis.
CJVen^efigificatrix niulicpeqfiipcditafiieritho
ra reuolutionis fignificat detrimenta in cis Si f ci/
pLiefifiKritifignishiianis.Etfifueriti figno aereo
dcGruef’ quicqiiid cft exfubftatta aeris & fic deali /
isfignis.CTMercuri^efignificator feripto^nego
ciato^ & puero^ q fi impeditus fueriti imra rciio
lutionisdeftruet' qaptinetadetiex hocCTLtmae
fignificatio legato^ &uniiierfitaris luilgi Si eo^
nidus &c6tinetie:qLixfi impedita Eieiitihora re
uolutioisdeGniefqi^ptinetad eadehoc. Etcrit
naratio fuperea quxad eam pertinent. Et fimiliter
ad merctiriu & fuper defcefionc eo^ in Ggna hu /
mana terrea aerea atqj aqtica: &beftialia afpcd*
quoq: maiore fiCfortiinaiK ad cosqiadmodu di/
duederaturno6<deaIiis:hxcaIbu.ibide.<r'Etdi
cit aoroaribidem m fine libri.^.iudicu Si concor/
datlialyaberagcllibro.8.ca.’7.cp ab introitu folis
in.io.gradu&primuiminutumfcorpionisbabe/
bif notitia iientope fulgup: & tmbriu Si ciiiufci 5 <p
aCTis corrupttois.V n aptaafceda &. 4, angulos dC
planetas hora illa.ficaipicemarte. Sicju.iiuicneris
illu in angulo angulo^ & inaximein angulome/
diicsliialiqtto figno^e aereopt:& habuerit aliqua
comixtionemcu mercurio fignificat tonitruaco/
rufcationesplHuias dnnabiles& fortes & locuGas
8i daniim K corruptione in aere. Et Gmars fiierit
in aliquofigno9etcrreope& in angulo tcm& fiic
rit foTtunx appodiate & habuerit comixtionem cu
mercurio fignificat terremptn Si apparitione igni
um Si res expaucfcendas Si daniim in mineris. Et
fi mars fiieritin angulo terra & fiicrit fortuna ap/
podiataSi habuerit comixtionecu mercurio figni
ficat terremot u Si apparitione iginiu in aere & res
expaucfcendasdanum in mineris .ErfimarsEierit
in angulo terra Si in figno igneo figni ficat combit
Gione aeris in terra:& danatur & cobuninturmef
(es.Et fimars fiurit in angfo terrx Si in figno a^o
inaquisdiminutionefignifiatdedannuieo toto
quod efide illis de aialib*& aIiisreb*.Et fifortux
habuerintcomixtioneaim eo minuent & prohi/
bentdanumtonitruo^e SC coni(«tione illo ano.
Et Gfortunx cu eo nulla comixtione haberin t toni
tnia& corufcationesfadentdanainannoSC eriit
multiradiidCmultacorniptiones.EtfiLuce mattis
fuerit in hoc fat urnus Si fuerit in medio ccli & i ali
quofigno^aereope fi^habuerit comixtione cum
mercurio&fortunxabeo remote fuerint fignifi/
catdannu inaeredC multaspluuias dannabUes ni
-eqis.Et Glat^us luerit in angulo terrx ficut pretH
idmuslti (igno terreo & liabiieitcomurtionl cum
tnercurio&fominzabeoreocernerinracddft ter
remotu5& apparebunt ftiper terri aquz nigra: dC
fimilia.Et/ifuerit jnflgnoaqiieo di in angiitoter/
rz di foitunzabeo remote merint Sc Iiabuencco/
mixtione eu mercurio miniient*aqiix i puteis SC da
nabunt oesres quemorant' in aqiiade aialibus dt
aliis rebus.Etll fuerit in iigno terreo & fiib terra&
foitunzabeoremotz fuerint & habuerit cornix/
tionecu mercurio (ignificatdanu interrafiCipro/'
riecatibuseius^ in mineris.Et (i merairius no ha
iteritcdmixtionecuco erunt ligniiicafiones^i/
fie tamen minores& Icitioret.Etnhabueritcomix
tionS infbrtunape mifcelignificatoresani&tem/
perabuntiirS; minuet' mala quz predixim^.Et fci
asq^quilibetexplanetisaltioribus habent unul^a
tG SC planetziferiores habent aliu.Quoniam pfz
altioresfunt Gcutfpiisuferiores Itero iicut corpora:
tizercdmfentenriaalbii.&hal^rahenragelin locis
^di&is. Etdicitaomarilinelibri.^.ludicug^rol
I arietis ingrelTii deprehenfoquecuq; iletia orien ta/
lis reperitur anni ducatu iiendicabit orientalis. Na
qi.liippiter omnia ad falute di optimu renouabit
Aatu .di hoc ibide faci t iienits fc<f m aomar. Meroi
rius liero admoduomniarediicit.Satum^uerodC
mars contraria his quzdixim’de.[oue&uenerco
peritur. Etdidtaomarqi ab hocfpeculationis ge
nere non efl deliftend u quotiens (Ingulas ani quar
tas fo[ igredi fdHat . Naqiiz (ietla orientalis foerit
ipniisquartzdiieatnfortifpricipaliterprimoquo
4 femper notandu dlfolis di limzllatcu\iel appli
Catio & pro llellapt habitu ubic^‘uidicandu. Et in
codeca.inprineipio dicit aomar ialmuliat deleta
&iplisin.ii''.f.^uaticoiignocdllitutisdu tamen
ifortiinz fub terra exii^enti applicentpeftciaut ter /
temotuineaderegionedefecndere portedtint, Lu
nanirludeletaifonunzfiibterraappIiunsfiCinS
gno igneo diiob^ locis cade hora & in eade r^io /
neexuibonenimia cumm&IuminariacS.ll.aiit
nonu po(ride3t.Si tamen in.i 2 .initiu did . Nonu
uero occupantes fine predidis efficiunt incomo/
dis.Eaiteinuefpercdebeatiireadehoraab hisca/
uendu admonet Iimanincdcletade in auffru defee
densflCincirciiIoautinlibrainqiiadifciirrens aut
inrcorpionetiluminecpcdputodecrercensnume
ro quiae minuit qU' tiunodeK dieminiis^me
diu icedatcurfuiifortuafeetiiafpefiu priiiatauu
ftioni aut qiiodlibergenuspefHseide urbi iminere
tdfanir.No elf ctgo ibide morandu qm eomiptio
in plurimas labitur regiones. Hic ruruu aduerten /
dfi arbitrorqmutriufi^ ffortunz cuauda i ariete
coniiennispedoracorrupit& principib^ucrTaiur
& hoe mow iuxta fignopt ordine & iitu . Elf eni
E rimu aries orientalis, duseptrinarius leo medius
ig^darius utriufi:ppoeior.Rur(u gemini primum
oceidcntalisip{itis 9 trinarius cacer aiifh^s pii/
mus aquo eo dus trinari^ nullomodo diferepat (lie
aotnaribide. EtdtcU^filiushalfllibradcigrtf
Tratfatiif.!.
fu fatumi in Rgna qr efi {atimiusTtrat ariete & facit
inorafuaineofignificatpelfiIcntia& piidul.is. In
tauro Cgnificatmortc bofi 6i peco^ di morrem
puero^ . In geminis morteomniiim unieniiu. In
icone mortem pecorum. In uirgine morrem pe/
cope di puffulas & fcabiein hominibus di comi /
prionem. In libra mortem pecorum tempeftatem
in hominib’ & comipdone. In fcorpioe uariolas
inhominib^lfirniicaresin piitendu& difFiciiltate
tismuliepe.lncapricornomortepecope.ln pifd
uspuftulasinhominib^ofctdentisfignificar. Et
didthal/abenragellibro.S.ca.li.Aptaafcedesan
nidCafcendensconiun^iomsuelopponisquzfue
rit ante introitu folis i arieteSC (i fuerit hzc. di alce
dentia &lunaraltuabifortunU$&dhs loci coniu
dionis llnriliter ^applicuerit ad fortuna & afpexe
rintip(i'idominuliiminarisq<f fuerit dustempo/
risfjgnificatqiilleannuserit liberab epidimiisSC
ioortalicacib°.Sed (i dominihope dominope afeen
dentiu& luna domini locicoiunfiionisiicl lio
rudominopearcendentiu& Iima& domini np/
pofitiois.Sioesifhiilmaiorparseopefiicrint ifor
tunari Egnificar midimias & niortaIitaces:& lioc
cricfcdm polte ifortunape di fe<£m natura eiusfiC’
locu i quo fuerit. Et fl domini hopr dnminop! afee
dentiuitdunuscope iplisextlfentib^forninatisap
plicuerit ad dominii o£fauziplope enmtepidimiz
moitalitadb’ magnis di fortib^.Et fi taliter nofiie
rintndcritmulumortalitas&licetibi fintepidi/
mixmorseritpaucarationeifla.Ee (i plancta qui
fiiericmagis appodiatiis his (ignificationib^ omni
busapplieueritaddominiuoaaiizfueaccidetmr/
Czmoitatitatesrubiranezfineeogiho no ifirme/
tiir.Etlidomimis fuzlexrz domus eiiuidibethope
figificatope applicuerit (ignaiioierutepidtniizcii
{firmitates logis . Et fi fignificatores applicuerit do
minis liiape fextape erunt ifirmitates no longe. Et ii
ifortunatus fuerit mars erunt ifirmirates ealidz Sc
niaximcqu^omarsfueritcurriisuclocis& potis
6i in figno ealido di ricco.fl( fi in fominator ftieiil
faturnuseruntifirmitateslatuimnelonge&dura/
biles dimaximelifatumus fuerit tardi mct^^&po
lensin figno frigido &ficeo!ha:chaIyaberageliibi
fupra. Et fcilm albu.inlibro deflorib^ca.de Ggni
ficatione Ifellape fixapi epicda funt ffellz fixz in ce /
ioquzlieu eisconiudiis fueritdoniin^anifi^ifi/
catpeffiletias& ifimutates di epidimias & lut jifz
ifeUzquasnarrabo.Incapiceenimariais fcdmal
bumazar.futduzifellznxzima.f.in.ij.gradudC
is.minutofiCalteram.f.&. 2 f.minuto& lariru/
do eoae cfl feptetrionalis & coplexio eope cfl mar/
tis& utumf.SteUzquoqipliadesruntexcdpIexi9
nemarrisflf lunz& iuniin tauro in . 9 .gradu&. 2 f
minuto ti latitudo cape efl fq^entrioalis & com/
plexio eope eff maiTis& faturni . Aldebranquoqt
di cornu tauri eff in .rp. gradu tauri fit .i;.nrinuto
to.fngeminiseflifcIlain.i 7 .graduiif^.tnmutfi(la
titudo eius dlfflcridioaalis & coplexio eius «11 foT
Diltinfiif
EEincinerofimtdiiificIIartqttarutii unaellin.r/*
gradu altera in.7.gradii,ff.minu.
uptetrionalis.Etealiainleoncin.if.gradLi dC.^i
niinii.&excomplcxioe fatiirni &altcrain.7.gra.
6. j^.mimi.reptctrionaIis.Eft&aIiainleonci.rf.
gra.&.ff.minii.cxcoplcxionefatiirni.&altcrain.
7. gradii&in.2i‘*.mmu.feptecrionaljstc6plcxionis
quo^faturni.Eftalterai uirginecoplexionis mar
tisin.7.gradii & i,fo.minit.& altera in.if.gra.cd
plexionis fatiirni. Eftquoe^ in libra (lellacoplcxio
nis fatiirni. & in.i6.gra.Etfiint.5.ftetIa:in fcorpio
neqiia^ una eiprimogra.6i:.2.minu.& altera in.
9.gra.&.7.mtnu.c6plcxionis niartis. In fagida /
riofunt.;.(lell£pariix:iinaeflin.tg.gra.&duo mi
mita:aIterin.2i.&primomimi.6f altera rn. 15^ .gra.
Sc odauo minii.& naturx fatiirni. In capricorno
runtduxilellaqua^unae[lin.27.gra.&.:.minu.
& altera m.28.6<.f.minu.cx complexione fatiirni
6Cunainaqiiarioin.9,gra.6C.<l.mintt.Etunain (i
gnopifeiu in.4.gra.&in.7.minii. Er dicit albn.cu
tiideris doniinu ani iudii alicui hatii ftella^ quas ti
bt dixi &in eodegra.fcitog; ipedimentu cadetliip
r^esSC diuites & nobiles &erut in cis mcerores di
trilHtiai&ifirmitates ex dolore capitis&febres.Et
fi aliqua ha^ (lella^ fucritin gra.afccdentisSC ali/
quis fiieritnati}seodeano& fuerit eius afcedensin
ipfis gradib® erit malus & ifortunat^dC habebit nif
tasifimiitates&^cipiieineapite.Et fidhs fcdiab
afccdentercuoliitionis fuerit iijhisflellis quas pdi/
xiaccidcnthominibiisiiirnntatesmalignx incolis
auribiisdi catan^ficc’’.Etn aliquaha^ ftella^ fue
rit in gra.fc£i reuolutionis & fi pner nat^ fuerit eo
de anno & fuerit eius aleendens fignu ipfu & Ihlla
fueritingra.fuiafcendcDtis erirmulta^c ffirmitatu
ex fuo gutture dCauribus.Et fi fuerit dominus tertii
cum feptimaharu llellaru enmt plurime ifirmirates
graucs & prolixe.Et fimiliter ficeciderit queda ha/
riifiellaruingra.tcrtixreuoliitionisab afeendente
£ipuernatitsfucriteodeannocui^arcendcntisfiie
rit hoc fignu & fueritftellaingradibasafccndentis
erunt ifirmitates cius infpatulis & brachiis. Et fi ce
cideritaliquaha^ fiella^ in.4.gra.reuolutionis&
finatiisfiieritpucrilloannocruntplurcs ifirmita/
tes eiusi pedore & pulmone 6(in illis partibus cor
poris.Etfifiieritdominusquintiab alcendentere/
uolutionis cu aliq haru fiellaru predidarii accidd
hominibus ifirmitates in iicntre &in ftomoco pro
hibeteseosacoitu.Etfimilitcrficecideritaliqiiaha
tii fiellaru predidaru In gra.qiiinti ab afeendete re
uolurionis.Et fi natus fuerit puer eode anno cuius
arcendensipfigraduseruteti.npluresifirmitatesei°
Inuenfre&inuomoco. Etfifueritdominusrexti
ab afeendente reuoturionis in aliqua harti fiella^
muItiplicabunPit ifirmitates in hominibus di inte
fHnisexcalorefuperfiuo.Sc fimiliter ficeciderit al
quahani; fiellaru in grafextiabafcendete.F.tfina
tus fuerit piiereeode anno erunt ifirmitates eius in
iferioriparteuentris.Etfi fuerit domuins fextiab
afeendente reiioliitioniscu aliqua harii ficlkru erut
pliires ifirmitates hominii in iicfica&in renibus di
in ancilis &ipartibus pofterioribus.Et fimiliter fi
reciderit aliquaharu fiellaru in gra.7. ab .ifcendcte.
Etfinatusfucritpiiercodeannoabipfo gra.enmt
pluresifirniitatesciusingiitture& inrenibiis& in
cruribus & i partibus pofterioribus. Et fi fuerit do
minus o&aui afccndetis reiioliitioniscu aliqua ha/
rii fiellaru predifiaru multiplicabitur morsinrnile
ris dC dciedis di cadet i hominibus pcftilenria di
enmt plurcs ifirmitates hominuinuiriltbus&ira/
dicibus cruriii ac te(hcii!oru.& fimiliter fi cccidcrit
aliquaharu fiellaru in gra.Siabafcendcnte reuolu
tionis& fituatusfiieritpuercodeannocnmtifir/
mjtateseiusintefiicul'& inuerenda. Etfi fuerit do
minus noni abafcendde reiioliitioniscu aliqua ha
rii fiellaru eruntpluresifirmitatcs hominii iniferio
ribiis. EtfimiliterficecideriCaliqtiaharu fiellaru!
odaiia noni abafcendente rei)olutionis:& finatus
fucritpiieraliqseodcanoeruntplures ifirmirates 1
inferioribiis.Etfi.to.fucrit dominus ab afeendice
reiioIuCioniscu aliqua ha^.fiel[a^ erue plures ifir
mitatesexgeniinicnlis.Etfimiliterfi ceciderit ali/
qua harti ingra.io.ab afeendente hora reuoliitiois
&natusfucritpU8reodeanno.& fuerit ipfi grad^
afcendenseiusineodefignoeruntplurcs ifirmita/
tesin genibus. Etfifiieritudecimiabafccdentere
uolutionis Cum aliqua h.irumftellaru enmt infirmi
tatcshoniinu plusin cruribus. Et fimiliter fi cecide
ritaliquaharu fiellaru in quinto gradiiabafcenden
tereuoliitionis& fi natus fuerirpiier in eode anno
fubipfisgradibusenmtifirmitaCescius plusin cni
ribus.Et fi fueritdominus.r: .abafcendente reuolu
tioniscu aliqua ha^ fiella^ quas dixi uelfi cecide/
rit aliqua fiella^ingra.i2.ab afeendente reuoliitio
nts& natus fuerit puer eode anno di fuerit afeen /
dens eius fub ipfis gradibus ex eode figno Ifirmita/
tes criinteiuspIusipedibus.Etdidtalbii.qifiafpe/
xerit iiippiterautuenusexloco imaginis &pro/
iecerit radios fuos & ipfil gradu di fiieritfortis ilo
cofuo.IuppiteruelLienus non operabitur aliquid
ex opertbusfuisq) appareat &fc(£m qiiatitate for
titudinisufdebilitatisplaneta^ erit multitudo ma
liucIbom.Etfiafpexeritinlocoin inimititie&c6
trarietatisnon repellitaliquid cxmato di maxime
fi fiicrit debilis in locofuo.Sed nitetur repellere ip
fum maiu di non repellet ex eo aliquid,. Si ante af/
pexerit malus ex loco diredioniseric malii omne
quod dixi tibi ex rebus plancta^ fefiinabiti^ opus
ruu& feqHitiirmdoaliud.EtfiafpexeritexIoco in
inimicitic & contrarietatis erit omne quod dixi ri
bi.MaUl di occupatio fiC.Contrarietas ab in nido
cuonismaliiifqiiiifineeuis.Siautearpexeritfolip
fii locu deteget ipfu maltl &apparcre faciet illud.^
omnisqui nititur ociiltareq;) accidit ei non poterit
ocultareilliid&erithoctuiiuerfaleeide regioni 8C
ctuitati.Ecnarpexeritraturnusdcfcedet tribulatio
una poli alia.EcC8fpexerUmcraicius erit hocco/
mixtu &eo!orat(3.Etfiafp£xeritIunaeritopusei®
{iciit opus forfeti erit citiusaliquaciilu & «kri^in
omni illoquodoptratiirproptercderitate curfiis
eiiisi&rciro^unuierTa quxribi dixi erunt! cerris
&ciiiitaCibiisquzfuerintindiui(Ioneditrde(igni.
hzoalbii.iibifiipra. Etdicitalbu.Smo maioris i
troditSorjidiftcrentia.i 4 .q) aries taurus leo libra,
fagi^ariiiscapricomus 6i pifces (ignificant iiirmi
tates. EtiibirupradifFcrentia.i 4 .dicic albu.gjfi/
gnadgnilicatiapudulas lepra mctjgies fChuFmoi
infirmitates funcarics cancer Uorpio caprieernus
6C pifccs ; hxc igitur {%na ut dicit aibu . eum luna
uelparsfortunzuelparsfuturo^ ialiquoeo^ fiie
ritipedirafignificat ifirmitates pdidas . Et ubi fu
pradifrerenria.ro.diciralbu.qrruntq[i<daIoca in
lignisqiizdoIorcooilojeiTgnificantutanchoza/'
rc : 6c pliades in tauro & locus tiubisfcancro di Io
ais fpine fcorpionis. & locus fagifie in fagiSario
& locus caude capricorni& Capricorno & locus
carusaquzin aquarioTutloca flegmoneocuio^id
mificat & eopi dolore . Libra quoqj & leo fortar
iisliimenoailopcipediut. Etdicitptole.i.quadri
partiri ca.^q? extreme partesarietLscomburuntfiC
mortalitate gignunt . Et fcim hat)' ibide illepir/'
tesdintdenaturamartis. Leoisdgnipaites prece
dentes fccEmptoIe.ubirupraaerecalidu&turbidu
ac mortalitates animciant.E t Ic^m baly fun t de na
tura folis & martis.Et fcd j ptole.Ggni libre partes
meridionales niorta!itateE;ienut.Etfcdmha])rfut
dc natura ratumi. Et quid^elunt gradusin eelo qui
dicuntiirgradusazemcne quigraduslc^ alkabi
tiii indinintrodiifiorio differentia prima qui funt
gradusdebilitatiois & denideat demlitatione.cor
poruhomtnu.f.cecitatctoditate3{ amidionlnie
bro^e & alias ifirmitates & dmilia.qu* homo ha /
bebit^diutiixerit. Etifiigr.idus 2 zemene patent
intra^atu primo huius libri didindione.n.ca. 4 .
Hxc aut dgnapredi&a&partesdgno^ dgnificit
epidimias & ifirmitates & pefHIentia & corruptio
neacris.Cufuerintlocaprincipaliamintroituani
Sf quartzeiusautcudominidirpodtorcsanniaut
quarta^ anni firerintineis.Etprecipuehxceaded
gnificantngna& partes predifie ratione' dcHa^ fi
xa^ineisexidentiuciiloca magna^tconiunfiio/
nu uel alipdii luminariiuautalcendentiaosp fue/
Hticisiauccu fiierintlocaconiundiomluefoppo
dtionu liiminariu precedentiu introitu anniaut qr
txeiusautcufiierirafcendenria annoje aut quarta
ruani.Etdcbesobreruarehicr^!asprius politas
inca.precedentehuiusdidinfiioniscoeementes Ii
gnificationesplaneta^ 6i dgno^ Si partiudrculi
CM6 redat ponere regulas particulares de p^le
tiade epidimias Si coiruptioneaerjs perquaitasa
ni Ptole.uero. 2 . quadripartiti' ca.! 2 .iiibirupra de
terminatdedominioc^iartsani no ponit miquas
r^lasde^ifiisaccideDtjbfexprefTe.nihilomin^
exiententia ptole.fiChalyineodeca.poteddiri ta
Iis ri^lauidjeli^.Si planetxqui domioastur i.lo
TraSatus.i.
cocoiunfliontsueloppodtionispreeedenris ttrol
tu folis in cycucp pundo^ cardinaliu aut qui dt^nl i
nanf in angulo fequcnrclocuconiimftionis uclop
podtionispredidufucritomncs ueiniaiorparsco
n1 dgnificantesepidimias Si pedilentias Si infirmi
tateSC corrupHoneacris.Et d tn dgnis huiiifmodi
accidentiafigmficantib^extitentacctiafilocapti/
Etficu^ocprediflidominifucrintcoiimfii cupla
netis ucldellis fixis predifla accidentia dgnificanu
bus uel ab eis afpicianf’ dgiul erit pedilenHx dC c/
pidimiap: Si ifirmitatii nnilta^ & corrupcionis.^e
risineade quartaani.Qiii auteplanctx & qux fi /
gnaprediSaaccidcntialignificaiicnntparet prius
inhoc SC in ca.precedentcfatis diffufe. Et dicicio/
hancshifpaledsinfuo quadripartito parte prima
in principio gj in coniunflioneuel oppofitioncp
cedenteintroitu Iblis in arieteuelquccunc^ pun6'->
rticardinaliu:c6dderaquomodo fuerit ipfc pia ad
qiiepcrconitinOioneiielpalpefiuiiaditlima poft
eoniunflioncueloppolltionc predifla & iitrube
nckhabueritillepiauclmale-.dcenidicic iprecrini
leaniisuelillaquarcaaniiSiergoillepladgnificaue
ritpdHlentia& q)idimiasd( corruptioncaccisdc
fuerit forris i loco fiio ertltpeftilentix&epidimis
inillaqtiarra. Etdicitalbu.in libro experimento
rufuopeuerfusfinearpiceluminare aiiusfucrit au
fioritas Si quia luminare cu fuerit confortati! Si
auSu fueritlumineeiusSCnumero.f. fi fuerit luna
& d non fuerit impeditu rq^ellit impedimetu ma
gnt1 & prohibebit a malo . Et cu fuerit afeendens
anni dgnum mobile erit tcinpuseonmi qiix figni
fieauCTicaudor inprimaqiiarta anni. ex bono uel
malo.Cii^in trauerit folcancru libra & captitor/
nureuolue hasquartas&conditiiefupereasaiccn
dens dilato dgnificatorem &dic ineodcutdi/
xifHin primaquarla. Et d fuerit afccndensanid/
gnu coe erit t^s eo^ q Ognificaiierit aufior medie/
tasaniprima.Cu^itraueritfbllibra reuoliieeime
dietate ultima dicoditueei afcendesdi fcito dgnifi
catorcdC narra queadmodu narradi iprecedenCi/
bus.Etd fuerit afeendens eoBc lignu fixu erit tem/
puseo^qdgnificaiieritauaorinfineani qtiiare/
uolutiopreeritomnib^ quartis hzcalbii. ibide. Et
ubifiiprauerfus fineeiiifdelibri dicit albii.afpicea
fcendens ani.Si fuerit dgnii fixii erit dgnificatio do
mini ani uniuerfalisabinitio iifqiad fineei^& me
lius d fuerit dominus aicendentis i dgno fixo Si re
cuperabisin hocreuolucione quarta^. Si autc fiie
rit dgnu comiineerit dgnificatio ad medietate ani
prima. Etoportettereuoluerealiamedietate adi
troicu folisin primu iminutu fibrx: forti^t^eril ad
bocutdtdominusafcendetisidgnocomuni.Eci!
fuerit (knu mobileerit dgnideato domini aniad i
troitu folis in itio dgno^ mobiliu Si fbrti^eri t ad
raiolutionequatta^utdtdominusanni in dgno
mobiliipoft hoc quere dgnificatore in omni rcuo/
UitioeCcut dixi tibi alpides ad boc queadmodi!
DifKnSio.S.
nfptcisad (ignificatoredni ani &facparticipe do/
tiiim 1 McuflgnificatoreTquarta.i)eIiinedio.Cucp
hiccrapietcr feceris fcito fortitudine domini hor*
& parte fortuna: acdominuei^& prorperitatecau
fxeopt:quiaparsfortiinx& dominus eius auxilia
turdoniinoanni&quartx.Gtfcitoconiundione
planeta^ cu domino ani 6 C domino quarrxdi c6
iunStoniseiuscu planeds& feparationceo^ ab
inuiceate^ aduentu co^ad inuice indomibusdC
afpeSib^: 8 c intelligememoriafiibi^atia^ eo^ 8 i
opera eoK per cafuseo^Sf comifcehis fubflatias
(ignop: mo^ &'quis mceri^cxrceeptione& cxifle
tia.illacognofceecfigificatore & fcito cam cojs ad
inuiceperdiuernrate& concordiauel alligatione
autciireceptione&reditionepoilhoc relpice ede
nifticopr in corporibus fiiis & ex dominus ani &
ex domino afeendentis & q? iit in afccndcnte Iiimi
naribus fortunap: dc malo^ qu&idmodu afpicisi
natiuitatibusfuper ede regis in coipore fuo ex fole
& domino medii czii & cdiundioneplaoetape cu
eis‘5: coniun&ione eopc cu planetis'& pone apta/
rioncpartisfortunx&dominu eius/ortitudinem
eius at^nugmentuincoq: fiint ex bono &re&ena
donem ex malo & pone impedimentii eo^e debili
tate eis dc ngiBcatori ruIHco^ at<$ augmitu in ma
Io. Etafpice magnatibus& diuitibusex ioueflC
militibus & nobilibns at(^ auxiliationibusrcgis dC
dominis exereUium eiusexmartx.Gt religioGs ac
deo feruientibusex fattimo: 6 C mulieribus ex tiene
re: 8( mercatoribus 8 C feribis aut amicis ex mercu/
rtoi&uniueriitatiuulgiexluna. Et participe fac
domindanni&dominu dom^eiusfuphoc& op
tima fac comixtione.Qiiod d fuerit unus eo^e ipe
ditiisflC fuerit ei parsin 3no& Ggnificanerit graui
tate& ipcdimeatuacmalurilluderitfcdm quatita
te coniundionisSi complexionis & eo gramus d
fuerit afeendens aut mediu ccli lignu eius preter ue
nere 8 C lana cu fuerit ipedimentu & cafus eo^ in
accidenteaut in angulo terre (ignideabunt grauita
le-.quiahscSilocafcminafimt&mars etiam.Sed
tnarsinfraeos eft.Sol aut ac fatiimus. Iiippitcr tiic
grauiuserit effeeo^ cu fucrifdomiis eojK in alcen
dcteautlmcdiocfclt . Etfeito qd,litomni plane/
ts 8 ( ligno ex 'ciuitatibusde climacibus Si cil<^ iu /
luneris dominii climatis uelciuitatis forte acrece /
ptii&boni cire&amalisliberatti& lignti etufde
terrx id duitatis fuerit libeni a inalisdidt i lioc gaii
diii & aptarione 8 c letitiil.G t ii inuencris piam & fi
gnuipeditudicitin eo malu.& ipedimentu & de/
trimentu fluededrudione & pelle.Cu fuerit domi
nusarcendentislpeditus Imittetipedimentu fcctm
fubdantia Ggni afeendentis & maxime! terra qus
cd diifd£ Ggni ut cu fuerit libra afeendens , & fuerit
neniis ipeditapatiturterralibrz Ipedimentu exue/
tisiGrmitatibus6{ piidults .Afpice ergo ad elTeli/
gnidCadelTedominifiu&adlocu ciusin drculo
& in qualibet quarta fe dC dicit fc<£m cp eft ei ex ter
tis.Gtcurciueri$hoclnrpiceab afcendete& domi
no diisSf fcito elte illius di ededomini fui & apta
tione ac dcCrimencii eo^ & loquere in hoc fcdm ^
iiidcrisipet® hxc afpice feiam & ci^dominiu & fic
donecpciirras omnes domos Sieo^t dominos flc
digniores fac angulos fiC eopr dominos quia edei*’
opiis& fortitudo limiliter cetera ligna. Etdicital
bu.fol & mediu cz 4 dominus ficdominus tunc me
diicxtilignihcatresdimtuquxG fuerit faluaabaf/
peSu malo^ Sc exangulis faliiabunf diuites:& Ii
ipedira fuerit bxcliora ex angulis determinabitur
^ediuici! & figniiicabit hocmalu. Ettindedmue
militti regis fi faluu fuerit & aptfi aptabuntur mili/
tesr^s.Etfiipedimentufueritipcdimeniu patien
tur.EtMerciiriusfignificatfcribas&negotialores
adrologos&do 3 ores& fapietes: qui fi aptus fue
rit & fortis aptabuntur Si ipli & fimiliter. luppi /
ferfignilicat confules& capitaneosqui fi aptus fue
ritaptabuntiir&ipfi.Etfimiliter uenus fignificat
nnilieres.Afcendens & Inna fignificat res uulgi uni
uerfalesinreuohitione ant:fiuein introitu quarts
qi fifiterit ipedita. fignificat ples Ifirmitates & do /
IoresdCgrauitates:&eograiiiusfifiierittn.6.ueltn
oaauo.Et fi fuerit ipedimentu ex martxerit febris
calida&morsfubitanea.Etfifueritlpedimentiiex
faturnoerirfebriscxcoleranigra&mors.Sol6£f8
lurniis fignificat reces & diuitesiqualccuqi igif pia
neta iimencrisipc^itu ex angulis diot nulii ex fub/
dantia dus.SiqualecuqiKnienerisifbrCunatn dicit
bonii in fubdantia eius.Malus cu impediet domi
nu afeendentis ipedietcG ex medio exU 8 i ipfe fiic/
ritrrtrogradusfueritij dominus anniitrabitgra'/
uitas fttperoes homines. Et fi fuerit in oriente erit
manifeftiiinoricntc&fifueritmanifcftumocdds
te eritmanifidhl ex patre occidentis Scfimiliterinp
temeridiet&rq>t£crionis&graiuiis eritelTe duiu
ciuitatis terre quxflierit in diuifione figni iquo
matus fiieritretrogradiis 8c grautus erit ipedimeii
tu eius in angulo .Et fi fuerit afpedus mali addo?/
minuaniueladfignificaCorefubfiantixexalcende
te’critgrauitasincorporeex.!.in fiibfiantia ex.;.i
ffatribus.Et.4.deparre patris Si parenti! Si magis
propinqiio^.Et.5'.defilio& minoribus & eis qui
fimtfubmaiori dus.Bx.6.deifirmitateS(.7.debel
Io& contentione dC mnlieribus.Ex.S.de reliquiis
mortuosi & contentione qififuerit fignfi mobile
iiclcomunetimebiturfiiprese.Si fiieric figificatoc
re^squeafpidutmali.EtfiPuerithfcafpe^^de.8.
fignificatorcnilHcoji timebitur fiiper nillicos. Et
fi Tuerit fignificator epp: luna timebit' fuper imiucr
(bs.Naiuadeteosmors.Etfifiicritex.q.eritcxpat
teperegrinatinnis & ex hominibus religiofis quiq
rimtiulhtiatEtfifiieritexdedmo eritex parte re/
gis & dominopt .Et fi ex. f .erit ex p.'ute amico^' .
Et fi cx. 12. erit exparte inimico^ . Et dicit albii.cu
dominusalccndentisinimicatiirarcendenti idciil!
cedderitinlocuinimidtixabeo fignificat impedi
menti! fc^mquaticateintmicitixeuis.i.fifiieritca/
fiis cius in .6. erit i hominib'’ ifirmitas & in.S.mars
Traaatus.i.
&in.T2.{ntmidtiarc4£m fubllantii feniiqao &e
rit&{imtIiterdommtisexaItationisa(«ndenttscu
^ditiis fuerit in (imili horu iocoru erit malu Si im
pedimentu ifra eu q>(ignificauitIoais domini afce
denris.Etdomtnusterminiacmplidtatiscu impe
diri fuerint immkaturai(xndenti.& (cSxa iimiU/
tudineborulocorueritimpedimentueoriiifraip/
(ii qddixi. Ethoctotuerttrcd!;qualitateaurqua
dtateafpedus foitimarQ d(maloru & fcilm cople
xione qiis fuerit inter (ignifieatores & loca in qua
cadiint&fortunzpera^eSu fuurepellutmalad^
profid6tni(inntretroeradeueIc6bu(le.MaIiue/
roimptdiimtnUiflntdiredircrpidentes etia locu
CDpIexionis.hzcalbu.in libro cxperiifientoru. Et
i libro dcdoribiis dicit albii .Sdto cp annus cd fue
ritdtisarcendensi fortitiidtefuaeodcanohorade
IcenfionisiblisinprtmunimiRutilanetis.i.cufiie/
ritarcendcnsiignufixu.Si non uolueriseidi anno
quartas poterittibiflifEceredufdeanni afcendes.
FidutiacnihuiustrdeftligBU fixu. Nonenimin
digebisreiiolutionequartarii&menfiu, Porro (i
fuerit ngnueomunenincnecelTeellJanperiitreuol
lias annujnhoradefcennonjsfohnprimu minutu
caneri& iibreatq;capricorni.Sdtohoc& opera
repcr eii quia timenisin omni quod operatus fiie/
risin afcenfionibus ha^ quartaK ficut fedIH in iin
tio anni equaliter gcdinertas ad aliud quia illud p
baui (Indiore q? dixerunt antiqni 8C inHenipartem
co^cuenire& parte errare. Naipfi dixerunt non
fan-asin aferndente quartz SC inarcendetediis me
(Is (iait facias in afeendente anni per piam qui fue/
rit pRs teftimonii & in loco fortiidixenint eni non
e(l nece(Te ut fadasi afccnd^tib^ qrtapt fimiliter fed
afpidaspfamfoitl non per multitiidineteliimo/
nio^ .fed per bonitate loci tantu. Et dixerunt alit
fades perdominticoniiindionisauc preiientionis
qiizfiieritantehoc. Et finon afpexcrtt aicendens
erit i^i tiirbulatio propriein locoex ciuitatibus &
terris quxliint idiuifione eius. Et facinafpeSii pia
rii ad eu qudmodu feddi in afpe&i planetaru ad
ipfiim in ariete Si dus triplidtace Si loquere fuper
parte in qua erit impedin^entiicaula illoti ftilnis
figno^inqnibusiliefintplanetzaipidentesdomi
nu qrtz: hxc albn. ibide. Et debes obfeniare i dua
busdillin^onibLisfcquentibus omnes Iiasr^ilas
uniuerlalesqnaspoiutalbu.CiiuohierisproiiolH/
care de cari(iia& giierra perreuolutiones anno^
mundi&perinrroitus quartane anni nec oportet
iterato recitare has regulas generales in diltinSio /
nibusfcqiietib^podqjpoOteluthie. Etdidthal^
abmgel.lib.8.ca .9. Qjiando [uppiter fuerit, dns
aUaiiusquartzanni (ignificat faluatione&feoiri
taieilliusclimacis. Etquadomarsfueritdominiis
quartz 6 (habueritarpedi 1 cufaturno.Etfiierit re/
monuabafpedicbtis ionisaccidentdamna&mo
tus & pedesSt multa turpia depredpueindimari
bus &interriaubihabueritdomtniufignuin quo
fuerit man . tn fi cfi hqc acciderit iuppiter lit i ali
quo angulo^ nartls minuentur hse fignificatio /
nes. Et quando folflierit dominus tempons Si in
(igno in quo fuerit appodiatus in quo habuerit di/
gnitatefignificataptatione&qtfiete&multubo/
nuinillotempore.Scdfifueritibide ifortunatiisa
maitefignificatgrauicatesfiCdanaacciderddon 1/
nis & altes 6C nobilibus at^ infirmitatesSC multa
mala. Et fi [uppiter fuerit in loco in quoproliibeat
danamartisremou^urhx (ignificatloncs.Etquii
douenusfuericdominatemporis&Diarsabarpe/
dibtisfuis fiieritremotusfignificatgaudia&alacrt
tatcsfiC fimiliai&quadolunafueritdominaquar
tzfomtnata&appodiatanderuntrnalain illa qt
taitamenfiiplafueriti fortimataamartz accident
inulta mala lcd!m natura 8 C fignificationcifigni SC
fortiusin iuuenibtisft hoc erit fcifm potentia 6C
uirtiitequahabetmarscu lima.Etfaturniiscufiie/
ritdominusquartzanni ficfiieric in aliquo angu/
lo^ martisfignificatmiiltamala de natura fiia.Et
didthaly quando in introitu folis in ariete non in
uenerisaliqueplanctd aptuiitfit dominus quarta:
da femper marti parte Si dominiu in introitu folis
in arietede iudicabit qiiarM fcifm fuu locu & pote
tiafialiii dominunon poteris habcre.Etfimilefac
delunainintroitufolisincancnudCfimilede fatur
no in introitu folis in capricomuiSC fimiledeuene
re in i n troitu (olis in libra t & hzc fades qu€do no
babuerispfamaptuiU fit dominus quaitzihzc ha/
lyibide. Etdet^obfduarehancrffiidainomni/
bus aliis di(Hndionib’.Etdebesob(eruare hic om
nes regulas prius politas in ca.ifio edeernentes qua
litate anni ex coniundione iiel oppofittone prece/
denteintroitii folis in ariete dC per cafder^bs de
besiudicarefcredepe(Hlentia& epidimiis (introi
tuqiiarrzficutinreuolutioneanniiidoportettere
dtare regulas prius pofiras in capi . illo, b t non in/
ueniomultasregulasdepellilentia&^idimiisnie
fiueo^huiuffflodi accidentia diu durant qafunt
grandia fiCmnltlj imiucrfaliadononponohicali'/
qi^capiculadedfdeacddentibus in menfibus nec t
meditatibusmenfiuanni.SedfufTiduntmibiregu
lzpnusponteinca.i(lode dominio coniunfiio/
nis ueloppolitionispreeedentisintroitii anni St in
troitusquartaptanniadpronofiicandudepellilen
tia& epidimiis&corrupcioneacris per omnes me
fes SC medietates menfiu.
CTCapitiilu fiwtu de (ignis pronodicis pedilentise
epidimia: & comiptione aeris .
Olo tibi modo ofiendere figna pro /
nofhca pe(Hlennxfi( epidima^Sii
a finnitatu Si corruptione acris.Didt
icaq; ptole.i .quadripartiti ca.9.9 (i /
gnaliaiaereapparentia drea lumina
riahoraalicui^eciipfisluianii Si ^pucli tdefue/
titaUacoiddiomagnauelficwdate (IcUzautaliz
llelle.2.inaereappareteseadeboraueli bora alicu
ius cdiua&idismagazuel alicuius Kinpojtreuolii
Dimiifilo.9-
t>i!uimfiimt<olorismgri»rmrjdijea<pi«faftirni ai^enticumaiiromixtiquafquaodoapparnefint
naturi imiraridixeiimiis : flgniGcabuteaqiiafunC lignificatmortemr^um&diuitnmdi: niiirabiin/
exnaturamartis .Bt fiditterforucoloruextiterint turretmimdane&uenicnt&lucccdentillisniclio
Hgnificabiinteaqtixrimrdenanira mercurii. Sed
prout oHenfu eil (tiprain cap . imediate przcedne
iuxta fententia ptoIc.& albii.Satnrn^niars & mer
curiuspellilcntia & epidiniias & corriiptioes (igni
ficant & uariasinfirmiratesdenaciiris eoru . Signa
Iiaei^oinaerepr7diclisinodisapparetia& pdi/
fiis modis colorata:h.tceadengmficabunt.Etdi/
cit ptolemctisiibi fiipra-^) ii ngnaliaprxdtda qua
Rbeciina parte luminariiuiel eo» quzcirca iprum
luntocciipaiierintineapaiterotumodoqiiz elV in
direfiopattisilliusiqiiaiKecolorapparuencacci/
des fiitiirti eiieniet.Si aure color iRecotu corpus In
minarunieleo^ qiiz circa ipfum fiint amplexabit
in maiori parce region(l.r.coneordantiuclj accide
te accideredicitiir accides futtiru.<iricedicitptole
tneus.ubirtiprac6ucnit&iircaiidatas ilctlasqho/
ra eclipiis ucl alictiins teporis rniolubilis appanic/
rit obreriiemus necnon & alia futura uni(ieri'alia'ii t
HintiUaqtiznocaturpricaauCcorpora autimpfe/
fiuseiiu& lifiaquopt necmeTtulibus& mercuria
libusquas^dixerimiisarTimilanC fiCaccidniaCf g
casacciduntopcrantun&perconrequenspcliiiera
tias&qjidimias Si alias infirmiratespredifias de
Datura marris & mercurii (ignificabunt. Et feam/
dumhalph%odi (ignaliaiignificatmortcsfubi/
Caneas dC fcbresacutasK taliadenamramartisSC
merciirii.Qualrter autem Icies ubi eiiententaccid^
tialignificataperpredi^faappareiitiaiaere Si qn
fi; ^ diu durabunt Si cuiurmodi accidenti eiienieC
&inquogenereretuapparebuntpatenthzcom/
niarecundiiintentionemptolenid U balyin tra
dam primo huUislibri di(lindione.f.capi.3, fatis
diffufe. EtTeamdumlniamptoelmei Si halvinca
tiloquio propoficione .99. (cintillacioes ifellarum
Silfellzcaudaczinaerellgnificantficcos uapores
Si fccundu halp Si iimiliier fecundii aliu comenM
torem prolcjjj^qui nocaturbtigiifarus.Siillali/
gnalia fiicdflumiKain omnes parces lignifica/
putitficcijljRSi tii»~bationemaeris:& inter iVcI/
tascuin Si foleeli femper.it.figna. Et ii iiU
quzdnaCjpillonimdicituruelqiizhabiieritmul/'
tus crines apparuerint in angulo alicuius regni mo
lietur rex cius uel hom 0 potens in eo . Et (i caderis
fueritab angulis fcilicet regni mulripliabunturcar
ceres Si infirmitates cnitinbominib^ erit m mors
coru Si maxime fubitanea. Et dicit hal^^in nneex/
pofitioniscentiloqiiiiptnlcmei ifie cometa quzdi
citurdnsaftonceftdecomplextonemercuriiSi e(t
ceruleiis Si pannis Si caudaeius longa Si in par/
te in qua cauda eiusappanieritrignificat mortem
regum .Et illa quz diciturnigra e(l ex natura fa/
turni Si cius color eifmagisceruliusi.p niger Si qn
appanienc fignificabit mortalitatem mulcii.Et illa
qiizdicitiirrolaedmagna Si rotunda Si habet fa
ciein id modum homiois Si color eius.cll Ht coloc
rct. Et illaquzdicit' uem ell honbilis alpeSlu ua/
dit cppropefoleni Si fignillcatmortalitates 1^3
Si diuitum. Etqitzpatticadicitur habet grolTu ra
duimquzficcttiiindafuetic mercurio morientirc
iiiiienes Si fapicntes.Si cum luna morietur ppCus .
Si cum faturno erit mortalitas graiiior .Si cu nrar/
te erit mortalitas per gladium.SiaiiCecuIoue fiie/
ritqinccpipfa (ignificabic i regib^ Si diiiitib^ap/
parebit nzchal)'ibidem.Etdicithal)'fupcap.9.2.
quadripartiti ptolemei cp licet fignaluini predi/
aorumuelilcllzcumatzuelpat ticaiielimperfed^
equus Si (imilia accidentia multa facittiicutffitpla
Ilie quz fi multa fiieritnocet animalibus Si plantis
Si f^t fames Si mortalitates: fed fi fuerit tempera
te proficiunt plantisSianimalibusSi caiifantfa/
lutem Si firmamentum in animalibiishichalyibi/
dem. Etdidtalbu.f.deconiuSionibVagis ditfe
reiiaul]inia.Si apparuerit aliq fiella comata i ane
tefignificatdoloresoculoriimSi morte boum SC
delmifiionemmagnatum.Etfi apparuerit comt/
ca in tauro fignificatinhominibiismortalitatesSC
dolores ficcos ; cut fcabiem Si prtirituni Si morte
boum .Etfifiierirapparitio eius exparte orientis
Si folfuerit equidifiansfigno tauri fignificat bubo
nes in hominibus miiltiimdiirabilescunniltis e ri
tudinibus in.4.efiiuali Si cum nimia mortalitate .
Et [t apparuerit cometaingeminisaccidentmtilcz
^tudines Si mortalitates Si accidet mors puero
rum aborfusin pregnataru Si morsaiiiu. Etfiap/
panierit cometa in cancro fignificat morte ftibira/
neam.Etfiappariicrit cometa in leone fignificat
mortem nobilium & accident hominibus fir.in/
giiiria.i.no poiTemingere Si dolor neths. Et fi ap
panieritaparte occidatis fignificat egritudines
multasSi fi apparuerit comctaiuiigineicarrctbo
mines multosdolores Si tremores febrium Si mu
heresincurrent uentofitares Si multa ulcera Si pii/
fhilas Si cruntmulriaborfusimpregnatanim& fi
appanieritcomcra in libra fignificat mortem quo
rudam regum a parte occidentis Simultam morte
in principibus Si nobilibtis.Etfiappanierita par
teoccidentisSi folfiicritin eqtiidifiantia libre fi/
gnificat mortem quonindam r^im.E t fi appante
riiinicorpionefienificatin hominibus dolores te
fiiculonim Si iieiicc Si cofiamm Si confeqiientcr
mulicresc3urapart^horribi[ta.Etfiappariieiit co
merainfagiltariofignificat mortem quonindam
nobilium:Si fi apparueritaparte orieris Sifolfue
ritifagi^ariofignificatmortem regum SC fortittt
dinem in firmi tatum .Et Q appanicrit a parte occi/
dentis fignificat aborfummulierumimprcgnata^
Etfiapparueritcoetaicapricomo fignificat mor/
temiufiorum.Etfiapparuerit cometa in aquario
Cgnificatmorteregisinparteoriencis Si nimiam
mortem ui liomicbi^ Si bubones Si lepram . Et ii
Tra5ahis.ji
apparitltcometa in figno pifcium figtiificat mor/
tcm alicuius p{cbis.Et(Tappanieritin|paitecccide
tisfignificatbubonM'& mortem cadcreinplurib*’
crimatibus& prscipuein occidite: hzcalbii.ibidc
Etdiciralbitma.inlibrode Roribus capitulo uldo.
In qiiocuc^ngnoUpparueritaliq cometa <1 appa/'
nierii a parte orientis erit uelociusbperi cius . E t (T
apparuerit a parte occidentis erit tardius operi ci®
Etdicithali^nabenrageUibro.S.capitub nitimo
quando aliqua RcUa cadit ab ariete dC dimittit liiu
Egnale morie^rexx^iao^.Etlifueritidecarusde
tauro erit mortalitas in terra babilonie . Et fi ccci/
dcrit de geminis morietur rex sgypti 6 C cnint mor
talitates 6i infirmitatesin tcrraperiii.Etficcci/
deritinleoncmorietur rex.Etficecidcrit defagi/
6 ario eruntmortalitatesitcrrababilonie&inter
rac}ialdal.erimtcpidimic& ibidem morietur rex
Etficecideritdepircib^fignificatlaliiationesmlras
bxchal)riiabenragclibide. Etdicitauice. 4 .can 6 is
tradatu, 4 ,capituIo.;.q 7 deiIIisqiixfignificantpe
Iblentia derebusquscurrutairmcaufaruefiutml’
tiplicentur roion & fu!nib& ftellc comatein prin/
cipioautum.Namindicantpcftilenria indicatioe
caufx.Roronuero-ctlludqai aereapparetutfielia
cadens fcilicet qiix efl cummotii ut fiihub.i .q; radi
usqiii efiutiznisfiansin aere.Itemdtcitauice.ubi
'fupra gtquadoiniildplicaf aufier & fubblan^die
biis.Et quotiens uideris turbicatem aeris & nebti/
Iofitatecius& extimaueris p]uiHam& iniienerls
uaciiiim ficctim & non pluattunc fcias q> comple/
xiohpemisefi corrupta. PefiiUntiamaitt sftiuam
maligna & malam lignificatpaucitas pluiiixiuere
cum frigorc.Deindcmultiplicatur'aiifter& comr
batur aliquot diebus aertddde clarificatur aer poR
cbdomaaa.f.ut fupra &accEditfrigiisinno3e Si
prefocatio & conturbatio & calidiras tunciam ue
nitpc{Iiienda' 6 c expeflantur febres pelWentiales
&iiariole’&fimilia.EtGmiliterqi!andoeftasnon
efiuelienientiscalorisfed eR calida dC humida 6C
cR iiehementis conturbationis habens matutina
aIterata&iaprctenemntiautunofuliub& ignes
& luiitiscritfignuni pcRilentif& aliorum finiili/
ter morborii peRilentialium . Et fimiliterquando
uideris aerem alterari uno diemultisuicibus cla
rificaturaerdiealiqHo5{oriturfolckriis& con/
turbatur aer dicaliquo'& oriturin udaminibus nc
bulxqiix eRutpulms'&cumcdoeRca!or& mo/
do frigus & iteru modo'calbr & modo frigus fiue
in eodem die fiuein multis diebus tuc iudicaqtpe/
Riletiaaccidcthxcofa patet fitilmatiice.ubi fupra.
Etcocordatbernardiis dcgordon.cucotfuoUb.
qititiilaf liliu mediciat.ca.r. Et dicit yfach libro . 4 .
defebribus cap .de peRileii tia q; antiqui Concorda
tifuntSC maxime hipoc.q? 11 in. 4 .annitcmpnrib®
aer corrupitur fiunt illo anno peRiletix.Ern nenti
in tribusmefibushyemis decebri fcilicet ianiiario
& februario perfiant&puluisin acre augmenta/
tur^aeris complexioin ficcitateiu mutatur line
plinila&dlcsmquaUtatciKrfanturuffiiinadicsi
'fitcalidadt alia frigida hxcfutpcRlmafigna: i bie
meiiereaiitempluuiali& turbido aiius turbatio
non diiroIuiturnifim. 4 .autf.aut. 6 .dic raro fiunt
febres ex humoribus.Sed plurimcnarcunturuario
le& puRule dC plurime oriuntur mortales peRilen
tie. Multa autem alta figna pronoRicapcRilentie
dCepidimiaruSCaeriscorruprione fumptaex mu
rati6ib®ieporu fcdlmlniam nppocra.arif. & auic.
6C alio^ 6c poniinf prius in cap. primo huius di/
Rindionisquaste oportet hicconfider.irc:& ideo
non oportet illa ponere hic in iRocapitu . Et dicit
auicen,iibi>ri]praq)fignapeRilcntiequxfuntfecu/
dum feneca focietatis caule funt iRa fcilicet ut iiide/
as ranas ranamlHplicari 8c ut uideas mures 6C ala
liaqiix habitant fub terra fugere ad fuperficie ter/
rx&exiremanifeRe.Etiifuideasanimalia maxle
nere & aues fccundu gordo .fugere ex nidis fuis 8c
ire ab eis:&fortairedimittunrouafua:hxc omnia
feciinduauicen.& gordon. ubi fupra peRilentiam
fignificant.rtemterremotus frequenter eR lignum
peRilentie.Nam dicit aIbert.. 5 .methcoro^ trafla
tu. 5 .cap.if.q>peRiIentia frequenter Icquitur ferre/
motu&prxciptiepeRilentiaomniu& animaliuf
lumen tiu cibum prope terra per os: qualiter autem
SCperquacaufam dehncfiacdillueRpriiistncap.
primo huius diRinflionis.ItcutcoItercariflia ano
ne lignum efl pcRtlentic & epidimiapc.Na ut coi/
ter in temporecarilhecorrumpuntur laetes frii
flustcirx&hocnonpoteReiTe fine cormptione
aeris.VndecontingitfrcqHeutcrpcRilentiamoria
&pretcrhocinteporccariRie homines comedut
abaria mala ex quibus generatur epidimix 6i ir.ul
t.Tinfirniitatesmalcincope corporibtis 6c morbi.
Et perconfequens cariRia magna annone ficut di/
cit haljr.t .quadripartiti ca.decimo. lignum peRile
tie & epidimiaru Hxe aut ad prxfens fuffidatpro
lignis pronoRicispeRilentiecii his qux difla lunt
prius in primo cap.hiuus dilHndionis.
Capl'ni.5'.deprefcmatione5{ curapcftilerie &cpi
dimie & corufeatione areis.
Olitis lignis pronoRids peRilentie
p 6C cpidimiarii 8( comiptioes ‘aeris
RcRatloqiudcprefematione& cil
ra a febribus & morbis peRiletiali;
busferfm medicorum auSoritates.
Didt.n.auiccn. 4 .canon.tra£l’atii. 4 .eap. 4 . &.f. qi
oporteriit infrigidesdomos‘enK qui patiatur (e/
brespeRilerialeiht.f.ualleffnifiibiis&odorifere
frigidis SC extremitatib^arbopt frigidare & irorj
tioib® luptis ex frufJtb® odoriferis frigidisSC rore
turdomuseo{Koi'dieaIiquoti£s& ppriecti aqua
tofacea clpbora&falidbiisUteoportetutrefflli
ceseo^ aera admiRrado eis frig^dafic iit fiat aer ho
ni'odoris& phibeac' piitredopaliqsmedidas.Et
dicit ralis io,alaiaforis.ca.fi.q>dotn®igb®fut mo
Diftina/o.4. 178
ntiiri qui ffbrts peAilenHatespatiu tur frigids t
& uencofx & ex aqua & aceto rorent. Patictes iie
ro herbas frigidas & bene redolentes olfaciat. T ro
cilTc qiio(^ de camphora cum r<^ de cictri quotti '
dieeisdentur.fit pedoribus coru emplallru ex Ca/
dalis & aqua rol^ea BC camphora fuperponatur .
Sitcpeo^ iifusomialup: reru falicis SC iiitis di ma
tiano^e & omniii aliape re^ iquibus elt frigiditas
(lipticitasplenedc ex fandalis camphora fiibfii/
migetur 8C ex aquarolacea multotiens tn die rore/
turrharc rafis.Quod autc camphora iialeat contra
febres egritudiespefhletiaiesp} fcdtn Italy. ter /
tio t^ni galienicanone.r^^.ubi dicit fe ipllini fore
czpeitucaniphoraefre medicina fadenteeiiadere
cxputredinehuo^ . Etdidtiple pp hoc^o dedi
iplam in potu in aritudinibus p^ilenCiarii&Ife
bribus putridis hzchaly. Etdidtrans.4.alma[b/
riscap.de mortalitate oC cautela ciusq> mortalitas
in plurimii in finedlatisd; in autiino aeddere fo/
let.quapropter (i inefiatts medietatecuenerint piu
utemubes quoqr di plmiia^ mfritudo node di dic
permanferit&meridionatesuendmuldperfiaiie/
rint uel aer etiam ita quietus fuerit 9 non moueac'
di cum hoc SC meridionalis uetns tuibidits exiflat
a came di tiino di confediontbus de melitis di
a frudibus recentibus dt dulcibus & abdneofii Ia
uacroaquzcalidzoioablKnendiim erit:in omni
autcomefride de aceto comedendu:& iitendii erit
&omnia in quibus acetum ponifeomededa ertic
de rob quo($ fruduum ualde acetofou di ponti t
corG licut de rob fucci uux acerbz dC Cted ribes Si'
granato^ acetofbp: dt maiore acetofb^ ac Hicci
lumach.E t rob acrtolitatisd tri Cumeda erunt iimi
liter aceri multa quantitasbibendaent fxpe:q>fi
magDanecefTitascarnecomederecogatgalis per/
dices marcuUnirexuscdosquo^& uitiiloscG ace
tofiCuuzacerbzfiiccoliimatmhisfimilibus con
diti necnon liares & huben 8C muror edi debent .
Si aut in coipore (anguinis aliqua appareat moto
minuatur abfcp mora.Manfionesautem in qui/
buseftfededu frigide (lnt:quapt porte foramina a
parte reptentrionis (int aperta di (iceuadent aeris
pe(Hferi dirponcioesuiariolasacmorbillos habe/
tesnccnd fi£febre.Gceuaduc{ihocregimie 110
luerit uti: ppeacii talis t^risdirpontiofiieritinfan
tesde iuuenesdC corpora habentes groiTa & cole/
tamnibea plus aliis euGodiendi oruiit. Quando
aatinfinecGatis multus fueritcator.Aiuunus quo
q ualde (iccus fle multii puliieriletusexiiteritflC fri
gusflepluuiaueniretardauerit.Manlioncs tuc in
frigidandzflC humedandzfuntde pannis grofTis
de canabo di Ii no aqua afperGs fiC appenfis di aq
in pauimento domus rorandeerutalabore quocp
& coitu {oltcitiidincabAinedii erit .Corpus aqua
calida lauandu eG 6f aqua nimis in potu Tumenda
Smiliaquotfcodainnianecri multa aqiiafli pati
co;ucarobibeda eritfli aquain niiie infri^aata
aduldbus uero flC calefacientibus di a’uiao'ni(l
multa reperatu fuerit' aqua cauendu e . Dedmifis
cucumerib^aut fl^ cuatrbitis fle poitiilads di his (t
milib^muItueritcomedendG.rumopcre^ cauendu
nejnfolefedeatur neqridunetnecpcomeGio tarde
tur.Sitiset nullomodo tolleranda e . Si qiiis uero
inmeridie dormire Liolueritin locis quiefeat frigi/
dis.Nutrietia qiioc^edacquz diximus.Pilces ue/
ro fi comcdtreiioluerit Tiiper carbones altatos eos
comedatumasquocpinquibiiscGacetolitascome
daC.[ntaliuerotempore(ingulisdiebusaqLiam bi
bere ordei miiltu confert di ^ipiie corpora calida
&Gccah3bentibiis.hi.n .hoc regimine preomni/
busaliisindigenc:8i perhocetia epoGibile febres
acutasin tali tempore euadcre.Quando aut in no
fiemlteapparueritaerisapparitioescomircationi
btu llmiles di acris color ieteride Umilis tueti quo/
c]3 Gauerlr primo quoru aduentu multi homines fle
animaliaegrotantrinnodequotjGuideanfjaere
radiiipledetesegrotantesdtomortl inairructaer
etia diffiailterattrahitiirflc ora egrotantiu fetidu
emittunt odore. IpGquor^inGrmimiiltu anguIHa
tiirfli ardorem habent magnu flc (idm patiuntur
uehementem fle ipfou infrigidantur infirmitates
di uoiniint fle ^erut humores fetidos : fle quando
talia adfunt frudusfle olera quzin tali nafeuntur
tempore funtdimitenda fle aquaquz inTuperfide
terrzmanifeGacGbibendanoefleaer calidus frigi
dus eG.Dom° preterea ^diu aqua flC aceto mixtis
irrorandaeG. Etficuh^moiiaere odores fetidi fle
putridi (int interficiunthokscum fandalis.fle eam
pliora lutfijffumigandzfli aqua rofacz itroradz
domus etia cucoGo fle thurz fle Gorace fle burime
flecamphorafle(anda!.ru(fumigandebet.Nucrie
tia quocp nt acetu fle lentes Tumac fle filia fle Tuc /
custiuzacerbe:acetu quoa cu aqua temperatu bi/
bendu eGuinum dimitenafi-fn hacquoiqi difpoii/
tione (umere in potu unu detrodfcis camphore.
fzpeconfemetia edi aqua niuis bibendafle aquz
bluidoisfrigideutendu cG.Vnuspreterea antiquo
rum phificoru dixit fle iGe fuit paulus fle dixit Ivoc
ruffo qi fi dux partes aloes fumantur fle crod ori/
cntalismirre uniufcuiitfcp uncia fle detur ex ds in
prindpio mortalitatis ciiiqppodere .it. abarach.i.
pondus trium grano^ ordd fingulis diebus utcG
aut cuuinotepatocu aqua maximualfeiTremediu
dixit enim ille (e hic neminem uidiGe hanc medi/
cinafn principio mortalitatis habente quino eua/
fenchzc rafis.Ethanc etia medicina ponitaiiero,
1^ .colliget capi.uldmo. Et fimtliter Auicena.4.ca/
non .tranatu. 4 .ubi fiipra prout poGerius dicetur i
hoccapiculo.Etannox^t.i}4S.intempore.f.maxt
me mortalitatis pitilTimi mediciioxoniahacmaxi
meappbabat medicina iter alias tflad reprimedu
malidi i^ius aloealiqafia addiderunt .Receperut
enim aloe mitra . 31. .dnamomi.j. tres trocigario
filoru madslignialoes maGids anadragmamfe/
mis: fecerunCqipuIuerem 9 fumpfenint de eo om/
ni die (principio oiortalitatis pod^diiape dragma.
TraaatrtS.i.
dcitm fiCcLimtnodkoiiiniaqiiamixttnuiItu [>ro/-
fiiit.Vndc&hancniedicinanota diligenter qd!p
batiir.Etdkitralis ubifu[>ra (|>Galieniis dixit gf
bonluaraimacetodC aquabibitiimhuk difpofi/
tioniconuenienseSt tyriacauiperantm eidem nat
de congruit. Confert etiam i temperieaeris putre
fa3irufFiimigatiocumco(lo& turx & (Vorace dC
& xiloaloes Si bunch.i.nod(isin ramo uelin (Vi pi
temirti Si (andalis Si cafora & mirrahxc rads ibi
dem. Et cap .immediate precedete.f.de cautela egri
tudinum trafeuntiiim dicit $ terra i qua antrax Si
mottalitas (tierit fugienda elV^ (i quis fugere non
poterit & fuerit manfio in locis in auibus ifVa fue/
lintin loco altiori morari debec& locum qui (lip
euento infirmi eligere debetiocusueeo dicitur fiip
c(reuentoin(irmiperqueniuentustraii(itad infir
mum.Egritudines nero qiisde uno ad altum traii
feiit{iciitIeprarcabie5ptirisS< febris. Ex quafeq^
mortalitas qux tilcacciduntcii aliqin manfioni/
busaiigufViscuoibiisiiVapatictibusucI liip uenco
eo|ic fedcti.Egritndo et oculop: deuno ad altu (i i/
tuitus fnciit cii tranfitipufVule qiiocj ad aliii tranle
iint.EtinfupIumopeobferiiadueutaboibus egri
titdinibusmaluhntibusodorejfanielongctun &
fupra iicntu fedeat hsc raits ibide. Et dicit hal)' li .
.6.dc regali difpofitioecap.jo.gj oportet cederetn
loco & a regimine in qbus cotingunt putredines
qita funt cae pelVilentia^ E polTibile non (it ba
bicatio fup uentos q per eas tranfeut putredies :SC
fic (it iiabitatio aut i fubterraneis parui huoris: aut
in domibus in quas no tradt aer mult‘’& riges ace
tn funt a£res& mixto fiCodoriferc frigidis uapo
ribusiociidisut fandala camphora&htu^i& mf
tiplica odores frigidos flCiocudos.Etineodcca.
jo.eSe principia dicithalyutaturreqiiieg pati^
pe(Viletias morbos in domibus frigidis & ype dc
curfusaqua^t in habitaculis altis oppoEtisqjnqui
Ioni (Vernatur domus roUs & aliis odoriferis frigi
disiciiaporefdomiiscaphora&ifrigeturaquaacc
to mixta, Ecdicitauenjoar in libro cliairmMicia/
ruiierfusfincmubiloquit'deepidimiis gj domus
palaciate melioris babitudis funt in i(Vo cafu $do
tnusterancxdC iiibeqilVerneturindomorcsoda
rifcre&frigidcficiitmirrafli fufFuniigetur dom®
& roretur cn aceto forti: fint fenelVre dom® apte
uerfiis feptentrione qa meridionales uefr nocet in
UVo cau .Sic ita<$ patet fccfm (uiam baly & auen ;o
ar cuiurmoi erut habitacula eo^ quipatiuturmor
bospdVilctiaiesdCquoluerintperfcruariabeis Si
qualiter eo^ habitaailaerucpparata.Nuncdicen
du edeeo|ic dieta SC eo^ curarcd!m (niam Auice/
ne ralis auejmr Si haly& aIio^:Dicititacp auice
na ubi fupra .(inteibieope qiiihuiufmodiinfirmi /
tates patiuntur ex accetolisdcficcatis & fintpaiica:
quantitatis.Cibi nangteope funt mali in tepore pe
flisquaxenoceteop: multitudo inquantu (it addi
tio&nocetiteruinquantulintmalifii oportet nt
cxtrabanturacorpore humores fuperfrui ^ incli /
neturregimeneiusadexlTccationeomoSi ex mi/
norationecibi nifi in exercitio oportet ut non ad/
miniiVretur eineq^ balneu necpuinfincqi tolleretur
(Icis SC reSificenir aer & declinet cibus ad accetofa
& minoretur ex eo & fit caro eius decoda in aceto
fis Si oportet ut utatur eis qux prolubent piitredi/
ne Si de illis quibus ex ea fit eualio c adminifiratio
tyriacxcu bono regimine.Etde medicamine fafro
ex aloe SC croco SCmirra fumatur oidiecirciter.;.
qme adiuuamtuihxcauice.Etdicitrafisubifupra
q^lhacfebrediredeincedendueaqua frigida dan
do Si rob de frudibus acetofis:& fit hoc qux ex ge
neratisdCexfuccouuxacerbx&expiris& macea
niscitrinis uel citri acetofitatetq’ fi nulliV iftop: ha /
beatur acctu cu aquaxgrisdandu e(V Si lac acetofu
cufarinaordei attjlacualde acetofu ex quo nutri/
annirhac.Prstcrealaborantespaltionealiquidco
medere funt cogendiPlurCs enim eoru nihil fume
re nolunt herbas frigidas & bene redolentes oiefa/
ciatitrocifciquoi^dccaphora cii rob de cicere quo
tidie ddur 8c pedorib^eope emplalVpe ex fadalis Si
camphora Si aquarofaceafiiperponatur: lixc ille.
Et dicit aiienzoar ubi fupra ^fiibtiliatio cibi euti/
lis inifVo cafu Si fit panis de bona farina Si bn fer/
mentatusinquo appofitu fit tepore confedioiii;
parildeacccoiacarnibusautcimiuerllsfeablVineat
ubi contingitcorruptio aeris circundat; haxille.
Etdicithali eodelibro.^.de regali dilpofitione eo
decap.)o.q>diligenterdebesconfidcrare fi Client^
infirmitatude paffionu prardidaru e apalTioe mu
tatione aeris Si cautelaeritufu regiminisex corra/
riis complexioni acris in i(Vo tempore in cibis
inmedicamimb^^prodcfletiaeuaciiare humore ac
riscompicxioni confonu eo tempore & amputare
natura ciiis.SiautadiientusciusefVde corruptione
aeris& alterationefubiVatizeiusquonia huiufmo
dihabitiidoacciditaerifcdmmaioreparteex ex /
celTu caloris Si hiimidi tatis oportet efte cautela ab
inCLirfu haru infirmitatii primo de fiebotomia de
hineexiaxatiuodi huius elV purgare fuperfiuirate
calidlDdnccpsutatur regimine refrigerate Si de
ficcante caneat obuiare aeri calido Si uenenolb St
occupariin fole utatur balneo aquz dulcis frigidz:
definat repletio cibopr:fame & fitim non tolleret:
caneat carnes ambulantiii magnoru animaliu gene
rantespclTimoschimos.EtfipcIVisincubiceo tem
pore alicui ambulantiu animaliu camesilUusfpei:
omninofugiat&continens.fic circa carnes auium
tantruitfimtpulligallinsdchuiufmodiuranturin
liguminibus iierbis refrigidantibus utetur uinum
in cuius loco fiimaturrobum pomorum Si huiul/
modi, Plurimi autem timent aduentiim peftilen/
tiz quorum complexio calida Si hiimidautfimt
pueri adolefcentes : quareoportet eos multiplica/'
refanguinis minutione Bc augereufumcope qui re
frigerant&deficcanC-.caueant&oIo regimen ca/
Icfacies&hnmefVans.Fiuntautpe(ViIentialesmor
bipIurimiqnefVautunusnimiericcitatispast hnt
Diftinflio.9. 17 ^
ptuuiaru' {Utim poft eftatc magne ealorii : nt lui fe pet illos flantemrboe qiiO(|| mo Jo i^rlet regi it/
brcscoReftquareneceffdeftpctenduufum r^mw lumqiupellilential«suultuicaremorbosutf(ipm*
refrigeranrisafhumeaantis.Miiltiseliarempori/ diaume:arqjhee€Collea6regiminisjitilisillicui
bus fiut morbi frigidi fleuaiatici iit appoplexia & dlanimusa peftilerialibus morbis QC iranfamtib*
h^iqiiareoportctiitir^mine calefacienti &dc/ flicomagiofisprefcniari.EtfiDmirlwcdiilinao
ficcantirhwhaly ibidem. Etdicitgordon.libro.i depeftilentia&eeidimiisfiCcoiruptioneaens.
(iliemedicinecap.to.qr^feruaripoiliimusapedi/
Itntia fi tempiiseft frigidum odoradomiifdi &li CTrneipitdiftinfliodecimadecarilHa & uilitatc
gnu does 8C ftorace Sc firiaaromaricafiiie come/ annoDe.& conrinetquattiiorc|mitula.
aendofiiieodorando.Etfit^sellclaru conucnie Cap.primudegenerarionecariuiar.
q>fiatinaromaricisfrigidisficiitfandar.rofiscam
pboraSC hiii^i.undefiCipfegordon.ponUhacca "KSpIBMriiMjllijljS&ilil Ofi^Iociitmn efr
ram.f.qrre^ficefiiixta t^ naturas ifrigidando depdhletia&cor
in efiate cum foliis falicis & cinaK iiitis albe 6C cii wj^t ^ niprioe aeris eo ^
curbita^at;mLiIcitudineaquzmgid;eficacet(& f um cariftia ^ peftile
aqu2rolatiz.Gtodoretcaniphorarofamrand3la corru/
&oiaacelofacomp<nintficuCe(l lac acetofumdC Iptioneprouenit.
berbaacetola quz dicirur acediiU matum granatii PSl j G71n hocautcap.
£c fucatsuuzacerbz & acetofitascitri & tiilefuni *primo dicendu elt
ucrfaliterrqjleriocibidt potus dCcoitusimuierfa wjZfSfl ( Sencracioc cati
bterdcbenriiitaiitpepe(hletie.Siauccgrintdofiie wHW ln^3r j»5^ M)lbepquoefl fciea
riifai^iineafiat fiobotomia. Sieolerica digeraf | ^ Idun* gjcartftia dti
BUtcriaOtcuref fiottdecetdi itadcaliis humori/ t?^'^^!y^”S^?^Jple<^-f.gcocratis
b^jteegofdon.Ex^iaisei^opoteftrecolUgt^ «pticuUns.Etutra^etfubdiuidi^qaqdaattWit
fi peftilentia luerit atida iftis debet uti odoran / tur penes lociS & qda penes fpen ipfiusdnone. C*
douelcomededocamphora.rcilicetrofisrandatts rilhaautgeneralisicajlocu&lcdmannonaeqn
etiam oibusucnifarquzdtciniroibusanglicc ua/ ptotamregioncmagnaniud per totum unum cli/
tidili&fimilibusfrietdisaromaticisqiiiprinspo matataeftanonepcmtriaqoafi in qualibet fpeci*
nuf.Aeretiadebctl^rariutprcdifiueftfhrnen annone 8 Cprecipuemfpedefnimentig> 9 pluri/
dodbmudcoemloeumfuumeum foliis falieisdC mnn illa regioneuel in illis regionibusprefameni
fii!ii»uirisalb»fii ciimfoliis lafluce St rofarum SC. miamoriuntur.Cariftia uero particularis fedm Io
cTmmfolio^prediSoytcummulritudineaquzfrt cum&fcim annonam eftqnfunaparteuniusr^
gidz&accri&tuncu^toiaacetolaficut cfrlae gioisdefidtfobmunicaf^esanone&fflaxfed
acerofum&aceduIaflCtnalagranatadtalia conii inaliafpcciealiaafpeciefrumenti.EtnoUndum
miliaquxpanimtiirpriusXapideseria tialentesl qecarifiiaanoneqcu^inhisregionibus feptetrio
pdhlentiacalidafuntifiimaigarirz iadnta fapbi nalib’utcditernfu«tnifialiqb°ina^qn<f ca^
rusrmaragduscorallusalb(is&nibeus&. ilii coli Xexdefr&iculrureautexnimia frigiditate aut ex
milesKcuifrisdebentaliqualrigidaaromatami/ mmufifxitateautexnimiahSidirateautexabdu/
fceri.SedinpelhIcntiafrigidaualentifiannirc»li/ doeuifiiialiuabillisrcgioib^t&^terhasqnejcas
gnum aloes ambra gariobli nux miifcata Si fiorax coringicaliqnin qbufdam partibus carifiia ex rdc
calamitacinamomuosdecorde cerni et multacd quadaconrumpriuouquibufdamauento magno
fimilia.Exifrispotefiiitiodorando&comedcdo ^zannonam anteuerammaturitatem eradicat,
cumquiburdamaliiscalidisaromaticis. Valentia Defedusaucinaratiiraautefiquiaterranoaratur
antcompofitaintitrac$cauraiuthxc.Vinuodan fficudeberetaiuqiiiaaratuniextpeddhtiinir.Per
ferutyriacainitridatumpotiomufcataleticiaga/ frigiditat£quo(pcatiircariiba.Stemminh)remc(i
lienidmbradimargaratoaltptamurcata&aliacd umgelumultumexcelTtuunsdiudurans aim ti&o
fimilia.EtiKemedicineqiiz prius ponebat fc^m magnonullaexilhnteniueucl modica neqt prata
rafim&atiosmedkosoxomequzfiutexmirredt aet^campifeminataerutifroannofertilesut Iole/
aloe&aliis^idisualentinutrat^caufa.Etfirdie bantfitanemilludgeliifitexcelTiuumtam durans
ia fiia &ejushabitatioficutpriusdiSuefr.&iflo fitcumniuemagnaabinitiomultominuserittali/
mdfii^ieruatio&curaamorbispelhtentialibiis umdelhuSiuu.Etnotandum^geluintiere con/
Ethalylibro.£.derffialidirpofitioncca.;o.ponit trariaturoibusremimbnsninctminatisflCexab/
pfeniationemamor^spelhlentialibustfanreimti fentiacalorisetiamineUateunummaturitatisano
bus feu c 6 tagiofis u t e lepra fcabies ptifis obtalmia ne multos prolongatur V nde per illam caufiim SC
uariota&fimiliaqnhui^i morbi tranfeunt in eum proptermagnampenuriamannonequatuncacci
quicohitatpatientinon oportet aliqiudcuciscd/ derinilla parte anni utcomuniier ell maior ca/
morari neteohitareindomo nna.red longe fiat rifiia annonefrilicetiniumoiulti&augufrosta'
habUatioabeisadlocuipquzlunt fupra ucntuia menex aiiis caufis.ciicui^ptia bu .qux es
Trtaatus!^
miabumidiute pMnimiunt Eimb' notabites no ti
metur Sicdtas etiam ut dioint ^pconomi no nocet
fhimento.redordeofabis 2 c pratis Fabz enim &
ordeum non crefaint nid poft feminationeiti (ba;
aliqualehuiditarehrierint.Etquiafames notabifi
aliquo (oco no flat cu copia frum&ii eodem loco
qui quidecopiam dici (lumaco in illis regionibus
non impedit Gccitastideo ex ficcicate fames nota/
bilisin illis regtonib^ raro uel nunquam caulatur:
Hutdicas aut excelTtua coiter eGcai ilHs regioib^
magne famis&pcofeqns magne cariftie frumenti
fine qua fames magna no accidit: unde uideduell
quot 8(i qb^mois huiditas frumeti caridia opaC*.
Et Qoatdu lio. mois buiditas agit ad cariltia fru
meti Primo iiidelicet q* ipedi t uedicores nc frume
tumltiuad (ocu uediiioisualeatdeportare fed illa
capcrfenoeUmuIcntimcdaiingararo autmin^
obillam folamcam accidit carilGa& diu manfvi/
ra tameqiiia& (i accidat e lignu cariflie in pnti
edtn miiltotics caper a<!cidens maioriscariGieifu
furu. t.agirbumiditasadfrumenti carifHajquia
&finonnoceatdefaflo creditur tiiaboibiishoi/
busuel a pluribus tata hiliditas dne nocumento
notabili ndtradbit. ^.buiditasagitadeariGia qa
ficu forti uenti deaceideritipm frumetii primit flf
inclinat.Sed iGacaficut Sl prima nd eG muUu tuu
datugararoaccidit ed qanon deprimit nifi inio
cisubiecopiamagna frumeti:tuqa Itui coiter n
accidit talisicGnatiofrumetinifiilods motuoOs
fiC folu ad hoc ex altera pte montis Gip qua Gat uen
tus.Etdicifcoiterabyconomis non oportet time
redefamedu ualles fertiliores fuerintmoGbus.
4.agithuiditasadcariGiaproducedohcrbasno/
riuasinfrumeto:& hoc^tditobiismodisaccidere
kil; roe arature in hyemeuelroehuiditatis 1 niiie
innate uelin uere:gaG accidat primo modo no e
miiltu timendii gaperartiGciu poGlit Inii^i ha'be
auferri.Sednacddat.2.m6magisttmedueGtuga
emalupnolHcadu tu ga nu^aut raro accidat hoc
abfqqLied!q.^.nocumltope dChuidicatis (d^ntfa
f.agithuiditasadfnimeiitiariGiain retardado
d’ maturitate & iGa cG ca Gmeda: tu ga nocet ara
tureani GitiiriUu ga peddationlipiits frumetima
lutitatis eiiifde efficitur maiorcatiGiaitu quiapp
frumentupoGtettninunaturallfue maturitatis no
tabile retardament u & t fiiis granis e ipfe&u di fua
granaafuisfpicis no faciliter %anf.Termm^aut
naturalismatiiritatisi^i^ frumenti in qiiibuldapd
bus citius cG:in gbiifda partibus tardiusiuxtacoQ
Cietudinlprieliueloci. 6.agichuiditasad frumen
Ii canGiaquiaipeditipm colligi &iGaca etimida
tfiganocetaraturafiilurianbtuppdelationcfhi/
Dtetiiautuno efficitarmagnacariGiaitultquiaii
MtalcariGiapululaiicritfnimentuinfuisfoUuu
lismulli dubiu cG gn ex tota reddil' qiiafi iperfedu
Kiutilefere .y.agithuiditasadcariGiagadeGruit
aratirl (^renotandu^inoipteaninocetex/
cdOua hliSus : aratote tn in guwufda giibus ma
g 's& ln'qu!burdamhitis{nxta''c 5 (!itionl pHeTue
ci.ltem pluuianotabifinadu impedit i plurib*
lodsdudiiratneareturterra. S.^ithumtditasad
frumeri cariGia ipedicdonein fuo tpedebito femi
netunpluiiia eni magnain aSu impedit ne femine
turdu dttrat:& etpliiuiaexcefTuia ia tarde ^tcrita
retardat feiadone poGp t^s notabile. 9.agitliui
ditas ad fnimlti cariGia pliibedo ne ipm frumetd
otiatur uel ne ad ^titate debita uel perfedione cd
fucra deiieniat uel in fuffocadoeu poGortmpriniu
aut homm facit pIurimuexcdliuaGatipoG femia
HonI uel Gatim aut adueniens ^titate aut debitam'
LnGraminefrumentiimpeditqueciicpmuIriim cx/
celTiuaintereiusfeminationemdC completum au
gumentum inGramine fuffocationem auc frumen/
ti poG eiustortum facit quecucpluimidicas nnilcu^
excclTuiainquacuqiparteanniintcr ortum ipGuS
frumenti & eius fere completum augmentum in
granis.Ei nota^ fnimennim ortum non fuffocaf
perhumiditatem niiiciusradixpertempusnotabi
leiaqiiamtotaliteremetgatur. io.agit mimiditas
adfnimenticariGiain impediendo neGoreatutde
beret.Et eGnotandum gt queciinq pluuia notabif
intemporequo fnimentum Goret cGei nociiiunt
ScdurattempusGo^quafi permenfemdl incipit
inquiburdam partibus tardius in quibufdamci
tius.Ethzccaufa inter omnia prius difiaeGmaxie
timenda tum quia citius nocet tu quia nocet magis
latentencito enim nocet propter teneritate; Go^
deGruendo eos ne grana generetur quia Gores ipis
granis multo fadlios deGruuntur . Latentius au/
tem nocet qnia anteapparidonem Gonim G cem/
periesfueritconiieniensapp.aretfrumentu(ineui/
tnperiodcteriorariapparetquoad uifit; perhui^i
pluuiani.Etiam in minimo frumento no apparet
fed feiriporeGate^ talis excelliua huiditas in mul
to frumento nocuerit: per hoc gi poG^ grana Gie
rit generata unaqqfpica pauciora grana retinet^
ut comuniter fbkbat qtibet talis fpica retineri in ta
b regione:! ipfis rpicis:etiam loca plurima inter.i.
gtanauacua inuenici c6tingit:ciiiiis loca in aliis te
poribusrolebantgranisreplcri ualet tunciit alias
quod liber granum eG alteri grano contiguum, un
de quelibet quaG fpica furlii; erecta no uidetur ma
gis nerfusunanidifferendapdnu^ uerfus aliam
dedimare:ruius tamen conriarium uerum eGcum
iprxfpiczfolitagranorumcopiaonerantur.Etita
i^patet qualiter humiditas agit ad cariGiam frume
tihumiditasnimia& nocetfiligini fiait& fiume
to fedordeo no tantum nec ita cito nocet Hciit ftu
mico.-fabxaut magis gaudentinmaximahuinidi
late cum tn eorum radices non immergannir ex
toto .Quantum autem g> agit ad cariGiam anonz
eG abdufiio ui^ualiumab aliqua r^ione uel ab
aliqua pr!a.Cum enim in aliquo loco fiierit ma/
gnapenuriaannonzinaliquaei^fpe quecui^fpes
tueritdcillilocofiueilliregioi adiacetaq magiia
liutiaudalU mediante qaaaonaabduci poterii
Diftinaio.O. 691
ue! adtJiiri illius r^ionis incole ppter luer u fiiu q/
nmt annona in r^ionealia ubi maior foeiir copia
diimtnilla^idaaqiiailliadiaceatr^ioni.Vnde
Ce in regione propria fiint ipiiincoleta maioris ca
ri(iizinicifaiii!itas& inr^onecuiadiaceat Calis
aquafine^citiusacddircarifHa 91 aliis r^ionib^
d^redutcomuitermaximacarilbainilia regione.
Sieiraqi patet ex qtiibuscaisnorabilib^ carinia an
nonz indigna proiienic.Sedprxterilias casca/
rilHzanonz^idasnit&alizcaxndtanrilcarilH
am necicaufemfacieusqua^unaeliroscadens fu
perregeteseofqic6rumens.Oicitenia[bert^.2.me
cbeoro^ circa prind. g> ros generat iuapore qiiz
multu habet hei idi aerei & fubtilis terreftris fled 8C
no eleiiaturrosninintpecaumatisquicu eleuat‘'di
geri^ caliditatefolis huidii aereu & pmiicet' ei for/
titerterreftre flccu dipofiea frigore coperatopin/
giiefcit huidu aereu dccadit ros flues & uifcomsdC
uaflilis ad moUismodu fupherhas de Tegetes dC fo
Iiaarbo^:foleautageteipfu eu^orat huidu & c 5
baric'ineo cerreflreflccLi & flt qnfaria fiibcilis fpar
fa fup herbas fegetes arbores fruSus & folia de fic/
eat ea & coburat idiidtcp ferenitate in eis de multis
nocetoiiibusflherbasrnp quas ceddic comeden/
ti:hzc albertiis. Grando etiam (1 eius lapides iint
mutti inniimerodi multum excefTutiicptitare uio
letia nimia dcilruicqtiodcu<^ genus anonx.9>arti
gerit , Didt eni albcrt® ubi fupra g* er^ do cades no
fol ti deflniit frufltis quos inuenti (ed ipedic fertili/
tateterrxin fequeti anoSeeaquz peutit reddit in
uciliaintmq^iiimentano nutribiliteraccipiuc tuc
dbuflehoceflquiafrigusmultuellin gradinefri/
gus aute efl qualitas mortifera dl harc uirriis manet
in aqiiaquz tiquefa 9 a in gradinc humefacit terra
de ipedic fertilitate eius de iflila fhifiibus extinguic
ineiscalidunaturaledigerens huidu nutrimentale
frufiuii terris crudu remanes generat iumetis abo /
miatione. Gutta aut magna pluuixeu (It calida to
tufadc'oppolitu efl cni ipfabonzcomixcioniscn
aereo derubtilisterredrisdCheti lenuiltudecalidi
tateuapo^t.Exquo flatgerminatiodeoptkifudit
terrade lileditalios frti^s tenes hocno facit ni(i
ex uipctiffioniSiharealbcrtiis.Et dicit' abhycona/
inis gf nix nu^ nocet frumeto necaliis fegetib^ fed
magis proded eis a nimia frigiditate ptegedo. Et
huic cocordatalbertusiibifupra dices qpaqux ni/
misrerolute multu feciindan terras de&iutcrefce/
refeminaga paulupaulad^redieste^atineisfri/
giditate Se fuerit bonccomixtioniscu aereo terre/
^is'.Quado(^ aute a ueto magnog foetes an iiera
maturitate eradicat catur carifha aliqtialis. fed non
multa uedidii efl. Aliqii aute Tubmerfiof^etu 1 ali
quibiispartib^ terrziuuat adcarillia. In quibuCda
cniterrisqusfut propinquzlittorl maris uelma/
gnap: fluiiiu accidit riibmerCo omniii (egetu Si nfr
omniuui&ialiuindfde terris exiflcntiuex nimia
inundatioe aqux fluuialisufexmmiocurfuaqux
raarinzdrculi^tis.Iflxaucecerrxultixpofitxno
fadfitmagna cariftiaut comtiniter fed folu pania
mutare tn pn t ad magna carifliacu .f .cais prius po
firisueUu aliqua eapt.Defabis dicif uulgariter^
quatopfesfuctato pauciores piino demo: Si hoc
eliquia urcomitniccrnd eflmagnacopiaearicina/
nishuidaexcelTiueSepropterpenuriaafia^ Ipe^
anODZ Sefu t ipfx fabe tuc teporis cariores. Et fub
noiefabapeinppolicocotinenf leticrzpileSeoro
bi Se CTia de fame nigris gaudet in maxima huidira
tedutn ea^ radices no immetganf ex toto. Nulla
enianoncclllpes arboy; uel herbapeno cofuetaye
crefcereiaqiiis.qiizdiiicrercerepnrmo debico dii
in aquatoraliterimmeigif eius radix, Inaliquibiis
aute regionibus meridionalib’ frcqiieter accidit ca
rillia.inoneex locullis de aliis uermibiis de anima
libus uocuus dellruetibus fegetes. Sed hoc rari^ ac
ciditin terris nollrisborealib^ eo qr hoc prouenit
ex nimio excelTiuo calore Si nimia HccitateSinia
gnacorruptioneaerisquxnoacadutinillis regio
nib^noftriscxcelTluefiaitiregioib^meridionalib*
Eiid in terris noilrisno efleimendu decariflia ma
gnaanonxproiienietcexcaisillisfcd magna cari ''
fliaprouenithicexnindicaceexcclTiua flcucpri’’di
flue. Alizca^oflec adduci decarifliaanonxfcd
illx ia didxfumciat ad pns. Vilitas aute anonxp
uenltuCcomuniterexc^soIo cdtrariispdiQis caii
lis.
CTCapitulitm fecundum qualiter Gt pronoGican/
du decariilia:Se utlitate anonx per orbes magnos
Se per ecclypfes luminariu.
|3iijtfiaaS| Odo intendo ponerer^laspai
ticularesaGrologix qualiter de ca
b1 ^ uilicateanonzeft prono/
H. fticandu. Et primolhoccap.quo
perorbesmagnosSepercuniun/
( 3 ionesmagnas.Se per eclipfes Iu
minariii.Pcoquo laendu ellhic Gciit in aliis diGin
SionibusdifiueGqjoporteCte primo feire initiu
orbis magni in quo fueris Si extrahere dominii ei^
iuxtadodrinatradita intraflatu primohui^ libri
difiindioeprimaca .4. Item oportette feire iuefli
gare diutfore ani tui 6C Ggnupf^onis orbis ma/
gni inqtio fueris ac etia gradu jpfedionis prout di/
aueGubifupra.Habitoergo dnoorbismagniiti
quo fileris oportet te iniieGigare dominu coniun/
mois magnx SC Gmiliter dominu eclipGs Iunx SC
folis. Si auqua ipfa^ liabueric fignificatione fuper
anno tuo per quo nolueris pronoGicare de carillia
Stuilitateanonz.EcfciasdominiaconiunflioniS
m^nx uel eclipdu luminariu p ca q tibi dixi in tra
flatu primo dillinfHonib^leaa Si tertia .C 7 Dico
igitur fcdmfentenCiaptole.i'’ .quadripartiti ca.S**.
&ni'rlj;dmalbu.y.deconiunflionib^ magnis dif.
prima.Saiurnuscufuaitdnsorbism^niauc dus
alicuius coiunfiionismagneautaliciiLus cclipGslu
mioariuiautcu fuerit diuifore alicuius anni orbis
Traflatus.j.
magni aiit alicuius ani de(Tgni(icattonee6iun&o/
nis magneudeclipiis Radentis SC fiieriteiLis (igni/
ficadoftipterrataccident in terra^ frudibus dimi/
m]tiones& detrimenta: <]uiacalor in eis debilitat
exfaRtmo:& maximeaccidet detrimenta in his^/
bushominesnecelTarioindigdieruntautedetrini
ta eop: puermesqui generant' in olenbus & malis
frudibus uelpcrlocuftas.Etdicitalbu.ubifupragj
maximeerit detrimenta in fmdib^ qui traxerit ad
acetofitate. EcdicitproIe.q>eritdetrimentuinffii
dibus& fubmerlinnibtis & magnispluuiis aut ex
magno frigore & (Tmiiibustex quibus accidet ma /
gna fames (eu cariilia occalioecui'’ multi hoies mo
rien tiir.T amen fci m haly fiip ido ca . 8 .fcdi qdri/
partiti pcole.n6 indices in re qua;n6 erit in fuo tpe
V erbi gra . fi (igni ficario faturn i accidat i tpe i quo
no (iit mdTcsucltrittcuconuenitutno indices fiip
triticiinec fipcniuasintpe nonuua^a fc(Imhal)r.
CTEtTciJm ptoleme.iibi fiipra& fc^m albii.ubi
fupradifrcrenda.fecunda. luppircroptines domi
niu fignificat habcidnda uidiialitl feu augmerii reig
necelTnriarti hoibus & friidhis terrx augmetabim^
& erut falubres & faliibrcs erut maris: nauigatoes.
Et dicit ptole.& haly qj friidus tcrraflC oesres alis
pfedibil«serunt:noccntes nero minticnf quia ojs
plaqntiincit miildplicatrcs cocordancesciieo dC
fuiicontrariudelb-uit.Vndefaturnuscrefcere facit
oesres impedientes natura humanapropter frigus
& fuperfiuitatehuo^ fiaiC eahntodore&fapore
malti & oesres cotrariasfibi danat ficuteaqus hnC
faporc Sc odorebonu .fuppiter liero cotrariu oio
operaftlischal^.CTMarsuero^diduobdnesdo
miniu fci^m intentionepcole.ubi fupra & fcifm al
biuiibi fupra dif tertia fi fuerit eius figure fiip terra
iii rebus adufuhominupdnentibus iitin aialibus
autl terrx natcerib^acddecdanu magnti ualdeerut
c^fruduii detrimentap infiamaiionescaumatifc^
coscoburesantplocnfiosuel antecphoiesfe iuuat
deifiiscadent pptcr indignos uetos uelp igne ca /
dente iliorreis autgranarii cobitrent'. Soluero p
difliiobrinensdniuqnqjfigmfieat cariflia Inone
Dicicen?albii. 4 ,maiorisitrodudoriidiff.fcxtaqi
andq alTiIauerunt coinndionc foliscii planetis di
redionifuein locis in quibusfui caloris grauitate
aialiad: feiapurit. firralUfaiienintopponeriiluI/
tieremodoni a locis in quibuspeiusabrentil aialia
a>nruit& feia.Vntiquec^quartuarpeSu alTimillt
locis in quibus parte alia & feminum iinapte ani
coluit in alio tpe ani cofiimeredennit.Equalita
tem quoqiloci alTifaiieruntin quibus.fnec calore
necfrigoreuinoaliqd confi5it:hunc fifrmodiifex
tiliat^trioarpeduaftilaueruthxcalbu. ibide. Et
Icilmalbu.^.decoiudionib^ magnis dif. tertia fol
^iduobdnensdiiiuannu infriiduofufignificat.
Itifc3mptole.ubi fiipra&fcdmalbu.j.de coiit
ffionib^magnisdifFer.quaita. Venus cuprardiflil
dniumobdniierii&fiierit cius fignifi.in aquis faci
et eas fccuadas $ o;imt nauigationes fecure & erit
in merrimoiismagnuIueru.Etfctlmbaly maxime
hoc erit i rebus fuaiiib® & aromaticis ut fu t fpes bo
ne&odorifere& pini & lapides prcciofi.Etdi/
citptole.q: animalia quibus iitimc* homines & fift
rcscrcfcentfiCmrriplicabCit'& proficiet. Ite,fc(Sni
ptole.ubi fupra & aibu.ubifupradif.f. Mercurius
pdifluobdncsdomimufifueritci^figlficadoitcr
fa fignificatdefirudionefruSiiucI cobiifiionisd:
uentoft & mortalitate & locuftas. Lunauero cu
^didudominiuoptinueritqn fignificatnnoecari
ftilproptcrciusruperfliilhumiditatcqi precifc in
regionibus borealibus.f.in anglia & in fcoda . Na
rc^malbu. 4 .cnaiorisintrodiidoriidif.fexta luna
ceteris piletis efi buidior&licet iiumidicas iiitl8(
uitedurabiliratefignificetnipfacfifuperfiua fuerit
impediet.NlomnerLiperfiiuiimpcdicnsiudicatur
EtuItcri^dicitalbu.icadediflrcrcriagilunapPccrc
risplanctishumiditatefignificat.Qiia propter ni
miam liumiditatem citius ceteris planetis apia qui
fibi copledicurcorruptionefufcipit. Etic^mal
bu.f.decdiundionibusniagnisdif.rexta luna pre
diduoptinensdominiu fignificatmorte & detri/
mentu in beftiis quibus hoies utun^.Sic itaqi patet
^luna pdidu optinens dominiuqfK^ fignificat ca
ri(Kalnone& uidiialiu & hocppterei^hfiidieate
fuperfiui Si ^cipuei terris nofiris feptecrionalibus
in quibus eipraUinadomina. Ex prxdidis ergo
paret qyfaturnusmarsdi mercurius pdi£lu duiunt
optinentes fignificat cariftia anone & fifr in quib^
carib^foI& luna .Sed Iuppiter& uenuseu pdidu
domimuoptinuerintCgnificantuilitace anoneS^
uidualiu& terre fertilitate ut ^idue.'GrEtfcif;
albu.f.d<c6iufiionibusmagnisdif.prima.S3tiir/
niiscii pdidu dominiu optinuerit£< fucritin arie
tefignificatcorruptioneacris diminutione iiidiia
liu.Etfifutritin tauro fignificat corruptionemel/
liu.Etfifueritillicretrogradus fignificat diminu/
tionereddituu.EtfifueritfaturDUsin libra ^idu
optinensdominiu fignificat paucitatepanis&ui/
ni.Etli fuerit in fcorpioneerutmultatmucs comi/
ptione5meires.Et fi fuerit (aturnusin fagidario Si
retrogradus pdidu optinens dominiu ^nificat ca
rifiilpanis.Et (i fiieiit in capricomo fignificat cor
ruptione agriailtiiredc redditus hereditatuppter
multas aquas di huiditates.Et fi fiierit in aquario fi
gnifieatdetrimentu panis dCuini.Etfifueritfatur/
nusipifeibus optinens dominiu fignificat
paucos reddit^ Ei paucos frud^.CEtfciIm albu.
iibirupradif.fc(£3.1tippiteriarietepdi£lu optines
dominiu fignificat augmetu panisdi plltatioesac
bope di uinea^. Et dicit haly i tradatii fiiodeexi
(fentiapfa^fubradiisfolisqi.luppiterin ariete fia
tionari^figificathudatilfrudiiu&feni. EtroEin
albn.ubifupra.Iuppitcritauro ^idu optines do
miniu fignificat multitudini panis di uini cu,dim!
nutione arbo^. Etfci^mhaly ubi fupra fi fuerit.
Juppiter matutinus fine orietalis fignificat habun
dantia Jhiduu di pafcue . Et rc^albu.Iuppitcr
DiltInflio.S,
in geis fignificat atJgmentil panis & irini 8C pr^iie
inpaiteocddentis.Ecforre erit diminuto meftiS .
Etfctfmhalyubiliipra.iiippiterin iiirginefubra/
diislignifical habuaatia repi . Ft fc^m albir.iibi fu/
praJiippiterifcorpionelignificar proiiieiiratc iii
oea^ Sfagriailttirxcubona plantatione arbopt.
Et fcifm albii.Iiippiter in pilcibiis prcdiflii opti '
nensdominifi fignifieatgrpliiiii* corrupctttnine/
as&oliiias&arborcsfl{ melTes.&fi fiicritillic retro
grad^figifi.nialitia rete i rc.GTMars nero prediflu
DptinensdominiiififiierititaiTroIcimaibii.figni
ficatnbifiipradifFer^tertia paucitate uifius.Ec
fcifmalbu.marsinleoneprediduoptinensdriiiifi
gniiicat cariftia bellia^ & panis & ^iptiein orie/
te.Etdfueritmarsinutt^ine lignificat mliitiidine
panis & iiini.Et cu fuetit tnars in feorpione (Ignifi
cat uehemes frtgiisiqrta autunali hiemali dC elliiia
ii rii multa liccitate aeris 6; nocet'hocpani 8C iiino
& arboribus & mefTibus.Et (1 fuerit mars in fagi /
^ariomnlciplicatiirfrigitsin qrta hiemali &(icexi
ftens erit corruptio anone.f. panis&iiini cii nnilris
palma^ plaraf6ib’iEt fi fuerit mars in capricornO
iignificat multos reddit^hereditatiicu paucitate fru
fiuu.Et (i fuerit. Marsin aquario fignificat profpc
ra aeris comixtianecil multitudine panis &tiini
& eu multo bono fed paucitate corude in pttb^ma
rifiinr.|K.Etlc<I;albu.ubifiipra.Marsinpifcib’p
difiuoptinesdominiiicarilhabefiia^ cii bona ae
fis comixtinnc.Et dicit albu in parrib** ifiisubi fu /
pra I eade differentia tertia qj fol piifln diiifi opti
rcsfignificataninfru9uofu.C7EffccCm albu .ubi
fupradiffcrentiaquaita.Ven^pdic.opti.dominiu
fifueriTeiiisfignifiratiofiipfpedebeflialequa iitu/
liirhominesfignilicatmultiplicationeeo^&eo^
pfeflione . Etfi fuerit ei^fignificatio fiip elcnictfi
terreu fignificat bonii efiefeminu arbori & fruflii
Hm.Etfifiierrciusfignificatiofupeletrentuaqua/
ticu fignificat habiidaria aquam &euafione nauiu
tnmari.<irMcrciiriusuerofn.li£luoptinensdonii
niCi fignificat carillia anoneput diflii cft.Etdtcital
bii.ubifupradifferetiaquinta.Mercuriusfifiieriti
ari cte^di£lu optinensdominifi fignificat paurita/'
tcanone.f.panis 6iuini.Et fi fueritin tauro (ignifi
eat deftniflinnc anemecii aquis nnilris. Et fi fuerit
in cacto fignificat frigidttateacriscii paucitate ano
ne & dcflmftioncfruSuii &pdpucin occidetc.Et
fifueririnleonefignificatdcftmSioncarbo^ fnv
finii fiffeminucupaudtateanonc.Etfi fuerit iiiir/
ginefigmficabntfortuatbonacomixtioneaeriffif
mulriplicationeanonc.Etfifiieritin libra fienifi/
catpaucitatcanonecuhumiditateaeris.Et fi fuerit
in fagifiario fignificat paucitatepanis&habudan
ijauini.EtfifiieriticapricornofignificatrmiUiilac
& mei cu ml’tifudieanone . <rEt fcJm albu .ubi fii
pra differetiafexta.Luna^difiu optinesdon-.iniu
fignificat mortebefha^e quib®hoicsutiint' & qucp
comifcef d^fitfificatiocufignificatioefigni arietis
ut.f.qfi e e^difias d rigni.diiniutione anone.Si fuc
ritin gelspdifiuoprin&domtniu fignificat defiru
fiinneuini. Etfi fuerit icacro erit ficciras& fames
in hoibus.Etfi fueritin leone fignificarniulta iicdt
tionebefiia|K & magnupcitieupi & profprradif/
pofifionceaje frufiiifi. Et fi fueritin iiirgine fignifi
Cat fallite hominii & animaliu cii utilirate beflia^:
& multitudine pluuia|ti & nnouc.Etfi fuerit i fagi
fiario fignificat detrimfiu omniii alaliii & ^ipi:e
auiu & dctrinientu unone Si definietur hereditatu
reddit^.Erfi fuerit in Capricorno fignificat iiilitatc
anonx& prorperitatepotus & uifitialiu. Etfi fiie
ritin aquario fignificat miti tudme locnfia^ 6C no
cumentu& redditus frufius arationis. Et fi fuerit
Luna i pifeibus ^didii optines dominiii fignificat
defiriidioneaiiiu&mtiltitiidineplimia^ ciinilita
tc.anon£e:ha’caIbu.ibidc.CrMoaodica tibiregu/
tasp3rtioilaresdecarifiia& Iiilitatc anonar fiiptas
excleiiatinnib^plapt fiipaliasidiiierfisfignisfcifni
fententia albii.6.dec6iun£lionibtis magnis.Et IH/'
to hic ficiit in aliis difiinflionib*’^edentib^huiiis
traflat^fccildicpoes regula: fuptfrcxcleuarionibiis
pla^itfupaliosfarietcpnminff differetiaptla illi’,
fexti libri albu.de coniunflionibus magnist & re/
guI.Trupreexeletiarionib‘’pra^ (lip aliosi tauro po
nufidifferdia fcdailli^lib.fextii&fic cetera, Dicit
itaqi albu. ubi fupra qj fatum’ fiipiouein ariete fi /
Gnificatficdtatctniilfa& mltinidineanona &mef
fes.ln tauro fignificat ficcitateacrisnimiaiplurib’
cliatibiisciiaugmetationc mclfiu.Inleonepaud/'
laspluuiaK&djniimitiomefTunpribusterris erit
& in pifcib’ multos pifccsSi mullas puas anes fi/
gnificat. Sanirn’iiefofiipmarteirauro fignificat
ficcitatl&nimiafama.lnieonemagnosiiecosca/
lidos & paucitate annns & melfiii ,ln uirgincdu/
rabile frigus rpe couenienti efripedimento arbo^
In Capricorno ua!oreafinoK:&ipifcib’multcispi
rccs& multas pamasaiies fignificat. Saturn^fup
fole in tauro fignificatpatiritarcroris& anonx.Iti
libra ficcitate multa & famcfp!imb’tcnis. f n fagi
fiariopaucitatemelfiii &niortcbcflia{e fignificat.
Satiim’(iipiienercin fagidario fignificat bonu
«iTe mefiiu.Etin Capricorno carifiiaafinopt (igni/
ficat.Sanim^fiip mcrcimu Mibra fignificat multa
ficritatc&famein plibus climatib’.[n fagiftario
mortebeftiaw. In aquario cormptioncmc(ruu& i
pifcibii$multinidineauifi& pifciu fignificat. Sa/
Mrnits fiipluna in tauro fienificarpaudtate anona
Inlibramiiltaficcitatc&famcinpbrib’ regioni/
bus.ln faGidario morte befliajt cu pauca fcniatio
ncmeifiu fignificat. Criuppiteruerofupfatumti i
ariete ^cd!m^lbu.^bi ftipra fignificat netos tepera /
tosin melTib’ 8C pfedu ? cis.ln gefs pfperitate nicf
{iu&frufiufi iqiiibufdalocis.In cii cro multitudine
mefriuin1conepfperitatcmefllri.lnuirginc;p(pe/
ritatefeminu, In libra pulcruefremeffiustcapricoc
noaugmentrtmcfTiu.Inaqiiario fertilitate tnltnne
rcgionfi.Ettpifcib’mu!tospifces& paruasaiiesfi
gnificat. luppiter tupee mattei tauro fignificat de
flmflionefpliiribiis rcgionib*’.rn fcorpione f«iti
litare rcgiomHigniflfar. riippircrfitpiienereigeis
fignificacmltiriidincnieirnj.ltilibrayfictiumeirul
InfagiSarinjilpcriraremcfTiii.rncapricornoanH
prorpcrii.Etinpilcib®miiltitiidincpifciii&p3nia
nlauuifignificat. [iippitcrfiignierciiriiikacrofl
gnificatfpedinientuiplantis. Infagiflariomultiiii
dincmeflTm.Incaprieornoaiigmenru mcfllrt.Etiti
pifdb^nitilto^pifciu&pania^aiiiri. Iiippiterfu
perliinaarictcIignificatiertilitAteani. [ntatiromf
ta fertilitate 6cra[iircngnifi.CrMarsfap faturnti
fnuiranefignififatpresrcddirusfriiSuu.Infcor/
pioneTociftasnociiiasimcflfib^.Jn fagiftario tiili
tateanonx.In Capricorno niLiUiCLidine aSnoprdC
oniii .Et! pifcib^^multa^ pifeiu & pania^ aiiiu (i /
gnifi. Marsfiipioiicicapricornofignificatnior/
teouul.Etinaqitarioincrenientfi platarii. Mars
fupucncrcin lcone& iniiirgine fignificat miiltas
locufhs.Incapricornomorteotiifi. [naqtiario lo
curtas ficcitatc & earirtia anons.Et in pifcib® y fpc
riratemulcaru rcgionu&nniltitiidinepifdfi&par
na^ autu fignificatMars fnp mercurium in uirgine
fignificat earirtia afinorum. Incapricorno canftia
afino^ morte ouiu& paucitateauiu , In aquario
paucos boues&paudtate extero^ aialiti cu mul/
ta uenatione & earirtia annona; . Et f pifdbusmul
ta uenatione & fertilitate I parte occidentis fed cari
ftinfementisanonz rtgnirtcac. Mars fuplunai arie
te fignificat earirtia qdnipedu . In tauro pdum be /
rtia^.In cancrocarirtia ouiu & bou & n^i. In leo/
ne<ariftiaLioucanieIop£& h®m6i aialiu . In libra
aucirateariii trahente onera. In fcorpione ualore
crtia^.ln Capricorno carirtiabou & alinopt. Ec
mptfcibiis adhuc paudtate bou & alio^ afui ligni
ficat.CTSotuerofiip bturnuiariete iigniii.iuibm
dinemefTiu.Intauro multa fameinhoibiis.fcd au
gmtu fhifUficatotsarbo^ . In leone mrtas locurtas
& aiigmentu herba^ fignificat. Sol fiip mercurii) i
aquario ligni&catyfperitatereddjnuu&ipifdbiis
multitudine uolatiliu & pifciu figni.CTVenus fup
faturnuin cacro fignificat loairtas multudertruere
fegctcs.In aquario boitatcmelTui fignificat. Ven^
fup ioue in libra fignificat earirtia anon;& dertni
fiionemdTtu.Incapricomo morte foiiib^cd paii
citateanonz. Et in pifeib^ detrimenti! uolatiliu cu
multis liumiditatib^ & melTib^fignificat. Ven*’fii
per mercuriu in cacto fignificat paudtate anonx .
In geis augmentu polTeirtonu.In fcorpione captio
nem peco^inplurib^terris.Incapricornocanfti/
am afinopt & camelo^ fignificat. Ven^fup [una m
pifcib’fignifIcaCmt'titudinepifeiu& paniaptauiu
CTMerciiriLisfiip faturni! in libra fignificat medio
critateanonx& nieltiu. In Capricorno dettimetu
berbaru . In aqrio augmtu meiriii:& i pifcib^pati
dtate uolatiliu fignificat , Mercurius fiipioiie in
uifgine fignificat paucitate feminii & herbarii. In
fagiSarioiundattonescu dertrudioncr^ionu.In
aquario bonitate reddUuu . Ec i pifcib’ ficatate
Traftatns.j.
famein pliirib’ terris fignificat. Merciiri^fiipmar
teinarictcfignificatpaucitatemelTiu. Ingeismnl/
ta morte oiiiu.InfagiQariodcrtniflione reddituu
In aquario earirtia afinorii cii multitudire mcITiij .
Etin pifcib^ualoreafinoru & morte ouiii & tniil
tasnurtes fignificat. Mcrcuri^^fiip folc in leonefi /
gnificatmortem in abiilantibuscii multis locurtis.
In uiiginenniltos rcdditusciiin multis IccuUis. Et
in pifcibiis paudtate uoiatiliiim &pifciu fignificat
Merciiri®tupuencreIarietcfiE,ificatpficuumc(liii
IiiaqiiarioincremcntiimnicIIiufignificat.CrLu/
na ucrofiipcrfaturnrhin tauro fignificat paucitate
mdliii.Inc.icroetiapauciratemeiTiu. In libra mul
titudinemertiii & in pifdb^paucitate ligni . Lii/
na fupucncreintauro fignificat preciu afinorfifii
morte boii 6i paucitatem ineiTiii 8i femini). In ca /
pricorno difperfione afinorii morte boum ficdca
te S< paudtate fementu Si meffiu fignificat. Luna
fup mcrcuriii in pifeib® predidu optines dominii)
fignificat multitudine uolatiliu Si pifdii. Ex pdi/
dis patet qualiter plxfigificatcafirtia& iiilitatcan
ndzpeleuationequoriidaeoriifupalios.CrEtdi
cita[bii.}.dec6iiidionib®magnis differctia prima
quadoiungit'iienusfaturno fignificat fertilitatem
fiibrtantiaru aquaticarii ut funt margarite & fimi/
lia.Etqiiadoconiungif mercuri®cafaturnoadiie/
nietomnib®niors& fames. Iremfc<Enialbii. 4 .de
coniundionib5’magms differctiaprima.Cil fuerit
aries fignii y fediois orbis magni aut fiierit i eogra
dus p fedionis orbis aut pueniat ibide diredio ue(
proFedionielcum fuerit gradus afeendentis fiue
locus alicuius coniundionis magnx uel alicuius
cciipfis liiminariiim in ariere aut cum fiierit ibi/
dem almiitaz fiue dominus difpofitor alicui® teni/
porurciiolubiliueritmulticudoherbaru&pafGio
ru & mediocritas arboru Si erit corruptio i cibari
ispropterhumiditate: diminuent' nieiTes arenales
cuyfperitatealioriifruduu. [lealbu.iibifupradif
ferentia fc<f a cii fuerint tauro fignificationes qs
xi erit anus mediocriscu multiplicatione panis&
elinit fnidus. EtfctSjalbu.ubifnpra differentia
tertia cu fuerint figno geminorum fignificationes
pdide fignificat multa tonitrua & corufcatioes SC
uentos ocdddalesdertnides reddit® Si pcipiici p
temeridiei fed mulriplicabunt' mertes in pluribus
climatibus& fignificatmultitudine fniduu.fior/
dei Si datiloru cu falute arboru. Et fcd’m albu.ubi
fupradiffereciaqrtacufiierint cacro fignificarioes
l^idc erit fames Si paiiptasypter ficcitate fed erit
augmenti! platationu femini! 8C indigebunt holcs
multuequis&afuuis& erit mors iaimibus fed ait
forte nincmfcicudo cibi& pot®. Et fcdm albu.ubi
fupra differetia fextacu fuerit uiiginifignificatiocs
^idz miilttplicabif fames. Et icifm albu.ubi fu/
pra differetia fextacii fuerint fcorpioni pdi&xR/
gnificarioneseritmulticudoanonxdi melTiiWdC
ericdertnidiopafcuori! pre dertrudioneniuiu 6C
eritn}l(iciidobertiaruaqLix& uenniu terrx.fiiao
DifHnflio.ro. rSj
cumentuhoibnsaiTermib’. Et(c£nalbu.ubifu/
pradiffcretianona cu fiunt (agidario (ignificatio/
nes pdi&x erit mfti tiido uermiu teirz Si boii Si de
ftrtidiolpicaru. Etic(£inalbu.ubi fupra dtffcren
tia quinta cii fiierint.aquariofignificationes predi
dxnocebuthumidttacesuineisfed eritamis fertilis
Si augmentabiint'’ anonz tii mtiltiplicabimc' locii
n£.Etrc(imatbuubi fupra dif.i2.cii fuerint figno
piiciu Hgnificariones^didz profperabi^ agriciil /
lura fflulripltcabiint' frud^dC paties cu pauca re
reruationereddituu.Ecfc<fmalbu.;’.de coiudioni
bus magnis differetiaprienacu fuerit fignupfedio
nisorbismagniautafcedentisreuoliitionisiiddi/
redio uellocus alicuius coiundionis magna tid e/
clipdslufartij in afcendenris r^onis tuzaut Ii ali /
quis pfadnator fiieritin ee>in tenmorib^^idis fi
gnificat qtapparebut in regionib* dC ciiiitatb^^^
Cgnificationesrimtilliusfigni bonitas uirtitsdc re
nouado rep: Si cdpiementu ea^ Si multitudo co/
melHonis^ potatiois . Ite fcdlmalbu.Vbi ftipra
difFeretiafeoa.Cueaquxj^ixiapparuerint infe/
eunda domoplanetaautdifpontorfueritibideap
parebit in regionib^quartape fignificationes fut ali
quilignimUra ueditio&emptio&aquifitiocefus
Et fcamalbu.ubi fupra difTerdia quinta cu eo qua:
pdixifuerintin.f.domoapparebitiregiooib^^qua
ruligniiicatioeslutilli^ligni.f.ufurpatioreddicuu.
Et fcdm albu.ubi fupra ^f.fex ta cu ea q ^ixi fue/
rint i fexta domo apgebit i milio ! mercimoniis ire
gionib^qua^ (ignidcationesfutilU^ligninegotia
multa Si ueditio Si eptio.Et rc<Sm.albu.ubioftedi
tur fupra cu ea quz ^ixi fuerit in fexta domo wpe
bitinregionib^ quarum lignifiutioesfutilli^iigiH
aquinRocerus.Etfc<Iraa[lM.ubi(upra diAmntia
quintacu ea qiix ^ixi i quinta fuerint donO erunt
mfrzuedttionesdC emptiones datodCaccepriodi
largitas & multa fubSatia regisir^onib^qua^ il
gniftcacidesfuiilli^iignihzcalbu.ibide. Etdebes
obferiiare oes regulas ^didas de iigilrcatoib^pfa^
& figno^ inreiiolutionib^ano^ mudi Si iinitiis
qrte ani ad pnofticadii de cariiba & uilitateanoz.
EtdicitmcMilaineplafuaca.g.qicu coiunde fue/
rint oes tres planetx fitpiores i uno termino uel fa /
cie Si afpexeri t cos fol Ggnificat res maximas fc£m
quatitate fortitudinis eope dC eu q uinci t i Ggnis eo
rmdduec e maxima coiudioquxiignificat deftrii
dionequoriidaclimatunee no d( res maximas di
^ipue u adiuuerint aliqpra^iferiorestdC.fcito^
fortior eo^: (it (igibeator q (i fuerit fortua lignifica
bit fortuna. Siit mal^ (ignlfieabit impedimetu. Et
'hi pfetzcu fuerit i exaltatioib^futs (igniGcant bonu
di temporis wtatione.Siueroc&iundi fuerint in
defeendentib^fuis Ggnificit detrimenta comiptio
ai di iicdtate di fam£ di iiccitate niii fuerint foitu
natt.Etlic6iundifuerinti(igno igneo lignificant
(Tccitate.Si i aqrio mltitudine pliiuia^ i aereo forti
tudineuentojt St iterreo multu ftigiis dc ipedime
tu.Et GcoiuadiEierint i Ggno.malitulo Ggnifkant
defirudione maferopt ex atalib^di (i i felo Ggibcat i
feisaialib*’.Etiibi fupra ca.io.dirit.Mefahakqjc6
iimdioiouiscu famrnoefl coiundio inaior& co
gregatioeuent^abeacftutarpicias horacoiundio
niseo^adafcdIensdi'plas&,(aas illuqiiincetii/
lu.f.i fine eo^ qui GfueritfortuatiisGgniGcabicbo
nii diremporisaptatone.Si uero Ggnificat malii (i
gnificat detrimenta di*corrupfione Gccitate & fa /
me.Et,cufiierit.IuppitcrfatiirnofortiorGgniGca/
bit bonu in eadec6iundione.Si uero fuerit fatur /
niisfortiorGgniGcabicmalu5itribuIatione.Etcd
iundioeo^ iGgnis igneis di aereis Ggnificat Gcci /
tatedi grauitate fori di in terreis Ggnificat defirii /
dionefeminudt famediinaquaticis multitudine
pluuia^.EtGfuerlc fortunati Ggnificat aptatione
inoIqiGgnificauerintdidiminLitionetnali.Ecubi
Gipraca.f.dicic.Mefahallade cdiundione dua^ i
kinuoaoi gi hzc coiundio maxime .f. fatiirni di
martisGfueritinGgnoigneo Ggnificat deGrudio
ne di Gccitate di in aereo uentu.Etiaquatico Ggni
GeatmultitudinepIuuia^e.Eti terreo Ggnificarge/
lu di fortitudine frigoris.Etfortunzcu alpexerint
minuetdemalo di cu arpexerint mali augebut . Et
ubi fupra ca.a^dicitmefalla^coiundio minore
coiundio iouis di mattis di Ggmfieat euetusqfue
ritex pluuiisdi nubib^^di comiprioneaeris.EtG^
fuerit in ipGi cdiundione fortuna Ggnificabit for/
tuniu.EtG^fueritmaIusGgniGcabitmaIu.Et Icito
q> cu coiunda fuerit fortuna cumalo appebit natu
ra illi® quzfuerit fortior .EtGcoiiind^^fitcritmal*
mato uincet malus niG^fuerinteoiundionifortu/
nxmftz hxcmefahallaibide.Et^idtabfaaauezo
ar in libro decotundionib^di ano^ reuolutioni
busca.^.tpecoiundidis fatumi di iouis uideqseo
ru fuerit rieuatus fup aliu mo quo dem cG prius in
' diGindione imediatx preceden te cap.2 .Et G fuerit
fatumiismultiplicabun^pmundu odia di turba /
dones fames di ifirmitatu fpes.Etdicit mefaballai
epfaruaca./.edipGsIblisaopoteGdreqn GgniG/
cateiidumagnu fciS} quIritateeclipGs.Scias
afcendesmedieecIipGs.i.pfasuincentes quxpCant
Ggurz qfi fuerit mati Ggnificatipedimentu di cor/
niprione.Et Gfiierit foitunz Ggnificat fortuna di
aptatione. Etfcito^eclipGsQiscufiieritiariae
GgnificatGccitatedifaml.EtGmifrGfueritiGgnis
igneis di G fuerit i aquaticis Ggnifiat multitudine
pluuia^ di detrimetu . Et feico qi fottuz cu afpexe
rint mimidipedimentu .Mali uerocuafpexerit au
gebutipedimdu dininuetex fortuna. Ex hoc ide
debes ItelligeredeeclipG Iunzputdicit.Meirahala
ubi fupraca.f.EcdicttmeGahaiaq) debes intienire
afeendes medizecIipGs Si uiderepfam q pfuerit ci^
alcedenti di figurzeclipGs.Quod G fuerit malus G
gniGcatdetrimcniu di G fuerit fortuna GgniGcatp
fcdum.Et fcito g) eclipGs lunacu fuerit i Ggnis fri /
gidis Ggnificabit forte &^us.Et G i aquaticis mnl/
titudinepluiiia^ SimaximzG adnaiierit tpsdiG
fuerit hians. Si uero fuerit eGas GgoiGcabit tempe/
di 3
ramentu atris haxincfaballa.Etdicit ptolci.q^^ri
partiti ca.7.9(iloc®«iipfisaiitIoc®iqi!oepfetag
dnat^ilocoqecclipnsaiitilocoaiigli pederis iiel
rubreqnrisecliplim fuerit i (igno,egiioSiali Liemali
ifrufiib’arboj: rf oriri cepit & i fioib^fiC i ficulne
uSCieiscotepaniseiienictngnificatio cclipfisfiue
b 5 afiiiemalataecIip(islLix^ecliplis tolis. Etii ali
f s ^ifioru locoru fuerit in figno folfti . etiiuali in
u^b^qcoUigufft refenianf fiituracotingcrede
Egnabiit^ermi ^piir^oib^ubiiaiigtueto ni/
Ii jjprizBgnincatioesolleduii^.Siaute fiiericloca
^iSa itimo eqnodiali aulunali erut ligificatioes
i feib^cu («nant ac i herbis & i filib^.Et fi fuerit i fi
gno foUH . hyemali i oleribus & ihoc q) ex pifcibiis
appet dC,uo(iicrib^fignificationes eclipfis eucniet .
Similitercutn fuerint hora fclipfisdm difpofito/
rcs^ueloa^iSailodsjprisuerPorictccoftitu
dsifmdib^&ialiisqiio^ anitutiiiultiiti eueirefii
turadefignabut. Et fi in oeddete fiierit tn hisquo/
xu ani Cut feneflutis fimificatiocscotingct. Et di/
cttabraaauenz.ubi (upracap./.q^ptoIe.dicitq^E
acdderiteclipfisianocoiiidioisinagns aliaii^co
fiderare debes ad luna eclipfis & iuxta figna afens ii
cuc uid im^ e. Et fi Tueri t eclipfis i fignis aqis & afpi
datipfaifortueemalu oib^nisqiio^in^ociucaqu
necnodi hisquadutpni«re:hocquoamoiudica
redebes fupra greges niulta^befiia^fifiierit edi/
pfisiariete.Siautitauroruparmetamagna^be/
flia^ .ErQiieoeTup filueitresbelHashzcabraaibi/
de. Etdebesobieruareeaqtibidixi tradatup^lm
ilis libridifiiSioe tertia ca.4.fiC.^ .Ad (dedu mads
fpeaTf t gb^generib’ reju aeddet effe&- eclipfis.Et
iifiadilHdioeitapoterisfdre qfrepnofiicadu de
carifha St iiilitateanonx fc<fm uia ptoIe.St haly.2
qdriptitipeclipf^luiariu. Etdiatalbii.tlib.expi
inetopeca.de eclipfis figificaCioeqrcueueneritiali''
quoanoedipfts afpice fignaeclipfis&dnitiei^SC
(cito d® ee ac locu ei® ex dione afen tis eclipfis SC Io
dsd^ex dno ani SC figificatore regis 3C aipefiu pih
ru ad cu; gafi alpcxerit ipfu obfcuratu aliqspTaipe
dit® fle polVeaalpexerlt eu mali generabifSC eogra
iii®fi fuerit dns domus eclipfis fignificator regis qi
fifueritita& eu afpexeritmali timebit' fiip rege c5
piieneritfoUdmediucelu edipfis.Etjl fuerit dns
domus ccIipfisfignificatorMtimebiTrtiphoies.i.
fup uu%® cii occurerit fol afenti eclipfis fcdm quati
tate rubfiatieafcntis.Ec fi fueritad imagine hoium
erit malu ! Iioib®.Et fi Tueri t ex (nbfiatia Teis erit i Td
fifueritiiBftatiaaq^ eritihis^Tutiaqsfc^)
fubajfigni. Etaduna^ahoraitegraeclipfisluz
critntefisidefirufiioeSi deecIipfifoUswus.Pofi
hocarpiceptlTup^metueriex loco eclipfis St loco
dnidusfcamfubfiatiautroru^ lignose hzeaibu .
d)ide. Etdidtalbu.t.fcoiudidib^dineretiatbtta
mcoiufiiorept iTottuna^ in tauro cu tefiimoreru
duapi liuanu&icHiis&uenerisfadtdefirudonebe
fiiapt8(ipedimtuSecati(Haprimape.Ecfc<I;abral
AiiczoatutHfiipraic.io.didt$Mera.iqt?fidenu:e
TraSatiis.t.
debesi^ibetcoiuflioefinemagna line mediafiiie
fniorietiaiqlibeteclipliluiariu ad lizcSC irenoua
tiecluiariu cuiflibctaniadfignaafcnscoiudionis
uel eclipfis feti coiudidis uel oppo is lufariaq fuerit
anitroitufolisiarietehzcemcradixmagnaifl^ at
picicdu eaddniu (igni afentisi hora coiimdionts
ueloppdisfit ad almutazq.f.dignitatehetihoclo
codum6jprua{pidar$fiiuenenm®aIniutazidgii
lo primo uel .10. fignilicachoc magnam frumenti
carifiiafeti bladii terrailla.Siificalmutazucldns
fucritifoituafeuplacanfiia figific.1s&eograiii®ll
fiierit aiid^igraoii fuoflc qi uadat p[®moto fuo me
dio.Nii fi motu fuomedio minus mouet' flj fuerit
rctfograd®minuefcan(lizdc diei diem; idequCK^
eiudidiifidederitulfeufordtiidinefuapfcquo in
imodtdop: fueritagulope.dCfiiunorcliquorLi an
gulorufiieritreseritmcdiocris.Et confirrfifiieriti
rucc€detib®.Sedfifiieriticadciib®critanonauilis.
StautefueritaImutazcobufi®afoIeuciecbIadode
trimetii feu ipedimentu . Et fifueriti uno angulo
ru erit detrimetu magis icadetib®iiero guii hoceti/
am factes quolibet ano nec n quolibet mefethzc al/
bu.ibide. Etdidtmarorili.luodeflorib®q;cu in
fortuzcoiungunt' dc lunacoiungitTaturnoilogi/
tndieerutfamesSt mortalitatespmudu.Etfupius
eodelib.didt mafor ^ dnsprimi circli cu fuerit i fi
gnis fixis fadet mortalitates St cariiha hocaut fa/
pietesexptifutthzcille. Etdicitape.ili.de ppriera
tib® elemetoru q> no efica anoru fertilitatis & ano
ru ubertat; niti pp mutatione ftellaru i %nisdiuer
fis fup cliata repte.i.fc^ albettu ibide.2.trad.ca.
2 .qn fidlz afcedut diuerfimode i cludb®.7.Ec dide
Ari.ibirupraqimoita[itasg^uni SCcarilbaflCre
gnauacLiafiucdeppratio fuerit apud coiunSione
utHrni & iouis fle pmutatioes dufdccoiuSioisde
tnplicirateitriplidracctuceniaccidiitaccidetiama
gnathzcari. Ecdic hermes putrcdtathaly.i.qdri
ptitiptoIe.ffineqiGaliqifortuna fuerit in exalta/
ti 6 e^cui®pfetzhoraedipfisautc 6 iu 3 ionisma/
gnz aut quocti^ tpe reuolublli ipediet multum eos
qfutin partiti6eirii®pfetz.gafi fignu arietis noce
Dif abaliqifortuanocebiCuacds.&oiub® fle mefTi
b®&adx>rib®.Etfifatutii®fec6iugitiifKs ^iSis
cum cauda demonfiratEunefonea frigus, fefm
reiqc6cordauerit%nufuu.Etfifuentinpi(dbus
aeddet defeS®pifcat6ishzc hermes. Etdidtabra
amauezoarubifupraca.io.qioesfapietes uoliint
Qi{ignaignea& aerea fi^cet carithaflC bladi ma
luflc &mepmudu.Etplusir^6ib®riipqs(ignifi
cat.Etfignatenta&aqafigificaCfercilitateterrzflC
iiilitatcanonz. Etdidtbalyabe.lib.8.ca.22.qiqn
abe ifortueiugun^cucaudaarirtiscotinget occa/
fionet be(hisminutis& inobilib®:fit hocmo iudi
capanufignuflc (ifrfi,iugef in uitginceritoccafio
ibmo&nzcfirrdeillisqtutdefortua hoinuhzc
iilz.Etdebesiuuareteihaedifiidioneeu ifiispri/
uspofitisidifiiSioelmediate pii®^dctei cocer
|]etib®mortalitateatm3bu$,hDieSHtim^ut fut bo
Diftinfljo.ro. ^ -
ues &ouesS£e^BC(ilia.Naexmagnamortalita/ pmixMexSttritgqrfaSanidifpoctfcaj^itatesqr
tch%6i animalium proucnit cariftia eorude. taru ftixlnatiois .i. pma ani qrra^ faciet folitocali
firCapfmtertiuqfrntpnofticadiidecariftia&ui diorc&hiiidiorc&hochutditatefecuda&ferofi
( itate anoxpr euoiutoesanoy mudi & qrtay ani na:rc<la9qrtafacietcalida& (!cc.1:&temafrigida
uolueris pnofticare de cariftia &ficca:&qrtafrigtd.i&hi1ida{&pc6rqnsfc(Im
»jra|CT!&uilitatean6* preiioliicioesanno albu.ipfaltiaciianopfiierit difp 5 ct anufc<fmfuas
.fl mudi& pitroit^qrtaK anitoptet qrtasuianatiiraledifponc&efficifan^faluberaia
|Kj^^^Q|reprimotiieftigarednitl ani&..{.an piatis & fetnetib®& frtiflib^ferrx. Et dicit
iii^^^^lnircdmdoSrinatraditatibiitrafla aibii.tibifupraqjipraluapriulGirfuiunomereioi
tuprimo hui® iibridiftiflionenonat&p illud pro biisfignis moiief & mutat natura tpum ani folris
nofticaredebesdecariftia&uilitateande toti® ani &cauiiccc 5 mifceratqjc 6 fortat'&natur.istpetut
fiCtott®qrt«aniC7DidtitacpaIbu.4.maior!ltrodii aialia&fcmflapoftctfiiftctanhxc albii ibidc.Et
floriidifferftiaqnitagjfatiirn^cu^fueritanoabf/ dicitalbii.ifuolib.cxpimcto^tubiloquifiiidelicet
ep manis afpefluuelalteri^pietxqpotcriccu {pedi dednioaniq!ifat[irn®cufuerirdnsani6Cdhsafcen
refacitfupfliiitate frigoris i niemeiiinuierfisregioi detis &fueritIiberab{pedimtoeritan®graiiisfiigo
b® frigidis fepretri6alib®& pibiit alia & feia-.qd to ris & multapt piuuiapt & miiltiplicabtinf amiltio
ti 5 ^ram®iiliisregi 6 ib®apgebitc(i(ueritfatiirn®de nesimfido&erutuetigranes&nocibilcs.Etfifiic
fcMcs a medio circli fui aiigis.i r^ionib®autiiltra ritmerairi®cfifaturnouffia(pexcriteupricepsquo
modu calidis.r.auftralibi)Sqti fanirn^ano pfiierit q]ftieritei®acrecepitabeodirp6ne(ignif.q;idji!er
minuetfcaloraeris&{itaertpat®&c6fortant'indi fiscIiatibitsdetrimaupatictramilT!oes& moriet'
uiduaaiatiufi< fenflu&tpafeo^coplexio^aut in terra occntisaialiafc^mfubftatiaGgni.t. (i fuerit
meli^appebitqnfatum^dcfcedcsfuerit. Etciifiie IGgnoqdriipedumoricnfqdrupcdia&ficdealiis
ritfatum^aroleihiemeiqbufda c 5 pIexionib®abf & afpicecuhocluiare cuius eftaiifloritasqtcufue
(^afpeflumarrisaiitalten^pfetxadeosilineiigno ritlufarecofoitatu&auflii fuerit Iiuceius&non
rEiaiigebitifrigorehiemis&iei^IogitudinedCfot fuerit {pedinietupul&bit{pedim6tuni3gm1& pro
temultiplicaturfeoftat^uetoptr^tflrionaliuqin hibebitamalo. Etcufueritratiirnusiariereuel iti
teri® fut frimdi & erit defiruflio auG|& fem j dC ma cius triplicitate & ^fuerit ano reotus ab agfo 6c n 5
xime.!ptcfeptetrionaUEtfifanirn®afcnsfiieritdif afpicicsafcnsfiieritfaturnusiarictcqadireausitra
Ecili®appebit{xftateb6aGillafueTitcaIor aeris mi bitfiip nobiles dtftnidio;& fi fuerit retrogradus
nuef &f^rig®aiigebif &eftasabbreiiiabif dimaxi ngnif.frigusgraue&moiteafaliu.Etcuiueritlja'/'
tnerifaturn^fueritdefais.Etitelligitatbii.piam ee tumusitaurouelieiustripIidtate&^fueritaRodi
afolcqnfolicomifcef ifig{ 6 cati 6 efiueqfiei*nac 5 K 3 usiagrof^nif.moftcoiuu&uaccaptiterrain
mifcef cunaturafolisutpatetexpceQualbu.ubifu qeft.&pprieili^oeius.Etft fuerit retre^dus
pra.Cufueritdnsant&fifolificiadiflueftmilcea deftruCf mefTesnnofiieritremismutatio.Etft fue
tur£C 3 liuden 6 fLierit{pedit®iifHstpib®tpaf aerp ritihis lignis remotusabagfbbCarpexaitafcnS re
calore& buiditatecantefid efficietcflC multi uenri trogradusfiierit^ipeditiispmarte deftruflione fi
fcprecri6aIestnctpisflabutqtpacierutSCaiatia& gnif.mefttuSf morteiterrisiquofe.liglficatiofue/
fetacofortabut. Sedmarscn^fiieritanocaloreiu rit:autftieriti.4.arpefluaut{opponeeiufdelignl.
niioeftashndabicbidiudurabit&eritnodbilaiali Saturnuscu^fueritanoSt fuerit ingeis uelin rius
bus& feib®&ptatis 5 £ maximeinptib®qfutinKr tripUcitate& fierit inagulo direflus generabunt*
motii arietis motu caai.Etfi{hiemeinuet®fue/ u^tifeptflridisacueti&turbinesSCpaudoreserut
ritiHom6erithiescalida&braus.Etbocceiti®ap aues.EtGfueritreotiismuItiplkabunf uctiofictis
pebir.ft marsafchs extiterit BC fuerit i Ggnis meri / 6C occidetis generabif frig®hieniisun6( anona de
dianistimccnicxcalorenimiodeftnieticoplcxioes IrimetHpatief.SatumuscupfueritanoScfucritin
a{aIiu&retnetu:iprib®ueroreptflridaUb®frig®mi caerouelin eius triplicitate! agu!o&direfl® 5 c no
niief tpcbrumalidCtpabifibideaeraiigmetocalo afpexeriteumarsgenerabiffHgusSCminiiefcalor
reSifilrcopIexioaialiu&fdu^tpabif dC^ipuefi Ctfiarpexeritfaturniisinatte& fuerint ab eo for/
iiignisrepcetrioalib®extiterit. Solueroutdieital tunzabfenteseritmorsmagiiainterracpligmf.fi/
bii.etpar &ei®pprietas eop®tpumSi (igifeatio & mtriplicabunf pIuuizKaqSi frigiis.Siaut
uitzulis.ScdlignificatiofolismagisDiaifeftafidi/ liieritdirefhis&mnazfucritdfottusminHefei*
ftinflioneimediate ^edete. Ven®aut cti pfiierit malunec(itlaama{cnteSCtiebtftucfapdiuites:8C
ano ut diflu eft de aliis pmixta fuerit foli tpamentu fi fuerit retrogradus St afpexeriat itiarte fignif.de /
facietdtfertilitateterrz&pcofeqnsammciabitut Rmflionefit interitu terrzinmiusfigno fuerit .4.
diflucftjjri®. Mercuri®uerocufocritdnsanifoli afpea:®8Copp6neseiufde& fignif.etloaiftas.Et
iitdifluepmixt®necaliud£{pedit®aermuUis 0 (di fifueritcadesSCnoafpidesarcns fueritqjdireflus
uerGsueto9ecorniptionib®exficdrateuetora8(p CCnoarpexeriteutnarsfeeimuserrithoies.Etfifue
cofeqns fruflib®terrz6Canonx{pedimetu^ftabie rit retrogradus &afpexerit eu mars fortiizaabfe
Lua uero cu dno ^fuerit aut i ^b®da ani tpib®foU tes ab eo generabif ui^s St multiplicabunt x
& 5
TraSatiis.!.
ftlMude.IuaciVfueritipediUiiigno&tucipfatK
qusCuitdufdeligniinqiiocIliuucniet malu& rri
buIatioRC.f.qiligiufJpiemaiuparpedu diu atcji
natura Afpic£inr(UCMUti6ecujii[<;uaaniaicns&
eius agubs cadis quocp pfa^ in iocis iiiis coniix
tidcs eo^ ad iuici dgnincatores ! generib” dgno^
& natura^ eoyc £c defcedonefolisin initio ikno
ru. Saturnus cufiieritdusani&diericiarietcdgni
fiatpaudtateanona;& uini&butj^ri&etia im/
guctojj.Etfifueritfaturnusin tauro fignif.muW
tudinemclTiu tndrte^ iiacca^tdC minuet' uinu at<f
butip: in pte occid&is.Et{i fuerit in geis fignif.dib
merdoes & multitudine niuiu£C detrimetu in an
nona Cii inu[rist)etis.Etlidieritilibra dgnif.detri
metu in arborib’adlu qiiom Sf calore Sc paucitate
anonai&uiniacbutiri.Etufueritratiimusi fcor/
pione &c6inixt^ fuerit ei tiia df marseritgraue fri
gii$cudellruSidemdrtu6( rdURi. Et n fuerit fatur
nus in fagidario 8C alpexeriteu fol modia erit an
nona& multipliabunf locudz.di monent anes.
E t fi dieric faturnus ! apricorno (Ignif. detrimetu i
incl7ibus& mftitudinepluuia^ & iieto^i.Et n fiie
tit latum® in aqrio fignif.dclmiSionc ihoibiisdC
minuent reddit®arbo^& melTiu & multipliabu
tur.Et rifiiericfatum® iopifeib^Si fuerit dns anni
eritgraucfrigiis&diuertitatesaeris.EtnfueritHev
ntis &foUfptcies Sc lua dieric logea fatumo modi
caeritanonabuti^ quoc^&ungiieta multiplica/
bunf .& d afpexerin t eu fortux erit liberatio de his
ipedimtis. Etdicalb.iibidiprafuppiterca ^fuerit
ano&d]eritljberabipediinCis&: malis erit an® fe/
curtis& qetiis & ois res apta erit & habudabit ioi
biis bonii .E t G dieric I uppiter i ariete & fuerit dns
ini aptabunt uinexft aibores&bonaeriit olera.
EtGdieritluppiteritauromiilciplieabunffnidus
&anone^teruuas&minuenf anes & accidet de/
driidioimari.Etdfiiericingdshabudabit anooa
& miniienf frud® arbopt in dneaiituni.Etd dieric
idero (ignidcabit fertilitate ani:& dfueritileoefi
gnif.femiirateani.Etdfucritt(corpi6edgnif.plii/
uias arbores ipedietes . Sifuerit i fagiflario lignif.
multitiidinepalhis.ln iagiffario i capedril^ £C de
dru&ioneuineaptexniiie 8( frigorzgc paucitate
frugu & ^nationem arbo^ .Et li fuerit ! capricor
no generabit' fniS®uineaf: &boniiseritfniS®fe^
mmii.Etdfiieritiaqriodedruenf Iriid® arbore
defhuef an63.Scd i qbiifdalocisbn erut indTu SC
eritdetrinietii;auib^& naufragiu patieof nauesf
mari.EtfidieriC Itippiteripifcib®8C fueritdnsant
dedruet neri feia £c frufisi uinea^t dedt uei. Et dicit
albu.ubiGipra.Marscufueritdns aniflCue fuerit
ipedituseriteodeanoGcrilitas&SnuseritpIuiriar.
ctGdteritmarsdnsani&dieritiaricteuhnei^tri
plicitate&fiieritiaguIo&retrogradLiseritgraui/
tasdipoepilofu.GtGdieriti hac triplicitare cades
abafce^te8(dired®n6eritex hocqidixi aliq^
f; generabif alor Stipediet terra & clima qi afpicit
flubllariaGgniSCciusiMtura.Etdfuerit marsige
minis uet in eius triplicitate 6l fuerit cades n6 af
piciesalcnsfiicriCcpdire£l®dcllrueCiietireia.Etcu
fuerittnarsdnsani&fueritiariereGgnif.miiltitii/'
dineanonx.Etddierititaurocricanonapua.&d
fiieritneoecadctmorsibeftiis&modicaeritiino/
na in ptib®orieris.Etdfueritinuirgiiie multiplica
bifanona uinu atc^ungiietii.Etlifiieririi libra erit
granis frigoris in niemedc caloris izGate.&impe
dithzcannona&arborcs.Etfifiieritinfagiflario
generabif frigus quoufqidedrucf ex eo arbores at
<^anonad( erit ipedimetui apibus. Etfi fuerit ia
pricorno multiplicabif pitiuia & anona 66
meta erit tiinii 8C iingitm. Et li diericin aqrio erit
grauitascribiilacioi hoib® 6C habudabut in hoibiis
& habudabut niues & pluiiiz anona qiioq; & ui/
ntiibonti erit modicu inpte negotia to^.Ec Gafpe
xerit tuc iicn® alcns& fueri t feptctrionalis niodicu
erituinude eritbomi.EiGfuerit marsipifdb^
& fueritdns ani hundabutcaptionespifeiu modi
caeritanonadi dedruef !Linoparsm.-ixima & de
Gruentur mufez . Et G afpexerit iieniis .ifccndeos
fnidificabit femen terrx ac multiplicabitur . Et
Etrci7malbu.ubifupra.Cuflieritfoldomin®anni
fiCfiieritliberaniarmltipIicabit' anona terrz oues
quo^aiaEa&oesresi quib®habetdniu multipli
eabunf.Si liero fuerittpcdit®Ggnif.ipedimetu ioI
bushisqdixim®! EtGfuericueti®dhaanidi fue/
rit libera a malis dC ipedimtis erit an® fecuritatis 8C
qetiidinis fit oes res apte erut & in oibiis erit bonu
& fertilitas i terra fit eritgaudiu & maxie i mulieri
biis.EtG^dierituenusanodtfucritipeditaaccideC
cotrariu eo$: qdixi fit eritan®paucib6i. Etfcdni
aIbu.ubifiipr3.Mercuri®ci'ifiieritdnsani£Cdhs a
fcntisfitfiieritliberamaUsfiCforcfixafpexerinteu
eritanus aptus pueris fit fapi&ib®acnegotiatorib’’
fitGalitcrfiicritdicecontrario.Eccu fuerit mercii/
riiis dnsanifiifueritiarieteeritpaudtasnnonzia
pteoccideris fit multa delhiidiouini.Siautcomi/
xta fuerit dlua mdipliabunif pifces.Et G comixt®
fueritlblimultiplicabiduinu.Etcu fuerit mercuri®
intaurofit GiericdnsantGgnif.delhufHone meGi
um St aere diueriu fit detrimetu in iiino fit paucita
tebutiriati^ iigti^.Si mars afpexerit albisani df
tiemisei commixta eritmors in uaccis. EtGfiieriC
mercurius in gds Ggnif.detrimetu i mclTib® ai(^ un
guerisat 9 mu(titudineuini.Etlifueritmcrcuri®in
cacro erit modia anona dt modicu iingiietu dt de
Crimetu patient fda dt arbores ate^ uimi.Et 11 fue/
rit mercurius i leoe generabunt' ueti eGus.Sed G fue
ritibideloccideteeritmodicuiiinu dt modia an
nona dt unguetii dt pGcietnidTes fit datiles melio
rabunf.Etalpedusmalo^ aiigetmalii afped®auc
fortunaBe ptinetati^ referiiabit maliim.Ec G fiieric
mercuri® in uirgine multiplicabunt pliiuis St mef
{cs.EtGfueritifibraGgnif.paudtateuiniatc^ano
nz.EtGGieritinfagidarioeritaer diuerftisSt eric
paiicitasanonx atqt friid® fit habudabut uiniiattp
UQgiietu.EtGfucritiaqriomu{npUcabuaflo(ufbe
DifUnfiio.ro. i8$
EtCfiieritmercuri^inpifcib^&fiieritdnsanimuf cQ&iioIatilia accedant adcariftia pauca tinfiura
tiplicabimlfreptiliai&nseoiacrutfciinquatitatc paucecamestpec^cajctmorsipccorib^&iiacciscc
afpcfi^p]^^ di eo^ fortitudine. Et feti; albu.ubi dalis&cericil ca^ codimeta facilia di ipr^nabif
rupraluacupfuentnno& fuerit libera a malis miil terra carainercatara 5 C ^efeet mercatores gapauci
tiplicabiinf pluuiz di frig^& accidet bonu i terris. eruC di pipeap: di paiicu attentu iiinii ca^ aliq cu
Et dicicalbu.ilib.ruodeflorib^tibilog^ dedirio mercatiirabona.Ecqn intrat faturn^geios codttu
ani&delignifiAtionib^pra^iano.Etfaturn^^cu eritea^ trai&eabit g&aborifieioccidesppterfa
fiieritipedit^in reuoliitioeani lignif.drlUufiione inemoriec''pccListriticueritcape&ficuscibaria ca
re^tiifiuahudC q^diuitesefficienf paupeset mo/ raerutlinCiuile&ccriciiSt pipea^ &oe eduliu o
rienfK triftabuiit' magni.Et fi fuerit in figno ter/ leii mediocriter ei itargctuuilcerit.Cuitrat fatum*
reo fignif.defUufiionleo^ q fut ex fetbus di penu cacrii bona erit mercatura maris uolatileca^ dC ce
ria arbp^ atc| ea^ detrimetu exiiermib^ cadut in ricucibariauilia oleu ca^ aigetu uinii di cericu.Et
easat(^exlociiflis. luppiteruerofifueritipedii^t qcqnidaufert'aliQde& oistifiuralinu pecus & pi
reuolutioneani6( in ligno huanofignif.paucitate ppanicari& gcqiiid mercanf mercatores maris.
fubftatiapt.Etfifucritifignoterreo fignif.deliru/ &appcbutnauesiniariabfetes.Etcuitrat fatum*
fiioneterrapr &paucitatefrugu&frufiuuarbopt Iconelticrabunf paupcres&depaupabunfdiuiteS
di defirufiione tritici &ordei & pallore meltiu. triticucajieoleu cape&cericu &Iinu uacczpipSC
Et fi fuerit i ligno aereo ligif.corruptione aeris. Et cericu triticu & &I pfiefTi morsipecorib* di comi
fifueritinfignoaqticofignif.paucitatepifciu.EefI ptioeritaeris.Cuitratfaturn^uiigineerut cibaria
fueritinfignobefiialieritipedimetuin belliis&p multa&uiliamorspeco^cerafa rara&aigfiu ui
prizihisiqiiib^utiinfhofesetdehis^ptinctadip uuIinS& triticu ca^pigiiero&atgctuuiliamer/
fufignu.MarsiierocufiieritireuoIutocaniifigno caturacWario^ cara&oleuuileerit.Cuintratfa/
terreo fignif.dcflriifiionearbo^eetcdbufiionefni tum^Iibra.cibariaerutcaramefurapuaeriti orie/
gunoua^.Ecfifiieritifignoqdrimedueritdetriin te &oefenie& pecus cape morspeco^ multiplica
tu iqdrupedib^oibusqbiisutiinc hoiesetdehis q bunt arborestriticuca^&fal touuile&uolatile
ptinecadipfufignn.Soluerofiireuoiutocanifue d(qcquidI6geaufert'&oisappatiismuIiep2ferru
riitpeditus&fucritifignoterreoeritipedimetuex cape d£armacap:c6dimetu i principio ani i fine at
hocqjefifubftatiaterrz&metallope.Etfifiicrit in utile.Cuitratfatum*fcorpioneeritc6dimetu nile
ngnoaqticoeritipedimetuihisq fiiteiex aialibus & triticii cape crocus uolatiledcoisfubftatiamaris
Ven*autcu fuerit ipedicaircuolutioncani St fue multa &mercatiamiiItaioriete:oleune<|iuilene($
ritifignoterreodefiruefoeiIliidq?e(ldenatiiradC capepecusbonupsoccidetalismeliororietalidici
defubftatiaterrx&denatura.Etfifiieritifigno ae bariaerutmulta. Ciiitratlaturnusfagi&ariuequi
reo defiruef gcqd ellex fubftaria aeris. Et fi fuerit i cari eru t & triticii di oleti di qiiodiibet li^u oIctj
fignoaqticodeftniefqcgdeei^exhoc. Mercuri* redndenfaborietcioccidcce bona cibaria multa
nfuerilipedinishorareuolutidisdetrimetu patiet mdeapedi butipe nili $iifio ano mulfilmuhu erit
gcqindei'’eft. Etfifrluafifueritipeditahorareuo uikiorietc. Cuitratfattirn*capricornucTit miin
fut6isdeftri!eE'9cqmdptictadefi. Etnotacxfigni dusbon*&tcrrapiguisi orietefliioccidfie arbo
ficati6eaiuif!ibctpi’apegjfifueriti locomaliipcdi resucrmib^comlpcnf bonuferru anoz&oleiS;
tus fortuaiiertefmam&lloco mali dicit bonii. Et mellis morspecortllinucaru&uedislineapipuile
afpicep}’a;ipedimeu& caitdatquofigno fit ^ fi £(uolabilecarnec zs.Cilitrataquariil erut uifiua
fuerit i figno igneo erit radix ei® ipedi menti 6C de / lia boni fori i oriete di cara i oeddeteges exibit di
ftrufiionisexignib^&cobuftioncEtfifueritma/ trafferc^delocoiloci^pterfamefemccaru&flu/
iusifignoterreocritradixeiusipedimeciexptere/ xusaquarumlitaru. EtcuitracfaCura*fignupi(ciu
rumterrefiriu.Etfirrerituariatioiceterisfignis.St di pftdtmodumorefuoieouilefcetcibaria merca
aute afpexerit eu i hora reuolutiois fortua & mal* tura maris erit cara cofiii linu cericu di ois tinfiura
iudicabisfortioreilocofuofiefcilmcuqfueritpl* £cuolacile&ofs appat*muIieruSCois mercatura
tefiimoii. EtdidcSemfili^algiUbrofuodeGgnt corrupe^&ipedief’ ex pte maris multznaues peri
ficationef3turiiiifigmsquetrafiuIitptole.$cura/ but&gr3ui*ireinotisptib*occidetiscarifiiapecu
turnusitracfigmlarietisdi pfidt modu morefuoi duEneritdCuiUtaspirdumarishzclefili^haly’. Et
eoeflterrabona multiplicant cibaria & applicue dicithaliab£ragellib.8.ca.7.qn fatum* Ireuolucio
ritmefura bona ad legetesuel aptius Icuefope erit ti ne ani miidi fuerit i domo fetu & dns dom®fcfs
uape&uilefcet:paucaerituenatiocapi&eritpaud applicueriteifignif.bonufi3tuihoibus&mlcalu/
taspecudii di uilefceteqfic^iufarinc etit magnu cra.Etfifaturn*ibidefiieriiifortunat*fignif.dimi
oezsdfferpeeritcapt:bonueritofsmercat6itecge nurioneifubfiatia&pauptateinhoibusdCdanu i
tesoteuuile:croeusetia!inu& dedaledCtericutri/ mercatiisptinentibusaduturml. luppiteruerofi
ticu erit neq; capt net^ uile: di captiuabut raptores Ifiierlt i (caa domo! hora reuolutiois recept* Qi fot
di deftrufiiocs terrapt di no erit diffiditia i getib* tunatus populus habebit multa lucra & ppric i re /
magna. Cuuecoitratlaturnustaumeritoleupau busguzfucdeDatura'ligniiquoefi.Etridns fctfat
« 4
TraaahK.?.
damusappliciieritioui iignificnt^^pqpnlis lucra
Si ncilitatesetienieciboies a pteaq non lufpicabiin
tiir.Etfi Iiippiccrappliciieriidno{ciie0gnific3t^
accipietur eisdefuis TubiVatiis & 9« folicici erunt in
reddit(b’d£ coile^ Si coafiierutfolucre duplica
ttl&pollulabittirabctsqjnoliabcnt Sc ronefub
llantiiacddentds magni triftitic. Et rex labora/
bit cogregabicliibltantia dC cogitabitfaccre tbefau
ros Si recipere exenia & dona & erit cupidus in ac
quirendodominia&fubflantiasalienuS.Marsuc
rofiinreiiolutiouerinifucrifin feda domo erunt
fa&oes St rebellatioesin hoibus Si dcpopulabiin
tiirmuItalocaterrardC homines ducentinopes iii/
tas Si accident eis multa mala & m iilrz colledi.
EtqiiadofueritroIinfc(ia domo in reuoliitione
anni diligent r^es accipere Aiblianciasau^ & ar/
gentufitminuenturfuMiancjxmliidfbabcbitpo
ptiliispaiipcrtatciope iiira. Venus cii fuerit ifc(fa
domoireuolutioneanihabebicpopiiliis boml lia
tii Si fcrtilitatc& eiiadent frudus & uegetabilia Si
habebiinrhomicsboa&Iargauidiialia. Etfl fiie
rirmercurius in reuoliitione anni in (ctfa domo St
fiieritfortunatiisliicrabuntur defuis mercimoniis
tneratores& quilibet erit fidelis alteri. Ecli fuerit
mcrcuriusibide ifottiinatus lignificat minutione
fubfiatix Si bonipaupertatc&Iucrabutur horni/
nesmale&nonobieruabunt fidelitatedC mittent
mercatores . Luna uerocu fuerit i fcifa domo for
tunatalucrabiinturhominesmultu&babebuntp
fcdu defuis fubflantiis Si rcddiribus.Et fi fuerit in
forcimata habebunt indigentia & accidet eis dimi
nuto &paapras & fames magna.C 7 Etrciasg» do
tninusanniqhdanatusfucritaccidenteisdana ici
uitatibusqua: fiiermt in partitione ligni in quo fuc
rint. Etliilleprafueritinarcendentcenthociter/
ris orientalibus ab ifto figno ,E c fi fuerit in alia do /
moeritdanuinfuiscems occidcralibusi&fifuerit
in mcdiocili aut in angulo terra: erit danu in om /
nibus terris meridionalibus & fcprerrionalib^.Et
ii fiicrit iHe pia mars Si fuerit in ligno terreo eri t da
nuperdcpopu[atione& deftnidione.Etfil’retit
occafiofit d^nii in omnibus rebusqiixfuerintdep
titone illius figni dcatalibus uegetabiiib‘’dC aliis re
bus.Et frias ifortuiiZLibicumacdderinti fignis
adduciintinifiofignodanurcam natura illius li/
gniquialifignu fuerit hiimanu erit d wu in homi /
nibiis & quadrupedueritibeftiis.Elfifiieritiignu
u^etabilui erit in uegetabilib^fiC ifrugib^ Et fi flie
rit fignu aqueii erildanii in aqua & inalatibusaq /
ticis& generaliter accidetresirebusquxfuntde p
titioe & fignificatioe pprietatis figni-. & fdas 9 fi/
gna terrea ficnificatu^ctatiua.Etfidanator fuerit
itauro,erit (Mnii iatborib^frudibus dCodoriferis
ratnucu & laureum £cficdealiis& in oiarbore
pulera&bxsniapparerix.Etfidanator fueriti uir
gineeritdanuinfegetib^& inoilegiimineidi filri
aquisdulcibiis8( magois.Etfifucritin cancro erit
danuinUcubusfii inpatuisriuisdC infuis coten/
tis . E t fi fuerit in feorpione erit damnu in mari fic
iaqiiisfalfishzchaliibide. Etdicitalbii.i.dccon
iiinfiionibiis magnis diffcredafcxtaqififueric fa
tumiisintauroiielintriplicitare eius & fuerit diis
anni St in angulo Si dirediairfus fignificat morte
bou &ouiu inregionibusquxfucrint illius ligni .
Et fi fuerit ibidcrctrogradus fignifiatipedimentu
melTiii Si pIantaKs& fl no fuerit in angulis fcd af/
pexeritafciis&fueritdircdiciirfusfign, paucitate
ci^ qi accidet piatis de deftrtiSionc Si fi fiicrit re/
trogradiisdc in aliquo arpeffiimartis erit ipedime
tumeitiudi prxcipiieinterrisinqiiib^fignifieatio
erit Liel i .4.uriin oppofitocius uelin afpcfhi .Et fi
fuerit.MarsmbactripIidrate&iplefiieritdusM
diredf^df in angulo fignificatdcfiriidhonefnicliui
SCmortebefiiapc. Etdidthalyaben.ubirupnic3.
4.97 diis ani fuas fignificacides demofiraticiuitari
biis& in climatibus qiixfiierit partitionis figni in
quofiierit&ipartcinqfueritfigiira orieteoccide
tc feptetrioe Si mcridtc.Et accident fortuni iicl in
forriinz in eaparceiiel in illo loco qiiedemonfira/
iiitfignificator.Etfifignificator fuerit ifortiinat®i
fccf a domo erut dana in uedigalib^ Si Giisfiibfian
tiis Si liicris.Et dns domus lolis efl fignificator ca
rutnrc^inomniclimate. Vndefifiieritibonofia
tu cofideraundeeii afpidiint foitimi-quia l ifio Io
CO& inillapaiteerit fertilitas & boniifciim fiatu
Si afpcfiu fomina^:& fiifortiinxarpexeritfigni/
ficatcotrariu.QuadoliinafuentireuoIutione ani
applicas ad fortuna fignificat lanirate coipum ho/
mim1&bonac6plcxioncaeris£Ciarboribusme/
Iioramentii.&l!lnfniflib'’.Et fi applicuerit ad in
fortuna dicascotrariii.EtnappIiciicrit ad fatiirnu
fignificacdaniiinfubfiatia regis & iredditib^fuis
& fi danator fiierit i medio cxli iiel in ei'’domo erit
danu in redditibus regis £cin illis qux tenenteos.
Etqn liinaiiinffafiieritfaturno fignificat danu ac
bo^ &friigij.Etqniundafiieritcu cauda draco'
nisfignificatdanu in quadrupedibus. Etqn cauda
fuericiimdacu fole fignificat danu in herbis Si > ali
isuegetabilib^& beftiis. Etlialy^ubifiipraca-dirit
q) qn fol ucn^& nicroiritis iunfii fuerint in gus bo
mlfirtforii panis. Etrcia$9iqn caputSc fatiirnus
iungentur in uno figno fignificat danu malunt
Ic^ natura illi^ figni .Na C coiugenf i figno igne
oeritdanuibefiiis&inoiafipilofo.&fi iiingen^
in figno terreo erit danii in arboribiis& frudibus
& herbis & minuenf plurimz jifedus co^ . Et fi i
figno aereo accidentinrmitates.Etfiinfignoaqua
tico iiingenf fignificat danu in aquis Si mortalita/
teinaialibusaquaticis&muititudinelocufiaiie fifi
reptiliu. Etubirupraca.24dicithalyqninreuoIu
doneani mercuri%ngef cuuenereaccidetmagnx
indigetix.Et qn iung^ freuolutione ani uenus cu
iouefignif.magnacarjfii3panis&oium uidualiu
Si eo^ coiiidio fueritifortuap afped^malo^. et
qnIunauingiturcuioiieautcuuenere& uenus ha
bueiit radiosi occiderit anteluoaacddetjboil^
DKKiiSio.g. i8?
hundandil&mcUoramctu.irEcqnfaturnusfue fiieritmerciiritisngn.3gilita(eS(mel!ora!nbtuiii
htiHamadoQefeuicodellatidequzdiciturgaluay reddicibus&lucnunmcrdmoniis in emendo 6C
(effiignificatmagnacariftia&mifeMamuItam.Et iiendendo& LnfiRbus.Etfilunafuerittaliseritbo
qnmarsfucritinmedioalgehcuelaziibenefigni. nu&pro&dus&erutlucragcneratiamtoto po/
cariftiamiferia&axietates.Etdicitlialyiibifupra puio. Etdidthalyabenr.gjqmdaponiitafcnsan
ca.Jf.qnuen^iugiturcii faturnoiBrciioIiitocanifi nieffefigificatorcr^is&iftifunralbii. hermes Si
gn.indigetias&axietatcsquzacadatppfb.Etqii aboali m opinio ptolemei&arabii maiorispar/
iimgicmarscilioueireuoluriocamerutbeftieapp tisfapientuinhacfdaponutafaisraiolutionisan
ciate.Etqhucn^idgit^cutoiieinreuoIiirioeerdtin nt& limae(refignificatorejpopuli&.ro.domuni
terris&ciuitatibusqiizfucritilliiisfigniinqiioiu «ei^dnm&folealmiitazfuperdecimaCgnifica/
Einitur bonuferdHtas&hundamia.Etfiinreuo/ toresr^Si&fcdaindomfifignificatricefubftatia
lutioeanifuentappIieatiointerliinadCniartemdc rupptb&.ii.fubftantiaregts.Etfcdmhacuiamiii
terno iielfextiliafpcSufign.multaScarnescomefti aLisdomibiis.Et^ohacopinionccocordo dicit
bilesdmhaly ibide. Etiibifupraca.y.uerfusfine halyopoitetopcrariuelperhacuia.Etfciasgjdo
dicithalyyOfueritfatumusfigmficatoram&fue minusanidlfignificalorppri&dnsexaltationis
ritdanacuseritdannuinretbus&infmiis&inse figni in quo fuerit dnsanni^aut dns exaltationis
te[Dinuta.EtGfiierit iuppiterSC erit dannamscric
occaGoin nobilibus & in illis qui fune mediocris
scatis: & G mars fuerit talis erit occaGo injuuenib^
EcG fol fuerit Calis erit occaGo uel damnum inal/
cis hominibus. EtGuenusfueriftalis erit dbu in
mulieribus; 5( G merairius Gieric talis erit dmum i
puerisi&Gtalisfueritlunaerifdannuintotopplb
^rEcqndnsanniafpexeritalcnsani de. 4 .ucIop/'
poGto erit annusille fortis &niahis.EtmaxtmeG
alpeSus fuerit de oppoGtoiqa qn dns ani fuerit in
oppoGcioeafcnrisanieinimic^ani&edeterior^
infortuuiu infortunap: 6i magis Ggn.malu :^ifor
tus GgniGcat .E t qn diis .ini applicuerit planete ca/
denti ab .igiiloSc ipefuerit i agulo iieli fuccedeti an
nusiGe bonus erit niCinGneinquo debilitas acci/
dent & dana.Ec G dns anifiiciit cadens ab angulo
fic appliaierit pfe pote ti Si in igulo exiGenti uelin
fuccedeti fortificat eu i(le plk & reducit eu f fuo pof
fefign.qi initio illius inierit malu & poGcamelio
rabitur dC reuerteturinbonu ac in fornina.Etqiii
do in reuolutioe ani aliquod Ggnii de Ggnis aicen/
dentiu ud cius dominus Gierit damnatus per con/
iun^oneiiel peombuGioneaut percafii ab agulo
iiclqi afptdati^m malus plaGgn.malu in illadui/
(ate fc<f m poite ifortit ns 8C (cSm danii SC infortu
nili qiGgnu illud & dns ci^ habuerit.Et G fuerit c6
trariu Ggn:bDnu illi ciuitatt fc^^ poG*s boitatis Qc
fortimiiqihueritrignu&cms dns. Etrcjasqiphi
q fuerit GgniGcator ini & Gicrit in aliquo Ggnoru
GgniGcat fc^m proprietate illius planets & fcdlni
proprietateGgni8(le(fmpropnetateloci in qtio
fuerit de domib^ Ggurs & fcd!) Gatii pfe & ei^ for
tiina 8C infortuna qaper fortuna di bonu Gatu G/
gniGcatbonu 6i melioratione 6C gaiidiu & p ifor
tuniu & tnalu Gatu Ggni.malu danu Si granirates.
Etqn iuppiter fuerit dns ani Si fuerit poc& & for/
tLinatusuc^di(SueGGgn.hundantiamuidualium
cuilibet de fuis oGiciisiferrili tate quoq; Si lucni 8C
diuitias.EcGiienustalisfuericGgn.gaudia5( hyla
ricaces & fertititate.Saturn^ uero SC niarscotraria
hisGgniGcdt . Sol nero G talis fuerit iuGitiam regis
Sc pietate mercede fiC bona la^a GgniG . E t G talis
Ggni a(cedeciseGGgniGcatoralcoruhominum:£(
dnstriplidtatiseGl^tiiGcaiorhominu qui tenent
tendas Si tenemeta uueGationes Si Glia:&dns ter
niini£cfaddeGgniGcatorgctisiferiorisgrad^:dC
niilccasioueminGgniGcationenobGiu:^ iuua te
de parte fbrrimz & eius duo quia G afpexerit Ggni
Gcatorcregisbonudi fortuna^ GgniGcac:& illud
ide; G atpexeric GgniGcatore ppli uel aliu queuis G
gniGcatore ad idemGgni&cat:hzchalyabenragel
inillo capicu.f. Et debesobferuare has regulas ge/
nerales iam di&as hic in diGindione immediate p
cedente dcGlrindiGlndiocimmediatelequete nec
oportet eas tccitarealias.Ecubiftipracapic.g.dicic
halyabenrt^claptadnmconiu^onisueloppoG/
donis qua fuerit ante introitu folis ia prindpium
arietis&eius angulos in loca pfa^ dtalpice !una$
quadofeperaturabillaconiundioeuel oppoGdo
necui planetaiK appIicac.Et Gitiepra fuerit foitu/
na uel infortunafordsucldebilis&fcfmhoc iu/
dica in dteppG G (una fuerit Grma.i .in agulo uel in
fucceded&inGiisdigmtatibus:5C Glr applicuerit
pl^ Grmo Si poteti et in fuis dignitatibus GgniG.$
ppIsiGoanoeritin bono Gatu etmiitabiturde bo
noinbonuecdehundantiainhundandaetde Iu/
cro in [u<rru.EtGilIepra cui applicuerit luna fuerit
iuppiter ue! uenushebitpprsf^ritates hiindatias
falutes et hiladtates.E t G fuerit de hoc ut lu luna ca
des uel extra digitatesfuasbndoalias GgniGcatio
nes ftias hebuc bonu et fortuna ^ dixim^non tn ^
niutabut' ddfertilita te de minudoe ad fertilitate^
catiad fortuna dedebiliCate ad poteda.EtGluafir
ciafueritiitdixim^eCinuirtiiteetinGatu etinfuis
dignitatib^ut^dixim^etapplicueritforcimxtfuis
digitatib^exiiti tn ab eoi cade ti ab agulo Gg.qi mu
tabut^ fferdlitatepoGtaibonoGatuadalia ferti/
lita.ecbonriGa.niioreil[o.EtGfortuaexns cadens
ab agfo fuerit extrnea ct debilis erut fertilitates et fo
tilaq opiabafliercet tii naplebut' erut fani t fuis
corpib^.EtGIuafueritdebiretpegriact applicuerit
ifortuisetilleifort.GntGmieGg.pplo malli Gatu et
dc^lTione et debilitate in Giis negociis ate^ defeflil
Tuorum uiduum ct luctorum c niultas infirmitates
TraSaWs.!.
Et G in(brtLma cui applicuerit luna ruerit dna 'o£la
iiz dotnusiaiitluauf huerit aliqua dignitate appo
diatairextadornoalunaitag^nolitei^dris inorta
litate miiltapopuIiispatietur.Etnirortuna nofiie
rittalismamrieiiit^ixim®. Bcdfis odauidom®
a luna Hierit afpicies luna ligni, fempmultas inor/
talitates .EtGinreuoIutioneanimarsruetitconi/'
mixtus cumetcurioacddec multx mercantix illo
ano. Et G (latus Iunx & infortuna^ fuerit Gcut di
ximusut.r.una pars Gt in bonis Ganb^ & appodia
tts dC aliain malis 8 ; debilibus Ggni.^ ppfs muta
biturde malo adbonu ut de bono ad maui^ fciXni
mutatione 9 diximus de (laribus lunx& infomi/
narii.E t G pars fortiinx fuerit orientalis ii dns do
mus fue ac (iippiter afpexerint ea Gg.^ melioratio
fecuritasacl»nueritinduitateqnxfucritin parti
rioneinquafucricparsfortiinx.Etnparsfortunx
aut cius dns Gicrit in bonisiociserit bonii Sc melio
ratione Ggn.EtG fuerit in malis locis aut fub radi/
isGgn. diifia Si amilTioncs Si eritdanu ucl bonum
denatiiraGgno^ in quibus fuerint. Eiqnfaturn^
fuerit appodiatiisinreuolim 6 eani& Gieritalmu/
taz loco^ appodiatope GgniG.popuIatioes Si ge/
tes Si augmentatioem Si meliorationem in uiau
6i in luens .E tqn fuerit faturnus debilis Si infortu
natus GgniGcat deGfudione & depopulatioes
contraria eo^ qiixdixtmus.Etqn Iiippiter fuerit
appodiatusinanni reuolurione&Gieritalmutaz
et dno anni apparebit bonu inhoibus. Et Gfuerit
in ftatu ab liocdiucrfo erit i hoibus defeSuset ifor
rimiuin et habebiicpaiipertate minutione trillitia
etdaniiaetuilitatcm.Etqn Iiippiter in reiiolutioe
anni f ierit inoppoGtoafcntisugniGcatg» fortii/
na et bonii appib remonebit'. Et qo uemisireiiolii
tide ani fuerit appodiata eifortunarahebiithoies
gaudia diuitias ubertates etliicra.EtGGiericueniis
ifortunataaccidctcotraria his SidefeS^uifl^. Et
fi niercuri^i rcuolutioc ani fuerit-appodiat^falu^flC
fortunaf-^hcbiichoieslucradCbona.Etfifueritda
nat^debilis&ifortimat^accidet minutio prediSo
ru Si minnent"’ bona Si lucra.Et fi i reuolutioe ani
fuericappodjaca& faluaeritaii^bonus fortunatus
acfertilis.Etfifueritlunadanata&ifortuata Ggni
ficat cotrariu. Etarpidasfempinffiociis ppli fem
pera luna-.dC i negotiis nobiliu Si hoiu; fep
afolei^ in^ociismercatopt &eopi qicumitfapi
entiafempamercurio:&inegociisiudicu& fapie
tu legis Si hoiu; bonx pgeniei a ioue: & inegodis
militii Si militiape & liriii amartei& inegociis mu
lieru a uenere.dC i negodisfeminii & laboratoni a
faturno. Et qn fatiirn^^fiierit dns ani Si fiierit ap /
podiat5’fientiifto .Ino multa cdificiafli populatio
nes Sc meliorabit' foru bladi Si iridualiu 8 c terra !
fui$fnidib‘’hhdabit & ppts hebitbona & utilita/
tes multas 6i maxielaboraiores Si uileshoies . Et
G fuerit &turn^danat^acddet multa dHna 8 ( ipedi/
menta SCcotrariahisqdixtmus &illadana magis
accidet uUib’ho3)^& boib^armopt moriet fe
ncslmuItistoclsiSCacddethocin terris qfutdcptl
tioe faturni.Et feias q>oppd faturni cu marte dete/'
rioreeoptcdiun3t6e& deteriores dcdurabiliorcs
fignificatioes demoGrat. Etqn iiippiter fuerit do
miniani potes & fortis &lbonolocomcliorabu/
turilloanonegodatudicii&faptentulcgis Si rcli
giofop: & nobiliu .Et fi cii hoc fuerit rcccpt^ptofc/
dilhebutgetescu rege& lucni bonii 6C utilitatem.
Etfifiieritiuppiterdiinat^accidetfdiftis hoib'’c5
traria eope q dixi Bi erit pauptas Si nriferia& dimi
nutioiholb’. Etqnfolfueritdnsanipotens £iii
ber ab ifortunii s & rex illi^climatis potes ultra ali/
os reges & erut hofes diuites nobiles BC hebimt bo
nu 8i faliiatione 6C multii bladu Si multas belHas
Sc aues:& meliorabunt' oes resi gb^fol het dnium
di Ggnificatione.Et G fol fuerit debilis & ifortuna
tiisaccidetcdtrariahisqdixim^i&debifitabif rex
&iiilipedenf nobiles&diuitesilli^climaris 6C ap
podiabiit ferui& uiles hoics fup reges & nobiles.
Etqn uen^fuerit dna ani potens SC fortunata Si in
HnolocoGgmficatqjaniiseritbon®& pcipiicmii/
licrib'’& hebuthoies gaudia. Et fi uen^fuerir debi/
lisdanata erit annus cum bono in diiiitiis & rctra/
het hoiesabhilaritarib® & hebiitarfla uita & oes
figniGcatioesibono&imaloapparcbuti duitati
bus&incUmatib'’ Glis maxime. Etqn mercurius
fiicrit dnsnni & t bono loco potes Si faluus ab in/
fortuniis 6C iafpedii fortiiap: ueliundus cu eis erit
anus bonus& fortunat^a paruismercatorib’ Si il
lis q defdettis (eitromittut.Eceo forri^erit fuu bo/
nu u receptiisfueritadnodom^Gix:& tunc fignifi
catq^illtgfuntdepariitiocipGushcbutarege ma
gn(ihonore& ntilicate.EcGcadesautabuG^ierit
autd.inat^aiitifortimat®autimalis lodsfigurxfiie
rintfignificatg) annus eritdefeSiii^lucrope & erit
diminutioireddirib’regu:& fortiiisedanuin feri
ptorib^& mercatorib^fii ei^fignificatioesbonxul'
malx magis apparebut i partib® ocddetalib'' & in
lods Sc i duitarib^q (ut de parti tioe illius mercurii.
Etqnluafueritdnaanipotes&in bonolocoSi
raluaabifortuniisGgniGcatmuItaspIuuias pfedi/
biles&iaptistpib^:&hoies(anierut 8 c hebut lar
gas nitas & dbaria multa & maxie G recepta fuerit
liHia quia tuc habebu t hoiesVx pte regu bonii Si uti
litate.EtfidanataiicHfortunataGieritlunacotrari
iim fignificit eo^ q dixi & danu eritgenerale i to/
to mudo tn eius GgniGcatoesi bono & i malo eri1(
magis affixx & apparibiles i duitatibus & in lods
quxGierint de partitione Ggni in quo fuerit luna
fortunata fcd!) bali haberagei ica.illo.i$. EtiibiGi
praca.io.didthaliqniiienerisiouednm anni iiel
qrtx ei^ebiint hoies fertilitate Si coplemetil St he
bunthominesmultiitritici&mulriplicabit bonu
ineis.Ecfi marsin hoc habuerit comixtione cum
iouedifueritappodiarusipanisGetcariorin GneiI
lius anni Si GgniGcationes omnesipfiiis eruntin
terra partitionis Ggni in quo fuerit mars. Et ubi fu
prain capitulo undedmo . didt prxdidus haly
Di^&o.o. tH
ConGderi qn fot intritprimu minutum arietis di
aptiarcendensiniilahora6( Cmiliter planetas ac
quia forranrexmoiieturuniusdimatis&rex al/
terius habebitprofpcritatem Si bonum*. d( erit ibr
iebonum& Alitas in unodimate £c indigen/
da& fames in atio.fic hoc totu non potes fdreniii
tx uariatide afcntiu illo^ diatu pro eade hora . Et
qn luna fueritinalcedenteantrtuua& fortunata ii
gniflcatprerpitatedC iabationeppR in luiscorpo
rib* EtMunafuentmre(ioIutibeami. 2 .domoha
bd>it ppfus iUo ano bonu utilitate. Luna in
£( lucrabif .Luna in .
domogattdebit&letalH^pprsiiloanopp tertili/
tate di repibnc fegetis di uiauaIiu.E t fi urura^foe
litinafcnteireuolutioeaniiign.danuimerdDioi
u.Satum^in.2.domoiDreuoTuti6e3Di(igt. modi
caliicratb.6.1ign.dwuinbe{liu tniuta mortali/
tatecamdoptun nona erunt bone apes: di fatum’
in.c:.fig.mortaIttatc:dC ii fuerit ibide retrogradus
defeSu ots bbi augm^u maii .Quadoiitppiter
fuerit in alente in rcuo!uti6e £nieuadenthoicsab
oimalo.EtG; fuerit in.i.Iuaabuturhoiesinmcrca
tiisSt maliisrebiis:m.;.(ign.fortuniu di profperi
tate:in .4.iign.carillia bladiin fine anni dC m:^is E
fueritngnuterreu'.m.7.(ign.inuIcnbonuin anime
dio di mdtoramenru in arboiibusdt fnidusmul/
ios:in.io.rign.cariqiabbdiiD.f.fignjiicrad(mer
catiasinolbusrebus. Etmppiteri.[:.donioreuo
Iiitioisaniiig.ficcitateinarboribus.Etrtfoeritiibi
de retrogra^ minuef de bono & creicet malum .
Mars ucro E fuerit in .1 :domo in reuokiciocan t fi
gnifictf vbeEixbnuendettirdCoeafqaod habet
unguUs.ln.f.()^,q>hoiesIiberedabutmultu ibe
iftobo. EtqnuenusfueritinalcnteinrcueJutio
ne ani fign .hoies habere multa gaudia iEoano .In
^.ngn.fruduu uilitategamulticruifm&isde iig,
melloramentuinarboribus.ln.r.rign.profperita/
tein iiiuenibtis di in oi re noua:in .7. profoeritate
in miilieribus.ln.io.carilHa in fpebus oib^ dC erue
paiice.ln.ii.cariEialegumtnudilimilm.S{.T:.rig.
uilipcniioneomnuilapidu^ofo^t qain illo ano
no bii uedef. Et qn ucn^fuerit retrograda fign. da
nuiiiiisfignificatoib^dt creicet malu ei^.Etqn fuc
titmeroirPfortiiatameliorabnfngiiicarioesiilius
qnmercuriLisfueritiafchteb reiiomtioe ani (igni
ficat bonii ftatii & lucru i mercatorib’ fcriptorib®
EtGfiieritin.^.iign.q) in ifloano faciet hoies itine
camercationu.Etin.4.ngn.tri(HnifcKbisdt mer/
catoribus ,E t in .il .domo in reuolii tibe ant lign .qr
ido ano iapietes mercatores defcedcr.Et qn mer
Curius fuei it retre^radus danabuC dusbonz figni
fjcatiocs di crefeet in maluiharchali abcnragel i .t,
cap.^.Et in cap,i2.ubi fupra dicit ille hal/ an pars
foitunxfuentin.i.domofign.diuitiasmtuias. Et
C fuerit in ligno igneo Egni. poiTe in igne di rebus
calidis .Et ft fuerit in ligno terreo lign.augmentu j
in terris df herbis & iiegetabiIibiis.Et li fucrifin (i/
guo serto {iga.Q)ultos uetos.E t boc mo cofidera/.
bispreso&.MaIe.n.pteslrgnifieltmarudeaatiira
lod di ligni in quo fuerint di pees bona: lignificat
bonu de natura fui lod & ligni in quo foetin t; hzc
hal)ribide.Etiibifupracapi.ii.didthalvqnmars
fuerit diis ani £( fuerit i tauro aut in tripudtate fna
& iaaguIod(diredusGgn.daRui3rborib’& fm
^bus&alalibusbriitis.Et rc(fm haly abenraget
iibifupracap.2.dec6cordatcueoalbu.8.dif.prla.
qhunlueriscognofcereanosinquibtis datteirafer
cilicateueideriUtateiarpicearchtiacoiunSibtsud
preuentiones luiariii prccedetis 8i introitu folis in
ariete d( locaeo^ . Etlilocuscoiiinflioisud pre/
uetionis applicuerit uni di iuppiter hiient dirln in
locoi^autdus alentis fuerit tortunat^dC ^iptie
aioiied(dns.4. domus fuerit raluusabinfoituniis
dC danis. Et E fuerit applicatio afen tis Illi’ l^s aut
mutationu mplidtatii applicuerit ad Iodi iouis u t
ad locu ueneris per cor’ uel p radios fcif m haly. Et
fci&nalbu.flfueritpfeSio ani ab afcntegentlsilli*
aiKpfe^io permutatiois triplidtatis prouenies iS
adlocumiouisauctienerisperafpeSu autp radifi
aeddet inilb ano fcd!m cos fertilitas in rebus ter/
rzhui^bolitasdi maxielidns^ fottiinauerit diii
alentis uelapplicueritei iiel afpexcritdebono
afpcu&eofortiusEtelhficef ei parsfortunxfiiie
fiparsfortiinarhuerittelKnioniu a ueriratein hoc
quiaboc lignificat fup fertilitate terra 8C augmetu
&huiditate.EtqnQouerisc6traTiuuidel;anosart
dos & Seriles afpiceqn uides faturnu dnatore fup
oppoGtioneiiel coiundioem ^edeteitroirii folis
in ariete p digniutes uel applicatones: uel Gt
dnsakatis»atin(orametipmptra{pe6uudipGt
in aliquo angulo^ di flierit dns.4.d watus ab ifor
tusiis di maxie a faturno qahoc ligni . minutione
fertilitatisdi critmatorGgnilicatiodC magis afE/
xaGfoeritediun^scu mcrcurioiiel fuerit in op/
politoeius.EcfifaaimusfueritinaguliscoiunfHo
nir uel micntois ^ifieuel fuerit in aguUs luna: uel
fc(ftn albii.G laturnus foerit in agulis recqjtionum
quafie rememoratione ^iGmus dt predpue icer
tfsIunat6ib’Ggn.hoccari(Ha anone.EtfirrqnW
na appiiaierit laturno feparando fe a cbiunfiione
udoppslicidepdidadCftieritfanimus afens hoc
fepeE(Tgnuniaxiecari(hz.Etqnzcuqi.2.ifortuns
ruinfortunaiicritanu: illud infert unu eius eritma
lufihueritcdmixtdnecu merciirlo.Etqn acciderit
91 fcdla domus & pars fominxdtafcns fuerit ifoc
lunatiadiio locoanipartisfortunx per haly uda
dnoptisfortunxper^biim.dC minirnofcrtilitatis
maior de magis affixa . Etfcifni albu.illudaddet
ariditate>Ecquot Ggnificatioes minutione dCEeri
litatu fuerint pinfonunia fatumierut muoresdC
magis affixx fuerint per infortunium mattis.
Et nir fignificatioesfertilitatu qux fuerint per for/
tunia iouis erurpFes illa ueneris&maioresthzhait
Etrecundiimalbuma.illudqifueritde infortunia
faturniinCgnilicationecarillix erit fortius infor>
(uax mactis . Et fimiliter fotuaa iouis i Ggnificato
TraSahJS.ir
ne favutis {(Imaior&rortioi fortuna' umeris.
Ee ifls r^lz hsAy SC atbu.fupte fu nt mftu notabl^
les in hac materia.Et dicitpnusdicut i^i ubi (iipra
9>ci1 fieritmarsinreuolutioeaniin domo aliqua
&tumjiigni.paudU(epIuLiia9(.Etiifueritin do/
mibnsfuung.hundantiapluuiapc.Etnfiierjtinre
liquis ptape domibus Cgn.mediocritate pluiiiani^
bzcillx. Etdicitalbu.i[i.expimetop:ruo9c i illo
ca. ubi determiat degrauitate di leuitate ani . Cum
uiderisireuolutioeaniredequa metueris afpiceii
conumerithzccoiunfiioniiamrnifleiouisineo/
de ano & erit ei^ dfe deterius & grauius & il non
iuenenteritleut^.Cu abierit dnsani aut (Tgificator
re^ad pfa;mald aut ad tume pfe mali au t tardi in
angulo tuciimebifrupeucui^Aieritligniiicator de
(Ini dio ud mors.Ercoiudiocapitiscu fatumo fi/
gnificat ipedimetu rubzfTgniiqiioiiingntiirfiait
ngn.inecltpG fotis 5 £lunz.Cui^ fuerit coiudioca
pitisde facurni in ariete di in eius triplicitateerit i/
pedinientujnaialibusoibusqdrupmib^lc(2mfub
ITantia Hgaiin quo iungutur.Et fi fueriti tauro dC
i eius triplidratefign .ipedimmtu in ^is di in fru
dibusde marboribus di in ouibus: iherbis quoc^
& naccis di modica erit pliiuia di anona.Etfi fiie/
rit in geis & in ei^ triplicitateerit ipedimen tu i hoi
bus & in 3ujbLis& dabut uenti nocibiles. Et ii fue
rit in cicro&inei^ triplicitateerit ipedimentu in
bolb^&mlripUcabifplauia & aq & multiplicabit
ur feriiqi& lac at<nlocuftzS( repetia terrz. Cau/
dcucro f ii coiiind^fiicritmarsfign . deftradione^
&ni.iiuuerredionequoq3ac fameacmnltitudine
nia!i.Etc6iudiofaturm&caudz(ig.fame6c pau
citateboni&deffmdidesgraiiesfrig^ Si timores
tnaxios& ddlnidionemeiriu& erit hoc lea pte
in qua fueric.Afpice cdiimdione fatiirni & marcis
umicoueniat alicui pretzigraduexaicatois fue: qr
E fuenchoefii afpexerit eu farurnus fign i.malu &
deiinidionempteeiurdeple. Et Efuerit afpedus
cx fignofixoplogabif malu.Et fi fuerit i figno mo
bilteritmodicuKbreue.Etfifiiepictfignocoi erit
mediocre.Si aut no afpcxerit fed reddiderit lumen
eo^aliqflellaadpramqfuerit fgradii exalcatiois
fiizfignifiat feditate& detrimtii fup ciues aliquos
illi^climacisdi uicnieteos deftrudio Si co^ci ad
hoc ex fcmetipfis : aut eritpca^ qiioruda q ii fuerit
ex hoib’regidisfiiz.Siuero n reddideritpfa lumen
eo^ ad t^m pfam ^flierit i gradu exaltatdis fiiz in
trabie fup eos meror pofiea foluef nutu dei . Et
debesobferuare has regulas generalesidiftindioel
mediate ^cedeceSi filridiflinfiide imediate feqiie
te. Etubi fupra.uerfusBne libri dicalbu.q)fcH:cue
cudefeedcrintfaliqtSngnuerU fertilitas 8( bonu i
fiiBa eiufde figni :& cii defcederi t mali i aliqdfignu
erittribulacio6< ddirudioeiiifde figni.Cofidera
fortunas di malos qa cu defeederit iiippi ter i ariete
bonueritdTeouiu&leueeric ^ciucarniuouiu.f.q
drupeduidC cu dde^erit Icancro erit copia meiTiu
&leueerU^iuanoazboau9«eerUuacca$t diaa
trim^umelTiu.Cuiierodefcedetitnialil ligna
ccotrarioifcd; ^tatelBz fignope erjtnariatiotui
iudtcii.Siautfuericdnsarierisiexalfationefuamc
ipfafierilitasauttinioridiuitib^aut nobilib”.Ecfi
foerit idefcefioe fua erit i ouib^& f oib^ qdrupedi/
b^^.Ecfifreritdeoib^lignisfcrfmfubasluas.Etpau
lopri^didtdba.fatiirn^cupulfaucritireuolution*
(olis fiip fignu regidis di abiites ab eo fuerint fottu
Cunzfig.danu&morteiterraciufdefigni.Erlico
mixt^fiieriteimarsgrauabitur auen 3 & definietur
uinu&multiplicabic''butirQ:hzcalbu.ibide.Etin
libro defloribiisidicitalbu.incapitu.graiiitatisdC
lenitatis anonzsqifcics carifiia anoz&ei^iiilitate
ex atrifqiprtsfupiorib^^jqa^titasfiuegrauitaseex
ope (aturni Si leuitas e ex ioiris. Quodens eni
uideris faturau i reuolutideqiiorud.n ano^ i figno
inquo fuitconiu 3 ioprefens.i.l q fucric.f. in figno
i quo ultimo coiugebaf ioui auci fignoi quo fuerit
coiiidio q lignificaiiit fefla dc no avexerit eu iup/
piterhocefignugraiiitafabfijdubio.comifcc igi
tur narratione tua fupeu & ne metuas. Qiiod fi e/
ucneriteu eo cauda i uno figno iudica grani tate an
nonz& terrore holm nifijafpiciat iiippiter eu lo /
cu aut fepef ab eo cauda. Ite ani q figmficat fame:
fut illii qb^ ^fuerit faturn'’c6iufii6i ucl ^uetidi in
q fuerit reuolutio & eo graui^^fi fueri t fatum'' i op/
ponemeroirii&hocfiiianisin mefibusafitcuui/
deris euS coiuSioe ucl puetide i.9"iiel i . 5". erit hoe
Egnu lenitati .Scito itaqi afcnscdiuQdis & pitddis
pofi hoc afpicednm d^fi fiieric and^ctirfu augebit
i^oanonzSl leodeanouelmefe.Et fi fueriti me
dio czlierigef & augebif^ilandz . Si nero min’
fueritciirfii mluet^^iu.Ecfi fuerit iens addfcefione
fua defcedet ^ciu .Si iiero fuerit 1 angulo terrz aut i
^^.fiabit in eefiio di nd augef nec minuef .In
czterisaut reb^cxlra triticu di ordeu afpicics difpo
Ecoreani fi fuerit fortunat^saipiceiquo ligno fitd£
qfitfiibaeiufde (igni. Quod (ifueritexfuba ignis
erit hoc lauro & argetoSi iofqi opa^ p igne.Et Q.
fuerit i fenis terreis erit hoc 1 reb^terreis fi:d!m 911/
tate ei^.» fi fuerit i (ignis aereis er it hoc 1 alads . di
afpicclocueiufdefigniabafcnte&Ioqrefiipeu.Si
uero flierit i fignis aqdds erit hoc i alatis aq di in oi
qdexitdeaq.Loea autlqb^egrauitasifiinthzc.Si
fueritlarictctiellei^triplicitateeritipteoriwts.Et
E fiierit i tauro uel i d^iriplidtate erit i pte meridiei
Ecfi fueriti geis uellei^Riplicitatcentipteoccnds.
Et fi fueri 1 1 caero & 1 ei^triplidtate erit 1 pte fepten
tridis.Etcdfiderafo^auonzcuceddericfollpri/
mu minutu aiiiifcu^ figno^ in qb^futexaltaddes
pfafitqruntmobiliaquianderrabis.Nadercenfio
folisinprimuminuttiariecisefi fottior& fubrili/
or caderis defcefidib^eis in initia fignope mobiliu .
Etfubdliorhisedlceriis ei^ilidu uniiifcui^cji ligni,
SdashocfiKretu inforo & ntrafeasefiuteasad al
tepe.Etfiuoluenrclajalinii^rdnotanafpicepraiE
gificatore fori 1 q‘’figno fit &afpice qd ptlet ad
fignu dCad ip; pfa3:S( opare p lueies ueritate
Dillinfiio.9. 1S7
bzcalbu.ibide.EtpauIopoftubiroqtii^ albuin.de addnoslTgniarcntisrhondniulci1<^ coiundidis
(creremotu&dilumodidtg^cufiierittatiunusuel ueloppdnis§dide& almiitaz^elliftecidignUa
d^radiiiGgnisprinia^iCuiunfbonuueli alcefioi telietinboclocodubioipmafpiciat& fl imieue/
buseap: & cu fuerit faturauscorporaliter i eis aut ricalmu(az& dnm i agu[o.r.uel.ro.& fue/
viectriir»dio5Cuosade»oppofitoainex.4.aCpe/ rincpfecarifHalignilicateshocftgf.magna frumen
duauciprefucritinhocipedit^afpiceeucufiieriti ticarillia.idibladi in terra illa, Eteogram^/i fiierit
fignisterrei5tuc.n.ngnificattenebrasaeris 6C ter/ aufbisineiirruruo.Sed{ifiieritminutiis (iue retro
ranotuficfame. EcdidtmefaHai^fafuadecon gradiisminuetiircaridiardediemdie.Idequoi^e
iadionib^planeta^ 5C ano^ reuolutidibus .ca.4. iudtciu ii dederit uimfua pfequii uno dco^ fuerit
aptaafensnoraitroit^^folisiprimupaduarietifit anglb^t.Quodiiiunoreliqiioru angforii reserit
equaplanetasproeadthoradf (citoi^m g huerit tnMiocris&cdiifrfucccdetib^.Si at fuerit icadeti
dniufupi^amfigiira.Etlifueritilleqiii ^fuerit for busuilccric fnmientuSi bfadu.Siaiitfuerit almii
tanatuseritmudusaptusbonus.Siiicro prefuerit tazedtnixtusaroleeueniecbladodetrimctu fciii/
malus&ipedit^eritmuduscorrupt^ fsfr kc in-ij. pedimentu.EtltfLier.tiucinunoangiilorderitim
anifiCiMeubus.EtrdtoqicupIuresp]!ajietec6iudi pedimentumaiusancadetib^ueroeritparuuihoc
fuerintiiigiusaqHatidsireuolutidejniiigmficant igirYadesquolibetanoiifquoIihetmeiehxcabraa
muItitudinepIiiuiapt.EcSiigndsmuldtudinede ibtde.Eti.e.reqnti.r.ca.i.didtabraa^mefaIlaqui
{ifudidisdii tamisexnccitate&caloreficficdaliis demaiTeritlocucdiundiomsEgnificarefupoku^
d(0rrin.4.^ni&cu^fueritdmars& fanimiis dC o]iuarufic.n.cxpernisei^.Ectuquideefficerede
ndaipexeriteosfomina; ligniSeat corruptionem besalmutazcoiudionis&feifingiuiderisiudiea
tDudi.Ecfdtoq?fanies5<hui^igrauitatcsn6eruc Si almutaz&eritidomoexaltatonislietfruindri
ninexcdiundioepIaneta^isfignisigneis.Etiibi carius^Minusaut^fueritidomofuaiq^nfuerid
fupra.c.6.didtm^Uaq>j>lanetepoderori0fuerit domorincauseritiiili0catiom;^is.Siautidomo
]‘ndire^alicui‘’r^disiignif)abiit iicdtate&fa fuidetrimctieritiiilificationd.tntata qiiata prior
medCinCeUigehocq>0ntpUnetxinngnisrepten/ Etubifupraca.i^.dicUabraaipreniprerpicerede/
IrioaLbusihxcmeiaila. ctdidtabraaauener. iti. besadiuna.[pGina90g.iIipoenihoieRi .Si^tiir
dereuoluti6ib^3no^inudic3.9.g>lialter Dialo^ i^afueritipridpioanicumpfa bn0co|autaipeSii
fueritinunoagido^0gniteiTaerith»maIa0gni E}onoipnia&exerithoc0g.rempfanitateeoTpops
ficatioterrz.Et(ifueritidomo.io.0gn.malu eue/ hominu.Etnfiieritcufaturnoautcuafpedu .4.uf
sireregi.EtCfueritialiauenietmaluincolis.terrae oppofitocuii^&fiieTitfatuTnusinaliquoiigno
illi^Et{iin.4.0g.hocde(lrufiioneagro9eumea9: tuaquaticorueritQialugrandeeuntibuspmare.
EtCflieritd^abnbeainuno agulo^ iudicatx}/ EtfortiusSfueriticaaodCtueetniultBnoaiffiea
nu.EtfifuQitian^r.bnfi<us8cmaleficuseon0de riiin&ni^isquiuadutpaquastaugebutur^aquae
ra qs eopt fortior iiierit & fortitudo faa fe nunife fluuiu deftruent femia &C accidet pbiuia ma^
ltabitniagis.Etubifupra.ca.io.didtabraj q» oia quznoceredebet.Etfimars fuerit in taUdifpdne
nes (kpietes aiko^ dicut q> Cgna ignea & aerea fu SC fuerit i fignisacmeis hoc fignificat femp aere pe/
gnificaccariiliafrunieti8(nu[uq'eucniet& ftme ftileSCdeiipante.btGlatumusSCniarsmermc in
quxdebeteepermudu&eomagisinterrisligno/ uiigieauticapricornouelifignisaerdshocfig.fe/
rrieonldeiignaiieroterreaSiaqneailgniEcatlani permajuq9euenietimundoplocuftas& brutos i
tatemagna&habudationeati^iiilitateanone feu Iodsadhocdirpo(itis.Si'ueromarsucIfatum^fue
gipenfione.EtdebesrefpicercircuoIiitocciii^libct ffignofigurati6ishuanehocfign.femgturbati6es
ani mudifinntaboXlaturniis&iuppiterin Genis ficrixas&lempfmfius.Etinhnecap.didtabraa
cariiKa0gniGc3tib’tuc.R.iignificdtieper cariiba^ cognitoquidemannorcaniunfHomsin^ineralla
&0gnificatc6trariuG0ntiatiis Ggnis.Etmefala pde locu cdiunddismagtie&medixnecndmio
aitfpcoGderandueinprindpioaniad locu lunz risproradice&quocuqipueneritGgnupfediois
in hora qua fepatur a contudide eius cu fole ue! ab ad locu manis. Si fuerit fortior ioue hoc t igniGca/
d^oppoficideqcuc^illa^ fiieritan introitu folis t bitannucarifbziquacuq;regideadcui^rignuper
aricte.Et{ii^cdiugaf dCciiifdlamatdiea auten uenietrignuprofeddis&cuilibctanodabislignu
i^amalu3fpeduheatboc(ign.nialuiRniudo.&(i imu&debcsichoareaGgno&gradu cdiunSidis
cuiUUabnncafigniGcabithociepbonu.Satumus dadouninti^rigno.jo.&debescomputarefctfm
utro iign.loco^: deif ruflides 8C nauiii rubmerOo/ gradus eqiiales.Quocui^ tiero ano puener it |) fcd
nesturbatdes&Utes.Iupptterrig.pace&bIadico aduenereufadmcrcuriu.Sit^fucriticdmixtione
pia&tragllitate. Itesquitmeff^aROsedriderare boniadiouidcfueritliippiterfortisA: uicerit fa
debemiisin qualibet edumSionermemagnariue tiifniiipriRdpiocoiiidionLshocGgn.reaipfatiiri
inediartueminoradhocetinreuolutidecuiufcii(^ tatedChabiindantiadCeomeliustqualibetregide
ani mu di ad Ggnu afens in hora coiunSidis uf op Et fignu di huius angulo^ GgniGcatio pfedionis
pofitionislumiariu quzfuerit an introitu fotisi fi haxabraam ibide. Etca.i7.ubirLipradidtabra/
gauarietislizc.ii.eradixQiagna6Carpiciendu eft amauenjaardidtk elteexpertum multis uidbus
Traoahis.i.'
^fimarsrueritinaniprindpioinunadomop: ia
turni Hgnifieat hocfempcariiHa.Et 6 fuerit in una
domoru fnaru propriarum fignificat hoc femp ha
bundanrilpluiiiarri. Etdicitabraaiprindpioil/'
(iuscapitttii.i7.arpicec6iLin6Honeuelopp6QtLone
prccedente introitu fblis in ariete, Et fi merit orien
talis erit medietas primi ani mdior.t.Ecfiocciden
talis fueriterit ccontra.Et hocuerum eft (i fiieritjali
qtioddeplanetisbnficisarpicies locu coniiidiois
ueloppolitionis precedetis introitu ani aut fuerit
alioii eoru dignitasmagna inilfoIocodCBohte/
rit (ignii ipedies hoceSgnuboni anirdi eo melius
ii hierit aliquis eoru beneficor u in aliquo an^Iorii
rgiiiafcnds in horaconiudionisuel oppo^tionis
^i£ii.Ethfueritecontrariout.f.arpiciat malefic^
au t ftieiit i aliquo anguloru^fcntis & no fuerit bn
iinisarpicies tunc quideeamis malus. Siaut afpki
ant boi limilr & mali alpice gs eoru liiaiorehabet
fortitudinede hicalmutazerit. Etfeito aliqs piae
ta fuperior oridalis fiierit& alius de rupioribus oc
cidetalis.maioreritfoititiidoorietalis: qilific^dei
ferioribusfiierit res erit ecouerfo : illorum na<5 for
tinidoerttinparteoccidetali.Etgfub radiis folis
fuericniliilliebitfortitudis c6firrne<| retrogradus
ha;cabraiuudc‘’. Ecdicitalchindiisinepfalua ca.
a .qn retrogradae’’ planete a capite cacri ad caput \\f
bce& fueritfolcu[tlisineade.4.eritfuni^calor in
ptefeptecrioali&uetifeptecrioalesafiimetdigefHo
ne fruSuu.Etubifupracap.uIrio dicit alchindusU
iniicneris uenere uei ioue i aliquo angulor u afeen/
dcchspreccdctisintroitufolisinarietecoUocatu in
pteaiifioritatii fuaruin & maxie in medio edi mi /
tigabif&crefcet quicqdftieriteotempeplatatum
autfeiatu.Etli fuerit faturnusifignis calidis hili
disutegeminidi (uatriplidtas& coplexioabitur
cu eo lignificatoT aboppo0to aut ,4. aut coiundio
ne iignificat miteaerede bone c6pIcxionis£( tuc fi
tnediu cuiuflbet uegetabilisppequalttatereru&li
militer fi eoplexionabic cu eo fignificatorautcom
plexionabifcufigniOcatore & in lignis (icut cali/
dis dc Occis frigidis&huidisdC fuericde.4.autdp
olito fiet bona coplexioaerisdi crefeetoeu^eca
ile. E c fi fuerit mars in agulo terra; i reuoliitioe ani
& in lignis calidis di ceciderit abeo fortuna di in/
ueffigauerit mercuriu fidficat cdbufiioneterrzdi
corruptione fubfiantizUiac di cobulHone feminm
Si aut fcdm ^ dico Eieritin lignis aqueis di in an/
guloterrzfignificatdamnu aquzdi corruptione
ciufde di comiptionecuiudibet qtSmoueaf i aqua
dealalib^dialiis.EtlifiierUi loco mercurii fatur/
tp di fuerit i (ignis aquei s di in angulo terrz di ce/
ciderit abeo forcuz di iuelHgauerit mercuriu minu
enf aquziiuope di p titeo^ di fbntiu di corrupe^
atalia aquzdi alia.EtOnd ceciderit ab eo fortuna
alleuiabiflignificatioprzdifio^.Etinrpiceinre/
uoluboeaniafcedes di angulos di locapFa^ trali/
tusruosdiprohibitionesoperufua^ di fiedione
radio^ Giorufi;^ cp lignificat in oi cUmatefiiper
fubasalaliu diuegetabiliu di fepararione modo^
fuo^: de tranCmiitatide folis i Ognis dinaturas fiias
i mutatidib^aeris di i qttuor epib^ani:hzc alchid’,
EtdidtaomardiaUatauSoritatelibri.^.mdicui
fine q» fol i arietis igrelTii dc^Iiefoqcuqs reperif fte!
laorictalisani ducatu uedicabit.orietalisn^iup
piteroiaadfalubre di aptifiimii renouabit (latu.
Veneris quoi^diicat%ud^niu 1 tiplicat di oia fecu
datuiSualiu copia pflafdi habundatia-.mercurius
qno(^admoduoiarediicit.Saturn^quo(^ malum
& totius Icomodifa&or di uiSualiu inopia di fri
gusaugmtarrndet:marsgladiudi bella ignominia
di metu di fiOa copledif.Nec ab fpeailatiois gene
rcdefifienddquoties^ngulas anni quartas ingredi
fdlinat.Naquz(lellaorietalis fuerit ipfi^qrtzdu
catu principaliter fortit' i primis folis di lunz flat*
iiel applicatio dips (lellap: habitu dlueseOuidedus
hzeaomar ibide.Et fcdm aomar ubi fiipralilio.c.
iibiloquit' de qualitate aeris di temporu . Et.fcdcn
haly haberagei ubi fupra.lib.S.c.26. Siinuenetiiu^
ioiieialiquo angulopeabafcntecdiudionisuelop
pofitioisj^edentisitroitu folisin ariete firmu di!
aliqdignitatii fiiaiu di maxie i medio czii aptat di
tepat aere di faci t illu boz coplexiois di facit naIH
di crelcere gcgd feiaf di plataf :di hoc ide faciut ue
n^dilunal^didadifpdecolHtute,. Etfimarsbue
rit comixtione de qrto ut oppone uel de coiudioe
tepataeredifecitillubozcdpIexidis^.Etliafped?
fuerit de.3‘'ueIde!''eoexntein (ignis pdifiistepan
tia i maior di crefeet ols res q nalcef & generabif .
Etfc^maomarubifiiprafequeteifiTrlc^hal/ba
liabe.ubi rupra.c.27 .apta afens hora itroit^folis iit
{h:udugra.u;orp.i%usdi p&s.Etfifuerittcmars
I angulo terrz di i figno aqo diminutione di danu
fignifi.iagsde aialib^di aliis reb^.Etfifatum^fiie/
rit i agulo terrz Geut pdixim^dC f figno aqo di for/
tunzabeo remotz fuerit di buerit comixtione cu
merai-mimiet' aquziputeis di danabunc' oes res
qmoraffagsdeaialib^dC de aliis reb^.Etdicic ba
\y habcra.nbi fiipra.c. ;i. qn fcire uohteris Gcdtare
Bi habudatia ani alpice locu c 6 iu 3 idisuel ^etois
anCedetisreuolutioneanimudhdicolideradnmil
li^od cui^fortunape uelffiDitGapc applicat.Et fiap
pltaieritioiii di iuppiter beat tdiqua dignitate ilo
cocoiufiioisLielpuetidis predidz: autfueritdus
afeendentis reuoliitionis anni aut coniundionis
iiel preuentionis aut fortunauerit dnum aientis 6 C
dns qrtz dom^ fuerit faluiu ab ifoituniis di fuerit
applicatio ani p archafin illi^egis coplexiois maio
ris ad locu iouis uel ueneris aut p alpedu uelp radi
os erit illo ano fertilitas di habudatia: di eo magis
G dns recudzdom^reuolutidis ani fbrtunauerit a/
fcedes uel ipfu alpexerit applicas ei deafpefiu aid/
tiz qci!<{ plancta Gt di maxieG fbrtunauerirdnm
partis foitunz uel dnm afiuitis ael ea ^ lignificat fer
tilitatcm di habundantiam: di fi hzc oia tefiificata
fuerint erit magna fertilitas di multipliabunf fiib
(Htiz populi dl lucrabut' i mercatiis dipib^iobdis
Dil!in5io.4.'
Rfitniiano fiierintfedcotranaeritfcrtilifasaniin
digcftiois 6 i ficcitati^Nafifat(irn’hticritdn5 ico
timdiociicl ipretietidepapplicanoncuidepcor/
pus;& hiicriiit filr dniiim { afcedcte & fortunauc /
Tieeu dnsquarcx&fiiemdinat^abinforcuniisfC
maximen ranimo& eo fortius ii ratiirn^liueric cd
mixtione cu mercurio: qiiccucp.diiap: ifortiina^i
fortiinaiimtanii&hueritconHXtionccu mercu/
rioiliudiforcimiuemaius&pIiisaffixu.Etfirre/
rit qn acciderit leciida; domui Sc pti fnrtiix acafce
deti&dnopartis fomitis cocrarixconftcllatiocs
quas diximLisinfortuniis.i.ficoiitingat.2.domiii
ii parti foitunx aicendetiinfortimiu ex dno par^
tisiortiinsurcxdno.l.tucaffirmaturfignificatio
ifierilitatc&idigetia dimutt6i.Etrcias9icr>ih[la
ti6es& fortuna qusnarraiiimtis per ioLie qn acci
derincpucneretaleserunifignificafiones hoc ex/
ccptoqien1cdebilioresillisqiizfiutperioiie:& fi
militer infortuniaquxdjxtmusdcraturnoqneruC
per marteerutminoris mali & dani, ^perfaturnu
excepto qidanaquxeriit per marteerut per liccita
te & cobtiftione & per fortes radios & his fimilia
Erdana quserutperfaturnu erunt pddhielpfub/
merfioncinaquis.Etdifcernesilludho^ diiope d
fuerit p (ignu in quo erit (atiirniis : quia 5 fuerit ih
gnohuidoeritdannuperfiibmcrUonc.Etfiinfic/
coeritg'(iccu:hzchalytbide.Etiibirupra.c.}.dicit
baly abenragelqriinfominsconiugimtur& luna
fuerit coiunSacu fatiirnoinlatitudie una accidet
fames& mortalitas.Etqnambs fortuns iungen
tur& luna per latitiidinecu iouedgnificat iufticia
& fcrtilitate.Etfiliinatalisfieritcu iienere flgnif
catgaudia& hilaritates. Etubiilipraca.};.diciC
haly abenraget qn dniu ani fuerit f n fne ipilus cor
deuolensretrogradiiielqn fuerit delcend^in cir/
culo augis uclqn fuerit > nitido (ui epicycli hoc to/
tum fignificatqierit uilitasirebtisfiC paucitas pre
ciiq res fuerint dcnatiira figniiquofiieritdnsani
rcilicetdeafalibus& tiegetabiUbus & mineris 8C
aliisrcbus&lapidibiis.Sifrqnlunafuent in reuo
.lutioueanniiieinienfisluieuelapplicatasac retro/
gradopIanetxdgnificatuilitaTe& niodicii preciu
iuifiualibusdcfciascaridia Si mercatu reramad
diucrds flguificato^ flatus & principii ani & a (i/
gnis principio^. 4.tcpo^:& qit regredit'’ fol i. 4.(1
gna cardialia 6 i a coiundione folis & lime in ei f/
dcmlpibiisabintroitufatiirniSi louis in fignum
cliatu; Si uillape occidentaliii & orienfaliu . Et qii
planets fuerint mfortun3ti’inillis locis dgnificant
uilitate rc^ Si bonu mercatii de cis .Et qh fuerint
fortunati ^nideatrept carillia & augmentum. Et
quilibetplaneta qui fuerit in rcuolutioeani in exat
tatione uia aiit,elcuacus in fuo circulo liiie heat liue
non heatcefhmoniuiRafcendetcdgmficat au;.’me
tum in vebus quz fuerint i natura illius ple Si (igni
in quo fuerit: ficutfolin ariete (i ibi fignidcat lapi/
desrubeospreciofosficutcarbiinciilos 6c hui^iSC
alios Upidapredofos d( auru . Et fi fiietU ueaus Ii
188
gnilicat atiofar'& coraUos & hisCmilia. Et pideta
qui fuerit in fuo cafu aut deicendesicirculofiiic an
gulo fignifeat uilitateni rerum qut fuerit de igiie
autaqueisaereisauttereis .Etdicii aben uideinus
quiureiiolutioeaniauti^snon fuerit faturmis in
aliquoangub^ lignificacbonunifo^ uidiialiuin
Ecqn fuerit ialiquo angulo aiiguloru llgnificai ca
riHia.Et qu fuent iangulo Iliis ibldigniiitcc aliqua
iignificatmagnacariflid& forcc:hsclialy.£ti«x)/
decap.;}.circaiiiedifi dicit haly abenragelqipti/
nius roamusprimusxpanusdixuqiiColintracane
te afpice plancta quifueritimedioccli aut cui ap/
plicuerit diis medii csli&ifieefgificarorpdolatu
rerii.Etfiifleptaexnsin medio ceii fuerit directus
infiiomotuiignificatqireserLltmelioiesquxtue/
ritdenaturaligniiquofiieritSchocniagis^pliiS
afFixuericllfueri(ngnufixu.Eci 1 plaecaiftcrccro/
gradus fueritautdelcedenslme&maiigefuaul de
fciesluiedC numero fgnifcatqiddceiidec Qi fec
iiilesresqusfueritdenaturaiih^ fgniiquu fuenc
ifle pfa. E t ubi fiipra dicit haly abeiiragel q; doro/
the'-' dixit qii Icireiiolueris carifhd& uilitate reru
aipicepFaspitnuSi pillu^uienerisdeonctalibus
dicit qi res feicarcqfueritdenaturaruaetpilfuq
fucntoccidetalisdelcedut&ddnar' & fietrcsuiles
qfucritdenaturailli°.Etdanu eflq? plalicin caiu
ilfocobuflusautifortuat^iielretrograd^ aut cades
abdgulo aut ialiquo maloru toconi Si ^ fortuns
flnt remoteabco:& qh fuerit bonus i qbufdd rcb^
& malus i qbufdd aliis; Geut Ii eet i domo Gia retro
gradus aut i exalta tidelua cdbufl^ GgniGcaf qi ifls
liis res fiet care modica & poflea uiles di anu
autaugedo ucl minuto .Ecineodecap.j^erfus
f ne dici t haly aberagel mcfahalla dixit qh uotu
ensiudicareaugmencu& decrementu reru; afpice
dh; afchtis & luna & G eoru magis appodiat’ ap/
plicuerit planets ejenti in afceiidete aut i medio ccli
iudica 91 ^luaugebif in ui&iaIibu$.EcGpl'a tue/
fit in occidete Gue in agulo terrs erut uidualia me
dii peti copeteter. E t Glr afpice in illo cpep.)'am qui
fuerit in quadratura horu duoru locoruga G fiieric
recept^auti^receperitdhm afcudsud dfim Gis
dom^aiitfui termi ligiGcat 91 pdnierur uiles Si tn
nopetetur.Peior.n.flatusueduionib^ellqh luna
exilies in archceappliciieritptccad^quino recipi
ated&qhapplicucritpreqiiied recipiat Cgnificat
nopetef nihilomin^eriitcare.Etdixitmelabat
^nobilioralocacelifuntangiiU.Etqiiandofortu
nx fuerit in angulo auget' di appredaCiir moeta dC
decrefeunt & damnatur alix res . Et quando fortu
tuns erunt in angulis dccrelcit dt depreciatiir mo/
neta.EtqLiandoaiixinfortunarufiierintinangu/
lis dc alis in aliis domibus iudica per magis appo
diatam ean\& tamedcpreciamentu quando uenit
pforlunanopoteftefTemagnu.Etois fortuna qf)
planetaruericretrogradiisueU loco debili erit tuc
debilis ei^uirP,Et 3 liidideintcUigedc infortima
quando luerU ia exaltatione fua retrogradus «
Trioatus.t.
EtqiiuoIuensmdicare,qrtalniS(me<!iu‘Lieltotuin
annil afpifccu (eperatiirluna a coniunSione eius
curolemelabd^^preucntionecuqiiopUnetarupri
moconiiigi^.Et fi fiieritfoitunaaugebicurpreciu
re^ qiiz uendiintiir & erunt carx : & H iungamr
cii tnfortuna erunt depredatxaciijIes:&arpe£iEiS
i Koe talis ell quaiise coplexio . Et (i luna fiierit in
ttigulocrercetcariftia:& fimilitcr faciet fi fuerit in
ezaltanone fiia falua ab infortunio. Et fi dixerunt
antiqui Iunl& afcnsdTecdtrariosuna.f.alteritSC
fimiliterporuerunteosiignificare contrarias mo/
netas& alias resquzuIdetiir.Et (i fol attigerit for
timadepredatur moneta & maxime fi fuerit remo
lus|ab angulis uelfortunaattigeritfoleficiitfiani/
gerit ioiieiieliienereaugeturmoneta flC deprecian
tiirac uilesfiut res aliz &maxien fol fuerifin angii
Io .Et fi folattingat fortuna depretiatur moneta Si
niaxienfiieritremntus ab angulis mercurius habet
fignificationein duabus monetissqux fiint au^ &
areetii& uenus habet parteieisiparsucnerisieise
piiIclEritiido iiifiois & claritaseolofe .Ecpars tner
fiiriieieispiQiirx& rcripture.Niliilomin^mercii
riuslietmagna pteinanro&in rerpaiiterqiixeft
depritionefolisuideqii fuerit orietaiesafced tmo
neta & fiint res iiilesfiC maxie fi fiierint in fiiiscxal
tatioibus.Etqiiado occidentales fiierint deprccia^
moneta & maximcfi fuerint debiles.Etqn merciv
riiisfiieritcurole ornat' atiru 8i appredat* di defce
duntnHxre5& fiunt uiliores.Etquadpuenus fae/
rif cu foleornaf ai^entii & diligitur ab hoib’ & fi
nofiierintdifoIe&fuerinteleiiatTindrnilisfnaru
augiiiMnorat^moncta&fietresuiles & maxime
fi ieritr^ati orientalem & fuerint in exaltationibus
fuisflC in domib^fiiis acdignitatib^ luis. Et qn de/
clinaucrint i fuisdrculis eudoad occiderali^are ucl
fiiedntilodsdebilitationufiiaptinqiiib^non hnt
dignitatesdepredatur moneta & resfiiintcarx.El
qu feeerisarcend&anniaiitquartxuelmefis &a/
ptaiiexisangutosSdfduerisgradusdnidomiis fiib
fijntixialiqiioangulojgd! majneiloco ubi habet
dignitate & q? iit fortuna honoraf moneta. Et fi
fuerint infortiina! angulo ficutprxdiximitsappre
dabitur moneta tu no honorabituriqaea habebiit
tiilesboiesired honore Si tiilitatealia^ re^ indica
bisperextfienti.ifortiinaK&infortuna^ i (ignis
gaqnfueritfomiua in aliquo fignoenintres ca/
rzqiix fuerint dediuifione illiiisligm.Etqninfor
tuna fueti t i iilo figno appredanf res illx qa queii/
bet domnp; het fiia parte in rebus fiait datx (ut fex
te do. befiie minute & aliis (ignis partes eorumidC
iudtcafi:^mtllud.Et(ciascpalcend«dea!ali (em/
per habet caput Si quarta dom^uentreSt aliacau/
d| 8; parte pofieriore eo^ 3C fpermale. V nde i q/
cu^ifiaprdomogr fiieritifortunaeritdanuiifia p
teeorpisquaipfadom^fignificat& afced&hoisfi
gifleatuput& &23collu.rerciahueros& manus
E t ficp ordine i oib® .n .domib^cu i uegetabilib® fi
pntherentfiptesafiriorcsfl; pofieriores.Vnft a/
(cedes efipsateriorSC aliaefi BSpofferior.Etqfi 1
terrogatus fiierts pro aliquo uegetabili (i nafcef ud
crefcet bfi au t quid erit de eo da afc^es & diis do/
tninudCiuna&eiusdfimei.Etfioesifii fuent for
timatiiudica^durabitdCibitad bonu.EtfifiieriC
ifoitunattiudicamdanabitur.Etfiduo ifiorii fiie
tint fortunati Si ^ii duo infortunati indica qi erit
mediocres hsc recitat haly habcragei ubi fiipra. Ce/
ciindudiSamcltal, Etdicitalbu.ifuolib.defiori
bus. ! illa parte ubi loqui€ de fda igniu i acre qt cil i
reuolutoeanimudi faturn^^di marscoiiidifiieriti
afcedenteani fignifiat matu iilcmfiicis.Et fi coiu/
^fuerintifigno.t‘‘.abarcedenteanieritfigniide/
firu^liois fubfiatiaft Si alia^e domogt & tradetur
obUuionimemoriadiuitu.Etficoiiindli fiierintin
tertio fignificatdefinifiionedomoK relisioiss &
fi eoniufii fuerint (quarto abafcedete fignificat de
firudioneedifidope Si manfionu.Et (icoiiidi fsie
rinthiiidx& aquofxculuna 6Cqux funt putridx
Si mali odoris cum faturnoSi mali odoris cu ioue
acuencrecotordat.SiritercoIorcspotcrisifelligere
quianigredo efaturni & rubedo e niartis;& icapo
teris fdreoium rcfi per fiia cocordatia. Angtili eti
amcocordatcuaurosagulosfeqitetia cufiiba cade
tia liero cii his qiixhofb*n6 fiint ncccITaria.Cit aiit
fortunx fiierint in angulis hou locor ii eam fiet res
cocordanscu iftoloco.Etcu (cineris plancta cocot
dante ciireinfpicead hora eclipfis iiel coiundiois
uel opponis qui ibi exifiatifieplaneta : & fi fuerit
fortunatus potes fignificabit canfiid illius rei Sc ex
altationeeiiis.Etfifueritifortuna^fignificabicmli
tate.hoceniadiiingas hisquxdiximiisdccogjo/
perabifT aer in omnibus fru5ib’’& faliiatioe nauiu
udeapefiibmerfioe.Et fc^mqr fuent resi(fa^in/
rpirere uis antris illud Idesresqiiomodofiut uiles
uel carz.& fcies ea qux hic (eqiief. Verbi gratia qn
fciemiis qi unus rex 0liabi{( eu alio.fdem^q^illecii
ius terra ^habtindas uicet illu cuius terra e cara SC
{itiapocerisrdreqamotta{itas& infirmitas femp
eariliia leqiii^ eo q> hotes optet comedere mala d /
baria g cu damnant cfiplexioes eo^ttSC ppter hoc
habetinfirmari&morisfdesStfafiucarifiiz&ha
biindanrixproptermultitudineaqua^ Si fortitu
dineeiru St afrigorede calore: qaquanto fiellxfi
gnificauerint multas fiimofitateshuidasifiuntinde
multzpImiiz.Etfifuerintitemporequo^necelfa
rixfintliabundari.niifiiialiudemdfirabiit: St fitn
temporeqiiono fit necelledanuSt minutione eO
ru mofirabunt.ld fadt calor Sc frigus quia fi calor
fuerittepequocoueniatlignificabit faluatione oi
iim frufiuO apiitrefadioe.Et fi fuerit tpe quo non
expediat deficcabit totu fmGa terrx ante^ coplea
tiir St perdet. Sifrdetocufiis St p muresqa fi miil/
ticreiierintdefiriictomesfniSus terrx. St fi pauci
riierintpoterutfaliiariquxoiardrepoterisp alh-o
logia monfiraiierit^miiltaspluuiasiparte meti/
diei.ficutefiiuereSCxfiatefignificabitgi nilus egi
ptieritrecetizmagnsualdc.Etfiaparteiprapau/
Diftinaio.ro.
cuftgnTFcAitnrpIiiiuiisrecedtatiseritpaucafadu
aurnili oftcdicihdudiones habere . Vnaca^ qtiae
ibi fiiteftutplimiarprcueraKficiit illa: meridiciuno
iftxantecpueniet.Etpropcerhocconuenitg^niUis
iit magnx recentis xftate intrate cu iiernis & mer
ciricisoccidetalesfiierintiprahoraproprerhumi/
dicatcquarta in aere iaciur.Et/i fttefjtmarsant ali
quacometapt in parte meridiet hora qua tdpitu/'
bi & eftas erit n i H recedo pauca mftu ppter magna
minutionepluuiaftquzcntinpartcilla.Sirr nue
tus dtitis amierit ue! ciremis cu nt terne no pmittit .
Ei (i abrogus leniter fadet eu deoirrere 9i d 5 deti/
neluf .Cu aucfdaerisp aftrologia illud quod aed
detinpartemeridiei dehabudandapluuia^ 6( ea
ru miiitioe 9( fdueris iietosaccidetcsi terra zgipti
Cepe ueris uel eftatis fdes totu faSu nili qaomo elTc
debeat & p eu (cies ftatfi agipd.Si erit babfi das ui/
dualibus udminiiUinlpiciendo femp in his, qua:
^ixim^:dCPharcquziadida funtfdre poteris ia
du cariftizurhabudade:hax;ba])'ubi fupra & hzc
ad^fensfuiTiducdefnofticationc cariftiz & uili
tatis anonz p reuoltttioncs Incw miidi. Et debes
obferuarehu regulas prius politas in ca.i mediate
^cdentecottrnentes lignincadonepra^ di ligno
ru di peia cirauti.Et fdas ^ ftgna ignea Ql aerea C/
eniiicatcarifti.ibladiO(famequzdebeteepmudu
Dgna uero cerrea flCaquea iignificant ferdutatedC
uilitate anoneate^P impeiloni et eo magis i regio
Ilibus fnp quas hzc h^a (ignificant . Et hzc patet
p abraa auenzoar in fibro de reuoltidonib^ ano^e
ca.io.Ecdcbeshic refpicerecapiotlu uidmu diftin/
dionis qrtz tndacus primi huius libri in quo po/
ii)idbiquziignaetquzpartcscrdtdeftniutttcor/
rupuncetmortaUtate^gnGtexntmiodigoFeeca
nimiabuiditateeciGtaenaturafatiimi etquz fad
Gthzc cade ex nimio caloreetex nimia (iccitateet
(ntdenaturamartis.Etdcbesteiuuare hicp illud
capimlu. Scdfcd} albu.6.maiorisintrodudoTii
differenda tertia : pars fortunzlignif cat atipt et ar
gentii cc Icti itate fon et cl^ grauitate.et hzc ps fcdm
eueftdigm(Timaiceroespartes:etbocetiapatet eo
qipcoie.in fiio qdripartito no approbat alias par
tesfed Cantu parte fortunz .Si ante uolueris prono
fticaredecanftUanonzfiCeiiisiiilitatzppartesref
pice ultimi differentia introdudorit alcabicii.dC
differentia tertia & quarti (extilibri maioris intro
dudoriisalbu.St lueniesquzpartes (Ignificant ca
riftia anonz & alia^ rept & quz ea^ uilitate iueni
csethlibimoduoperandippartes, Adpnoftican
du ucrodecariftiadf uilitate anonz pintroimi qt
ta^ aniiUtdeilll regula quz poteft elici ex fentenda
pto{z.2.^driparddca.ii''.uiddicetGprelzqui do
minaturinlococoiundionisuel opponis ^ceden
tisintroitGfoIisinquecuc^pundo^ cardialiu aut
qui dominant' in anello f^uetelocti coiundiois
ueloppSnis^didu merit omnes uelmaiorpars eo
rungnificanrescanftilanonx&uiduaUii.EtGift
gnis e^i&a f^hiGcantib^ extitetit : acetli fi przdt
d:alacaprmcipa1ia cariftil ligmllcauerint:6cficu
hoc fuerint przdidi domini cooiundi cii pletis dl
ftelHs fixis cariftil Ggnificancib^ielabeisalpician^
flgnii erit cariftiz anonz ineade qu3rtaanni.& ll
pFctzprzdtdidC ligna fiuelocapridpalia pro nia
iori parte uilitate .Inonz fignificauennccariftil;&
quia anonz iiiiliras fatis patetprius in hoc ca. & 11
militerincap.imedUteprecedde. Etdicitpcole.in
fuocenciloquio ppofitionc.^3. ^ pletz domina /
tores qui plures habuerint dignitates in angulis c6
iundionis uelpreuentionis& in qrdsanofie resqs
ftgnificantqntbrtesfLierintresquaslignificaiierint
enintmagis^i.Ecfifuerintdebileseruntrespar/
iii ^ii.Et limiliter fi ueloces uel tardi curfus fuerint
Etdicithaljribideqipfetz quipfes dignitates ha/
buerint iniftis anguili^ificlt uniuerlos fruduscu
fuerintiniftis angulis tucillud quod fignificar erit
magni 0cii.Ecfi&eritincademtb^ erit parui
Etnfuerirponderolioominctlti^iihzcilie. Ec
debeshicobferuareoes rallas prius politas t ifto
ca.concernentescariftiireuuiritatelnonzruptlex
coniundioneiielc^poCdone^edde introitu (o/
lisinarietefit pealaercgulasferedebespronoftica
redecariftja&uilitatcanonzin introit.! qrtzani
ftcutinreuoluQoneani : &i6 oportettehiercitera
re regulas prius politas in hoc ca.& no inufnio nif
tas regulas decariftianec deuilicatz anonz menfi/
um eo qi h^iaccidetia diu durant di futmultu uni/
uerfaiia .Et io no pono hic aliquod capitulu de ci(/
de accidendb^ in menfib^oec in medietati b*inen/
fium. Sedba]/abenragelltb.8.ca.}^‘‘.redtatquaf
daregulasdeariftia&uilitatz anonz&aliafi le
rupomnesmenfesfc^mdidaatthazirdicensquS
do fdre uolueris cariftil & mercatu & pdi rep: dC
ftatus hofum I utca di ( n^otiis fuis hoc fcies a mo/
tu luminariu di eoft ftatii ifpice ctgoquolibet m£
fie coniundione luminariu & apta alcendes illa ho
ra.Ec fdas gi alcendens di pfa qui ibi fuerit fuHt fi/
gnificaeoKS ftatus horni nu & aeris. Et iuuat eos do
minus domus domini afeendentis di pfa per^ /
nusin alcendenteqn nonfiieritcunueoiens Alcen/
denti (ignjficatdinu j iniftomenfe. Et li fuerit ia/
fortuna (igni ficat damnum (c^^fiiam naturam
fc<im fuu polTe.Et li inueneris pfiiiB in angulo ha /
bente dignitate in afeendente « exaltatone
euacdpepro(Ignificatore.Et^libctpfaqn fuerit i
angulo ibi hab^polfelimiliter erit ^nifiatordu
ibi fuerit donec exeat inde qn wminus afe^
dentis fiiertt ia afeendente aut in sJiquo anguloru
udin natura uel inbono loco afpidens afeendens
i^fignificationebabebitmanif^&magis^ati
us&maximefi luerit orientalis cxiftendouibradi
is di in exiftedoinfuo Iule 8C lenis modusiquiaqn
ficfiicritlignificatq} homines petet fuos nidus £C
lucrabuntur (£ afccndent in eo modi s oibus fcdtm
polTepletxde pauco autmuUoidieb^qh luna fue
ritin. 4 .aftendentisautin afeendente aut afpidcni
dominftaiizadeQas.EtGfuccit defideos applicas
Traflahis.J.
adoppo(iti1a(c{ndcntis&arpex£rit dominu atce
dentis n^nificacdcre£lu:&afpiceGinucnerU domi
niii afcendentis receptu dC ilis receptor fuerit aiid^
& in angulo Ognificat 9) toto illo nienfe aiigebif p
ciubladi.Etlidnsdomusdomini afcendcntisiop
polito liiminariu eflmagisappodiat^.Etqiiiuue/
neris dominii afeendentis receptu 8 i ipfeacdusdo
musafccndends fuerit afcendenscariliia erit firmi/
or & Iioc (cdm afeenOoneseo^ . Et Qdns alcendi
tis&plaexilfensiangulo applicuerit plets cadeci
aut diminutus fuerit deprimit ^um . Et ft domi /
nus afeendentis diminutus fuerit& illx qui eu rece
perit fiii' fi fuit diminutus d^rimi^ ^iu & hoc erit
fcdm duasdiminutionesidc magisaffixa erituili/
tas (ili fi abo fucri ne cadentes ab angulo qa hoc
lignificatqriiUuilitas cito erit.Etll abo appiicue/
rintpfscadcnti ab anguloaiitdimito uilitas^iifi
militerafrirmac^.EtfifueritiafcendentcpFa habu
ibi aliqd tefiimoniu aiigmentu & iiilitas erit fcdm
flatili melioratoeilli^ pix ac elapedCcritcileopti/'
cepsdrisafchris.EcIidiisafcntisnofueritrecept^n
facias eu piiciparecii eo qaillefol^ eritfignificator
& q dns afcendlcis SC luiaria fuerit i talibus locis fi
gurxcoiundionisiafcen dente cdiunSionis uelin
angulis fuisautiangiilisalococoiuSoislignificat
qi^iuremanebitineoqre(l.Etfidfisafc«ndentis
aut luminaria fuerint recepta 8C auda & fuerint in
qntaautudectmafi^ficatqi^u augebit' &fi pfa
alcendensapplicueritaddominualmtis figuificat
augmenti) i peio die applicationisidf qn luminaria
& airdnsnlccnJctis fuerint defidetiain tertiaaut
innonaautin.a.fignificatabbafTaDientupdicila
gulifemplignificanrfixionein eo^efl.Ecqii pia
defidens applicuerit ad dominii afcendencisfignifi
cat fubflantix abbalTamentu plus c^ Ii ille diis ap/
plicuerit ifte plancra&qndnsafcendentisdefici/
ens fiicrit&dhiisdomusrueaudlLis nihilfadtaii/-
gmentidrisdomitSiqmaradixpolTeacfignificatio
lunt in diio afeendentisubi fuerit cadens& i angu
(o fuerit alter pta.Th fi afeendens fuerit in alia do /
tnop: lunnnariii afpice eo{u augmeta & fuas dimi
miriones innumeroetfualocai figura quomo fint
abatcnteilixcatthairdC haliaben^ ibidcii£fu0t
ciunt ad pfens iflx regulxia pofitxin hoc ca.de ca/
riflia di tiilitate anonx in qrtis ani 8C in oibus mefi
bus.Etdebesiunafeteperr^laspofitasica.ime/
diateprecedente.
CirCapiruIuqiiaitu de figuris pronolHcis carifHx
fii.uilitatis annonz.
Olo tibimo oflendetefignajpnofHca
carilHx 6 £ uilitacisanonsXlidc ita^
n ptQle.:.qdripartitica. 9 .ri lignalia in
aereapparentiacirca luminaria hora
alicuius eclipfis luminariu ueificauda
tefiellz aut alix (lellz fc^ in aerz apparentes ho /
ra edipGs fiue boracoiunfiionis magnxuei ilicu /
iustcmpoytreuolubiliu fuerit (Xiloris nigri ueluiri
disieaquzlatunii natura imitaridiximus fignifica
biint: 8c fi ^di^a (ignalia ad nibedinedeclinaiierit
{ignificabunteaquxfuntexnatiiramartis.Etndi/
uerfo^colo^ extiterint figntficabuteaquxfutex
natura mercurii.Sed|iiitollenfueliriipraiii ca.i^
huiusdiflinflionis&filrincap.fmediate ^cedente
iuxtarentctiaptole.& aibii . Satiirn^.Mars 6 C mtr
curiuscari(liaanonx& iitdlualiu Scflerilitatcter/
rxfignificant.Signaliaergoinacrs^difla ^ido
modocolorata&^didomo apparentiahxceade
iignificabimt. Itefc^i prole.iibi fiipra cii ^iSa
fignalia incidis temporib^apparetia fuerint co
loris albi ca qiis funt de natura iouis fignificare di/
cunturde fi aurei coloris quxuencrisnacura feqim
turindicabunt.Etrc<£m$di&ueflIuppitcr&ue
nus {ignificantfeitilitateterrx&uilicatcanonzeT
eo (ignalia ficapparentiahxc eade fignificabunt.
Et dicit haly coiicniat fiimus ficciis conueniat
cu natura marris uf mercurii defumofitas humida
cu natura iouis &iiencris fi in eo uicerit temperritia
tamen fi fuerit difleperatitsdC exierit temperamm
tii conucnit utcocordeteu natura faturni.Et fi hoc
itafueritcoiienitq^libet (ignaliu fuperio^ lignifi
ceteaqiizaccidutinternosinhoibusbefhis&pla
tispifcibusSC nauib° 6 C in augmeto d( detrimeto
aquap: . & fignificario fuacrii IciSm piam q cocor/
datcueisfiC couenitutfignificarioplaneta^ t^o/
ratacomuni temporameto in aerzcdringenti con
cordet cu natura iouis Si ueneris ficut ^iu rept ex
altario dignitatu &C oia alia opera quz dixit ptole.
deioue Si uenere-Sifr cduenit ut fignificario gradi
um & forriu pliiuia^ Si frigoye ualdc magni con/
cordet cii natiirafaturniircdm opera fuaquzpto /
{e.narraiiit.PtoIe.enIdixitde lignalib^fiiperiori/
biisqienmtacddetia eo qi eo^ quelibet facit acri
denriamultaficucfuntpIuuizqLizfimuItzfutno/
centplarisdc aialibus&fi paucedcdimitefuerinc
nocent etiiiitale aut nocumentii feqiiifdefeSus iii/
’ £luaIiQcarjflia fames & mortalitas: & fifuerittpa
tepfidunt plantis & aialibus qi quide fequif habu
danriauifitualiu & firmamentum Gdutishzchaly.
Etdidtptolc.ubifupra^mignalia^ida quali/
betunaparte luminariu udeo^ quz circa ipfii fut
occupauerit in ea pte folu mo quzefl in direclo p /
tis illius in qua iflz color apparuerit accides futu;:
eueniet.Siautecoloriilztotu corpus lufariuueleo
tu quz circa ipfu funt aplexabif in maiori parte re
gionum fibi concordantiu cu loco fignalis aedde/
re didt' accidens fiituyc. Quali ter aute friemus 'ubi
eueniecaccideriafignificacapfignalia^i 3 a& qn
ft^diudurabuntfic dri^acddeiiaeuenicntiquo
genere re^ apparebut . Patent hxc oia (c^ inten
tioneptole.a haly & ponunt irradatiiprijno hu
iusIfi>ridiiHdi6equinraca.}.Etfc£minCentione
E toIe.& bali in ceriioquio propo(itione.99.rdntiI
rioesliella^r &fleUzcaudatziaerefignificatfic/
cosuapores.Ecfc 2 mhalyX illafignaliafuerintdi
uulTa in oespartes fi^ificabut ficcitate Si turbatio
. ncaeris.EticdmcextumbugtifiuicdmeD.ptoIe.ij
DifHnflio.ro.
caudate ftellxappanierint in an^iIo regni alicuius
regis morier' rex aucho potensimiisregni.Etliap
pamerintinfuccedentib’ angulis deftruenc' tbefau
riregisueifc(£;h3lydetrimet(ipaci<trilli^0gnifub
nacia:6^ ii appameriniin cadentib’’ab angulis mi/
nuet''cen{^hominu.Etfc(Imhalymfinecetiloquii
ptole.illaeometaquxdici^dns aftone cliexcoplc
xionemercurii 6 C eft ceriileuspani^cauda loga ei^.
Maturaiieroe(lriibea& habet cauda rubea longa
& no tanta quantadhsafcone&eflexcoplexione
martisquzquadoapparueritinoriececapiit infe/
ri^^iignificatpaiicitaieaqua^e & fame magna, Ifla
ueroqiiz dicte' nigra efl ex natura fatiirni&ei^co
lor ellmagiscerulciis 9 magis & qn apparuerit ii/
gniiicatmortalitatemftd-.&quzdicic' iiemeii hor
hbifalMdii dC uaditppe fole &i ligniiicat minutio
nefruaiispomo^dC frudusqui extcrrapcediinc.
Etquxpticadicir' habet groilu radici & iignificat
paucitateaqua;e&defeau anonz.Et(I coiunfia
fueritciMienereeritminutioaqua^dC defeSio an
nonxmaxima;hzchal}r. Iliaergo iignaliaolaco
qtqtLbeteope nihil eft de natura (kurmi .itel marcis
uf mercurii defefiuidiionzfii cerrz (iediitate ligni
ficat.Et fcdm halyiftacoetaqux diciti miles ell de
natura ueneris K eiimagna magninidineadmo/
dulunz& habet crines dCradiosinfudit retrorfu;
pagrat.ii.figna&fiaituen^fertilitateterrziignifi
eat illud (ignalehocide{lgni6cabit.Et illa quzdici
turargetii habet radifipmcru uatde&albii admo
dii ai^cnti puriiTimi qtno poteftdiu afpkt. Et qua
doapparueritiignilicabUanosfertilcsin terra ubi
hocent& melius erit ioue in iignoaquatico extiff
Ce.Ecilla quzdicif rola^magna & rotunda & het
faciud modu hois& colorei^ dluteolor argenti
cu auro mixto Si p cofeques eildenatura mixta io
uis di ucncrisquzcu apanieric mutabunt res miin
danc& cedent illisrcsmeliorcs&utuidet’ hzcfi/
gniRcabiit fertilitate terrz & uilitate anoz 1 hzcha
ly & ptole.ubi lupra. Et dicit albu.^^.decoiimSio
nibus magnisdi^sreriaiiltinia 9 fi apparuerit ali/
qua liclla comata in iigno arictisiigniRcat morte^
bou &non fodienf nimium & de populabit' qui
de pars terrz & erit uehemes frigus cii corruptione
meitiu & cafii fnid^arbo^ & paudtateculture &
pIaatationumtcrra.Etiiapparueritcometainge/
minis (igniRcat mortalitate^ fame& morte anni
&multosiientos calidos 8i coburentesmefTes.Et
fiapparueritcometaicacroRgniRcat paucitate pi
ici u & R apparuerit a pte origis & fol Rieril equidi
itans iigno cacri iignificatuilitateanonzinRneati
ni. Et fefm albu.in libro de Rorib^ ca. ultio fi appa
(ucriccometaineaeroiknificatniultitudinelooi/
(tayr dcdccrem&u melnuab eis&caiu uermiu&
triticii in arbores Qi paucitate inigu & mititudine
uermiu in eis.Etfeilmalbu.ibideii apparuerit ali^
cometa in uiigfne iigntRcat paucas mercationes di
C fuerit ei^ apparitio a pte occidas iigniRcat miil/
ticudiae fru^u.Ec fi apparuerit comctai libra.Q /
gniRcat Recitate f!uniinu& paticfrateplaneta^ 8C
dcftniSioncfruftiul.EtRappuiritapteoriftisfiC
folfueric eqtiidiihts librz appreciabunt' equi&ca
meli.EtRapparucrita pte occidetis fignificat.mc/
diocritate frufiuu . E t fi apparuerit coeta i feorpio/
ne IigniRcat mfraspliuiias nncitias & ddtrufiione
fnifliiii ex iiehemeriageiii& frigoris & deficcatio
nefliiuiucucanftTapirciil.Etfiapparueritcoefa in
fagifiario fignificat ap^ciatione beftiap: i plibiis p
tib’& uehemetia caloris cu paucitate fruflificarois
palmape.Etilidcapparueritapreorieiis&folfue
ritcquidilHs fagifiariofignificatprofperitarered'
dituu hereditarii & frii£hiu .Et (i apparuerit coeta i
dire3o capricorui iigniRcat niues & gradines ita
iitniues de(truet& ^cipiiedelinicntcrocii.EtGap
panierintapartcoccidetisiigniRcatraliiationeui/
neapedCfni^iuu.EtfiappiieritapreocciirTS RgniE
catherbofirateini&habiidantia aqua^.EfRap/
parueritcoeraidire&oaqrii figiRcat paeicitate aui
urna pifnu&utlirareanonz.ErRapparuerita p
teortetisfSc fol Ricritequidiftas'aqrio fignificat mf
taherboRtate.Etfiapparuericcoetaldirefto iigni
pifciucadetmorsipifdb^&abrcidef’pficiia aq^e.
Etfiappamericapteoccider & (b! fueriteqdi[t&
pifdb^^eritmultitudoatiiu&pirfincii iminaatioC
fluminii.Etfcdlj albu.idefiorib^.c.uitioiqiiocrKp
iigno apparuerit cometa fi apparuerit a pceorjen/
tiserit ueIoci®ihocg>iignificat.Ef fiiprcocddetis
erictardi^opiei^bzcalbii.ilods^allegatis. Tteqa
iregionib^noflrisfeptctrioalib^maxia & peipua
eacariitizeithuidicasexeeltiua&^dpiTei^ibmo
couenientib^iitizftareqn frumetii florefdt.Kt fifr
in autunoqiicolligunf meffes. Si ei|ro excelTiis ma
gnoshuiditatisitpib^nocouenientib^aifucritii/
gn5epnofticncariiHz.in6z &peipucficuhocco
currant alizcaiifzmulrz&magnepri*’poritzica.
priohui^difHndiois. rtebrciiircrqlibcrifVapr ca/
rticariftizqinca.priohui’ diftinfioisniieran^ eft
GgniipnofhciicarifHz anonzutfiitdefefl^culture
frigiditas nimia et htiiditas i regionib^noftris & ni
miacaliditasd: nimiaficcitasi partib^meridiona
lib®&hocstpib^n6 coueniltib^. IteabdtiSio a
nozar^ioealiqros gradofii<iiet®ualid^:fubmer
fio agno^^ paqsimultitudo cyioi^ locuRa^ di iier
miii hzcoia cii I tpib^no coiienicntib^accidiit ca/
rifiiaanoDzIigmficat. itemagna copia faba^p
iienicexnimiabuiditate& IigniRcat rarilHa anoz
& aliis eius fpeb® & io fabz ^ro ples int rato cario
nesfHtiitdidf auulgo& hoceypter penuria alio
ni bladoyr. Ite maximti (ignii ^carifhz anonz
magna giierraiali^r^oem^iefmultisregionibiis.
Na i terrz guerrebfada & aliacoburunti' & deftni
UD^ ab inimids iiiadetib^’ illa ucl illas regioes i qb*
emagnaguerra & ihefaim 8C moetaacetiaalia ne
cdTaadufuhoiu^abeifdcreeioib^ afpoitaf iihp
uenitmagnacarilHaitegioih^illis.Ethzcfutiign*
pronofficacariihzanonx.Sed Rgnatiilitatisano/
Qxhabeafecdauiiseos(quzdixiin^0( maxiep
TraSatuj.i.'
noIKeare£ebein*uiIItatcaiiona:&ci^ copia ex c6
uenicti&boatcpie aerisidmeriis tpib^atii:dCbre
iiiCerinoib^ei^qrtisnidcIiceCutUthiesniuora nec
accidatin eagelii excelles fineniiis cocoitate . Et li
pluiiiofafiierithiesiit ifVapIiuiiano nimis excedat.
Iceutmedsniartiifitfic^aprilisiiero plmiialiste
peratiaiiidfTim habeat. ItenCedaslitncca&maxi
meintepequofloretfrumetii. Ite itt jit decitas &
ferenitas qfi feminae'’ frumecu & etia qn colligit dC
q^autiinusoioficlicc^dcitai^aratiira coueniu ct
lpenio:^parata^n.araCuradltoci^ncgocii fundam
tu:hzcautoiauilitateanonsd{copiaei^d|nidcat
Etdicutantiqnoftri^mlcpliffisregiomb^fepten
trionalib® fpatiii ^ismultu mai^.5o..inis abfqjfa/
me notabili ptradre:hocautc6iieitcij didis adro
logo^ qdiciitacciddiagradiautfamemorralUa/'
te& pefiiletia & giicrras & qiiq! regno^ mutatio
neslqlibetrcuolucoeranimia qus e fpatiu circiter
Cfigica ano^e redire . Sicut etid pa te t cx icetione ab
bu.primo decoiunSionib® magnis 6C fifr .2 .Cari
iha liero futura et ia ab oibus uel a multis p excedS
Euiditatis iapterite mboties folcbat pfciriip hocac
ddens cais amotis anona maiori ueditf^cio ^ fo
Ubat.ErdebestliacdiiH^oeoblCTuareoesregulas
pri’ politas idiUmSiocimediatepcedde cocerne
tes mortalitateaialiilquo^ eftiifiishominu cui^fut
boues & oues d{ dfia.Na mortalitas eorude aialtu
cariffia cope fignifiat. Ite qapri^diSu cft gi i iftis
regioib^maxie accidit earil^ ex nimia huiditatep
uenien te terr* no couenieti necelTc cft ut obfenies i
hacdiftidioer^tilas afenteS^ etidUgnapnoftica
huorisexcdletisqiixpodtafutidiftindioeqrtahu
iustfadat^fc^iiopteteciatehicihacdlSindioc re
g(ilaspri^po(itasiiftotradatii.2.idiuerds dieb^de
calore fiigfiuo & etia de frigore fu pfltio & iiccitafc
fugfluaqoiaidiuerds clfatib®& diucrlis regioib®
cariftiaanoncdgnificdtcuitpib^no couementib'-’
c6tigdt.Signa autcoicatiacariftia defedu phtiu G/
gificatcsfiithfccut coiter.fi^to.n.maiorcopia fuerit
ae3liquofrtiflutatomin'’pfcd®eiftefrua’!un&
de fnimeto ita eftgrcu paucii fuerit ei^ grana mlcti
edtinet deterradt papdemedulla&io panis ide
fad^ deterior eftSt ntinoris^titatis.& hocide in
telligcredebesde aliis fpeb^anonz. Iteincariftia
notabili ogarii p miori conducunt. localia
qiio9 Bc oiaqnsno tedut ad cibuimediatep mi/
nori^iouendutr.BtquzimediateaddbaptineC
uendun^ tuejp^iomaiori. Itctuc multi medica
testucetiamltindmedicatesfutmultu^entes.qut
f.n6 poftut pp ter iierecudia medicare tnc multi pfa
(nenimiamorient'’. Etnotaqinullusmoriffame
niS pri^ei^&cies ac etia multa tnebra coepis luitfte
turaii^eam rdiquoniedicisad^fms. Itenota 9
i^o fertilitas SCcopiaanone magis diu 'durauerit
tiio carlftia ftibfequesppter iexperienria.’m^is le/
dit mniexnti SC idiote qui no fdut cibl4[mami. nec
artedrereualienonoregan^auxilioicariftianota
bili cidOjiiK patuutf .Et i^ota ^catiftia ,qot9
bilis in regioib^noftrisfeptetrionalib^ & pcipiic {
anglia cft'cu uedir' qrtaliii fnimetipuna niarca ftcl
lingope tiel apli^iq qdecariftid niialdc tiinda c niit
pluf^giinuanufiicritduratura.Notabirigit^cari
fHa.riduraspimujinucfttimcda.Scd multo apli^fi
pdiiosanosduraucrit&maxicficotiniicduraiic/
ritptresanostuccni abfc^ magna famc& magna
mortalitatcnotraGbit.Qiixciicisaucecircaanons
copia ueluilitate determinada funt Ciifficieter fiimi
poiTiitexcottariiseopcqiizdecariftta rupcri^dice
ban^.Ethxcdecariftia& uilitateanonxadprefes
didarufFiciant.
CrrncipicdiftinSioimdedmade giicrris& cobu
ftionibiisi&primoqlitcrpronofticadufitdc ipfis
perorbes magnos pconiunQiones magnasfCpec
edipresluminarium .
Oftepin przcedeti
'b^determiatuede
.peftiletu&morta
'Utate&fame&ca
iriftia&de uilitate
janonz.Modo re/
ftat determinare in
fine huius traflat^
Efc^^ucrris&cd
fbufttdib^eo^guet
[refinepopulatiois
lac habitationis fiC
regnopcmutatoesadducutCaeautguerrapefutmf
liplices.Naqdai&riores&qdafupiorcs.Caeaute
if eriores cfficiftes guerra fu t didnes terra^ & pof/
(eiTionu iiedicatioiunsregni di driit & habitatio/
numatqiterrap: & pofTe^onuicariftia magna ui/
dualiu dC aliapc repeptinentiu ad iifuhohim. Exq
bus oib^ cais Si multo pfib^ accidut lites Si c6 ten /
tioes Si rixz Si Irz iter Iioies Si J^cipue iter r^cs SC
pricipes diuerlapc regionu Si pueniiit iter eos guci
reSCc6biiftionesdonio^& heredicatu&magne
efFufiones faguis iiait fatis patet dCexptu e.Cac aut
giierrap: fupioKslutccttccoftellationes&cdiim/
dionesfupcrceleftiucorpopt mouetes hoies&eo
rufpusadmaludequib^ihacdiftinSioeitedoloq
Scititam./.prsquopt coiimfiionesfur multiplices
Coiiinaiones eni pofTibiles inter planetas rut.r2o.
put dicitptole.icltiloquiojipoe.^o.dicitenindo
b!iuifcaris.iio.c6iund6csqrutfterftellas erraticas
I n illis eni emaior fria eope q fiu t i h^mudo efFe&’
& deftmSionis . Et hoc ide p j p abraa auenzoar i
fuo libro de coiundionib^ & anopt reuolutionib^
ca.prio Si p iohani hifpalefe i fuo qdripaitito pte
pria. Dicur eni gi pla^ cdiundioes nit.rto.tnane
ricsftcotude.f.pretj$!detribiisuero.;f.&toride
deqtuor:de,£.pFetisiut.7.n]aneriesc6indionut£C
de.7^.eft tantu unamaneries.fi( bxceadeeftlenten
tiabaI}rfupcetilogoptolc.ubi fupra. Iftapcuero
coiun^gnuqdaJiabai^&Mtione fup cfefius
Diflinfiioja
grad<s&diirabiles&?mudooii’moifutmiitar6es
rcgnorii Qi mutatocs f£( 3 aru:pentletia fames mor/
(alitas & gtierre dC cdbtifliones Si depopiilatides
euPIilccuiildlinnesprafiialdoitcnaitex^fre patet
pcaqiiidiflafHtftrafiatii .i.htiP libri diftinflioe
(c^i.Etpterhnccouin^iocsedipfesIitminariufre
qnterpdidaaccidetiagradiadcmofinitficut patet
p eaqiis difta fiit i craftatit primo hui® libri diftin/
uioue tertia fads ex^lTe. Et qa t onmib^^edcsib®
determinata ellqliterpiii£ia; coiuSiocs magne
ec]jpreslinariungnificdtfamc& pe(Ve&' mortali/
tate&terremotii&di[iuiia& (tfia accidetia gran
dia.CMoihocca.primo uolo dicerequalreftp/
nofticandudegiieris&c6buftionib‘’& depopula
tionib^ P dnia orbis magni & p coiimSiones tua/
gnas & pedipfcs liimiai iu.Cii igit' hoc nolueris o
portet primo fcireinitiii orbis magni in quoltierit
6 i extraheredhiiicL^iuxr<idoflrinatradtr:tftra£ia
Iu primo hili*’ librirfiftinflioeprinia ca.4.optet ct
teiueftigarediuiforeani tui Si fignupfe^onis or
bis magni iquo fueris &etiagrad*’pfefl6isputdi
fiu eft ubi fupra qb**otbus i udbgatisoptet te indit
is 6C luna. Siatitd aliqua^ habueritii^ifiratione
pano tuo pro quouoluerispnofticaredegiKnis.
Ecfdrepotcsdhiacoiufiionu m^no^ edipfi/
timluiariupea qiixtibi dixi itra^tii primo Huius
libridifitdionib^Icda&tertia. Dicoergo fc^m
fenteaCiaptole.i.qdripiitica.S. Etedeo cocordat
albii.j.dccoiunflionib® magnis difFcrctia prima .
Saturn*’cufueritdh5orbismagniacdhsaliaii*’c6
iun£Honis magneaut alicui*’ ediplis 'uianu aut cii
fuerit diuifor alicui’ orbis magni aut alicuius ani g
fueritdeCgntficatioealicui^coiufiiois magne aut
alicai^ecIipiisImariii^edetis.&fiieritei^ngntE/
catio fup fpeni humani iignificabitfugas iexercitii
ftiiporcsanxietates&triRitias timores& mortali
' tates Si maxime fenum quo^ natura eft frigidaidC
fccfmalbu.ngniEcabic bella guerras& iterfedides
& depauperabunf dimtes& morienfpaupes. Et
fc<£m ptole ubi fiipra & fcilm albu.ubi fupra diffe
retiauda.Iuppiterciifiicrit^difluoptincsdomi/'
nifi.fi fuerit ei’fignificatio!(pchuanafacietfdscx
alrarioriedignitatfi&fiiblimitatcgradufiatqjme/
lioratione fiatus & frcuritatecorpcfit Si aiap: ho/
minfi . Mars ucro pdidfi opti. dniu fi fuerit ei *’G/
‘gificatio fup fpecie huana Toim ptole.ubi fupra SC
fc<£m albu.ubi fupradifferetia tertia lignificat ira
magnafiiiltitildC criidelitateihoib^& accidiititer
eos^lia & guerre& lites Si delationes & captio
nesireregii & turbationes hoium.Etdidchal)' fup
HUo ca. 6.fcii qdripartiti prole. 9 hwoia fiunt pp
inarteqiraieedit.Et6appliaierit faturnobpahi/
tur uim eofit in genteaiiiis efi fignificator una ma/
nerie mali ppterquod*erut lites Si cotetienes inter
•eos.Etppter hoc dixit hermes^lites fiuntpptcr
c6iimdionere^.ifortuna9tuni^r.cualiariappU/
catio ilU fiieriti tpefignificatiois gei;erali$t fiiaicU
qrillide terra martisfiipabiit eo cpmsire&auda/
tiaeritmeis& timores atq; doloreserut magis iit
hoibusterrx iacurm ppter uim (ii.) qui talia facitin
eisrhoctndi&lcoditiomb^idiger.naexpeditiitin
foiciam*’adfigni6catorccuiuflibetfe<fie& illa cui®
fignificator fuerit fortunat® uicet Si alia niiiis figni
ficator erit debilis &ifortunatiiset uida.Si ergo
marspticipatione eu alio pia nabiicrit ei** figni wa
tiojeriteopofita putdixim®piserbahermcrtsculo
Clitus fuitaecoiunSionemarfised fatiirno tpegra
diu accidetiu bsc haly.Et dicptole.ubi fupra 9 eu
marsdnafroPqdahofcsuiolctias&iiiiriaspatie
tur & iiilipedent' Si exibdt dc fiia legead a!i.i extra
nea & crut ignes Si cobufiioeS &*riria&hoiadiap
nu 1 dd.ffidie& rapina piiias. Et!c 5 m 5 tetioncal
bu.diffcrctiaifiaterria.SoI^iSuoptinesdniufi/
gnificat rege cdfequi nocumetil Si morte plebi ad/
iienire&comotioneinimic^ abofb®terris. V«
n^aiite^diSdoprines dfiidliei^fignificatio fuerit
fiip fpecie huana no fignificat giicrrasfcifm ptolc,
ubi fiipra.Sed Ictfm albii.iibi fiipra difieretia qrta
fignificabitihoib®gradiid(iiblimitatcshonoresdC
alacritatespaceSc meliorationeifiat®. Sed fciftn
ptole.ubi uipra & fc(£m albu.ubi (iipradiflerentia
gmnta.Mercuri*’^difiuoptin&'donMmfifi'c6mt
fcef eius natura cu natura alicui® alin^ prnayt con
cordabiccd natura illi® pretx.t.fcdlni haly faciet ta
liaopaqiiaiiaplzuelfiellxfixx qiiibusapplicuerit
6 ^ fi nlfi applicuerit alTuTiilabifop^fuu pti figno^
io quocfihachaly.Etdicitptolc.gjop® filii ppriu
efi in hoib® aciitililmii & forte lerfit ^hofesiii hoc
9 agereiioldt (libtiles Igenii fcd er ut uia|K abfeifio
nes latrocinia &de^dati6es. Etdidthalyq» maU
^fademars facit palaScdifcohopte & iil armofie
6 i malacdfifia fact mercuri® u (ubtilitates Si artes
& i6cufueritmerairi®iaIiqoignitatdmar(isurac
cordat®cfi co faciet res miraciilolas hxchaly . Et di
citalbu.g* mercuri® fignificat bella dCguerrasi ifut
tiuuilgiiregimle. Etdicithaliqrcpiiisdixitptolc.
qrmerciiri®fadtopafieIb^ & fignopt uel ptid eo
rii cu qb®exi(Ht ita qr fi fuerit l digit.irib®alicui® pFe
coplexio fui reducit' ad coplcxioneilli^plz nihi/
|omin®iadixitptole.cpoiaopafflercuriifut ifnrtu
naeo9dom®d’rutitrinoafpefhidomo^l4ntr/
m8(in rextiliafpcSudomo^ marris.&io natu/
ra fua cedit ad natura fartirni Si martis& cfi cotra
rianaturzioiiiseoqjoppofitas dom®hnt. Propf
ergof8ci:mercuri®^iaamiraaiIaqn foluse dns
& cu nullo alio edmixt®.Et ficomilirwif cu fortii/
nisfadetfadaquxipfe faciunt fed no adeocople/
bitiir. Et qncomifcebif cu ifortuiis faciet iialdema
tora mala & danfi^ipefacinihxchaly ibide. Lii
naticro pdiddoptinesdniufifiieritd^fignificatta
^prixrupfpemhdanlfigificat fcilm atbu.f.de c 5
iunfiiontb®djfFeretia fexta cede magna iter reget
& iinigiis Si mulcd mald multos latrones mltasaii
guftiasadHeniefesregib®ppteriobedienti.imilitu
co9seis,&muUasgii<riasaxcine.Ex^i6tis ergo
TraSatiis.i.
»iUt ^ &(umuj maK tl mcroiri^guerris & cobu
mones fi^iRdcmaxiecu ^i3u dniu optinet.dC
qncpfolM lua.Sed notatu {!aitaliqn.;.oed. lup/
piterSCuen^^ifiuoptinetesdniutraqiiillirateSC
pace£< bonudpnificac. Etdieicalbu.f.decoiun/'
£Honib^differ«iaprima.Saturn^ ^idu optines
dniunfueritianeteentiterfeSio&guerra&pci/
piieiptemeridiet St orietis.Et H fueriti tauro ^ni
ficat multi iterfe^one.Et E fuerit ileonedgnif^
multa bella S(^(e loriete.Etli fueriti fcorpione
retrograd^ ligniRcat co turbatione boium .Et (i fiie
rit inl^fiario Egnificat mterfedionei pte oriecis
luppiteruerocufuaititauro retrograd^^iSd
optineos dniu (izniiicat c6 motione inimieo^ fup
r^es.Etrifiierit luppiterigdsrctrograd^fignifi /
catrumoresteriibiles&beiiu.EtSfueriticapricor
noretrogradus Egnidcarcomixtionesq adueniet
r^bus. Etfcfmalbii.tibifupradifferetia tertia.
Klars ^diSu opdnes dniu fi fiierit i ariete ligidcae
in terf(»ione i pte orientis. I n tauro uero dgnideat
iterfedioneiterciuesfeptetrionales.Ingeis interfe
fiione i feptetrione cu multo latroeinio.l n cancro
tnterfedioneioriete&ioccideie.lQleonebclIain
pte orietiscu apprehenCione mortisfiC maxie pue
ro^e .In uirgine multam interfedione St cfTuGonf
(aguinis.iptemeridiei.Infagidario morte ipte ee
cidetitcu multa interfedione.Inaqrioucro eaiuc
rit man retrograd^lignificat mala obedientia pie/
bisergarege.EtcufueritmarsipiGal^^SDOp/
tinesdniu ligniRcatinterfeSione mubi inter r^es
Cf magnates & amilTione regni 6C dignitatis eo jir .
Et fcS^albu.iibi fupradifferltia ^rta uen^^fia
dniuoptinenscufuericlfcoipioe&retrogradafi/
gniRcatcoiufiionchoiumcumlHs rumorib^terri
bilib^.Etcaibideddga^logitudlefualdgioriafo/
le&niRcatdetrimetu nobiuu & efflilionerangui/
nis.Etlifoeritifagi£briorcir(^rada dgniRcat fui
diaregu.Etfifiieritipilcib'’retrogradangi'ficat cd
buflione & fufutrationeni Si nimoresterribiles Si
trifHtias&timorescotigerehoib^. Etfcdmaibu.
nbi fupra.Merairi’ optines dniii fi fuerit in
ariete elosat^ilogitudinefualogioriafolefi^ifi.'
catiterfeaioncihoib®&mo«eOToruda»obilifi'.
Et fi fuerit i tauro figni Rcat itafeuione iter orieta/
(es Si occidetales. [ n geis uero cedeiter orietales Si
feptetrionales & inulta morte nobiliu 8( alio^ bo
mtnil.In clero interfeSionei parte rq>tentrionaU
&orietis Si ocddetis.& morte hoium.lnleoeut/
roretrograd^fieniRcatmliastriiHtias boium cup
mixtionib^.lnuoipiocmultascedesipte occiden
tis Si feptetrioalis.c t (i eloge^ ibide logitudine fiia
logiori.dgnifieatruores malos & terribiles St for
tecede.Etr(Rieritibidererrograd*f^nificatpmi]t
tioneaduatemilitib^.EtGfueriti lagidario figni
Eat pfperitates regii fed ifbrtunaScralaipieitec
eos « meridionala.Et fi fuerit i capricorno figniS
catcedeSi malum. EtGfiieiic niercuriiisi pifhbus
retrograd’ fl{fdiflu,dniu optina. no®!
metu adueiremilttib® & uafatlis regu. Et fcdm al
bii.ubifupradifileretia fextaliia ^didi3u optines
dniijfifueritileoeaccidet renouado regni «pmu
tabit? rex de r^ioc ad regione cu pfperitatcelTcple
bis cu eo.Et 11 fuent lua i iibra llgn jficac cedeade /
re in reges & pmixtionei regiomb^ & giicrras miil
tas.Etfifucritifdorpionefignificat multas contra
rietates & comixtiones & placitationes & guerras
in hoib^.Et fi fiierit i fagiflario figniflcat exceilctii
regii &jpfccritate nobiliu & detrinictii Si cede in
hoib^^.Etfifiicritlunaia^rio^ifiu cptindsdnifi
Cgnif.moiTalitarcs'lhoib'':h*calbu.ibidc.<rMo
do oHedltibi regulas rpealesSi priculares deguee
ris&cobufHonib^fiip eleuaitionib^ptape fupali/
os pias i fignisrc<£mrentetiaalbu.£.dec6iundi6i
businagnis.EtdebeshicrdrelicutidilKfiionibus
^edetib‘’9>oesr^ilxrupreexele(iaTionib^pl'a^
fupaiiosiarieteponimfidifreredaprimaiilicisli/
bri fexd albu .dc coiufldib^ magnis Si regtx iuptx
cxeleuadonib^pfaufupaliosiarieteponunt^idif
terentia prima illi^ libri (exd albu.de cdiunQioib^
oiagnis:S( regiilzluptzexeleuadonib^pfape fuper
alios i tauro ponun£ in differeda feda illi^libri fex
tiS< lic de aliis. Oidtitacnalbu.qifaturn^pioiie
in fagidario fignifieat mna bella & morte r^u Si
rfiores terribiles. Satura^ fup martei geis figificat
inim icos SC 'ifort ua i multis terris.In cacro inimici
asiterboies.Inuirginedefln]3ionemagiieptister
rz.Inlibraodiuitar^es.Infcorpioenimildelhu
fiionc in pFib^cliatib^.ln fi^dario bella iter reges
&( nimiamortein prib^cUatib^fignificat. Satum’
fupfole in tauro fignificat multa bella itcrreges.Et
infagidariogiierraiprib’clIatib’iigniRcat. Satuc
nusfupuenereiarieteflgjfleatrenoiiatoner^niSC
bella & mortalitaCeihoib’. Satiirn’fup mercuriu
inarietelignificatmuIdtudinebello^St mortali/
tatis&ifagiSarioguerrasmHtasngnificat. Satur
nus fupluniiariete figificat m&a bella. GTIuppiter
uerorupfatumuiarictefignificatexaltarione reg^
ruppr^uluSipaucosinimicoseius.IncIcromul/
tl erae & morte iter r^;es& defirufiioae quoru/
dl eliatu.I n leone mOrte regu Si magnatu Si mul /
toy boium SC morteitacos.In uiiginemfias^ier
ras.InlibrabellaSCmuttlcedlfcu defituSide quo
rudiregionu.infcorpioneodiu&inimicida ipll
buscliatibus & cubufiioncsieis.Iafamdariomrta
bella 8C inimicidas & odia iter boies iigificat. lup
piterfupmarteitauro fignificat defirufiione i plIi
ribnsregionit^.Incacro multos lairones.Infi^i ^
fiariomortenobibu ctcobulhdes:& iaqrio^
terriipueneTciIibrafignifiatmu^bella.fnl^r/
pione multasuerras o{ iterfedides ^iuDi.In fa^
&rioB}ulta^& iterf^ioncs.EtiplTcibus co/
CDUDecafuciuilifignifi.tCrMarsuerorupfatumul
taurofignificatiBortalitatesdC cobultiones. In^e
minismuIta5guerras.InclcromultosiBiinico5'iia
Cit;g^. lQlibtapugi:^itar(ges..Ia..$Mipioae
Diftinflio.ro.
giierrii & deftniflioneipluribiisdiatib^fignificat.
Mars fiip ioiic i cncro flgniiicat deftriiflione ciiiita
ttKlndcrogiicrrasde^datioes&cobiiftioesipIi/
hiisrerris.In iiirginecobaftiones:? libra dorcs & o
dia inter hoics.I n Capricorno inultas captiiiitarcs i
piibus cliatib^ Et in pifcibiis reges fc intcriiccre ad
iuice ligni ficat. MarsTiip Iolci ariete ligilicar guer
ras & iiitrias, Mars fug uencrei ariete Ggifi.guer/
ras&c6buftiones& multa horribilia. In leocco/
buftioes & iforti)ia& coftrifloes di ruores terribi
IcslpFibusterris.Inlibra nocumtuSCcobuftione.
Etiaqriopugna&aguftiasiniRisregioibus figni
ficat. Mars fiip mcrcuriii i ariete lignificatbella di
muitosinimicos.Intaurodeftriiflione iplibtis di
niatib^.lrr geis bella & iterfefloes & pariores SC de
ftruflioneecdape .In deroiterfeflione filio^ regu
bella & deftruflioesmftopt regno^ & dcfiniflio/
nespallatioru regri . In leone multas cobuIHones .
In uitginecfFurioncfagiiinisdcftruflionc miiltajie
terra^ cedemagnatu multitiidoiatronu di innu /
merafraiidereruo^cotradnos fiios&deieflione
fapietu.In librafigniftcatorietales bellare occideta
les cu deftruflideecdelia^. In (agiflario iterfeflio
nes Si efTiilione faguinis Si multas rapinas : icapri
corno multascas in hoibiis Si guerras & captiua/
dones. In aquario guerra & captione& mortalita
tem i piibiis cliarib^.Et i pifeib^ depoGtione regis a
regno mulca 6Cicomoda& bdla& iterfefliones li
gnificat. Mars fiipluna iariete ftgificatguerras SC
captiuitatesmulcas.In tauro nuiitasgiicrrasipfib^
cliatib^& reuolutionesr^nope.ln gds multa cede
& guerra iplibuscUatib^Sc reuohiciones remo|ie.
I n geis mulca cede & guerra I plibusdiacib^.In can
cro guerras & captoes i p&b’dlacib^.In|Ie6e guer/
ras & iterfeflioes Ipltirib^dlaCibus. In libra multi
tudineinimico^.In fcorpioe guerras &captides
1 pliirib*’ diatibiis Ggnificac.ln caprtcornodiicor /
dia nobiliu& multas guerras SCcaptionesipliiri''
biis cliatibus figificat . Solfuplaturnuilibrafigni
ficat pugmiiter regessi fcorpoe & i fagiflario bclki
interreges fignificac. Soluero fug raarte i ariete fi
gnificat mulcas pluuias & inumeras uidiflasholu;
ingeis multa cede hoiuni .InlibrainHirias& guer
ras Si et uindifl:.i in Iioib^ad iLiicIsdC in fagiflario
malii ecnobiliu fignific . Solfiigmercuriu i cacro
fignificatbclUuterciues. Vcn^fiiplaturnuitauro
fignificatiforlCiia&cariisimftiscuatib^siiibrapLi
gnareguiterfcfignificat. Ven^^fupiouein ariete fi
gnificat pugna 6i lite iter iiiros Si mulieres.In tau/
tomiiltascomixtionesinoibusregionib^.In leoc
feruoreinimico?: fupqiiofd.i regescuin pugna 8C
tnortequorudaciiuu.Infcorpione'aguftias quoni
d.aregn.In'&giflarioriiorcs terribilcs& pugnas.
Inaqrio reges itcrficerefiUosfuos.Etipifctb^^^ucr
ra&inorcemulicp:fignificat.- "Ven^Tupmartc in
ariete pugna hoium Si cobuftioes (igni ficat .1 n tau
ro mutatione plium exercituii Si pugna i multis ter
tis,In geis odiu Si lite Iter pllcs hoies. In cacro mor
tc& cede filio^ regu morte regis magni deftriiflio
nepluriuntrcgionu&cobuftionesieis.lnieoeni/
mia inimicitia Si odiu iter hoies.ln uiigine pugna
regu & iterfeflione & miiltaS comixtioes. In libra
multas giicrras.Incapricornomultas cobuftiones
& multos rcbcllcs.Inaqrio nimia cobuftioneiplu
fibiisrcgiomb^fignificat. Ven^fiipoiercnriiiiraii
rofignific.itc 6 mixti 6 csiterhoics.lnlibra bdla&
de^dationes.ln fcorpioe micas pugnas. In fagifla
riomu[tabdIaiduiratib^& regi 6 ib®’.In capricor
nouifloriaiter regcs& multos latrones & i aqrio
guerras fignific. Mercuri^fiipfaturnuilibrafigni
ficatipedimccu iter reges Si magnates. In fcorpioe
bellu inter reges hoc idiin fagiflario fignificac.
Mars fiipiouei tauro fignificat multas guerras:! ge
minis cdcrarietaces& irerfeflionesiter noles : in ca
cropugna.ln leoe bella i pteorietis. In libramultos
latrones Si interfeflione mercato^ ab eis Si tfore
lplurib°cUatibus.In fcorpioe tiores & guerrasipR
buscluribii$.ln fagiflario nimia pugna riores & in
terfefliones&cobtiftioesrenimreligiofo^ 6l de
iiruflionesregionu.ln Capricorno bella &depofi
tionesquoruda regii a fedib^. In aqrio 91109 Si in
f rilcibiisinterfeflione quoruda regii fignificat Si fi
ioji fuope. Mercuri^mp marti in ariete fignificat
pugna & Iterfeflione maiorisptis occidetis. In tau
rotioreiiehemctci diiierfis rcgionib®& piigna&
deftriiflionc.ln geis guerras Si nocumfla.lnleone
pugna i multis terris 8C ficipue iterorierales & occi
decales mulca etia cfFulione faguinis & deftruflio
ne inimico^ r^u Si multa detrimecalplurib^ re/
gionib^.ln fcorpioebella.In lagiflarionimia mor
teciuiu occidetis.ln aqrio cobuftiones r^ionu. (n
pifdb® guerras 8C iterfefiioes fignificat. Merairi**
fuplbleifiigiflariofignificatodiii iterboies.in aq
rioguerras.EtIpifdb‘’MeiTas & interfefliones re
gii fignificat. Mcrcuri^iip uenercin ariete fignifi/
cat pugna multlln tauro bellii.In geisgtierra& o /
diu in pluribus terris. In cacro delnuflione&ad /
uerfitatein plib® tcrriscii deftniflioeregu & cetera
rii.InleonemfcabclIa&efTiifionelagiiiniscumul-
Cislatronibus.ltiuiiginecafiim quorudatn regum
afedibus.fuisgiierra& ruores terribilesin hoIbiis.
1(1 kbra bella Si morte.ln fcorpioeguefra& mulri
tudinelatronu difpfioneqiioc^ miutu Iter oriente
Si ffleridie.In fagiflario guerras Si aguftias i
cliatibus.ln Capricorno captiuitate Si morte t plu/
rit^terris.lnaqrioquo^&inpifcibiisguerrasG/
gnific. Luafiip.raturnuingemimsfignificatmul
tos milites.lnfcorpionebelluinrerreges.Etin,ragi
flariopugtiainter reges fignificat.Luafiiploue in
tauro fignificat pugna in multis terris.fiC infagifla
rio pugna inter reges fignifi . Lua fupmartein fa
giflario fignificat dues orietis interficere dues occi
detis. Lunafiipuenereintaurolignificat guerras
6C morte regu cumutrislatroibus.ln iitrgie pilgna
intercines multos pauperes & multos latrones. In
capricornobellaM multos latrones fignificat.Na
A 4
Trafiatus.!^
uero GmiUtermoiie^ fn aqriopumS inter qtiofda juSionib’ & anoy reiiotutioib^capi . nono.ScI/
cmesmiiltospauperej& multos latrones.In capri togjrcsniaxic&ppalatcciicniiltcxconiimflioni
eornobdia & multos latrones lignificat. Lima ue biis plancta^ alttn^ & hoc fit a tarditate niot^ eo
rofupmcrcii.in aquario pugna inter quofda ciiies fu.Ciiqicomflifiiedtoes tres i uno termioiil' facie
IIgmfi.ha:caIbu.miftoIibro.6.<r’Etfcif5fentetia &alpcxcriteosfolfigific;»tdeftmflionc feflajefie
albii.4.dc coiunSionib’ magnis differetia prima. regnope & eopt mutatio ncc no & res maxiasfcd j
Cii fueritlignu arietis fignu^feffioisorbis magni q;iitatcfortimdiniseo^£CcLiquIcitiligisco^;&
aucfiieritineo gradus pfediois orbis ac piienerit ha;cemaxiac6jii£tioq fignificat adiilt^ppheta^
ibide dir{dioiielpfe£iiou['cufuerit,gradusafcritis ^delird^ionesquonidaclimatiinecnod^resma
fiiielocus aliaiiuscoiuSiois magne uel aliaii^ ecli/ ximas & maxie fi adiiiucrint^aliqui pfa^ ifcriop: .
pfisliiiariuin arieteuelfiieritibi almiitaz.diiedhs Etfcitoq>fortioreoriicritngnificator qih fi fuerit
diipoGror aliquo^ tpm reuolubiliu lignificatq;! fortuaOgnificatfortuna.fiucromaliis fignificabit
ciuiiatib^&terrLsiquib^illudngnubatxtfigtiidca lribu[atione&ipedimetu:& fcitoqrhipfzcufiie/
tioneerut regesmagnammi&fortininii& tirani rintiexaltatioib^fiiisngnificiit botiuSCmuliitudi
&ctuesucun? multu armis fiCeriit icei'fe£liones6C necomottonisacbelloiu.Siucrocdiunfii fuerint
giierre&cobudioes, Etrcefmalbii.ubifupradif idefccfioib^ruis fignificat detrimeiu& corruptio
(cretia fciIa.Cu fuerit tauro iigificationes predifl* nfnifi fuerit fortuari-.lixc mefahalla. Quod at c6
cnintinterrisdi ciuitatibusin quibus fignificatio/ iiiSiotriupKipt fupio^iiinntermiouii una facie
ticliabueritmagneeffufioncsfanguinis. Etfcdni fignificat magnos efFcd^fmudoquosia recitauit
albii.tibi fupra difFerentiaquita. Cii fuerint leoni mcr3b3!laexgtiicnobisphocg7anochrifH.r}4j.
6di£fe(ignificationeseruntinfuis terris & ciuitati inmartiocoiunflifuciuttresfupioresinfciafade
DIIS multi tiramcafbrtitudie&audatia&; {fremui aqniinq quidecdiimffione faturmis diiabaF.Et
tate& aiifferitate eorum acamotebellandi Scenit inautunolequentefuenmt tepeffares iialide& ma
inliolb’deceptiones6Cangiilfi*. Etubt fupra dif ximaturbatioaeriscxpluuiisiictis&tepcftatibus.
ferentiafcxtadieitalbit.cufiierintuirgini pdidxCi Eti.ano proximo feqiieteXinano domini .1546.1
gnificationesenmtinterris&ciuitatibusluisinter m6re%i(ti.l6.ciufdeni£fiscomilt’(}erat^Iuimma
fefliones. Etubifupradiftercntia.S.Dicitalbu.cu gnuiterregeanglii&philipputJuualoysgfepte
Eierintpdidxlignificatlonesrcorpioni fignificat. debatregefraciefeomitatuaepotifeiuxta uiita de
intcrrisquibushetfignificationemmuUasguefras creiruiquoquideplio^iauspliilippuscratdcui
& dcpdationcsplanfttis triffitias carceres yditio/ fius & rexbohemiz ibideintcrfeffus& ^ plurimi
nes&iterfeflioes. Etubiriipradiffe.g.dicitalbu. ncbilesdcregnofracizaliicapti&aliiiteitedi.Et
cu fiieritfagidario^difiifignificationeseritinter ^erhocin eodeano in mefeoflobris.i/.die melis
ris ubi habuerit dhiu fortitudo regu & nobiiiii & eiufde.r.iniiigiIiafai3iluczeuagelifizcomiflu erat
puidetiamaiofcflcniaiope ex pptismlb& militia phrimagnumptcborealiaglizuixtaciiiitatedime
fCfrausdiabrcifidesuiap:. Et feil5albu.iibi fupra linneinteraglieos&fcotosrexfcotieibideerat ea
difFcretia.ti.eufucn't(igno pifaupdiiSz figmfica ptus& nobiliffimidefcoriaibidc eratcapti&itec
tionesaccidetirerris&ciiiitatib^iquibushabuerit fcai:&annodni.i547.eratcariffia&famesindi/
lignificatione bella & iterfedioncsdt morstior6C uerfis regionibus ualida&durauicpro parteinan
riioresterribil£Siprib'’cliatib'’.CrEtfciIinalbii.7. nodommi.i546.Etprcterhocfeildcmdiiobusan
decoimiflionib’ tnagnisdifFerctia.7 .Cii fuerit eaq nis.fc5.r547.&.i548.fiiitmagnapeffilentia&fa/
dixiauta[iqca^ireptiadoiuocrititerfci51iohoui5 mes &uniuerfalisfcrciomni regione chriffianofie
iicrfeitcrris&ciuitatib^Jfuerftde fignificatioe il qiialcantcanonmcminitquisfe accidifTe. Omnes
Ii‘’figni. Ecubiriipradiffetetia.6.dicicalbu.Cuea aiitemiffieffedus contigerunt ex illis coniunfiio
q ^ixim^ fuerit i fexcadomo fignificat i ciiiiratib^ nibiismagnis predidisucutolfendebatitr in prin/
«tcrrisilli^fignibellatiores&iterfeaoes. Etuhi opiohuiusanni.i54j.inhisqusfcripfimHS inpro
rupradiffcretia.it.dicalbu.CuflieTiteaq^ixim^ nofficationibuseanidemcoiudionii. Etdicitme
in.ro.domoeruiiterris Sfciiiitatib^illr figniKe fahallaiibifupraca.io.q^coiundioiouiscufatur/
gesmagni&fatnofi& milites ffreuiScaudace$& noe{fc6uifiiomator& fignificateuent^&redas.
crit3cgiirinregni& famis Sclaiidis. Etubi fupra Etcognitioaieniusabcacffiitarpicias horacoiu/
di{reretia.i:.diejta[bii.eucaq^ixim’&ieriiin.i2 ffionisec^adarcns&plas&fciasilluguicitinii
appcbutiregionib^&ciiiitacib^^qua^ %)ificatio gurag fi fuerit fortuafigificabitbonii&tpisapta/
neslutilli^figni fiuriatioraguffta feruo^t elcuatio tione.Siuernfiie itniaTusfignificacdetrinientudC
& tferiofi & erut rebelles & ifurgetesiuffitie ilatro corniptione ficcitate & faniedC guerra'.Cu fiiir fii
ciotaqtioqjmuUaihzc alb.ubifiipr. Ecnoca9de Curnofortiorfigni6cabtc,bonuincadetSiurrora/
besottouareqcsre^as^iffasdefignificatidib’ turmis fueiit.fortior fignificabit malu& tribulatio
pfa^r fie figno^ aomo^ figiire i reuoliitoib^an nem i illacoiunfiioc. Et ubi fupra ca.n‘*.dicineGi
no^mdi&ilmisqrt^dniadpnnffiradiicfguer haliaqtcoiufiiomediaelfcoiudio faturni&maf
ris&c6bu(lidib^^ctdic.iuey.icplafua,dece lu&^alrfignificateuent^quifiucexbellisguemi
Diflinalo.fl.
fiCeotrarietatib^.Cfii^Holtierisliere iftop' eueciiu
notiria.fcitoi^m^^^ftfigurxcoiimdioiseo^ qui
fi, fuerit fortuna figniii .fortuna df-aptationej in ee
rerii.Siueromalusfueritfignificabitipedimentii;
& corruptione eeeoru.Et icito grcoiudio eorum
in angulo ex angulis anni fignificat diuerntateni
{cucotrarietateregudCmultinidinegiierrc 6cpfe/
uerabiles.f. resdu iunga^ altera iiice . Et ubi fupra
ca.n.&ultimo.eprxluzdicitmelTallaq? coiuaib
iouis&martisecoiimdiominor&fignif.euetus
a fiut ex pluuiisnubib^& corniptideaeris & qni^
Iigt.giierra. coiuflioi fi pfuerit fortuna fig.
tirac6ii:dio^tuna.EtfipfueritniaIusfigni.maIi4
ipedimetu.Et fcito q> fi hzccoiudio fuerit i afcnte
dnhieli aliquo angulo^ ei^fignif.comotione&di
fcordiaregu nifialpiciatfoitunz.Etfcitoetq^cum
coiiida fuerit foitiinacu malo appebit natura illi^
^fuerit fortior, Etficoiund^fucritmalus cu malo
uincetmalunifipfucrititfortunzmultx: hzc mef/
falla-decoiudionib^magnis. Etnotaqr mefTalla
uocatc6i(idioneraturni& iomsconiundonema
iorem:& coiudionefaturni&martis coiudione
fncdja:& coiudioneiouis Si niartisminore.Pto/
iemeustn& !iaIiicetiIoqo.pp6ne.;S.&.64.& fi'^
militerabraha auczoariiib.fuodecdiudidib^ano
ru & anopt reuoliitionib^ca.t .Et (it’r ioanes hifpa.
ifuoqdripartito.pte.i.& ples alii afirologi uocanc
coiundionefatiirni 5i iouis incapite arietis coiu/
dione maiore:& cdiiidione eorude i noua triplici
tatecoiudione media-.& coiiiiidione miorecu c6
iugiif’ ioib‘’fignis. DeilHs aiJt coiud6kb'"magiiis
c}^(ri^e!oaituitrac.priohui^lib.difiinc.2.idiiier
fiscapEs. Etdieitabraaifineiibifupraca.mcoiu
dio magna ad itelleda fuii utm figni.fupppna; ali
que^cofut^eredebeatucfaciatelaiari gete aliqua
&hocfic6iridiofueriti.4.doinoauti.}.abaraite
Nahzditxdom‘’ligmficacfigna& mirabilia. Et
Lbi fupra.e.^.dicit abraa cpccoiudiois laturnt
&iouis3rpiciedueaddirp6neeo^:qs.r.eo^fue/
ritppinqorlocofuzaugisaiitei^oppofito in fuo
cccencrico Si filr in fuo epiciclo. Adluicctia utrum
ambo fuerint diredi in motu fuo aut retrogradi 6i
cuiufm6ifittatitudoeuiunibetco^.f.reptentri6a/
tis&meridionalis&quata fitilla. Rurrfucofide
raciiiipfo|t fitdignitasidomo.Etfiiueneris q> fa
turn^fuerit ppi nqor augi fiue q» iuppiter aut lati /
ludo ei^fepteirioalis&ioiiismeridi.inauelfeclipd
caliea aut latitudo faturni7''ar Si tnagis^ iouis uf
fepteirioalis gdem fatiirniudin ecliptica iouis aiit
meridiana autalioru latitudo fit meridionalis Ia/
titudotnfaturni minor ^iouisunfuperfiTaturnus
fit'inlocoinquo habet dignitatem tunc fignificat
qt ges antiqua locti inhabitas qcii(;p deuida no erit
nei^delocofiioextrada.Etppter natura faturnt
multiplicabiif pmiiduodiarlcoresturbatioesfa/
mes 6i ifirmitatii (pd. Quod fi oes tie fortitudies
qsGituriiodedinr fuerintioiiituchxc nouagesSC
Home quodiibet fortificabifTupgeteatiqua & mu
tabic' regnu de geteadgetc.Si autmars ^iflo mo
dnec erit magna efTufiolaguis. Er fi orietalis fuerit
cadet iterfedtihabundaCia.Etlifiieritoccutalis e/
fit mct^& tribulatio magis cp,occifio. Quod fi uc/
nusipfu afpexeric minucf' ex malu quocunqi afpe/
dualpexcnteu.Porroattedefeinpad diecoiudo
ntsq[is.f.fitarpedusfiel[a^adillos:luceniefira/
dix.Nafiarpexeritmarsopporicoarpeduaiit qr/
to:tuncc6iiertet' mundus ibello^ copia. Et fi uen’’
alpexericmultiplicabif coit^&lafciutarcu fecurira
te& fmebellis.Quodfiltinaibono afpedu fiierir
& fortiia tiic tota ges i gaudio erit & er it res ecotra
Si i^acu altero maioruextiteritiharcabraha.ubifii
pra. Et dicit alb.priodceoiudoib^magnis.dif.i.
q^effed^ula futuri & eo^ ptesTciunt' cx.6.prind
piisrquoruprimiiecoiundiodtioru aItto§c iarie/
te q fit in oib^.g6»anislbiarib^. Sc<fm e miitacd cd
iiindioiseorudeinouiitriplidtareq^acciditioib^
s^o.anisfolartb^.Tertjiiprindpiuecoiiidio dua/
ru ifortuna^ in c.icroq ficin oib^.30, anis . Quar
tuecoiildo diio^altioruin oifignoqracciditioi
b*’.Jo.anisfcre.Qiiintuc expre ponu idiiiiduoru
Ipib^coiiindionu uelopponuluiariu^eddiuin/
troicu fotis i figna mobilta q.f.ruc.4.rignacardialia
f.aries:Iibra:cacer:d£ capri. Sextii efiex pte indiui/
duorualrerutepeconiudioisuelopponisluiariu;
Reddis introitu foiisinqdciiqsfignu. Etdicital
bu.^deindecofiderat'' fignificaiioharuradicu .f.i
trib^^dimftonib^dimditidCunaeulisqeconiudio
duoru altioriiin principio arietisi&fifrconiuSio
eoru in noua triplidtate: Si filnfizcoiuddesfigni
ficat diluuia utces & fedas.i.niittarioner^oru 6i
f^aru &i filia accnria gradia . Sc(fa}>prietasfiimi
tur excdiufiioeduaru infortunaru ic.1cro& exeo
iunfitdeduoru altioru i olb^fienis;Sc hzc figificat
fupcirefublimatoru exr^ib’.f.& nobilib'’& eo/
rupfedu.fiC fifr hntfignincatdesfup guerras Sip/
lia& h’’!. Et dicit abu, q? tertia ppridas diiiidit'
plib^dUiifionib^iqpticipatcarteriugnificatoresfii
perptesipfaruptjiluliiii utpticipatio iiglficatoru
anoru fiC qrtarii ate^ mcfiu iup ee hoium & aeris ce
teroruqieneduu altioruifubtiiirareqiio^ Si peuit
ria&czterabisfifia. Etubirupra.diiferen.8.didt
albu.qtiadixerucimaginudni.f.thebit&ruifequa
ccsq)orbis.8^.hdmotu.S.graduu.in qbusaccedit
6 c recedit: SC aceeiTio d^i 01 gradu & recelTio et’
indscritinoib^.84.3ni;6<qncdplet' in accelTioe
& recdri 5 eei%rad^:& illudecii pmute^ faturnus
defignoadfignu & ^cipueadfigna mobilia . Na
cuitafueritfignifi.eeacentiuin inudo et figna cx/
iellia et terrefMa et mutat ioes feSaru et regnoru et
bellaetinfirmitatesecterremot^indiuerfis climati
b®.Etueri®eihoccufueritihorac6ptemdi .80 .an
notu qn accedit orbis p grad^pfedii aut qn recedit
tm; cc ia fiet filr mutato cois maior cu splcuerit mo
t^orbisifios.S.gra-accededouf rccedeaoctill<Iotf
gitioib°.640.ar.700O.anis:hzcalb.ibid!.Etfupi®i
eode ca. dicit albu . ^ quidadixerut ^ ratitas opm
Traaahis.j.
more Ilicis in oi feSa critfc^ni qiiatitate.io.reuo ^
liuionfi fatiirnina^ qcotinet .j^.anos eo gj reno/
lutio fatiirnina cotincc .)6.anos V iidixerut cp mu
tarioeritcu apletz fuerint ad. lo.reuolutoesfacur/
ninz Si prxdpiie fi conuemat ilii permutatio ad (i
gnamobi)ia& fuerintafcruiaiflo^ teporii (igna
inobilia.Nahocfe{Knabirprinitat6ne.Etforteac
ddettucpdigiarnpioraSCiferioraiitiaculatio (lel
la^ &terreniotus6cnria:&§cipue(i fuerit cades
ab eo iiippitcr qm mutabunt' res p ipm: & forte p/
mutabit regnitdeuiroadiiiru. Etmiiltoiiucoii/
deraf anusiquogmiitaf faturn^ad ligna conucrU
ua flue mobilia.Ee Q iuppiter alpexeriteu aut ilie /
ritcueoliilofignominuetmiiltiimali. Etfi cai>
deritiuppitcrabeoa debilitctiir& corroboretur
mars ex delcenHi liioianqulis fignifi. pmiitatione}
priucdentiaruriiiedirpo^cionedcdiminutioncca
rfu&dcrceriisfaturninoencicnptafigno^mobili
um nili i oibV-anis fic mcdio.& la accidiitcii c6 /
plctrafn^.io.rcuolaiocsexreaoliitocfuacentiefli
gmittatoesmrtzcxapptioeppKiit & pmiitatoctii
ds(iiiercgnoru& feCtani &c6fuetiidinu:hicalb.
ibide. Et .fcciidotrafiatu primi hui^lifaripofui
cibimodupnolfiCadideaduetupropHa^ SC dep/
nuitarioib^regno^ ppdiSascoiiidiones magnas
& qcotingiit i pdi&s tpib''&i ex cais pdiflisfigni/
ficantib^magnas mutatioes S< acentia magna i mu
do. Etdicitalbu.ieodeca.S.feciidili.decoiudioi
b^magni$:cp maxia lignificatio coiudonis fatiirni
&martisccufiieritc6iundioeo^icacroqa(lgnu
illiidcdetrimencu3ra'iirni&cafus mattis. Et dicit
abraha.iibi fupra-C.7. Caneas tilc ne obltaifcar is i/
fpicere adconiiidionc faturni & niartis i cacro qdl
^lignumi)di,Etprzdi£lzfmzalbu.c6cordat ha
li fiip ca.4.fecfidi qdriptiti ptolemei dicesgtcii diie
fortunziugimt' in ligno cancri damnatfiiafignifi/
cationebonacogjopponir' c.icri domui iim®& e
cafits alterius Si io cretcicmalii fuum & fortificatur
corruptio fiia.NaconiuSioinfortuna^ eftfortua
fci^; mafor i fuo librocircibpc q lleicipit . Signoru
dirpociitdicahoc. Ecdicitalbu.ilib.fiio deHori
bus.dChiucctcocordatples alii. Sed coiunSo co/
ruicancrofctfmalbu.&hali.ubifupra e infortiia
utdiflOcft.Na dicit liati ubipri^gjcoiunfliohetll
gificatonc magna corruptoisdepopuladihiratoes
&plio^&giieirarii:& maximefiei®iiirt’ciuiirtu
teduanihiiariu mtfceat S>^ipueiteclipllsniagna
cerrificef cu coniunflocreda Iineaihzcliali. Et no
ta gi ide cpse fere i qiio pmutat coiudtofaiurni Si
martisdecapitccancri icaputcancri Sct^suni^re
wolurioisfaturni.NdiitnlqjrpatiGtpis cotinetdr/
dter.^fS.annosfolares.Etintacodiciitta adrologt
^uulgaresboies g^guerrz & ^lia & cobtilboesipe
Mdia quocp & fames bi morcalitas& coGfia acci
d^UbliarenoLiant pmudu.Ethzcoia cocingunt
exciis^idis'. EcdicitalmaforcMduzfortuziiu
giinf &lunaiunga£ fammoilaniudineunaerunt
umes 8C moitaUcates.Siuero martimutabuut' re/
gesK cri(tnulta fanans effuUo Si 0!iac| (Igniflcan
turabipfofkhocnofallit.ExcoiuflioefaturniSC
jouis i lignis mobilib^accidit comutatio liat^mun
di.Etexcoiunflioibiiseoru i lignis fixis, tertia-.
cil coiungunt' duzfortiinzcoiungcfqilim.a ioni i
lacitudiecritiuftitia&qes& terra diriget'. Si atirc
uencri coiungef erit alacritas fiCgaiidiii faUirqicor
poruatqiprperitasihzcalmafor. Etdicitalbu.ili.
Uiodeflorib^.ca.defcia bellope&guerrzgihzcfci
itntur cx loco martis & ex coiimSioeeiuscu fatur/
no Si eius oppone & qrto alpeiSu. cu cni Gc focrit
hocGgnificabitbella.EtGfueritllocomaitisiuppi
ter hocmo GgniGcabichoc beilii ad puocadu ad 111
fliria & eoru g fe dicuntpiiocarc uel luitaread bcl/
Iu ca iuGitizlhidctinhoc:&fimllitcrc.'tteripl'zre/
cundu quatitate natura^ eoruihoccaidebet comi
fccricufignoihzcalbu.ibidc. Et dicit albii.j.deco
lunflionib^^.difFe.prima.gJCUcoiunfliodtiorum
fadtaligd exrcb^in pmiitationcfeftaru & regno/
ru & legit & in adiictu ingetiiim repe & ppRarii &
miraciilop: Si in feflis Si regnis Gaitpdtxinnis fuit
hocpptercomixfionecopiadinuicc fingulis figit
ris.Cucnicotinuafiuppicerraturnotrino uelfexti
IiafpefhiGgnificatappardiaregri6C nobilium Si
pttiz&fecretoru.Etcufiteritilludcx qdraturafid
-ficaCapparitioneqreciii rcgnii alterationennil/
tarurerufefte& fidei .Etfi fiieririlladex.7 .figni.il
liidmiiltitudinerixaru & cape interreges Si tetrar
chas Se indices. Et qn marsotinnaf fatiirno ex tiio
nclfextili afpeSuitrabit defraudatio Se iiires horni
nit religioforu Se re^i Se adiieniet c6mi.';tioneshb
minii ca fidei, Et fi fueritex qdratura fignifi. multi/
tiidine fortiori! Si latroni! & detentioneeopr .Etii
fiieritcx.7.fignifi,cotrarictatc homini! ad inuicem
Se odii! & guerra.Etfi fuerit ex. to.c6feqiiif ppPiis
cx regegrauamc Si erut minus obedicntesei.Et qi!
coniungif folfatiirno fignificat 'deftnifiione mali
Si fraiidc.Et ficotinuet ei ex trino uelTextiii entjpo
pullis necelTarius regi .Etfi fiterit cx .7 .fignifi . reges
faceregiierrasaliqiiib^depaupib‘’ppli.Etqn iienuf
iiingit fatiirnofignifi.impedinicri!mii!icn! Si ma
gn.i cupiditate uiroru.Et 11 fiierithocex.7.figni.h“
multas eas mulieri! ci! uiris fiiis.Et qn coiungit' mer
Curius fatiirno fignificat impedimctaadiienirc fcrl
ptoribiis Si przpolitis & uilticis Se adiienifit hoi /
biis fames Se mors Se aduetiis ingentium rep: .Et li
coniti ngatur lunafaturnolignifi.ipcdimItuSe tri/
biilationereru Se nocumenti! holum p carceres Si
imiculaSeifortiiniuSedeflruflioneaillaru Se ciui
tatu Se fiigaciuiu.Etfi cotiitef ei ex trio iielfextili fi
gnif.hoies iitigiiirio Se falfitate ligatioib^carceri /
b^Se flagellis Si iufiitia Si defirii&tonei multis ter
ris Si duitatib^Se capttoes Se carceres Se filia. Et li
fuerit i.io.c3dct caeircr reges Se ppf^Se fecieteis in
iuria Se fraude. Qiiadoaiircditigit^marsiouific.
gjhoiesnimisexcrccbiitexercit^&bellaSe fig.mtri
tudineifiirgetiiiSe mfrascasSi mlVas mortalitates i
qbufda cliatib^^SC morte regis i illa rcQOuat6e.E t li
Diftmaio.4.
6ierit’iR. ra. cadent aufx inter regem SC populum
£(f3cieteisiniuriainSCfraudeni. Quadocpaute
«arscoiungi^iouingDifi.^hoiesexerc^ltexer/
eTt^6( bella (ignificatmiiltieiidine Ifurgentiu SC
muItascaarasSimiilcasmortalitatesin quibufda;
climatib^^SC morte r^sin illa renouatioe . Et Heo
tinet’ ei ex trino uel lextili erunt multa; guerrz ea ft/
dei.EciifueritexqrtoEgnili.iterfeSione SC uido
m.EtIi fiieritex.7.iignifi.mu{tascas&magnaru/
fpenllone ppterlatrocinia.Etfi fuerit ex.io.incur
lunt hoiej a rege malu & uebemente timori. Et qn
coniiingit^folngnifi.tmpedimencuciufdlpartis le
gi5.Etfifueritex.4.(ignifiatforiitudmeiudicu &
eosntifraude.Etfifiieritex.7.Egnifi.multiCudine;
cape di aferibentiu libi tniiiria. Etqn conhingit' ei
uenuscdfequeterrigioesilliusiTgni iqiio iungitur
bonaSC lubundatia SC pax. Et qti coiunge^ ei lua
Egnifl.q» hofes utenf bonitate ii populatide eccle
flap: & iqStioe Edei .CrCu 3 1 fol iu^f marti (igni
EcatmuItainter& 3 ionliUrronib’.'^tficontinet'
ex crino uel fextili iknifi.reg!6es manifefiare decre
ta.EcE&eritex.4.i^niE.conteti6es.EtElucritex
^.iigniE.muItab^&interfcSioes. Etcucoiugi
iuruenusmarciEgni6.maIu& morti &de(inidd
ne regii 8i infortunia 0 C mala q fequuf eos. Et qn
coiungif d merctiri^GgniE.timores BC nieratores
6 i pentos.EtlIcontinct‘'dex.4.figni.boIes intilcu
uciarmis.EcEfueritex^.EgnLmmtascas&diflfea
tiones & iterfeSione Si latrocinin & fraude (t/
oiilia.Et E fuerit ex.ro.iiCe^r^es armis CJEtcuco
iungif dtunaeriteffuGofimgiiinislhoib’:& fifiie
lit ex. 4. erit rex eontrari*pplo p iniuria. & fi fuerit
XX. 7.figni. multa & iterfemdesdt^inras. & fifue
rieex. 8. figaifi. exercitu regii 6 c minifhope
& ducii & militil & bellu 6i mfrainiuna. OTQui
dolunacdiungif folifignifi.multumalu io regib*
&inpplis& mulcosfiigitiuoscxferais. Et qtico
iimgif mercuriusuenerifigni.ninioresterribileset
cfrLtfionirzngiunisdtmagnasappitionesimiido
EcrifuericKmacotiRuala ea mercurio ex.7.fucrit/
(pmercun®fortunat‘’fignifi.difcefide$ Qi rixa : hzc
Blbit.inilIotradatu.;.aeconiunfridii:^magQis in
diuerfisdifTerltiis.irEtifiReultimedifrerltiziitt
HS.trac.3. didt albii.qr qii fuerit fupaliqulifiortim
pfapt in tpib^q pdeterminam^aliquacotinuato ex
ifiisiiguris.f.intpib^magnapt coniunUionu dC ali
isprididistdc un^eorufteifdetpib^feparei!' ab a/
Uo figificat hoies parii utt figDificatioib^iUqpe dua
ru piape exiliis generib^ifedutunf eo qi fecit conti
nuatio cope ad iniiice di pmittunt res fiipquas ca /
dit ablatio ppterfignificatoes ex duob^ttgificatib*
fupresfaOiufignmcantib^a cifiierintfortuna fi
gnificantaiigmctuieoqrfignificantdcreb^futuris
fortunz£< detrimcbidereb^inforttina.Ecfifucrit
fcdm cotrariii iUiiis fignifi , cotrariu eius ^narra/
musihzcalbu.fbide. EtubifiipratraHatu.t. ponit
albu.cdiuD£iides& fignifieatioescoiunftoislatut
ni di mattis i oib^fignis fup giienas Qi ^lia fiC com
buftionesdie£jg>cuconmng!tr£itum^& marsia.'
rietefignificatgtierras inter gracosde arabes .Et fi
fucritc6iundioco9:it8urofignifi.guciT4S&ipct/
pueintereiuesn!ontiu&arabcs.EtlIfiienti!lu‘icii
tefiimonioduap: luianii & iouis iieneris fignif.
magna falfitate io hoib^di rumores terribiles op^f
fioneinferio^ & fiirgetcotraregeseiiies&ilgni/.
efriilione (iuiguis. E 1 0 fiierit i geis ligni h.guerras i/
teroccntales.Et'lifuerititellimonto diiape liiiariu
dt uenerisfii merciirijcomoiiebunf militescontra
r^es.Etfifiieritc6iunflioeop( itaiiro .fignifi .ma/
goa^Iia di guerras di magna acefiriaimudomt
aiUu e.E t fc^ albu.fpecialiter figni. bellu inter d
uesarmeniz&arabes.Etfifueritcoiiidio eopt in
teoneericrixainterdues tiircopearabii& iielieme
tia timoresgendu ex r^e.Et ii fiierit cu eis luna fi /
goifi.iterfe&oner^i}adu>ice.Ecfiiueritcdiridio
eo^ i Liirgine figni. guerras dC incerfedides iter egi
pticos&arabes.Ecfiluiariatefiificenfdseleuabu/
cur&litigabuntregespptercenfiisruos.EtfifiieriC
coniiidioeo^ ilibra lignificatguerras fter grzcos
fi( arabes.Etfifiieriti fcorpiocfigniiicat bdla quz
hlbimt arabes iter fe.Ec (i fuerit cu eis ueniis fignif.
cotrarietatefiliop: regii eis di multitudine in iure .
Etfifuerimiandiifagidariofignificantbdla iter
tureos 8C arabes.Et G fuerit illudcu tefiimonioio/
uisK mercDriidtliinzfignificarmiiltabella di cd
turbationer^iidC altitudine regude fiipientu.Et
fifiieritcoiundiorape i eapricorno {ignifi.bdlais
ter ethiopes azcnge di indos & barbaros did/
ues iliop: .£ t fi fuerit coniuniSio eo^ tn aquario fi
giiifi.bdla in ter (^ptiosde alcufa.E t fi fuerit c6i5/
dioeope in pifdMserunt bdla in ter dues maris dC
arabes.Etfifiieritfolinfortunat^cu marte erit iter
fedior^u.dCmultotiesconfideraf coiunfrio eo/
ru io rdiquisfignishntesexaltatione.Nifi fuerit {
gradu exalcatidisprzfjgnifi.^dues iUios dimatis
cuuisifiepraefignificatorco^ulturmalu&iter/
fedione& detrimltu& ^puefidnsexaltarionis
feafpicUt.Et fi afpexerit eos ex ligno fixo fignif. Id
giludineilluiSBiafi&confiantiaeiiis. Etfinieritf!
gnu eoe figoifi.mediocriiate rd;& fi fuerit lignum
mobile fignifi.fefiinat!onedus&cdflatja dC.find
aTprxeritillugradtiiliuicederitaliuspfaliiieutriuf/
cp ad eu cdfequltur eiuesillius climatis diffioiitate
& corruptione pprer qiiofda boies ignotosgnon
futdeclimateifroi^sfi no aipexericeosdc null’ pta
ronesSc trifttrias& ^ouebiC il^dabcis&non
cdfequef aduerfitatlihzcalbu.ibide. Etdcbcsob
feruare hasregulasgeneralesiduabHSdiflididibiis
imediatepeedetibus. Itl^iibifupratcadedifF.S.di
cit aibu. qncoiitgunf raturnus& mars iafente ani
fignifi. ppfo nocumltii ule.Et fi fiieritcdiudio eo/
rumin fecunda udin.S.domo figntficat egefiatem
& paupertatem iopopuiofic debilitatem. Et ii fue
ric in tertia ud in nona erit periculum io cedefiis
dCudomibusdrationis di accident horribilia dC
Traoatus.i.
dikord{z.Er{i fuerit! quartaadiieniet ruina &bri
ds Si duitatibus, E t Ii fuerit in.;.ant iti .i i . erit im /
pcdimdiim piiero^ & mutcitudo milicu & armo
ru.Et(ifuerit!.6,ueli.ii.(igmfi.niultiCiidiDedepre
dati6isbeftia^.E{{ifueriti.7.exibutinimici&no
dui3dpfespces.Etnfueritin1edioczlingnifi.mor
te maio^ reguiclimatib^fic ^pueregu regni qs fi
gniHcac fignu i quo iungunf ibzc albu.in illa dine/
retia.s.fecudidecoiiifiioib^. Etdidthermesi li .
ftiode dorib^uerfus fine cp tiicdidf ee magna con
iundioqntiesfupiores lunodefignis regis coion
gunf:6c cuc regna potetiffimafadiit qnafpiciuf a
foIe.Etdicitptole.icetilogopropone.<;;.debcsa/
fpicereic6iudiouefaturni& iouis,ieode mimico
quis eo^ fit aldor fiue eletiat^fup aliu ,6C fcdm na/
turaei^iudicabis !mQdo:&litrfadesi.io.re(iduis
cdiimSioib^pfa^.Ethalidicitqiptole.itcnditide
pprani altioreilluqfueritforriorifiiodrculo bre/
Ili tit.f.fit remotio d^abaugecirculifui breiiis min*
rcmotioncalceriiisab auge circuli fui breuis.Etfy/
p6ne.6,).dicitptole.qj!c6iun£iioncminoriediiii
Co coniildionis medix di mediaediuifio coitido
nis maioris fcdm comentatore bugiifar.coniiifiio
minor noneftulciniitas nili tifcpad illud puenitad
qiiodexcomriftionetncdta.&flfrgj^mittitcoiu/
diomedianoenidilliidquod puenitex coiundo
nema)ori.EtdidtbaUldnpdebcsrcireubi appii/
cueritmaiorisconiundioispfcdioqii media fiie/
tic & pfedio medis qii minor fuerit.Et didt,ioaa
nesbilpalclisifuoqdripartitoptcpria^ quociii^
annofuericconiudioih^inoi Sc indicabis pea.Co
fidera coniudioncni iicl oppoGtioneni folis & Iu/
nsprsce.icnteinCroitumlblis in ariete qiis prs/
cedit di in qtta ani in qua ed ipfaconiLindio prai;^
Jxime. Etiooib^Hftis.j.coniuSioib^dCoppo.ni/
buscoilderaquo feheat fignii ateiis di ei^^dns di R
gnuconiiidioisueloppdnisfolis&lunxi&et c 5
iiderabiseiusgrad^& ieo^ oppone confiderabis
grad^iliius q fuerit fup terra i eade hora Oue folis li
iieliinsidc debes dirigerclocuconiunSioisuclpp
policionispfpicariterfc^^ latitudine terrxfus. Et
iirrgradusngniarcntisq^eritiaTeLite.Etrciim eo
ru datubonu iielmalu iudicabisflatii tux terrs tii/
<^adali.ic 6 it 1 dionec 6 Gfem,EtGobfcuref fol uel
luna! atiq pdida^ coniundionu uelopponup to
tu iudidu erit fc<£m flatii (ui afentis & dnm eius, Si
SdtobfcurefpmediuLielpaliquaportioneituci^e
hlbUdefignidcationeidC reliqua ps erit alia^tihxc
ioaneshifpalelIs.Etdicitme(ra!lailib.dereuolutd
oib^anno^mndi.ca.9.curciuerisqieriteclipCs in
aliquo anotafpice dnm Ggni t quo erit edipGs quid
Et ee cius & qlis Et locus ei^t& eeeiusexdno afeen
detisecliplis; di qle Et ce eius ex dno anni ii Ggnifi
cuioe r^is 6( qlicer afpiciu t eu forciie & mali-.qa E
Eimt ipdit^abafpedu malo^ qdEgiEcauerit ag/
grauabit* St multipliabif’ :& eo forti^Efucrit dns
flom^tcUpfisfignificator regis gjfifuerit fignifica/
torr^afucritmaUafpicieateseutimebifde eo
cu puenerit folad mediu cs!u ecIipEsiSi cum fuerit
fol diis anni Cimebif rupruEicoscupiieneritrolad
mediu cxlu eclipEs.Etcu fuerit fol ems anni tlmcbi
turriiperrudicoscuperueneritfolad afens ecIipEs
Icdm qIicatefuBeafcntis:& E Eierit fcdm imagine
hoiumeritimpedimeti^ihoibus.EtfifiicritfccEm
Elbam afaliuerit in aialib^.Et E fuerit fciIni rub.tm
aquserit 1 aquis fcdm fubam afditis & fcifmquad
tate ci^. E t «dto gj ad imaqiiacp bora ex horis ccli/
pfis limz erit difcrctio ad imaqua<^ hora anusipoft
hoc afpicemalosE fiicrint i afciiteuel afenti ppio /
reseritimpedimetupte media qua; dixim^ceiouis
& mercurii . Et E fuerint mali i mcdiocsli ppiores
erit ifupioriptc qua dixim'’efrcfaturni8( Iunx . Si
liero fiieritioccnteueloccntippiorcs erit ifupiori
pteq cmartis & ucneristhxc meflalla ibide. Et di
citalbu.ilib.expimentopc.ica.deEgniEcatioeecIi/
pEsqicueueneriteclipEsialiquoano afpice fignu
cdipns&eiusdnium.Etfcitoeeci^aclocuseius cx
dno afen tis eclipEs & ee ei us cx dno anni di EgniE
catoreregis di afpedupra^ ad eii . Quod E alpexe
ritijSmobfcuraraligs pfaipcdit^&poEcaafpexe/
riti^mmaligrauabif idquodfigniEcatatq; multi
plicabit' :& eo graui^fi fuerit dns dom^eclipfis fiy
ficator regisiqi fifuetitita & afpexerit cu mali time
bif fiiperregecupuencritrolad mediu czIieclipEs
Et fi fuerit dnsdom^eclipEs figificatorani timebit
fuper homies di fuper milgus cu ocairrerit fol afee/
denti ecIipEsrcdmqiiantitacefubfiarix afcedentis
Et Efiierit ad immine hominu eritmaluin boibus
Et E fuerit ad imagineaialiueritmalu in animali /
bus.EtEfueritexIubEanriafeminiserit malum.Et
EEicritexEibftatia aquarii eritin hisiqi!xfimt'in’a/
quis fcdni fubEantia Egni.Ecad uniiqua^ horam
dom^Iiinscritmenfisindireftoe&dceclipfi folis
annusipoEboc afpicep.irtisrectindx qua metuetis
cx loco eclipEs di loco domini dom® dus. E t po/
Eeriusinaliocap. de tpeEgniEcaiioiseclipEs dicit
albu.qshorainquaapparebit effefius eclipEs lux
efiut numeres exafcenEoneecIipEs iifq; aa locum
eclipEs aut ex loco ufq; ad afeenEonem medii ccli/
pEsad unuquodq; Egnimenfie.Cu uenerisad.ipm
Egmimin quofueritecIipEsautafcendensmcdiie/
clipEscrithocabfqjdubiofiuebonu fiue malli aiit
fortaEisappebitipfarescu Et udodoradintroitu
Iiinsin afins St maxime eclipnqnsfueritin dieb’
uerrxaliqua.f. corruptio in diebusaduerfitatis:
xc albu. ibide. Et dicit abraa aiiezoar in libro de
coniunfiiombus&annorureiiolutionibus.ca. y.
in principio qi ptolemxus dixit. Confidera E edi/
preturfolSi hmapcrhoc enim poteris feire aed/
dentia qus in illo anno euenient in quo apparebit
cclipfis.IpfeiicrononfcfaEentalnifi fuper fignu;
afandcnsinhoraconiimfiionisliiminariil fi fite/
rit eclipfatus fbl aut in hora oppoE tionis co^ fi Iu
nafueriteclipfataalpidensi&in coniundioema^
gnaad fignu afcnsinoracoiu^ioisluiariu autop/
ponis co^an^foIintraprincipiuquartxaQoiiQ
Diffinflio.9.
qimerirconumfiiomagnaifla.Riirfiiinarpicefi/ uentu magni! fc^mqiiatiur^ecfipfTs.&cA hoc fit«
gniufccndensinhoracoiunSiomsIiiminahu aut ritXa.4.&rii tEtcosniriooi<n(^ec.roIise(irfd
opponisco^ iitru fuerit an(e coniudtone magni as afcns medii carii prasmncctes q ^fiinr fine ec/
il[uinmerei[lo.r.i'quoeritillac6iudio.g7(ifLieriC cli,qiiif>fiierinrmalirignihdttpedime{t! &;Corru
coiiiniSioi ligno arietis no eritHCCeiTenifiiinu fo/ ptionefiimortercgri&.ditucii.Ftrifijerinrfortux
luarced&extrahere.Siaucinaliisqiiaitisfiterir ait (ignifieatfortimadCapcacioiiecirere^.Eticitoq^
qheritneceirariuunuarcnscxtrahi&aliqhadhiic e^ipUsfolisciifiicritinariccefignificatmorre regu
& hoc qde ft no fuerit coiuStoin ipfo dgnoqrta; : & diiiieil & llccitate:& fanie.& fortiinxcuafpexe
hxcabrahaibide. Etpo(leri^ubiliipra.ca.7. dicit rintmmuctipfumimpedinietu.maliuerocfiaipe/
abraaqjptoIe.didtOacciditccliplisanoconifiio xeritaugebiitimpedimetiidC minuent ex fortunat
nismagnxcofideraredebesadiioraidciuxtalignu hxcmeUalla.Gtfciesqnpec.lumiaruicdtigecguer
afaisiiidedu e.Et 11 ecliprat^fiieritroi tot^ tunce iii rx& cobuliidcs & plin p (ignificarioes piaRt dnan
didii pfeSu&fcdm eclipfationemeiusiudiciimi tiuilococcliplisdCilocoangulipcedetisdClirrre/.
daredebes.NaeclipiisIioraelioracoiLididisduo qiietisec. Signiiicatioesatpla^cu h^moidiiiaha
ruliimiariu iieraciterdC no edita dehorisalia^co buerintpatctinpriiicipiohiiitiscap.rcXni mtuio
iundiont) indicandi!: at hoc mocdlideraredebc/' neptole.&albu.undclcifmeosljlatiim^ieI mars
imiscoiunftoej lifiieritialiquoligno^qfutrcif; tielniemiriusdnenf i6C.^i£tonidgtierra&pre/
figura hois 6 ( CcJ!m dellxbnficx alpicietes fole 6 C lia dC cobiidioes ligni dcabut.Quareldre debuu/
iiinaicoiiinSideipfo^hocmquaugniiicat fanita bieiidetacchsligmcari!pcc(fp.&qnciieniet&9/
leicorpibiisfilio^hoium&pacc&franqllitatcj diu dtirabir&iqiiogenerercije apparebit: bxcoia
itcreos.Eriifuerintmalefieiculuiarib^auceriitrcs patencitradatupr!olHii^librididiR(9i6e.3.idtuer
ec6tra.r.^tud!es&iterfe6H6csniagnaspniudu. iiscap.ratisdii7iire.rcXmrniamprole.& halifecii/
Si uerofueritcditidioin (ignis aqiicis&afpicianC diqdriptiti.Etfciasetmodupnodrcadipcoiiidio
ipramifortuxeritmaUioiillicLiiusnatura e aquea nesmagnasubiuidelicecdc^diiifit qhdl iqb’re/
nec no illisquiiiadutp mare ihocquoi^md indica busappeburdgnificatidesea^&peaqtibi fcripii
r^debesTiipergregesminutape bcdia^ (ifueritia/ itrac.primohtii^Iibrididindide.2.ca.ii.6f haliin
hetcili in tauro.fup armenta magna^bediap^.G in fineexpdnisfecudiqdripticiptolemeiponitqfda;
leonefupliIucd:rcsbedia$:hxcabra.ibide. Etica. regulasgeneralcsTcamdidahcnnetis cocernentes
fublequete.f.iiica.S.dicitabraaq^ptoIc.dixit.liuo eclip.&couindoesmagnasquasteoportethicob
fueris fciret^sin quo apparebitpfedio rei fignifica feruare:& fitri altis dilhndioib^duab^imediarep/^
tep ecliplim (eu (iat%^:dC qn dcc!inabit‘& minue cedetib^.Oici t eni hali qt hermes dicit . Quidam II
turarpiceredebesad[ocucclip(i5ro!is:& uidebis l gnificatorespriofortiores&podmodudebitiorcs
q domo fit dedomib^qfiicfup terra. Na lifiieriti gaqlibeteo^hetparricipationein (ignificarione
priaerifipridpioant& AIpricipiodom^.io.eritt cueoqforciore.Et dicit qnfuerintprxeqiii! digni
ini medio.6C fi fueritilludirignooccubcnte erit il tatiialpiceqseope eritia(cnteueU.io.ueUn.7.uet i
lud in fineanni.£<fempdaredebcscuilibet domui ii.lifcalpiduteualiquoluiariu&iltiiaccipiu pro
duosmefesfiC incipienda eagradiiafcntis :& hxc ngnificatore.Etdixjtq>A;^datriciiiu(libcrpreho
e itetioptole. Sapietes nero antiquiores nccnoSc ra fignificatiois erit liat^illi*’! quo dnaf idepfa: ga
poftcriorescuipfocolemlttec.folisacfipeiefcmp fifolfueritinonalignificatmottiregudeima terra
ad qualibet bora eqtialeanu integrii di fcd; partes ad alia.Et [i applicueritei fortuna ibunt dia itinera
horxdcanopportionaliteraccipc.Magnicudone probono&pace.Etdapplicueritinfortiinaeritp
roreimanifeftabif icertomediog>ehorac6iudo guerra&malo.EtdicitloledgnificatorrcgiK&iu
nisuerxptabulasacceptadfnohoraediudioisin naqnfuiti.;.rignofoleiignifKatorfilic'p!:&.i»p<'
fe. Etin fine illius ca.S.didt abra.gimercuri^n fiie picer efigntficator niagnn^ hoium & iudicu ac re
ric!domo^lteri^malefadoris & tu maleficus pro/ ligioros’ & rapietruSTarpiceadnemgercdCnges
pinquifuerint conitidioniihoracc.folisaut afpe adnoaom^illi^gdnatur':& qnfueriegubernator
xeritabnppofitoihoraecli.lunxmagisnaletqico fortiina&uaditadtfortimaeritmiitatiode bono
iunflio i horaecli.rolis.infortunaiiero toppofiiio ad Bialu:& ccotra.Et dixitqn aliqs pFa iif aliquod
nemagis Icdit icoiimftiocga icoiimflioe cobii fignu fuerit ifortunaiii hora fignificatois ois res in
Iljca(oIe:hxcabraatbidc. Etdicitmelfallaicpla qdnabi!^eritifortiinata&eritmFt:’iprior firctro
fuadecojiinSioib^.ca.f.qtfolicite debes collder* Eradahititbrtunaifigno fignificatois. Et dixit
rcec.tiFcmtifolare^l:inarem:8l rdreafcns medii naliqifnmmafiieritiexattaiioe alicui^ ple ipcdicC
cxli.& rcirepFamgprxfiieritciafciitifi< ei^figiirx tnultuillosgfuntipartitioeilluispregafifignu a/
g n fuerit malus dgnificat detrinieti;:5c fi fuerit for rictis nocebV ab aliquaiforcuna nocebit recib^ St
timaG.,nificabityfcSu&fortunxcriafpcxeritlii/ eogtgregib^^&uaccis&melTib^&arborib^.Etdi
na&receperiteaeiitfignificatifierihocgjfignifi/ xitinfpicchora fignificatois iocaoiu^pla^dd pii
cac de bono&pfe£iu.Etubidipraca.7.dtcitn]e(/ lu que inuenies maioris pothixdicirq^centcsqai
(alla.Scito^cal.folisndpoCeritqrtxiigmricct e/ fueritilliusrcgioois erunt Uti & bene roriuuati:
TraSatiis.i.
& maxime (i fuerit ipfe planeta in bono (oco afcen
dcntis&.dedicibonoafpediifolis&dcnoflclu/
nar:&fimiliteriifueritinbonoafpeaii cQ infortu
niiseritmaiortspotetia:opL]sfuu'& Qdemaloent
debilius opus fuu. Etdicitqnretrogradabif ifor/
tunaiexaltatioealiciuusplanerxSCtranduerit per
gradus exaltatioisnocebiceenbnsqiixfiieririnre/
gionibus illius planetz & ^nificat,^ rex regionis
i^i^facietruperbiasdCmaIefa3a!qaqn.ptaeretre
gradus c licut il^c qui exit deobedietia & peior re ^
trogradatioplaneta^ eiAa (aturni & inartis:& di
cit afpiceregib^a giibernatioedC magnatib^Sc pox
t3ib^a pfaqui cu fequit' iniiirtute ptimoa pfafecu
do i uirtute u partitione habuerit una cu alio.f. i fi /
gnificationc.Etdixit fcmp cu niutabif giibernaror
dcdomoalicui^pfefeuVxaltationefcutrigonoaut
dcrerminofijoredificat hora illa afcus & infpice
fifortuns afpexcrtntgubernatorema .lo.rcx ma/
gnu bonii hebit & cu oes reges timebunt & erit il/
iiid bonii fcdm piam afpicictc:& fi fuerit mafoili/’
niiserituiro^&fifiientfcniinc^nmlic^. Etfifae
rit dc figno regali erit regii & fl ftierttjfignfi magno
ru hominii erit taliu:& fl fuerit iiiliu erit ciilui.Et fi
fuerit a. t.eritcx parte aucre& diuitia^.Etfifiicrit
aba{cedetecritdercb*dcquib'’fcicronnttut hoies.
Et dic pfa dire3us fignificatpacc& q eli i fiatione
facitrixas 6Cbella& retrograda non facitmultum
danii & malu.'Et fortunafuerit retrogradada/
nat fortuna fiia 6C aufert di augetmalu fiiu ..Et, qua
dociiqi aliquispla qLialifcui^ fuerit habuerit horafi
gtii(]cat6isarpc3i1 aliquecil duab^liiiarib^uelcum
unoifio^ uincet illiqul fiint iUi^plx.Et didtfi gn/
bernacor fiierit i angulo figni Seat qt aedis anos du
rabit.EtllfiientinfequmaDguIosfigniiicatniefes
SCiI!cadentidies:& firrfigiibernatorfiicritinan
gulo d^Ggnificatio erit magna Si iniiltu duras:&fi
fucriccades erit modica &pauca; durabilitatis. Et
filignu mobile (igni{icacqicitoerit& fixii tardedt
bicorporeii fignificat qi erit me dianu.& pfa fefii/
nus figniricatfcfiinationt di tardus tarditatem.Et
qudanaci fuetint dfii trigoni gubernato res non iu
dices nafca.&tucilli^fignificatioisaiiquodbonu
& qn fuerit iloco malo &danat^hora fignificatio
nishebimtr^es i6rnntates& dolores fiCtrifiitias
& mutatione de unaterraialia& maxlmeifiequi
dnabitur fiierit ddnat^ fignificatione per cobufiio
neuelrealiaquiaqnpraquidominaf dCfoldana/
tifuerintfignlficantdanun^odo^ regii ac popu
liSC magnatii .Et dicit qiipla fiierit inprindpio fi/
gni opus eius erit cito. Et n latitudo eius fiptetrioa
us fiierit erit fignificatio fiia maior & durabit tepo
te longo;£< fi ineridicmalis fiierit erit ecotra . E t dt
xitapoespfzmittunCadluminariapolTertiumubi
p&mlUs uirtuteshabuentfiiu augentes pofle ,'Na
tuncmittimtluiaria poirefuiiad eiij.Etdidtmars
qnpofie habuerit i eo fadt lites &iterfc3iones SC
fifriuppiterdtcesbonu.Etdixithorafigniiicatiois
afpicepopub ab alcend^e in fuis fubfiantiis a fecu
da!& filis propinqiilsatcitiat8cfuisparetib’aqr/
ta:& fuis filiis aquintaiinfirmitatib^lliis a fexta: iii
imids fuis di muUerib^a feptima: di totum erit de
hoc mo : di fc<£m q> iuenies oem dom ii eritei^figni
ficatioiquia fidns.i^. fuerit cades di ioue afpexeric
fignificat itineraififr afcedese eo^ qui funt in meri
die:& quarta eo^ deTeptetrioneidC feptima eoru
dcocddite.Etdixitqiicoiungef&ifommziuno
figno di fuerint ipeditz luna exifietefecu fi fignum
iprumfiieritterrenueritterrcmotiis magnus Simi
naciuitatu &panetu.Etfiaqueu accidet iialde ma
lunfiC nocumetii iaquis-.SchocmderitdeqiioU/
bctfignofcilmqidconuenic. Et dixit qn marspo
tcns& orietalisfuerituincet illi qui morant i otie
tc morates in occidete eo^t !&,fi fuerit potes 6C,oc/
cidetalis uincctilU deoeddente morantes 1 oriente
cope.Etfigucrra fiieritmter illos de oriete&occi/
dete afpice fi fatiimus di iuppiter feftini fuerint i iti
nerede orietalcs eruncui3oresfefiine:& fi fuerint
tardilisprolongabit' inter eosidc filii &plxfiierit
ifigno duo^ corpope erit lis i multis terris uel mul
toties.Etfifuerici figno fixo erit IeLiisIis.& (ii mo
bilieritmagnalis&fortedamniiiterra.Etdixitq»
qumarsfuerirretrograd^cotiafaturnrihora figni
ficatiois accidet lis miiltu magna di guerra fortisSC
bngabit' lis donec copleaf tps fignificatioisiSc fd
as qr falurnus eualde peior de diei^ deno3e:& dl
xit cg aput draconise calidu di caudaingida;& fi
faCurnusfccoiimxeritdi cauda hora fignificatonis
demofirat fame forte di frigus fcdm re in qua con
cordauerit fignu fuu.Et fi fiient in pifdb^acddet in
hoib*pauormet®magn’defed''pifcat6is& accidet
hoib^^religiofis dolor magn®& triftitiz. Et fi mars
eosalpexerit cnintinterfediiSc fi uenuseosafpexe
riteruntfubicdii&fifolrexappodiabitfcdeipfis.
Et dixit quando pfa alicuius gentis impeditus fiie/
rithorafignificatiois fi fignu foerit humidu impe/
dimetu ex fubmerfioe aquape & ex humiditate .Et
fi fuerit fignu ficcu per fiedtatem di iientos.Et fi ea
meroirius afpexerit exns infoitunimis erit aqua dr
ca eos & no poteiunteihabere.Etfi fauim^abexe
ritmorief CHdoloribusuentopi.ctfimars afpcxe
ritmorie^cufpata& igne.Etufiieritmarsi figno
duop: corpo^ monent efi fa^3is& reb^diuerfis.
Etdixit fi afpexeritinfortuna& fuerit fub radiis G
gnificateotrariu eiusqifignificauitforUiDa.Etfii/
fortuna a loco fuo afpexeril erit malu p latroes . Et
qii fortunxafpexerint antes retrograda aut in fta
tioefub radiisfignificat:£( qn fignificatio fortuna
rude ifortanapefiierintpunuequale figniflcant^
gentipucniutbonu&maluiuno.Etdixitqjmcr/
curias quando damnatus fuerit fignificat q; faibx
di feruienCes confulent regi ut facta iniufiitiam . Et
finiars n)ercuriii;arpexeritin hoc flatu fignificat
muItoslatrones.Etdixit quando, luna martem Qc
macuriumafpaeritfigniiicat qigentesintei^fe pu
gnantespaenttreiigas'. Et quando planeta ma/
gnatum di populi fuerit iiuortuna. erifhos
Diflinflio.9. 196
retrogradus iielinHarione&afpoceritarpcSiitna fpofitioncdn.tmediica:U&fu<ritinIiJctriplicira/
lodommumregionisfui^enthomines qiit no fut tcfignifiatcocentioncsflCgucrras&petitionere/
dcfaaterra&eruiiCimmicifuhEt fiafpedusfue/ gni.SaturnusciiprsfueritanoScfueriti cancrouf
litdetrinouclfextilimmtinimicifuidefuadotno ineiiiscriplidtace&arpexeriimartld^fuerirabed
&ruippinqui.EtqndanufoiTeftierjCafpiceiquo forcrixabrenteseritgtierramaxima&morsiialida
locofiicritopp.6& dtcproeerto^idicipfo mo/ intcrraqiiafignificat& multiplicabit malil&dc/
riet.Et fi forti3a:afpexerit judica qj rex uicet & eua ftruSio.Si aiit fuerit diredus & ei iudifiiennt for
det deluagentenifi udes fueritipfafortiina.El li
marsafpexeritfeflinabit morsfiia.dc fifaturn^hc/
bitcarcerelongotepedonecmoriat. Et fi ambo
afpexcrint.f.mars& fatiim*’eritupt'’& poftmom
iterfedus.Etfifiieritifigno bicorporeo iterfidett
carcerede multi fecu.Etfi una ifortuafaeriti figiio
bicorpoieo & aliai Tigno mobili no criti una foia
uice fed multis dC erit danii i terra i(^a donec ifortti
na exeat de loco ipfo uetcpafpiciat fortuna difoir
rlscdlYcIlationeipfam.Etdidt:c6uenitut^desopa
tioneafTignatioib^re^ ad fignificatioes (uiariu ga
fi fol fuerit tardtisdC luna minuta hora fignifiutio
nis & tigni fiurio demoflrauerit lites plongabti nc'
inultu;& fi fol fuerit fedinus: & luna auda luie ho
rafignifiut6iseritre5ecdtra& demofirate fignifi
uttdelitesdt dedieidjeexi(ietefe[hnabutlites5(
noprologabutihacfcdlmrniamheRnetis. Etde/
bes obfeniarehas regulas fcap.rquete:& refpidas
diligeter has regfas hermetis;ga mltii fu t notabiles.
frCapituIu.i. qualiter pronofliundu (it deguer/
ris & combuflionibus per rcuolutiones annorum
mundi Si quartas anni .
Vm uolucrispnofKcare de guerris et
^c!^a^^|c6buflionibus & pliis anopt qrtaru
jyj^^Mniani.Oportethiclicutialiis^rloute/
'K vjy3 jfhgaredfiiumori)isani& artari uni
|us.f.dodrina tradita, trafiatu primo
I^»l^llhi{iuslibri.difhn36e.79. Didtita/
qt albii .i fuo t ib.expimentofe .1 illa pte ubi logt de
dhioannicpcitfatumusfueritdhsani&fiieritia/
rieteiieltei^tripIjcitateSCndarpicies&remoc^fue
rir qadlrcft^itrabit fiip noniles deftrufhot8i fi fue
rt retrogradus deftnietf doni'’fubap£ & organa eo
riiide eo graui^fi receperit difponemartis & tue fi
gnificat bella & guerras. I te (i fuerit in hac triplici
tate cades & no afpicies eu Si fuerit retrogradus Si
no afpicies tnarteerit cotetio iter mercatores Si de
predatiodi malufiafpexeritmarseucxangulo.Et
iiafpexeritmarsexlococadetfnoeritdehoc g? di
xi aliquid. Saturn^cp ^fueritnno& fueritin tauro
uel i eius trtplidtatc& i angulo &£ dire^l^figni.con
tcntionc& bellu.Er li fueritibideretrograd^ fign.
bellii in oi locomorief ppfs Si plus uiucs & eogra
Ilius magifqjfietulefi fuerit faciirn^ in medio czh .
Etii fuerit faturn^Ihactriplicitate et cades & non
arpicicsarccdc$& fuerit ArcS®& no afpexerit «u
niarseruntpaucamaIa.Sarurnuscupfi!eritano&
fuerit igeminis uel iettis trtplicitate Si fuerit i angu
Io dirediis erit ihofb^medaciu Si cotetio atqj cmi
Cofanguinis.Etfifiieritretrogradiisrignifi.conte/'
tionldjiiLtu.Siautfucritdnsannid( receperit di /
tunx minuef ei^malu nili fit lunaiafcedentcidC ti/
mebit' tuncfuperdiuites.Siuero fuerit retre^ad^
& afpexerit martefignificatdellrudione& introi
tu terreieius figno fuerit & quarti arped^eiufdc fi/
gnt Si ei^oppdnes:& fi fuerit cades dC no afpicies
afcedesfueritcpdtredusdC no afpexeriteumars fe
curi erunt hoies Si eo melius (i ea tranfierit mediu
fignihcat.Etfifueritretrogradus afpexeriteumars
fortunzquoqifintabfentesabeo ocairret hoibus
exignobilib^malu dC tribulatio.Lunacu fuerit im
pedita i figno tuc ipfa parsquxfueritciiilde fTgni t
quoeiniieniet malu dC tribulatione fcifm qr fignifi ■'
catipfemaluspafpedu fiiuatiq; natura . Etpaulo
pofldidtalbu.faturn^cu fuerit dns ani dC fuerit in
ariete (ignifi.dcpredatioes SI rixas.EtIi fuerit fatur
nusitaurodCeiienerircdip(islunz(igntfi.fcerfed6
nein gtcorietis Si ocddcrisidC fi fuerit f cancro fi/
eniii.multitudineiterfedioisihorbus.Etfifueriti
leone fignifi .bellii Si abfdGonemarisdt deftrudo
.ne.EcfiafpexcritmarsdCuen^erit interfcdio.lup/
piteraut^ lima repelluthoc.Si fuerit faturn^i uir/
gine Si afpexerit eii fol at(^ cd mixnis fuerit multi /
plicabit' eiinterfcftioiregionib^quzflint i medio
plagz orddetalis.Et (i fuerit faturn^in.Iibra df c6/
mixtus fueriteimarseriit fterfefiioes & cdmotoes
IiipptterautemdCluhaficomniixtifiierjnt eirepei
luntbella.Etfifucritraturnusinfcorpione fignifi.'
catfanguinedi dellrudionem.Ecficomixtusfiie/
litdiuppiterinodicumeritbellini.EtricdmixtuS
fueritduenuseffimdeturfanguismultus.Etfifiie/
ritfatiiruus in fagi^ariofignificat bellum in oed/
de!ite.Etfifueritlaturniis in aquario erit delhii£ld
in hominibus dtr^onibus. Icemdidtalbu.ubi
fupra.iiippitercumprzfucritano Si fiicritiiber ab
impedimus Si malis erit annasfeairitatis & quie
. tis&habundabitinhominibus bonum iiiflitiadC
pax atqjreditndo&aptabunturdtuites.Etfifiie/
ntreceptusinueniecmilgusexdmitibusboniim d(
diligentregemfiuimdC bonueritelTenobilium Si
. honorabilium Si magnatu . Et fi fuerit impeditus
dicecontra. Etdicit^bu.iibifiipra.Marsciiprz/
fuerit anno dC non fuerit impedituseninteode an
nogaudiadcletitizdcdirabunrurbellatores & di
latores arniorii Si inuenient bonu eritqi bellum Si
contentio prope r^cm. Etdidt.aibii.Mars eunt
. przfueritanno&fueritinqiiibiifdaangulornim/
pediet homines Si mittunt uiper eos guerras Si bel
UdCeffiifioncslangiiiniseograiiiusflfucrUinge/
minis uel in triplicitate fua : quia tunc impediet
in lignis hominum . Et li fiieritdirefius erit hoc
inpeutioaeueriiatis. Et Ii fuerit retrogradus
TraSafiis.?.
eritfinuiriU.EtfiruentmirsdnsaniScfiKritiane
leud i eius tripiicirate £C fuerit l angulo dire^usco
tendftprinctpesadinuice inclimatib’’ : & fi fuerit
ihae triplicicate exrra angulu affliget fe hoies iuice
&eritirerrafigniiquo^eritieiusqtto afpedufi£
oppone tc impedimentu magnu.Et fifuerit retro/
graduseritgrauius. Etdidtalbu.iibifupra.Mars
eu fuerit dnsanmfli fiieritianetefignificatbellu in
parte orieris. Et fi fiierii t tauro erit beilu inter ciues
oriaris 8 (oecideris,Etfifueritigeis erit ipedimM
inhoib^dC eritbcllu Ifepteirione di mnlriplicabuf
latrones fic exaltabif rex eodeano & adipifce^ mf
lu.Etfifueriticancrocriitioccidenterixa di bella
&reddenttributu.Etfifiietitiuirgine fignifieat ef
fedu ^oru di effufioes fangiiinis fparte feptetrio
nis.Et fi fuerit ilibra & fatiirnusfucrit cuco multi/
plieabunf latrones dC abfcifioes uia^ timores quo
qiae tremoresdf habundabiicrixa 6 C malu i hoib^
Et fifuerit [(coroi 6 emuItipIieabut'latr 6 es& bella
Erfirueritifagimrioeritbelluiocddete.EtfifLie/
ritIcapricornofignifi.morte& tribularionefutii/
ra i parte orierissmul t iplicabu t' bella & dana iter d
lies orieris & ciues meridiei. Et fi fuerit i aquario e/
rit finis & tribulatio di grauitas i hoib^& mutabit'
rexiendeanoautmoriet'.EtnfueritiTiar 5 ipircib^
&fiieritdns ani abibit regnu multo^ hominii 6C
habudabititerfedioimagnatibus. Et didialbu .
ubiri:pra.Solfifueritdns ani defuerit libera malis
gaudebiitdjirite 5 & habebutlctitiadl fcairitate.Si
liero fiierit ipedit^fignificatipedimetuma^u dCa
rpiccliii.ircCTUiiseaiifloritasga'cu fuerit coforta/
tii & audfi fuerit Iuieei^atntimer^diisd< no fuerit
ipedit^pulfabitimpedimetii magnii & phibebit a
malo. Etdidtalbii.ubifiipracuiuenerisnialosin
triplidfaterolis&fueritfoliarcedenteani mudi fi
gnifieat bellnaceombuftioes&guerrasdCmorta/
ces & fines timores qiioe^ ac trifiitias plurimas Si p
datioes i hoib^dC maltitudinecdbufhonis in iiiHis
acdeflrnddneiduitatib^dCregidib^dCddedioe}
nnilieu atqi ddlruSioneuiro^ i terra figni afpi
dt maltisaur iquo fiierit aut iterraiqua poteria ha
bueritipfemalus.Etfiireuulutionelolis ipfe fatur
nuspiilfaiierit fup fignu regbnis & abfentes ab eo
fuerint fortiinxcdmixtusfueritcimars erit bellum
SC effli fio fangiiinis dC nedsiparteorieiis di cadet
tnagnares&fterfidentfeg!adiis.Et(ifiieritinarsp
pearcedes 9 nnierntguerra:miilue.Siautec 6 mixri
fucrintiuppiterdi iieniisrepellentipmmaludCmo
dicSacleueipluniredderidCipre iuppiter prohibe
biripedimentu (attirni 6c niartis. Et fc^)albu.u/
birupra.Venusciif^ueritanodCfueritliberaama
lis 5; impedimetis erit .Ilius recuricatis & quieris d(
fiChabundabitioib^bonuiufiitiadi pax& gatidi
umihoib’& maximei mulieri bus.Siuero fiierit f/
pedita erit Imis paiid boni fed eritmodicubellii;:
rex tn trifiabitur ielimatc fuo di i terra fua. Etdidt
albii.ubi fupTa.cii fuerit mercurius dnsannidcdns
afcedetisl^amalis dc fortunxafpaerinteu erit
ideanusaptuspiieris&fapietibiisacn^onatori/
biisdiC eo melius fi rcccperiteudnsdom^fiixtueni/
tf(|fedehonorisarege& audiet eos di adipifccf
hacdecabonu.de fi malli fiieritdicecotra&eogra
uiiisfinorcceperiteudnsdomTiixga fign^catqi
lueniet eos ex rege fuo defirudio di ipediet' fedes i[
loru apud illu.Si alit cu hxcqiix dixi afpexerit ei;
malus defimef elTc eius de hoc dixi . Et fc£m albu .
ubi fupra.Mercuriuscu fiierit diis anni di fuerit in
arietedi fiierit ibide marsmiiltiplicabifbelluinoe
ddente.Et fi fuerit mercurius in tauro 6i fiierit dns
ani eri t bellii i duibus orietis. Si aut afpexeric uen^
&iiippiterarcnsannirepellecdaim.Siuero refpe/
xerirmarsafcnsInidC ucrius fuerit ei comixta erit
graiiebellu.Ecfifiieritmercuriusicacro dc ^fuerit
anomultiplicabifiterfeddfaliquib^terrisidi fico
mixtusfiieritueneri&marriiterfident nobiles df
n]agnates!parteocdd£tis.arpefi^aucueneris& Iu
nx repellet hoc.Etfifueritn)erairius ifcorpioe dt
fiieritdnsanimultiplicabunfbellaipteocddentis
EtfiafpexerirmarsnniltipIicabuDt''latrone5&' ab
fcifi6esmaris..Etfifiieritmcrcuri®ifagiSariodt ^/
fiierit ano miilciplicabit" bellu di guet raioccidete .
Et fifiieritmercuri^ic3pricorno& fiierit dns anni
multiplicabif tribulatio dC guerra i terra ciiraccn .
dC^pueacddetgiicrrafiibidemixt^fuerit ueneri
&marri.Etfi fiierit mercuri^iaquariodnsanni di
comixta fiieritduenus fignifieat multos latrones:
hzcalbu.iiUoloco. Eti libro dcfioribusdidtal/
bu.iprindpioubifupratoquif dednio anigictiih
tienerisdirium ani quisedirpofiroranidCipfefiie/
ritratiim^dC fiierit iaricteuellei^triplicitate&fiie
rit boni eeiioco fuo fignificatpatientia&acquill/
tione re^ iiiilgi di nifiicop; di obedientiaeoju er/
gadnosidt fi fuerit eu eo iuppiter uel afpexerit eu;
amicabilitcreritmclius.Sedu fuerit alpeSus ioiiis
adfaturnuexoppofitocritIocodnarionudC fubli
matu timor d< contetio i ipfisregionib^dt ex diui/
rib^dt exteris hoibiis qui mt t diuifione iouis ad di
uitesquifuRtidiuifioefatumipetaes eojie bellum
&c6tradiSione:& erithoc fcdlm quiritate grad^
arpeSusquifuerintiterfaturnudCiouei&cdiuSo
neseoge ufi^ad hora qua fiierit bellu di cotrarietas
EtfifiieritafpcSusiouisadfaturnuexquartoeriti
loco bello^ diiicrfitas iter eos i reb^qtix fuerint i di
utfionefatumi.Si aiit fiierit iloco iouis mars : iuge
illi oe quod expofui tibi de ee fatumi: felhnarione
f.ioperib^diuitu quxiuti his regionibus cu multi/
tudineceleridsdt cdfideraridis&paucitate picta/
ri5& minime cu IcuitateidC fi fueritafpefiiiiltrino
uel fexrili ueniet fup diuites qui fu 1 1 diuifione figni
arietis uelalicuius figni illius triplidtatis . Donato
gaudiu di leritia fiip uniiierfis rufiicis eo^ erit bo/
nu&fufientatioeritilliscxipfisciiiitatibusq fimt
in diuifione figni in quo fuerit mars. Et fi afpexerit
mars fatumu ex oppone erit i loco dnationu & bo
ni malu uel rixa uel inimicitia ud cotrarietas iter Ai
uitesregionu figno Ui qiiofiuiicmars & ibunt ipu
DiffinSio.io.
diiiitcsadcosad pir.nandii eos.&e^elknduififf
& rts qiia: deferent"’ i liis regionib'’ abfcident"’ bL dc
ftnient !& diiesco^ erut mali ciiiib^hape rcgionfi
Et fi fuerit i loco mart[ fol eri t cii eo cp dixi de effe fa
tiirni i rediiiitu petito regni & Ipedofitat] . Si uero
afpexerit faturnii cx tertio iiel fexciii ueniet' fiip di /
uicesquifiinti diuifionefaturni donatio Scmuicu
bonii & 0cipue exdiuitibits qui fiint ex diiiifionefi
gniinquofiicriefol.Si autafpexerit fatiirnucx op
pofitloneeritin loco donationii rixa££ bellu&i
gfitionej co^e q fignificaueritfolex fpeciofitatc &
r^noinipfiscmitatibiis& abreidet' dC deflmefq)
afferebatur ab eo de bono ad has ciiiitates.E t fi af/
pedu.^.arpexeritfoiratiirniin6erit bellil pala fed
eritinterdiuitesdifeordiaSt diiierfitas cofilii & ri
xa. Etfifiicritilocofolisiieniisautcii bocq;dixi
ex reratiirniiii petitione principum 8 i petitione Iit
dop* ad quiete & delefiatione.Siautemerit fanir/
nus afpidens ex loco ami dtia; iieniet fiip diuites"g
funtin diuifionefigni in quo fuerit faturnus dona/
tionesex diuitibus qui funt in duitatib^dc diuifio
neiteneris.&uenieteisotnne bonu. Porro fi afpe
xcriteaimexioco inimicitixeritinloco donatio /
nu bella BC cdtrarietates & pgent ipfi diaites ad bel
la ho^ diuitu BC abfiddef qt afferef ex ipfisduitati
biiscxbono& coouerte^omne bonu in maluSC
eri t radix oium hop: mulieres iienerci. Quod fi af
S iexerit f3titrnriex.4.afpedu no erit bellu appares .
ed erit ditierfitas in rebus in ter omnes diuites 8 C ru
(licos&dues. Etfiarpexcritmereuriusfaturnuex
Dppofitioncerit in loco donationis contrarietas
bellii 6 C abfeidef qiiicqiudaffcreturex bono dC ne
nietomnemalu 6 c defidetomne bonti.dChoc ^
piieeritfifiieritijiturmisindutus malis. Sedfifue/
ritindutiisfortunisinhora cdniuhdiobts fueeric
minoris mali Si impedim^. Et fi afpexeritmercii
rius faturnu ex.4.n6 apparebit bellu fed erit diuer/
(itas iter diui tes Si nifhcos. E t fi fuerit loco mercu .
lunaapparebitbonuinpetidone diuitu Si erit for
tuniu in diuitibus Si nifiids.Et fi fuerit arpeflus lii
nx ad faturnuex trino uffextili iieniet fup diuites 3
funt indiuifione figniinquo fuerit faturnus ex di/
uitibusquifuntindiiiifionefigniiquoeft luna do
nationes Si multiplicat' ccnfus.Et fi afpexerit luna
faturnuex oppone eritin loco donationis bellu Si
cotrarictas&ibutipfi diuites ad debeliadii hosdi
Itites Si abfcidef quicquid deferef ex ipfis par tibus
Si uenient ruores terribiles Si fruftrabif omne bo
nu Si iienietomnemalu.Et fifuerit afpefius iunx
adraturnuex.4.n6apparcbk bellu, fed erit inter di
uitesSi nifticos^Si iterpropiquos cotrarietas . Et
cu fuerit faturnus dns jni &. fuerit in tauro uel i ei’
triplicitateerit omne‘^ dixi tibi dc re (atiimi i diui
tibus Si nidicis Si bonu]S( malu qi erit in parte ori
entis erit in parte meridiei inciuibus qui funt i diui
(lone ligni in quo fuerit faturnus fefm q> cxpofiii
tibi. Itefatumuscufueiitdns ani Si fuerit in gds
uel,inuusttiplicita(eeiitomneilludquoddixitibi
cx bonouelmalo exparte feptetrionis. Et dicit al
biidiippitcrcii fuerit dns ani Si fuerit in ariete ueli
cius triplidtate apparebit inciuttatibiis quibus peft
iicrfus oriente quietudo indicia Si obferuatio pce /
ptojK .Et fi fuerint boni iftcfignificat multa fubfta/
tiagaiidiuSiobedientin nidico^ Si dilcficone eo
rii& omne bonum .fed fi fuerit mali clTefignificat
concrarietate copr.Et feito ^opiis in ioue,6c afpe/
filis pfa^ ad eu ed ficiit opus in refaturni . Et fi fiie
rit luppiter in tauro uel in cius triplicifate appare /
bunteaqiixdixi tibi in parte meridiei.Et hin geis
iielinciiistriplicitarcapparebucin parte ceddetis
Si fi icancro uel in dustriplicitateapparebutinp/
tefeptetriois. Et lixcreguladebet obferuari deoi
b^pictis refiduis. Mars uero fi fiieritdns ani Si ftie
ritinaricteuelineiustripliciratc apparcbiitin ciiii
tatibusqiiib^^duerfus oriente iiurieircrixe uiSo
rie in bellis Si fuge Si exerdtiii idrumento^ bello/
rii Si luctaia Si alizresmartialcsSi multa mala. Et
llfueritmars bonielTe fignificabit r^ adeptione
inimico^ fiio^ Si eo^ qui cu eo cotendiint Si ma
gnitiidine cordis regis ac celeritate ei^SidileSione
nidico^ Si obedienciaeoriieigaeu . Si uero fuerit
ibidem mali ede fignificabit paucitate adeptionis
fue erga inimicos & paucitate dabilitatis ei^fupres
utiles Si dciefiioncdiisjnomnig)operaf.Etop’
in re marris SC afpefhb^plape ad eu & ubi appare/
bitefrediiscius fifiierit i reliquis trip!idtarib’ed fi
cut dixidefaturno. Sol cu fiieritdns ani fignificat
gloria fubtilitate regis Si petitioncaltitudinisrems
Si oium fiiblimatu SC alritiidineSi pfcSu.Et fime
rit in aricteiielineiiis,triplidcateerithocipatteori
entis.Etfifucritlblboni efTeinlocofuo fignificat
rc^ciidinediuituScco^ indicia SCadeptionIeo/
ruatcjiuidoriaeo^ dcinimids.Etfl fuerint mati
efTefignificatpaucitate apparitionis diuitu fug tn
inimicos fuos & cafii honoris copi . Et opus 1 re fo
lis BC in aCpcflib’pra^ adeii Si ubi apparebit dus
efFefiuscu fiicritinaliisrriplidtatib^cdfiaie difiii
ed defaturno. Ven^cii f fuerit anoSi fuerit 1 jric
Ceue! in eius cripHcitate apparebitin duicatib’qiii
bus^fii in partib’orictis gaudia fiClud’6icat’
Si cupiditas diuitii Si nidicoru.Si fi fiicrit boni ee
fignincatgaiidiu Si letidn Si fertilitate in diuitibus
Si nidicis adcprioneregisSiiiiidoriaeuiserga ini
tnicosftios @i eos qui cu eo cotendiint. Si uero fue
rit mali effe fignificabit cocraria horum . Et opus i
rebus uenerisSi in afpedibiisplaneCa^e. ad eu SC u
biapparebiteffeSuseiiis cii fueritin, reliquis tripli
citatibiis erit ficiit didu ed de faturno. Mercurius
cufueritdnsani Si fuerit in ariete uelfcitis triplici
tateapparebitinduitaribusquibus^iedinparteo/
rienCispetitiofapietixSi rdentisSCfubtilitatisiSC
(ifueritibidebonielTefignificathonedate diuitu i
adeptione eo^ Sc uifioriade inimicis fuis.Et fi fue
litmaliefTe fignificabit hoptcoCrariaiSiopusin te
mercurii & f afpefiibiisplanetaBt adeu SC ubi ap/
parebit effeflus ei’cu fuerit 1 reliquis t riplicitatib*
Traflatus.i;
eflfiaitdifiueftdefatiimo. Ltma cufuerit domi
na anni dC fumt in ariete iiel in eius triplicitateap/
parebiticiuicatib^quib^^uerriisorientefreque
tatio&rufurracio.EtnfderitliinaboniclTc figniii
cataprioneicinerisSc uiarii di faliiationeperegri/
nantifi Si adeptione diuitii Si iii3oria eo^ de ini/
micisfuis.Si uero fuerit mali efTein loeofuo ITgnifi
cathopecocraria.Etopusinrelimx&inafpedib’
pfapt adea ubi apparebit cfFeSus eius cfi fuerit i
relic{tiis tripliutahb^hoc totii erit {iciicdidu elf dc
(atumohzc albu.ibide.CrEcLibifupra.c.reqnti.r.
ca.deligtiificatioib^pra^. Dieitalbu.q)faturnus,e
(igificacor diuitu atiquo^& religiofo^ agricola^e
&fcnu:quicufueritipedit^inhorareuo!uti6isde/
ftruetiirquicqtiidellindiisdiuifionefigniexreb^.
Et (i fieritin (ignis hoium Ggnificabh ^ga Si rcuo
liitiones Si aguftias morte dote & mterfedionedi
uitu& delinidionere^ iienaliu & uidualiu.£( fi
gnificatq»diuitesefficient''paupes&moriefd(c6
tridabui^magis.Cu uero aptus fiicrirSCabf^ipedi
mento borareuolutionis Si fuerit fortunat^ Genifi
cat eo trariahoru Si coiierGonc mali in bonu.Ecaf
piee nralu qui ipedit eu qui efl niars di cauda .f.p c6
iundione Si marsp afpedu Si coniundione.Et fi
fuerit mars in cauda ipediens eu in figno igneo erit
radix eius ipedimenti dcdeflrudionis ex ignib^dC
cobuIHone.Et (i afpexerit fatumu in hora rcuolu /
lionisanifortunaiiel malusiudicafcifn) fortiori i
loco fuo dc eii qui fuerit pfis teft imonii . I uppiter e
CgnificatornobiliudCiudicudC coliiluac
religiofo^ Si ciiiiu fedape qui fi fuerit ipedit^hora
reuolutiois dctrinientupatief oeq)efiei.Etrifue>
ritifignis humanis lignificatdefiriidoncdiuitudC
pultate repi cape & paucitate donationudc pauci/
tatefubfiantiape Si dcfirudionequoruda rignos:
fiC erunt hacfupciues duicatu qui futidiuilioneli/
gni I qiiofiierii fuppiter Si fignificat iiuriasmeda/
cia-.fiC afpicepiamimpedientecu in quo ligno fue/
ritdCcomifcedi (oqreficutlreiaturni. Marsae/
ro fignificat cofiUatores Si adores bellope dC guer
re dc ipfu qui inquirit iiufiitia dC fatfitate dCiignifi/
catabfdfioncs uiapequififueritifigno humano fi
gnificatmiihitudineMlopedCguerre dC infurgea
tes cotrarege dC morte fiibiia di fignificat abfeifio
neuiape di cfiiilTione (aguinisatqi cdbufiione.dC
afpice piam ipediente eu in quofigoo fit di comi /
fcc dc loquere fu p eu ficu t fecifH i re (atumi. Sol ue
ro fignificat fup magnates diuitesdC honorabiles
boles qui fi fuerit in hora reuolutioRUfpedi rus de /
trimentu patiet' quiequid elldus Si patient' diuites
6t magnates Ipediment u magnu .E t fi fuerit f lignis
huaaiseritip^imentuinhisquxptinmtadeu ex
hominibus . Et fi fueiit in loco mdi fortuna uerte
fententilde dicin loco mali bonunndC afpice pia/
neta ipediente eu I quo figno fit Si comifee efi ft lo
Querefupeu fieut feciffi in re faturni. V en^efi Ggni
^trix mficpe dC pudiape quifi ipedita fuerit hora
reuoluodnis Ipedief ooanc $ efi dus.Si aute fuerit
in fignishuanisdetrimentu patiet' qiiicquideft d*
exhomibiis. Et fi fuerit in loco mali fortuna uerte
fententiam dC dic in loco mali bonu . Et afpice pia
neta ipediente eu iquo figno fit Si comifceeu dC lo
qiierefiipeuficfitfccifii in re faturni. Merain^cfi
gnificatorferiptoni arifmethicope negotiatoru Si
puerope dC magiflrop: openuqui fi fuerit {peditam
borareuolutionis detrimenta patiet quicquid efi
cius.Et erit naratio eius fup ea qux ad eii piinent dC
fupdcfcennonedusinfignahuanadC fup malope
dc fommupt ad ctl ^admodu difiu elf defatumo.
Luna efi fignificatrixlt^atope dC uniucrfitafls uul/
gideeope uid^acc6tinecic& qenidinis omni die
quz fi impedita fuerit hora reuolutiois defiruee' ^
ptinetad ea dC erit narratio diisfup eaquxlutdus
dCfiipcxificniiaeiusinfignis huanisdCfiiper aipe
d^malopt dc ifortunaru ad ea queadmodu di&u e
dclaturno hzcalbu.( ifioca . CTEc ubi fiipraucrf ^
fine libri in iflo ca.tibi determiaC albii.de latitudini
b^pfajKdC eorii ortii.dC occafu dicit Quod fi fuent
faturnusin uirginein rcuolutioneanni dC recrogra
dusfignificattioreregisdeinimieis.Etfiibi fuehi
direfius fignificat uiCioriadeeis.Etfifiieritinfcoc
pioneorietalis erit bellu inter diuircsidc fi fuerit ifa
gidario occidentalis fignificat giierra inter nobiles
fiCmagnateshofesdC cadet iter eos difcordia.Etli
fiiericibideretrograd^ fignificat grauitate reru ho
mini) dC giicrras dC bella inter hoies. Etll fuetU fa /
turmis in aquario in reuolutioneanifignificatmul
titudine guerredC cSmixtionis. Et fi fucritin uirgi
ne orientalis in rciiolutione ani fignificat multitu/
dineguerre interdiuitesdC^liinneopeintcrfe.Et(i
fuerit ibide occidentalis fignificat cotrariecatemi/
ktu & arma defcrcriu fupoiuites. Et fi fuerit lup/
piccrin aquario dC fuerit occidentalis fignificat mf
titudine comixtionisintcrrulhcos. Et fifucritiup
picerin pifeib^ orientalis in reuolutioneani figniii
catmultitudineguerredCbelloru. Marscufueriti
ariete in reuolutioneanidC fuerit orientalis Ggnifi
cat grauitatebclloru inter, diuites. Etii fuerit mars
in uirgine retrogradus fignificat guerraualida itet
diuites.Ec fi fuerit mars in fixtreione fignificat pau
citate pietatis holum ad iuice.Et fi fiicnt marsin fa
gidarioorientalisfigniflcat pace dc quiete dc fecu
ritatebellop: inter hoies.Etufuerit marsin capri/
corno fignificatinterfeSioneiperatopi romanopt
Et fi fiierir mars in pifeibus in reuolntioue ani one
talis fignificat interfeilione diuitu ad iuice: & fi fue
rit ibidem rctrogradusfignificatfiiliiationc holutn
hoeidefignificatfi fueritibide direfius hacaibu .
ibide. Ecdicitrenifili^halyinlibello qucfcripfit
defignificatioefatumi i fignisq^cuTaturous intrat
%nu arietis dC perficit motu more fuo in eo dC e /
runtbellaioorientedC cedes dc rixede morsfubi/
ta.Ec fi fuerit in geis erit rixa dC cedes Si §SC»ta mul
ta dc refeindef pietas a cordib^hoium & erut bella
multainterraarabudc rixx multzin orientalib’.
Et cu iotraucrU libri vutrix^dC bella i pacte oca{
Diftinaio.ro. loo
dentali .Et cil intrat fcorptonS erit nn itierfalis fan /
gumiscfFnfto.EtciutratfagidariumoLrebimf ma
gneg;iierrc fiip rege5’& erit cedes multa in ciuicati /
biis.EtertintlatronesmuItidCanguftie fupregeso
rientis.Etcii intrat capricornn erunt cedes & guer
re multx circa hierofolima mouebilC' barbari & ac
cidet rixain parte feptetrionali &i anguftiabimt'' dC
interficient' boni.EtciiinCrataqiiariu erunt multa:
guerre & fedes a tergo urbibus quibufda& terror
nuilnis 6i bella multam oriete & occidete:hxcfem
filiiishal)' ibide. EtdtcichaIi3berage[libro.8.ca.7
quado faturnus fuerit in afeendete reuolittionis an
niSCreuolHtiofiieritdiitrna.Etdnsdom^rue afpe
xcriteubonoafpedu& dnsmediic^Ii fuerit filr !
taliafpefiu&in tali receptione Iignificat9 iioies
illi^cUatis illoano erunt quieti dehabebunt bona
aregibiis & eo magis apparebit bonu in diuiiioni/
busquzfuerint de natura figniin quo fiieritranir/
nusidC fi fuerit idedanatusdC ipedit^llgnificatda
aii & ipedimentu in corporibus hominu. Et qn fa
turnusappIicueritidomofcdladCdommiis.l^do
applicuerit ei (ignificat bonuftatu hoiuni& lu
craeo^ £c eo fortius erunt lucra eo^ Qiiebonuire
biisquzfuerintdeDatiira Ggniin quo fuerit fatur/
nus.Etftfatamusfucritin ifortnnatus figniftcatdi
mimitionerubftatishoium& paupertate.' Etqn
fatiirn^e i n tertia domo ab afeendae potes & for/
tunatus fignificat qi iftoanohoies letabunt & dilt
gen t fc finiui Si remouebitur inimicitia ab eis . Et fi
fueritibide ifortnnatus abCcidenif itinera dCcrito
diu inter hoies Si abfridef pictas Si afnicitia inter
hoies. Etqnratumusfueritinqrtadomoin reuo
lutioneanifbrtis&potensGgnifipaihoiespopuIa
re& edificare d( diligere feuiice , Et ft fuerit ibide
danatus fignificat $ res dCedificia Cadent minue
tur populaCi6es& erit in populo paupertas 6i gen
tcsilliuscliatis eruntobfefTenccaudebunt exire tio
rcinimico^ fuo^tiSc eo fortius fi quarta dom^fue
rit fignufixuquia tunc erit danufortius&durabi/
lius.EtqnfatLirnusfueritinqmntadomo fortuna
tus gaudebunt hoies defuis fihis & habebuntbonu
64utilitateexpartealceriiisgentis.E(nfiieritillic i
fortunaciisfignificatdanu ^diffo^.Etqhfaturn^
fuerit Lnfexta domo & lignii fuerit liumanu figniii
catifirmitatesdenaturafaturni.Etqfi faturnus fue
rit in fepiima domo & fignii fuerithuinanu gaude
but hoies cu mulierib^ illo ano & faciet multa con
iugia.Ecqh faturnus fueritiofiaiiadomodC ligno
humano morienf feneshoies.Et qii faturnus fue /
rit in .10 domo receptus 6C fortunat^ habebunt ge/
tes bonu ftatft cu regibus fuis Si recipient niercedej
& bonuabeis.Etqh fueritibide infortunatus dC
danatus in aleo loco ac eleuatus fug alios plks .(Igni
ficat ifortuna dc iiniuerfale malu g tota terra & fa/
ciet multu malii Si mutabif res de uno loco ad aliu
£(&cietmultumalu& multa caUditas&danu in
populo.Etfi fuerit faturnus in nona domo Si fue/
ritiortunatuserunthoiesbonxrufpiattomsSiha
bebuntbonumitineribiis.EtfiYueritibide ifoitii
natus habebunt nialti Si triftitias niultasdC dcflnie
tur eo^ fiduci.t Si habebunt graiiicate Si defeSu
nifliialiu.&fiftieritin.ndomo potens & faluiis e
runt hoies quictidC diligentes hiice.Etfifueritibi/
dedanatus litigabunt hoies & cadet inimicitiam/
tereosundeproucnieteis malii niagnii. Quando
luppitcrfueritiafcendcnccireuolucione anidifue
rit fortunatus &, potens hoiesilli^abebutiftoano
fortuna Si lucra Scgaudianiulta. Et fifucrit ibide
fortunat^ ftgnificat cotraria ho^ & res cogitabit
depopulofuo.Etniuppiier fuerit itHa domoin
reiioliitione receptus & fortunat’ habebit popul’
multa lucra & bonu a rebus de natura figni inquo
fuerit.Ec II applicuerit dhofcd! a: domusacci det eis
magne criftitisde rexcogregabic mulca fubftantia
dCeric oipido acquirendi.donhni3& Hibftantias
alienas.Ecqh Itippicerfuericin tertia dqmofortu/
natus hoies obleruabunt lege & diligent fe iiiicem .
Etqnluppiterfuericinqrtadomo fortunatus ho
mines populabunt terras: Si (I fuerit ibi ifortiinat^
concrariu Hgnificacin hoibiis Si triftitias^ rexfa/
ciet caftra pro defenfIonib’.Et li iiippirer fuerit in
luta domo fortunatus & fignii fuerit humanu fl /
gnificatbenu ftaiu feruo^ . Si fi fuerit [fortunatus
%nifteaceontrariu,EtG[uppiterfucrit mfeptima
domo infortunat’Ggnificat risas hoium icerfedC
erunt cogitationes regis in fuis inimicis & i fuo do
minio & regno Si in rebusqiiz ilint dc flgnofi^iie
donnis.Etfl luppiterfueritinfeptiniadomo for/
tunatus erit iufhtia in hoibus illiuscIimatis dC habe
bunt hoies bonu Si honore 6i mercedi de (iiis
bus&dhisdt eis facient utilitate.Etfitalisibinon
fiieritreparabuntreregesa populo fuo nec fadent
?is bonil ne^ malii & erunt inter hoies lites & rixe
Etlliiippiter fuerit in.12.domo in reuolutioneani
& fuerit fominatusgensiUiasdimatishabcbiiE uti
litate a fuis inimicis & lucrabit'’ in eius multu Si he
bit profperitate dC lucra occaflone Utis iterfedione
Mars ueroquTuerit dris ani & fuericin afeiitefor/
tunatus& receptus fignificat qrgensillius climatis
hebit profedu Si uti litate tfto ano de lirib’ Si guer
ris Sc 'icerfeSione&Iucrabuf Ubiuillascouidnas
Et flfueritiilic infortunatus crefeent inter eos dif/
cordix Qi rixz Si uuInerabuntdC gcutientSc effit/
decfanguineghocaccidet eis multu de dano. Et (i
fuerit mars in fc^a domo in retiolu tione ani erunt
furta & robbaremulcis in hoibus & depopulabun
tutloca terrs Si morienf hoies dCqutuiuentha/
bebutinopes& uitas accidetei’muItxcolIeffe.Ec
liftierit marsin tertia domo erit iuidtainter hoies.
Etflfueritmarsin quarta domo eieiiabunf &af/
cendentfiiicaloresdC malenaturx ad omnes alios
p&s.Vndef! fuerit ibideinfigno igneo coburent'
tetrz dc uiltz multz Si accident monalitatesdC mf
tadanapo ignzSCeuis Gmiliimildo.EcflfiiaiCi
bideinugnoliitanoaccidentin hoibus effufiones
fanguinis Si lucru guenau & forti’ erit Ik)c in fine
B 2
Traaahis.t.
iniuslni^hseaitgeneratein totagcte iill^ clima
tis^fuerit illius figni.Etfifueritmarsifeptima do
mo ctit ibide mulcu malii di dinu : quia (ignificat
ibtde!imjdtias&dircordiainagnam& furcas Si
c6tentiones& {rerfedioncs&rixasmtiltasiniiio
ano.Etdfueritinfcxtaeritmiilcamortalitasfubi/
tafcifin natura figniin qiioerit-EtO fuerit inona e
runt in itineribuslatroncs 8 i robatiors multz . Et
Gfiieritin.io.eruntgcntib’dnipraiu& facient eis
Dialu multii & faciet collegas {ineiuflitia& interfi
cientdl robabiinteas necreddentipOs mercede;.
EtG fuerit in.ir.nohabebuntholespietatl alii cii a
liis.Et fi fucriti.ri.accidetgetib^nietiis & dana ab
tnimicisfiiis&eriitintereosefrunonesraguinjs&
rix*. SolcQ fueritdusani fortunat’& recwtVit
anusbonusregib® fle nobilibus &dnis.& li fuerit
Ifortiinatusibidefigni ficatmalu fle danii in nobili
biisflf altis hoibiis 6i apparebit danu in corpori /
biisrcgd fle dnopt fle multi eapt cadenta dignitati
busfuis.Etlifiieritfol infcdadomominiieffupcr
bia genti il fle cnint reges fuperbifle diligent gitber
nare Se accipere aurii fle argetii fle fiibllacias fli po
puli erunt pauperes. Et G fuerit i 'quarrtadepopuU
bunturplatationesflicadentaltihoies a nobilitate
rua.EtGfueritinfcprimaabhoib^niultu feabfen/'
fabit.Et fi fuerit in-ro-otnabiinf* reges fle maxime
rexiiliusclimatisflecrercet mrtusflenobiluaseiiis
8i fui populi fle uicini derogabunt eu de regno fuo
fle poflea humiliabunt fle obedientfuis madatis i
Et (i fiieritin.ii.fignificatbonu fle gaudia genti illi
us climatis fle utilitate bebit unus cu altero flc ama'
biint eos ipfoje reges di dni fle facient cis bonfi.Et
fifueritfoiin.i2.domo ireuolutioneani lignificat
tpgcns illi® cliatisodibut rege 8c reges maioresma
la^cicntpopuloflegrauitate. Ven®cufiieritdna
ani fle fuerit in arcedentereuolutioiiiserutralui ho
mines in fiiiscorporib® fle habebitt gaudia multa .
Et fi fuerit in fcifadonio habebit popui® bonu fta
tiifleferhlitate.Et fifiieritin tertiaodient feiioies
flelitigabiitad uijce.Et fifiieritin qiraeritlinis illi
us ani melior idiisprincipio. Et fi fucritin fexta lii
crabunt illiqui uendunt ieriios fle feruas fle jacipue
fi fuerit in figno huano.Et fi fueritin.ro.populuse
ritin bonoftatu fle accidet.holb®bonfiafiiis regi/
biis fle dnis fle erilt religiofi bonzl^s. Et qn mef
curiusfueritdnsaniflefiierit t afente reuoiutionis
erit bonus dnus pueris fle euaden t ab omni dano .
Et fi fuerit iufcaa domo fle fortunatus critanniis
bon®niercatorib®fle erut fideles fle diligetesfrniice
fle fi fuerit ibide ifortunatusfignificat paupertate i
hoibiis fle modici fidelitate flC amittet mercatores.
Et fi fuerit tn quarta cr ilr capti illo ano multi ex feri
banis fle exitiis qui le intromittutde coputo r^is
fle ciusredditib®: fle fi fuerit fignii fixu diu durabut
incaicerefle fifuerit mobile cito cxibtlt.Ecfi mars
afpexeritibilocufignificatgiBcuticf fleforteiterfi
ciec'.Etfifiieritin.io.erHthonorati fapietesfiefcri
bani di enint ^ofitifle maioresciuitatu fle coiilia
riipriuatiregis.Et fi fortuaafpcxetitiof ii illuceunt
boni fle legales. Et fi afpexerit ifnrtiina criit mali fle
proditores fle accidet genti pcosdanaflc labores.
flefifueritinnaturahoisdiligetfcmicc.Et fifuerit
m€rcuri®in.r2.domoircuotuti6e ani rixabunt' cu
boibiis eogt filii fle feriiietes acficflcnt e09i inimid
Qiiado luna fucri t dna ani fle in afente rcuolutio/
nis fle fueritibideformnata erit an® bonus hnibiis
infuiscorportb®6e rifucrit ifortunataiiidica con
trariii .Et u fiicrit in fedadomo fortunata! hora re
Holutiontshabebuthoies profeSu defuis fubflati
isfleredditib®.fle fifucritiifortunatahabcbiirindi
cenria fle paupertate.Et fi fuerit in quarta fle figiifi
Fiieritiforciiatu erit populus forciterobfciriisflC ac
cidetcls carceres flC axietates forces.Et fi fuerint in
oflaua accident illo anno mortalitates fle ^ipue fi
fiieritillicifortunul.Etfifuerjt ialiqua domonint
martis crit^Iium mors fle irerfedio.Etfi fuerit in
ro. erit popuF in bono ftatit fle honorabit' fle lau/
dabiF aregefleadnis qui fl( diligent eos fle coma
^sh^filiiafueritafpedaadno niediiczIi.Etfifue
ntin.ir.critamisbonusflefbminatusinoire.Gifi
fueritlunain reuoliitione ani in domo.i2.accidc(
giti ifiiiis climatis qd! fuerit figni in quo fuerit lima
rixximmicitfzficlites.- Etdichaliaben.ifine tlh®
ra.feptimiqidnsaniqn dananis fuerit accidet eius
dana in terris fle duitacib^qus fuerint in partirioe
figni in quo fiieritsfle fi ille pUneta fuerit in afente e
rit hoc in terris orientaIib®abifiofigno.Etfifiierit
indomo feptinuerithocinterrisoccidetalib®flt fi
fuerit in mcdroczIiautianguloteiTz entfiia figni
ficatio in olbus Cerris nieridionalib® fle feptecriona
{ibus.Etfifiieritifieplanetamarsericdamim quod
accidet in illo climate per ignes fle cobiifiioRcs.-flC
fimiliTereritfipIanecadanatusfiieriti figno igneo
hxchalyabe.ibide. EcdicitnielTahallailibro fuo
de rcuolutionibusano^ mundi ca.t.qicu fuerint
planetsiunflidno aniflecomiferinthiminariadif
oficioncdnoafcendentisautunueo^ noencti/
i nccelTe alpicere euhoe aliud qiiiaipfeefidns do
musani ablq; dubio: afpidefcp milicisfle dTeeo^
ex domino ani fle loco cius fl( aibedu planeta^t ad
eu.Ecafpiciensregiclimatisezdominomcdiicsli
fle a fole fle ab utrifep di ex eoiunSione planctapr
cil eis fle eliges ex fole fle ex dno medii cadi fortiore
fcdm fortinidinelocopcfle poneseledlufignifica/
torer^isihzcmdrahalla.. Etdicitalbii.ilibroex/
perimentop: in principio qidfisanniefi dominus
afeendentis: fle fciturclfe regis fle ex laturnofle fo/
Icetmedio cslifledominoei®: militum uero flc ati
xiliatorum regis ex undecima:aiixiliatorum uul/
giex feccunda: elTequot^uniufcuiufi^ gentisex na
turadomoriimfua^ excirculoflC exfubfiantiis.T.
laetap: . Et dicit albu. qi afpicit' regi ex medio cs
fle domino d^etafoleflc domino exaltatiois me
duczliflCaplanetisexillecib^ineofle afpiciturio
co regis ex loco folis in medio czii et afprau fortu
na^ d lualogi ad iiocet dominus gattisr^s coi /
Diftiiictio.ro. jo r
locabiturcueiss^Hfiieritmediucflidom^roIisct
Tolin ciifpideriio no remotus neqi cadensipfe erit
fignificacorregis.EtOtniliterciiflieritininedio cx
Ii receptus a maitc et leo limilr i medio ccli afen s
erit tiicrcorpio.Etcu fuerit mediucxliiignumexal
rationis fol « fol incufptde fiio & niars cadens ab
eoipreerit (igniiicator rcgis.Etli afpcxerit marte e
ritpticepstnlignifieationceins.Siautefneritmars
fortisinlocofuoecbonufLierireircfiuI: iblc^con/
iiinfius fuerit ci erit mars (ignificaror regis-.eteodi
gniiis (I fuerit in caprigorno:et fol fuerit ei coniiin/
dKi$imcdioc.tItaiitinangiiIo afcfite proicccritcp
radios fuos fol erit dignior (ignifiatione.Et fimi
liter cii fuerit fol in angulo medii cxiiiiel \ ceteris io
cisafpicietib^qjmediticxlu.&fifuerit inicdio c*
licritdigniorin fignificatorc regis. Si autem fuerit
mediu czlil fignii domini anniaut fignu exaltatio/
nisfueetafpcxeriteu dnsanieritfignificatorregis.
Similiter fi comiferit dns medii carii atit dnscxal/
t^oniseiusdifpofitioRletfortitudincfiia dnoan
ni autfucritdns medii caritidomo dfiiani rccept^
abcoeritfignificatorntfiicopt quia dns anni efifi
gnificator r^is.et fi fuerit fol dns ani et fiicrit ei in
inedio'cxli t^moniii aut fuerit dns medii exIt fub
radiis autiatraficrit cobufiione.fed nodu appue/
rit fol erit in fignificationc dignior fup ciTe regis in
codeclimate. Etficomiferitfol difpofitione dnt
alcntisetfiicritdns afcendctisaliquod tclHmoniu
imedio cxli erit dnsafccndcntis fignificator regis .
Etfifiicritincdiucxlualiqiiadomopt faturniaurfi
gnii exaltationis fiieet fuerit iciifpidcfua libcracd
bullionefaturnuseritfignificatorregis.Etfinofiie
ritfoli i medio c^iteftimdiuafpicednni medii cx
li 6i dinim exaltationis fuequifquis eo^ fiierit'for
tior & plus tefHmdio & melioris^K plus colle
fiione aut receptione lunnnu pfa^ 8C melioris ca /
fus ex mcdiocxli erit fignificator 'regis, gi fi cecide
rit dns medii cxli&dus^cxaltationis fue&Tol.ab
afpedtibiis, efTc eop: erit malii . E t fi fuerit in‘medio
exU placui fitpiriplicitateuelpicrminiiuclpfacie
aliquod telHmoniii Si iun£his fuerit aliquis ifio^
triu ci ifte-plai medio cilicfigmficacor regis. Si an
te hocno fuerit & ceciderint fignificatores ia indi
gebitfignificatorplaafpicienteeumex mediocxli
necreddat lumen fim ad mediu cxlu cofortabitt^
eu fup difpofitione-.aiit indigebit pfa qui fit i aieen
dente qui reddat lumen eiu.sper alpef^uTuti ad afee
densqui ficotigeritdnoaniutfit fignificator regis
Sinaiiteafpicednummediicxii Sciole qaipfifunC
fignificatores. Etfi fuerit lol dnsafentis mediu
cxli taurussTueritqiuenusftibradiis folisfolerit fi
gnificator r^squiadns medii cxlicfi^fiibradiis e/
ius.Si aute fuerit nenus egrelTadefiib radiis fic i Iu/
tnihe fuo ipfa ^ dignior figni ficatione quia erit in
afeute aut in domo exquaafpiciat afcns.SC eo me/
liusfiflicritindomofiiaue] in exaltatione fua.Cu
fuerit iienusin fineanguli S{ pulfauit fortitudinem
tua foii (bl erit Ggnifiat&r regis no erit dns anni,!!
■ gnificatorregisnificomittateldifpofitioncdno i
ni fignificator regisciifLiericplb in fincalligationis
rueficoccurreritgradui exaltationis (lieeritinlocb
fortitudinis fiCtertimonii.Etarpiceciiiib'’ regni ex
driodomu.safcendenris & dno ani ab iiticci cople
xionc. Afpicies mcrcatorib^a dno ani & afeenaen
te aedno eius & luna 5i magnatib^ex dno AnidC
difpofitore &i diuitib'’cx lignificatore eorum £C
in omui climate.Et cu fuerit rcuoluto aniin quare
uoluttonceritfignificatorfortiorpretis&plusle/
ftimonio in medio cili & no ipcditiiserit rexciuf/
de regionis exaltatus fup reges & diuites & bonti c
ritcllc filii Imalbu, ibide. Etdicitnieirahallaiii .
de rcuolntionib'’ linope miidi ubi fupia q> cii fciue/
ris fignificatore regis iio te latebit cfTe illius, cu fuis
rufiicis ex bonodC ex malo.dC quicquid iiieniet eii i
eodeano ex definitione bC babudantia feupenii /
rinnimidei deomniilliusipcriifiii.i.dcrufticisfuis
& de fiibdatia fuaidc filiisquocp nm!ierib^& defi /
decianitate & ifirmitate ei’ & depcrcgrinacioe SC
defortitudineacdebilitate eius fiCdcniortc. Cuij
fciueris dnm ani & fignificatore regisciufde regni
afpice quis cum afipicic SC quaffit fortitudo afpici/
entis cu & iitru fit inlumineuel alteri'* 8C utrtl neccf
fe fit ut afpiciat eofit loco qui fortafiis erit dns anni
fortis& n6indigens& fortafi'issritdcbilis& idi/
gens & expona tibi qnafreric hoc.Cu fuerit dns an
ni cadens ab alente £C no afpiciens afeendens in.£.
iiclm.S.&.i.iir.n“.timcinaiget,&i5 acciditei de
bilitasqiiiacccidit in locti reniotn io q: indiget pfa
ciit iimgaif bC qui reddat lumen lliii ad mediu c^u
SCcoforteteuqiiiplkcu fueritpluristcfiimoniifiie
rit<^dnsani&fueritan.S.tuncindigetpraqui|alpi
dateuexmediocxIi.Gtomms pfaqiiinoafpidta/'
fcendens & afpicic mediu calum rx crino uel Textili
afpetuforcificat^nifiquifueritin.^.quiatiincde/
bilitatiir&noalpicit.Etfipraquicxmcdio cxli a/
rpicit fuerit fortunat^&fiieritdnsdomusdruanni
cui iutafInttefiimonia& proprie dominus .iniiii
&us fit circcipierdilbofitionc ani 8i eius fignifica/
tione&eritdomin^aniipofibocalpiceeuquiafpi
dtdominnanidC^miDciaquidfignficetrcdmqiia
litate loci eius ex bono uel malo G fuerit fortis for /
tc.St fi fiierit debilis dcbile.Et fdto qiafpetusop/
politionis inimicitia fiC contentione fignificat.SC
quart’iimiliter tertius uel fatilisalpe tus amicidta
tlCuafpexedtmalifignificatoreaniiiclfignifica/
roreregisexoppofitionecritiplTiimpedimentuex
inimids.Etfialpcxeritex. 4 .a(petueritinquibur/
da qui putantur pacifriquopt inimicitia prius late
bat .E t fi fuerit ex trino ul' fcxtili afpetu erit ex ami
ds.Poft bocafpicciurii igrediatur ipfu impedime
tum l'iip rege aut fup nifticos gi fiintrauerit fup rc/
gemalpicefiauxilicntiireirufiici autno.Si uero,in
trauerit fup nifiicos uide utrii auxilictur cis rex aut
non.Poftbocafpiaipfa domutqua fuerit malus
fit fignificator regis uel diisanni babuerit in ea ali/
quo3tefiiiooniCieritinituicUiaextL'’climatefc(£ni
TraSahts.!.
qiuWtateftti teftimonii.Arpicc «ia (1 fbrtediis ani
^ri t & figntficator regis non perit quia (i ita fuerit
erit inimiais in eode cliniatcXcd debilitabit' rex fiC
introdiiceflococi^alter.Siucrofignificator regis
pfucric & dilsani no fifuerit no erit ini micusex ci’
dimarcnccexeiusrc /no.fcdrcx introducet cos in
dominarionefiia & fubiiigabitcos. Cu nero gfccc
rishocaipicclocrimalicxqualiRtcflntqtiiaipfadi
flrido cxcadcpcccritexciuitatcuelcx elimate eiuf
dcligm.Scitiirauteetas ducisfiCprincipiscx loco
maiori afolcquiafifucrii orientalis critiiiiicnisfiC
fiocfidcntalis erit fcncx.&pnticia iiocgjcft inter
eos fc<Jmq5 fuerit locusplanetsaconiundione uf
e^icobuftionecius.MaluscufueritimediocslidC
ipedieritdniim ani intrabit bocfup hoies omnes.
Etfifticritin oriente eritmalu exparte orientis
fi fuerit ioccidcntc critexpte occidentiS.Similiter
erit in feptentrione SC meridie . Et fcito g? nibil eft
dcteruisiclTcciuiiiterrai&ciuitatisquxefieiiifdcii
gniiquo fuerit malusqiuiutlicretrogradtisireuo/
mtioneani.Eteofortiusfifucritmalusin angulo.
Pofthoc arpicemaluqarpicitdnumaniautngni/
ficatorc regisqafi afpexerit abafente fignificaig)
impedimcntiiuticorpore.SiiicrofueritifctJaerit
exptefubftantis.Etfifueriiin.j.eritexptefratru.
& Iiin. 4 .eritexptepatru fiClicrcditatu & fii.f. ex
parte fi[io^& ciuiu.Etfi.t.ex parte ifirnutatii:i. 7 .
exbello6Cc6tetioneJn.8.exmorte!& Cfucrit raa
lusinfignoconiunitimebiffupr^cfieiusfignifi/
calorafpexeriteu& lidns anni no fuerit fignifica
torregistimcbiffiip niflicos6( eritio eis mortali
tas.Etfifiieritnialusin.o.ericimpedimentiiex par
tepcr^rinationis.Etfi.io.apartcregis&eiiisdo
eiinaciois.Et fi in.ii". ex parte inimico^t .Pofihoc
afpice dominu ani |n cuius domo recipit aliu & in
quali terminoiiclqualicxaltationeucl triplicicate.
Deindcalpiceqiialis fit locus exbis quxdixi quia
cii afpexerit & rccqjerit cu erit fortius. Poft hoc a /
fpicefigniunquofiieritfignificator.iniciu'’(it clia
tisiicl duitatis quiadiiseiufde climatis erit fortior
& plus adeptiois peeteris climatib^. Deinde pone
uniciiiqiclimacispfam nete lateat qd eueniat regi
climatis.Etfcitog) fortior cx regibus eft illecui^cli
maiiclciiiiras fuerit dmMDeindeafpicequis feq
tiir fiicccfiionc& omnis qui natus fiiericfub eode
fignoiiiccrrauclfiibfignodnidnibabiferitad bo
nu fliin eoctitfidiicianififitipeditus.Etciihocfe/'
ccrisafpiccquispacificjt'uelimmieaf’ exlocispla/
netaj! &eo 9 : alpeflibiis6icxdomib*’aqiiib^arpi
ciunt. Et dicit pia qui fiib radiis efi fimilisefipa/
tieti.Cu eniingredit' fub radiis recedit fortitudo e/
iusi& cu exierit de fub radiis fign iflcataugmetii 8C
profefliuEtnocftpraqui fruatiir fortuna uel Ifor
tunaueloaorcluna& mercurio & hoc fitproptec
multitudinediucrfitatis & cobuftiois eo^ : qa pia
euhabudanerireiuscobufiio fignificatmalii Si ma
ximebmnis piaiferior foleinfiio orbc.Cu fuerit
uenuspiadits anifiC fignificator regis afpcxeritt^
'«1 aliquis malope f uc clTeanni & regis hoc 'nio erit
dctcriiis^^potcritficri.Et foIcu fuerit in radiis cius
in rcuolutionediurnapianeta diurnus & in reno /
lutiocnoflurnapra noflurnis fignibeatrege quia
recipit tunc fortitudine piarum. Et fi fuerit dns do
mus afecndetis fub radiis efl dignius ano & afpice
localuminariii Sc afpcdus diic/^ domo^ fua^ ad
ea&arpcduseoptad iuicc.Arpicequb<^(ifit afpc
duicopcfortitudoiqacoforttorpafpcfluerit pta
cii .ifpexcrit exdonio fiia uel exalrationcucl triplici
tateaut tcrminoruo iicl ex loco fortitiidinisiicl fiic
ntduspartisfortuns&fieftt eu hoc orientalis uel
dircfliisruncenieritfortiprq; poterit clfc. Afpice
quocjpartcfotiunx6i dominu ci^ & locaco^ cx
fignisquiahar(:c6fortatdominuani& regis figni
ficatorc I quia fi fucrintipedmarpjcccos& loca co
nim ex figiiisquia pars fortuna:eftfortimdoUmii/
nariu quia fi no fuerint apti in (ccqfortunx fignifi
c.at detrimentu&aminlonefcdrafiibftantiafigno
rum in quibus fuerint. Pofi hocaipicc dominu ani
cui fungat' quiaex parte erit fiduciatis timor. Afpi/
cequoq^fi fuerit fignificaCorre^is dni ani ££ expo/
nam tibi qiiaiicer fuerit hoc iifXdominusanni ha/
bens tefiimonium i medio czii aut fuerit dominus
exaltationisniediicxliautdnsmediicxli commi/
feriteidilpofitioni ar^ forti tiidinefuamuclfuer it
dns medii cxliidomofiiaarpicienseu eritdns ani
fignificatorregis.Etcfi hoc fciiieris in reuolutione
ani fcito fignificatorer^exdno ani 6C fcito elTe
illius de ee ruflicortim . f t fi fuerit fol dns. ani afpi/
ce dominu mediicseli fi fueritfub radiis iiigrediens
cobufiionefifignificathocmorteregis.&fiiaexi
uitdccdbiifiione&nddu apparet fol erit dignior
iftoifignificationeregis.Pofi hocafpicccuiiungi^
fignificarorrcgisqiiia CII coniungit'dnoam comit
tit refiia riifiicis.Et fi feparatusfuerit a dnoanni SC
iunfius fucritmalouelplanetxinimicanti afeende
ti ipcdimecu mittet. Et fiitmSus fuerit fignificatoc
regis alicui pl2in.S.iieI.6.in opp6neiiel.4.afpc3ii
tiniebitnrfupregeeodeauo morsfit coforti^^fiiu
dusfueritmalis.Ettimebit fupeu ifirmitasfiiim/
fiusfueritpr3;in.;.ueIi.^.aiitaniseo^.Similitera
ipice omneefTe illius Hoc mo & hoc fi dns medii C£
licomifcritdifpofitioncfuadnoani.Si uero no eo
niiferit diis medii exIi erit digniorhocqi dixi . A/
fpiceetia regioni m.n.lociscx difiridione & ha/
bimdantiadi extimore&trifiitia.EtarpiccfiFni&
nniuerfisregib^& regionib^climalii mundi.Poft
hocarpicequid fitdnsdomiisdnianiquiafiafpe/
xeriteti Si rcceperitiiienieteosgaiidiu & lecuritas.'
Etfinoarpexcritiuenieteos timor d^difiridio^
ficomifcritdusanidilpoficioneruamfignificatori
regisBO mittet fupeosdeftniflionepropteradqui
fitionefubfiantixafpefiuscu quo fuerit eius comif
fio ex.4.f.afpe5u udoppofitionc.Si uero cx trino
iici fexrili alpefiu fignificat redditionecenfus abfqi
difiridionc fiip nifiicos. Et ficomiferit difpofitio
neabfiyarpe^etithocaiir^ feta regis. Et barpe/
DifKnffio.rol
yerit domfnfi domus ei^Artrahet rex eodeano fub
fiatias.EtdnoafpexeritexcrahentfiibfVantiaabrq)
malauolutateliia.Poflharcarpice fubl^antia regis
Rfiiericngntficator r^isdnsmediicxliexji‘’.Et(i
lueritdiisaningnificatorregisex.^i.Et elTe militu
eif aregeex dno ligni Iqno uierit & ex dno termi/
tiiuelfacier.fiCauxtUarereihocppartl fortnnxSC
«itisdnosquialiafpexerit ea lignificator regis au(
fuerjreu'<aiigniftcacfortu[naregis.SiIVafpke rufii
cosexdnistuis potentib^^dC nobilibus exdiionni
&eu hoefeeerisnofatebitefreeo^ i.TO.ano& qd
eoenieteis ex bono uCnialo quali modo Bi quali ca
cnt.Podhoc afpice dominu ani Si lignificatorere
^sn&ierintrccrogradiiigniiicanCatni(rione& de
btlitate regis & ciiitu eius regni.Si uero fuerint abo
retrogradi aut iimiseo^ a^ice in cuius termino fit
retrogradusutru.f.(itin termino fortiinx uelma/
li flC mrdedomo.Quod fi fuerit pfaretrograd® in
domo fortimx erit In dotno maIi:retrogra
datio aute fignificatoris regis fignificat debilitatem
regis.&retrogradatiodniantl^ificat debilitati
Ifiiusdominationis.Poftbocalpice bellii ex parte
quafiieritmars.Nafifiieritdireauserirex hoibits
(hcdtofis.Et fifiierit retrogradus erit cuiatronib^q
noquielimntiunoIoco.Satiiniiisfignificat dcllru
Sioneciuiu plagx in qua fuerit ei^ dniti fc<f m fub /
dantia ligni in quo fuerit dc lod eius ex doinib^ cir
cuU.Ciiqi fuerit retrogradus qneadniodu dixi de
marte 8C erit hoc grauius ex c6iun3ioi)e.E t fi con/
iunfius fuerit dno ani erit grauius r^i ex terris qui
busfucriteiusdniu. Pollinocafpieeadoppofiria
ne dC uifioria ex fortiori pfa^ qa ipfe fignifieat mf
litudinlmilitudCeo^ fortitudine & afoicias refii
noniu pfapt 6C forn tudine ea^t in locis uiis, PoH
hoc afoice celeritate uidoriz BC d’ tarditate ex io /
ue dC latiirao dc tefiimonio coiunSionis co^ & cf
feprofedioniseopttnradiceiedlmcurru drculi in
ani malib^ in qiiib'’ fit coiunSio media quxmutaif
atriplicitateintriplidtate&alreraminorqiixfita
jifedioneeo^iradice mutatio feda^ ®no^
cxcoitindionefatumidC ionis mutatione coniim
dioniseo^eatriplicitatem triplidtatc.Afpice eria
^fentiaplancta^e triu qui funt fup fole d( eopt locii
ex lignis fixis & mobilib®atcy coibus dC mifce figni
ficatione eo^ loco^t ex fignis fixis & nobilib^at^
cdibusdCmircef^nificationeeopedCcu fuerint . 2 .
mali coiunSi in l^no coi fiuein Cgno imaginis ho
minuinreuoliitioneanitfueritc^auer malus retro/
grad^di iunS’ fuerit excoiun3toneuel.4.arpe3u
uel ex dus oppone erit morsinhoibus ex bello uel i
terfeflione.b 1 11 fuerit hoc in fixis iielmobilib^ erit
(cdm qt figi ficat fortior malo^ i fuis locisihxc mef
fahaUainiftoca.i.librifuidereHolutionib^ano^
Deindemfequentica.in.t^.ubifideiermmat detine
duin.ano.Dicitenime(rahallacuuolueris reuolue
rere;: anos in qiiib* timendu efi afpice utrii fit t eo
de ano cdiunfiio f^irni dC touis quz fi fuerit ma /
lu eritmaiusde f! no fuerit erUleiuu5.SiIfdnsanni
aut fignificator regis cutranfieritpplarictamtarda
dCmahlinangiilo timebit tueexfignificatione ei^
dc definiSioede morte afpiceeiia malos utru fint
in fignisdiurnisiielnoliitrnisqutaratiirniisi ligno
diiimodc mafculio min^ipeditdC marst ligno fe/
minio &ilocono£lis.Poft hoc afpice utru fint re
cepti in lodsco^ ucl non quiafi fuerint recepti clt
miniisco^ ipedimetiCu:dCfi(ignificaiieritinterfe/
dione erunt luiincra &i no crut interfeSiones nifi
modica 5c mifcebiinfhoics micc . BtJcitoqj caput
draconis cogruit fortunis dC cauda auxiliar' malis
afpiceitat^coniundione capitis 8 c fatiirni quiafi/
gnificat malli fci tn fiibftantia figni iqito iiingunf.
Et afpice in. 4 .afpc(Ehi mali dC caude & coniimdio
nceo^i dc hic fignificant forte bellu 6 C fame fiC niE'
ticudine timoris di niagnii frigus dC mnltli malu .
Et ftito q> pfa tardiorbcllii fignifieat. Et retrogra /
diisfiglficatfiiga dirediilqt fignificatpacedCmaxi
mefiafpexerit eu fortua de medio ccIi.Et fi dns do
m^ei^aipexeritplanetaautdnsterminilcLidnsexaf
tationis fu e tunc figni ficat multitudine aiixiliatojic
expropinqiiisdl ceterislct^n quatitateeius quod
dixi tibi. Afpice etia eiredinexercit^ex planctisa 9
biis accipit' lignificatioquiacli fueritindomo ftia
eritexdomefiicisregni¬^eritidC fi fiierit 1 exal
tationefuaeritexnobilib^dcutilisregno.dcfi fiie
fit in triplicitatefiiaerit ifra hoc q> dixi fed erit no
tus dc fi no fiierit aliquid exliis no erit notus ne ge
nerofiisdC fortedicef de eo q; erit natus ex fornici
lione.Cumireiiolutioncaniingrediffignificatio/
ne anicobuftionc moriec' rexeiufde regni uel prin
ceps.Et 11 fueritt riimlcateradio^itrabit fiipeii m«
ror dc triftitt a & fi no afpcxerit eft fortuna quia tiic
c(iadetdcfiiatr.afierircdbufiione intrabit fnp eum
ira& cdtentiodC pofieafoluefiabhis mcliorabitf
elTeei^nifiarpiciateu malus quia tuc fignificabitp
fongattoneeo|t: defiru3ionefiCtimebtifeo fcd!m
■natura figni in quo fuerit Ifirmitas uelmors-.afpice
igifhorailHiisfignificatioisex tpecoiunflionis li
gnificato^ dC mali.Etfifr malus cii afpcxerEt figni
ficatione regis ex. 4 .afpe 3 u excoiunfiideautex op
pone timebit fupeii eu fuerit q? dixi i angulo dC te
pusilHuseritin cobiiftionefignificatope utad me
diii czii ufiit afens ubi auxiliec ei fortuna p afpedfi
dc fi ide malus quiciiqt fuerit ille erit fignificatorre
gistnCrabit difiri3io iter Ixiies exparte regis dC eo
fortius li fuerit in angulo tliceni fignifieat qrno de
'fatigabif ex difiretide eo 9 :.Et fi fiierit i medio ezii
ieoqidixitibidefhiidio erit ex qbufda alienisdC
erit hoc in loco mali quia fi fucritin orieteerit in o
rientes dC (i fuerit i occidite (ifr : dC fi fuerid medio
czlieritule ceteris hoibusdCmaxkin partib^brue
na.i.urfemaioris.f.iparte f^tetridali.Ecfi fuerit
in angulo terrz eri t i parte orietis dc nigrore dc filV
ferutare fortunas dc partesi qtiib^fuerintfortund!
dc ubi fint fortunzretrograde dC 1 locis malis dC in
defcenfionib^fiiisuelinopponibusdomo^fua^
quiahzc loca funt iniiuicitizfortuaa^ fiC debiliti
Tractatus.j.
t«f ineis & siipicef lam ga Rgificator R ee ri’
inproiiinciaftSm bocR fcttiti pl'ai^ pfcftioncg
{inculosdicscxpcniiriauclhabiidatiade bononei
malocxdiftriiSione. PoUhocafpicei receptione
iuniirtis R mpiilfatioecius qiiilignificargdeiiehi
c(j'uflicis. Et fi interrogatus fueris debello utrii fit
R qiiisw^ uicetarpice ei cui uoliicrisarpicereqiia
le5teflc£i!isineodeanno RqiiafrafpicitfigniGca
tofit^isR dns ani cusquilifiiericin loco fortis 8C
noalpexerireu GgiGcator regis Rafpexeriteu dns
fupqqreiu interrogattoniseritrexgrauis&noaii/
xifiabicq r ei rex fed eninr auxiliatores ex domefli /
cis rcgis-.pftabi^ aiixiliii regis erga eu fc^m afpeflu
ex fortitudlcR debilicate.Erfi fuerit de natura ini
micLdicefimutariab eo.Et fi fucritin natura pacifi
caudiiudicafciImqJuideris.Ef fcito rationabili/
terexinimiciseiiisfiait^dixeritinea.rcuolucionis
qiiouCqinodiinittasdclirufiioncncq; adaptatio/
neqn afpicias in ea 6c iiideascu hoc auxiliil plane/
ta^ crgaeu.fcdmfubflantiddonio^p longittidi/
ncacbrciiitatem eo^^domo^ .Etfcico q^plaqiii
fuerit fiabtadiisipeditciLies cmfdetn ciiiicatis&de
fhiiitcfrc eo|ie R fatenffcfubuigari 8C eo fortius 11
fiicrit dns reuoltitioisi angiifo aut afipexerit eu ma'/
lusquia (1 fuerit^admodu dixi tibi .f. de fubradiis
Rfiierititi fine ligni in quoeft& alpexciitcuaiaP
antefe R altermakispoftfe patiet' ei^dima fcdJm
qitatitateafpefliismali.Sienifiierit coniundio in
lUiofignoperibiiimiuerlitaseo^R fi fuerit oppo
(Ito niedietas.Siuerofueritex. 4 .arpeSu quarta ps
pcribit.Si aiite^celTerit faturnus Si oian fiie/
ntpoftericaptitiabiint''R nointerficienf exeis hi/
fipauci.SiucroniarspccirCTit& fiieritfatiira^pofl
eu interficietur itmucrfitas eo^z . Poli hoc alpicc
malli qui afpicit lignificatore legis.St eni arpexeric
cu exlignoinquofueritregitedimoniu erit inimi
cus cx terra eius fc^m qudtitate tcliimonii hocellll
afpexcrit eii cx domo fignificatoris regis erit ex do
mefHcisruis.Rnafpexcriteu abexaltatioefiiaerit
exnobilib^dehisiudclicet quifiierintei limilesR
eiiifide ordinis.TripUcitasueroR terminus fignifi
catcinesdominationiseius-.Rtrinusuelfcxtilisa/
fpcauslignificantproptnqiiosi.&oppolit^figml!
catinimicos.Etprini^quar^afpedusfignificat do
minii R patre iquartiisuero afpedus fecudiis figni
ficatgcnerofosRnobilesR fimil^dehtsqui apri
funtregno.IncoiimdiDneueroarpiceadlignii de
quodiximusqififueritci tefiimoniueritex propi
quis de his qtiicu eo nutritifunt.Etfinonfiierit eiS
tellimoniu erit co^z progmies una.PoAhocarpi /
celocaluminarii R fortitudine eo^ R fqsaratio/
neeo^z ad inuiccat(jcbiundione'quiB®.f.conjuri
-gilurRquaUmorcparantur.quiarextilisR trinus
afpcdus debilis eft:cdiLinfiio uero R oppofitioeft
fott js.E t fdto cp Ibl figni ficat rege : luna uniiierlita
teiiulgii InppitefnobilesimarsbcIIatores.raturn^
fcIi^ofosfideiuienusniuIiercs.MercurPfignificat
'.negOCi^tores.R piufos.Afpice eigocii luerit ali^
fignificafofiilofc utrQ fit ei pars in eodedno injra
bitfiip hocgidixi deUradioR detrimetmR pars .
il!ius^'utfitinafciiteautimedioca;!ipgradu ruu
R f ter uciiCTe R luna quia ifte cu fuerint 5 domilr’
fuisiocente autl angulo terrzfignificat' Ipcdimciij
forte; RmarSct fili' ficftifra eas [itppiteraiit fatur
n^acfolseofortPeriteecoDz ut fitidomib'’eo 9 z .a/
fcusRmediuceUuoisplamufciilin^lorictceritfof
tiorRUmiliterdom^ei^^Rfirrciifueritorientaiis.
Etplanctxfcembieiinoccidetc fortiores enintR
co melius illis erit fi fuerit meridiani R llmiliter do
museopz hxc melTahalla ubi fiipra in illoca 4 . Et
iibifupraica.^.iquo.f.determinat de pegrinatioe
rcgiSdicitmelTallagjcu fuerit foldnsafcntisin re/
itoliitioneaniRfiierituen^ fubradiis eius ipfeeric
fignificator regis afpicetuccircregisperlocu eL®cx
malis R ihfortunisR ex fortitudine eius iloco fuo
R afpedudno^ domorii ad eii R fcdm qr expo/
fiiitibiex teflimoniiseopz R afpcfiibus donec ex/
pleat.ii.ligna. Alpice tgifquipia^rfueritioptimb
loco R qniseo^ fit impcdit^R qs cobuftiis uelqs
remotus ab angulo R adorno Rprouundaama
lisfortitudinemali.Siuerofiieritfeptctrioalisi Ia
timdinefiiauelcomiferitdifponemruaamalo fe/
ptetrionalicxoppdneautexcoiunfHoeiicl quar/
to.arpedu aut trino uel (extili no te latebit lignifi /
caH 6 eius;R lifr licomireritnialusdirponefiia ple
i fexto lignificat ifirmitate i oflauo morte i.n .ihn/
fHoneR anguflia R oppbniati} inimicitid.Siue
ro uen^ fuerit egrelTa de uibradiis fof R fuerit i fuo
iufeipfadignidreligniGcatorc regis: Reo melius
fifiieritinddmofua.Cuetgorciueris fignificato/
reregisRnobiliuRninicorii.afpicepoffmoduni
quicTlicdeeireregisteodcanotitrii .f.liberabifncl
non R q[eeritciiiseecurufiicis;R lieritei peregri
natio logatielpropinquataut fieric ei bellii aut qd
critdcrceiiis.Afpicicsemboccxdnodom^pegri/
nationis hora rcuoliitionisquxfifiieritdireausR
ncept^iloco fuo ibit Ipaciatu R uagado. Etfifiie/
rit tardus R i fignificatioefua lignificat tarditatem
1 peregrinatidefua.Et 11 fuerit reirogradusabfqt re
ceprione lignificat detrimentu R ipedimet ii i pere
gribationefiia Rndpficiet. Rfifiierit recept^R
retrogradus exibit R reuertef cito.Poflhoc afpL /
ceaddnmperegrinatiois.Si fuerildnseius afpicl/
CRSdnmeiusexqrtoafpefiuiieloppone tunc ibit
ad prxIiuinimiciiR fiafpexentex trino uel Textili
ibitadaptatoncR pace. Poli liocarpicelfaluatoc
fiiaRinnegrinatioeReecorpisfuiabePlignificai
tioeiqflfiieritliberamalisR nb fiieritdns domus
peregrinatioisidomoifirmitatis aut i loco ipedie/
tislaliiabif Iper^tinatioefua.Etllfiierit fignifica
torciusliberamalisRdns dom^per^rinationis
fuerit i domo ifirmitatisaut i loco ipedietis fignifi
diflridioneRmeroreatm ifirmitate fc^mqlitate
fiibz figni.Etfi fuerit dns dom^pegrinatois liber a
malisRcrilfiglficatoripedit^accidet illicx deflru
fiioneuelinfirmitatc^metuebat. Pollliocarpice
dnindeams{?i;|!r!natidis(ifii<rit 1 n Tecudo exibit
ad eongregandii (iibflatia.Et (i fiieritl tenio exibit
ad contentionebelli. Etll in quarto erit ^egrfatio
ihala & timebit fu^ea ebdeanb.Et 11 afpciterjt. eu.
malus ex qrto ueloppQneautcoiunfiideeritgraiil
usrei eius qui ttmebiffupeueode anno:&(iafpe/
zeri t eu ihaliis ex. 4 .uel op^bfirione atit c 6 iun£iio/
neerit graiiitisra quibustimebirur lliper eum . Et -
fi fuerit (ignifkator eius tlora reuolutionisin afcen
dente (Igniflcat tfaquiUitate no peregrinabitur.
SiUeroweriti-emotu^abafcendente&alrepplane
tacu eb hd remotusalpicequts (iti^p!aiKta:qiiia
C fuit llgnificatoriliimtcits exibit fuperr^em & in
quietabit regnu ei^.E t H fiierit amicus tradet r^u
uirociiiusngnificatorfueritil^eplanctas&fi.fuerit
Cgnificatorfe^tin.i.^bafcendcnte ineode aiino
queiet ftibdaritia & fi flierit malu$ eu eo tid afoexe
rieerfex. 4 ,uelopppfitioneuelc 6 iiinftionedifecr/
getfiibfiantiAfiiamSi extrahet tbd 3 urosruos.Etfi[
fiieritex.$.mitltiplicabitiir^uitaQio dellderabit
peRgrination£.Etltft)erittn. 4 .n 6 per^nabitiir
fed defiderabit quieteiEt fifueritm.f. habebit filiu
defidera^itefi.Etfifueritin.^.accidet eufirnii /
tas& 11 fuerit iti .;7 .multiplicabitur eiuseoittis.Et fi
fuerit in.S.timebiturtriorsfupcmEtfi fuerit in.^.
peregrinabit' & fi fuerit in.io.c 6 fortabif b fuorc
gno.EtfciturhocdeclTefuoindiredioneruaftlb
cione quia direSio fignifiut aptatione & retrogra
datio detrimentuiScfiatioefusprimaefincut retro
gradatio & flatio ci’’ (c^ efi licut dircfiio.E t fi fue
ritin.ic.fignificat apr-itioneSedilcdionefiC pieta
temcxeplans.Etfiberitb.iz.fi^ificatinqiiifiriQ
oc inimko^t (uope Qc. cauQ cius in bociE t fi afixxe
ritttmcdbmiffudoniliseiusadipifiieflusiEtumili
terdicitcncomileriC fignilicator i^tsdilpoiuio/
nefu. 1 planctxin. 9 .uefin. 4 .fignificarpegrinal 6 ae
&fi fuerit fignifieatorcuduodom^inrmitatisaut
cii duo domus mortis fignificat ifirmirate uel mor
te.EccnEieritfighificatorregis fubradiis autppe
per, i; .gradus timebitur fiiper tege hora cobttflio/
uis.EtfimiIitcrdnsnc>nicufuericipediuis& cades
6 C i loco malo timebitur tup rc^eper^rinatiollia.
Etficobtiil^fueritdus afcendetisinangulobrra/
bit ipedimentii fup homines ex parte regis.E t fi fue
ritdns medii califoI& diis afcendeciscobtifius iie
micabiuirrex domefficisciiis&facieteis mafiim.
Etfirrcufiieriroppofic^diioafcntis inimicabit' ra
lHds-& ipcdicreos.Deindcfato receptione plarit
adiniiiccatqtpic^ioucr.idib^ fiioptdc amicitia
& inmnciciaaTcutis& efuiet’. Erfiafpcxcritmars
fignificarorercgis& fiifricmarscoumSirs lumini
fatiirni figntflcatcotctione & efflifione fanguiriist
fifueritii^noigneorignificai in iurias& inimici/
cias.Etfifiierudii$bitiiars& fucritifigtiis igne/
is & fuerit in angulodircfius fignificatebntctinne
potentuadinuice.Etfi fuerit retrograduseiifgra/
uius&mulriphcabunt' latrones 6C definiflioncs .
Siueronofueritmfigmsigtieisextraangiilu & n
afpexeritaGixdesimuriabunthoiesfefcinuicemdC
erithpcgrauiusfignoiquofHeritueUi^qrtusarpe/ •
&isuelopp6& ericimpedbientiim qjdixifcain
fubfiatia eius figni & liiarnatiir^rhz^mdTaila ilib.
fiiodereuolutioib^aQno^cinundi.Ethaxqilstib!'
fcripfi ad prafensdeper^rinatione regis f^indu
tnc^aI.concordatoiocumrcnt(ntiaalbii.inlib. ex
perimcitorii de peregrinatione r^is. Etdiciral/
buiin libro experimentoru in ilio cap. ubi determi
nat de quartis anni q; cu Eierit apm efie fignificato
fu& fignificatoturcgisifuerinttplibcria malis Si
bonafuerint loea earum abafccdete 8f a mcdioca;
ii:& receperintplanetas & fucrintrccepti abeisdc
{iiiare cuius fueric audoritas afpexerir cos & afcen
desd: dominum eius figni fuericq; liber a malis d(
blocoopdmo fignificat adapcationefortitudine
&prorperitate eireciuiuniciufdem climatis tH eo
digniusficomiferitlummare cuiuseaudoritas di
rponem dominoafced^s SC iplcrecqierit eublu
cofuo:qa(iitaiucrithnmiIiabm hnicsdiuites par
|iu eiufdeclimatisregi fiiodC retribiieif uniuerfisqe
teido &prorperitas. Et fi cotniferint pfedirpofitio
nefiiadnoannidi receperint ea ex eisfiCiunSi fue
lintei iiicrabitfiiperduesciufdem dimatis gaudiu
Sc letiria ex omni parte fcdm dilpofirionem cx fub
fiantiis figiioru in quibus fiint planetx. Si AljKxe /
rint quoc^diii domoru luminariu aut unus coni$
luininaria ex loco forti & reccperinteaiif eum erit
iiiifiocIimate{alus& quies &feeuritas&reiribiie
rurej5iu(htja& bn facere & non eritinobedientia
ncc^detrimentiiinficlci&dorainusannicumfiie/
ritfortis&bonielle& in termino fortunzredpi/
nienthoibusaregediftnifliones.Ecarpice regi ho
ra reiioliitionis ad foie fi afpexerit eu mars aut iun/
filis fiierii ei timebUiirfiiper regem interfefiio.Et
nfucritiunfiiisraturnotimehiriirfiiper eum angu
(ha&iiencniim.Etficoinbuftusfiieritimediocx/
li dominus anniafcendentis timebitur q> dixi mo/
disquibusdixieritin regimiefuainquaefi&non
extra ifiam terram. Et fifuerit combufiio domini
niediicdiinanguloterrzuelin medio exii erit 9 )
dixiabaliqiioiquiiicaitde alia terra; dioppofitio
malorum atqi quartus afpefiiis gratriorem eorum
coniunfiioneinboccapttulo. Etcuni fuerit figni
ficator regis St afpexerit iouem ex oppofiiionc. .>m
entis & recepti fignificat fortitudine domini par /
lis qiia: efi ei ufdem figni & prorpericatem ciuiu) ^
funteiufde ciuitatisqua;efiin diutfionc figni domi
ni anni &eritdominuseiiirdeclimatis meUoris te
Sf piaris adeptionis mczteraex climatibus. Et c5
fiitiiecumoi climate planetamaquaaccipif figni/
ficario eite regis eius i confifr fetas qd eueniec mui/
tibiisclimaiu 8 C forriorexdiuiiibiis:& r^ibtis eft
cui^cUiitas uel clima fueritdmanni perhoc^feq/
turperfiicceffionefortitudinu. Etomnis natiui/
tas qux fuerit fub eode figno fine fiib figno domini
anni erit fiducialiteradbonu ncl melioris ordinis
ac dignitatis. eigah 9 mines uiCi fit eius natiuitasiti
TwSatiis.i.
radtceifnpcdiU.CGfomtreiiotiitoadocarufolis gisedomlnnsanm6c(igni{icatorrunko^&dnt
&rec<irioncdieicdiniedtroldirp6n<mluna;quia &LinaellR^ificatriximiHCTntatisuul^SCn6p/
ipfectuminarenoftis.Afpirtei^oeu eft.omnisenimqiiiprxe[lerit{ignifica(orn6aiice
*barcedeteqa{i fuerit aptaiitdirponatafpidasdo oisGgmficatorprxeft:hzcalbn.ibidem.Etnotaq)
minfidomusti^&arpeSupianctaruadeu.Etdic oeshas regulat iiFes quas ponitalbu.iSreritaui tibi
{c^D^iiideris ex fortunis &nialisi&arpicelo/' i^nialiter rcdlmdi3amelTal.tnlib.de rciiolutioibut
eueiusexratiirnoqiisfiCutrurecipiatabeo difpo/ anorumundi:8clic multi pliiresquastibifcripnin
ncuelcomittat&arpiceaugmetu luminiseius dC ■ duab°dt(Tin3ionib^pcedcntib^. Etdidcalbu.tibi
diminurionc.EtafpicetitrueiicniatccIipfiseodem fiipra.ca.inquoloqt' delignificatiocbelli g> mars
anod<h''p])ociiidjcabisilTo3no.Etrdtoqtm3rs ciifiieritireuolutioeialiquo angulose afcntis quo
di{ponit’&fignificatdnosexercttHuSCcopia mili: cucpfueritexcitabilbelhimfc^njquatitarffortiw/
iSquinfiieritireuotiitidcanifortisi angulo figni dinisruzt&obitocexdtabitbellGcu fuerit iqiiar/
fidt bellu afcedens&luna (ignificat res iiles uulgi to afpefiu faturni & ioi!is.afpicemaIu afpidere fi/
nni8crol&faturn^figniiica(reges£Cdiutrcs:qua/ gni6cab)rer(^is:&Gfueritafpe3useiuseofignol
lecucpigifpfamiuenerisfortuatudicbonumliib/ quoftieritdustellimonmcritininiicusoterra lua
(lantiaeius.Liinauerocdautsho^qGfueritapta foImquantitatetefTimdniit&flfoerit alpeSusex
aptabut^diGfpeditafuerintimpedient', Et ubi fu dontoGgntG.eritinitnicuscxdomefticisregis.EtG
prai.c.deimpediinetoGgnificatoriiregionu.dicit fuerit eiusafpedusin GgDofiia;exaltat6is& exno
albu.^opusprape i climatibus erit fctlmlocaeo^e bilibusdehisqiriruntexfuoojdinedcGbiconGmi
Cuc'nifucritpfariibradiisdebilitanmrciues,ei*’icli les&triplidtas&tcrminusG^ificat ciuesd^dna
matis 8cdeGruent'eeco^fiCconfitebunt'deic5io tionistoppoqiioqjGgnificatinimifcos.EtqrtVps
nefuaarqifiibieSioncs&eograiiiusG fuerit dnus auspriusGgnificatfilioscocijbinari.fccund^uero
reuolurionisiRanguloautafpexeriteumiJHSiScG quart^^afpeausgcncrofosGgniGcat.i.hUgapti fut
fueritfiibradiisSiafpexeriteumalust&poftbocG regiio.Eittimisacfextiltsalpea^Ggntficat propit»
fuerit iGnefigniiquoealpexeritqieu malus an fic qiios.ErconinnaiotunoGgnofifueritirieot^/
relro.hoceftutGtmalusuclradiiei^autciijSialtet moniuGgnificaigjeritdcppinquisdehisgconG/
malusuelradiieiuspofteu.inueni^citiesdiifdecU niilesrumnomkneldignitate&fiibltmioTes illo.
matiscxmalofc<£mqiiantitatcmaIopt.EtGfuerit EtGnonfueriteisineoteftimomueriteo^ cofaa
coniitnflio.t.GGicritcueoiunoGgao aufoct uni guinitasiina.&ojteifpicercckihoclumiaria &ec
iierGtateeopt.EtGfueritoppoauffertparteeoruj eo9:at^eo9:c6iunai5es&,feparati66Sapfis figi
EtGfueritexquattoafpeSuatiferetquartapteeo/ ' ficatoribus.&hc>ceritfcimquanritateconififfio
ru.Etfijja(rcritfatiirn^capriuabunf fiCmointerfi nisiielafpe^tquiaqrtusafpea®efortis&fexlilis
cient' excisniGpai!di& Gfuerillocofatiimi mars cdebiltsfifcotunfliograuis. EttfcquetLca.ubilo
iterfIcient'uniuerGcufiieritdr5safcntisaiitliina in quit‘aIbii.dehisqiixpGltbeiIodtcitGc.Arpidebel
fextouelofUuoimpcdit^GgnificatiGrmitatem & MapartetquafueritmarsGfuetitdire3®eritexho
morteiqaafcedcs&dnsdiis<tnafunTdiiicrG/ mintb^optimisgnolutfugerc.EtGfueritretroeRj
tasuulgtmalicuarpexerintexoppone&fueritfpe duseritbcllucxholb’ifurgentib®&gluntGresu/
ditieritimpedimentueximniiciscTahicafpea^cft tronib^qmnoquicfcutinimoloco.Ettuncfoitius
inimicitirEtGafpexeritexqrtoa(pc3ucritipedi eritbellitcu6Kritmarsftabilis.i.inftationefua.na
metit ex hoib^qui ignorabunt' eeinimiciqahica/ £cfacurnusGgniGcargrauirateduib*'eiufdepaitiS
rpe3iisniedi’efiCn6ptiblicaiinimidtate.SedGa/ inquaeftfalmfubftantiaGgniiquofiierit&fcdly
fpexeritextrinonelfextiUeritimpedimctuexpar/ terminuloetfui.Etcupul&ucrit fatum-’ queadmo
leamicope.Etnfiieritmaiodsafpefi^tali fTguraex dudixidemartehocgraui^e;fi< euiu&fuericdiio
locisfuisadGgniGcarioneruftico^eltrabit impedi malidnoanifunoGgnohocentgraueruprufticos
mentuGipmfficos.EtGfiieritadGgnificatore re/ &euc6iunditsfueriteisGgniGcatorr^seritgra/
gfsintrabitfuprege.Etoportctut arpiciat'ad hoc iiitasriiperregcinterraGgniiquoGicrintmaGtdf
iilrii aiixilienf utru ruGici regi uel rexauxilie^ ruGi afpicitur ui3oricad fublimationem & conforta/
dstSCfdf hocpcomplexionesquxfuerlntmteru/ tionctnmaloruinidnerefuodCquxraturhoctelH
trafqiGgniGcationes&malosarpid^esqaG fae/ moniun]fanirni6Ciouis.Ddndeincapi.requenti
rit domus iqiiafReritroaKisimpediesdbmuGgni/ inquodeterminatalbu.decaufabellididtGc.Cuy
Gcatoyi regis ac GgiGcatois ruftico^eficGgniGcaue reuoIuriisGieritaanus&uiderisremdequa metue
ritimpedinientuexinimidseritinimicus ex clima risbellumconGituealcendes 8{ planetas & afpi /
tefuofctfm quantitate fui teGimoniiieadedomo. ceaqitofeparatitrmarsgaipreeftquimiGtcumde
EtGGgmGcatorntii^fueriteritinimicusexeodem qitiexdtatbdlu.EtGiuppitermiGcdii^eritdus
dimate& erit rex debilisad prohibedu SC repellen prouocator.EtG fatumus miGt eum rex cxdtabit
du eu.EtG przfiieritGgniGcator regis & figniGca/ bellam.CiI commiferit mars difpoGtionem fuata
torrufticoruQoprsfueritnonerittnimicusexcli/ faturao&faturmisiunfiusfucritei&fatura^non
iuateRecufuadominattone.SigniGcatoradt re/ rec^erUeuta..Etct)m.uiderismar(emfeparatujii
Diftiijfiio.f»,
a triie 8f coiimSti ratiirnoabr< 5 McepHoc.(<:ito qj
ipfefitprniiofatorei^&piKicaradiiilhtia & c dc
domcllici<:rfgis.SiaLitnonfiiei'itfepanisaioiieS^
uiderisefi couiDgt iatiimo enit ifiirgctcs q non fiit
apti regno. Etcii uidcris niarrc (cpatii afaturno 8C
conifidii imii liocitrabit ftip ciues regni & ppRii,
Ca nideris ifiirgetcs& no indens rcccpc6ne& erit
hic bonacoiudidis i una latitiidineaut eoniu£iio
niaril & fatiirniipod l5oc afpicc gs corii fir fortior
i loco fiio & f fna fiipeminetia & gseoiie iiadit fiip
fociu fiifi qa feies debilitate bcilicu abierit nurs fub
fatiirnoaiit fuerit intercos receptio. Quod aiitoj
tcfcircmboccax.fortitiido Ilicis regis & giu-itaEt
deinde (cias t^s durationisregni : U cu fcinerisqd!
fit regno 8i iiici t^sdtirati6is:.irpicehora infiirge /
tii1 dellrudlionceximpedimcto fattirni Si iduis &
niartis & eorii qui niiferit cii iiel eos.& feito dcftrii
‘fiioneexdeftruflioiiehonltriiipra^tigaipfifutq
excitaueriitbclIu.Etfi excitatu fucritl)ellijr&’fiicrit
Diars retrogradus fic partes erit aptati6is.Iiora eo/
fiTqn fitcrintdircfii. Cuuero excitatum fuerit bel/
Ium & fuerit mars cades ab alcuteaniac percgrtn^
fuerit&debiljs.& fi iiidenspartefcciidn receptam
ex inimicis primis&fiieriroppofirapteprimx aut
i luoqrtoalpefiii erichxc fortitudo gladii. Si au te
receperit ps prima parte fecuda non erit bellu.Si ue
ro no fuerit (cciida ps recepta (iucafpefia bono a /
fpefiu Si iiidcris bellil fiirritij parsprla recepta no
erit infiirgentib’fortitudo & erit ftabilitas cii rege
illo d( inclinatio liominu ad eu.Ecfiirafpice parte
fccudx qa recepto e aiixiliu & dilcdioacpropicia
tio & fortitudo recepti. Cu non recipitur erit pere
grinus 8C noerit in eo fiducia nec erit fortttiidoips
prima in ee regii SC eoriiconfiietudineatep intetip
nceff gradus famrm& (blis-feciidae marris & gra
dus ioiiis. Vlceri® i ea. de hora belli dicit albii. Cu
appanicntbcllii arpicefaturnu ioiie& marteiho/
rarcuolutionisanniqiiififuerintrctrogradi & ia
appariieritbellii fit initiii horx tux ad ide bellum
dircfliopla 9 f.& Ii fuerint dircfliufqiquo coiicrta
tiir& comburat autorianf fi fuerit occhtales aiiC
cii fuerit mutati a figno i quo fuerint tunc oficdunc
belluqatiincmiiiabuntfigurasfuas Si corrupenf
eoril tuBx.Etin rcccptioncciirccipif mars extin/
euifbcllii ^pacificabuf. Etiibifiipralifloca. ubi
fogr'<£figificarorib‘’regionu.Dicitalbn.fcitogeR^
expugnatisp iienere fi fuerit ex ciuib^:& ii fuerit ex
niilitib^p martc.Et fi fuerit ex regib’’ uel diuirib’ p
fole&fatumui&nfiicritex magnatib^urjfiilib^p
ioue. Et (i fuerit exfcribis p mcrciiriu:& fi fuerit ex
tnercatorib^pliina.Pofthocfcuolociiaqiioexiiiit
an^cui pfucrit.Cui^ocaiiTentmaliiiyoppofiti^c
rintfignociuitatisiqeautpfauiri expugnates ca/
pientdeeouidoriamautitrabit fupcrcu angitfha
& delfru^io Si tribtilatio:& fifr cii combufhis fue
ric eius plancta Si in retrogradatioiufienificac fu/
gam & cafum. Et mutatio eius ex loco forti ad lo /
cii debilem abafcedeteiigniEcatdebilitatem.Cut^
limaficrftmrcptimoabarcedeteatiflaliinHe afpc
xjtqieadnsdoin^ciusd^fiieritiiifiaplefcrecipieti
uclfortimzcritrex iiencrandus&conficebunturei
nilficidt obedientei Si. niilliisericci cotrarius nec
factet cxeititu fupereii nec ineiirfiini Si erit replet^
exhoc.CuIunafiicricfnipedita& minuta lumine,
niiiltifqsplaneta reccperitcamfignificatgj rex enti
bcllis&ingiicrris Si ncqbitrccinercrufHcos fuos
& pacificare cos.Etillrcum fuerit in defcefioneuel
fuerit cadens Si i aliquo impedinieto liiopt . Et pia
neta retrogradus fignificatconiixtionem in rebus
Si rcuer/ioneatqi diuerfitatebeliii qiioqj & terro/
re fuper doniinii ciufdc climatis qcfeflitliusplane/
tx.EtpIanctainruafiationepriiiufigmficatciipi/
dilate mali Si iteratione eiiis:& interfedone & ac
cipiens fignii malum rixa £< fedui9ionc6C calidi/
tatefignificat. Erdeindefifiocap.ubi loquuural
bu.de fignificationib^ma]is.dicicfic.Cuprxfuehc
marsfignificationianm&fueritforriscntbelfiim
cii gemitu Si prxdationcdC inrerfc3i6e magis : Si
fi prxfuerit faturniisanno uel qiiartxerit bellum p
fediidiones & calidirates:& cii prxfuerit ano un*
nialop 2 & alter malus fiieritdomin^quartxSC non
erudiibiiidebellisineadcquarta.Etpoflehus ubi
loquicurdepcfhletia dicit aibii.qiexniaIorcit'xtas
ducis iiniicoru Si ex loco folis qa maPeii fuerit o/
rientalisaroleeritiiuienis.Etcum fuerit oecidenta
liserit fenex iter iitrac^ afpicjt' qi eoucniatmalo
exitu cius defub radiis ufe^ ineiiiscombufiionem .
Qiiod fi fuerit m niedioca;li malus Si domin^an/
nitueritdoniinusareendentisfrrabit defirudio fu
per oes homines . Cum fiierit 0gnificacor ani auc
(ignificator regis aliquid horum diionim planeca /
ru.luna;.f.& mercurii afpexeritqi aliquis maloru;
eti}& impedierirdebilitatiirefre Si grauabiturdC
non poteritprojiiberiex hoc propter debilitatem
planerzdf repiilfioheimpedimeti tunc pars fortit
nxdC dominus eius fi fuerit in loco fortiinx lignifi
eant bonii & aptaiione fortuna & honellateee .fi
fuerintatipediti fubradiisfignificabiintipedinien
tum Si malum fcifm fubffantiam loci in quo fuerit
ex lignis Si ipfi inimicabuntur £gnificatori. Afpi/
ceergo Si fiito utrum comittat rem fuamnifhcis lii
is.EtltfeparecuradominoanRi& iimgatur malo
autplanctxq.iiinimieatiirafcendenti.Cum prx/
fuerit dominus mediicxlifignificatioi&fueritra/
tumus fub radiis in combulKone fignificat interi /
tum regis. Si aiit fuerit hora reiioliitionis egredieris
decombufiione minuet exmalo&eritboniimiSC
fi iimSiis fuerit fignificatorregis domino anni SC
dominus anni planetzfriofiaiioant ifexto exop
politione: ant ex quarto afpeflu timebitur fiiperre
gemeodem anno mors. Similiter fi iunSusfoerit
oris eorillocoj: extrahaxloca!& hoc fit in duo/
buslodscLimcommireiit dominus mediicxli di /
(politionem fuam dominoanni.Si nero non con
milerit ipfe erit maioris (ignificationis in hoc gf
(igntliat ut didum e(l , Opoitet ergo ut afpicia/'
TraSatus-!.
turi.ti.locisctidiftri(flioc£tUrgime:ctfiirunii«r
ds diiiitib^cIiniatuQijado tucrit dgificaCor regis i/
gredicscobtiftioncpedbitrcx.Ecciifiieritifilmita
tcradio^ iioics exire intrabit fup eil trillitia timor
&ira.SiatarpexeritcLifoi'tiina(b[iiethoc nutiidci
Si fi fuerit ira & ia tranficrit cobultione itrafait fiip
eu ira Si contetio & pofteafolucc ab eo & nuito /
rabit eiusclTcnifiafpidatcu malus: qatiic fignifi/
catjpafpcdii fiiu excobuftioc & cxdiflricttoc tinte
bic fugeiifc(Jmqiiatitatcfubftatiifigniiquo iwc/
ntmalus.Erfi fa€riti.6.eritifirmitas:Etfifuciic in
S.crit mors :& fifrdc caiteris lignis: & afpicead tps
hui’ rei coiudlone figificatoris re^s cii code malo
£C filrcii afpexeritmaiiis fignificatorc regis ex op/
ponciielcoiiidioe uclex qrtoafpcclu timebit liip
rcgcifi aut fuerit hocex angulo cnthoraci^^cobimi
ongnificatorisautadue£‘-’ci^dcmali adlociifigni
fieacoisaiitad mediu cxli aut ad afens nili peicipet'
cif^rciiiiaiafpedu.Etllfuciitipfe maP auxiliator
ci i ifia fiiba. Et poffmodii i illo ca.iibi determiat al
bii.de ipedinteto hoiiim a fiio rege dicit fic . Cu fue
rit ficificator regis im'’maloi^ gipedicritexoppo
neuel qrto alpedu aiitcoiundioe medii celiamit/'
tet diflridlioncfiip lioks ex gce regis eoje & co gra
Ilius fi fuerit i agulo -.q; fi fuerit imedio cali eiicnict
ex hoc diftridio tpiis:& hocentfcim cafiim ma/
Ii qa fi fuerit i ocenteerit i occideie.&C fi fuerit^ me/
dioca:lieriti!reoib®& plustpteleptctnois.Ec fifr
fortunacu ^fiierit ano imitreigaudiii llip ciiies par
tisiqtia fuerit utfitretrogradauelindefcefionefua
iieli opponedonPfiixqa debiliratur & inimicat^
Siafpcxcritdnsdoin^dhiani Si recepiteii crurho
minesi reairitatc& pacedC iicticia.Si tiero non a/
fpexcrit ncc receperit cu-ent i eis cri(litia& grauicas
&timorrc^mmtitatec6iudi6is& fub.i-tTgni in
quofiicritfignincatort&ccrt^iscururticisluisuC
quoqjeo^cu co erit fcd!ni qiiaiicatc comiflionis fi
gnificacorisregisacreccpci6is&dclatioae£C Ium
& fei t' ce ePquotidie cx lIio figifiatore & pfedioe
ei^cx coi ii flioe quoc^ ei^ac lepatioe & ca(u,ei*p di
es. Sicomiferitdrisanidifponefignificatori regis
ex qrto afpcflu uel opponeurgebtt rex cosi petitio
ne fiiba:& ioitrabitliipeosagiifiia. Etfifucrit cx
trino ulTexciliarpedu reddetceiiiabfc^difirdlojs
igrcflioefuprufticos.Quod ficomiferitdifponc
abf<5 afpcii IPcri t abf<5 ope r^is l' putabit rex ^ ii
pccperit.Etficomifcritfigificatordifponednian/
ni extrahet rex eodeanofiibam-Siatarpcxerit diis
xi.figtficatorcregiserithoccubonoaiofuo.Et af
picc ee regis fi fuerit fi^illcator regis dns medii exii
afpiceigifriibeex.ii.Siacfaeritdusanifigificator
regis afpiceci^fBeexj‘’6< miiitib^exdnistriplicita
tu figniiquo fuerit & termiacfaciei.Et auxiliare
te in oi hocper parte fortunx & dnm eius quia fi a
pexerit eam fignificacorregis.autfueritoiin ea fi/
gnificabicfortiinam ^.Etfimiliter erit opus rufii/
co^exdnoanni&ptefortunx.Siautfuerintntri
^ fignifiatores.tetcogradi fignificat debilitate re/
gis acriifiicopi&defiriidioneregni.Etlirucritiin'®
cope rctrogradiisafpicc i termino cuiusple fit retro
gradus BCmittecu tope tuo :ga di fiiencfigificator
retrogradus! termiiio.mali Si tdomo mali erit dc/
teriiiscireilli®& fifueritei^retrogradalio i termio
fortunx aut idomo erit mcli^eeci’. Et retrograda
tiofignificatoris regis fignifi.debilitatctegisiretro
gradatio iierodnt anni fignificat debilitate ciuiutn
eius regni, Significatoris regis cu fiicriciagulome
dii cxli fignificat guerra rcgis.Cii uero fuerit i afcii
te aptabife^hoium. Si uero fuerit ioccidete defini
ent* niftici ei®:& fifuerit in angulo tcrrxfilr. Mars
cil fiererit & puencrit ad cii faturn^fignificabit pdi
tione& abfdfioncpietatis&noichnabic' leruus
duo fuonccfubiciec minor feruituti maioris Si eo
deterior erit faturn^^cii fuerit rcuolncio ad occafuin
folis Si fuerit facurn^rctrograd’i oppone folis i cx
altati6cfua& Ibliugit' ei Si m ars fuerit in ftatione'
rua.alpiciensfole; : afpiceergo martem fi iungatuc
faturno flC fuerit i domo pegrin^erit tii c quo acte /
pcritfatiirn^pdiuerfitatcd^& cadet itet ciues ori
entis £(occideCisrixa& bellum erunt^liainlods
diiicrfis.Cu igif reuoliic^fuerit annus fiip liocelTe .
arpiccoptie.Cufiicntfignificatornialiiangulofi/
gnificat multitudine nuU Si impedimenti: Si cum
fuerici.iguloeritmodicu&breue.Etaiixiliaretep
dignitate figunx ihoc qa fignificad^s fiipbonu SC
matu. Etpofimodu dicit albu.iiUo locoubi loq^
demobeilitiu qiptatard^fignifi.beliu Si retrogra
dusfi^ificatfuga:dirc3^fignifi.pace Si maxie lia
rpcxcriteii fortuna ex medioczli.Etctimafpexerit
pfa aliqs dnope dignitati! fuapt multiplicafex hoc
auxiliatores fui ate^ minifiri & erit ille rm^ec (igni
ficaucricinulcopt auxiliatoptatqiminifiro^ feiimi
litu exppinqs luis & cxreris.Mars cu iimd^^fiieril
horareuoiutioisdnodom^fuxautdnoexaltarbis
fux ^itconiunfiiisfueritei dominusdomuscxal/
tationisfiixextingtiit bellum in eodem anno Si fi/
gnificat pace.Significator bellatu eum fuerit indo
mo fua eri t notus ex domefiicis nobilitatis. Et cum
fuerit in exaltationefua erit nobilis Si congruet re
gno:& cu fuerit in triplicitateerit ifira hoc& in ter
mino infra hoc erit £( ifacieerit infra oe hoc totu
Siautnonfueritialiqiiaharudignitatuno.eritno
tusnecgenerorusfedfilius fornicatiois. Etubifii
pra didt albii.qi mars cu fuerit hora reiiolutioisin
gcniinis'be fuerit in medio cxlt figni ficat qi in ipfo
anojernafiget' pleshofesdCiafcntcabfcidcf man^
hoiimi.Eeu fucritiangulo terre fignificat abfdfio
nemaniiu&pedu.Ecfifrdidti introitu bellatorS
Si (nagnatu Si r^u iregnu fiiu.hzcalbu. Erdicit
me(l*allain libro luo de reiioliitionib^annoru mu/
di.cap.S.qimarscu fuerit in hora reuolutionis in
medio czli fignificat^ponetrex aliquos in'pati/
buIo.Ec, fi fueritinafcend^teuelin angulo occidet!
tisabfciddmanus aliquoru fux dominationis . EI
fifueririnangulo,terrx fignificat q> occident ho/
mines. Et cu;mecit faturnus i afcedete 'rcuolutipnis
Dirtinaio.ur
anntngnifieattnoitefii fame£CaIfamara: 6 { Hfiie
n( iiippiter in afcnte di fuerit recwt^iiicniet uniiier
(ica5 milgt a rege bonu & erit nn^iecuricatis & apra
bunc' reshofum Si Biaxiediuitu:d( friHicedd e de
uenere.Et (i fuerit marsiarcnte erit miilcu beI(ii:SC
(ifueritfo{dnsani&fiierir!arcntc& libera malis
erifgaiidiudiuitib^:fiuerofueritfpedit^fignifi.'c5
trariii.Ecrdto^reeanigraiiabif cii dierint maliin
pre fupiori cireuli di i pte feprentrtonali & maxie ti
coniifcrit mars dtiponefiia laturno ga fignific. res
grauesScprolongatasdeappitioenutrimeti iter/
raSC debilitate regis ac ablatione fideia rcligiolls
Bi multiplieabunf latroes di cotetioes di tnaxte ii
fiieritaIigsmaIo^imedioca;Ii.Etarpiceinhoc lir
na:ga cii comireritdilponefuaratiirno ex inferiori
partecirciiti 8 cde liib terra (igntii.tribulatione; di
detrimctudCnnitacioneregni.Etilliinapiiirauerit
lume fiuI fatiimo di fuerit cii eo aut in qrto alpeSii
autopponeeiuseritpcius&deteriiis.&niVarpice
foleqa ii fuerit recept^fienili.allation&mali. « fiH
to 37 fortunxiignincatoifponemaliSCei^ ablatio
ne n fuerint fortes i lods fuis & buni teibmonii di
fuerintdiredi .natuciieniiicat bonudi aptatione
&fdtog>placu egredi^ derubradiis&cobiiftio/
ne erit (ic ut puer dpficir Si augmetaf :ii tn no alpe
xeiint eu m^ii&utV cu ingredit' fubradios & co /
buftioneeritutrenex& cobuiF. Pofthoc afpicc i
troitu uniiifcuiurqi pfelexaltationerua di pprie fa
tiirni qa tunc iit forttus: 8 C tiic (i fuerit d ex teflimo
nio fortunx afpicc fi receperit difpone ga ligni. tiic
res niaxias:etfifriuppUer& exteri pfe.Etalpicedu
reiioluiC' anus pias 0 C malos di foituas fi afpexeric
cx ligno fixo ga tuncplongabi^ gi (ignifieat ex bo
no iifmalo.Et fi afpexeric ex figno mobili erit hoc
minutii . fi nero afpexerit ex figno coi erit res mo /
dicaiharcmeiTallaibide. Etdicitalbu.ubi fnpra.I
ifio <a.iibi loquiC de cobiifiioe (olis g> foUu ipedi/
rct p cobufiionefiia fignifi.guerra dc cobufiioneSC
cxiilationearegno.dt cfiipedict raturn^fignifdo
lores 61 iiirmitates.Etcu fuerit mars erit iterfefiio
& fiiga.SC fdto epefie anigrauabif cii fuerit mali i
fttperiori parte circuli i fepeetrioeubi e abfis in ipfis
itnaginib^^iga cii exierit ad finccirciili fignifi. inter
fe£lionefi(definidioneioiaiato di apparebit in
oib^rribulatio di dilTolutio di eo graiiius cii fuerit
unus eop: i ruperiori circulo & alter i qrto afpcdii
ei’’ ut (aturn^i medio uirginis& marsi geminis &
pulfauerit marsdi^one fammo receperit^ eu fa/
tiirnus di ipfe fuerit retrograd’5c cades-.fignifi .eni
tunc graiiesplixas danatioes ex hoib^ ifurgetib^&
definidioneiterra&debilitaf ce regis ipdetni
fiicos di mercatores di remotiebif fides ab hoibu:
di mifericordia Si pietas di ^piiehocetitcu fue/
riciin^malo^t in medio cxli.Etficomiferit luna di
rponefuacu martefaturno exfagiSario dt dedreu
Io iferiori fignificat deflniflionc & uariasfpestri/
bulatioisdiiiitu di corniptione & niutatoneregni
Bcdi comiioit luaadifponefua ratiitno di fuerit i
pfe(9iocliiacucoaiJti4"£iiisucl! oppone & fuerit
dnspftflioisipcdit^fignifi.etmiiiiii ipcdinicntii ,
SitrafpicefoleSC efrccF& adafpc(SiieF& malii i
pedimentii&addnni dom^maliqu&idmodu di/
xittibiin lunaapfcdioneacdfioprofcSionis Si
fac participe ei parteTorttmx & dnin ei^& auxilia
re tep dignitates ga fignificiit tps.Ef fignificatorefi
fueritinangiiloj>longabic'maIu&icxterisabbre
iiiabif&duscurftis&pfedioisfignifi.fcdm g? (i
gnifical fignificator cx bonouel malorfifr dnsafcn
tts& dns don\’diui(i 6 is cii recepit lima cx fatiirno
ilocooptiodrculi&ilocoforti lignif.rcpulllonc
mali & pbibitione & deftniSois mali p fortuna;.
Et fortiixlbluut malfi & ptilfant cu fuerit fortes in
loco optio fueritq) eis teftimoniu & fuerint dire/
£le:cuaucf(ierincec 6 rrariodcbilitab(ir'' &n 6 jifid
ent.StcIlxcii/iierint/iibradiiscu fofe f uno gradu
&merciirFppcefircifortitiido®nunificufue
riccufaturno cud^^naturaecotrarianafurs fdlis:
di cu fuerit iter mercurii» & Ibic.if .gra.erititi loco
laudabili cu fuerit rccepF.Eclua cu 1'ucrit fortis di
aufialiue& niieroireuolutidenoiSisfignifi.exal/
tationlfiC piilfationereim3gnx:&firr(olidieciij
fuerit liber a malis. Cane ut ficfignificator egrelT as
acobufiioeutaligsalFpfaneafpiciateu malus ga
tiiceritutpuerrubtilisr&fiafpcxeriteumalus pdet
cui$Crefirmabit:& cii intraiierit cobufiioncautm
fiusfueritderitutfenexdecrcpiFg alique morbu
patif.Cofideraergodece plapr fupanosigradib*
exaltationu fiia^ Fpelatumu ga cii rec^itlgra
du exaltatoi s fux cu hoc 9 heat ex tefHoio & forti
tiidie erit ei di^ofiriigificabicremaxima derepo
di imperio Icam qiiatitatenaturxdiisacluBxIod
illF:& fifr iiippi ter . Rcligs at pfis afpicicf i reuolu
rione ani fi uencrit aligs co^ i gradu exaltatois fux
& fi fuerit ibide pFa in eode loco receptusfignificat
tuncremagnamSe forti tiidineinfuafiib(latja. 6 (
erit fcdim motii (atiirni ifottitudine acdifpofitde.
Merciiriusiieroalpiciuinreuolutioeaniu fueriti
exaltatioe fiia aligspfa qui eti recipiat abeo dilpo/
Titionem fiioru erit dcefTe fignificatioisliiargrdix?
greueniet ireuoliirioneano^ et qrta^e SC exaltato
nisfuxicuaut fueriticxalratiocfuapikquirccipiat
eueritfiJisciipofihocafpicemcoiundidemaioru
di ineo^ afpeSibusqualisplanctafitin gradu cx
altationislIixfc^mgypatemitibi.Ecfolciimeilii
nafiieritpaclficafoitisinlocofuoinreuoiutdeno
fHsedmittetdriationefiiaacregniilimxihxcalbn.
ibidem. Et ubi fuprain finelib.didcalbu.g» cafus
fignificatorisioppofiti oe marris fignifreateffufio
ne fanguinis& fignificator regis ac folfifr. Remo
tio uero malo^ ab angulo in tertiii & nonu fignifi
cat paucicatetimorii hominum ate^ guerraetpaiici
tatemtimorisregis.Etoppofitiomalorum adlui/
cefignificateuentii;rei magns. Cafusiicromartis
fub radiis folis fi ipfe fuerit dns medii cxli remotus
lignificatfineper gladium et egrelTioncm alicuius
gpctairegnu.Et cucdmifcritfoldilponefatumo
Traoafus.!.
& pfnerit fatiirn^rei inilgtsut uideliceCafcnsali/
quod {igtiop: ci^& ipfemeritmlocoopcimoaba/
fcedctc:&c6niirerU [uaabafcnte&fueriteiaufio
ritasifigificatorc regis timebi^fHgrcgeaiiiilgo.Et
cfi^fucritfatiirn^^reiiiulgiiirani&fucritdrismcdii
ciii ipedit^pcdiuQioncfaturnignorccipiteii ad
iftar pcedetis.Et (i non fiicriiueneri ac lux tcftinio
niii in ec iiiilgi& dns afcedecis fanirnus Sc fuerit in
ciico dns medii cxti & luna ciil^eauSotirast
afcnectefricUurc^raciirnusplustedimonoieciuilgi
& niars no afpicitlocii fuu dC no e rcccpt^ncc lua e
recepta 6i (ignificat raturniis a loco Iunx g cH luia/
rienoQis & gi fignificat res folis & g comifTioncj
difpolitionis Si fortitudinis ad faturni'i ilgnifi.qr
peribit eodeanorexiitcrfici et enim ciiuiilgiis ci^bC
ent 1 licibus paupertas Si tribulatio & graiiifas Si
gueiraidc lioccnt accides in ano .11 . acoiiinflione
eritq; hoc in. 6.mcnfepcr gradus fatiiriii 6d martis
eo fint iter cos.6.gradus; Sc pficict pccorai code
anos&inodicii eritfrigushiemis.Ite cafiis fortiia
ru ab afente & marscadesab cis {jgnilicat aptatio/
ncrcru iiuigi & eo meli’ fi fuerit fatiirn^in angulo
& fortuna rccegitab afente & pfucrit figniflcatori
cccideritcfmars abeo. Ite&ipntia caSisdiiimc
diiczli i tertiu eu iouc iignif.lcuicate regis SC miiTio
neeiusatqidoatione. Satiirn^cufiterit ifeorpioe
iniediocxlii&afcasfuericaqnari^dC ipfcfuerit do
minus ani & fuerit retrogradus lignif.cjfulioes fan
giiinis Si pcl^ilcntias. Si autcciiunQsfiierint ei for
tmix& maxime ab afente cxtincuent hoc &pliili<
bfit illud ipcdiiiitu; Si cii guencrit de dilpofitio ter
minu faturni excitabit malum .'Qiiod u afpexevit
mars fatutmi i lioc ^edelliriict & fignific.ibit malii
4;af|ispIaiieCxin.7.abafc[ite'q7enadirciiis£Clociis
inimicitixci^figniti.qirexcotedatnplcfiicrint (i/
ghtficatiocs iloco fiig regnu aut Cig annil i & fi fue
nt gs prima imediocxlj&noifiiadignitatcdt fe
cuda parshabiidabit bellu imiiterfarr 1' terra. Et fi ce
dderit pia maliisin.ii.atc^ ipediec dnni dom^ ftix
exqrto alpcQii uel oppone fignificat dircdlioncm
fiiba^ & eafu expefi6es:& ipedimentii dniafefitis
i loco maligno i medio ca:U fignifi.graiiitatcm q oc
oirretnillicisafuisdriatotib‘^!6Ciien’& exteri pia
netx ifer iores fi no habuerint teftimoiii i ru cdio cx
li debiles fient: & mars in afcedetefignifi. minutio
ne Sc malli gtis orietisi eodeano.Si aute ceciderit
uenusiiiimicitatcarcfitisfignifi.bella& dimicatio
nesi medio ani cii ignobiiib^dC latroib^i Cii iucne
ris pancsdiiasifignonliquo piialebutilliquorum
figntfiatorcs fuerint. Et cii pfiierit faturn% fue/
rit coiuftio i fcorpioc cofortabit feot^. Si aut recc
perit dirp6neinartis(igifi.efrufionera|ms& giier
ras.Ecfirecegitdifponemaitisifcor^.fuerit^ime
dio cxK Sc pfuerit ano & mars fuerit i afcfiie & pre
fiieritcu comilTioedifpomsruxad faturnuifcorp.
Cgnifi.qj rex peribit i p te orietis Si abibit regnu ei*
cii hocq^ uem fiierit i exaltari6efiuforcis& coiun
dio fuerit i feor^. Etrugi^ieodeluifio.c.ubiloq
turde figificatioe carcerisdic ap fieSmiferit figifica
tor regis difpone fua mercurio iudd rcribx& mer
catores i eode ano at cofules regni a rege bonii Si
doatioes-Etli comiferit iieneii iueniit mulieres bc
q fuerint de fignificatione uencris bonii a rcgc.Et fi
comiferit marciiuenicCmilitcs arege bonii & por.^
tatores arnio^ ate^ capitaii exercitiiCi Si adipifccf
fede maxiam.Et fi comiferit ioui adipifeent hono
rabiles ac nobiles a rege bonii. Ee fi comiferit fatur
nouienietrcligiofiacmagiftrifedla^ bonii a rege
&expedauicdificiis&cdificabutfifiieritipradi/
fpo ad faturml fug terra. Si iicro fiierit fiib terra fo/
diet canales & puteosSd plantabunt terras & nia
xiefifucritppeafcnsuelcadcs qa hoc fignificabit
platationc.Etfi comifericfoli iuenicntciuesei^fli:
ppinq fiC q apti fimt regno bonii. Si ucro fuerit la
naafpice ciiqdcfertad cii difponeiquia fignificat
fubllantia ciuscui deficit difponchxc albu.inillo
!ib.fLiocxgi^ccn^. Etfcd^malbu.S.de cdiudiot
biismagnis.diflF.i.&dfcd^hali haber.li.S.ca, j.Sci
entia anoru figuificiitiubelladi guerras accipit" ab
eahorac6iiidi6isfaturni& ioiilsacqdraturx aut
opponis ei^abarentedi ab^iilisrcuolut6isaiii&
tilia gteeritilliidquecpdifiabic grad^liiiaris malo
risgradiii fatiirniuet applicabit cigcoiiindioneiil'
paQjefluautqn applicabit afcnsatt.iziriiel p dire
dioncadiocu fortuna^ dadoiinicuit^figno nicn
fc;& filrquapplicatioanicohldioisq fignificauit
hocappUcabUadaliqueioco^ifortiiapt.uel fcd!;
albii . cii un*piienerit adcoiiidione liuariu exute \
locis ifortiitia^ excoiudide aut oppone aut qdra
tura adhoefianus fueritcoiiidionalisaut fi fuerit
an*piieti6alis apud ^uctione afintisani ad lociiui
aut fortuna, na acciitia ex qbiis ficc bella eriit i ifiis
horis. Etfcdui halibab.cognofccs .inuiquoeric
guerra Si ifios qexeiit de terra adgencej q alTurgit
ad dcfinicdu p^rn afpiciedo qn duos poderofos i
uenies i rciioliitidedni.imu in qdratiira alteri^ iiel i
ei*opp6nc : Si giierraappebitcii applicuerit iiippi
teradlacurnudeqdraturaacoppdegradudep^a
du:5f maxlefiifiiafped^accidatabangtilisreuolu
tionis nniniel appebit res qn inppiter itrabic domu
iicIexaltationefua:& auipies fignificatione fua ui
doru a locis dfio^ ponderofopt a fuis cccentricis
infpidendo quiseo^ fitmagiseleiiat*:qalii(ippi/
ter fiierit magiseleuatusfatiimouincetillequifiit/
texerit ante gentes quxinfurrexenitdi ecotra . . Et
fimarsfueritinaliquoanguloangulo^ alciitisan
ni aut fol-.cfi guerra iparte miidiquxeft ifiitis figni
inquofueritmars&maximefifueriiintriplicica/
teignea:qa tunc fignificabit ljs& guerra erit in
parteorientis.&iudicabisperaIiasiripIicicacesre/
cunduhanciiiam.Etiiidicabisindcxtrolociaiite/
ius finifiro fcdm loca fignorii :qiiia omne fign ii gp
accendit aut qd* dicet" efle infiio l!mfiro:& fignu
afens pofialiud fignil dicit" efiein dextro fuodi fi/
gnif.taIe'fignifIcatione ficut qn infortunxfiicrint i
odaua.Etafpicead parte uLdorix fcdin alburna
Didinflio.^r ro6
udadparteaianoisrcd^mhalts&ellitlaqtixacd/ niisdeconlun^onefedenteaiitexafccndcntegen
pif agradiifolisad gradu occideris&proidtiirab tisadloaiminfortuna^autadoppdnemadcon/
abarcntedCubifiniet^mimer^eritibipars uictoriz iundionuearueritilludunahoraqiiibm timebit
leueuanois.Sifrarpiceadpartepiignxrcdmalbu. motus dc exitus infui^entiu. Etdidt halihaber.
ue(iterfc£ii6isrcfmbaUdCeillaq acdpit^aigradii ubi fiipraqnacdditq^dnstertniniin quo fuerit c6
manis ad gradu j Iunx & ficic' a gradu foiis & ubi iiindio tielprxucntio antecedens introitii folisia/
finief niimerusibielf parspugnxiicItterfeQionis. rietedamnauericdnum termini coniimflionis iicl
iindefiinenerismarteireuolutioeanni cdiiifiu cu preueociomsqiizfueritanteintroitufbtis in can/
aliquabarfipartiu&maxlciifiiericifignoigneofl crumuelcumfuisaltcriustemporisiigniiicacqtco/
gnib.q^iilloannoerui lices dCplia.Etufuerit pars mouebunfcontrar^eeredidetcrraautgucrrarii
iiifiorixliueeua(ii6is fortis 8c no ddnata (ignific . quando fatiirnus fuerit in (umitatecirculi fui epici
fciimalbLi.qfuidonaeritdiiib^partis cenetis iicri elidi in fuaauge& luna feparandofeafokappli/
tace. EtfcrfmhalierituiSoriaillisqiiiuolnrguer Ciieritadeuicali(tatiierut,resdenacura iiiiiis iignt
ram. Etnhxcpsfueritdebilislignif.^^aliqnuin/ cariores.C^andoaliqtiisplaneta fuerit dns anni
eent de fcd!maIbu.ngnificatmSoi’iaduiupris falli &fucric in gradu exaltationisiuxapparcbucfiixli
taris.Ecmulcotiensexcrahiint^horxiqb^biint bel gnilicationesmanife(fedeclitnaC3& duitatesquz
laexlongitudineqiixeliiterduasinforcunasdean enintillinsplanetxeruntpotentiores. Sdafqjqn
gulude pidt' abarcnceoiVduob^^gradibusdC me iuppiterfuericdominusanniacddentinprindpio
diofrercosmeiem. Etlci^horaiiffoexptecurfus annidana nobilibus de diiiicibus de eo forriusipd
eiiisqui (i fuerit dircd^ligmficatq)«accnna erunt momenreiliiusanni.Etqiiandotoratriplidtas i/
apud recrogradationceius.Etlifiierit retrogradus gneafueritinfominacainreuolutoneanni aeddet
Cgnifi.q} acentia erucqncdmircecurluminiluo Iu/ damnadeocealionesmagnzdominisder^b^dC
melignifieatorisn^isdeicdmixtionelLiisliuecuj alrishoininibus: dedeconrrariodiccontrarium .
ligificatore plebislignilicanf multxiniurizde Ia/ Qiiandolignuundedmzdom^deeiusoppolicu}
trones:6ehoc(ifiiericifortiinaiangulo. Etli non fueritfortuacuiluishaizCgificatq? nobiles de dni
fuerit i anglb de fuerit retrograda noeee cerrx ligni multii bonti habebuntidC qn ambxinfortunzfue/
ictiiusdireflide fuerit de no critdaniigeneraletoti rintcoiimdzdeeuenerinttalesinalcedeceaiiciiius
ppfonincomifceafei^luincluminidniarcntisaut reuolutionisannoruaeddetdanuiomnib^homi/
culumiedmmediicxlifi fuerit lignilicatorregis de nibus. Etli tales ueneritfmedioczii morief rex i
(inoalpexehtafcnsndfignilieatdanuiUoanonili eodem climate, Etrualeseucnerintinanguloocd/
ntdnsanniaiitlignificator regis illa ifortiina. Ec dcnCiscrcdidi guerranibabebunrmagnupoHede
Cfuericmarsialiquoangulo^depucneritibidem daniiicabiintmuUu.Etlitalesfuenntiidaixideriti
duiifio3d,aliqueierminufuu,de,piienentreiolut6 quartadomodepopulabiin^multa loca dC cadent
adlocuiquofueritinouaroiundidemagnadep/ edifida.de fifuerintinaliquohorulocop;. Sedin
mucacfoecoinfiioisatnplictareitriplidtaceenmt aliisiudicaperconliderationetuarredloca i quib*
bcllaiptcquxcilli^ligniquopuenentdire&o aut fuerint r^esquieruntpotentes&quoru mandata
iregi6Lb'’q9za[cnseilludlignudelirr ligt6cabit li obferuabuncdequiuuicentdsconcranatcsdtqui/
tes de gumas.Qiiado fuerit inarsopptilit^rat'no biisleuitercomplebie^uotufuntillig habiierint'in
aiitiqdraturaei^defueritmarsde faturn^recept^fi afeenderein initii fuzr^ionisligniiigneu.de limi
gniri.iIIudpaucitatebeUopr .Etqnirenouaroefiie literC habuerint ipmiiptb medii czliuclqtinuno
ricn]arsl'ubradiisfignifi.guerras& litesillo ano. horiilocorfidLiorulitfigaiiigneudeialiquolitli/
& eo fortius fi fuerici ligno mobili.EtQ fuerit in II gnuaereuiidq^ambofintaereaidep coniufiioes
gnocoi no lignificabit hocidC fi fuerit t figno Ijxp .duoru poderoforu i lignis mobilibMcienf muta /
tignifi.Uresdegucrrascuronedecaide (i fuerit ime tioeslfat^^mudideabeorucdiudidib^tngnisiixis
dioc.xlide maxiei^dsngmfi.g} multi erucfnlpenG feient' inGrmitates 6i durabilitates rerum. Et ab
illo.ino:c6(iderat quotpdnsafaitisicoiqiiili fue eoruediundioib^i lignis coib^Cnetreges degenti
ritin.4.1ignili.muItoscapiosilioanno.E(iifueric busqdetitde Grynii diuidefpliis^inuno.Qua
dns qrtiinono frangent' ptbcareeresi illo anod( do‘ambop6derolifuenntialiquocdiudidiseoru
exibiintplurimiicarcerati. Etdkitalbu.ubifupra i'medioczlireuoiutionisatc|ieius fecunda domo
qlicuniungif iuppiccrcufatumoi,reiioluti6canni furgetquippKizabiteaqfuDt futura dCfacietaura
aut fuerit i qrtoalpedii abeo iiel i opponeiluld G / bilia dC faaa miraculofa de illa fada eoru erunt de
gnif.exiiuifuigetiuiiUoanodehoraunhoccrit eu naturaiftiusligniiquofiierintdedenaturailH^ter
critiuppiteridlredodom%eautiexaItac6efua8C mini. EtrilunafueritiundacuminartcinlaCiM/
ibora ccfTidis fux ialiqiio anguloru aut apud forti dineaccident permutationes domiorum de mulra:
tiidinefiiardl lino fiitiiteiusapparitio in illis agii interfcdionesdC multus languisdcllnietitr de per/
lisilludigiferitcupueneritmefistlli^aniadlocam deturresquxfuerintdenaturaiftiusligni.Quado
fortuaruabalciite autaboppdecojscGcdi fortua ambxfortuxiugefdelunaplatitudme fuerit luda
^coiGgnomenGsdeaQnus.QijodGpucnecitan/; ciUoucGgnificaciullitiamdC quiciefie fcniliutcti]
TraSatus.J.
Et(Iluna’ta!iterfiiericwuencrengnif.gmi( 3 ia&h!
!aritat£S&raiiitccorpo^.Qu.idopl’afiicriCin ini
tio ingrediedi fubraaii.^ foliserit ad fimilittidinem
adiicrrarji££guerarii.& qfi fuerit iiindiis dimittit
iiirtittefua.Et,qiicxit,dcfubradiisfigiit.iiiflitia,bo
ni(ate& obedietia.C^iado luna iiingi^ alicui pfi
^logitudineSCp latitudine nopotclTcqnappeat
Hgilicatio illi^ligni aciUi^ pfx & eo^, natura & eo
rucomplexioin hocmudoauirtiitcfignificatom;
&ei^eleuati6erci^ fadafuauda pfa qui colliget
luiafua.Ois res q tarde accit & muUii durat & ita q
tuiitaf 8i tollit' & danat' &,mult»duratin fuo di
no& ede natura faturni Qi deei^lignificatioe.Ois
res quT cito accidit & dcftriiit' et cito 6C ite?: cito
reuertif eftdenaturamarris.Etoisrcsquscitoac/
ddit & cito dcftruit' & durat diu dcflnifla ecomi/'
xfadenatiirarat!irn!& martis.Stat^cop: regis ticl
dniqiiiexaltat^eftafpicit' abaPcntefiix regnatiois
& fiiop: locori! iufpicief abci®*mediocdo. Et fu
perimi codeca.5.dicit hali habenra.q) aptare debes
afens in lignis gradibus & minutis & aptabis loca
planctaK i longitudine & latitudine & in alcelioe
& defccfioe corii ad feptetrione &mcridic&uclo
citate & tarditate fuis motib^i llatiocpria &
in oricntalltate&occidetaljtatcfiiaSi iattazir.Et
certi ficesocshosflatus dC cuftodias& apta.a.agu/
los & .1 domos in fuis locis & certifica eos lioraq
intrat fol primii niinntu arietis. Et (i afens illius fuc
rit{ignrimobileaptafigurashoru.;5.tpum ani quia
radices funt in quibus tga tranfmutant' & res miin
di pnnitant' deuno' flatu in aliii & deiina natura t
alia. Etfiafcnspdiftiifuericfixuapta figura itroi
tus folis in primii niiniitii arietis & no plus qa hoc
riifficit.Etu illud afeendes fuerit figniicoe apra fi/
guraduorii tpiimquatrutiier&autuniis.&.f.prin
opui arietis & hbra.Et filrnpta coniiifliocs & op
pones qua; fiierintante]iosintroiCiis:& dirigas eo
rii afeutia & loca planetarii (1 q fint i angulis. &i a/
fpice apte cuius cliniatisftantinfortunxutfiinori
ente iidoccidcteueircptctrioneiicl meridie. Et lifr
arpiceqiioftatfortunxapartibtisiftisdCcuflodias
oeshos ftatiis quos pdixim^gafiit radices ifiitiien
doflatusani& radices rcuoluriontl anorii mundi
Etdicitauc.duopoderofi.f.faturn^&iuppiterfa/
ciuntdiuerficates & mutatioes in oiiido peorumii
tatioesdcunatriplicitatein aliafiCde una natura!
alia& de unaliaizin aliaipotes Si affixa mulcii e/
ritfignificario planet^qnifueritdnstermini coiiin
fiionisuelpuentioisafcricisSimaxiefi luna dede/
rituirtuteruaei cxnteipfadnaani.Significatipnes
afciiliu ano^ mudi funt fignific-ttiones generales .
Et lignificacoes alcntiii alioru tpm fiit (igiiicatioes
fpealesihechalihabenra.ibide. Etdid albti.nbi
Cipralilladif.pria.gioportetHt cofiderfef afcede
tiaiceptionu qrii rememoratione pmifiim^q li fue
rint Cgna mobilia reuoluanf.qrtarani&iudicen^
fcilm quartaani afeutia eaptfcam q» prxmifimus
quoniam no effafcniibusreuolutionuearuuiitus
cum fuerit (ignum anni mobile quiailludlignifi/
cat multitudine altcratioisi ilio ano fc<2m femone
qrtajt.Quod fi fuerint duo?: corpm rcuoluafme/
dictaies eoni & no qrtJEcoy qiiialciitia duo?: cor
poru fignificat afcfitia duo tpa anni. Et fi fuerint fi
xaopabcrtsfcim afeutia anni : qin fortiora fiit cx
teris partib^eo?:&^ipuefifignificaucrintdnia/
fcendctiii corii ex filib'^ afen tib‘^coru ex fignis. Por
ro di qliter feiae' liora appitionis fignificationii cx
partib‘-’annifS(,fortitudohoriifignificat6ni'icis ex
ipfisextrahic' adnisafccdenriuqmfi fiierict fignis
mobilibus fignificatq’accntiaeop:fortiiudocruti
qrtaprimaanni:& fi fuerint duorifcorporii cadet
imedictateani!& fi fuerit fixacadetifineei^.Opor
recctiitcofiderc^quinfortunac' aliquod fignoruj
indireSo infortunaru ei®exJiic<2ionc radio?: eo/
riiadcaqiizcx’qrtouclexoppofiToafpcSiii qbiif
ciicphoriz6tib'’fint:q)fif«ermtipteorietisfign.cp
pplmqiconfequefexiftoerittcrraqfueriti parte
oricntis:& firrerltlocutoiparte occidetis: g> fi fue
ric in medio cxli fignifi.qi pellis & malu appralil/
denteerra orientis & pteocciddale& ^ipueqell
exeai parte feptcntrionis.Et fi fuerit » angulo terra;
fignificatqjc6lcqiienf’depc(lcterrxqfiicritl par/
meridieithircalbii. Et debes obfeniarebasregulas
ia recitatas fc(£m fniam albii.fiC hali habcnr.iomni
busdiflinfiionib^pcedentib^hHi'’traflatiisfccudi.
Et dicit hali haberagei ubi fiipra cap.4. q? fi fuerit
marsifortunatorireuolutione anni mudi afpides
Cgificator&s de malo locoiiel malo alpediuiudica
mortalitates & infirmitates eodeanno & lites & (i
miliaqiizfiierinCde natura martis.Et fi afpefl^ fue
ritfatiirniuiccmartisiudicadctradiones& multa
mala.Ois pia qui fuerit dcqdratiira Colis fignifi.SC
addiiritruanaturaSf ppriciateq fi fuerit fortuna
figificat regno fortuna di bonu & uidoria & gaii/
dia Si quietes & alta fcct m filem natiits plkfa.Et ii
fiieritinfortiiat^^figni.grauitatcs&timorcs &ma
laqusaflilant^naturispra?:. Quando renoiiatio
annifiicritdiurnadf marsfiiericiqdraturafolis uf
!ei^oppofito& fueriti figno mobili ifuigetexerd
tus dc regno fuo qui auferet eu de fuo regno 8 i pof
fefiio.Etfemper rcfpiciesmartemin reuoliitione
annifi fueritin figno igneodanuiienietregi 8 C re/
gno a parte orientis .Et fi fuerit in figno aereo ueni
et dnnu a parte occidentis . Et fi fuerit in figno ter/
reo ueniet ddnii apte mcridiei.Et fiin figno aqtico
ueniet danu a pte teptetriois . Sciafi^ qn acciderit
ut afens reuoliitiois fit aries Si fiierit fol in eo & iup
piter& fatiim^inexaltationib^fiiisfignifi.^ reges
difcordabiintinuice& nitet' unusalteri dnari .Et
ficuhocfiieritmarstexalcationefuafignif.interfe/
£Hones & lires & ^lia acfanguinis efFufionein tec
radCinofb^dimatib^dnnueritc6einhoib^& ptie
risde belliis Bi i auib^dc durabit hoc donec appli/
cet quarta; i quo fuerit iuppiter . Et fi luna (ifr fuerit
t exaltatione fua augmetabunf rixx & iterfedioes
itotoanno. Etnexfitibusbisplanetis hoc modo
DifKnaio.ro. lo?
accidit ut {Int in angulis cnint rixa; & difcordi^c in
terr^es.&flaccideritinruccedentib^eruiicdircor
dixinter altos liomines& diios & ii accidcriti ca
dcntib^eruntdifcordixipopuIis.Etiiliippiter iid
fuerit in exaltatione fua tanren faturniis di fol fuc/
rint in exaltationib’ filis difcordabunt reges unus
a parte orientis & alter a parte occidentis & erunt
inter cos rixx dC prxiia . Et quando acciderit ^
ucmis iit domina anni aipice il cii in malo loco
iielinbono&afpiceiimilircrfolc&eiuslocuqaia
fi folfiierit i malo loco & fiierit dnsani in bono Io
co fignificatq; populus &.gens habebunt bonii di
fortuna. Erfirom dnsani fuerint abo d.1nati&i
malis locisdanu & malii erit generaleregi di ppfo.
Etfiabo fuerint in bonis locis bonii erit& profpc
ritas generale regi di populo.Et qn iaturnus fuerit
in aiceudenteani accidet r^i proprie. Et fi fuerit i
fc<£a erit danu i ei^fubil.itia:& iudicabis p alias do
mosfcjmnatiirascaytiqin in, S.fignificat mortem
fuo^ militu.Etin.io.ericdanu inillisqiii tenet de
eo.Etqn mars fuerit in fcfladomoafolefignificat
interfediones & fortes & pauca Icgalitate inter ho
mines fi£ hoc erit in locis & iclimatib^ qiix fuerint
de partitione marcis £C in quibus habet mars dniu
Etfiluppiterfueritincauda imaloloco figniiicaC
tnortealiquo^ hominu di iterfcSiones:& illud ii
gnificat fi fiicrit cobufiusquia tucfignificat defiru/
£)ioneiudic(i atqj plato^ di religiofo^ & domo/
ru religionii.Ecafpicias qnfortimxfucrintibonis
locis quia tunc fignificant bonii fcdlm naturas &'p
prietates ifio^ loco^t i quib^, fuerit fci£m fiatus
uitrutes qs ibidd habuerit. Et fi uoluerispnofiica/
rei quo accidet res illa afpice luna &martequi fi fue
ricin (ignis mobilib^fignificantdies.Eriiin coib^
res illa durabit per medietate ani. Et ii i fixis dura /
bitilla res a prkipioaniuft^ ad fine : di afpicias Io
cudniafcedctis" gradus fiiiiigni trafiuitSt
des uniciiic^ graduiunumenieuelumidicuel una
hora.EtprapotensiSgaraeilifieqmTucritiangu/
louelin fuccedeticu maiori potetjaanidcdniafce
detis . Et fidns afentis fuerit in bono flatu fignifi j
cai faluatione regis di enafionem ab oi malo .Ec fi
fuerit in fc2a domo talis habebit utilitate fux fiib /
ftantix: dC ficdccetcrisdomib^fcifm pprietates ea
ni. Et fi acciderit qj fol & dnsdomus ei^fmt iodo
mib°itineru fignificat itinera generalia regis di fuo
ru milicu diuitu di popli fiii.Et fi tuc fuerit mars
inanglb&afpexcrit foleScluna debono afpeSn
di forci.fignificat $ca ifi;oBt,ltinervi erit propelUn
do ftios inimicos, ^fldoqns decimx dom® fuerit
fortunatus di I malo ftatu cadens & i afecSu ifor/
funap? eucniet danp officialib® rcgtb’,Et fi diis de
ctmx domus fiterit fortunatus fi|niiicat profperita
te eofc.Etqii dominus fc^x domus fuerit idomo
cadenti di mars afpexcrit eu fignificat m rex expen
det multuin caufisiUtiu di guerris.Et qn dominus,
ii.domusdtdnsfextxfuerintdbocadentesaban/
gfis figvfie^ $ cex appodiabiife de inimicis iuis di
dcillisqiundobediuntfibi. Si tioliierisfcire cam
itineris alpicei qua pte efidominiis domus qiiartx
di qiiiplanecxafpicianteu di mifeeasintereos. Et
afpice partefortunxga ipfacllfignificatorfubilan
tixregts qux fi fuerit tforcunata rexdiiKpabitfub/
liantia di iudi^ fecSm iforiuniu ptis cclati qux fi /
gnificatmoresrcgis.Etfiifortuatorfucritmars in
tcrficiethoies fine iurc& interficiet rcligiofos&iu
dices dC maxime fi fuerittfignis huanis.Etfiiitroi
tu ani LicI alicuius temporis fuerit mercuri^orienca
Iis fignificat regi di fiiis fcriploribus magnii bonii.
Etfi fuerit ifortunatus fignificat eismalufiCdanu
magnu.Ecfiifortimiu dedanii fuerit pmarte figni
ficatgj rex accipiet dignitatesab officialib^^dC feri
ptoribus fuis & irafcefcotra eos Si cancellarius c6
mittet fraudeinftiis reb^.Quadocu fignificatore
regis fuerit in fuofigno alter pfa habes ibidealiqui
dignirateiudicagjugnificacoqihabucritrexdebo
noiielmalopilliierircoisineo&rua focierate.Et
fi luppirerfiieritiftcdt fueritpotensi iftoloco erit
iIludinmaiorib^eopi:dcfc<fmboc iiidicain dnis
dCinpopulo.Etafpicias ad parte liris & ad parte
audaciede ad parte uiflorix.E t fi partes illecu fole
fuerint uel i aliqnadignitatu folis .f. in aliquo loco
1 quo habeat dniu fignificat q) rex uincet adneriart
osfuosdCappodiabitfedeeis. Etfihxcptes fuerit
cu dnoani ud in dignitatib^ fuis fignificat qipopu
Itis habebit bonu ex parte regis 6C lucrabitur per cu
Quado in reuolutioneani mars fuerit ibono ftatu
(ignificatq>ua(ralIiregiseruntobedientesregi& le
. gales.E t fi cu hoc dns ani fuerit ipie uidei j mars ere
fcet dC multiplicabitur bonu dC obediadC Illitas
iialTalo^ aferaet uerfusregeidC qn marsfueric Ifor
tunarusetdamnatus fignificat qihoiesinobedien/
tescontraregeinfurgenti&qnin reuolutione ani
iiiuenerismarte in aliquo quaruor angulo^ iudica
bislites.EtcaIitiseritfc<fmnaturafigniinquo fue
rit mars & femper in reuolutione anni reipiciasad
marteq» fifucrit in bono (latu melioratii erit nego
tiu uaiTalo^ regis di militia^ fua^.Etqti fuerit i /
fortunatusfignificatqruiles ifui^et contra domi/
num d( altos hojes.Et quando fiierit hoc modo dC
fuerit cadensaioue fignificat 97 lites mouebunf dC
inimidregis litigabunt eu.Etfdas (latus dC caufas
litium a natura figni in quo fuerit mars. Ec fi fuerit
mars fub radiis durabunt lites dCguerre& guerra /
buthominesp mores & fraudes d< faflacohoper
ta& celata dC durabit hocdoneefiat orientalis dC
tucabfcidef res t di fimiliterquando mercurius fue
rit fiib radiis { reb'’ regis fignifi .tarditate dC feripto
ru di caufidico^ fuofcdc {potetias in oibus caufis
fuis dC durabit fuper hoc donec fiat orietalis.Qua
do luppiter fiierit i tertia fortunata uel fc<ia fignifi
caf itat’ nobilifl hominfi & regu dC iudicu:& fi fue
rit retrogradus iielfub radiis fignificat qi iiiles ho /
mines imrgent cdtra rege di uincet eu;& qn mars
fuerit i figno mobili fortes lites fignificat : &qn i fi
gnocol erit lis uno tpe d( alio tperemouetur dC qn
TraaahjS.;.
fuerit i (Igno fixo remonetur . Ef qn fuerit i figno fi
*o fignificat fortes lites irer reges & ereftos.E t afpi
ctasadlocur^is&adlocu auxiliatoris cius&ad
locii inimico^ cius & inobedieatiii (ibi . Et fi iniie
neris mercurii! afpicietc liiclocaipfocxifbctc.ippo
diato iudicagj lites deficientp mores & fraudes. A
foicedomu fexta a folc & fi mars fuerit in c.i iterfe/
aion es magnas (ignific.nt&uincctrcx& forti^crit
resipartefigniiqiiofiicritmars.Etfi mars fuerit i.
£.aIiina(igiilficatirerfeQiones& ifirmiratcsinho
niinib^.Ecqnado abo liiminaria fuerint ifoitima /
taaccident itcrfcfiioncsi militib’ regis 6i i fiiis au/
xiliantib’.Quandofatiirniis fuerit iforiiinatiisiii
nu erit in re^participib’ noflris ca^c ois pia q
noafpexerit mcdiiicsH inimicus efi rcgisiloca in
quib’ fortiinz fuerint & Ioc.i quziplc-afpexerit 11/
gnificantbcmi! in naturis fius.Et locain quib^fue/
rintifortiinz& qua: arpiciancd.ini'i inaniris filis ll
gnif!cant:& fi afccndcns & eius dns fuerit d.innti fi
gnificat qr d.inii erit i rege & i altis boibiis.Et fi da/
nn fncritin medio czIUiel in cius dno eritdaiu! in
reddiiib^rcgis& in iilisqiii tenent illos.Etfifucrit
danu iiiqu.irt.tdCeiiisdnoeritd.aniiin boibusre/
gispcarccrcs& fimilia.Qiiadodnsdcnniardoni®
fuerit danatiis fignificat danii accidet regip ntei/'
ritaceruzdomiis.Qijadoiunaiuflafiicritcu mer
curio augebit* potentia feribano^r 6Cquado iii£l:a
fuerit cu ioueicerfeftioncs & lites fignificat . Et qfi
iu^a fuerit: cu marte multas eobiifiioncs & lites 6C
rixas multas fignificat.Et quado mercurius iilfliis
fuerit cu !imafignificatpofl*crcrib.ano 5 i:.Ecquado
mars iuflusfucritfatiirno fignificat morte fcun&
lites & plia & qfi ififlus fuerit cu ioiiefignificat iter
feflioncs&lites.Qiiado Iiippiter iuiSiisfiicrit cii
faturnbghibefoe malli. Qiiadofatnrnus fuerit iti
fi^cu capite deprefTione fignificat altojsc liominu.
Etfifiieritiuiluscficaiidafignificateffiifionc fan/
gnihi5 6£ficcitatc& p.iiipcrtatc di mulc4dana:&
qiiadofol fuerit iu&iscucapitcfignificat morte al
to^ homiml & apparebiit reges noni qui g iiiolen
tiaregnare uoluiit.Qiiando luna tufla fuerit cu ca
pitcintromttcntfelioiesdearniis&detitib^.Qua
doliippitcrioa^ fuerit ct1 famrno fignificat iiomi
nibustrifiitia.Et.fi fueritiragiSario fignificat mor
tcni regis .Ef fi inftiisfitei itcii marte fignificat dam
nii in altis boibiis.Et fifiicritiOftus cu mercurio fi
gnificat declinatione feribano^ dC niercato^ & fi
fiieritiiiSuscii luna bonfi homini! gdctiir& habe
bitpopiiliisdolorcs& trifticias.Etqfiin rciioliitio
neani fuerit aliqiKi tfortunai anglb fignificat guer/
ras&iterfcflioncs.Etfifucritdircftaeritres qn re
trogradabi tur.E t fi fuerit ref eograda erit res qfi mi
fccbiflumineciuscilradiis fignificatorisregs.Etfi
ifortiinaafpcxeritarccndensdcaliqiioloco&non
deangulonoericdnnu in hoibiis generale nifi Iiiih
dusforctcomixtuca liiminedni medii czli. Eidi
dcalbu.afpiciasin reiiolurioneani ad quadratura
folisdcfiibifueritfottunafignificatpotcntia regis
Etfi ibi fueritlfortuniafIgntfi.cotr.'triu&hoc erit
fcctm iiirtutc fortuna: ucl ifortnne. Et cu mars fuc/
ri t in reiiolutonciiniin quadratura iiel i oppofitioe
folis & rcuulittio fuerit diurna fignificatgucrras 6C
inobedientias regu & aliquis rex pdet liii! regni! &
hoc erit dc diuifione figni in quo fuerit mars . Et
fiiuemisfiicritcufafurnofignificatqidanucritidi
iiitibus & nobilibus hoibus. Et fi caput iundtfi fuc
rit cimi faturno penas& in uolutioncs fignificat.
Quando fol&aominus anni ambo fucnntinb
cis m.alis fignificat qr anus erit malus regi & popii/
lo.Et fi mars fuerit in odlaua fignificat q> hoibus ac
cident magne itcrfcclionesSt maximei regib^&i
fiiisaiixiiianCib^.Etfi fucritifigno mafculino erit
mors in mafciilis. Et fi dfisafcendentis fuerit faliiiis
ab infortunis & in bono potens fignificat regi po/
tenti;! & gaudii! & fimilein filis reb'’. EtTi liippi/
teriiireuoliidoncani fuerit pricntarurafpcxericfo
lcmfignific.ifg) uincet rcxRcuadctibonu.Etqua
do mars fuerit dfis ani & recrogradabit’’ in locoda
natoi ifto ano ucl tfignoextr.ieonccibi fuerit for/
tima iilfla cu eo ucl qcu afpiciat figi, cp inimici mo
nebunt'' cotra rege di monebuntur ci lites& gucrrz
Qiiiidoinreiioliitioneani fuerit ucnus di merairi
us abo ifortunati fignificat g? populo d.1nu euenicC
expaitcregis di filr accident dana regi ex parte po
puli. di eo forci^ fi luna finiiiitcr fuerit fortuata qa
tiincfignific.it cffufionefagiiinis&trifiitias&da/
nu erit regi generalc& populo & multiplicabunt
Iites&gucrrz& maxime erit hoc iptitione fignii
quo fiierithzc halyabenragclin illoca. 4 . Etubi
fiiprainca.^. recitat hal/quzd:! difla hermetis di /
cens fi in rciioluCione ani luna di Iiippiter fuerit co
iunftifbliinarictcfignificant iufiitiri&l^alitatei
ccrhoies&qnucniis& marsiudi fuerint in tauro
erunt mendacia &pditiones miilrz dC dcftruftio/
nes regu & nobiliti&dcmotanis fiirgetiiiles qua;
facictguerrasrcgi.Etqnfatiirmis Iiippiter fiCmars
iudifucrintintauroexibutregesderegniseopead
alia regna& erit niiiltamortalitas.Etqnfol iienus
£i mercurius iufli fuerint in geis erit danu in feriba
nis&dchisquifeintromittutdecdputationib^^dC
militia applicabut adr^efiC accidet dnnfiinhiie/
ribiispIatroes.Etqiiado faturmis Iiippiter. Mars
fol liinaucniis iimgunt'’ in cancro boni defefiu in
omni re& accldctnmorinhoibus di rex faciet de
leda hominib^ & tinusalteri.Et quando faturnus
Iuppitennnrs& Iunamn|unf in Icone litigabunt
& interficicntferegesiuice&accidenthoibusma/
' gis timores 6i dana .Et fi fol cclipfef i uirgine p au
dn&marsfueritibiiiidusfoli erunt inter nobiles
& uiles hominesiterfediones (i lites magne. Qui
do mars & Iiippiter fuerintiudi in libra fignific^
malu fiatil nobiliii.Quado faturnus marsdC uen*
iungiintinfborpioner^escxibacdeterrisfuis ad
alios&difcordabunt adiuice& ^teribuc tretigas
inter eos.btfifcorpionefiieritafcendcns ani &la/
tiirnusibi/ucrit&niarsiuduscumeo longe abeo
Diftinaio.iJ.
tamen in partitione afcendentis SC uenus fuerit co/
bu(la& nippiterrerrogradusiudicaomne malum
guerras SC lires di depr^iilationes uillap: iterfedio
nes U mortalitates & umilia quiafcorpio.en ifor/
tima efigno^ncutedeiusdnsifortuna plancta^
Quando roLraars&mercuri^iiingunt^incapricor
noerimt multi ignes & cobudiones & multi latro
ncs.Et qn fol niars & (arurnus iiingu tur 1 pifdb^ (i
gi'ficacq7rexiterlide6hxchaliaben.ubirupra- Et
poderiusi ido .8.1ibroca.24.didt ^idus hal^^qn
in reuoluttone ani mudi lunaiungit' cu ueuere aut
ct1iouc&iicniJshabueritradios& oeddit antelu
naacddithoibusbonu&habundatia et meliora/
mentinetniunaoccideritante uenereetipatucno
habuerit radios morte regis in terra orientis (igni /*
freatinterdeiendo euueldadodbipenas.Etquado
hxccoiiinflioquapdixinnis fuerit cnioucerititer/
(cQio Bi Ggnificatioitcrraocddentis.Quandoiii
giturmarscuioucinuno fignoeritrexin periculo
donectran(t€rit.7^.diebuscufuisno6Kb^.Qiiado
neniis iimgitur cu faturno accident metus & roba/
risiterraorientis.Quandomarsfiieriticapitema
fionisqux nominat' algazafiielieiusmedio ligni/'
ficaf yj reges Iterficient Icigte terr* ubi fuerit mars
hxc hal^rin illo ca.24.Deindeinca.2f. dicit j^did^
haly quando luppiterafpexeritfatumil ex quadra
turaapparebunt rebelles qui aduerian tur regi dC p
quirunt regnii eius dC dgnideant mutationes & res
mftasinnegociis regm&fimilitertlege.Efli hic
quadraturafueritexfuo.io.lignificatq) accidet mf
t* rixi &c lites itcrliomines dC ^cilc iter altos hoies
Etquadomarsiuflusfiieritcu faturno faciet unus
homo alteri fraudes&deceptionesdC accident in
hominibus pculTiones dC munera di miti defeSus.
Etmaxime (1 fuerit hocidgno humano & accidet
impedimentii phominequi erit de terra qiized de
panitioncilli^ figni 1 quo iiigunt^.Et fi iftcafpeSiis
fucritde.vuetde.^.fignificatdjnu in caulis nomi/
num&difcordias inter homines rationelegis.Etfi
arpc6tii5fueritde.4.dus&dequadratura eruerunt
nuilta furta & multi robatores. Et fi hic quadra/
Cura fuerit a fuo .10. accident populo anxietates dC
mala ex parte regu&ipfino erunt cis obedientes.
Et fiapplicatio fuerit de oppofitione fignificat^
homines rcmicedifcordabunt&habebutfeodio.
Qiiado fol applicuerit faturno de.4 .8C fuerit a ftia
lo.domo accident rcb^auxietates & labores di mo
tusmagni ex partefui populi 8( miros de populo 1
carcerabunf.Etliafpedusfueritdeoppontionere
S :alrj|rtabHnf wligiQfishomlnibits depopulo,
andoHenus i«n^r'cS faturno (Ignificat danfi
in^to elTelni accidat hofbqs metus irifijtiai
Ce difeordix Si rpes ac^dent indigendi ^ anxie /
tates populo .Quando luna iugit^t faturno figni /
ficatmiilras trilHtias Ce danahominib^ratiQne car
ceru & de populationis ciuitatil ,Et fi fuerit appli /
Catio de,;,uelde.6.fignjficat Ce carceres depopula
tionc$ ^ ttifiitias multas fie Utes.Et fi fuerit appli/
catiodefiia.TO.domo 'accident populis fic regibiB
difcordiiC lites& capient' multi de populo pro
pter difeordia r^ii cu ipfis.Et.di marsiugcf cti io/
iie fignificatmibs lites & pcultiORes & iiulnera &
mulfoscr{icefignatos.Etfrapplicueritcide.5.ufde
6.fignificaretiii multos criicefignatos& lires ratio
ne legis.Et fi fuerit de quadratura fignificat q7erut
rebelli multi & multi iterfe&oes SC deleda& nnil
tos latrones fignificat.Et fi afpcfliis fucritdeoppo
iieenint in hoibus multx lites 6 i rex factet mira ma
la populo. Et qii 'fol alpexcritiouedc, quadratura
& fiierithoc ab eiiis.ro .domo maifellaiitfiiriatCC
fifueritafpcflus deoppofitionecrut multi lices CC
intullitiiiqii mercurius afpexeritioucdc quadram
ra& deeiusquarca domo accident caiifxSC rixii
tcrfapienreslegis.Quadofoliuausfucritcfimar/
tefignificatlitesCe icerfediones multasiterra orie
tis.bt fi foeritafpeaus trino [ielde.6.repetTosdili/
genclegcdCjudiCabuCpca.Etfiafpeausfueritdeq
dratura di a fiia quarra fignificat lites inter reges&
fifuerit hic a fua.io.facient iniufiitfd di deleal di
extorfiones & erui mfti cobulKones, Et fi afipeS*
fuericde'oppofito fignificat ircrfedioes&lites mf
tas.Quado mercurius iilgitur cu marte accident ‘fa
pientibusmolefli*& triftitii.Ef fi fiierit afpeSus
de.4.5£ abcius.io. intromittent fc reges dearmis.
Et fi fuerit afpcQusdcoppofito accident hoibus li
tes&decepcioesC IterfefHones fiirtaSirobariz.
Qiiadoiuflafacritkinaciimartcfignificat cffitfio
nelanguinis & medacia --di fifuerit afpeff'de.4.fi
gnificatdciedu regis & ^dabitur & extorquebit!
iufie.EcfifLiericafpe3usdeoppofito emnt.|jtesd<
lcerfe3iones & falfitates muln. Et dicit haly in fi
neillius.if .capituli q; omnes hiconiundiones dC
applicationes quas diximus de planetis quddo ac/
ciduntireuolutioneaniapparebimc&erucappo/
diatifignificationeseape.Etfiacciderintintempo
ribiis quarta^ apparebunt tn non habebunt.ta ma
nii polte ficutin reuolueione ani.Sed quado, aed
imcin aliis tpibusabifiis fignificationesfui erut
debiles hxchal)^. Etubirupraca.f.circamediu di
cithalyabcnra.qi albu. dicit 91 fp debes afpicm ad
flatu lencfchaldregis.azoneafpiciendofiifieeft in
angulo & 1 bono fiatu uel malo exhocfdesila/
tiifenechald.EtfiinreiioIiitioneafliluppiterfue/
rit cobullus uel retrogradus m udo ad oppofitione
uelifortunatus a faturno fignificat g) illo anno rex
lafiigabit fuu fenefcbalcu uel forte interficiet eu uel
auferecfuuofFiduab eo.Etlifueritliippiterorieta
li^ftlfuatriplicitate potes eritfcnefchalciisinbo
no (iatu & mars erit fignificaloridi® qui mittit ma
litiaregis.Vndcfiinraiolutioneanifueritmars ex
oppofitofaturni fignificat q? rex nafcef cL illo ano
di uilipendet eu 5( accidet militib^grauitatesiSc fi
tnarsfiieritlquattafaturniuelin.a.ioiiis uelin.4.a
bo^ habebfit milites illo anno lites cfi fuis inimicis
&pdenlfaliq illope Sfmiitabutfede uno loco a3
locil 5 i aliquiibdt ad iiiuandu inimicis re^.
Traaatus.i.
Et cu hoc gj dixini^ niars fuerit dns dccims doni®
rexibit de terra fiia.Et li mars fiicrit retrogradiisfi
gnificatgj ifto ano milites erutdeiiiSi & fiigirit.Et
fi «1 hoc fuerit marsi figiio humano & fuerit ifor/
tiinatus erutiterfeflionesimilitib®,Etcu hocfignti
dccimadomiis fuerit linipidu ab ifortitniis & da /
nis liocgj dixi habebit rcmcdiu.Ecfi fuericifortu /
natudanuaiigcbit't Etubifiipraca.6.dicitpdi5®
hal}' aptadominii coiuiiflionis uel puentidis qua:
fuerit ante introitu fohsi principia arietis 6C ei'’ an
giilosdc lOcapfa^ 8i afpicclunaqn reparat' abilla
coiunSioneiielfiientioecuipia^t applicet fliiitrii
illeplafuerit fortuna iielifortiina fortis uel debilis
&«:<£inhociudicaieirepopti!i.EtfiIui)afueritde
bilis urperegrina&applicucritifortunislignificat
poplo malii .Et fi applicuerit luna ad marce&fue.
ritniarslfignolnimauoeriitnirfie itcrfcflioncsflC
Cinguinis effuliones & eo forti® fi aniisapplicuerit
ad tocii in quo fuerit marsi cdiundiioneningna uel
ad locii in quo fuerit in coiundioneqiiorucuqipla
netap: augmento reuolutionu cade ufad [octiiquo
fuerit ipfe niars finitio illi® l^isqihifli funt ani qui
lites iterfcflionesefflifioues (anguinis fignificatflC
enint lites Kgucrreipariitioneiftiusterrarqurcfuc
ritdcfiiiiilitudinefignitqiio fiieritmarsiradicib®
fdiflis& qefcetlisifto ano quo mars cobiirit' aut
intrat cobuilione uel qn intrat cafii fiifi uel qn i up/
pircrc6buritur& afpiciaslocumartis i ani retiola
tione Si i radicibus ^didhs.Et fi fuerit orietaiis uel
ocddentalisfeptetrionalis ud meridionalis & iu/
dica qi illi qui fuerint ipartei qua fuerit marsiiiccc
Etqnfamrnasfucritappodiatusircuolutione atii
& fucritalmutazlocopieappodiator ifinefigificat
inhoiL'iuspopuIati5cs& quictesi&.qnfucritdcbi
lis& ifominatiis fignificat dellriidiones & depo /
pulatides . Et qn mars fuerit in reuolutione ani fuc
ritappodiatus6cIiabueritpartei.ino fignificatgj
gentes illi® climatis uincent&fcappodiabiitdciiii
micis filis. Et filr fuerit mars rctrogrndtisuei debilis
cdbuftioncs fignificat lites & fanguinis effufiones.
Etqnfolfiieritappodiatiisircuolutioneani&fal
aiisornanf reges & nobiles & pfeshoiespuenient
-ad dominu & qua: ad iiocapti fuerint exaltabunf.
Etcduenicinbociitpotcntiafolrcgit iuiceafeniis
&fac.ii.doniosabcoficiitfuerintabarcnte conii
dereslignificattonesifia^ domof: & locope 6i t/
^diis fortuna^ & ifortuna^c ieis & iudicade q/
cucpdomoficutc6uciiit& ficutinucncris.Etiiidi/
cabiS‘Vdgib® a foic feim qjiudicas pplbadno ani.
Et fi ibl fuerit debilis dc i malo loco rainiief tialot
regildc decrefcctfiatusco^& facietmaleficiaspo
pulo & accident dana & grauitates multa: ex parte
r^ii & doniinojt ruop£.Etqnfatiirmis fiierit dnS
anidC fueritiKfrogradus i libra fignificat lites inter
regesqiii funta parte occidentis & feptetrionis. Et
finiericinfcoipionerctrogradusfignificatguerras
lites mortalitates & epidimiasac danaihoibusdC
niaxiineingentib^inliilajt.Etarpicepiamicui^ter
mino faturnusefi & i qtiolocoidepla dns termini
& in qiiib® pictis yicit radios fuos.Etiudicagj ac/
<ipiendicrunCipartib®rcrra:iielciuitatib®quxfiie
rintde ptitionc ifto^-prape .& hoc erit peiusfiafpe
fius erutilliihimiciti.T.Etfiluppitcrfiierit elaiat®
fiip fatiiTuuj ih zodiaco fignificat gj ifurget lid fup
rege qui fcipiet teneri in hoibnsrationc& indici /
aim&fiplsafpcxerintiotie habebit idequi aiTur/
get multos auxiliatores & fe appodiabit fup rege.
Et fi planetjE afpcxerint faturnii & no iouc uincet
eii rex s & qn lappitcr fuerit dns ani & mars fuctit
elcuatiisfuptu i zodiaco figni ficat gj fupeu jfiirgct
ercdusdcregnomalo.&guerrarius malefaflor&
homicida & cfEifioiic fangiiinis.Scd rex erit iud®
bomis-&reSiis.Etfctcsquisco 5 :iiincetab afpefti
biisplanetaptarpiciendoqiieeo^: magis afpiciiint
& adiiuiat plieflc iudic.abis fctJm liacuia in cogno
fcMouiftore.Etfciasgifatiirnusnaturalrcd ligni
ficatorreguquiacdaltioromniuplagt & quiaoes
plkfibi applicant fiC ipfe nulfieop: & Juppiter na.
turahter (ignificatorcderefloptfiucrebcilum regis
quia fequit' Giturnfi i Ihs rebus pdidis & illi qui c6
traregeirurguntfimtpotentes utreges uelpapimi
nus.Et qn mars fuerit dns ani potens & fortunat®
& in bono locofignificatgjifteaniiscrii bonus mi
litibus & criit amati & honorati BC uincent inimi/
cos fuosde illi qui cudodiiit fontari.1 uincent inimi
cos fuos.Etfifucritmarsdanatus fignificat d.inum
militibus & tgnentib® fotarias & itroniittcntib® fe
de armis fic detegent' in terra terrores labores pau/
percates& guefrz & forti® apparebiit fignificatio
nes niartis in climatib® & terris qua: funt de iJtitio
ncipfius.Etqnfoi fuchtdiis anni potens & libera
malis fignificat gircxillius climatis appciabitfedC
odcndctfcpotciitiorcrcgibusalio]^ climatu.&fi
fueritdcbilis&ifortunatus debilitabif rexdC nili
pendenf nobiles & diuiie5& appodiabut fe ferui
& iiiles hoies fupreges Si nobilcs.Et qn folin reuo
Ititione ani fuerit in.ro .domo £( mars inafeendete
accjdcnCUnirio ani giierra; Si rixe iter gentes. Et fi
mars cuhocfiicritinfuocafii fignificat giilleguo/
lueritlitigarecuinregceritmalelegis& malus uite.
Etli cauda fuerit cti marte guerras<erfeSiones
fignificat.Ecfid[isani& fi^fuerintaboifominati
critdanum in rege & in fuis negociis.Et fiafcnsd£
eiusdnscuillis danati fiterint fignificat cp danfi crie
generale in regefic in populo Si qii uenusfueritdo
mina ani potcns& fortunata eritanusbonusapt®
Si quietus Si fi fuerit debilis Si danata erit anus oi
bonomendiais& erutieotridicisfC dolores fed
tn erunt pauce iterfeSiones&cadet multa edifitia
& apparebunt ftizfighificationes { terris Si duita/
{ibusfuis.Etqnmcrcuri^fiieritdns.inipotens&l
bonoIocojfaluusabffqriunisS^ in afprau fortua
nuiditinduscuds ericanus bonus w fominaius
pueris Si mercatptibus& co fortiiisfi fiieritrece/,
ptus a dno domusfiixquiatimcfignificatgiilli^
liint departitione iplius habebunt a tege tuagnum
Di(hii 010.12.
honore & iitilifatc.Et fi cadensud cobuftiis tid da
natiisfuericfiueifortiinatdsantf mali.'; locis figurae
figRificatdiminiitionetreddicibtisregu6(crc(cenc
mendacia 6 i falfitatesin hoibiis terrores & ^cipiie
iTcriptoribusdf mercatorib^Si apparebut h.Tc in
locisquxfiintdepartitionerua. Liinauerocufiie
ri( dtia anni potens Bi i bono loco 6 c faliiaab ifor
tiinis erunt hoies in Tuis iiindidis BC maximefi ipfa
fiieritmnc recepta qiiiatiincho*esbonu habebunt
ex parte regii-Erfi ipfa fiieritdanata erit iife daniii
mundo cu cius fignificatioesi bono&imab erut
uiagis apparentes & magis aHixx i eitiicatib^ qux
fiienntaepartitioncfigm in quofueritliinafortti/
nacaiielifortunacahzchaWi.2.ca.6. Etubifupra
ca.to .dicit hal^ abenr.qn nierit faturmis in reiiohi
tioneani dnsafcendentis fiue dns ani di fiierit t op
pofitofolis retrogradus aut fi fol applicer ei i figno
peregrino fignificatrixas& iterfcSiones iter iftos
deoricnteSe occidente& litesidiuerfis locis. Et fi
mars fuerit dns nni aut quartz figni ficat qi gens ter
ra^ q fiierit de partitioedus habebit bonu & Uini
cteo^ehabebuntmdu.Ecqnmars fuerit nationa/
tius di mouebif motu fatiirni ligni ficat definiftio
'ne SCabfcifionc progeniei & no obedictfenii fuis
dominis ncc gens multa fuis maio^ib^Etli etia in
iienerisioueniixtucufaturno udcumarte minuet
de ^difiis malis ITgnificationibus.Ecqn inucneris
mercuriu dominii anni iieldominfiquarts & ficu
hoc lueneris marce comixtiuii mercurio indica q»
in terris figni in qiio fuerit mars erunt iterfefltoncs
di anxietates magnxdi gucrrxdi maiores defirn /
entminoreshxcii(loca.io. Etubifupraca.ir.dic
^didus haly quando afcns Sni fiierit aries dC mars
fuerit in eoitelin bono afpefiu en afpexent& fiie/
ricfaliuis & limpidus fignifieat bonu & faluatione
in ifio ano.E t fi fiierit i n libra illo ano fignifieat li/
tesqLiiatnncdiisafcendentiseritin (wpofitoafcen
dentis .Et fi fiierit mars retrogradus fignifieat trilH
tias&axietatesinhoibusterrz cui^ afeendetis fue
rits & fi fatiirnusfucriti afente fignifieat qj accidet
hoIbii$ifirmitates& anxietates &trifiitixexparte
regisfuiin iftoano.Etfi mars afpexerit ibi de.4.iid
deoppofitoSefignoigneo fignifiatgiinterfidef
illo ano una pars gentU ifiitis climatis. El tempus!
quo illud eritdebetfciri ex gradib^ qui fuerint iter
eos.Etqn fol fiierit in afcntc di applicuerit ad fatur
nu qui fuerit dominus medii czll fignifieat q; hoieS
adunabuntfiiosreges&maioresubifiieritdnsme
diiczIiin.S.&fnlinfc^atimcem morief rex& p
detfua fubfiantia&fiiuhonorci&fciasqiqn foli
reuolutione ani fuerit i afeu te uel i medio czli figni
ficat cp rex erit iiilV* dC quiet® fine cupiditate bono
ru gentis fuat: 8C fi fiierit langiiloterrxrex habebit
illo ano multos captos.& fi (ol fuerit in.12. habebit
rexillo ano axietates di cogitationes magnas p ini
micis qui infulgent cotra eu. Etqnluna inreuolii
tioneani fiierit in afeendite fignifieat profperitate
& faluatione populi in fuis corporibus. Er fi fuerit
Iiinain quarta habebit populus trilHcias& axieta
tes multas & fifuerit in odaiia mortalitate! popit/
lo fignifieat & fi fignu oSauxcu hoc fuerit domi /
luismartiscritmortalitasp lites ScinterfeSiones.
Et fi fiieiit luna in. n. populus habebit illo ano mt'
tos inimicos. Et qn faturniis in, reuolutione
ni fuerit in. domo multi morientur inimici hoies
depopulo in ifioano.In.^.miilri eleuabunc^mati
homines & uilcs.In.ioJrcxcritreSiis & iicridiciis.
In .12. mortalitate i magnis ; & fi fuerit ibi retrogra
dus fignifieat defedii omnis boni di aiigmentuois
mali. Iiippitercu fueritinarcendenCeinreuokitio
neannieiiadenthominesabomnimalocorporali
Et quando mars fuerit in afeendente in rcuoliitio/
neanifigiiificatmultaeffufione Guiguinisin ifloa
no & fi fueririn tertia fignifieat multas rixas inter
affincsSc amicos. Et fi fuerit in quarta fignifieat
lites & ^liai fiDe.ani.In nona fignifieat inimicos Ia
trones 6C robatores ! itinerib^.fn.ro.fignificacgau
dia & profperirates iUisqiii fe intromittunt de ar /
Illis di iinilitibus: di in .12. fignifieat qi multi erunt
interfefh gladio illo ano. Et quando ueniis fuerit i
afcendenteinreuolutioneani fignifieat multa gaii
dia illo ano di fi fuerit retrograda fignifieat danu 1
fuis figni ficationibns. Et quando inerairius inre/
uoliitionedoifiierir,in quarta fignificattridicia feri
bis & mercatoribus illo ano. Et quando niercuri/
usfiieritrctro^adus damnabuntiireUis fignifica/
tioiiesbone di crefeet in malo hxc lialy abenr.i ido
ca.u.Etubifuprainca.i).dicit§diflushaIiqiiado
fiicvitmarsin.7.coniundionis receptus qui^nt
lites in tota illa. Et fi, in aliquo ano fuerit ITgaifiot
cio liris extinguitilll.Quando coniundio fuerit!
fci£adomo fignifieat mortenobilinm hominu .dt,
quando fuerit in tertia fignifieat dedru&ione ede /
fia^.Etin.4.fignificatmutationes6c depopulatio
nescadropt & uilla^. Etinibetafignificatifirini/
Cites &robariasmultasabinimicis.!n.7.fignificat
q; homines habebunt anxietatesSC malos datiisp
regii & dfioiii deleda.In oflauo f^nificat morta/
litates£c!terfe^ones:&hocapparebiCquandore
uohitic) applicuerit ad illulocii.ln.ro.fignificac an
xietates regibus i parte terrx in qua illud fignum ha
biieritdomimil.fn.ii.fignifiatqirex odiet popn
Iu & fadet eis maliim.Et qiiandomars fuerit in ali
quoangnlo^ reuoUitionisanni mouebiintur lites
fc(2m potentia qua habuerit.fiC fimiliter faciet qua
dofiieritiqiiadraturafaturni di iouisgcfdasqia/-
TcendesSclima dCeo^ domini funt fignificatores
populi.Etfciasqi omnes lites ficinterfcflioites ac/
ddentes in mundo proueniunta fignifiatoribus
martisquiaquandointrataliqiieangiilo^ &ma'
xime augiilii terrxtunc fignifieat qiTites & giierrx
monebuntur & accident multzitmefliones & ef/
ftifiones fanguinis Si hoc erit maius di firmius. Si
fuerit in geniinis & in fua triplicitatedireaus i fuo
itinere fignifieat qi ille lites eninC pro iure di pro
iudis petidombusiSc fi fuerit ibi retrogradus enint
Traflahis.i.
lites Cdntra ius St ppetitionibtis liiiftis.Etqu. 1 do
fuerit mars in aliquo lignopt Si non i ali/
quo angulorum . fed tamen in loco a quo afpcxerit
afcedesfignificattfirmitatesfortes.Etqiiadomars
fiicritdomimts ani & fuerit inaricrcuclin cius tri/
plicitatcSt direSus reges iuice difcordabimt di ri/
xabunf.Etquando fueritin aliquo pdido^: figno
rum Si non in aliquo angulo^ ied afpcxerit afcen/
densfacicthominesdele^a&robarias uiicc&ac
cidentnula&danafuaiterris&ciuitatibusngno
rum in quibus cadet lumen fuij de.4.uel oppofitio
ne. Er,quadomarsfueritanidoniinus&fuenciii
tauro & iiripiicitatcfua & in angulo acdircfttis li
gnificat rixas &iterfe&oncs tnboIbus.Er,quado
mars fuerit in aliquo lignose huius triplicimtis&
non inaliqiio angulo^ tamen afpexentafcendens
figoifieatgjdantim erit in terra figraiinquo fuerit.
C^iando mars fuerit dominusimi & fuerit in rau/
ro uel in eius triplicitate iniiquo angiilop^ diredus
non dando uim llia fariirnoi hac triplieitateftgni/
ficatgjcrunt inclimateoccldentisflCinarabia ma
gn<tguerric& multa: eftiifioncs fanguinii & epidi
miz& mortalitates & forte morietur rexillo ano
aut accidet ei malii grande.E t li cu hoc fuerit mars
retrogradus erithocpeius& magis afFixu.Etfties
qinatiiramartis quando accidetut in rcuoiutione
ani autin aliquo angulo^ & maxime iangulo ter
rz monet guarasde lices ac interfeSiones & effii /
(ionesfanguinisinter hoies£c (I euhoe fuerit in ii/
gnoftxoer!tfixu& durabile&nfueritidgno mo
bili fignificat g) hoc mutabit' & remouebif .Et fil
iignocoiceirabimtlites & multisuidbusreuerten
Cur.Similiter (ifueritmars ftatjdariiis lignificatp
longatione rei & fixione mali .Etii fuerit ifortuna
tusjigntficat de^lTione&minutione Si cuafione
mali-. Si quando mars fuerit ftationarjus& hahiie
ritparticipationecuratumo fignificat iterfedtoes
Scdeftruaiones&hoc eritiparce ubi fuerit mars
de climate orientis uel occidentis meridiei iielfepte
trjonis.Etpeior& magis fraiidaleta & falla figni
ficatioqu.1hab«eftquadofueriti introitu fohs in
ariete cadens ab angulis retrogrado exute facurno
reiicrcente lumen & pofTefuu fiiper eu;qm quando
hzccoftellacio acciderit fignificatdeftnidioneuil/
lapepicerfeSionescaptiuatoesrobbariascollefias
Si dcledas & maxime fi fuerit i reuolutioneani in
geminis ac i medio czii quia fignificat g> erunt mul
txiterfefiiones & q? multi homines fufpendeRtur.
Et fi fiicrit i n afen te uel in occidente fignificat abfc(
llone maniiu Si mcbro^& mrcascrudclitateslho
tninibus . Afpice etia in Teparattone martis quia II fe
paraueritfeaioiie fignificat q? lires erutrationepe
tendi IcgeSC pro re^s & uerispetitonibiu. Et fife
parauerit feabifortuna fignificat q? ille lites erunt
prodeieflis Si petitionib® iniuftis . Et fifuerit dire
fiicurfushomieseninc firmi & fixi in lite. Etft fiie
ritretrograda deificat q> lis nomiiltu durabit
qr inoueates ea erunt iiiles pfons Si latrones & CV
miles.&fignifieatqtfadecninluiaiKdifpgenhir
Si fugient Si erui lites & iterfe^iones magis firmz
Si affixx.Qijando mars fuerit tardi motus & in I!
gno fixofignificathoc magnu labore genti de pte
ubi fuerit Icilm poffe ligni SC loci in quo fiieritin fi
gura : quia fi fuerit in a&endente fignificat multa cf
fiifionl-raugiiinis Si pctifTioncs St luilnerai corpo
ribus hoiuni. Et fi fiieritin fccfafignificatrobbaria
fubftaiitiapttEtfiin.^.abfcifioneprogenicrumfiC
rixas & inimicitias ecialites inter noles. EtfiiR.4.e
nmt fortiter obfefTi & inhibebunt cis uiSnalia.Et
liin.^.robbabiint' filii eojtt fubftatix. Etfit.6,
fignificat q7fiirtjiixleuabuntur& captiuabunfex
eis dC fient rerui.Eclifueritin.9.fugtencdeuiliisfiC
locisriiis8fdimittencres& terras ftias.Ecnin.io.
reges & inimici facient eis malii K obedientSi fer
uiet aliis regibus.Etfi it) natura erutfelTi delite£!C
difcordabunt&enmtuifliproiftaratione&fiin
ir.deipfis appodiabuntfeinimict fui & facient $
noluerint de ipfis hxc haliabcnr.iQifto ca.14.Dein
dein'ca.:i.abir(ipradicicpdi£lushal^pronofiica
re deguerris Si c6bufHonibus& ^liisp introniza
tioneregis.d.afpiceinreuolutioncanimudipitro
nizatione intronizati primo a faturnoqui eftpars'
prima & 3 ioue qui e ps fc<fa & quot grad^£< quot
minutafiierincintereos nota.Suni[iterpoftmodu
coofidcral quo figno eft dominus medii czli & re/
ducasiftosgradusadafcennonesiftiLisfigniinquo
fuerit & cp ide exiueru erit illdiquot durat wi uf me
fes aut dies.E t fi fuerit in domibus uel in exaltatio/
nibus fuis erunt ani: fli ii fuerint peregrini in fiicce/
dentibus ettintmenfesalioquineruntdies.Simili/
tcrqiiando applicuerit marti & mars fiierit ciirfii
uacuusnon applicans faturno fignificat qimilites
moiiebunturcontraillu intronizatii&uenient fu
per cii ercdli Si ex lioc accident ei trifticiz 6 i ixieu
tes Si forte capienteu : fi cu hocmars applicuerit fa
turno fignificat g> milites mouebun t' cotra illu ip /
necconiungenc' Si nullus contra eummouebi
f.Etfifolapplicueritioiii&luppiter fuerit uacui
curfusndapplicansfatumomouebunf cotra reg£
&ibutrupefi populares hofescu magna ratidefiC
ex hoc accident ei triftidz fit axietates fit penz. Vn
de fi Iiippitcr fuerit applicans fatumo iungunif eo
ru naturz fit dat' Cbi natura obedietizpnaturaap
plicationis fit cotra eii mouebif aliquisdepopulo
ncciienietfiipeudealiquaptefit fialiqsuenieteon
traregcuincetrexfit dcftnietillu. Etfifolnoap/
pliciiericnecmartinecioui applicatione aliquafiC
applicuericfaturno fignificat q?ifte Itronizat^eriC
ab omni triftitiafalinisfitiiincetomnescotrariato
res eius fit erit appodiatiisfit timebit' fit eo fortius
fi fuerit cu hoc faturnus i fua domo lipidus fit falu^
Et fifolfeparaueritfea ioue fit applicuerit marri
St poft reparatione eius a marte applicuerit fatur /
noanted^exeat illud fignulquoeft fignificat q) ab
quis hodenatura regis ocldefuogcnereeleiiabitur
cotra St ob hoc acciden t d ctiftitia St peaz tn uin
Diftinfiio.r:. jio
CitrexflCappodiabitfedeeo SCmaximenTatom^
cuhocfueritialUdomo fiia lipidiis& fa[tiiis& (i
fol non applicuerit ad faturnu antc^ exeat illud G
gnii in quo fuetic habebit ifteitronizatus axietatcs
magnas 6C forte pdet regnu fuil ucl niodicii rcma /
nebit.Et H mars feparauerit leaioue& applicuerit
ratiirnoligificatqjcu magnoinrccotrarcgcfurgct.
Et (icu hoc (iippiter applicuerit fattirno obedient
illi r^i eredi & appodiabit fedeeis:& fi mars Tepa
rat^ fuerit a faturno & applicuerit ioui fignificat g>
rex ille faciet aliqua molellia alicui alto uiroi tm q>
fietetrebellis.EtllcumhocIuppicerappljctierit fa
turno obedient ille eredi regi& appoaiabitre de
ip(is& maxime Hcti hoc laturuus^tericlaliquado
mc^ fnape Uptdiisadapius . TtiH cu hoc luppitct*
fuerit uacuicurfus i (lio iiidelicetluiengnificatq}
ifte itronizatiis appodiabit fefit fortificat' ei'’ ca^
faciet^uoluerit.Et fciasqjqdio & iiidiciii in hoc
cftfaturnidtiouisqh primus eoptdieritin domo
fuaimediocxii aucinfcptimauelin alchteautiali
quoangulo^ alpicelialiusafpiciatctiuel Cciitantc
eu uelcolidera quote itereos&iHenumer^erit an
niud[me(is&n6arpicie^inhocquatutrd(ierLc de
(igno nec quatu remaferit ad exeundii de lignoco/
putabifpro imo anno:6( fcilm hoedabis faturno
Icimlocii cius & polTcin figura & fc<Jm q> fuerit
interipru&ioue.Etdicitguilelmusnuoluerisfci/
re quato tepe regnabit rex ucl quatu regnaueri t ifie
quvfiicrititronizatusc6rideraqiiatueftiteffoIc&
gradu arcntis£ifc<£miUii numerfi durabit i regno
luoanismenfib^ ueldieb^^.Et fimiliter fcies a parte
regis & edilUquxaccipif agradu iouis uftf adgra
du medii ca:li St proicifagradu iouis&ubi finitf
Dumet^ibi pars illa. V nde coddera in quo termino
caditpars ipfa.Etafpice dominu illius termini in
quo loco e(l & fieii in ueneris i domo uel exaltatio
nefua dieqi ille diirabitquatufuc ani minores i(H
uspfxanos copletos.Ecfiille pFafuerit fub radiis
iil’ iformnaaut tn domib^aut i terminis ifortuna^
aut retrogradus fc^m numeril anno^ (uo^ nume
ropedabitmenfcsueldics.Et fimiliter cofidera do
minudomus uel dominii faciet & fifiierint diredi
jnotus & arpexeticilladomuiterminiiqiiib^fiie/
rit pars regni iudica qj rex ille uiuet quatu diximus.
Ecfi uolueris feire quatu regnabit & quado regna /
bitafpkeab angulo medii exIi ufqjad dominii an/
guli terra & iiide quot gradus funtiter eos & fc^m
numeru graduuillo|i: durabit anosdiesuel mefes.
Et (j q(ho fuerit quatu regnabit 5£ ufep ad qi temp^
erichocfi:i£milliiiudel;nueru.Etnotaipqn mars
fueri^40.gradib^tauriu%ad.io.grad* leonis ell
orientalis^ a.io.gradu leonis iifc^ ad.io^adus
(corpionised meridionalis & a.ro.gradu.torpio
cis ur9 ad.ro.gradus.aqiiarii ed occidentalis^ a.
IO, gradu aquatiiadgradfl.io.miric(l,(cptetriont
lis.Afpiceergomartc.inquaparte ha^i fuerit iu
dica q> gCRS & dns illius partis uicent & optinebiit
in litib^£( boc iudidu dl de didis hernietis cum
hnccdcordaiatandiis & alii fitpietes dicunt etuTqj
faturniis eillumcn orientis IX mars occidentis & fi
faturnusruericorictalisiiincenlilliquiruntdepla/
gabricntali.Et fi mars fuerit orientalfsuincet occi
detalish.TCin,i(loc3.:2. Ett1bir11praca.7j.didt p
didus haivqii fdre uolueris durabilitate regnantis
accipeaduoexalrationispartisfortunzufqiad ea
de pte& quot fuerit iter eos da cuilibet fignomefe
uiuuicUnii.TanieqafcircuoIiierisdurabilitate re
gnatisabhorafui intromzatiojsaptaarciis&me
milcxlidC extrahe hilcg& alcocodeficutfueritma
tiuiratib^.Primo modo fac attaztr ad gradus alce
ddisiitfciasdat^fuicorporis & facattazirad gra
du medii exIi ut (ciasllacusfui regni & deferas hos
abospreiioiutiones donccleciiinformnainiieniat
& tL'icdgrinidionciiidica.& fi daniim fuerit punu
eo^ no palifi iudica danum in fcifa illa noplus ita
qj fi alcfisapplicuericcu attazircii tfortiu5& ifbrtu
niufiieritforteiudica defirudione. Erfi ifortuni
uni fuerit piul iudica ifirmitateex oppofico 9 ii at
tazir graaus mediicxlidanatusfuerjtinillo alcen
dente 116 iudica danfi i fiio regno fc<2m danu ntedii
cxli tu fi abo illi atcazir danati fuerint de fiia dcllni
dionenodubites.EtcomicnittibicofidcrarealcnS
legis afciis coiundionis maioris di applicatio /
ne atcazirinrcuolutionead quadraturas ifortuna
tii in lUis locis in illo tpei quo eritafcusqj annus fi
gnificat.Qiiadoapplicucrit adfignii applicatiois
eritafcns3dquadraturaiIIi'’figmficationis&adlo
cii fignificatiois 6C quotgrad® fuerit iter cos ad hoc
determinabis re.Eccoucnit etia tibi qii Icireuolue/
ris regis durabilitate q? afpiciasano i quo ftroniza
tusfueritad qtiodllgnu fiiericapplicatio aniflfm
quo.4.particuIo ceciderit & i quo gradudC termi/
no & fi fint in ifio termino radii pfx in radice aut i
cdiunSioneqiixfueriti pricipioilli^regnifiiie ccr
tificec'hociquartafiuendcertifice^.Et afpicedo/
minuappIicarionisiil!oano& dominii particiois
Sfgraduattazir quatu eflintereu& radios ffortii
nxipofimodu afpice i domoatius planecxefl pars
&qu.itLi {(linter ea& pterc(£ani& prima fi fuerit
idomoplanerxaltidacuilibctfignouniit&fifiie/
ritidomoplanetxiferioris&feafpexerintabx p/
tes minime mediu ei^ & dealiomediodacuilibetfi
gnounii InCi : pollmodu afpice inanoiqiiouolue
ris indicare ad Cole Si ad dominu radicis qliter mo
ranf.Etfifuerintifortiinatiiudicaqit^serit uerifi
cacu de tali re. SC fi tales nb fuerit iudica fcifm quod
imienerisSCiiidebis.&qn feire uolueris quis regna
re debet pollcu afpicei reuoliitione ani iquo regna
tiir-cuifoldat uimfuaScfiel dederitdomo quitx
iiidica9)eriieiusfi[ius.Etfie.l dederit domo tertix
iudica (peritei^frater.EtfciIm hac uiitiiidicabis de
natura domus'cuuis dns foli dat uim fun.Et fi eide
deric dhodomiis filio^ & fdre nolueris i quo ex fi
Uis remanebit afpicednos triplidtatisdomus filio
ru fiC queeop: iueneris maioris dignitatis in domo
fiiio^ & fi primus ibi habuerit plu dignitates iudt
Tramtus.i.
ag) maior !iliiisrcgnabit& {ifc<Siis regnabit iih’’
ex mediomb^ & fi ulterius regnabit unus ex iitnio
ribiis.Etniagnaradixihocpro fcicdoqiiis fiiioje
prius regnabitcdiitarpidasquisco^t habiieritina
fcendctcnatiuitatisfiire dominii domus filioijt pa
tris & indica grifte renabit & hoc nioifratnbus
indicabis hichaly in ifto ca.iy . Deidci ca.ry.nbi
fupradoeecpdiftns halypronofticarcdc moixere
gii dicens 9 qn diis mcdiicdi fuerit in figno 1 qiio
efl applicatio radicis ano!^'fignifiatniortc regis.
Et Ii mars cn infortimaiierit fignificat gj iterfictef.
Et fiapplicationis fignii ifortimatii fuerit & maxi/
mc percorp'^infonima! fignificat morte rcgis.Et fi
dnsfigni applicationis fitcriri fignocomnni figni/
ficatmortcdiio^e regLiinillacoiiinflioe.Et qnin
figno medii cxIi fuerit corpus infortnnrc Qgnifica!
morte regis.E t qu dnsniedii ca:li fncrit c6biift'’ai!t
iopponefolisgradiis per gradu fignificat etmor-^
teregis.Etfifiieritinopponctritraficritgradn fi/
gnificatep accidet ei craiiitas.Etfiiliocfueritdnus
mcdiiciEliifignocoi fignifi.gjmoricnfiiftacoifi/
fiiocdiio regcs:& fi acciderit 9 i renolntiocani fi/
gnificatorregisigrediaf cobiiftione fignific.9 rex
illius climatismonef .tn fi fuerit t principio intran
difiibradiisfignificatg>accidctcimoleftia& me/
tus. Et fi cti hocaPpexerit eu fortiinacuadet idc . Et
Ctranfafla cobuftioncfucrittcaliditateradiope ac
cidentei molefiixSC dolores & exibit dc illis nifi
fuerit ifortiina fignificat gjres illaplogabit Si erit
forrisdCpericuloladcnatura&fignificatioe iqiia
fuerit ifla ifortiina: & terminabit' res a coiunfione
figmficatoriscuifortiinaifilrqritnfortunaafpcxe/
rit fignificatorcregisdeopponeiiclqrto aiitcoiu/
flioc corgali erit rex 1 periculo mot tis.E t fi hoc fuc
titabansuberitresqiifigificator ific coburit aut
qn iftaifortuna applicuerit ad locii figificatoris ut
ad mediu exii iiel alciisnifi hiicrit partitionem for
tiinxiafpef^iiqa fiifiafiierit fortuna minuet danu
ifortunxfc^m natura rua.Etafpice ad piam figni/
ficante fiatii re^s Si confidera ftatus fuosqaolibet
die& indica per eu (latiiiii regis de bono uel malo.
Poftmodiim rerpiccqno rcfpicit ille luna; Si fcdm
hociudicares&aliquaquxcotingStaparte popu
li debono uel nsalb: cofidera Si quo fignificator il
ledatlumenruu.& icdm hociudiabisresqux ac
cident populo de bono uel malo.Et qn, acciderit ut
in rciiolutiocani mars fuerit retrogradus in tauro
tielin fcorjS.rcx erit ifVo anno i periculo mortis : tn
firetrogradqbit^inaliqiioiftorulignOj: poftprim
cipiti anifignificatctpiciilu.Sedprima fignificato
fortiorell.Etqfi acciderit 9 mcrciiri^^uelluna fit fi
gni ficatoraniant regis &fucritafped®ab aliqin/
fortiinaiifiVferitmalafignificatior^iqano po/
teritledefeiidereab aduerfariisfidsi&qnifortuna
fieritiafcuteautcudno medii cxli fignificat» pe/
riculu regi Si accidet lites & diirordix. Et fiPretfi/
gnificat pcriculu Si lites 6 C retrogradatio ifortunx
qpolTehabueritidano^i.Etqnttlipfis fuerit in
arieteueinconefignificatmorteregisi&qnfolfue
rit cu libra & caput cu co & luna edipfaf I ariete fa
tiirnoexnte& in cancro fignificat, 9 rex iterficief
iielcritintoxicat^&ficnteiproditi6cS!& hoccrit
etqu foliunS^fiicritcii faturnoicapricorno i ifto
ano.Etdicithermesqn dns medii exliigredifcotn
buftioncfigmficatmorteregis&niaxime fi appli
ciicrit plancta: exiftenti in oiSauo iicl i fexto uel dc
quarto quia tunc fignificatmagnum periculum in
ifio iino.Et filr fi applicuerit mars dfis pr^didloru
domoptcxiftcntibirsin aliis locis & maxime fido
mini pdiftoK domo^ fuerit ifbrtuna hffciltcca .
r-;. Deinde ca.i6.dicit pdiflushaly confidera qfi
fol intrat primu minutu arietis Si aipice alcnsin tl
la hora Si locapfapi.Et fi rcuolutio fuerit noflur /
na aipice fignificatoreregisa luna Si aparte fiibli /
nationis adfiomcdiictcli & qncillo^e iuuene/
risiii angulo ille liabebit iusut fit fignificator regni
Si regispoftmodn fi iuencris fignificatore regis fal
iiii ab ifortunis & danis Si raluum a dnofiix tiideli
cctodaiis&adnofux fexts&adfio fux.it.&a
duo fux feptimx Si a dno fuiqiiartx indica 9 rex
cuadetSi eritiftoano faliiiis.Tnfiific fignificator
fueritifortiinatus&danatus palique pdido^SC
aliqui danatoi^ ifio^ fuetitdoniiniquaittt cuifde
ani Si danatorfuerit mars fignificat 9 rex iterfieie
turiftoSno ab inimicis fiiis ucleurcducentin carce
rem hsc ibidi. E t i fineilliiis capituli odaui pdid^
haly9qnfueritifublimatione alicuius regis fame
misinfeptimaab afcnteinreuolutioueanimudiii
gnificat 9 populus refifiet eide regi Si litigabucnir
tisanis fctf m numetu qui fuerit iter faturml Si afcl
des. Etiibifiipraca.iS.didtpdiliitshaly9hamat
fiUusalpalvldicitqrifcircuolLicrisuita r^ts i rcuo
lutionibusuno^mudidaarcnsreiioliiCiouispopu
lo Si folc regi & feptima domii inimicis populi SC-
quarta fini cai^ populi l 3 i nona ab afcntereuolutio
nisanida inimicis regis qiix efi domus inimicope
regis Si pone dominii fiibfiatis populi fedam aba
fcendenre& fiefades in aliis domtbus&ponc do
lilii fubfiatis regis undecima ab afentequiaefi feda
ab alente &dusdris& fol & domus foUsiuc figui
ficatores regispofimodu Kpiccdominu odaueme
dii ca;li qui cfiloc^afcntis r^s qulafpcdii & ^ap
plicationehabet Cu dno medii czii & cu fole. Et fi
afpeUus aliquis no fuerit itcreosnec applicatio ait
quaafpicefialiqsplacoiiingatlumia eopt & fifue
rit luis traflato: iin fi craflatonemartis Si uenerisi/
tereosautcolleddne& inuenctispfam illu qfacit
trafiationccolledfione alpiciete fignum medii czIi
'mortlfignificatilloano.Etfinoalpexeritibi no fi
gnificaCmorte:&aduuiatci hoccumapplicaridi
bus Iiinz ad fortunas Si ad infortunas.Et fifortu/
nis applicuerit fignificat faliiationem &fi infertu
nisfignificatmortem& dcflniflionemnifializfi/
gnificationes liberent eum:&hxcfignificatio Iunx
efi qnliabiierit aliqua parte in quo figno medii czli
pdigiutiitcdom^iiclcxaltacioisuclmplidratuucl
Diltiiidio.i:.
faciciharcibi&ln ca.f9.(Jicithaliabenf.g5tpsmor
ti<; regis terminabit' p coiunfiionc fignifiatorts rc
gis cii dno odaiix dom^ a medio C£li iicl eu fo!e iif
g^afpictateosdecjdratura uctoppdne&p hocg>
dnsodauxGtibaccoiimdione uelihac qdratiira
nropponeiiignoubi aliqiiabec dignitate dC (It po
tcs&nd retrograd^neceobuiViis necoceidctalis a
folc nec ) cafu exaltationis fua: & gti hitc cdfiellatio
dieritidomoRinccrict^smortisregishxcibi. Et
libi fiipra ca.TiS.uerriis finc dicit ^id^ baiy' H iioliie
risfcirediirabilitater^is cdnderaifiio regnatu Si
arpiceypinquioreconumfiioneqHonluisplkjt q
fueritan iielpoflhoraqieepit regnare Si alpicc in
quo fignoeli illa coiundioafoicc filrgjfignfi erat
afciisani & copiitaa fignu alentis iifqi ad Hgnu c5
iiindionisSi da cuilibet ligno annu unu Qi fi afciis
fiicri c dom‘-'ra tiir ni aut ei^ exaltatio iiel dom^ Iunx
autei^exaltatioicipe niimerufigno^acdiundide
iifcpadafcnsSidafirrcuilibetfignoaRfiunu Si Ici
pias ab illo ano Si ubi finiet numeraverit tetmin*’^ /
ditionis illi^ regni nili enaferitpaliasfignificatioes
S(fiafciisrcuorutionisaniiquoell coiundio qua
j^dixim^ fiierir aliquod fignop: q fut dom^pla^ al
tio^ fignificatqvilloanoitronizabit^rexnoii^.Ec
fi alens ani fuerit dom® faturni uf exaltatio ei^Vicipi
es numerti a fignocoiundioistifi^ ad fignu afeiitis
Si dabisciiilibet ligno unu anu nifiluppitcruel fa
turn^fuerit i alieno angulopturp t‘niinu ufp exalta
toncqafitaUsfiierittuceritmier^afigno alentis iif
q; ad fignu eoniundionis dado uniciiiqt ligno anii
unii. Etliafcnsreuolutiois ani coiundionis fuerit
de ligno domojt pfape iferiopt afpicefi coiudi fiic
rintitertiaueli nona domo aiitqn coiundiopro/'
prieacaderitiaqrio tricericappodiataSifirmaSi
no timeas i ea de ea regis i fno dano i quo fuerit nu/
merus ^ dixim* g aedpif a figno alentis ufqj ad fi
gniicoiudiois. Etde hocdicitbaly^feipfueeexptu
lixchaljrabenr.iilloUbro.S.degiierrisSicobufiio
nib^Si deregno^ mutatidib^. Si aiir uolueris ma
gispcifepnofiicarededurabilitate regniSi dc mu
cationib^ano^ Si dedurabilitate regui regnis fiiis
& decog: ncgociis Si deeo^g motibus Si pfcdii a
pud ciucsco^ Si detrimetis r^u Si dealiisi qedti
giit regib'* Si ctuib^Veope refpicctradatu fcdm libri
albu.decoiundiomb^magnisinqbac materia fa/
tisdifTufeptradat.Ethxc didadehac materia ad
^rensfufFiciatciihisqtibifcripfidemurationib^Vre
gno^itradatu primo hui^ffimxiudtcialis differe
tiafecEa. Etdicitmeiraballaiepfafua dccoiudio
nib® ea .4 .qicu ^fuerit ano mars uel fatum® Si non
afpexeriteosfortunefignificat multitudine giierrx
Si corruptioneimudohxc mcirahalla ibide. Etdi
eit iolianes ilpatelis i fuo qdripartito pte prima q» i
oiceuolutioemudificiudicabisicoiiidioneuel op
pdnefmediatepcedetciCroitufolistarieteiniienies
fignu afens Si eiiisdnmSi fignfiin quoecoiudto
ueloppo Si ei®dn^ Si et l^nu ipi®terrx Si ei® dntR
Si Pni H iudica^^.Na fi 1 alo' te ufi lato cotudois u 1'
oppoisfiicntmarsurdnsa&nCisufdns^udoisui
oppois pdex faciet ifortuiii <£ nti fittut bellii Si la/
trociniuSi alia mala. Itcdic q? fi faturn^fitcrir i fi
gno huanxfiritudis fig.inimiciti.i iter hoies Si p.iu
pcsirafciregib^.Etfimarsfucritifigno Inianx fiR
tudinisfigiti.bellaSifaguiscffufioncmortepcnfe
Si igndlixciIlcaibti.j.dec6iLidi5ib®.dif,8.p6itfi
gnificatoesfaturniSi niartisioib®triplidtatib®di
cens qjcii fatum® fuerit i ariete! rcuoluciocani mu
di lici iaiiqiio figno triplicitarisci®:Si ipfc fiicrit at
miitazSCdnsanidiredicurrusiSiiangulo fignif.
rixa iter regcs:6C fimars porrexit cifortttudinefua
fignific.g) plebs fadetrixacuregib®Sicofortiiis'fi
fuerit i medio cxli ,E t fi faturn®fiicri t rcrograd’ c/
ritreiniffi®illo!fedl aliquo forti®.Et fi no fuerit in
anglb fed, fuerit alpiciu afens di redi curfus ligni fi.
anguillas qscofequef nobiles.Etfifiicrit retrogra
dusSi marsalpexeriteueritrixaSi delpedio-Bcfi
ceddericabeomai'seritmtR®eo.Ecfifijerit mars i
bac rriplidtate Si fiteritdns ani diredi enrfus & in
agulo hebiit r^es Iter fe rixa ipfib® climatib®: & fi
fuerit retrogradus erit forri®ad Iioc Si fignif, mu Iti
(udinedecepto^ Si latfonu.Et lino fuerit i agulo
fedafpides Si diredi curfus fignifinniuria iter gen
tes Si corequet' regioes figni iquo e i^tto uroppo
fitoafpedii nocumetH.Etiifucritretrogradas erit
forti®adhoc5i nodbilius. EtfilatHrn®Tiierit i tau
roueliei®trip(icitateSifueritdnsani in angulo Si
diredi airfus fignificat illud rixas Si bella 1 regioni
biis figni iquo fiieric : Si fi fueiit retrogradus figni
ficat Ixlla SC fortius fi fuerit i medio cxli . bt fi fuc
titluaingnotertioabeongif.morter^s:8ilidi/
redio tellificef il[ud.Etfin6alpexeritalcnsSifiie
rint diredi oirfustSi mars fiieriteadesabeo fig.'de
bilitatemali Si appirio; boi. Et fi fuerit mars i luc
triplidtate Si fuerit dns anidired^ Si i%ulofig.ri
xasSi trerfedioesihoib^.Etfiarpcxcritdnmaniil
Ii tora gente Si fiafpexericfignificator regis co^e
dectini[l<£regnu.Etfi fuerit cotinuatTaturno erit
uehemcti®& I6gi®ad lioc.Et fi fuerit marsrctrogra
d®fignif.g> inimieiffefiabiit rege eu multo nocuin
to Si rixa Si efiufione fanguinis:Si fi no fuerit i an
gulo Si afpexcric afens Si fiieritdiredi curfus cades
.afaturao fignifi,diminiuioncJoib®q^dixitn®nili
g^euenidrerrisfigno^ afpidentiuipmnocumetu
&fifiicritretrograd®figif.agufliaciuib®tcrris figni
ct^Si figni qdraturxei®cxlatrpib®Sifortiuscu piil
faueiicratiirno.Et fi no afpexerit afens & fuerit di
redi curfus cades a faC[irnofignif.cuacunc6neapl'i
b®ho^ q dixim®.Et fi fuerit laturn®i geis uel i ei®tri
pliettateSifueritdusaniSii^ulodiredicurrusca
desaraturnofignifieuacuationeaplib^bo^q di/
xim®.Etfifiicritfaturn®jgdsueliei®criplicuatc &
fuericdnSaniSiiangiilodiredt curfus iig.rixas Si
bellacii mliaefFiifioefaguisiSifi fuerit retrograd®
fignificat rixa regum inter fedetrimentu eorum: SC
eoforriusfifiieritianguIoqrto.Et ii receperit dif/
pofitionHni medii exii fignificat rixas & bella Sf
guerrasc^ regrii Sieius ingfitiocs.Et fi fuerit mars
iii liac triplicitate Si fuerit dns anni & i angulo di/'
Traflatiis.i.
rcfii ciir(iis{ig,niti.rix 3 & itcrf€£Hooc& bcl!a& ef
fiifione fanjaiinis & erit illud caiuftitii& igficois
uericatis.EtdfiierjtretfogradiisIlgi^cacgMlta bel
!a erunt d iiiUins 6C ca pfcriitandi illud gj non o j
Et 11 no afpcxerit afens & fuerit direOi ctirfus figiii
ficat ptdcombafHones & nocumenta ab ignibus:
& fi fuerit retrogradus fignificatdetrimctiihoibus
clhorii gpra:diximus.Saturn^cufuerii in cancro
iiel i eius triplicitate & fuerit dnsani i angulo dt
rc£iicurrus 6 i afpexerit eu mars & ceciderint abeo
fortuna: fignificatgiicrra magna 8 dinortcihoibus
cuniLikisc6nfudt6ibu5&i)ioletiis:&[l continue
tur ei forttina minuet ex malo. Et fi fuerit faturniis i
undecimo ab afcntereiiolutiois&lunaiarcncere/
uolutir>nis& lunaialcntecotinuataci timebif fu/
pcrrege.Etfifucritrctrogradus flc mars afpexerit
cufignificatmorte&defiruflioncibisqfucrintin
terris illins ligni & i.4.& i oppofito cius. Et fi fiie /
ritcadcsabafpcflu afciitisfidfiieritdircfl^fldmars
cadM abeo fignificat apparitione boi & paucitate
n)ali& tiiultafecti ritate. Et fllr erit fitrafierit medie
tafefignii Clius direfto fiierit itidet' q> accident in/
firmitatesi qbiifcia regionib’illi’figni:fcd erit ciia/
cuatio abcis.Etfiftierilfaturn®retrograd’&afpc/
xUfecumarre&fuerintformnzabeocadentcs fi/
gnlficat qi nobiles incurret ab ifimisuiolctia & mf
tdmalfi.Etll fuerit mars in hac tripliciracc& fuerit
dnsani & i angulodirefii airfiis & no' porrigi fa
turno fignificat rixasi terraarabu.Et fi fiierit retro
gradus & fuerit porrigens faturno fignifi-iterfefio
nes dC efriilloes languinis i multis terris fic multam
ino»tc& tiniebit' fu p rege & itat reuoliicionell fol
tefiificcf ei illud. Ec fi no fuerit langulis & afpexe /
ritarcnsdire^icirfiis&faluusafamrno fignificat
bella plib^ciuib^&aprib^ciuib^cUmatu remotio/
ne mali Si quiecc.& 11 fiierit retrograd’c 6 reqiietiir
ctuesterranl rtgionufignig* fuerit idireflo cius in
.qito&ioppofitoei^nociimetu& iterfeflione £C
malli ex parte rcgti&pcipiiefi fuerit i. ii“,& fi non
afpexerit afens & fuerint diredi curfus falmisa fa /
turno fignificat debilitate mali. Et fi fatiim*’fuerit i
angulo aduenieC maiu itergetes Sc effundent fan/
giiines multi erit morsaccidetalisihzcalbii. libi
Cupra. Erdicitabraha aitenzoar iudeus in lib. de re
uolutionib^anno^ q^dernminiis rex dixit fe iniie
nilTeinlib.fecreto^.cnochqjpcepitfempeecoie/
durandiiireiioliictoeani coniiindione faturniSC
iouisiconiimfiioei q magna fine media fiuemino
li ad loca plancta^ iintroittiroljsiaricte& relpt/
ciendiiefiinquogradu cadirfortitudo duodecimi
gradus planetxmaleficiitierbi gratia. Imienim^^fi»'
tiirnu in tauro fuper.i 4 .grada;. debemus 'dare
quibunibetduob^gradib^& dimidio unu Ggniim
& aggregabunt' i manu uefira.$'.figna & remanet
adhuc uniis.grad'’^ dimidius .dabimusieifoiili-/
betgraduj.i 2 .gradus& exhibitnumer^u( 9 ad.;i 8 .
graduslinee.aiergolaturn^litmaleficusfignifica/
cabit $ malu accidet terrzicuius fignu ii3,gradus
linee.Etfcitbgjfortiuidoduodecimzmaioreico
iunfiioemagna^iminoricpireiioUuioecuiufcu/
(^M.SiautfueritfortTCLtdoduodecimz pfz beni
(iolieuenicttcrrxbonu.Etfi iunganf fiC fottitudi
nesmalefictgdcpfx&bfificiinfignoterrx cuiiif/
iiiscoicar' qs eopt efortior & cius fortitudo magis
feoftedctcpalteri^giautchoje fubradiis fol fuerit
nihil hcbitfortitudinis.ltcqidomocadcnti fuerit
refpedufigniterrxfilr fortitudine no hebjtiampl\
usiiidclicetifie qiiifueritidoniofiiicnfusautftiide
trimentiiaut fi fit retrogradus. Et debes confidera/
rciqiiohbctano&^ipucianoeoiiinnQiois. Na
ille fignificat fortius eile fiinqiicdii; figD .1 terrx .f.
rcptinixdonuisiniieneris fignificat g; bella erunt
fiiper terram illam 6 C eo magis fi mars afpidat .
Qiiod fi dcplanetisfupcriorib'’ fuerit altqiiisdo/
min® figni no debes nialii iudicarefup terra illa fed
indicabis gi cadet i angufiia & defiruSione & no
magis nifi retrogradus fuerit tuc eni debilitaret' ei®
fonitudofic eo peius fi fuerit fub radiis cobufiiois
Si aiice fuerit dns domus fcpttnizi figno afrendete
iudica g? ipfi inimicos uincet & eo magis fide tfe/
riorib^ fuerit pletis.Si uerofueriteduexio interdo
niinu figni terrz 8i dominii dom° feptimxab' hoc
refpi ce fi fuerit in coiunSione aut iter ipfos;fuerit a
fpettus 6i c 6 iu£i 6 nu qseope fuerit fortior & fie iu
dicaredebes.Sc(ima[pefiiiseniiudicabis.Nafiin
lereosfuericafpc^ius inimicitisuideltcet afpedtis
qiiartxueloppo comouebunt' bella inter illos.Et
fi afped^ fuerit amicitia; erititereos pax.Ecfialter
maloru fuerit i angulo angforu %ni terrx erit ha;c
malafignificatioterrar.SimiliCerquoqitudicarede
beslifiicritinfignoafcendcnte.fignificatenimhoc
malli hominib^n corporib^^fiiis: fiC fi fuerit in do/
modedmalieificatmaliieiicnirercgifuo.Etfifue/
ritifeptimofignificatmalu incolis terrxSC illi^na
turx debdimits ipfos ab ipugnatibus. Quod fl fue
ritfiellabeneficaj uno angulo^ iiidicabonu.fiau
rc fuerint in angulis beneficus & maleficus confide
ra quis eo^ fortior fuerit & fortitudo fua fe mani/
fellabit magis. Et didt enoch quidc antiqu^.f. het
mes g? faturniis fignificat fuper fenes 6c agricolas.
ruppiterfiiperreligiofas&indices.MarsfuppriR
cipes homines bellicofbs.Sol fuper reges di iie/
niisfupermulieres.Mercuriusfuperfapietes&fcri
bas & iuuenes di luna fiipcr comunitate hominii}
Et fc(£m giifli planctxfucrinCin reiiolutioneanni
erit de ifiogi iignificantshxc abraham ibidem.
Etinilloca.io.ubifiipradicitabra.1confiderandu
eil ad locu martisin omni reuolutione nni fi fuerit
cu faturno iiel cu ioue au t in afpedu .4 .uf oppofito
abipfis Ciincenim renouabuntur bella pmundu dC
hoccritqiiando peruenietfignu coniiindionisad
locu mattis uerbi gratia ponamus g^ireuolutione
annifitltippiter in.xo.gradutauri fatnmus in.r;,
^^ars liero in ariete fuper.iiS.gradu & coniunfiio
fiip.i 4 .gradutauritucdabimus cuilibet ligno anu
unude iano.ii.pueniet fignu coiundioisadioctf
Diftiiiflio.12.
niartis Si ia diximus 9} fuerat {iij? ariete : time ergo
principii! anni incipiti.r4.gradu.arieCis. Moque
ram’’qfitj>portio.n.ad.[}.&fiitdiis.5’.ptes:eigo
ad duas qntas ani duodecimi cdiu^ioisfaturni Sc
iouis minoris erit aSio magna i terra qualibet cii/
ilis flenu eft.i6.gra,arietis aut unus anguloru eius ..
Cofiirquoc^ a^iceinrcuolutioneanni ad Tdedii
loca pfa^ quali Ili ip^afpiciantHgnu arietis q^efi
(IgniiprofeiSionisi&hocmoiudicabisppFas flue
fuerintbonillucmalishacabraha. Ecdeoesecob
feruare r^las iftas cu nolueris pron oAicare deae/
<identib%undipc 5 iuSi 6 esmagnas. Ec polleri
usineodecap.io.dicicabraba^melTallaair femp
coGderandueeadlocu lunzi principio ani lioraq
feparat' ac 6 iun 3 ionefolisiieIab oppdneutra Iia
rufiieritanleitroituroiisiarieCe.Etflipra{etuccd
iungat ci! flella maiacolica aut afpedu cu i^a habue
rit^nificatmaluimundo.Etficuboa ilella ilgni
ficabit hoc fup bonu & faturnus in illo cafii flgniii
cat rancores Sc turbati oes dC loco^ deflruSiones.
luppiteriicroilgnificatpacetranquillicatecofide/
tiain di bladi copia. Mars ligni fi.pugn.i Sc bella 6c
motus honiinu de loco ad locu. Veniisfigniii.de /
leSatioes &c6cupifcentiasd(niagisilocis flgni 1
quoipfafueriti& mercuri^fignificat officia- feriba
ru dcTapieiitu Bi mercatoriiihzcabrahaibide. Et
tibi fiipraca.if .dicit abraha 9) femp collderandu e
admartetreuoluiioe ani.N.l fi orietalisfuerit a (b
le & habuerit potellate fupra Ggnia afen tis qiizcu /
(^potedas fuerit inno angulope afeedetistucfign.
fiip bella 8£ efFiifionefangiiinis & cofoVti^G fuerit
iGgnoIiuiiiansformx.EcGdnS ligni puintiz fcu
regionis afpexeritGgnu «(entis tiinc erunt (alui ho
tninesidi^regiois.Htfirioeritcdtrariu.Si atfiierit
occidecalisafole & fuerit in figno ^tirz humanx
hoc (igniGcacbcIla.Sedtimordiliilpitio maior e/
rit ^ fangiiinis effuGo.E t G fuerit mars i reuolutoe
antidomocadenteautretrogradiisquidcetterra^a
belli s.Et mars uel faturnus i rcuolutioc ani G fuerit
i Ggno Gguratidis.humanz GgniGcat fup tiirbaio
nes&rixas.EtGfiicritorietalismaifeftabutmagis
hoc97GgniGcat:&Garpexeritatter alteru afpeSu
qrto «el oppoGto 8i iicn^& iuppiter n raoafpexe
rit nec afpexcrlt iilochocGgniG . fup magni! maln
hzcabrahani ibide. EtiibiGipraca-penulti. dicit
abrahagjinreucJutioeanilemp debes ifpicde ad
le.coniimdidesplajitidipod^rcuieris coiunfiio
ne Helix uel plz quifcnni^ Gt Gciudicarc debes rem
oq fup qua GgniGcaueritdellailla . Si quide fortis
fuerit ex parte folis &C ex pte grad^afeh tis 8 C ex pac
te dignitatis i locofuo cognofees oem re fcdim qua
fup ea GgniGcabit ! 8 C ecbtra G fuerit idomocafus
aut detrimeti fui Si magis G fuerit cobuHa a fole uf
‘ retrograda fciSmalpedusbona^flellaruSCma
ianiGciudicaredebes, Etdicitabrahaqiip&exp
pis e multis ilicibus 91 (bl GgniGcat fup chriflianos
& faturnus fup philifleos&mars fup faracenos.fc
ciidu horij ergo fprtitudine i anni pricipio iudica/
bis.Etdicitabrahamomniano quo luni iucnoris
iafpeiSii oppoGto a fbleauciafpedu quarto hocq
deGgniGcatrebellionefupregeiomni regione ubi
luna fuerit figniGcatrix-Eriquitaleiidnizagar c6G
dera dnm Ggni afcedetisi principio reuoliitioisan
nudi almutaz.i.pfam qui habuerit dignitate i afee
detegradu.QuodGfiiericdu*almiit3riicI.5.a(pi
cearpicictearcedes6f fupillufiiGenteris. Si autem
fuerint ples qui afpexerit afpicc illii 9 habiieri t plu /
resdignitatesin gradu afcedentisdC facqueadmo/
dufacisinaciuitatib^.EtGfiieritalinutazingradn
aiccdetisGiieifignoafccdctishocfignificatgaudi/
iim & fanitatecorporu lioiiini idiiis loci.Si autibi
decombiifhis Gierit GgniGcat igne Si mortalitatej
E t G fuerit idomo fccilda & ftieritin bono loco fi/
gniGcat liicrii hoib^iHius loci Si Ci cobuGusGierit a
loleGgniGcatqr eo^ principes cbdenabut eos . Et
Gfueritfortunat^iterriamuIrfpiicabut^pueri&G/
hi .EcGfiieriti.4 .multi pheabiit' fomnia.Ecfiin. f.
muItipIicabut^pcr^rinarides.EtGthisfueritipey'
dif^^cotrarii! iudicabis.Ec (cifmhanc uiam indica/
repotesi religs domib^ad af^d^aut femp icendas
hzeabrahaibide. EtdictCalbu.ili.expimdomm
iietfus Gne.Cu fciiiens GgiGcaCorefup eerullicoru
manifedabitGgniGcator regis qdaccideteodean/
ho i regnoeius:& fcito hoccxrcceptidep&^ ad i/
ihceptuniina eo^ iielp radios fiios Si percafus ra
dio^ fuo^ i.ii.domib^circti :& fcicoqd Gei ipGs
Ggnisex climatib^SC Cerris Si ciuitatibusuc pateat
tibi eoru deflnidio atqiaptatioper radiosmalofc
inimicantiii ata cotrario^ Si per radios malorii;
amicantim& Gfrper radios fortunape amicantiu;
uel inimicantiu 'et dic fcifmamidCatecDru aelini
micitatemergadomos. Namfortunzcum paci/
ficatzGierintGgniGcantmultitudinebonofir oioi
faerintiiiimic£GgniGcarpaucitatebont.EtGraGi/
ter msdi cuia inimid Gierint domibus GgniGcat mf
ritudinemali.Defdealpiceqd Gtunicuii^ Ggno ex
terris in oriente & oeddence • Cum fuerit Ggnum i
pedituminoccidente GgniGcat danmnm ia parte
ocddentisiScGfucricimpedirumin oriente Ggni/
Gcat impedimentum in terris orienralibcis.Ec u Gie
rit impeditum in medio czii GgniGcat impedi/
tneiitum in terris quz fimt in oriente & oeddente :
& proprieinterrisuerfusfepcencrionem& meri /
diem .Si p3rce.f.niartis & ueneris& in terris ethio
pmhzcalbu. PerhzcetgoquzdiSafiintin hoc
capi.patet qualiter GtpronofHcandum in reuolu /
cionibusannorumimdidcgiierris& bellis SCcom
bufHombus.Etfdto g> oportet teconGderarefimi
litcroninesregulasprzdidaspromaiori parte ad
prono(licandumdeguerris& combufHoibus per
itroit^quartan! ani. ct dicit albii .i fuo lib.experi/
inento^drcapricipiii!iGoca.nbiIoqf de reuolit
tioe qrtaje qr debes ifpicere afens ani G fuerit Ggnu
Gxu erit GgiGcatio dniani iifis ab inito iifqj ad fin£
ei^sSC meli^G fuerit dns afentisi Ggno fixo Si recu/
perabis in hoc reuolucionc quartani , Si aute fiierit
Tramtiis.;.
fignu coe erit fignificatio cius ad medietateani pri
ma:& oportet ce reiioliiercalia medietate ad itroi/
tu folisiprimummutil libra !fortiuf($ erit adhoc
Btfitdnsafcntisifigiiocoi. Et fi fuerit fignu mobi
IcerirEgificatio dni ani.adprimaqrtHni & o; te
rciioliiereqrtasaditroitiifolisihtia figno^ mobi
liu.Etfoiti^eiitadreuolutoneqrfapjutfitdnsani
Ifigno mobili.P^hocqre fignificatoretol reuohi/
tioeflcdixi tibi:& albiciasadhocqueadniodu a/
fpidsadngificatoredrMani&facpticipcdrimnni
cu fignificatorerc(Joiqi'taiie!imedio.Cu<^hocra
picrer fecer| fcico fortitiidinedfii hora & ptefortii
naacdnmei®Siprpitatceeeop:tciapsforiiina&
diisci^aitxiliat^dnoani&fignificatori regis.Scito
ergocoiiifioes eo^eu pRsSifcpatoaccopeabiiii
ce8(adueCLieo^aduuceidomib^& afpeflib^.In
teIIigeopaeo^pcarus& peoru loca: & comifee
fiiblTamiaseoK iigtio^atqidomo^fuapu &qui
iiindcex receptioe & natiiraifli cognolcc «(Tc ligni
ficato^. Et fcitocafumeo^ ad iiiicep diuerlitate;
iicl Concordia itcUlIigationeaiiCcurccept6e:& iic
pnoliicabisfdfmalbii.ubifiipra.degiierris & c6
bii(lionib®,& ilfrdcaliisaccntib® mfidi p itroitiis
qrtaj: ani. Et fcico q? fi i itroitii qrtaani pia (Igni
ficatesgucrras&cobuftiocsaiiufnioifimtfatiirn®
SC mars dC inercuri^aligs cu coififi^fiierit matti mI’
afpiciafab eo flifieiicUligscoiiu ^cipue mars
dnenfcomoquodifiiiefrcquererialiisdiftinilloi
biis^cedetib’huL®lib.figmficabiintiites&giierras
SC cobiidioesi Sc qn(^'^liainiUaquartaaiini fleu
hoc atiqiiacoiunmo magna iielalicui^eclipfis kiia
riuq habuerit figmficationcfIipiIIa.4.h3:ceadefi/
gm^eauerit:ue!raltcfiitroii‘^.inifignific3iierit hzc
eadc.&coforti^fipdiSipKcduatovcs fuerint in fi
gnisflCinptib^cjclifignincatib®guerras S{ combu
llioes Bc fiiia.Signauero fignificatia iielpnioiictia
adcobufiidesScIitesfiCgiierras (iit ligna ignea £c
oiafigna forms huanar.Na fctjm mefTal. & albu .
&halyhab€nr.{locis^allegatisqfiubi(^cu fignifi
catorcsgucrra 9 £ foerintihis (ignis forti^fignificat
gucrras& cobiifiioes dC lites &urroesptcscxIi.Et
oesfiellxJlxxcaiida&.(iccaquzruntcdpIexionis
igneefiintdccoplexidebcdenatiiramartis.Etad/
duntifignificationegiierraiy 5f cobiifiiontiaiipdi
didiiatorcs&pcipucmarsfueritieifdepartib^cz
H feu cu eifdefiellis fixis c6iun£ii.Et fc(£j fententia
prole .& ]iali.:.qdriptiri,ca.[i.extremz ptis 'ligni
arietj ex pprietatib’ fidiaex lixaru qi eis futcobu/
rutdC mortalitate gignut&funtdenaturamartis
6C ptes arietj rcprecrioalis Tifr calefaciut SC dellruul
& llmt de natura niartis. T auri nero fignu duas cd
plexioesfignificatifed tn ad caloris fignificatione}
procliui^cEtpartcscuis extrema quxfuntcirca al
debranllint ignee Si de natura marcis . Gemino^e
uero ptes meridionales fnncde natura marcisignee
combiirftes.Et confimtliscomplexionisfuntpar
tesmeridionalescacriiLeonisquidem fignu calo/
re efficit & cius partes pracedences aere calidnj 6(
turbidum 8< mortalitates annundant & fut de na/
turafoIis&martis.Eceiusfeptentrionaliafunt de
natura marcis 6C efi igneum:K eius partes fepten /
trionalescomburunt&runtde natura martis. Et
iiItimzparresfagi£lariifucigneeScde natura mar
tis.Et principia capricornicobimint & defiruunt
& funt de natura martis.Ecfq^rentrionalia aqua/
rii comburunt di funt denaturamartis .■EtuUinis
partes pifciii limilitcr combu nint di funt de natu/
ra marcisihxc ptolcme*’Si halt ubi liipra . Et debes
et uiderc i diftin£li6c.6.traflatusprimi huius libri
quzftellxfixx in cado lint coplexionis ignee & de
naturamartis. Nam ifia addunt in fignificatione
giicrraru & combufiionii S( licdniiingimt' eis pia
netxligificatoTesgiierrarjipr£dj£li& prxeipue fi
iungat''eis mars Sc fuerit dominusanniaut quarta
Ethxcomniadcbesobfeniareinreuolutioneanni
mundi & in introitu quarta anni . Et dicit lialy ha
benragel.libro.S.cap.^.Quadofaturnusfuerildo
minus alicuiusquartxanniSC eu intienerisialiquo
locoangulorumartisfignificatgrandcs intfffeao
nes & lites magnos Bc uincet illi qui fuerint de par
titione ratiirni& deterris&ciuicatibiis qiix fue/
rint de partitionefigniinquofueritfaturnus. Et
quando iuppftcr fuerit dominus quartzue! alicu/
cuius temporisfign!ficatfaIaationcquietem& fe/
CLivitacemifiiuscOmarismecaccidet interfe^o ibi
denmifia!iquagrauicas.& faturnus adiuuaC ioue
in locisquzhabueratparritione in dominio .Qtia
do mars fuerit dominus qiiaitz uel temporis Si ha
bueritafp^usqnos prxdiximus cum fiitumo.dC
fueritrcmotusabafpefiibusiouisdC applicueritfa
turno.accidcntillocemporcdnna& metus^rixaflC
lrifiirixmiilcx& accidenchxcmcerris& in clima
dbus ubi habuerit dominium fignumin quo fuerit
marsitn ficum hocaccideritqriuppiterfiti aliquo
angiilonim martisminuentiir he fignificatidesidC
fialiquzlianim occafionuacciderinCnon erit me
tiispritcrqiiiippiter afcexerit ibi. Quando folfiie
rit dominus qiiartxueralicuius temporis in fignoi
quofueritappodiatusdCbabiieritdignitate fignifi
eat aptationemquiaem 3c pacem & multa bonu;
in illo tempore, tamen fi fuerit infortunatus ibi/
dem a martefignificat multas grauitates 8C mulca
dananobiIibus& fapientibus& altis hominibus
& !abores& trifiitiasratoe liris. Etfiiuppicerfue
rit in loco quoprohibeat danamartis rcmouebun
turhefignificationes. Qtiadoucnus fuerit domi
naqiiartx&marsabarpeSibusfuis fuerit remo/
tusfignificatgaitdia& paucas rixas& milli malu
fiecinilla quarta. Etquadomercuriiisflieritdnus
qiiartx fignificat qi hoies habebunt uouas legatio/
nes Sd q? rex habebit noiium in terra approprUCat
mercurio &iieniet rexdealteraterra. Et quando
Iunafueritdominaanni& eamappodiata& for/
timataminiieneris iudicaqinon erunt interfe£lio
nes nec aliqua hiala in illa quartat tamen fi fue/
rit infortunata BC damnata a marte *. iudica
q^acddehtintcrfei^ioes&miiltamdla fcdlm natu
ra IlgniiSc co fortius cri t fcifin pofle ^ liebit mars
fiiper luna & qn iitroitu folis iariete non nteneris
aliquep^atii aptii tit {itdns qrcxda femp pte marti
6C dojniniu in introitu folis in ariete di iudica qr/
ta fcim fiiu locii & potentia ii aliii diim non pote/
ris liabcre.Etiifefacdelunain itroicu folis ilibram
&iircfacderatiirnoinicroitufo!isiC3pricomLim.
Et hne facies qn no liabuerisplancta aptii iit iit do
ininiisqrtx:hxcha[i habenr.Et dicit aoinar in fine
lib.noiieiiidicu q>.Iima i almeruahl delata &plaeta
in . 12 . fcd aquatico conifitnto du tn infortuna fiib
terra exj(l£[iapplicetpe(fe& Cerremotii in eade re
gioedefcendereporteduc.Lunanirru delata infor
tiin a ta fiib terra applic.1s in iigno igneo duobus lo
ciseade liora in eade regione exuftionemina^.Lu
na tunc delata di i aulfrii defeendes in circulo in li/
bra in qua difeurrisaut ilcorpioe ta luie^ coputo
decrefcensndmero qde minuef quotiens node di
dieminus^mediuicedatcurfafortiina^ialpcdu
priuataexuftioneautquodlibetgenuspclfis eidem
urbi iniineretelfa^ : no ibide elfei^o morandii qiri
comiptioipfitnaslabi^regides. Hicrurfuse ad/
tierteduqmiitriurc^infortunzcucatidai ariete co
HcntHspecoracorrupit&principib^& optimati/
bus adiierfa^idC hoc mo iiixtafigno^ oraine& ii
tum. SottiicinarieteigrefTu deprehenfo quecuqt
flella orientalisreperit' ani ducatu uedicabit. Orie
talis nacp iuppiter oiaad falubre di opeimu reuoca
birllatu.MarsiierogladuI di bclladt ignominia;
di mctil di qfut hiii^generis compledif . naab hoc
fpeculacioisgcnercdefillediiquoticslinglasani qr
tas fol igredi feiiinat.Na {fella qorietalis fuerit
us qrtx ducatii principalr fertur. Prlocp femp no /
taduefolis& lunsAat^uelapplicatio&p ifellafe
liabicuEibiqtividicandihhxcaoniar. Expdidiser
gopatetqlitcrficpnoflicadkidegtierris^liis& co
bultioi)ib^& litib^^fcilm reiiolutioesanopt mundi
di p introit^^qrtapi ani: oportet te obferuare re/
gulas pri‘'’po(itas de retiolutionib^anopt adpnoifi
candiipintroit^qrtaptanideacchtib^^diSis.&e.
CT Capitula .de lignis pronoflicis guerrar um di
combiiffionum .
■ , Odoreftatponcrefignapnoftica
, giicrra^&cobuflionu&^lioru.
I ^Dicit itat^ ptole. 2 .qdripartiti.
j ca. 9 .gjin.reb®futurts ufib^coloru
l| hora ectipfis dC co^ q circa ipfa ni
jjdeniffiitea^HOcan^haefa.nueha
lo6C iiirgedi his (imilia nobis obferuare conuenit
Iteconuenitutcaudataslfellasqux hora eclipiis
uelalicuius alterius temporis appanierintiobur /
uemus necnon & alia futura iiniiterfalia ut fimt
i{laquxuocanturpeftica&cornu &i imperfedus
di hisfifiaqua^ narurxmartialib^&meroiriali /
bus nullus aftimilant; prxlia & cdbiilliones & qii
tates q res moneri facifi t & acciitia ^ p eas accidunt
Et dicit frater g uocat fe pferutatore $ cu fcd!c flel/
Ixiaere eoglobantur&forriter petunt fupiora 8t
materia homintl dCaialulfutteneranecelleeeoru
corda leuari di eleuatio e nolle {tibici fcd poti^do/
rniariumdefiiicprzlia&feditides. Itedicituffu/
pracu {fella hetiuide in quoemarsiicliatiirnusper
que fit.i.confidera regione & parte eius {c<ini par
t^rad^plz: di ubi fiipra apparebit {fella ibiqt erit
efftdiis.tierbi gratia .qhfucritconiuiidioiouisfiC
marCisiexa[tatdepticularii.;.gra.cancri.ano.i;t;
apparuit ffellacu cauda multa SC appiiit i loco qui
fibi corriidet.f.in fcocia di in parre leptctrioali an
glix.Etqaniarstiicfuit retrogradus traxit fcc£m
motu fiifilfellacanda^ccdetcdCmoiicbafaparte
orieta[iboreali,adptcocddccaleau{frale:i6 necef.
fefuitic6fliflii a (cotisaglicos uki. Et eni terrafeo
cixrcrpcffuangfixintiioriecaltborcalhhxcfrater
Etdebeshicrccitareeaqtibiredcauidedidis eiiif/
de fratris fdilftnSidc.il. huius Iib.C3pi.;.df fefm
ptole.ubifupra.Sifignaliain.icre apparetia circa
luiariahoraalicui^eclipitsliuarisuel/tcaudatzlfel
Izautalix{fellxfc(£ziaereappcreshoraecliplisac
horaaliciii^cdiuSdismagnx uel aficui^tpm reiio/
(ubiliu fuerircolorisnigri uel uiridi eaq fatiirni na
turaimitari dixim^hgnificabuC.Et fi ^diSa figna/
lia ad rubedine lignificabut eaq fuc denaturamer/
curii.Sed yuloifelu fiipra i duob®ca. ^edetib®
di{finS6is.uixcarn(amptoIe.&aIbu.& aliope.Sai
turn^niarsmcrciirL*’guerras8i cobuftioesfiC filia fi
gifieS. (ign alia ergo iaere^diSom6apperia&^/
aiSism6iscolorat.i:hxceadcfigificabut.Etidicit
hali q» o!a talia fignalia fiu t ex fiunoabuifo, d£'mo
iiecfpusadmalu. Ice{cd!mpCole.iibifiipraeu,fidi
Sadgnaliaf^iSistpib^appetiafueritcoloris al/
bi ea q fut ex natura ioiiis ligificare dicil fi & (i aurei
coiodsextiteriteaqiicner} natura feqn^iudicabut
Sedputonfueiduob^ca.pcedetib^imediate iiip/
piter & uen^fignificatqete& pace di traqlliratem
dfoebonu.Signalia ergo ficappentiahxc eade fi/
gnificabut.Ecdicitptol.q) fi lignaliapdiSaquali/
bet unapteluiarisuelco^q circa i^mllint: occupa
ucrit i ea pte folumo q c i direSo ptis ill W q i(fc co/
lorappiieritacchsfiiturueucniet.SiatcoIor iffeto
tii corp^Itiiare uel eop: q circa i^m fti t nplexabit' in
maiori ptcr^imecdcordatiii fedeii cino fignii ac/
cideredebetaccidensfutii^.C^aCrrciredebesubi
eueiiietacchtia{igificatappdi^{ignalia& qhfiC
^'diu durabut di ciiiufnidi acentia eueniet iqiio
genere re^ appebiit.Patethxcoialatis diffufeitra
Satupriohui^lib.diifinSide^n.ca.j.fcimfmam
ptole.& hali. Etdicit hali ubi fiipra q? fignalia q
tiocan^liaffe dinubilis nigri& fpifTt & illud qtioa
afTila^laciuaqdtoiataliaqfiiieexfamoncco uin/
cit inquolibeteo^ (iCca natura & couenit ut (igni
ficatio huiVdcordetcii natura martis&mercii.ili
tib^fiC giier.&cdbiilii6ib’& ifidiis di furtisifii his
qmouet oemfpumadmalefadedufiii inaliisqdi
xitptole.denaturamartis& mercthxchali ibide.
Et dicit ptolemxus in centiloquio propofitde.ioo
TraSatus.!.
(palnabezU&rcintiltadonesftellanimngniiicant
nccrtsuaporesqua:nditiLiIf3fiierint in omnes par
tes (ignificantdiminiitionesaq^ .f. Hccitate tiir
bationeaerisetexercit^uebemecesadiUiid elimare
gretesregnuifti^^climatis. Etfiftellihabetes mul
toscrinesfHcrintapgentesianguIoex agulis regni
ue!rcgismoriec*rexciiifdercgniach6 porensineo
& fi fuerit in fuccedetiabangiiloei^iliefatirideftru
entur&murabiteonfiliatores.Etficadcntes ab an
gulis multiplicanf carceres & infirmitates Si mors
fiibitaneaa accident detrimecahominib’ illius cU
matis Si eoru confiliis. Si ueroapparueiit cometa
habenscomduelcaudamagnainfurget contra re/
geni aliqiiisinitnicus uel proditor iidliereticus .Et
fiiienentcomctaillisab orientead occidens, hoftis
iienict delonginqiio.Siaute Lien erit de occidente!
oriens erit Iioftisde regno i(H^. Er fcd’ 3 hali ubi fn
pra.Stclli fii eaiidis fimt noue : quap: prima dici^
uerLi.reciindatenacuiri.tertjapertica.quarta miles,
quinta dominus afconi-fexramamcafcii aurora,
lepriniaargctii .oftaua dicitur rofa.Si nona nigra.
q!iaruquattuorpriinia(Tirant'ftelIis& omnes fi/
gnificant bella Si timores Si magnos eucntiis i mu
do & ex alore earu cognofeetur mal fi funirfi Si ex
naturafigni in quoapparuerint prius aliqua eani^
fcietur quando illud malii eueniet. Et fi apparuerit
in oriente erit cito. Si ucro apparuerit in occidente
tardabitur.Et hac omnia tiidclicet qiiado appare/
bit «ffcdus fignatiis per fignale:& ubi Si in quoge
nere reru & ^pdiu durabit magis exprelTe patent in
trafiatiiprimohniusIibri.diftinflione,it.cap,5.
EtfctJm hali libi flipra.illacometa quit dicit" mi/
les cft ex complexione ueneris emagnus ad tno
duliin.t& habetcrincs&radiosinfimdit retro fe
Si peragrat.n.fignaquz cumapparucricnocebit
regibus& potentibus liominibiis. & fmgent ho /
mines inmundo qui uolimt mutare leges antiquas
& adducere res noiiasiSt peior fignificatio operis
eft ex partecaudx, Doniin'’afconffcfiex comple
xioiic mcrciirii: 5 ieflceruleits &pariiiis £( cauda
eius efi longa & in parte qua appanieiit cauda e/
iusfignificat morte regi! &giurras . Matiicacni
bea & liet caiid. 1 Ionga rubea Si no tatit.i quata do
miniisafconx&cexc6pIexi6emartisqii<cqiiap/
paruerit in oriete capireifcriiis Ggnificabit fame&
ignes cobiifiioncs Si guerras Si ^cipiie! terra ba
bilonix fii i terraarabfi & i eg)/pto quoufcp appli/
cet' ad occides. Etillaiqdicif nigraefiexnaturafa
tiirniifiieiuscoloreft magis ceruleuscpnigeriqua
qn appiierit fignifi.mortalitatemiilta fit ^collatd
ne'. Et illa qdicif rofaemagnafiCrotuda &hec
faciead modii hols fit coloreurcolorargeti cii au
romixti.quxqiiapptieritfignifi.morte regii fiC di
uitii fii mutabunt' res mundana: fii iienict fii fiicce
det illis res meliores . Et illa qiix dicit" iierit e borri
bilisqfpedufic iiaditpropcfolefit figntfi.mortem
regii fii diuitu. Etqpticadicifnetgroltfiradififie
^ fignilicat paucitate aqua^ fii detedii auonxifii
fieoiun^lafiieritancmpra^ngnifi.altqaid prxtet
iioc.Nafi Lungat' marti figni.guerras (.^pltmas fic
mortalitaes p gladiu.Et ficoniundfa fuerit latiirno
erit mortalitas grauis:fit fi cu ioue fuerit qcqdipfii
figificabit i regib^fii diiiitib^appcbit.fii fc^m pto/
Icmxu fii hali i locis ^allegatis. Et dicitalbu.^.p
coiunfiioib^magnis.dif.ulti.qi fi appiierit aliqaa
cometa iariete fignifi. multas guerras in diucrfis re
gionib^fii mtiltaefFufionc fanguinis fic deflriiSio
neniagnatfieteleuationemalopt ctinferiopt.Etfi
appueritiripteorietisctfol fuerit cgdiftansfigno
arietis fignifi. odiu inter ciuesperfis et ples regioes
obedircregtbabilonis.EtGappueritapte'occiden
tisfignifi.qj maior psmagnatucofeqiief malum a
ecgib^ctcedeseucnietciuib^^partisoccidetis . Etfi
appucrit.nliquacomctaltauroerimtmnltxguerrx
inplib^CcrrisetmuUxcaptiuitateset mortalitates.
Et fi fuerit apparitio ei^a parce orientis ctfol fuerit
eqiiidiflans ligno tauri fignifi.rege timere de inimi
cisfiiiscunimiamortalitate.Etdicitalbii.in libel/
lo fuo de florib^.ca.ulri.gi fi apparuerit cometain
dirctJo tauri fignif.multu malu hoium fii inhirias
fiCrebclliocsintercos. Et.c.deconuinfti6ib®.ubi
fupra dicitalbu.qifiappueritaliqiiaflella^ comas
hentiu in getsenint mortalitates Si fames fii prout
dicitindefiocib’fignifi..dciefttone religiofo^t.El
fiappueritingeis ex parte orietis fignif.miiUosma
gnates c.iderc a dignitatib^ fii interfeflionesrMuj
prout dicitalbii.f.dcconiufilionib^ubifupra.Et fi
appiierit a pte occidetis fignificat multacaptiuita /
te. Ite[c(£ma!bu.ibidefiappueritcometa in can
cro fignifi.bella multa alia mala fii multa morte in
hoib^fiicffiifioncfanguinisifldQappucrita parte
orientisfii fol fuerit in cancro fignifi, anguffias ho
minii fii paix obcdictregi.fii fi appiierit a pte oed
drn tis fign i ficat rixa Si mala cadere iter r^es fii pa
ce corii pofiea.Etfiappariieritaliqiia cometa i leo
nefignificat piign 3 intcr reges fii prxcipuebabilo/
nix& uincent quidam eorum alios fii eritilludin
finearmi cum mulca efilifionefanguinisaparteo/
rientisinmortemquorundam nobiliu. Etfiap/
ruerit a parte orientis fii fol fiieritin leone figni/
ficat multas commotiones fii fugbm. Et fiappa /
paruerit aliqua cometaiuirginefignificat multas 1
iiirias in boibus.Et fi fuerit ei^apparitio a pte oric
tisfic folfueritiniiirginefigRificatguerras.Etfifiie
ri t ei IIS apparitio a parte occide tis figificat pugnas
Et fiappanicritcometailibra fignificat morte re/
gvi a parte occidetis fii morte nobiliii fii prindpu;
Si efrufione fanguinis fii abfdfionemerairii. Etfi
apparuerit a parce orietis fii fbl fiieritin libra figni
ficat guerras i terra romanop: .E t fi apparuerit a p/
te ocddctisfignificat bella fii morte qiiorCidil r^u
fii fenios cotradicerednis fiiis. Et fiappanieriteo
mecainfcorp.fignificatrixjlfiiiraltergetes fii Ide
florib^^iibifiipra.dicitalbH.ctj apparuerit cometai
fcorpionefignificatmuUitudinemguerrx fic rebel
lium terum ^ mutationem milinimfuper eos, E<
Diitiiiflio.Il.
y.decoiu3oib’ubifiibr3.dicitalbu.cijapgiieritco
meraifagid.fignif.uchemetia regis riipplcbe£c'ap
petet cogregare pecunias dt deprimere noles p uio
Iccias iniurias ci 1 motieqtioruda nnbiliii . Et iiap/
piiericapteorietis& folfucrit eqdidns fagidario
fignif.mortcr^ucuappitioepiign* & timorisfle
latrocinii &ciaesprauita(isiprib^cerris. Etfiap/
pnerit cometa i capric.fignif.beUa in ter reges & ml'
ta ifortiiniaa pte occidetis Si ^ipiie i regib^ibide;
di rixas Si timores terribiles inpfia & itercines me
tidiet cii abfcifioeiiia^ 8 C latrociniis & deprelTioe
religtofo^ Si. fidciiu &morteiLifid^.Etfiappiie/
ritapteorietis&folfuerittcapr. fignif.ipedimera
quibnidar^ib^^cxinimidsfmsqcrfitcauficmortis
eo^ & renouatoesregnopt. Etfiappiierircometa
ia^riofigni.mortcregisiptcorietis& exitu uirtg
qiieretregniiei^&c6trarietaces’iterrcges & nimia
cedeSC pugna in pteoccidetis&diirareboc longo
tpe.E r fi appuerit a parte occidetis & fol fiicrit cg/
dilHsaqriofignifi.multosmmoresterribilesifer/
raperfiz&de^dadoesarmo^r^S. Etindeflo
rib^diciealbu.gjfiappueritaimetataqrio fignifi/
catniiiltitndinegueiTz Si interfeflionis Si crticifi/
xionis.Etieodecap.7.dec6iuflioib^.ubifiipra.di
cit albu .qj fi appuerit cometa i figno piTci u ngnifi .
mortem alicuiusplebis cum multa cede iar^ibiis
erit bocca fidei & erunt,fig'ia& prodigia & in
terfidet fe religiofi ad iuice Si multiplicae i fortii ni
iim K cotrarietas & pauptas 6C horribilia i holb^.
Eifiappiteritapartcorietis& fol fuerit cgdiftans
figno pifeiii fignificatmiiltitudinecotrarietatis du
cti & principu&r^u&rebeUioneeo^6( ipfi ea
piet cefiSr^s&mTtiplicabif-timofipiib^cIimati
bus Si iforruhiu .Et fi a pte occidetis fignificatmul
tasangufiiashoHimdl morteiprib’ climatibus 8 C
uehemetiaangufiiz&^pueiocddete:& hxedii
raretrib^anis;Etiadeflorib®Hbifupra dicit albu .
qt fiappiierit aliquacometai pifcib^erltbdlu maxi
mu fnp affines r^s Si interficietfeinuice Si enmt
inimicitizinter altos 8C magnates di eritarreptio
mainiseo^ abobedientia . Etnotafc<£nialbu.in
libello fuo de fiorib’.iibi fupracp in quocutj figno
appuerit aliq cometa ficlla fi ci^appitiofuerit apte
orieris erit iieloci^opcri ei^: & (i a ptcoccideris erit
tardi^operici^ihzcaibiidlodsfupradifiis. Et di
dchaUhaberagcllib.8.ca.uIti.qu’jUiquafidIa cadit
ab ariete diuerritfufi fignalc moriet' rex x^ianotti
6Cenintfortesglierrz&!terfcifii6esprzcipiie iter
ra babiloiz.Etfifueritillccafiisdetauromiiltz d/
uitatesdepopulabun^i terra chrifiiano^t: & fiac/
cidcritcaius iUiiis fidlzdcgeisacdd&xixz in terra
X0iano9i Si moric^ rex^ipti & r^nabifpco for
rnofiisho & appodiat? .Et ficafusille fuerit decan
cro erant iterfediones t terris medopi & fili® regis
morief in litc d£ rex morifl( :& fi cedderitdeleone
morie^ rex SC letabunt' inimici eius 5 C exibutdccli
mate babilonieqaducrfabimt regi &fadetdaiiu*.
& licecideritdeuirgtnerexegiptiluQSiKrficia iqi
micos & accidetei multsgiierrff : & fi ceciderit de
libra ppii faciet malu regi & proditoes cooptasiSC
ficecideritdelcprpioecrutmultzcombuftioesac/,
ris.& fi ceciderit de fagidario moric^ rex i terraba
biloniz 5 < i terra baldafcopiz.& fi cccidericdeca/’.
pricorno accidetin terris medz Si in terra halaliez
multa mala piites & fifia.Et fi cafusille fuerit dea/
qiiario fignificat q? ifiirget ho debilis & appodta /
bit fe de regno Si durabit; eo niodicu;& pofiea ac
cidctmii[c.Tttcrfefii6es&fortes.Etficafiisi(lc fiie
ritdepifcib®fignificatcp rex faciet pplbitifHria SC
reSitiidineSf fignificatfaluationcs: hzchali h.ibc
ragel. Ethalifup.i.qdripartitica.g.ifincloqt' de
iinofignaligjipfemctmdtcqii kipiebat addifeere
Si mufiialii fapientes cd eo . Et dicit gj hoc fignale
apparueriti.rj'.gra.lcorpio.a loppone.foliscrat
eni tunc fol in, r;.gra, tauri Si eratalcfisqn appiic/
rat fup alphazatciiiirate deegipto.^-gra.lconis &
a.mi.& mediucsii.J7.ari«tis:et.57.minu.&erariI
l3fiel[an]agnzquaricatis& figurzrotudxdC tan.^
•tautuen®& ipiusclaritatetotahcilizotalucebatq
iuX fuerat tanta ut..| .pars lucis liinz iiel pape pl® Si
femp apparebar mouedo fei ifto figno eu motu fir
mameti donccfoireporuitieiiisfextilidefignouir
gims& tucdeftruftafiierat.Etdidthaifqjiftafiel/'
laappariutifcorp.quzcrat figniiccUpfislegismaw
roru Si (igmiruzc6ttin6ri6is: Bi accidebant inter
mauros magna przlia & fortes giierrz 8t iterfeSo
nespptercinitatesi®ioesmagnzfuap: terraru
depopiiIatzfiicrLmt:&cxu>itiinusmagn®hcreric®
&fun‘exitinregemedz:&acdditm^aficcitas
Si magnacarilm uiSualii! BC magna moitaliasp
prcraeriscorraptda&ppefiiIenria:itaq;famcgIa
dio& ifirmitatib®getes (ineniieroperien1t.& hoc
manifefiujfiibzcpditio continuenicratpoftcpftel
laifia appiteritmnltis annisibzchali ibidem. Et di
eunt hali Si alius conietacorptolemad noie bugu /
farusifinecentiloquii qn quadanoSeanni. 290.3/
rabii difTufcruntafiibmuIts in aeresocciipaiientnt
qi aere to'tu itaqj exterritiTunt hoies: diiraiiitc^ pl®
qttiior horis & trafaflono modico tpe ciufdeani
miutz & niPecanonead icomodii bo[u;:& ifurre
xer ii t hoies adiierf ® rege & ex termiatu e regnii pro
iemeiVegisegipti.&i.fo.anopfappuerut mftzea/
.rilflf defecit anona Si fuerutmFtzgiierrz.& ! ano.
9:.appiiitqda fiellacomata&diirauit.ii.noflibus
’& monebatur omni node motu fenfibili ; intrauit
ergofiliusa!caligpofthoc,breiiiteinporc& pra-fu
itegyptofit eius partib®et apparuerat unafiellaha
benscomd'.6cfiutin angulo ex anguliscoiuflionis
in q inceptum efi regnu filiope abez & obiit abez t
hzc hali . Per hzc igid" exempla & p alia poteris p
nofticaredcguerris& combufiionib®&dca1iisac
cidentib® mundi^nolaris.Cu in aliquo climate ap
paruerint fiellzcomatzaut aliqua alia lignalia p /
did:aquzfignafimtmagnopteffcduu in mundo.
Et dicit albu.inlib.experimentorum.icapf,s ubi
loquitur deafub 8( anazcli afpicc ficllas uolantes ^
TraflatHS.!^
funt n«llcignis 5C apparent fempin loco mercurii
Etafpiceparte in qua fuerit h^iuoiftclb.Sienifiie
rit in trincre inferiori erit malu, i pteniartis di iiene
ris.Et Ii fuerit in itinere fiipcriori erit malu i ptcfa/'
turniSC Iima: acfolis. Poli hoc afpice in qli ligno
apparet & quale Iit elTe dni eiufde Hgn i i loco eius:
& qualiterlitafpefiusfortunape&nialo^ addo/
minuIimS: manfiois.Etfi fuerit! ligno diui tum
& dns ngniafpexcritcx loco forti lignificatgjegrc
diet' exea parte qui cotedantin reguoexdomeui/
cisregis& erit nominatitS!& Ii fuerit in ligno diui
tu licut dixi dc dris ligni eu aipexerit erit ex Bliis no
biliii Sc erit aptus regno:& umiliter indica deoni/
nib^.Et fcito qj ligna folis& iouisac martis lignili
eant terminos diuitiuSc ligna faciimi lignificat no
minatos iaDtiquis:l)a:caIbu.& ha:c ligna pronolli
caguerra^ dCcobunioniifumptaex lignalibiis in
acrcadplensIufFidat. Etfreqiietcracetditq)|pue/
ri^ciunt libi capitan eos 6i feparant fc in diucrfos
exercitus & pugnant ad iniiice cotra magna guer /
ra interregna itmd & alia r€gna:& hoc &cqiienrer'
uifumellinangliacocraguerra inter rege angliedC
regcfranciz:&(il'rc6tragucrraitcrregeangTiz SC
regefeoeia. Iccfrequeteracciditq^poll.magnaca
riHiaanonz 8C uidualiu i aliq r^ioe nel ialiqh^re
gi6ib®puenitmagnaguerra:tucenioportetiitho/
nrinesuniusquerant uifiualia in aliis regionib^ un
dc dC lites Bi guerrz dC contetides fiunt: 8c (ic cari/
fliaiiiSualiuqhc^eillignuK eaguerra^ dC cobu
flionii: Sc haede (ignis pnofticis gueitarii & edbu
ftionit & piiorfi adprzfensdidafiifficianc. Etlic
finitur hxcdi(lin^io.iindecima;& finit" etiam hac
parslttuda huius tradat^lccudifiimsuidicialis de
accidentib^magnisquzcontinguti terra & fn his
quzlutfiiperterra.r.deterremotii & diluiiiisdc pe
flilentia& epidimiisdecarillia&uilitateannonx
deguerris& cdbullionibiis dCprzLisdealiisacei/
dentibus magnis .
CTIncipitdillinfHo.ti.hukistraSatus fectindtdC
iiltimidemopronolhcandide accidentib^mundi
ta per roes politas in tranatu primo cp in.i^.hiiios
libri Sc qiizregulz lint magis r 6 nabiles;& cui^co/
ditionisdebet cite quicun^in hac feietia deliderat
pronollicare. E cpri mo qualiter accidentia le habe
antadinuicem .
ncratioeuniufcuiiirqi acchtiu przdidopt & de eis
caulis tafctljallrologos^fcampHos.Rellatmol
iinchuiiislibri dicere qualiter pdida aeddetia mii/
di fe habet ad iniiice&qiiz eo^ compatiuntiirfe
Sc quz no t< demo pronolHeadidc accidetib^pdi
dispregulaspolitastainiteadataprio^in trada
turecudoIuiiusIibri.Etquz regulape uniufcuiufqi
accidenCiu lincmagisrationabiles SC magis appro
batz fc(f m meu iiidiciu;£C demii olledacuiuscddi
tionis debeat iquilibet ce fcdlm fciam allrologiz
noluerit pronollicarc: 6 cfichuic libro fine iponaj
deo dante-ln hoc autca.primo huius dilHnaipnis
intendo dicerequomo pdida accheia (ehabetad i
iiicei&primodeaccidetib^continetib^temperan
tiaaerisptradabodicendoquouna teperies aeris
fe habet ad alta. Proquo fciedu ellqiquzda teperi
es aeris funt libiinuice IcompolTibiles ; 8C Icdpoltl
biliu qiizda intedunt fe mutuo Sc quzda mutuofe
remitcut:&quzdireinteduntrc^m im^Iitatem
iielefTcdu 8C (cdmalia qualitate uelefFedumle re/
tnittiint.Pluuiaergouetu adiuuatideprimedol^
quantu ad deliccatione iplius iieti Ipedit adioneiti
netus ali t de £tdo inter oia confumit humiditatem
pIuLrizde(iccando:&ecamultoties qrepluuiama
gishumedatilla quxuerfusplaga idaaquadauerit
netus propeI[iintiir& minus humefacit illa q hui’
plagz minime exponunf . V etus au t ante pluuiam
flatim futura.ut coiccr maiora^ Sc flarim pqll plu/
uiaceiratuelUacimrenlibiliter minorat'. Pluuiain
teroiaell caremiiTiua maxie gelu niuis grandinis
re.^Iuuiadenodcmaneuduefpcreroreipeditne
in aurora diei rcqiietisappareacut folebat:tu qade
eadenafcimc" materia tuqaguttz iplius roris i her
bis uelarborib^remanetesllarimconiugunf’ cade/
reliruperuenitpluuia.Etnotaqt mlor humiditas
remanetin herbis ex notabili pluuia^ex rore no/
tabili-ExabrentiarorismanciiTuerpere riitura plu
uiafzpedelignatur.Pluuiacorrurcarione&toni/
truufedicomparicur:necfolebatute 6 itertonitru/
iim accidere lincoi plimia^lmri.f.dC futura. Toni
truu et pluiiia futura (i^.corrulcario line tonitruo
fzpiiis hoc lignirieat.Pluuta necficcitate nec fereni
tatecompatif.potclltameuna hora immediate le
queseererenauelficca.Pluuhi no copatif’ calidita
te uehemete nec frigus incefnm.geUi eni exifl^te ma
gno pliuiia fupiienies iplius gelu remilTionc deno/
tat multam citam . E t in zllate calor excellens ual /
deperpliiiiia rtipueni»epromagnafui parte dcle^
Et qhqjper calore aeris pungiriuufutura pluuia de
lignatur. CaIigo.ell pronolliculiceitarisfi( quali
nun^ e line Gccitate coicante; unde 6C cu pluuia ra
riirimeecaligopropriuepIuuizhumedare:& hu
medando nebulz fzpepromouet a^one :p nebu
ia er futura pluu ia^eOgnaf .Et nota 9 refpe /
fiu mltoru rosdi nebulaefFicatioresfuntihume/
dando $ pluuia tu quia materiz ea^ 8 C guttz fu t
magisrubtiles.Vndeporos.dCiDMt^Atidioresifl;/
Dirtiiiaio.ri.
irare minime proliibenf tu quia he magis (Iicceffi /
uehtime(SaC9p(uuiaimiiIlisoperationib^natiira
libusfiCfiicceirmc efficacia laig;i^ aencus uerointer
ocs. magis deficcat. Vndeexhoc humedan
cibus magis iiennisfecu copatitur niiie
grandine & pruina SCeft mulcotiens ca quare hoc
in qitibiifda locis magisSC inqiubufdam miniisha
bundanr, Tempeffas aiice proprie loquendo efl
uenC^magniiscu pluuia magna auc cu niue magna
auccu grandine magnosquidacamen pluuiamma
gnam uel uenCu magnu uelniu^magnauel grandi/
nem magnu nominac Cempeflat^.Nix & grando
iienCuadiuuant in deprimendo ficdepluiiia dice/
batur.EcqiiiaucnCusfepe frigiditate augmeCaCfre/
quentereft ca quare quzda loca quibiifaiin hieme
apliiiscongeUnc ' & quare quidediesquibfdadie/
bus frigidiores uel caltdioresapudafios eiufde die
bus minus calidi uel minus h-i^di reperian^ Vetus
qiiO(^ copiare^ is herbis uelarborib^nonpennit
tit falte in lods uel qui hui^uentoexponunt .In ali
is tamen locisubiuentusaccellu non babetnon de
letur tomliter apparitio roris p uen tu uento exifle/
-te magno raro accidit eorufeatio uelcoaimiii.Sere
nicasuentu magnu Cecu nocompatitunuentus ma
gnusrecunonc6pacitur,caloreniG ealoride fuerit
temperatiis.NebuIaucro non comunica^ uentum
notabile & p caligine uentus futurus mfcotiens de
fignat*.Serenitas calore fecu copatitur nec (ine fic /
citatate. Serenitate uero hiemafe fepe comunicamc
frigiditas bc cu ferenitate uernali mulcotiens eft ca/
hgo.Serenitas.nebuU non permittit quandoc^ tam
mane exiflente nebula d( Hat! cdTaote cotu illi^diei
renduucfl&renmquomodoautcalidttasbumidi/
tas frigiditas & ficcitas Ce haberit>^»wieAg
tia naturali fatis conflat di experimento, -
rem non copati tur.fed conueitit ei’ natura in prui
na& noncompatitur calore calice nec conufca
tione.fed copatitur nebula qux in mulco ei^ frigidi
tateadaugec.Sedgclufinotabilefiierit cogetando
humiditate efficit caufa (iccitatis. Ros excellente
frigiditate non permittit humeSal aliqualr depre/
fenti quauis futura Hgnihcet {iccitatfcorufcatio BC
tonitmuraro funtfimulcu rore.Nebulaficu rore
acciderit quia raro cotingit gutteagueris ipG’ re
ru no pofiunt difcerni.Ros frequenter comunica^
caligtnefecu grandine non permittit.Dietamcn i
mediate 'iiK]iicnte qn accidit grado licetraro priii /
nanoncopatituriiifi forteproptermaiore fr^di
Cate in uno loco qi in alio pruina in loco frigidiori
& rqsinlocomimisfri^dogerefpruina.copatif'
grandinet feqiietis diei ferenitate dcGccitate.To
nitriiu 6i conifeatione humiditate in afiu non co/
municaf pruina efl tamen mulcotiens Ggnu humi/
ditatis futurescopatjtur erii pmina nebula fed raro
accidit nu^cu caligmeeflpruina.NcbuIaellqliafi
piiniiacuius gutte no flincpceptibiles apud uifudC
uifd ipedit ne ad magna diKantia pofTit uidere tiu/
medat quo($ 6( G cG frigiditate magna apparent e
ius gutte i herbis nominate.Pniina proprie nomt/
naCiirnon copatitur calordnifilblumodotempo/
ratu.Caligocunebulaexinerenonfolebat.Caligo
efl quali quida fumus terrae abherens Bc uifu ipedi/
ensficiit nebula.fednon tancu.Caligo eria freque
rer non percipit* niG mediate monte ueluilla uel ali
qiiaalia rcconGmili eminente diilante auifii per
leuca uel apliiis.SoIetiauifuspermediu multucali
ginofu apparet puoiccicoIoris.Luna edaSCafeen
dentia alia per ide mediu uifu imparent confimili /
tercoIorata-Caligo calore&ficcitatefecfinoR co
patitur fed raroeft cii excelTiiio calore 3C rarius uel
nili^cu frigoreueellenti 6icflfignu Gccitatis ftitu
re dc differt talis Gimus a cali^nefiC nebula. Nix
uero rore non copatitur nec ferenitate caliditateea
ligine conifeatione neqs tonitruu BC aqueu copati
turnixgrandindfedfreqiiead^’ copati turpruina.
Nix Du^ erit Gne frigiditate dC raro accidit Gne ge
luqiiiaGconcii^at nixiloegeluilla diunoperma
iiebit.Nix perluareaiilTione mulcotiens efl caufa
humiditatis magnedi fubitecu antefua remiltione
lecucdpatiRirilccicate.NebulanucpueI,uaIderaro
comiinica^niuein cafuipfi^cu interafu&remif
iioneipGns niuis quandoqjfolebata dome gran /
do non copatitur fereniratl potefl tamen u na pars
eius diei efTe ferena 8C aha pars grandinofa Bi hoc
frequenter eontingit.Tonitruu & cocufcatio rato
nmuifunteu grandinediC copatitur grando calidi
tace temperata frigidate quoc^ compatitur exceffi/
uaidCecaufaaliqualis humiditatis culiquefcit.Ne
bulaquandoa dlcu grandiae.liNi caligo raro aut
nu^.Et grando quando 9 efl Ggnu gelu fiiniri.Co
nifcatio mulcotiens eiteu tonitruo ^mfiotieos G
ne tonitruo dc tunemams deGgMtitpImiia ferenl
- cate^^atitur aliquale nccicace quando^ comuni
mturlnc^Uiji^lore.Cu corufationerarilllme
eflcaIigo:d<co^<ariod( nebula non funt Gmul.
Tonitruu quandoi^eltcu ferenitatedCficritatedC
quando(|[inererenicate:dihocfreaueaii^folebat
contingere BC non efl Gne calore dC humiditatis fu
ture mulcotiens prefagiu gerit.Caligo nu^autra/
rilTimeeilcu tonitruo & nebula cutonitruono exi
fUt.Terremotus uero prout dicit ape.ao.methauro
ru GGatdemane precedil magna traquillicasdCfri
giditasinaereueheniesdf circa terremotu Gfiai de
oiefolfrequenterobfcurat' pfesdC magni terremo
.tus fient traquillitate exiflcnte i aere. Et G debeat Ge
ritoremotus in nodefequenti runedie^dente e
xiflenterereniCateapparetquzdanebuUfubrilisin
oereporreSai longuadGmilitudioecuiurde linee
remou.Et pefhlecia Bi Ikipuecaiiu freqiietcr fequi
tur terremotu Gcucall^tu cG prius ab alberto ubi
determinatu eflde terremotu dC peflileatia Bi cari
Gta uidualiu pefhicntias dCguerras comunicatuc
frquenter.Et breuiter:hxc,omnia.r.pellilentia Bt
cariGia uifbaliu&guerre&cobuGionesdcGmi/
liathaec omnia uccomuniter contingunt Gmul uel
fc<£in magnis uel fcdm mia^icui^caufkeGquiaunli
Traflatus.i.
illo^ malo^ acciditnifiex dnioalicuius planecs
maiiiioli.f.fanirni&martjs&Literi^illom; defui
natura efficicpdida mala.Sicitaqjpacerqualiter^
dida accidentia mundi deqiitbus determinatu eft)
hoclibroadimuccmfe habeant.
Capiciihl.t.qr^iilxfantmagisutiles&rdabiles.
Vm nolueris de aliquo accidete mii
ivASSlM dipronofiicatc&precipuede Xtm/
[( yS^^iptrieaeris.Primoutdendueil quale
k|i|jw^wn|natura&uirtucehabetquilibetpla/'
lll^iS^^a!nttapcrreconlIderatusQon copara
doipfii ad aliquid aliiid.EtibiiiLdenduedqimpla
neta Ht calidus&quis frigidus flC quit liccus quis
humidusquiscalidusdi {icciis&quismagiscalid^
^ ficciis quis exceffiue calidus & quis temperate ca
Itdus & quis temperatus eftinomni qualitate 6C qs
temperatus e(l in imar qualitate& excedir in alia.
Scao iiidendii eft quale uiitiitehabetquilibet pia/
netainquocuqjligno^ 8< ibideoportetetiaconfi
derareutruplaneta iit in domo fua uel exaltatione
uel triplicitateuei termino uelfacie fua & utru lit in
fignodifcordantiin iittaqjqualitatuprima^ iielt
ligno difeordanti iibiin altera qualitate primane
tantuuiehitru (It in figno vliecu in utraqi qualitate
concordet uelinilgno gt (ku concordetin una qli
tatefolilibideetiaedcoiidcraduutruplanetailtin
iignis feptetrionalibus uelin (ignis meridionalib*
'6C utr&dusiatitudo (it reptetrionalisucl meridio/
nalisSt utrumagnamorafadetuftoilgnoud par
Ua 8C litrti direSe lit i ecliptica uelab ecliptica decU
net uerfiisfeptetrioneueUterfus meridie. Tertioe
uidenduquaienirtucequi(cii<^ pianda cuicuc^ptle
alteri tribuat fef} q? eu refpidt diuerfo afpedu. Ec
ibideoportetconEderareutruplanetacQ altera co
iungaturucl ei per dyamatru'opponatur: uelciia/
fpiciat de trino quartu uel fextili alpe^u dc 11 plane
Cashoc modoconiimgantf uellealpidantutrilhoc
fit in figno concordanti uel in fignis concordanti/
biis au t in (igno difeordanti aut in (ignis difeordi'
tibusSC iiueficfiueficutrufigniiconcordetueldi/'
feordet u terqi uel alteri tantu . & fi ncercp magis ud
ininusidiul' illi eqliter.Etconiiderandu efiin quo
ligno uel in quibus lignis fueritilla coniundio uel
idearpeSus.Etdfiieritconiundio inter eos utrum
Ctuerefcdlrn longitudine dCfcilm latitudinem ud
non:& II licutril hxcconiunfiio (itdireSe in edi/
ptica uel declinet ab ea nuquid ad fep tetrione ufad
meridie-Etilillaconiundio fitfoliifcdim longitu
dinetiinceflconllderandum quis eonim magis di
fiet ab ecliptica quis minus & utrum equditer'di
fient (iue uc llue (ic ut rii ex iitrac^ parte ecliptice ud
ex altera tantu :& ficutdiduefidecontunfionefic
etialtelIigendue(ideoppo{Itione& deafpedu tri
nofextili&quartifi. Ite hic refpidenduefi quale
nirtutS.2.planetxalribuunt.;.uelecontraredq>il/
k tertius equaliter difiat ab illis & hoc potefi dte
fc^m omn es diuerlitates enumeratas t coniun&io
neplaneta$e & pofi hoc efTe lic ^ duopUnetx pri
mi ficut appofitl (Ibi luic£ & fe afpidit de trino. 4.
uel de. 6. l terbate refpidend u cfi quale uirtutedux
planetz attribuunt.; .u«l ecotra.rcdm q> ille tertius
coniunmtur cu.eis naturz contundi & hoe potefi
Heri icam omnesconditionesnumeratasin coniu
dione. ItehicrefpiciediiefiqualeuirtuteduxpU
netz attribuunt.;. uel econtradc hoc potefi licq»
duo primi planetz fercfpiciant de aliquo afpedu
udfintconiimdiuel oppofiti.Ethic maxime ad
propofitu refpicienduefiad tranlltii lunzper pia/
netas in quolibet mcnfe BC precipue quando iple re
ceperitabLinoplancca& applicat alteri.6( hic re/
fpidendu efi ad omnes regulas concernentes aper/
tionesportape quas tibi frequenterredtaui tain tra
datuprimo^in tradatuilio.2.huius libri. Item
hic refpiciendu efiqualeuirtute& planetz attribii
unt.; .iifecouerfo. fc^m ^ ifieretti^refpjdt unu de
trino afpedu 6c reliquu de.4.ueIecontr3 6C (iede a
liisrefpedibus inimidtieft amicitie 6C $ltbet ifio
rumredpit tot diuerlitates (Icutconiundio & pks
qnzexeisdicipoirunt.Et(Icutdiduefide.;.pfaDe
ta addiiosetia fic inteligendu dequatuor ad.;.6C
de.;.ad.4.& de.6.ad.;^.& de.7.ad.6. Itehicr^i/
dendu efi quale uirtute plancta recipiat a fiellafixa
ciconiimdauei inquocut^: alio afpedu redpitfiC
dixitibinaturasfiella^iixa^ ifradatu primo ba
ius libri difiide . Ite mpiciendu e quale uiitute qui
libetpb&^ipiieluna hetidiuerbs mandonibus
circuli fiCiiocan^ma{Ione$[unzquapt:quzdafunt
ficcz&ddahumidz&fp uidenduefiin qmadde
fueritipfaluna.Nalc^hocuariatTrequetertcm
peries aeris: 8c dixi Cibi naturasfiC qlitates madonii
liinz i t radatu prio hui^ libri difildione.io.cap .9.
4*’. coIideraJu c(t quale uirtu te hec qlibet pdtfc&x
et” pone in fiio cirefo ecetrico.i.fcdm que efi i auK
fuiecetrid uel I oppodto augisei^urneij fiene^ dc
uel rc<£m 9 recedit ab auge ^dida uel ab oriete uel
fctfmqjadeaaccedit. Iterefpidendiiefiqleuirtn
te hdpfai auge fui epicri uel i oppdne augt s illi° 6e
hic refpidcndit £ pfa dc fiationari^fgrclTimis
uel reirogradi.& hicrupidendu efimaximeadre/
gulas alaudiiepfa faa coccmrtesee pfafe i diis dreu
lis & et regfas edeemdes cope fiatioes dirediones
61 reteogf adatioes dC eo^ borizotes & ocentes Sc
eo^eponcsafolefiCidgiiradl ifuisdrcfis.
Cec^rmareiudidu tuupfiellasduasiaereiqb^dt
f nc^catio de acentib^ mddi Sc pcipiie de tepieae
ris& optet uidereq: unuqf^horu.dgnaliu dgnlft
cet & tMro dgnideet unu ud qn^ unu dC qnt^ diud
dcqn9ngnificetimu&qn9iii(i. Etdatoqsfo
K^nidcet uhn uidendu efi i q pteani certius & i lal&
bill^dgmdcatilIdunu.Ecdato9qn9dgnidcet u
im&iqpteani em:^s dgnidcaciuuuBi^fit qntp
sdteri^. ftecdUdcradd efi 9 dato 9 plaapt^ tGs
9 dgnideet unu ifio^i 8 C qd aliud & q hup dnt c6
trarioyt dgnideadua. Iteeodderadu q illo^ hent
ngificationeiunaregioeddqlalia.Ocfigldcatidt/
b^uero hui^fignaliu i aere didu e priP.i qifii^onc
Diftinffio.TJ. tor
rr.tr.i3ahipn'obiJi'’Iibrict{!['rin finecaluflibadi
ftinflionis^cedeiifishiii^traSaciis fcdi. Sextoo
portnaliderarcnamrl tpis^coplexioneqrcciiai
p qpnofticarciiolueris & pportionarc iudiciu tiiu
iciim natura ei®. 7 ‘’iudedi! edcqiio accfite niiindi
fiatqo iieldcqtepie&gaccntiamudi Cueqcepics
aeris fuc copofTibilia & q fi dC q (Int namralr feqii
tiaetq notet hocfdec'excaptb {mediate. 8"c6fidc
raudileq;iflopt^diopr maiorebdit potcdareii
magjfiieritpoderadiiptQciierbigratia.Wjemsargi
uit frigidi tacecthiliditatci cade ptcaniietmarsqe
ealid®ct ficc®fortc ci fiio maxio dnio ficut i ariete .
TticdiIigeterconder.idtienui^niagis{it iudiddii
ptiicrc(^iniaitc ^ fcdm qlitate qrtte ani: et eodi
mo facies i oib®^i(^is coGderanda fup q uelqs lic
Diag^spoderadatetflipilla fundabis iudiciu tiiinec
G quis regulas exptuscG i tpe ruofudabis iudiciu tu
iim fiipillas duas regTas aflroiogo^ applicabis ad
expientiatethatcedodrjnaptoT.icecikqo.ppone
na.ubifictfciailellaptextedC ex illis e. Etdicith3
ibide q res fu tiiras^nofceredeliderat oportet eu
Ifpiceremotu Hellapt Si opa& efrcd*.ea^ qfiiitin
rcb^fcd!; naturas ea^tf^ oportet eu ilpicere libros
qiiosrcnpferutantiqdeGgniGcatdemotuu ipfaru
&adifigithisqcuq}pbauit{fuotpeth«haU.Hxc
o!a ^i^a debudiligeter cdftderare cu de accfuib?
tQuai coccmetibjtepantiaaerispnofiicareuolue/
tis de qba qdc acenti b? determiat u i i pte piia hui*
iraSarfecudi.Etdcbespcipucobfcniarc ea q tibi
dixiihocca.ioibacoiuflionibomagmsSi i oibiis
cdlpfibiis lulariu & i reuoltitioe cuiufcut} ani £( in
introi tu cuiulcuf qrta ei®s5£ i oibacoiufiioito dC
opponibs Si qdraturis liiiariii pto^adL
(otiifiioib^&opponibalufarid ^eedetiu Itroff^"
rolisi.4.pu3a cardinalia GiieiqttiiorGgna inobt/
iiatfif fpdebesrefpicereadp^nesfiipiores&^pue
ad duas ifortuas mi^fcafpiciat aliquo arpedii for
riautfuerintcoiufiifltiqbusGgnisextiterit & ad
tran&tu lunzper costtptb®^j3is:hzceD{enina/
gna ca tnutatiois tepie^ aeris.Freqii^ereni fit exp
t®frigiditateaeris& gelu Si niues ptienirei hieme :
qn fatum® & mars aliquo afpefiu forti de fignis fri
gidisfeafpexerut.Eccxpt^fumultisuidbusqiqha
liqualiinatio fuerat pluuiofaiielfalte aliqua medie
tas luuatidis fuerit pluuiofa gt maxfapluuiaaccide
batlunatrareiitepfatiirnu&^ipueuhoc erat cir
ca coiuSione uel oppone uel qdratura luiariu . Ite
£requeterexpi®fu r^ulasdeaptioibiisportape fere
ueras qh ifte aptioes cotingut circa coiundione uel
oppone iielqdraturaluiariu.Naihistpibo futuris
■aaxle mutat t£piesGcutexptue.Suma igit dilige
tia refpiciedu ead tralltu lue ppfas & peipue cu re
cedit ab in feriorib3& applicaf ad fupiores hntes
domos qppoGtas domib^ruisSi ad afped®iferio/
rude ad fiipiores pdiSos.Etbreuiter ad oes regias
deapn6ib®poita^diligetereadiier(edu& ad tra
Ctu mnz p mllioes Gccas nclhiimidas & p licllas ft
xascalidasuclfrigidas liceas uel huidasfumeaduer
tedue.MuItienifreqnterexptifutqtcu fuerit aliq
Iuatiopluuiofauelaliqci®m^ietasiqct fuerit eui
detiaadpluuiautcoiteracciditpliuiia i trnGtii l'x
PpiiadesthaKautoiapdiflaiudiciomeofutmuitu
ponderadaadpnolhcadii det^icaeris .Et debes
unacu hisdiligeteraduertereadregulasptol.qitas
pofuitdct^ieaerisi.i.qdriptiti.pitroit®qrtagr Si
P ocscoiuoiocs dt oppones & qdratura; Imariit)
Si pedipfeseoriidc.Diiigecerqaoi^adiiertedO ed
ad oes regulas dc tepiccocernetespones ptapt a fo
le Si caru pones i zodiaco & i fuiseccemas SI tpi/
eidis dc acernetes eo^orietalitates Si occheati tates
Gatoes quoqj diredione & retrogradatoes qs r ^u
las ponitalbii.imaiori itrodu3orio.trac.4.dcGIc
trac. 7 ,£CaIchi.ieprarua. Ite aduertedu ead regias
detcpieaerisqponufifinelib.^.iudicii.Icdm fen
tetia alchi.de aoniar.dorotbeiquo‘qi dC iergis . Ad
uerteduedetadregiilasdetepieaerispofitasa ia/
farieplaruacoarnetesmandeslunedcciirfud^et
adrcgulasponnsabhermanokarecoilibr.ruode
himbriba.Ec ad regulaspoGtas i trac.dcapti6ibus
portale dC adregulaspolitas alineori.i trac.fuo de
paoIheatioetepiei.EtoIs regulas de tepie politas
a meiTal-i epia fua dc ab abraba auezoar in deo ili.
fiio dcraioUirioib^ano^ miidi .reputo fatis roabi
ies :ac et regulas cocernetesciirfu lux dC malioes qs
poautindiifuislibris dehimbribsfatisapprobo.
Hxautregiilx^idxpmaiotiptefutfaiisronabi
les-.fed no mult u foliciteris circa r^las de tepie po
Ctas a fre q uocat fe pferuta tore nec alicui*moder/
ni necpluptuolelchbetisnili ei®regulas fueris ma/
gisexpt®.Nu^enlpotuiuiderer6ctnir^ulis prz
diflis fns qa totaliter qli opaf p termios dC p gra/
tenebrofos fitmofosplenos dC uaaios.
Nec iin^aodiuidealiquoqfe dixit fuiircexptui
r|^ilis^idi fns. ,0»et re^ Jas albolop^e de quo
tidianishimbrib*n6mitlturq>Mtoexprobadaseo
gj ptoLfcdli qdriptiti.ea.ti. no poit modfi pnofti
caaidetepieaerispniioritpecpficiitqrrauni®lria
tioisifedaehimbnb^quottidianisniieduo^ die^
iKltriu^docetpnollicarcpniibesdCpregiilasdC p
h^moifignapnodicadeqbadctemiiatue fuffide
ter Si hoc traSatu . 1 . N U(^ et expt*fu magii a fecu/
ritateipnofticaridctepiciaerispecplaptinafcritc
aut iqctuor aglis fuccelTaiit i reliqs domib®. Th qa
aIbu.pcoI.de quaGocsaftrologihiit modii pnolli
eidi approbatu nolo hunemodu reprobare .Ni/
hi!omin®ut mihi uidec' iudiciu tepiei aeris q no de
berec uariatifcd!m oem uaciationeafcntis.fedlcif $
fcnfibilf litusterrx. Aliter eniepnolHcadu detepe
rieacris 5C himbrib®iIocis motuofis $i locis pia /
nisde aliter iloeiscapeflrib^milocis paludofis dC
et i locis ppelitus marisdc qaa loca terreliit magis
calidadt qdamagis frigida qdamagis hiiida dC q/
dam^sGcca.Etfcifntocshas iiarijtides Giiiu U
coplexione terra^ feu regionu uariabis iudiciu tu
umdeteperieaeriscoGdcrandofemp latitudinere
giooisdC.diftatiacenith capitis tui ab equinodiali
Trafiatus.i.
etrciilo .N£ fc 5 m hoc iiiriabls fudici u tiiu & in oi
toco feu |3tc tcrrz ht (ahi lis Ci cS itellexifti ea qua; dbi
fcripITitraiftani pnohm®{umardiftmfti6e. io.c.8.
Scripii eni ibide fct^mincenonealchin. in epIaTiia
qrnuriabisuidtciuioilocoterrzhicabiiiSiquo .f.
Ifenlibilisuariatio caloris frigoris licdtatis& hili
ditatis fciJmaccellione itel reccifionc ilU®Ioci abs
quinofliali.Ethocutde^ mihifonabili^dicerecpic
periiariareiudidudetepicacrisrcdm oemuariato
nc afchtis.hic aut q tibi Icripfi i bocca.generalr fut
caqiia magis approbo i j>no(licatidetepiet.& re/
gulatia recitata; indicto meo fut magis roabiUs.Cu
crgouoliierispnoflicaredet^erieaerishas regu/
Us ^difiasfrequeutcr refpicias ut eas! aia tua recen
ter heas & facias fcmp relatione iter regulas plicu/
(ares politas i hoc traaa tu. : .& regulas generales q
i trafiatiipriohm^li.poniit'. Aliter enipotiut'‘eedc
r^ulziiinotraffatu&inalio.di io oportetutiu/’
lies tecu utroqurafiatu.Et no liatiiudicesp una re
gula iielperdiiasniiidc aliateperieaerisnecp unu
iignu pnofficu nec pduo tantiimo fedp multas re
gulas& p multa Ogna pnofhcacu ad iuice concur
rut& dequtb^P prius fuifti expertus dabis iudiciu
tuli Sc applicabis fetnp r^ulas tuas ad expiinetum
poderadoea^futmagispoderada dc dimittenda
XcS.^ polTe tuii qiieadmo} fecit bon^medicus. Mul
t£ enl regalz fitpBue £C uarie fu t q a qlxifda aftrolo
gisponimf qsteoportetditnitteredC operari per
regulas ^a6:as i hoc.c.qs magis approbo & repu/
lomagisiitiles.Etcoiienittibiuttu (dasbn ppor/
tionare(igniHcatides0dida^ regulapt ad iuicep
qtiocmcp tempore pro quo uoUicris pronofticare
poncdo.f.caqiizlignificat calorem exparteunact
eaqiiz(ignificantfrigusexpartealia& zaqnxRe/
citarem ^gni6cant ponedoex parrciina:& ea qtix
(ignificanthunioreniexparrealia habedo femper
refpedil ad natura temporis tui;6( (icfc^m natura
tpis tui indicabis de natura temperiei. Et hoc mo p
nofticantpcritiCunimedicihabendofemp fefpe/
fiuaddouis indicando fc&inaturamagisuicete,
Haxcteftiiia qiiadoctthalii.i.quadripartiti.pto/
lemei in multis lods.Dicit enim ibidem in ca.12.in
fine 9 fdemus accidens uniuerlale a ea maiore nim
hab^tecuiiifmodi fun t edipfes & limilia. & (ae /
musaccidensminiisacaprimdrequete.f.pintroi^
qrtarGani& pcdinndidesdC opp6ncs& qdratii
turas Iiilari ii .E t dicit hali q> (icut de maioii ad mi/
nusibidcdeelinadodeuniuerfali ad particularius
don ee penieniamus ad fineouim unum pofi aliud
ordinando .ECcu hoc fecerimus infpidenius quas
resinueniemus limiles Qi accordantes & ponemus
eas in uno loco & facimus eas quafi rem unamihoc
cnimfaciemusiifuerintplureslignificatores 8 C in
fpieiemus ad naturam temporis ilH^ad caufam for
tiorem 6 c indicabimus periUam quz magis uincit
quia cimi planetz lignificant rem unam qualif/
(u(^{it.8(uac<idmtq>aliiplanctz& (icllzdC (i/
gnabocidemfignificauerincipfaligQificaiiufor/
tis eri t & certa Si diuerfz ligni ficationes f(ierint:ni
hiIcertumeritubiabcoqiiifortiorfiicrit:& magis
circa naturam temporis iqiioerit figiiificatio :hzc
hali.ubifiipra. Et licpatet qualiter fitprononica/
dumde accidentibus mundi concernentibus tem/
periei«aeris:aliaueroaccidcntiamudimagisgran
diaSCmagistimendadequibiis determinatum e(l
in parte fecunda huius tradatus fecundi cuiiirmodi
fiintterremotusd;diliuiiape(hIenti£& mortali/
tatesdt ea quzproiieniimt ex corruptione aeris.
Canitia qiioqj di fames & guerrx&combultio/
nes 81 prdia & mutationes regnorum & fedaniin
8C talia prodigiadC magna accidentia quz contin
giint in mundo iiimt ut frequenter ex coniimSio/
nibus magnis planetarum altiortim Si execliplib^
(uminariiinificut didum e(t frequenter tam tn tra/
datuprimo qiin tradatu feaindo huius libri.Si a(
[egatum cit hoc frequenter a ptolemeo & alburna .
dc melTaballaab abraham iudeo & llmiliter ab ali
is altrotogisqui hanc materia pertradant in libris
Giis.Oeiltis aut aeentib^magnis roabfrloqiiuf ifte
Ptoleme’i'i2.qdriptiti.iibi uidelicetloquif dc ccli
[ib^linariu.Me(rahallaquo(^ifHO lib.iiueinepi/
olafuadeconiundionibus magnis Si in fuoU/
bro de reiiolutionibus annorum mundi : alburna .
in libro fuo deconiundionibiis magnis . Aomar
etiam & alchindusinfinelibri nouem indicum, a/
brabamiudeiisin fuo libro dcreuolutionibiis an/
norum mundi. Iohannes in fuoquadripartito par
teprima.AlbHniazarqiio($in fuo libro experime
cornmi Si fimili ter in ftio libro de floribus. Si halp
aben.in odauo libro in diuerlis capitulis . Et fra /
teralbcrtusinlib.deproprietatibMemdoiie.SC in
lib.metheoro^qfdarcgulas utiles licet paucas po/
nitdeiflismagnisacddetib^.Totergofut aftiolo
giqmagisronabiliterloqiiunf dciftisaccntib^a
gnisiSCbrcuiterhzcaccidetiafrequetiflime proue
niuntexcoiiindionib%^nistriuplaptfupioni$
& ex ecliplib^lulariu.Pona tibi exepladeano diri
(ti.i;4f.inquoconuener[int.;.fuperiores in fccim
dafacieaquariiSC accidit tunc temporis ecliplis Iix
nzuniucnalisSiiltzconiundionesaim ec.fignill
cabat magnos effedusSC durabiles (icut patet per
eaquzfcripfideilgnificatidib^eapteodeano & g
ea quz experimentis multis didicimus licutdicuut
ibiinferiusmihil enim lo^fi tiincteporisdefigni/
ficationib^eorudeconiumonuSCecIipnu lunx^/
didz gn illud ide eueniebat polt in fra paucos an /
nos necaliquafcripli tunc nili ea quz Uquebantiit
ex didis adrologo^e. Primo narrabo tibi effedus
6 C {igni(icati6esilli°ec.uniiieiralis.Namdicit hali
2.q(^ipiiti.ptol.C3.6.duoIuminariafuntprincip4
Icsdni^icprincipesfuperQesaiiasflellasiiflaaiite
ee-.fuitinmartioeiufdemanni.ij.t^'. completis de
niactio.i8.diebiis.& dece 6 i noiiem horis.Sc. 40 ,
oiinutis.SC edjpfabitur luna i .ri. gradu librz, dns
ergo loci ecli.liuepfain eo magis dominium opti
nes fuit latumuseo^, habet fluidem aaliatiPne
Didinflio.ri.' 506
triplkitatc terminii&fade.&{irr£deilli^aiz'& cog3ifine,c.fuitIibMfmediofeIi& (Ignificauu'ea
io^poifiicnercnobftattg^Librafitdnsd^ga^tien^ qpri'’&eofoili*’gadiiabaf' tuctpis dupfr.Ciifto
nohetibipluresdigitatesnilldomu&rerniinu^ tototpeuirtiitefiiidniiulis&i^iftapcetpisrpdUter
^£rhocealtcri^li3iz.Saturn^ergodnabaf iloco. tertie rocoparticipabati(TgnifTcati6e.e,dniangitIi
c.g (ignificaiittiiixta fmam ptole.2.qdrjptiti ca.8. fequetis.e.eog> fuerat afcns.un ipridpiotpis llgifi
nilra bella fuga icis multas iSrmitates 6t longas carois.e.dnabaf ratiirn^^eo g; iprincipio eclip. fu/
& magna mortalicaCeihoib^^&aialibusingus ue itlibraial£cnd^e& ideo lilio tepore fotticer ap/
liemcs-fiCmlVaspluuias&niiicstpib^luisudosuali pidtlTgificatio.c.fiHeeffc(3®ei®.Inmcdioueroiin*
dos&magnummmentii-.nauigantib^magnacor tpisdnabac'’mars«)g)imedio.e,fiiit{corp.larcii/
ruptione aeris cariftia magna anone dC friictiul per te& figificaiiit fcdmptoLinagna ficcitate & mor/
frig^flC pluuiasmfcas SCp nermes. Vn accidit mor te repetina & mulcas febres i hoibiis multa bella ri/
talitashoiimiSf dctrimetuiignificaC anona!&fm xas&irasregu&trafgrdrioesIegucobiilHses in/
ctibusicoileccionecopjlautSnoexcfcpdictis eo terfefii6es’&rapiamagn(icaloremagnosu«oset
^locus.c.fueratIrfara.Etbreuiter faturn® habuit^ fuIguraniiiltapaucitatcbeftiarilSC friifiufiprcni/
fimaximadnifiliftocafugjpothere.iNai^latur miocalorcfli ficcitare.iinqnmarsUigificatoemul
nusfiieratdnslodcoiuctionismagnclatamtSi io tucocordatcumereurio&mefcuri^^iifrdifpoitme
Ilis q fuitpoft cchpfim p duos dies.29.horas: & 0^ diu ifti’rpis 0gi0cati6isedip0s.{6 forti^appuit ef/
ipfelinirQ^fiteritdnscoiuctionisfaforni&mar/ fe(3®i^iais:&fi&qal0cdfatefif ibelf& guerris
tisflffirrcoiuctionisiouis&martis^fiierutieodc &lcariffia&mort4Titatec6cordatmarsca fatiir/
mefctucquoqjduoiK lularia.e.pcedentceade qua: noii6iK®m6ieffedib®0iitei^figni0catiofottior 1
oesfuerutmagne0gni0cati6isutdiccf peft:flC0D: medio tpis0gi0catiois.e.i0nci!eroiIIi®tpisdnaba
faturn^fuitdnsilH®ani&iIli*^qrt*ingbasfiiit.e. turiuppitereo(y£^iaari%itifir(e.e.afcns &i^
fc(Itnfmamalbu.ffuoIib.defloribj.SC0frifijo,li. tctepamtaliqrrmalitiafaturniifiixcilli^tpis'&
cxperinieto^.Et^terhocfaturmismalItiii'capri/ puejqlitateaeris& lcari0ia& mortaIiratc& i0r/
pricorno&iagrioqfucdomusekKp.;.annos SC miutib5cufaturn^fiieritprindpalisdns&i6’ma/
4.mcfcsc6tinueancc.illa:ita3)n6recefricabcism ximiidniunifucratattributufibi.Quartolocopti
iftotpe.Scnrrlatumasfucritlioraec.orietalis: & dpabati0gmficarioe.e.ftellcfixcldirc3o 0gnon3
directus.Etpphochzcoiafuiti^efatamusltpe.e. ecprkipauiifdifioj: uidci; librzaqrii& arietis
maxiefortis&difpoitcffectu.e.ihisoibaqia dixi fcd illaftelley maiori gtecoueniilt fcq.5 intetione
fortiffime fci} natura fua ptiripacquoi^i 0gifica/ ptol.naturis (aturni niarti £( mercurii licut p; ge*
lioe.e/ciolocodfn angulo ^ccdftc. e. Iprincipio qfcrip0defigi0cati6eitli®A&i6addiderLitf0gni
iitcc.fuitleQiaglo^dete.e.^dimcdioe2liilquo ficati6ib3eopt.Exf>di3is'ergopjq>ilIa.e.0gi0ca/
diuif lolun i prindpio tpis u^i0c^ris.e.i^rol uitguerrasmagnas & combii0i6es& ^iia magna
tepabat malitia faturni^ et manis mottalitate&lHrmitaesmuItas&magnas de na
filrdnabafi.e.iitpatebitl'mcdiotpisfignificatiois 'TBwtfim^marris&mcrcurii&magnacorruptS
c.merciiriusuldicat0bidniamcog»'migofmedio neaeris«^riijiamagnaaqiiefi& ialigbilocisex
ciliftiitiangnlo^edctcec.lpfeiieromercuriasli/ frigiditate&huiattate&aliqfiaiqbalocisex 0c
cct participet i natura cu pPis & ftdlisaj qbJcxiftit citatefiC caliditatemagnasplij.& nliies & netos et
Nihilominus de Cii naturae maliuolus & ola opa tepelhtes ualidas & tonitrua corntfcaroes BC ma /
eius fut mala& ifoiTima ut dicit hati.: .quadriptiri gnu frig®& niagnu calore tpibus Ciis magnu detri
tlio.ca.8:lpfeenife^mrniamptol,lco.ca.0gi0cat nKtfiialalibaptinitibJaduluboium&^puein
itpefibicdaenietcmagnasiCrmitatesficcaslhabi oiiibaK magnu dctfimetuimari&cifluminibj s
tibjut febres qnottidianas tulTes & pifces. & figni & hzcoiaaccidetpoft.e.& pp dnia martis farnmi
ficatdetrimetaialaiibaqbjutufhftles&fdpnein etinCTCoriiitpib3^diflis0cutfattscxptifum®.[Na
ouiba&laialibaqdtupedibaeogjeiuslocus fiiita Jicutdicefpofttfsdiiratoiseffcft^.c.&Crreffea^
riesfirr0gni0catfiibtileigeniuihotb3& detrimen coiuSioniimagna^iqtucacddebatdcbuit c5tine
taeecrus&miitati6eslegu& mop£& multos ue/ ripme.(>,anos.&.6.mcre5.Etiprindpio ifti'’tpis
tosturbinofos5Crepetlosfl(feftleu«riatiocs& to fartsappucrntefFeft^^diaidenatnrafatiirni.Nui
jiitma & corrufeatioes & terremotas & Cgificaiiit: eodfanoxpi.ijHf.lquo fiiit.e.accidebat magne tc
dimiauiioncaq^'0umint1qm t tpe.e.0iitipfe fub peCates&ueniialidimagnepIuuieSCimldatioes:
radiisfoIis&Cgificaiutmrtalatrocinta&iigiCca/ &jKcaccidcrutptotajftaeftateifii^ani:8J llfrpto
«itdetrimetu lmari.eog»fueritilK)ra.e.leodcmfi tufaiitunuitatujlregioibjnrlsfeptetrioalibTegc
gnocfifaturno&marte&qaiiigebafduabaifor tesej»(d£ani& fereocsfma^putreficbatCip terra
tuniis qpe utracp dnabaf i.ec.fignificanit eade ma/ pnimiobuorefii accidebat illo ano magnu detti /
Iaitp«0b;<6iienieti40gi0caiiitmars&faturnus. rnetulfruaibatcrre& anisduob^fcqntibaeratma
Etqamarsutdiccfngnificacbellaipfe fatum® Cgi gnacariffiainplurilnregioniba&diiramtp par/
ficaiiitillflfieripcaiitelas&celatei^efiblcoueien tcRmaioreparteanichrifti.i546.& sccidebatco/
ti.In Cneuero tpis 0gni0cati6is.e.,driabaf fatum® demo mortalitas inoi)ibusanochri(li.i}46.1 me/
feaiigiifli iii'iifge[Inioo5aHodiedufdemcn(Ts c6/
miiTvi erat prcliiim acerrimu Iconiiratii deponrifi/
cejnxta iiillam crelTieintcr regem anglie di philip /
piimuiiatc)'! qui pretcndebat fe regem francie in
quopreliopredimisphilippiisdeieSiiseft& cum
eo Gliiisregis boemicelediis apapa l imperatorem
Rexqiiocp bocmie illuftrisin illo prelioerat inter/
fefitis & q;pliircs nobiles de regno franci x alii in /
lerfedi ii alit miferabiliter capti .Et preter hoc in
eodem anoinmcnfcoflcibris.dccimofcpiimo die
eiurdemnicns.r.iniirgilia fandi Iticc cuenicnteco/
miiTumeratprcliuni magnum iparteborcaliang .
fc^iuxtaciuitatem diiduneinterreliduos anglicos
qui fuerant timcdimilTi in partibus «cl ad cuftodi >
endtim inarchium (cocie & regem fcocic cum toto
exercitu, fi!o?& in itio bello fuit rex fcociecaptus ii
careeri regis anglie niandpanis&plure<'fui cujeo
alii capti & atii iiitcrfedi:& in multis aliis terris
cr3Uttui!Clemporismagnxgucrri& interfeflio/
nesquasniniiu rupcrfluumelTet narrare modo. Et
anoxpi.i?.l7.&.r;48.accidebatmagn3'mortalitaf
hoium Si pcftiletU qualis atea no fuituiiadC inaxi
mustimoriterhoiesifincanixpi.ijiiS.qniftelibcr
coplet’enofuitmagnafpcsdeceirat6eilli'’mortis
St aceidebattiicmulcsfebrcsacutzdC apoftemata
exgbshoiesmoriebanf oiaxic&multa alia mala
de natura marris Si mercurii Si timueriit hoies tuc
tpis aba mfta mala eeudura.Et qdamala^ca ap
paracrut magis ! ptib^meridioalib^ ^ i partibus fc
ptentrionalibiiscoq^aquariusquifultunus princi
palis. riociis faturnt in tepore cc.& ctia fultlocusa
liarti coniuiidionii magnarii cft fignii meridiona/'
(erfie nirlibrafeorpio dcfagidariiisfirnt ligna mc/
ridionalia qua? etiam fuerunt figna principalia St
aries leo& uirgo fiint Ggna.feptcntrionalis q non
fiinttantu ponderanda ad ppofit/I /Iciitaqrr & li
bra feorpioSi fagiflariViga illa ec.ita fuit ufisfiC
ppulias c6iuftidcsmagnasq.acdderutfircuec.ef/
feftusfuit ualdeufisqiiaiu ad alia& .nppuerit qfi i
olclimaremudi.r.in giierramortalitace&fameitn
limplrplusappiiitcfreS^iparribJmudi meridioa
libusqureprcntrionalib^^pptercamprcdiftam.Et
fc(Sinptol.:.qiiadi'iparriti.c.;.efFeftusec.appuiti
quarta furori ctem & feptentrione.f.Ipartefepten
trionaliafic.r.fr^oib^drcuferetibus illiusquartae
&inregioijib^ccntr.iIib®qrt*oppofite&maxiei
mediis rcgionibiisillaruregionu.Etrcimfententi
amptolc-iibirupra ca.7.qiiialibra&ar!es(untfi/
gnaxqiiinoftia& fuer11ntfign3prindpalia.ec.fi/
gnificabantcfFcftuprouenircinmiftibus& inW
de[iis.&quiafimt[ign3c6munia,appamitelFeft^
inhofbus&predpuein regibus.Etfignificatiop/
prialibre eft in fruftibiisdu colliguntur. Arietis ue
roinfniSibiis dum oriri ceperint i Si aqiiati^figni
ficatfuper fundamenta Si edificia quia efi lignum
fixum dCinhisrebusapparuUeffeftiis. Itcaqiiari
us quiacll lignum repteiitrioalefignifi^tterremo
tus & quiaell fignil fixum fignificat fixionecffcft®
Si quia fuit fignu hiianc fornix fignificauit ea qua:
tiixi puenirc bominibus Si prccipuc mala excorni
ptidcaeriseoqiefignuaereu. Itefaturn^etiuppi
ter fucrutiteporcec.dir£fti& orientalcs& mcrcii
riiis qui concordat in fignificarioneciim cisafpide
bateosde fcxtoihiec omnia fignificabant fortitu /
dinemeffeftusin prediftts.Etueniis licet fuerit in
tauro indomofua cum fiieritin quarto a raturno
& ideo non multum profecit nec etiaj iuppiter qa
fuit cii latiirno fed fbl fu1 1 i Icxtili a fariirno Si mae
rc&fiiitincxaltarionefuanitcbaturtcpcrare ma/
litiafiia;: fed fortitudo effeftusfcquebaturdiias in
fortunas & prccipuc faturnii propter caiifas predi
ftas& prccipuc qniaratumus dominabatur in ali
isconiunflionibusmagnis.&fimiliter& fuitdo/
minus ifiiiis anni. Etfcd!nialbuma.inlib.experi/
mctoruiquia dominus loci cc.fuitfignilicatoran/
ni fignificauit timorem fiipcr tuilgus. Qitodautc}
tempus duratiomseffcSiisecdip.dcbuit contine/
reoftoannos&famenfcsipatctcxintentioneba
'li ubi fupra.capi tub fexto .Nam eccbpfisdurauic
per tres horas aquales Si quadraginta minuta: &
fiin eodem gradu cum ecclip-fuiffctcditinflio ma
gnaratufni& ioirist&cum illa eoniunftio fuilTet
fignificario magnz mutationis ad mentem hali iii /
delicet quando mutatur detriplicitatcin triplicita
temucrincaputdecapitearieris.illi tres menfes
menfis qui fignilicabatur per illas tres ho/
rassquales.duccntudC quadraginta.duo minuta:
quxfuerunttempusdurationiseccIip.& debuiftft
mulciplicarepermillemenfes.uelpcr centum mea
fes iuxta hoc qi eoniunftio illa fuilTet fignata ma/
ioriscffcftiisud minoris fiaitdidt hali ubi prius,,
fedcumiftaconiunftiononfuitfignu magnz mu
tationis eo modo quo diftum efi ille tres menfes et
a.tres menfes debuilTentrauIti plicari per lexagin /
ta.cum hoc fuifTetcoiiiunftio magna llmulcumec
cHp.gradii per gradus nidelicet ficiit dicit hali ubi
fupra.Sed tam fuit eoniunftio illa pofi eetiplim p
duos dies Si noiiem horas & locus coniunroonis
afpicid>aclociim eclipfiu de trino arpeftu'cmi!eft a>
Ibeftas planetz amidtiz ideo multiplica totempur
durari oiseclipfi nidelicet tres horas & duas tertias
unius horz per medietatem fexagin ta nidelicet pec
triginta menfes Si refultant ofto anni & fex men|/
fesiid circiter qui funt iiixta .extimationem .110.
inenfcs Si intelligo menfes lunares eo qi luna in ta
limenfeperagat duodecim figna : tamen haly^do/
cet multipUcareinmcnfesfolares Si tuncerutno.'
uemanni.uigintiqiun9 menfes dC quia indpiebat
in medio diiz horznoftisfc^nfunam horam, du
centutrigintaquin^ minuta pofioccafumfolis in/
cipiebat effeftiiseiusin medio fecundi menfis poft
eclipfim.de maxima fortitudo eficft^eclipfls appa
niitf.^.primisamsappanucitrib^prinushorisno
ftis:hzcauto]*amagispatentui his quz (cripfide
Diffinfiio.ri. iif
ligiilficitioneeiufde.e.tneodenjinnox^i.rj^f, fiipaliosr^cjoptineredeberentfcimalbu.^.de
fc^mfententiiiptolc.&balj^iibifupraca.g.colo coiiifliomb^difFcretia.to, aquari'’ dpminat'f‘pc
«scorpo^ liiminariu & fignaliu apparentiu cir cialiterfup terras aqiiofas& fuploca fliuiiog; Si,
caIiiminariamtpe.e.magiiahabetttQgtiificatio/ raariu:& regio uoIlraangliacftqHsdaifuIafitua
ncfedproptermihesnopotiiiiiiderecolorecor/ taiCer maria& circiindataaqiiis.Vjl Ggnificauit
pou? Iiina:intpcil[iiis.e,neq}figna[iaaliquafigna coiudioillaiaqrioqjrex nofteroptinere debuit
tacircaca:redquia'a(^umcntuluna:fuir;9.f5gnifi uiaoriafiigiimi(:osfuos& (ic^tinuitiitpdifiu
catfigtwcpcoloreiHsfiiifletflapuslibeneappa/ eft&iIIudgjiadiflumcflatnclIahaUa,Siuiirrc6
niilTet&hocadditmfigntficationefatcirni «tpa firniat'palbM,7.dec6iiinfiionib'’inagmsdifFere
tetin figura poft. [areftat loquide coiunflionc tia decima ubidicit 31 cii fuerit loc^coiimSionis
magna faturni&iouis qua: fiiit quafifimu[cu.c. niagneucl pueneritdirefiioi aliquo ano ad.ioj.
fcdpdiiosdicsetg.horaspon.e.pqiiofciendue dnmfignificatiregionibusifti^^llgtitrcgcs&ma '
gj hicc 6 uini 3 iofiiitmaqiurio.f,mdomo iattir gnatcseirefamoros&ftreuosmibces& audaces
miiofaturnusproptcnnagnudominiufuuinil/ adacgfirioneregis&famaicis&iufHtiaeop-ad
loano&in.e.pdi^domtnabafincoiunflione iienicreisresqua:n6adueneruteisante:& popii
ifta faturni & iouis:fiC fimiliter in aliis duob'’coni Ius cop: honorabit eos:h*cautcomnia iierifican
iunSion^magnis.Vnde quia eius fignificatio tiirdcr<gcnoftro&depcerib'’S£militib®fmsfi
utpdidueftreextedebatprindpaliter ad bella dC cutfatiscoftatexcaisia didis: &quialocusc6iu
guerras&mortalitatescariili4quot|&guecra'SC dionishHi’fuitaqu4ri®!& aquari® e/tfignu aere
fime & corruptionem aeris & magnas tempefia umiignificauit harcconiiindio liciitficcdens ma
tes &fijgasipliis&aljamaladenatiiraeiusqa$ gnacorruptioncacris.&quiaeftdeformabuma
in(ignificati6e.e.recitaiu:ipfef3tumusineadem na fignificauit malapradidaqusex comiptioc
coiundiondionemagnathwcademeofortiusG 3 erispueniunt.fmortaIitate&.fame & ifirmita
gmficauitqiiofignificauiPhxceadeinelunar.Et tcsacciderepFib^hominibusqiicadmoduacddit.
qiiiacdiLindiodua^ifortana^e fccdcns feciali Etquiaaguari®cftfignufeptetrionalcfignificauit .
tcrfignificauit be[|a& guerras&cobuftioes&i haKCoiundioterremot^.&qiiiaeftfignufixuG/
illacoitmdioncetiadominabaf faturnusfortius gnificatfixionecopt qux ^dixi.Etqma afeendes
bocfignificauiticoiimdioncillamagna.Etfcij coiundionisfuittalir^fignificauit effedu appa/
fentcntiaalbu.^.decSiunSionib® differentia pri rereiquadrupedib^autinbobusauti ouibiis:&
maquiafaturn^dominabafinomnib® illis coiu quiataur^eftfignufixufignificauitfixioncifigai
fitouib®magnisininoc6iiindiones fuenmtma ncationefua Ite qualitas effed® hui® coiundio/
gnefignificationisutdicef pofttfiCille coiimdlo nisaccipiebaf excoiundiollgnificatioedni a(cc
lies fucriit in figno forax hu i iia i«:fri n^uario detis ffcutpatetpalbu.iibifiiprai tn&is locis : fed
fignificauit in hominib®, mortalitate s ft ifj ^ udi dnsa{ccndetisfuituen®qua:^beniiiola&c6rra
nes diuturnas & fugfluitatatehumoji guerra? 9 C '''is* 4 £uumo cu propter magnfi dniu ratiimieffe/
flia & £ugaineis&iter£^ioesregu;&eoforti® dus coiutowis fequebat' naturd eius nec mu! tu
gacoiudiofiiitidomormis.f.ro.domo.Ethxc impediteuuerr^iw^fol noobftateqiipfefiie
omniaexptifum^defignificationcfatiiraifignifi ritiexaliationcfiia&ia^BfiHfextiliafaturno.
cauiteni motte ilLiftriffimiregis boemisSt eius Etquiafatum®dominabaffiigiouc& fuitforri
intcrfcdione-.&fimiUteraliopjrttu&magnatu orcofignificaueritmultumaluiniftacoiiindioe
& miiltapliaiomnib® climatib® licut didii cft. ficut dicit meiraliallaiep& fuaca.ro.& fccfm mef
Ilefcd!malbu,ubifupra'faturnusfignificauit in rahallaquia hxceoiudio fuit i ligno aereo figni/
hacc6umaioneil!aeadequ*figmficamtin.c.in ficauitficcitate&grauitate/ori. Mercuri®uero
arborib®& frudib® & in feibus & inquibufcuqi in horacoiundionis fuit i.i8.gra.arietis & i fexti
aliisreb®^didis:&fc(Sm'a!bii.quiafaturnusfuit tiafpeduaraturnograduadgraduferc.Nalamr
inhaccoiundionciaquariofignificamtmortcm nuserati.ig.gra.aquariiipfeeigomerQm®mrm
hominuSi ruoresterribilespluuias&uetos piuI addidit ad malaraturnidC au^entauic cffedii}
tostcrremot®&cariftiamagn3.Etdicit halyabe et’EfFedusipfi®c6iimdioms&fi!’raliap:dua^
ragel^coiundio iouis&fcmrnifignificat mot eoiudionumagnarumfcSmfniamptole.a^.qtia
temagni regis 6C hocfignificauitshxc coiundio. driptitica.$.appuiti qrtaterrxcorrndete tripli/
EtdicitmeltahallainepFafiiadecoiudiomb^ca. citati aqriiqcfticcrohete&teptetrione.f.iptib®
lo.qjqn coiundio faturni&ioiusfueriti aliquo circuferentib®iUi®qrtx&edainprib®cecraUbuS
angulopt&^fcin.io.domofignificat elcuacio qrtaeioppofitxficutdidueetdeeffcdueclipfis
neregisireg!onib®ifh®Ggni&uidoria&domi Ef£c(Imetiaalbu.4.decoiundionib®magmsdif
nationeeo^ fi lignum iUudfiieritfortunatu.Sed feretiajt.primu clima elVido^dClubdiiioIatur
boc fuerat uept in ifiacoiundioneteigorcges ilia ni 8C caprieorni Sc aqrii.Sed tn tiliis coiimdioi
cu regionu fept e^rioau uidoria dominatione bus dnabat'fatum®cu figgnocanCTieffedus ilia/
TfaSatiis.i.
rS coiudionu ap^uitiprio climate&^ipiie ex
Cccitate. Itedidt albujbide^aqrius (Ignificat
terras alhaiiezdi ptes terre mdtiufiC ateuffa SC alii
gerdi algiiieldt terra feriz:6; (tfraguari^h^exp
tib° terra^ loca aq^e dC fluminu & tnariu Si oe;
loeuaquofii Si iiinea^ & oem terra defcrla^ bii
nJida.ViieffeS^ eius apparuit in eifdelocis. Ite
fc^malbii.ubi (iipraa^ri^dnaf fiipqlda r^des
in qrii coftruflionccrat alens ut funt alcuffa cora
lealierlceracIiakaferalagcmalua.Etfc^inalbu.
aquati^dnatfip armenia&fupqrtaidireSoei’
{cdpptole.iibipriPidaedqrtaterrx deqdidu e
ie!f magis uidct’qjefFed^c6iundionis appiiiti
illis terris & ! ilk qrta.I n oib^ eigo ^didis regidi
bus apgiierut effea*’iftarii c5iunfiionu feim ma
ius&min^^inxta cduenieria coplcxionu earu cfi
Cgnificationib‘’cdiun£lionti8{ ccIipfis.EtgaIi/
gnificatio iniiiscdiiinSidismagnecouenitpma
tori ptciligiiicatideecItpnsicariiHauifiualiu ex
nimiahiiiditate.Illa cariftiapneniebatiterrisno
ftriscxhuorefupfluo&iregionib^meridioalib®’
qs ^dixim^dCialiispiieniebatcanlKaexiiccita/
tecplignificauit.e. Icefc(fmalbu.primodp.cdiu
dionib^dif.i.qtiHacoiudiomagna ceciderit in
tripIiciraceaerea^ortUudoef¥e9^ei’appmtipIa
gareptetridalii&haxtexptifiim^degue^s&co
buliionib^fii pliis Si mortali tare:dC ex carilHa ex
hiiiditaceex magis tepeftatib^& magna corrupto
ne aeris SC {firmitatibus mhis ficut utis cofiat.Et
fcieduefiiuxtarniainalbii.priodec6iuR%6ibus
dif.t.qtifiacoiii^iomagnaqux fiiitltriplidtate
acreaGfuiiletfignumagnemutationisiiideltcetli
fiiifletiqrta rriplicitatetpsapitidislignificatidis
eiusfiiiUetpofiqtiiorcdiudioRes abliora muta
tidis.ScdcuiftacoiuSoiifiiciiti^rtatMfiidWte
iofiippotiim^ad pfenseudeoK^^it^opadiiillaco
iuftdeqiie'p6it ptol.de tw qn appebat efFefl:^.e.
uidelicetp horas inequales iterafens cdiQSidis.
Si locu cdiu£tionis.Sedcii locus coiudionis fiiie
in.to.donio no didis ab.ir.domonifipmcdieta
te unius horx.4.horxeqles&unamedierashorx
flierutiter afcndesScloeucdiuSionisq fignifica
blt.4,lno5 Si didiu fuiileediuSionean^.apuir/'
fetppria (igificatio eius tii ga fuit qfi ii fcii.e.dC .e.
ius{fgnificatjoc5cordabatcungnificatide.e.pti/
dpabit Cii fignificatoeptotu tempus quo appuic
figificat5.e.« a^metabat Ggnificatione.e.cu fi/
gnificatde.e.iui(Tetdeduflaapuifreteiusfignifica
tiopofiqtuoranosd(didiu,EtqaaIbuma.2.de
cdiiididibiisfre^nteriibiiniiedigatt^sduratio/'
nis regis iiruiter^isqfitiidelicet|luerit'atucdiun
fifo figniiicaRo magne mutationis hieftigat illud
tGsexqnltitateqeiter afcnsdfloeu coildionis
' dando aliqn unicuitpfignoannu unii Si aliqn u/
tric]3graduimefesfc2mfortiiudme& debilitate
figqificato^tSilocoKpridpaliuiredqaiteralcus
fiClucu cdiuSionis nierut tria figna exntis.4.gra
dibusidduralioeSeSuscoiu^onis fiiitp.j.an
nosfereateporcquoiceperat apptreiftecffea® .
Vn efFefiuskdiufiionistermiaridebuitifrat^us
Cgnificari5is.e:punuani1:iuxtarniamhal/p.2.a
nosmfciplicado .f. p mefes iblaresfic didile pri^
Sed rdnabili^^uidct mihi Si magis fc^ni itetione
p tol . opari p mefes luarcs ^ p mefes (blares qa Iu
naitaliRiefeeirciiitzodiacu.Sedcuiadiduutq;
t^sduratidiseffed^.e.fuitiuxta extimatione mei
S.ani.i6.mefes&cuiili.6.mcrcspticipari deberet
de sfVate & aiituno & effcd):^.e.fui t carifiia & ma
ximeexhuiditatepp dnmfattirni&^pueexhu
niiditateiatutino^ uerefiaitdifluciidiierefifec
(ii autunodebuirpuenirchuiditas excelles facies
carilHa qiida carifHa debuit durare ptotii iftii an
nu& ficednt.9.lniqfutt^sdurati6isefFeS®.e.i«
xtafniamha!y.EfFeft®ucro,i!li°c6iuaionisGait
f diflii c durarcdebiiirp.7.lnosfiipponcdo gy in
cepit fifcii cffcflu.c.fed fciedu egj propri®
t(li®c6iudionis magne duraretatpe quo incepit
qua diu duraret effea® .c.p cita coiienietii efFeS®
coiuSioiscuefTefiu.e.dC ^cipue'qa.e. cautis dna
tiir fnp oes alias c6 ludiones tucco tigdes Geut dt
dtliaty.2.qdriptitiprole.ca.4.& hxcfufficiutad
frensdeGgnificati6ib®iiH®.e.&ifti®coiudionis
magne Si patet i figura edipGs.QTFigtiraconiun
flionis iauirni & iouisi martioano xfi •»?4y.
5 «
X &
~ <5 1 m
i ^
Y.J.
O 9
'S i8
2 f y
10 9 II
It 1
7l
, l«I lil
i ^
IS * \S KF
n 7 rs 9
1 H IS\ 1«
&'FiguraecGp{is)uneulistinartioanoxfii.it4f
fei 'gtl
kI rl \aI«Mr
td: 'r? 1 IO 9
])22ni.|l2 7
1
©
r
i’ R
m rj 1
r
{ V !6I A''
* '9
« » II U
iP j: II t. Ix
CTReftat log de cdUmdione faturni & mattis.^
uocaf coiudio media a mefi cpifiola fua ca.ir. fu
ithxccoiudioimartioeodelnox^i.T;4f-cdpIe
tisdeiftomefe trib®dieb®£(.8.horis&.8.miutis
Ggificatoe ifii^aiudois e Ici^du qt fi^ficato (pl
Ii5«®fiiiCexgucrris& ?bu[Hdib®& fciSm $
dicittnef.iibifH. 8 ifc(Jmgjdicalbu.. 2 .dcconi 3 .
nia2.dif.8.6i’eoforti®qap“maRna&.c.(i1cico(I
mcfefigificabat hiccadci&ganeccomSiofuiti
aqrio appiii c ci^effec^i ferris & i i^oib'* qs dixi
defigificatoe aqffi.Etdtcicalbti.ubipri^qiaqriiiS
hetfigificat6c5 Uiplircsroanop^sio effect^^illi^^aiu
ccoisSi (iiralia^^iuctionu.&nrr.e.apptierit ibi
de fif fatis sftat.Et appsiit & elF£ct^Ii'’3iucti6is ex
giierris & jbiiflioib^i terris nrfs fic dictu epri’’: et
mef.iibifii.gabecaiuctioftiitiilgno aereofi
gificatiitmii(titudineiieto^:SCcu hocscordat a(
bii.ubipri^.Nafc^jcugahecsiuctio fuit a tripli
citateaerea EgtficauitnilVosiietos&niagnQ frtg®
& magna {iecitatetpib3ruisnil’casi(7r!tatcs& mf
tabella cfi magna eminoefagins.Echxcoia fatis
babudarerueneriitifraj^.anosp^^qcf iftaficdcjc
Ite na i ida aiuctoefiiit iignu pifeiu i aien te (igifi
canit detrimetu pifeiu & aq^ & corrupcoc; eapt
& dicobrmit' qjiftap^mftu addidit i iigiiicatioe
giierrcSi cariftieex Gccitatcpuciete fiip llp'ficat 5
ne.e.&3iuct6ismagnc:&addidittmortalitare'el
ifirmitateflf fil’riali!sfigfficat6ib5qsdixt8c ina
tura farur.& mar.ge dnsarcnqilH^coiilctoisTiiit
inppiterg n mPeu ipediiiit effectu pp dniu fatiir.et
mar.ftipcu.fed atiquafr tempauit malaeo^ eo qi
dnaba^ iaiuctocluiariu q fiiit i diefeqnti & q imc
diate^celTititroitu fofiarieteifloano.Si: fiPrdna
b3f’iafcntcifti'’3ii1ct6isfatiir.&mar. Iteiuppi/'
terfuirdnsift‘i''^t*rc3l5ptol.nibilomm®fortitu
do cfFcct®fcqbat' & ifortiinas.Et effcct^idij coiu
ctoisexpHis & guer.appuit maxiei fine fcdi ania
ia^iuctiodiffi/
tit ab afente p. i .horasleqles & diirauit effect^fbr
titudo maxia p iinu anu nccdl tararpBaS:E*ifle~
o"nccio figificauit maU1 gaqbiifcucp ifto^duo^
plaKdnat' ncciocifortua& iillaaiuetoctfortii/
nafignif.utpatctifigura.CrFigiirac6iu«i5is fa
turni & marris,! martioano chrini,n 4 S’.
DLlIinfiio.ri*
B 17 a 1
z-f (?r2 I
!
IZ "VT
“■^rrn
10 9
■ 7
"1 (&
X 17
GijVfr
6
i t
91 ?9
Y 21 1 Jj-
1 i:-
-
IDO
IH 1®
6iudioniior.r.ioiHS& marris fiiit i eode an
nox^i .i;4f.Tmartiopriodiedu(demcGs3pIctis
deeode prio die.T}.ho^ 8£.is.mi.p figificatioe
illi^figificaticoiufioismiori c fcicdu cpfci; mef.
ieprafiiadecoiudioih^.c.ui.illacoiuSio GgiGca
uiteffedu ex pluuiis Si nebulis ex cotTUploeaeris
Vnmftuaddiditfup GgifTcati5e.e.S(alia9t cdiu
ctonuiiGiseffcib^^&^cipueaddiditicarilfiaSia
liqfraddiditdeguerrisiit dicmef.SC:hxc coniun
fiioGiitin aquario apparuiteifectuseiusiei Iden?
reb^qsdixidefignificatioeaq^.Etljiuppiterlia
betin aquario triplicitate dC terminii; mars tiero
terminu ii propofito tn mars fuit fortior iouc pp
dnium et®.cc.& ialiiscoiufiioib^iflCiocffefl^co
iu3i6isfeqiiebat'naturafua.Etdicitmeira.ubifu
praqtiiippiter&marscucoiunguHafcnte anni
fignilicatdifcordiaregu.SedaG;iisant Giiriaqua/
rrei^ohxccoiunfiio addici guerris& pLis fiip
figniGcatioes ecltpGu & aliaru coiimflionu utpa
let i dgura . CTFiguraconiun&ionisiouis &
if>j ^
1
K ?9
^ J4
IO
9
t2
7,
Sx es
:b 2f
r
6
f
t*
rr 21
D 4
. M 0
ic 2
,
h 19 .
X JOtOf
0 150 1
(rExpdi3is patet fc3in fniam ptole . SC mef. fiC
albu.&alioruaftrologoruqjeffcSus prouenies
exec.Umx ^di3a SC exiliis coiufiionib'’ magnis
fuerutguerrzS(cdbulIi 6 esS(^Iia& fuga in eis
Ria^ corruptio aeris 8( magna mortaticasSi
multz ifirmitatcs & febres acuta SC quoHdiaa:ca
tialida i multis regi oib^terremotiis
& fortitBaov^g: 6 {tcpellatuitpib®& locis
diflis&mu[taaft»<i ^la!& hecoUcotigerutifra
3 . anos poli pdiSascmuffidesficntotifu e fupra.
Ethxccoifiaio trium fuperioru fuerat maxima.
Na ut dicit mef.i epn» fua.c.g .maxia tuc dicu co/
iufti fuerinto«. 3 .fHpiores pfzi tmotermfo uffa
cie alicui^Ggni & afpexeriteosfol & Ggntficattaf
coiuSiodellnidlionefcda^tdCregno^ QC eoru
mutatione .necno res maximas fcdm quaritate 3
fortimdinisilh^qiiiceriti&haree coiudio mtxi
ma q GgniFcauitaduentupphetaru dcdeilrudio
ne quoruda elimatu necno 6C resmaxiasihzcmef
fabaIIa.Sedhxccoiudio^idatriu fupioru Fiit
inlc(Safacieaqrii:£c(bIafpexiteosde, 6 .tn quia
ille afped^fuit debilis eo qt i bora coiudioisfatuc
nidi ioiiisfol fuit i.9.gr3.arietis.dC(atum^6C iup
p,irer'i.i 9 .gra.aqrii&ndc 6 icabantradios de . 6 .
eo q; fol no ftiic ifra radios afpcdusTolis ionis 8 C
martis.Sedilli.^.ifraradiationerextilefolecafpe
d^ .^.edebilistllacoiudioinoua triplicitate qtcC
reqreretf fl debuiffet lignificalTe mutatone fedafs
6 t aduentusproplieta^ 8 ( dellrudionemclima/
Ium fic dilimia dC h^moi resmaximasibteccoiun
dio.QOn GgaiGcauit aedden tia magqa ^ida fed
Traaatns.2.
figniflc.it retioiMtiones rcgnop: & cope mutatio
ne ficitt manifefte patet defiiio regis boemii qua
papa cceauit i iperatore; . Etia fuit mutatio regni
fcotiz p cap tione dauid regis feotiz ^dido bdio
dimicatu. Et quia hzccoiudiofiiitta. magna
fimiil cu eaacctdebat.e.liinx iifis quxcocordabat
in fignificationecu ifiacoiundione ; accideriit i/
fiamala^dida exgiierris &excorrupti6eacris.
Et qiiia aquari** eftfignuaereuiquofuitipfa con
iundio maxima ipfafignificatniagnacorruptio
ncin acre& aiiamala quz dixide natura aquarii
ex carifiia & ifirnii tatib** & mortalitatib^.Et ga
aquari’ efidcformahiimanafignificabat pdidx
cdiundioesuna cu.e.'^didama[aex|corn]ptio/
neaerispuenientia tproutegofcriprianochrifti.
1^47 .quicquideniia tibi dixi ex pdifiiseffeflibus
illud idepiixi tuncfc^mrentdid allrologopc SC
aduenerutpdidamala fiatipofiimiushabudan/
tis! tanta cni fuit mortalitas in mi1do .nnis chrifii.
i;q7.&.i548.qjtoc**munduscrat turbat’ & i plu
ribiis terris relide erat duitates& uille defetiS Bl
qiizremanfcrutuiueineislicetpaucefugierut ab
illis locis relinqiides domos Bc poltclTiones fuas
ncdaudebanthominesuifitareinrmosnecmortu
os fepclirep timorcifediois eo?:. Ifta ucro mor
te hominiiquidatunctemporisdixcrut puenire
exadtone (lella^e : &Cquida negabant ea aliquo
mo puenireexfiellis aut ex aliqua c.i naturali fed
tan tu ex uindida diuina ad puniendu peccata ho
minu .1 llos nero qui fic dixerut reprobat comen/
tacorcomentomodice ca.7.(Icdns.Moderniaa
teponucimuagensoniniacntiafine medio.f.do
mini & cotingit idisutmillu ens habeat adionc
propria naturalr fiCcuentianohabiierintadio/
nespropriasno habebunt cffenriasppriMiadio
nes eni nodiuerfifica^ nifipclTenrias diiicrfas:8C
ifiaopinioefiualde extranea nec Iiominis&qiii
rectpiuthiii’in6 habent cerebra naturaliter habl
Icad bonu; hzccomentator.Etefl: hicdiligenter
adticrtedu qideuspduciteifed^hasiferioresdii
plicitcr.Vnomo p fiellasdc p alia agentia ta^ iia
turaliter p infimmenta i di aliomo no naturali/
ter 6 c fine medio naturali fed miraculofequead /
modii fccitdeiisqii fecit folefiarcitemporciofue
P fpatiu unius diei ficiit feribif iorue.TO.ca.8i que
admodu f^it fole redire p fpatiii.io ,bora^ tepe
«zecbie ad^esifayedequa feribit' quarto regii.
io.ca.Sed magna eiitdentia efi qs ^i3a mortali
tas pduda^itadeo primom6.f.p.e.lune8ipet
coiiidioesmagnas^didasta^infirumentanatii
ralia cfi illa mortalitas Bc alii elFed’przd)di pro
nofticati erant an te^ aligs «ope effcduu cotinge/
bat.Et.illa eade pnofiicatio totaliter fuit funda /
taex libris aftrologopt ficut patet cx przdidis .
Scripfitibi bas^didas lignificaciones.e.lunz8C
ahas contudi onu magna^ tai^pro exemplari ut
fcire poteris alias pnofiicare de acddentib’per.e.
Itiminariii & percoiudionesmagnas.Et feitog*
iiritroitufolisin ariete in ano chrifti.rj4f.Satur,-
nus luppicer Sc marsfucriit in afccndentc & i do
mo laturni.r.in aquario.Si p cofequens faturniis
fuitdusiftius ani Icdmalbu.i libro de florib’.Et
fimilitcrin libro experimentope fuojr in princi/
pio.Viidcincodc anoproucniebat effed^fatur
nifatisintempeflarib’8£pluuiisut didiieft pri’
Hzc omnia predida poteris exempla applicare
ad opus fi benercipexifii pronofticacione meam
qiiarcripfide pdida.e.id ellde^didis cuiundio
busmagnis.Etpofui tibi aliudexeplu dereuolu/
tionibus antiope mundi qua ponit albu.i fine li/
bri.experimento^ dicens& Iioccfl exemplu ad.
mirabile p qd! cotepUbat' rciioliitio.f.qiiz fada
e{l.T2 diebus rcmanentib’ex inenfe ramadan quz
cftmcfe lunari odauoano arabu.j^.SC proucntt
anus adrcorpionedCfiiitaTcendcnsIibra.if.gra/'
duLim &terminusioiiis&planetz &radiieo^
, erant fcijmcpfiintinhac fiRura.
H
a'
BI R
10
9 1
81 5
17 1
12
7 I
iot
1
1 5I A
^ I?
1 ^
a 1.5 1
Ii
6
1 «
b '
1 I’! X
•a 18
r ■ 1
” 1
r
1« '
1
' (t
<irEtfuit reuohitio fc^m benaslaphar liipuna
horacqiialcm&.i2.minuta ex initio nodis laba
ti qtiz lucefTit in.iS.diemenfis pdidi ramadaan/
noarabum.jf.cratc^rolinoppoficdnealcenden
tisrecedens&cratreiiolutioinode&lunaerati
fua defccn[ionein.2.figno erant cf fortimzabfen
tes ab ea d£ iungebant'’ mafdC erat dnamedii czii
&ucmis6Cmcrcuri’ erahtinoppone afcfitis.Ec
mars in leone & in. ii. domo recept’8£luppiter
in.4.in defcenfione fua ablcindenslumenlolisa
marte;& faturn^cadensin uiigineno receptus BC
in.i2.domo:8c cratmars dns domus diri afeende
t!S.i.arietisinquo erat uen’quzefi domina afee/
dentis &dnsdomusfolis8cdusdom^luneet do
minaanni huius uenusquoqjeratfignificattixru
flico^ quia erat plus telHmonio 8C erat in angu/
loinopponedomusrusuenies aborientead an
gulu occidentisno recepta. Et fignificator regis
erat luna quia reuolutioeratinode di illiserat au
doritasqiiia ipfaeratdna medii czlidCiungeba
turrauirnogerat'cades!.i2.domoddde&iijda
cfi: martiretrc^radof.ir.figoificauitigif'c6iud5
liinz cu faturno q erat ades 1.12 .dein cd marte ga
& ipreeratretrograd’g7 rcxeiufdeclimatis iterfi
ciec'arufticisfiiiseo_cpmars'retrograd®fignificat
Diflinaio.ri. . ;tr
dusirerteflionefii ipfcerai dnsdomopt lumiariii
6C dns domiisdni .ifcntis.Ecppcafii liix ab anguf
fignificaiiitgjiterficict' abfcpcotcotioncfiC no ca/
pugnaret rex pdiSascities ruos!& pp locum iicne/
risi.7.adomo(iiapopp6ne.i.dno anniqcft figni
ficator rafticopeCgnificatgjraftici polinoctrade
tiir giierris & iuoliitionib® & bello atqj cotentio/
ni & regno. Et pp locum Iiinxa fatiirno & radiis
filis fcxtilisarpe^isifiC optet hoc heri iprinia qrta
an(alocofolisqelVdEisnaturxin.4.arped;ii ioiiis
comittens Cbi dilbone (igiiificatqiilleg Hiccedet
ei critiiilhisSC meliorabunt’ mffid itpefoo.Et pp
loctl martis ab afciite qeft retrogradus fignificat g)
petatdomostefauro^ regis pinterfeSione eiufde
regispiiaUdacffufTionS fMgiiims&iterfeftione.
Et pppntiafolisin domo martis (igifieat cotitrba
tione nobiliu hoiiim & dilutu. Erat igif iafchte 1(1
mie .i. radiis folisSc mcrciiriiac iienens& radii qr
riafoeSusiouisSt radii fextilisalpediismartispri
mi ngniiicauithoccotetionefiitiirai elimate roma
noj: .feugrecopt & cfFudtone fagiiinu & erat in p
teetia ramcdcfagellem StaireuguernEdipierum
pecora eo^e & erat in hac terra iiirmitatesin pueris
meliorabat' clTenegottaro^. Sciiniabarchceerat
fcorpio&eraticollja impeditadc radiitrini afpe
fins folTc^i & radii afpea^^iouis fc2i fextilis & qr
tiafpeft^primi & martis & fextilis afpeflus fatur/
ni& fignificauit cfFuiione fanguinis K guerras :Sc
initiCtho^fuiticUmatearabuspoilhocmutabatiir
hocqaluafiiitipeditaextra{igmu quo fuit qat a/
lio {igno;& pofthocmagnificabat'hoc& ctalico
tniiliaeffuGo faguinis & grauabac' ceclimatis ara/
bu & erat mors peco^ 6i aialiG eo|it & generabat
frig^hieniis & hoccratpp locfi ueneri9ab«l«n(e^.-
PP^fentiaei^iangulofignificauitno intrare fiiper
cos iinimicupegriniuielextraneu& crati oriente
mors & maxiei mulicrib® & deftnicbanf’ daftiles
& fifr erat i alba rach.T ertiu erat fagiflari® & i eo e
rat radii triafpcft^fol' & mercurii Teii & radii tri/
ni a!'pc£i^martisprimi& qrtiarpea*’fatumi primi
& dhsei® Iiippitcr erat i dcfcefione fua & fignifica
itit hocgrauitates 2i ifirmitatcciuib^ primi clima/
tis & ciiiib^ifpacn & mllitiidirie latronu Si morte
beftiaji & m!'tip!!caba^et&hocuerParmeniafii
piorc& moricbafiilloano.pfopueri. Quartuc
rat capricorn^St erat cii eo luppiter & radii qrti a/
^lea^folTcii ac qrti afpeS^^mercnrii fcd i; ^ liimc
trini afpefi^faujrniprimi&lumefextirafpcS^iii at
primii&figntfieauithocfaliutionedimaundicSC
bonitate eo^e ce& aptationeregis qaadipifcebaf
cosqcotcdcbant cudsexinimids fuisSC fignifica
mtmftitiidinelucri negotiato^ cope &qeteat^fe
curitare citiiiiccije cii largitate & liabudatia uifl®.
Quitii fuit aqri®& mill® pia cu eo f; erat i eb liimfe
xtilisafpcS'^ fol'fc(Ji & liim 5 fextilis afpefius mer
Clivii primi & lumen qrtiarpeSus lunsprimi atqs
inoppofidonemartisSt qrriafpeflusuenerisfcii
'^hocfigniriditc6tenttone& bcUiiipartealcuffa
& graiiatioesdi guerras & rebellariones & forte e
rat hoci i^ipto & erat multa efFufio f^tiinisSd c6
greg.uicruntad has regiones pegrininiiilti arabes.
Sextii erat pifccsS^ nulliisplj cratin eo fcd erat i eo
liimeopponisfaturni Si uxtilis afpedusiotiis prt
mi &liimcmniarpcfi®Iuna:prinu 5 i fextilis afpe
fl*’ ucncris fccfi: & fignificauit lumcopponis fatur
nigraiiitatcfrigorisBciri^ione turbatione &gfa
iiitatcm regi.s& manifcftti ciTeduiuco^ flifualiie
runt in rege fiio & erat difcilTioes inter eos & mtil
tiplicabiifeo^ pliuii:96c cope profedus& ^taba
tureopipecora&firiiiliterocciirebatparcib^indie
&cerra;annenie.Dehis quefiiccediitromaniagre
tia. Septiiiiucratarics& folieoremot®abanguio
niercuri^quot; ac iicn^^erat in eo & liimcqrti afpe
fi^iouis trini & priiniiafped^martt fcdi ge dns.7.
et eileoercn-ograd^&figificauit fol interitu regis
babilonizquia erant inclimaCe babilonixconte/
tfones Si beila d< clFuliones faguinu Si ddlnidio
eopt regni & erat initiu bo^ &in.7.dimacepro/
pterlodi martis & propter locii mercurii qui erat
dominusnoni&lumeioiiisqiiieratdominus ter/
tii.E[{ignificauicci 1 hocperdmoncmulto^ horni
niimexiliisbellisdieratreligiofiC proficiebat pue
riatqjcameli & omnepilofii degenerabatur eis ca
lor.Oflauiifiiittaur^&nulFpfa crati codfisei^g
e iien^erac cades ab eo & erat i eo lumeafpefi^rolis
fextilis primi 8e trini afped^iouis primi dC qrti a/
fpefl^martis fciJi Sc lumc trini afpcS^ fatumi fci i
acliimcoppofitionislimi.Et fignificat hoclumen
quarti afpefhis martis lcd!i qui eil inimiais hui^do
mus de lumen opponis lunzquzefldna exaltatio
nis huius domus: de lumen opponis q; rex hauuhe
. -de ciiu tatis cura qtiz didtur nuere de fegetem de ca/
'nGfSr8t«(gqiu crantinpartibiisoccidenrisbabc/
bat maliideekktmt fiipereos inimidfie hocerat
eopt confideratioRinucaenint multi ex ds graui
tatem de multiplicabantur latrones de conadiflo
res ibide de definiebantur eop: mefTes de feduxerih
mercatores fuu regem dt perierunt eopt pecora dC
eratfeoiritaseop: a rege de inuenenint experegri/
natioebonu.Nonii erat gemini de nullus plancta
erat in eo fed lumen fextilis folis alpefl® primi erat
ieo de lumen fextilis afpeflus primi mercurii de qt
tiarpedusfaturnirediat^comixtio luminis fexti
bsarpeSus manis fccEt de metamus qui cfi domi/
nus domus tenii fignifiat q? adania dc aiiaxatiua
fle partes eo^ fle chebur cofortef fiipcr eos qui ini/
micantur eis de Iioc cratpropter fortitudinem loci
mercurii de receptionis propter cdmixtionc
martiscufatitrnofignificatifimiitatcsdedoloresi
ilis regionibus de morientur pfts hoies de fpeciali/
tererithociuHicnibusdeqiiia quartus arpc^iisfa/
turni efi plus gradibus fignificauit gi hi acquiefee /
runt regi fuo dC obedienint Se erat quod diximus i
iiirgen fle azeb de moad iferiori .Decimu erat cacer
mifliispfa eratieofcderatibilumentriniarpcfiiis
lunxquxefi domina doni^.io.defiiitipcdita Ifiia
Traaatus.2.
defccnfionedC erat ibi Iiimeit fextilis afpcctiis’ fcd!i
faturni &( liimeqrci afpcctiis Iblisprimi: Si lumen
quarti afpeSus mercurii primi & lumen fexcilisa '
rpecturucncris primi., Et liimificauitqtdixtexma
gnicudine 'domini domus Si dfii exaltatiomscum
iioc gi lignificaiiit res folis & gt res climacis alirat
piic&denruebat'’regnu eope&erat c6t€tio inter
eosipricipibuseojie&ifirmicatesihoibtis lifrciiin
frigoret huidicatc6idc(lrucbat’liiiecorrupebat'
mare generabat' ee holum Si minuebat' eope a^li/
tio. Vndccimd fuitleo& fiiuieomarsretrograd^
S( tume trini afpccCus Tolis primi Si lume qi ti a(pe
cms lun 3 ;fcili Si lunie.;.arpect^ mercurii primi dC
(ua fui t lulare noctis Si Hgnificator regis 1 elimare a
core Si mazoc erat bella Sc effuiioes fagiiinu Si
decrimetuilatroibusSCpierijtieodeanomrta: ho
mines Si regno fuiteotetio Si fuit hoc pp lume qr
tiafpect^^IuaefciJi. ii.eratuirgo&fuitf eo fatum®
retrogradus &,lunietiioia[pectusuenerisprimiIii
mequocp trini alpectus ioiiU ledi Si aipeaus Texti
lisIuxfcai.Etiignificauitliocifirfliicatesex&igo/
're fii GccitateTcvIm natura eius.ScdpIocu mcrcu/
rii liberabant ^pte & deliruebant’ co^ melTes Si
arbores Si generabat' frigus hienuseope & eratfor
titudo caloris xftatis eope.Deinpoit albu.exeplu
de elTe reds i illo ano dicis gf i illo ano (ignificator
regis fuitiuade erat cades i loco Tuo. Afpexerimus
ergotitrii eeteilume!medio'ca:]igelocuseiu5.i.e/
ius dhs aut i afcute.fuit lume trini afpectus eius !.
iS.gra.Si i7.min . arpexerimusergo cui comiGt di
fpone Tai ihoclocoeratt^enippings feteris liu/
biisqrti afpectus mercurii primi dC erat i. t^.gra.d^
factioemimus ex Iioc lume lux Si remadt iinusgra
dus,dCCodiiiir‘'gahocp.;9.tninuta&.8.Tc<Sisd(
cxuittun®diesd<faSotiniusdiei difponurcplua In
ruenTuu exmedio'cxliunudiedCfaaiODe.Et ga
coiiracftdiipSmccainiqmcdusdoinusinimico/
ru Si dom® p^rinatiois di fidei d£ ngnificant,hxc
trifiitia regis iMC dilponcdeitetitii religioTc^ 8c
fidei fc£iap:dC ex diuis eorum atqjinitnicis.PoA:
tixcreccpitdifp6nemercuri®aluapqrtueius alpe
du primu .Si ipe fuit dhs.^.&.ii.ei® radii fnrex eis
in nona domo,& fignificathoepeop® quo fperaf
mefurabonxadioisex penitetia.f.& oratione &
ieiunio.Deuircdpitratiim^difponepIumefuii fe
xcirafpe£l'®(c2tdeluieqrtt afpeS® mercurii primi
difponiicqi ceGdtiufigniiqLiofuitlumeei^&exfi
gno.2.abcodelocoqaipeedhsexaltati6isafi:htis
critdhsqrtiac.f.gic.S.a locodiTpois ligniGcauit
ego i di^oitioe hac i hoc loco co 91 recepit lumen
CX.4. alpefhi mercurii gf ueniebateiiHIlis dieb® car
culo ex pte occidetis Si ruores.g eu cotri liabunt df
coTaibanf ex GliisliiisdC ex fiiisferuis.Polihocre
cepit fol.dirponeaiaturnop lumetrini .ifpefl®fui
^midc ipfe fuit diis, f.dom^ab alente c quo^Tcda
a domo regis Si ligniGcaui t hoc ex traliione Tublla
tix d( fuptuscamulie^: dC Ixxfuitpplocii rolis;&
qa comiiit dilpool ueneri £( uen® recepit p, lumen
fiiu quartiafpeS® primi &'ex luic trini afpcliiTsfol'
primi dCuen® fuit dnaaTchtisdi fuittopponccius
recepit eigoa folcdifpdnc & c.i rcmilit ad luna.lir
gntficauicquocphocltrotriiriiblHcix,ihacdifpune
&c6tetionecurufticisca regis ds nuptias filii fui.
Dciureccpitfnadifponepliimefuii quarti afpcfi®
2.exquo alpefiu ueneris&diipoitdCipfafmcdha
medii cxli d( fuitl.i.abaTcnrcdifigificaiierut itroi
tiircgisieodc^inoicade difponc&umiicrfa harci
dirponepTa^ iniediocxlihfc^ad locu abfciGoisp
radios luos erut.ij.dics aedidiaae fexta. CoGdera
ergophoedi utcrcieogitiecelTetibicl rcuolutioe
auope mfidi cti opat® fueris 1 diTpone dieje pproie
ftionediei^.fed narrauim® ex domibus ac dhis
copcreligsreceptioe Illis ac .milTioe ei® ad receptio
nc&cx. 7 .afpe 5 ib®exfextiii.f.trino&. 4 .afpe£ii/
busautdt r«ro& cx oppone. Pofthocfcitolum
receptionis dCniiGoes Si opare 1 luibus malopr dC
cdirario^ SC inimicatiu Si 1 luib® malo^ alcantiu
ati^cocordadii fu paciGcatiTi. Et lih*, dicit infortii/
niiil inimjc.itib®cuinimicatiofueritdomibuspaLi
citate boi Si cil paciGcatc fueritpaiicitate mali & i
luib®m 3 lopc cuintmicatefnerlt domib®mititudinc
mari Si cii paciGcatifiienint paucitate boniihzcal
btt. Inhac^dcaexIplapoterlslcirequaTr litpno
Ibicadudeaccidctib®mudip.4.1iilariupc6iudti6es
magnas & reuoliitidesanop: mudi.Si bu intellexi
IH regulas quas tibi IcripG i liac fumaiudidalidi p/
cipue illas regfasquastibiiticulauiihocca.hiicer/
go fumaiudicialedcaccidetib®mudin6 uilipedas
fcd eas hias tibi caras. Copilatu enl clf ad cocni uti
litate boium cii magno 'ftiidio fiC labore dC no indi
geas aliquo alio Ii.adpnollicadu dc accidentibus
mudi de quibus cft determinatu iuhoclibroH huc
libium diligenter tioliieris rclpicere.
tirCapfm.j.dccdditionibus gbiifcui^gpalholo
giadedCCidentibus|mudTdebet pronolticare.
VgficUre fcix alfrologix uolueris
cc auditor dc g Tc<£m regulas h®[i .de
accntib®mudiynolKcareitedis.Ifta
qtibimonlfraboabaio tiionuql !a
Dunt'. Prloira($Gilli®rcixalfrolo
gix nolueris utifanditor heri oes afl® tuos Si opa/
tioes dc tiiaspnoflicatioes Gngiilas in dhicrentore
tiiii referre debes Ocut decet auditore hui® fcix telfii
tcptolc.ipIogoli.almagelli.VbialfroIogiaconien
das iter alia dicit gi ipfa facit eu ad pleuerantia dini
ftiidii.Cu eigode accidetib®niudi fc^maHToIogia
pnoIKcare nolueris: ioib®pnoRicationib®tiiisdC
iiiCLi 3 isopib®luisabhuanaUudctepaGcutiudi/
cesuttuafama cuftodias.Caiic IpgTam populare.
DeGne iafiari te i adiilatiu ociis ee mag| lapies ^ ut
deri Audeas. Si eni concinis laudes fa^ruitiipario
nefecipies.In'cun^isuiditiistuiscauefupoia,jSru
ptionl.ExciaolsrHpioresClbi.‘fapietioresenitemf
tosrepies.NuUiergo tepponas caueiafiatia caue
ontacioes appetitu caue lanis gRz Ihidiu.Nihil de
tucprefiun«s:nihilb6i tibitribuas.fDenialida Teu
DifMnflio.ti.'
detitis'pronofticarionib’nul[a'c!enat5efuperb!as fct£ti*aftrolo^*fgnobi!itate{gnobilispeami«cii
No tearrogesndteiaflesialasfupbienon extollas piditasdifFanieCtellodircreciiseftopmdenseltote
Mfticni^Iuptiion&uaniiaSores&peflimi adii peraru$inoinnib^tpareenkunSaprudenriseft:p
latoresdehacfcientia^lariflimaitromittutainea fpiceqiio<^g>ciiiapru{i{rempori.& iniiidiciiscu/
tot*dicmifcrabilitcrdefamant.N6ergofisluper tsproipiceqmduidtcasqiiandoiudtcastcorajqiu
bus non ^filptuolnsno iad3Cor.red humiliter in ni biisperfonis indicas Si qualiter indicaredebes.Na
ispronofticationib^Ioquerc.Arrogantiaeni fubli utdicitptole.icentiloquiopropofitioepritna. A/.-
mes humiliat humi litas aut e c afu neCdt. N5 11$ adu flrojo gus no n debet dicere refpecialiter fed uniner ^
lator .Pellimaeni ru^adtilatio.In tuis igi^ pro/ ^terutqemimisuidrtreat ibuaniiiisitijfdiscau
nofticationib^^fuper omnia cane adulatione noli - fasre9£& tempoptr<®iilaspfpicc.Sjngu!o^ ope/
uerbo^ ob&mitatibusuti itadiciitintelli^arisne nimdifcretidesagnolcediligeterdiflinguc omnia
Cmplidboloquendodtfplieeas&ncprudentcsof qniagisneinaliquareidifcretus appareas omnia
fendas.Sdcoquatcpeloqiiaris loquendi modum quidedequibusinterogaturclara fis noce difliirus
non excedas.Tpecongruo loquere ttepecongruo nequidaiefortequeraturginonliceatnecinterro
ucemonloqnarisnifiintcrrogat^^fintucrbataapa garenecdicerenecaiiqnaquefiioncillicitarefpon/
cifica. Tollcuerbofitatcfcrmonis fugflui.Na mul deas.rdtantrimododerebu$licltisiuxtalibrosru
liloquia no declinant peccata.FIti<iiusexudansd/ osmaifefiudaiudidu amore uelodio iudiciu tuu
locoUigitlutu.Vltramodtiflat^marispericnlupa nuc^pemertatursamoreni&odiu&propriuco/
rit hibriu nimictaspericulufuftitatXingnofusho modur^iusfiintanexaneruffidenterpoteritue^
moimperitus eft.Sapiensueropauds utif uerbts. - iudicarit&amor&odiuperuertuntiudidiucrita
Fiigeereoituispronofiicattonib^ruperfluafermo te5.PtoIemeusincentiIoqiuopropofitione.i:.Ia
nisadti[»ione.btfimtljteromnefugererm6is fal/ omnibus ergoindiciistiiisindifferenterageindif/
btia, Neminem mentiendo, &iUs.nullnm circun/ ferenteriudica.Cauefitnlliterofflniaiudjcaredere
fcnhasiierbis: d6 aliud loquereSi aliud in animo bus qu* funtaldiiibus humanapt remota. Non
teneas. fbeafFcflufineafrimiUtione.Caiiefimila/ te intromittas defeientiis illicitis cuiufmodi funt
lioneruitafiSione.Qualishabenuistafefio.Incu nigromatiamagicageomantia nec deqonibusa/ - . »
isdifpiitationib^ioUec^ame.Tqltepertinaceuia ftrologUEnecdeeleOTonibus fit tibi magna cura.^
isaiipiitationm-^ioueccrtame.ioiiepertinaceiua itrologixnecdeeleaionibus Iit tibi magna cura.(]
«ndidiltcfionc.cedecitoueritathnocomradicas ftqnesemm&^aionctutdidthalySnircsde/ S
iufiitiam:di(putarcfiude6( non fuperare in oibus biles nec rem naturalem fequutur .Et ptolecneuTe/' ^
iudidistiiis ^ioibustuisadib^teue ronei^ualeat tiam in.t.quadripartiti ca.primo easexpreiTe re/
«ibi ratio.Temperaanimi'i tuu ratione tempora fu pbat. De illis ergo fdentiis iilidtis dimittas qu*
roretanporaindigqadoo&CQhibeanimtmOtuiK ponunt necelTitateiUlapt qui ponunt in fatale nc/ /
frenairacudielmpetu.Fnpwai ^^TO ^lcente cta ceffitate.Planefz.n.nonneeeiritantlcddilponunt
tediC:c.Irajmprfitanimumn?^nfireftj»«««»,^_j»jw^ jj^ropcfiintmediuiterneeeirarmSCpor,^ / ^
ue^t.ln tuispnofticatiomb no us iracudusSCm iU)iieBn>t4jcitptoIc.incentiloqutopropofitioae ’
nullisafiibus tuisfisinmdus.lnmdta.enimcunaa primamrilaerg^eceiriratcaenntficlle& fatuetia
uirtntum germina concremat. Inuidiacunflabo/ Q theologi &philicrEt3L>£sXne mentis rqjrobat -*
[dtptole.incentiloqutopropofitioae ^
ine mentis r^robat
naardorede«oral.ImHdiaamidti*fenfum come^.'&c6denant.DidtenlpBsp^o methaphifice in
dir.PeausuritSc cor hominis quafiqnadapeftis prologo^multamentiunfcatantepofte.Etidi
depafcitmocrgofisinuidiisnoiracucud^BOtiiole -• pofteaouidiusi deuetularrorobatfirtudiceas.El
lHS.Viriucm^& motuaiexdtat. Vndemftu gra fatufatuufaruiqazrequunf.Etdnsppropheda$
uaturmens.Vinofomeslibidinismuritur.Pocula iraye.4;Joquenscontrababilonenbipreslcienti*
quippcifirumetaluxuriefut. (gnieniadiedofbmi illidtenigusrunt omnes huiusloeatias tUidtasSC
ie.kendiijm^iscrerdt.Adied:aigiturinatetiapIu oeseisadhorentesreprobatficdicens.SapidiaSC
nmacrefdt^fiama.AdebrietaceSCluxuriamcitoac fcientiatuadecepittecutncantationib%is&cunt
ceflitpditiotergononfis ebdusnonfisluxnrjofits multitudine maleficio^ tuopt inqiiibus laborafK
non libidinofus. Multos r^es 6C notabiles perdi/ ab adolefcentia tua fi quid profit tibi aut quid pof
ditluxuria.Efiopiidicuscaih]s& fobriusnongu/ fisfierifortiorderedlHinmrtirudneconfiiio^tuo
lofiis nec comeflationibusSC ebrietatibus deditus romllent&raliientteanguresczU quicontepleba
ne ha* prxclara fdentia afirologix tuis feditati/ turfidera&fiirpicabamrmenfesucexeisnunriarcc
busdeturpetur.Nucptepeeiinieaugmentafollid/ uentnratibifieriruntquafilhpraignis combuini/
tent neabliacfdentiauenerada fisdifiradiis fiuis ftosthzcibi.Ifiasetiam rdentiasillidrasSt eorunt
elTe quietus nihil feaili appetas U lemper rei^ietn fautores ponentes necelTiutem in fieUanicn adio/
habebis mentis fi a temimdicurasabieceris.Diui/ nibusfiC tollentes in quantum cis ellpoteftate crea
tieenimurep ad perioiU ducum. Diuitie ufep ad torisrq>robaBl augullimis &gr*goriusin mul/
exitum protrahunt . Multi propter opes pericli / tis lods & iura canonica hos condemnant . Ta/
larunt.MuUippdiuitiasindifcrimeuenerut.No les itacp fcientiam afirologie peltime diffamant
crgofiscupidusnoauarusnoambiciorusaebuius quiliias Identiajiidtas ub qiu^am tielamjne
Traaabis.2.
aflrologis paliS ponentes ola necelTario pduciex
ftcl!is&omniane«(Htarefatalifubia«reri netotu
celd di fol & [una Si ois principio creata lut
a dironec aliqua titrtute hnt nida diro Si ipli^liib
iacentnoliintacigu.primoca.necpot facere creatu
ra fine creatoris cfFicieria imo,® gd de^ uult fieri il/
lud fiec:£( qiiicgd pdiidc^ex [idlisadrioprimop/
diicif di fcaario a fieilis ta^ab ifinimetis eius hoc
fiCfaciscatoIice. Alterit ptolc.prio qdripartiii ca.
j.diccsnoeirecxtiniandugrfugiora rupfiia figni"
fiata pcediml ineiiicabilitcritelut ea q a ditiina dt
(pone cotingimcimo finre debcni^ga celeiHii uires
(luntexduiinadirpone. litis ei^o q de feiis illici/
tis introducunt uera aftrologiapeiTime difTeriant.
Mfti n iten pg ^ifias fciaspnibitas oispnoflicatio
ncsalhtrlogia; deaccidetib^miidi credutelTcillici
tas calfas qiio^ & uanas q ignorares uere albolo /
pia; principia a iiia ueritatis turpiter recedant.
Quis enuin^ catholic^ncgarei gn calor & frigus
nccitasSchumiditasSc oes ipllloDcstdhutiitdecp "
Cccc i regione aerea generate ex corporib^fupcrcelc
(libusgcnerenf. Eteu terreniotusexexalatioaibus
(iccis iira tulcera terrzinclufisgencra^. Quis nega
ret quin ex corporib^fuperccleflibus ille exalatioes
(fra rerrapolfiitppelli& licterremotugencrari ex
llellis. IteeupeltileciaSimortalitaslioium Kalio
ruaialiuutpluiimu ex corruptione aeris generat.
£t cucorrupeioaerisex iordinata mutatioe tpum
in calore 8c frigoreK huniLdit3Ce& ficcitatepro /
cedaCrgscatolicus negaret quinpeltilentia mortali»
ias& ifirmitaccsexllelliscaufentur. Itecucariltia
uifiualiii ex nimiohuore&aliqncxnimiaGcdta-/'
tetpibiis aniquib^fmft^coUigunf aiitiqiiib^femi
nanf’feiafrcquetilfimec6tingit^Quisnegaret«ori
ftia SfTameJudiit^RelUsA^is negaret ctiagn
43acoftclIati5«rdifpohat'Fioiesq'><padlites& ad
imgiamoueteseo‘^^nta jdmalu. Vn & guerr*
& mia fre^nter fiut ex eirdecdfiellatoib^no forma
Tr l^uaf ^lia Si guerraspueircpptcr ratoabil^nir
turcfuppajrioncsfenrualeshoiumdaantes funtin—
^iflecoMlarionesiit plurimufigna accidenliui
inudo.Hzc aiitoia acctdetia fatis catolice polTuat
cocediprimo & pricipalr pduci a doo di (irtfario
ex llellts rgrauilTuiie ergo peccat g pp pdeas feias il
licitas uera fetam allrologiz nitunf codenare. f pii
eniut dicit ptole.primoqdriptitca.}.n6folug’ex
allrologia nefeiri potue^ etiag^ct^ fubtile uilipea
du t .Sed ficu t pp liultopt ignoratia ut ait ptoie. n e
uilipendeda pma lic pp iperitos in allrologia no e
uera fciapraaiceallrologie reybada. Naquot het —
allroloma ignordtes cothutea dirputantes.De na
tura igt^ allrologiz fda fiitis audaSer teitromittas
Sed prediSas fdasillicitasKphibitasoio fugias
quzhiw fama & ei^ conditiones milerabilitcrde
turpat . 1 n nat iuitatib’ etia magna curiofitas dl K
m^nu tediu operadi . Quduis eni fetus i utero bo
racoceptionisKnat^ihoranadiiitatis mdd ifiu2
til&irdpitafupaceldhb^.YnKiuitusilkaduir/
tutes aut ad uicia fic dilpolit^&icliat^euhaK fda
f.natiuitatu a fcnfib^^humanisnimis remota e& ni
mideuriofitate relinquit. Nulla ergo ficuttibi cu/
riolitas fdxhui^Iacentid nec Icire cupias g) fcire no
licet .Sed deaeddentib^mudid^uib® in hocli.de
terminatu cllK quxfup principiis uatiiralib^ fun/
dant' itromitterc ratisltcet.dequib*’tpate & prtide
ter indicare debes fide tua femp illefd leniddo nulla
iudida nec aliq negotia illicita fufcipias.Ello ab oi
crudelitatis ardore fepofirusetlo patiens ello mi/
tisellomafuetiis eftomodeft^aboib^cotcntioni/
biisfeparat*’.Nu9a!icnisiurgus ac peltiferis ini/
midsgaudeasactibiin oicouerfatione placeat ge
ta moderatio fuge fedu&ioesfugerp turbuleca cer/
taminaamidtix fide fortib’ copulationibus Itiin/
genda operdda ut tn oib^ adibus tuis fides tua icor
rupta pmdeat. Erratib^oib^^pfertimquostibiami
dtiz necelTitudo coiuxeric reSa iiiuediuia niollrdc
tiialfortuneformati ^teritis iiite liberent" erroiib*’
ut no folu refpdlls fed etideoliliis pditas boiu; pof
fit refiituere uirtutes.Cii epanimu tuii his ornamen
tis ac ^fidiis uictutu ornaueris ab oibus quoty adt
nepliariis ftierisTcpat^ganimu pelTudare cofue
iierut accp i pfiia arithmetica geometria pbabilV fiie
ris illru&is Kmot^pfapc iuxta doflrina ptole.in
drculis fuisi libro almagdli agnoueris. Haspnolli
cationesqs in hoc libro tibi fcripli de accidentibus
mudiaudader aggredere : dC hacluma iudidalede
acddenril^mudi diligenter llpice.Etli quid tibi in
liac fumapfecerit aut u de ca gcgd emolimti feu co
modi rrotauerisllid ftjibl fidjifeab^ meis hanc ui
: ce repedas ut p iniimerabilibus peccatis meis apud
iullu K mifericorde iudiceiterpeiIas.Et ga auxilia
tedeoiaiiilioctpc peltiiecialt iquotot^mud^irna
ligno politus e(l felTus a labore feribendi no ex plu
ptione fcu gfia inanisled llipana caritate coad° hn
icfumz iudictali deaccidentib^ mudi fineinipofui
gratias quantas fufficio refero deo patricui fit ho/
nor K gltria per infinita fecula amen.
FINIS
GTSums aflroIogiziudicialis de accidentibus mu
di quz anglicana uulgo nuncupatur, lohann is cf/
chuiduirianglicieiumeni fcientizallrologis peri
tilTini.Finis hicimponitur (aulhis.
CJOpera qnoqiKaira diligenti quafieri potuit,
lohannis lucilii.Sanfliterhelbrdnenfisgermani.
Impenlisguogi non minimis.Generofi uiri . Fra/
cifcL,bolani eloquentilTimiolim uiriC.-indiant pa/
tritiiueneti . Annofaliitis .i4S9.nonisluIiiimpref
fionecompletumdl Venedis,
RegiflrtimlnHusoperis
abcdefghikimnopqrst
Hxyz&ABCD Omnes funtqiiatcc
nicxceptoqj k cftducrnusa 1 efttcmus 8c n
cftquinternus.